πλοηγείτε στον  ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

πατήστε ΚΕΝΤΡΙΚΗ   

 

 

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου  "ΔΙΑΤΡΟΦΗ"

 

 

                         Διατροφή &  Περιβάλλον

Τρόφιμο & CO2

τελευταία ενημέρωση: 11/03/2014

Κίνημα για «Δευτέρα Χωρίς Κρέας»

Κόψτε το κρέας και σώστε τη Γη

Το κρέας σώζει το περιβάλλον Έχει και το κρέας τα καλά του

Η παχυσαρκία κάνει κακό (και) στη Γη

Το ...Μπάρμπεκιου κάνει κακό στο περιβάλλον

Το χάμπουργκερ επιβαρύνει το περιβάλλον

Πνιγμένοι στο περιτύλιγμα

Τι θα τρώμε το 2030;

Οι χορτοφάγοι θα σώσουν τη Γη

Το κίνημα των freegans

Βιολογικά Τρόφιμα

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

 ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΑ ΤΡΟΦΙΜΑ

Ο γύρος του κόσ΅ου σε ένα τραπέζι   Υδάτινα αποτυπώματα τροφίμων
Στοπ στην κτηνωδία για το φουά γκρα Τα τοπικά προϊόντα σώζουν το κλί΅α
  Η κρίση μπορεί να σώσει το περιβάλλον!

Το γράμμα Ινδιάνου αρχηγού 

Ο «Δαλάι Λάμα του τροπικού δάσους»

Σκλάβοι των καουμπόηδων οι Ινδιάνοι

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

                       

Τρόφιμο & CO2

 

Ο νέος όρος που συναρτά το τρόφιμο που πάμε να αγοράσουμε με την απόσταση που απέχει ο τόπος παραγωγής του από το σημείο πώλησης. Οι Βρεττανοί έστω και καθυστερημένα ανακάλυψαν ότι εισάγοντας 95% των τροφίμων επιβαρύνουν το οικοσύστημα με CO2..
the food miles!

Ένα άλλο ενδιαφέρον διαδραστικό εργαλείο είναι και ο ’τλας Διατροφικού Περιβάλλοντος (http://www.ers.usda.gov/FoodAtlas/). Το εργαλείο δίνει με πολύ εύληπτο τρόπο τη γεωστατιστική εικόνα των Ηνωμένων Πολιτειών σε σχέση με τις διατροφικές επιλογές ανά πολιτεία, την κατάσταση υγείας ανά πολιτεία, το είδος των καταστημάτων που πωλούν τρόφιμα ανά πολιτεία, ακόμα και τις τιμές και τους φόρους των διάφορων τροφίμων ανά πολιτεία. Αν κάποιος αφιερώσει μέρος του ελεύθερού του χρόνου για να αξιολογήσει τα στοιχεία που παρέχονται με αυτόν τον θαυμάσιο τρόπο μπορεί να εξάγει πολύ χρήσιμα συμπεράσματα. Ακόμα μεγαλύτερο ενδιαφέρον θα είχε να αναπτυχθούν παρόμοια εργαλεία για κάθε χώρα στον κόσμο, ώστε ο κάθε καταναλώτης να έχει ανά πάσα στιγμή στην οθόνη του υπολογιστή του τη συνολική εικόνα υγείας, διατροφικών επιλογών που παρέχονται και διατροφικών επιλογών που πραγματοποιούνται στην πράξη. Είναι επίσης αυτού του είδους τα εργαλεία που τελικά βοηθούν τον καθένα από εμάς να λάβει σημαντικές αποφάσεις τόσο για τον ίδιο όσο και για την οικογένειά του. ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ

ΚΟΡΥΦΗ

Κόψτε το κρέας και σώστε τη Γη ΤΗΕ ΤΙΜΕS , Του Robin Ρagnamenta

Η εκτροφή ζώων σημαίνει σπατάλη νερού και μεγάλες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου

