Εντυπώσεις από μία συναυλία

Γεώργιος Οικονόμου

20-3-2006

 

          Στις 17 Μαρτίου, ημέρα Παρασκευή, στην Αποθήκη του Μύλου (πολυχώρος διασκέδασης) στη Θεσσαλονίκη, έγινε μία συναυλία του μουσικού συγκροτήματος Active member, που εκπροσωπεί την λεγόμενη low bap εναλλακτική μουσική σκηνή. Στη συναυλία αυτή βρέθηκα και εγώ, καθώς ήθελα να σχηματίσω μία περισσότερο ολκληρωμένη εικόνα, περί τίνος πρόκειται.

Ας πάρουμε όμως τα πράγματα από την αρχή. Πριν τη συναυλία, και καθώς διανύουμε την κατανυκτική περίοδο του εκκλησιαστικού έτους, που ονομάζεται Τριώδιο, εκκλησιάστηκα σε μια ταπεινή και ευλογημένη εκκλησία, όπου τελέστηκε η ακολουθία των Χαιρετισμών. Αυτό θα μας χρησιμεύσει σε μία παράλληλη θεώρηση των δύο εμπειριών. Είναι απαραίτητο όμως να διευκρινίσω εξ αρχής την εσωτερική μου προδιάθεση, για να μην μου καταλογίσει κανείς προκατάληψη ή εμπάθεια. Το συγκρότημα αυτό, ομολογώ ότι το έβλεπα με συμπάθεια. Ορισμένους στίχους μάλιστα τους χρησιμοποίησα και στη διδακτική πράξη στο μάθημα των θρησκευτικών. Για παράδειγμα, το τραγούδι Καλωσήρθες ξένε στον τόπο μου, έχει μία σπάνια ποιητική διαισθητικότητα και εκφράζει έναν ιδιαίτερα γόνιμο προβληματισμό. Αλλά και το Άκου, μάνα, για όλους έχει ο Θεός, έχει μία αξιοσημείωτη ευαισθησία.

Με αυτή την καλή διάθεση και πολλές απορίες πήγα να παρακολουθήσω τη συναυλία (τεχνική ορολογία). Δε θα την ονόμαζα μουσική παράσταση, γιατί, κατά την προσωπική μου άποψη, δεν θεωρώ μουσική τα ακούσματα αυτά. Δεν έχει καν ενορχήστρωση. Ένας dj εναλάσσει cd και βινύλια με ξεχωριστή έμφαση στα λεγόμενα σκρατσάκια. Και πάλι, εντελώς υποκειμενικά, θεωρώ την επιλογή αυτή ως έκφραση μουσικής αδυναμίας και έλλειψης μουσικών αισθητηρίων. Αλλά θέλω να σημειώσω και κάτι ακόμα. Ότι η μουσική αυτή είναι εντελώς ξένη προς τη μουσική μας παράδοση. Δεν έχει ούτε ένα στοιχείο αρχαιοελληνικής, βυζαντινής, δημοτικής ή λαϊκής ελληνικής μουσικής. Εκτός, δηλαδή, τον ελληνικό στίχο, που κακοποιεί ανυπολόγιστα (στο μεγαλύτερο μέρος) την ελληνική γλώσσα, χρησιμοποιώντας την αργκό αλλά και πολλές βρισιές, τίποτα άλλο ελληνικό δεν έχει. Εντάσσεται, επομένως, στο ευρύτερο φαινόμενο του ψυχολογικού συμπλέγματος της ξενομανίας.

Επανέρχομαι όμως στο θέμα μας. Πριν ακόμα φτάσω στο χώρο της εκδήλωσης, έβλεπα τα παιδιά, που συνέρρεαν με πάθος και βιασύνη να την παρακολουθήσουν. Παιδιά δεκαέξι έως εικοσιέξι χρόνων, στην πλειοψηφία τους, με αμφίεση, που φανέρωνε εναργέστατα, που κατευθύνονταν. Σε γενικές γραμμές, παντελόνια φαρδιά, αθλητικά παπούτσια, μπλούζες με κουκούλες, σιδερένιες αλυσίδες στα παντελόνια, σκούφος και λίγα αξύριστα γένεια. Αυτά είναι τα πρώτα χαρακτηριστικά εκδήλωσης ενός κινήματος και, ασφαλώς όχι ανθρώπων που πηγαίνουν να ακούσουν μουσική. Αυτό εκφράστηκε πιο έντονα στη διάρκεια της παράστασης. Φώναζε ο πρωταγωνιστής, Μιχάλης Μυτακίδης και ψευδονομαζόμενος B.D. Foxmoor, πες μου ένα ω, και κραύγαζε το πλήθος των νέων ωωωωωωωωωωω! Έλεγε σηκώστε τη γροθιά σας, και σήκωναν όλοι (οι περισσότεροι) με πάθος τη γροθιά τους. Περισσότερο έδινε την εικόνα μιας πολιτικής διαδήλωσης, κόκκινου χρωματισμού, παρά μουσικής εκδήλωσης.

