Διπλωματική Εργασία Μ.Δ.Ε. - ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΕΝΗΛΙΚΩΝ

(Διαθέσιμη στο eap.academia.edu)

Γιωτόπουλος Φ. Γεώργιος

Περίληψη

 

Με την παρούσα μελέτη, γίνεται προσπάθεια να διαπιστωθεί εάν παράγεται κριτικός στοχασμός στο πλαίσιο της εκπαίδευσης ανηλίκων και ενηλίκων, καθώς και σε ποια έκταση στις υπό μελέτη ομάδες, μέσω της μεθόδου «Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας».


Η έρευνα χωρίζεται σε δύο μέρη. Στο πρώτο μέρος, γίνεται παρουσίαση της μεθόδου αλλά και εφαρμογή της σε 14 εκπαιδευτικούς και εκπαιδευτές ενηλίκων. Στο δεύτερο μέρος, πραγματοποιείται διδασκαλία με χρήση της μεθόδου αφενός, σε δύο τμήματα  καταρτιζομένων που φοιτούν στο ΣΔΕ Πάτρας, από δύο εκπαιδευτές ενηλίκων και αφετέρου σε δύο τμήματα της τυπικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Το πρώτο αφορά σε τμήμα Β’ Λυκείου σε ΕΠΑΛ και το δεύτερο αφορά σε τμήμα Γ΄ Γυμνασίου. Οι διδασκαλίες γίνονται από δύο εκπαιδευτικούς. Οι εκπαιδευτικοί και οι εκπαιδευτές που παρουσιάζουν τη διδασκαλία είναι από την ομάδα των δεκατεσσάρων εκπαιδευτικών και εκπαιδευτών που επιμορφώθηκαν στο πρώτο μέρος της έρευνας.


Η διερεύνηση αφορά στην παραγωγή κριτικού στοχασμού τόσο από τους καταρτιζόμενους όσο και από τους μαθητές. Ο σκοπός είναι η διαπίστωση ή όχι, κάποιας μετασχηματιστικής διεργασίας κατά Mezirow (2007), σε σχέση με τις παραδοχές που ενδεχομένως υπάρχουν στο πιο πάνω δείγμα, των μαθητών και των καταρτιζομένων. Η χρήση της μεθοδολογίας της Μετασχηματίζουσας Μάθησης μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας του Κόκκου (2011) αποτελεί το εργαλείο διερεύνησης της μελέτης αυτής.


Πιο συγκεκριμένα, η έρευνα χωρίζεται σε τρία μέρη. Στο πρώτο μέρος (κεφάλαια 1 – 3), επιχειρείται ο καθορισμός του θεωρητικού πλαισίου στο οποίο εντάσσεται η έρευνα. Στο κεφάλαιο 1,  δίνονται οι ορισμοί της τυπικής και μη τυπικής εκπαίδευσης, αναφέρονται οι νόμοι ίδρυσης των ΣΔΕ, της τυπικής δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης καθώς και το περιεχόμενο των σπουδών. Επίσης, γίνεται αναφορά στις θεωρίες μάθησης ενηλίκων και ανηλίκων καθώς και ανάλυση της μετασχηματίζουσας μάθησης. Στο κεφάλαιο 2, δίνεται ο ορισμός της κριτικής σκέψης, τα χαρακτηριστικά και οι μεθοδολογίες ανάπτυξής της, τόσο στην εκπαίδευση ενηλίκων όσο και στην τυπική εκπαίδευση. Στο κεφάλαιο 3, γίνεται παρουσίαση της μεθόδου Μετασχηματίζουσα Μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας του Κόκκου.


Στο δεύτερο μέρος (κεφάλαια 4 – 6), περιλαμβάνεται η εμπειρική έρευνα, όπου εκεί περιγράφονται ο σκοπός, ο σχεδιασμός και γίνεται διατύπωση των ερευνητικών ερωτημάτων. Τεκμαίρεται επίσης η επιλογή των συγκεκριμένων μεθόδων για την έρευνα. Κατόπιν παρουσιάζονται τα δείγματα, τα μέσα συλλογής των δεδομένων και ακόμη γίνεται αναφορά στους περιορισμούς και τις δυσκολίες τους οποίους ο γράφων συνάντησε κατά τη διάρκεια της πραγματοποίησής τους. Έπειτα, γίνεται εκτεταμένη παρουσίαση των ερευνητικών σταδίων της έρευνας δράσης.


Ιδιαίτερα στο 6ο κεφάλαιο, παρουσιάζονται τα αποτελέσματα της έρευνας, όπου γίνεται η ανάλυση και σύνθεσή τους. Οι συνεντεύξεις και η κλείδα παρατήρησης αναλύονται και συγκρίνονται παρέχοντας απαντήσεις στα ερευνητικά ερωτήματα που έχουν τεθεί στο θεωρητικό μέρος. Κλείνοντας το κεφάλαιο, αναφορά γίνεται στα διεξαγόμενα συμπεράσματα, καθώς επίσης προτείνονται και επιπλέον μελλοντικές δράσεις. Στο κεφάλαιο 7 υπάρχει ένα ευρετήριο όρων για την εύκολη αναζήτηση ορισμών και την επεξήγησή τους ενώ στο κεφάλαιο 8 παρατίθενται οι βιβλιογραφικές αναφορές.


Στο πρώτο παράρτημα που εμφανίζεται (κεφάλαιο 9), μετά την παράθεση της βιβλιογραφίας, παρατίθεται το ενημερωτικό υλικό που μοιράστηκε στους 14 εκπαιδευτές και εκπαιδευτικούς, η παρουσίαση (αφορούσε σε 16 διαφάνειες) και τα εργαλεία συλλογής των δεδομένων (οδηγοί συνέντευξης, κλείδα παρατήρησης). Κατόπιν ακολουθεί το εικαστικό έργο (πίνακας ζωγραφικής) που εξετάστηκε. Στο 2ο παράρτημα (κεφάλαιο 10) απεικονίζεται πίνακας με διάφορα στοιχεία (πίνακας καλών πρακτικών στην Ελλάδα και τον κόσμο.


Η παρούσα εργασία κατέδειξε ότι η μέθοδος «Μετασχηματίζουσα μάθηση μέσω της Αισθητικής Εμπειρίας» του Α. Κόκκου, μπορεί να εφαρμοστεί και σε μαθητές της τυπικής εκπαίδευσης, πέρα από τους ενήλικους εκπαιδευόμενους, καθώς ενισχύει την κριτική σκέψη τους.