Οι άνθρωποι πρέπει να γίνουμε χορτοφάγοι για να κερδίσει ο κόσμος τη μάχη κατά της αλλαγής του κλίματος, σύμφωνα με τον Βρετανό οικονομολόγο Νίκολας Στερν, αυθεντία στο ζήτημα της κλιματικής αλλαγής. «Το κρέας σημαίνει σπατάλη στη χρήση του νερού και δημιουργεί μεγάλες ποσότητες αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου. Ασκεί τεράστια πίεση στους φυσικούς πόρους του κόσμου. Μια δίαιτα χορτοφαγίας είναι καλύτερη», δήλωσε σε συνέντευξή του στους «Τάιμς» ο λόρδος Στερν του Μπρέντφορντ. Οι άμεσες εκπομπές μεθανίου από τις αγελάδες και τους χοίρους αποτελούν σημαντική πηγή αερίων του θερμοκηπίου. Το μεθάνιο έχει σχεδόν 25 φορές ισχυρότερη δράση από το διοξείδιο του άνθρακα όσον αφορά την άνοδο της θερμοκρασίας του πλανήτη.
Ο λόρδος Στερν, ο οποίος είναι ο συγγραφέας της περίφημης Έκθεσης Στερν του 2006 σχετικά με το κόστος αντιμετώπισης της ανόδου της θερμοκρασίας του πλανήτη, δήλωσε ότι μια αποτελεσματική συμφωνία στη Διάσκεψη για την Αλλαγή του Κλίματος, τον Δεκέμβριο στην Κοπεγχάγη, θα οδηγούσε σε μεγάλη αύξηση του κόστους του κρέατος και άλλων τροφίμων που δημιουργούν μεγάλες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου. Προέβλεψε ότι οι συμπεριφορές των ανθρώπων θα εξελιχθούν μέχρι που θα καταστεί απαράδεκτο να τρώμε κρέας: «Είμαι τώρα 61 χρονών και η στάση απέναντι στο να πίνεις και να οδηγείς έχει αλλάξει ριζικά από τον καιρό που ήμουν φοιτητής. Οι άνθρωποι άλλαξαν την αντίληψή τους για το τι είναι υπεύθυνη στάση. Και θα ρωτούν όλο και περισσότερο για το διοξείδιο του άνθρακα που εκπέμπεται από την παραγωγή της τροφής τους». Πρώην επικεφαλής των οικονομολόγων της Παγκόσμιας Τράπεζας και τώρα καθηγητής Οικονομικών στο London School of Εconomics, ο λόρδος Στερν απηύθυνε επίσης σαφές μήνυμα προς τον Αμερικανό Πρόεδρο Ομπάμα ότι πρέπει να συμμετάσχει προσωπικά στη συνάντηση που θα διεξαχθεί από τις 7 ως τις 18 Δεκεμβρίου στην Κοπεγχάγη ώστε να επιτευχθεί μια αποτελεσματική συμφωνία. Η ηγεσία των ΗΠΑ «χρειάζεται απαραιτήτως» για να εξασφαλιστεί ότι θα υπάρξει συμφωνία, τόνισε.
Τα στοιχεία του ΟΗΕ Τα στοιχεία του ΟΗΕ δείχνουν πως η παραγωγή κρέατος ευθύνεται αυτήν τη στιγμή για το 18% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα, περιλαμβανομένης της καταστροφής δασικών εκτάσεων για τη δημιουργία κτηνοτροφικών μονάδων και για την παραγωγή ζωοτροφών, όπως η σόγια. Όμως οι δηλώσεις του λόρδου Στερν προκάλεσαν οργή στη βιομηχανία κρέατος. Ο δρ Τζόναθαν Σκάρλοκ της Βρετανικής Εθνικής Ένωσης Αγροτών απέρριψε τα σχόλια του καθηγητή Στερν. «Το να γίνουμε φυτοφάγοι δεν συνιστά μια παγκόσμια λύση», δήλωσε. «Οι αγρότες σ΄ αυτήν τη χώρα ενδιαφέρονται για πολιτικές βασισμένες σε στοιχεία. Δεν έχουμε διαθέσιμες αγελάδες ή χοίρους που να μην παράγουν μεθάνιο».

 

Μην τρώτε τα ζώα...

 

Κρέας: να τρώει κανείς ή να μην τρώει;
 

ΚΟΡΥΦΗ

Οι μπριζόλες βλάπτουν σοβαρά και το περιβάλλον Ρεπορτάζ: Μάρθα Καϊτανίδη

Το αρνί και το μοσχάρι επιβαρύνουν σημαντικά την ατμόσφαιρα με διοξείδιο του άνθρακα, αλλά και η χορτοφαγία δεν είναι και τόσο αθώα, όπως δείχνουν οι έρευνες

Ας κάνουμε μία υπόθεση που πολύ απέχει από τις διατροφικές συνήθειες των Ελλήνων. Τι θα γινόταν εάν μία τετραμελής οικογένεια παρέλειπε να τρώει μπριζόλα μία φορά την εβδομάδα επί έναν χρόνο; Θα κέρδιζε το περιβάλλον, αφού η απουσία κρέατος από το τραπέζι θα ισοδυναμούσε με το να μείνει ακίνητο ένα αυτοκίνητο για τρεις μήνες! Και αυτό γιατί κάθε ζουμερή μπριζόλα «κοστίζει» στον πλανήτη τις ίδιες εκπομπές ρύπων όσο και η οδήγηση σε απόσταση 30 χιλιομέτρων!