Αλλά με την ευκαιρία αναφοράς του ψευδωνύμου, παρατηρούμε και κάτι ακόμα. Ότι όλοι οι ενασχολούμενοι με αυτό το είδος μουσικής χρησιμοποιούν ψευδώνυμα. Αναφέρουμε ενδεικτικά κάποια, Σανταζίνια, Ντι Τζέι Μπούκερ, αντιτέρρα, Ιξ Ρέι. Την επιλογή αυτή εμείς την ερμηνεύουμε ως μία τάση φυγής από την πραγματικότητα και τη συγκάλυψη των προσωπικών και κοινωνικών ευθυνών κάτω από ένα προσωπείο. Αλήθεια πόσο διαστρεβλωμένη κοινωνική αντίληψη μπορεί να έχουν αυτοί, που νομίζουν ότι με τον τρόπο αυτό επαναστατούν και αγωνίζονται για το κοινό καλό! Το χειρότερο από όλα, όμως, είναι η εκμετάλλευση του αγνού ιδεαλισμού των νέων, που σαφώς ξενίζονται από όσα ανακαλύπτουν για την κοινωνική πραγματικότητα. Αντί λοιπόν να αξιοποιηθεί θετικά ο δυναμισμός αυτός, ποδηγετείται και κατευθύνεται δημαγωγικά σε έναν μηδενισμό. Για όλα φταίει το σύστημα! Η πολιτεία, ο στρατός, η αστυνομία, η Εκκλησία, οι Αμερικάνοι. Οι μόνοι που δεν φταίνε είναι αυτοί. Νομίζουν οι καϋμένοι ότι έτσι θα αλλάξουν τον κόσμο. Ω, της απείρου αφελείας!

Ένας άλλος, ιδιαίτερα αξιόλογος τραγουδιστής (με την αληθινή έννοια του όρου), ο Αλκίνοος Ιωαννίδης, διαπιστώνοντας το μπέρδεμα αυτό και τη σύγχυση, επαναπροσδιορίζει σε ένα τραγούδι του επί το ορθόν την έννοια της επανάστασης.

 

Ίσως μια μέρα καταφέρω να με αλλάξω,

Προσωπική μου ιδιόκτητη επανάσταση!

 

Αυτό, μάλιστα! Είναι η έκφραση κοινωνικής αγωνίας και η συναίσθηση της προσωπικής ευθύνης, στον απαιτούμενο βαθμό. Με το να βρίζουμε και να λικνίζουμε ραπάροντας τα σώματά μας, δεν τραντάζουμε την κοινωνία. Μόνο ζημιά στην προσωπικότητα και αξιοπρέπεια μας προκαλούμε και σπαταλάμε τα πιο όμορφα και πολύτιμα χρόνια μας. Επειδή, όμως, το κίνητρό μας είναι η αγάπη και όχι η εμπάθεια, το κείμενο αυτό θα μοιραστούμε και με το ίδιο το συγκρότημα.

          Είναι καλό να κλείσουμε τον προβληματισμό αυτό, με τη σύγκριση των δύο εμπειριών, που προαναφέραμε. Στην Εκκλησία, νοιώθει κανείς γαλήνη, ηρεμία, ανάγκη για προσευχή και εσωστρέφεια. Η εσωστρέφεια αυτή προδιαγράφει και τη συναίσθηση της προσωπικής κοινωνικής ευθύνης. Αντίθετα, η ταραχή, η φασαρία, η οργή της παράστασης των Active Member, εξαλείφει την εσωστρέφεια και εκφράζει μία τάση φυγής από την πραγματικότητα, άρνησης των ευθυνών και ασφαλούς μετάθεσης αυτών σε τρίτους. Ο καθένας διαλέγει και παίρνει. Θα ήταν παράκληση όμως προς όλους να γνωρίσουν αυτό, που αμφισβητούν και υβρίζουν, πριν το κρίνουν και τα μέλη του συγκροτήματος, να δείχνουν λίγο περισσότερο σεβασμό στο ακροατήριο τους.