Αυτός είναι και ο λόγος που επιστήμονες και οικολόγοι συνασπίζονται, υποστηρίζοντας ότι η υπερκατανάλωση κρέατος - και ιδίως κόκκινου κρέατος - βλάπτει σοβαρά το περιβάλλον.

Οπως προκύπτει από νέα μελέτη της μη κερδοσκοπικής περιβαλλοντικής ομάδας εργασίας Environmental Working Group, το αρνί και το μοσχάρι επιβαρύνουν σημαντικά την ατμόσφαιρα με διοξείδιο του άνθρακα.

Κατά την παραγωγή μόλις ενός κιλού αρνίσιου κρέατος εκλύονται 39,2 κιλά διοξειδίου του άνθρακα. Αντίστοιχα ένα κιλό μοσχαρίσιου κρέατος μολύνει το περιβάλλον με 27 κιλά διοξειδίου του άνθρακα.

Ούτε όμως οι χορτοφάγοι είναι τόσο «αθώοι», όσο θα πίστευε κανείς, καθώς στο αυστηρό διαιτολόγιό τους επιτρέπεται το τυρί. Ομως κατά την παραγωγή μόλις ενός κιλού τυριού εκλύονται 13,5 κιλά διοξειδίου του άνθρακα.

Οι επιστήμονες μάλιστα, προτείνουν στους λάτρεις του τυριού να προτιμούν είδη που είναι λιγότερο στέρεα - όπως είναι για παράδειγμα το cottage -, αφού για την παρασκευή τους χρειάζεται λιγότερο γάλα.

Παρ' όλα αυτά, οι διατροφικές συνήθειες των χορτοφάγων είναι σαφώς πιο φιλικές προς το περιβάλλον δεδομένου ότι το ανθρακικό αποτύπωμα του αρνίσιου κρέατος είναι τουλάχιστον τριπλάσιο από αυτό του χοιρινού, περίπου έξι φορές μεγαλύτερο από αυτό του κοτόπουλου και τουλάχιστον 40 φορές μεγαλύτερο από αυτό των φυτικών προϊόντων όπως είναι για παράδειγμα οι φακές.

Η παραγωγή μεθανίου είναι, σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο Νούμερο 1 επιβαρυντικός παράγοντας για το περιβάλλον. Λόγω των ζυμώσεων στο πεπτικό σύστημα της αγελάδας παράγεται μεθάνιο, το οποίο, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα της NASA, είναι 33 φορές ισχυρότερο από το διοξείδιο του άνθρακα!

«Ενοχη» όμως αποδεικνύεται και η κοπριά, καθώς σε συνδυασμό με τα χημικά λιπάσματα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή των ζωοτροφών ευθύνεται για την απελευθέρωση σημαντικών ποσοτήτων υποξειδίου του αζώτου. Μάλιστα το συγκεκριμένο αέριο, το οποίο είναι γνωστό και ως το «αέριο του γέλιου» αφού όσοι το εισπνέουν νιώθουν ιδιαίτερα ευδιάθετοι, αποδείχθηκε πρόσφατα ότι όχι μόνο συμβάλλει στην υπερθέρμανση του πλανήτη αλλά παράλληλα καταστρέφει και το όζον στο ανώτερο στρώμα της ατμόσφαιρας.

Αντίθετα, τα πουλερικά φαίνεται ότι είναι πιο οικολογική επιλογή: δεν παράγουν μεθάνιο και χρειάζονται συγκριτικά λιγότερη ποσότητα ζωοτροφής για να εκτραφούν.

«Ως επί το πλείστον τα ζώα τρέφονται με σόγια, την οποία εισάγουμε από την Βραζιλία. Ομως η αυξημένη κατανάλωση συνεπάγεται και αυξημένες εκλύσεις διοξειδίου του άνθρακα εξαιτίας της μεταφοράς των ζωοτροφών», παρατηρεί η Αλεξία Βουρεξάκη, υπεύθυνη της εκστρατείας ενάντια στα μεταλλαγμένα του ελληνικού γραφείου της Greenpeace. 

Εναλλακτική καλλιέργεια με κτηνοτροφικό ρεβίθι  Μια φιλική προς το περιβάλλον λύση θα ήταν η εναλλακτική καλλιέργεια ζωοτροφών, όπως είναι για παράδειγμα το κτηνοτροφικό ρεβίθι.

«Τα πρώτα παραδείγματα δείχνουν ότι η καλλιέργεια κτηνοτροφικού ρεβιθιού, που είναι ιδιαίτερα πρωτεϊνούχος καρπός και άρα θρεπτικός για τα ζώα, αποδίδει σημαντικά. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν γίνει τα πρώτα βήματα και στην Ελλάδα, παρ' όλα αυτά οι μονάδες παραμένουν λίγες συγκριτικά με την εγχώρια κατανάλωση αν και τα αποτελέσματα είναι ιδιαίτερα θετικά», προσθέτει.

Παράλληλα οι επιπτώσεις στο φαινόμενο της υπερθέρμανσης του πλανήτη από τις χερσαίες και τις εναέριες μεταφορές τροφίμων μέχρι τα ράφια και τα ψυγεία των σούπερ μάρκετ είναι ιδιαίτερα σημαντικές, δεδομένου ότι η χώρα μας δεν είναι αυτάρκης στα είδη διατροφής.

Γι' αυτό και η κ. Βουρεξάκη συμβουλεύει τους πράσινους καταναλωτές να επιλέγουν προϊόντα από τοπικούς παραγωγούς, με στόχο την μείωση του φορτίου διοξειδίου του άνθρακα. Μάλιστα, και σύμφωνα με τα συμπεράσματα τις ίδιας μελέτης, οι αποστάσεις για να μεταφερθούν τα φρούτα και τα λαχανικά στο τραπέζι των καταναλωτών είναι πιο επιβαρυντικές για το περιβάλλον. Ετσι, το επιβαρυντικό στοιχείο είναι τα καυσαέρια των φορτηγών κατά τη μεταφορά. Εάν λοιπόν, επιλέξουν οι καταναλωτές ντομάτες από τοπικό παραγωγό, το ενεργειακό αποτύπωμα της σαλάτας μειώνεται κατά 30% και αντίστοιχα κατά 23% για το μπρόκολο. 

Ο σολομός δεν είναι «πράσινος» και αθώος  Την πέμπτη θέση στη λίστα με τα τρόφιμα που έχουν το υψηλότερο ενεργειακό αποτύπωμα - μετά το αρνίσιο και το μοσχαρίσιο κρέας, το τυρί και το χοιρινό - κατέχει ο σολομός ιχθυοτροφείου. Οπως προκύπτει από την ίδια μελέτη της μη κερδοσκοπικής περιβαλλοντικής ομάδας εργασίας Environmental Working Group, η ζημιά που προκαλεί στο περιβάλλον οφείλεται στον τρόπο εκτροφής του. Ειδικότερα, για την παραγωγή ενός τόνου σολομού χρειάζονται 2,7 με 3,5 τόνοι άγριων ψαριών για ιχθυοτροφή ενώ στο μενού συμπεριλαμβάνεται και το σιτάρι. Συνεπώς, η τροφή του σολομού απαιτεί την κατανάλωση ενέργειας και συμβάλλει στις εκπομπές ρύπων. Υπάρχει όμως ένας επιπλέον λόγος για τον οποίο ο σολομός ιχθυοτροφείου συμπεριλαμβάνεται στη «μαύρη λίστα» των οικολόγων. Είναι από τα τρόφιμα που οι καταναλωτές αγοράζουν για να τα πετάξουν στη συνέχεια στον κάλαθο των αχρήστων. Σύμφωνα με στοιχεία που αφορούν τις ΗΠΑ, οι καταναλωτές, οι λιανικοί έμποροι και οι εστιάτορες πετάνε το 44% του σολομού ιχθυοτροφείου. Δεν ισχύει ωστόσο το ίδιο για το κρέας - στα σκουπίδια καταλήγει μόλις το 12% του παραγόμενου κοτόπουλου και το 16% του μοσχαρίσιου κρέατος.

Ωστόσο, όπως επιμένουν επιστήμονες και περιβαλλοντολόγοι, η υπερπαραγωγή τροφίμων με υψηλό ενεργειακό αποτύπωμα «στοιχίζει» στο περιβάλλον. Οι Ευρωπαίοι πάλι πετάνε στα σκουπίδια το 20% των παραγόμενων τροφίμων. Σε ό,τι αφορά τη χώρα μας κάθε κάτοικος «παράγει» ημερησίως 1,3 κιλά σκουπιδιών, εκ των οποίων τα 500 γρ. είναι τρόφιμα!

 

ΚΟΡΥΦΗ

Το κρέας σώζει το περιβάλλον Έχει και το κρέας τα καλά του

Η σκέψη ότι τα εκτρεφόμενα ζώα τρώνε «μια Ινδία σιτηρά» προκαλεί σοκ. Η κτηνοτροφία είναι ωστόσο πολύτιμη για την αξιοποίηση χέρσων εδαφών, για την επιβίωση του Τρίτου Κόσμου, για τη διαχείριση των αποβλήτων... Υπάρχει λοιπόν λύση; Ναι, υπάρχει τρόπος να επιστρέψει η κτηνοτροφία στο οικοσύστημα προσφέροντας κρέας λιγότερο αλλά καλύτερο! Το 2008 ο κόσμος κατανάλωσε περίπου 280 εκατομμύρια τόνους κρέατος, 700 εκατομμύρια τόνους γάλακτος και 1,2 δισεκατομμύρια αβγά, σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FΑΟ). Από οικολογικής απόψεως, το κόστος ήταν τεράστιο. Κάθε γεωργική δραστηριότητα βλάπτει το περιβάλλον- σκεφθείτε τα αποψιλωμένα δάση και τα οργωμένα λιβάδια, το νερό για την άρδευση, την κοπριά, τα καύσιμα των τρακτέρ, τα παρασιτοκτόνα και τα λιπάσματα. Η γεωργία παράγει περισσότερα αέρια θερμοκηπίου από όλες τις μεθόδους μεταφοράς συνολικά και συμβάλλει σε ένα σωρό άλλα προβλήματα, από τους ρύπους του αζώτου ως τη διάβρωση του εδάφους.
Μια «Ινδία» σιτηρά!

Η κτηνοτροφία κάνει τη μεγαλύτερη ζημιά. Σε έναν βαθμό αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι τα περισσότερα εκτρεφόμενα ζώα τρώνε σιτηρά τα οποία θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για να θρέψουν τους ανθρώπους. Μόλις το 10% αυτών των σιτηρών μετατρέπεται σε κρέας, γάλα ή αβγά, επομένως τα εκτρεφόμενα ζώα μεγεθύνουν τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της γεωργίας αναγκάζοντάς μας να καλλιεργήσουμε περισσότερα σιτηρά από αυτά που θα χρειαζόμασταν αν αυτά δεν υπήρχαν. Για να πάρετε μια ιδέα τού πόσο περισσότερα, σκεφθείτε ότι τα εκτρεφόμενα ζώα καταναλώνουν περίπου το ένα τρίτο της παγκόσμιας παραγωγής σιτηρών. Κατά προσέγγιση λοιπόν ένας κόσμος χορτοφάγος θα χρειαζόταν μόνο τα δύο τρίτα των καλλιεργειών που χρησιμοποιούνται σήμερα. Το ζήτημα βεβαίως δεν είναι τόσο απλό. Το κρέας και το γάλα παρέχουν το 15% των θερμίδων που καταναλώνουν οι άνθρωποι οπότε, αν τα καταργούσαμε, θα χρειαζόταν να τρώμε περισσότερα σιτηρά για να αντισταθμίσουμε την απώλεια. Συνολικά το πέρασμα της ανθρωπότητας σε μια απόλυτα χορτοφαγική διατροφή θα μείωνε χονδρικά την έκταση των γαιών που αφιερώνονται στις καλλιέργειες κατά 21%, δηλαδή κατά σχεδόν 3,4 εκατομμύρια τ. χλμ.- περίπου όσο η έκταση της Ινδίας.

Αζωτο, παρασιτοκτόνα, αντιβιοτικά
Μια τέτοια μείωση θα επηρέαζε σε τεράστιο βαθμό τις περιβαλλοντικές συνέπειες της γεωργίας. Ας πάρουμε για παράδειγμα τη ρύπανση του αζώτου, η οποία μπορεί να προκαλέσει ευτροφισμό στις λίμνες. Σε μια μικρής κλίμακας απεικόνιση η περιβαλλοντολόγος Αλισον Λιτς του Πανεπιστημίου της Βιρτζίνια των Ηνωμένων Πολιτειών υπολόγισε ότι αν όλοι στο πανεπιστήμιό της καταργούσαν το κρέας το αποτύπωμα αζώτου του πανεπιστημίου- η ποσότητα αζώτου που εκλύεται από όλες τις δραστηριότητές του- θα μειωνόταν κατά 27%. Αυτό θα προέκυπτε κυρίως από τον περιορισμό της χρήσης λιπασμάτων και του αζώτου που εκλύεται από την κοπριά. Αν καταργούσαν και τα γαλακτοκομικά προϊόντα και τα αβγά, το αποτύπωμα αζώτου του πανεπιστημίου θα μειωνόταν σύμφωνα με τους υπολογισμούς κατά 60%.
Η επίδραση των εκτρεφόμενων ζώων στο περιβάλλον δεν περιορίζεται μόνο στο άζωτο. Η κατάρτιση παγκόσμιων στατιστικών είναι δύσκολη, όμως τουλάχιστον στις Ηνωμένες Πολιτείες τα εκτρεφόμενα ζώα ευθύνονται για το 55% της διάβρωσης του εδάφους και το 37% της χρήσης παρασιτοκτόνων. Εκτός από αυτό, τα μισά αντιβιοτικά που παράγονται στον πλανήτη χορηγούνται στα εκτρεφόμενα ζώα, συχνά ως μέρος της καθημερινής διατροφής τους, σε μια πρακτική που οδηγεί στην ανάπτυξη αντίστασης των μικροβίων απέναντι στα αντιβιοτικά.
Αέρια του θερμοκηπίου
Τα «κακά» δεν σταματούν εδώ. Η κτηνοτροφία αποτελεί επίσης βασική πηγή αερίων του θερμοκηπίου, κυρίως με τη μορφή μεθανίου, το οποίο παράγεται από μικρόβια που βρίσκονται στα έντερα φυτοφάγων ζώων όπως τα βοοειδή και τα πρόβατα. Αυξάνει επίσης το διοξείδιο του άνθρακα, κυρίως εξαιτίας της αποψίλωσης των δασών τα οποία μετατρέπονται σε βοσκοτόπια και της διάβρωσης του εδάφους που οδηγεί σε απώλεια του άνθρακα από το χώμα. Συνολικά, σύμφωνα με έκθεση του FΑΟ του 2008, η κτηνοτροφία ευθύνεται για το 18% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων θερμοκηπίου. Η κατάργησή της θα βοηθούσε οπωσδήποτε τις προσπάθειες για την αντιμετώπιση της υπερθέρμανσης του πλανήτη. Το κατά πόσον αυτό ισχύει εξαρτάται όμως από το τι είναι αυτό που θα πάρει τη θέση των εκτρεφόμενων ζώων και των βοσκότοπών τους. Εκεί όπου τα βοσκοτόπια θα ξαναγίνουν δάση- όπως για παράδειγμα στη λεκάνη του Αμαζονίου, όπου το 70% της αποψιλωμένης γης χρησιμοποιείται τώρα για βοσκή- οπωσδήποτε θα υπάρξει τεράστια μείωση του διοξειδίου του άνθρακα. Οι αμερικανικές πεδιάδες επίσης θα συσσωρεύσουν ξανά άνθρακα στο χώμα τους αν σταματήσει η βοσκή. Στην κάτω της Σαχάρας Αφρική όμως, η όποια μείωση του μεθανίου από τα οικόσιτα ζώα θα αντισταθμιστεί γρήγορα από τις αυξημένες εκπομπές του αερίου από τα άγρια φυτοφάγα ζώα και τους τερμίτες, που ανταγωνίζονται με τα εκτρεφόμενα ζώα για την τροφή τους. «Αξίζει πραγματικά κάποιος να αφιερώσει λίγο χρόνο για να εξετάσει αυτό το ζήτημα» λέει ο Φίλιπ Θόρντον, ειδικός στα αγροτικά συστήματα του Διεθνούς Ινστιτούτου Ερευνών Ζωικού Κεφαλαίου.
Το κρυφό κόστος
Ενας κόσμος χωρίς κρέας θα ήταν πιο πράσινος από πολλές απόψεις: λιγότερες καλλιέργειες, περισσότερα δάση με- θεωρητικά- περισσότερη βιοποικιλότητα, λιγότερες εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου, λιγότερη γεωργική ρύπανση, λιγότερη ζήτηση για γλυκό νερό- και ο κατάλογος συνεχίζεται. Αν το κρέας, το γάλα και τα αβγά δικάζονταν για εγκλήματα κατά του περιβάλλοντος η δουλειά του εισαγγελέα θα ήταν παιχνιδάκι. Χωρίς καν να θίξει ζητήματα που αφορούν την ευημερία των ζώων. Για σταθείτε όμως, αν όλοι αποφασίζαμε να καταργήσουμε το κρέας, αυτό θα είχε επίσης κάποιο κόστος, και μάλιστα σημαντικό. Είναι αλήθεια ότι τα περισσότερα εκτρεφόμενα ζώα σήμερα τρώνε σιτηρά που θα μπορούσαν να θρέψουν ανθρώπους, αυτό όμως δεν πρέπει απαραίτητα να είναι έτσι. Στο μεγαλύτερο μέρος της ανθρώπινης Ιστορίας τα βοοειδή, τα πρόβατα και οι κατσίκες βοσκούσαν σε γη η οποία δεν ήταν κατάλληλη για όργωμα και με αυτόν τον τρόπο μετέτρεπαν το μη βρώσιμο χορτάρι σε βρώσιμο κρέας και γάλα. Ακόμη και σήμερα ένα κοπάδι πρόβατα ή κατσίκες μπορεί με τον πιο αποδοτικό τρόπο να βρει την τροφή του σε εδάφη που δεν συμφέρει να καλλιεργηθούν. Σε έναν κόσμο όπου περισσότεροι από ένα δισεκατομμύριο άνθρωποι δεν έχουν να φάνε, αν βγάλουμε τόσο μεγάλο κομμάτι γης από την παραγωγή απλώς συμβάλλουμε στην ανασφάλεια. Επιπλέον, στις ημιάγονες ή λοφώδεις εκτάσεις η βοσκή μπορεί να προκαλεί πολύ μικρότερη οικολογική καταστροφή από τις καλλιέργειες.
Ζώα- σκουπιδοφάγοι
Ακόμη και τα γουρούνια και τα κοτόπουλα, τα οποία δεν έχουν τον κα τάλληλο πεπτικό μηχανισμό για να φάνε χορτάρι, δεν είναι απαραίτητο να τρώνε σιτηρά. Μπορούν να τραφούν με υπολείμματα τροφών και ό,τι μπορούν να βοσκήσουν. «Ο οικόσιτος χοίρος ήταν κάποτε ο ωφέλιμος σκουπιδοτενεκές του σπιτιού» λέει η Τάρα Γκάρνετ, επικεφαλής του Δικτύου Κλιματικών Τροφικών Ερευνών του Πανεπιστημίου του Σάρεΐ της Βρετανίας. «Δίνετε τα υπολείμματα των τροφών σας στα γουρούνια,αυτά διαχειρίζονται τα σκουπίδια σας και εσείς παίρνετε κρέας». Οταν ταΐζονται με αυτόν τον τρόπο τα εκτρεφόμενα ζώα αντιπροσωπεύουν ένα καθαρό κέρδος θερμίδων και πρωτεϊνών στην ανθρώπινη διατροφή δίνοντας παράλληλα λύση στο πρόβλημα του περίπου 30-50% των τροφίμων που χαραμίζεται στα σκουπίδια. Αυτό το όφελος δεν θα υπήρχε σε έναν κόσμο χωρίς κρέας. Τα περισσότερα χοιροτροφεία και πτηνοτροφεία υστερούν ωστόσο σε αυτόν τον τομέα, αφού εκτρέφουν τα ζώα με τροφές του εμπορίου που έχουν ως βάση τα σιτηρά. Ενα άλλο πρόβλημα θα εμφανιζόταν από την εξαφάνιση των ζωικών υποπροϊόντων. Ενας κόσμος χωρίς κρέας θα έπρεπε να βρει τρόπο να αντικαταστήσει τους 11 τόνους δέρματος και 2 εκατομμύρια τόνους μαλλιού που προέρχονται κάθε χρόνο από την κτηνοτροφία. Επίσης πολλοί γεωργοί θα νοσταλγούσαν την κοπριά, αν και η χρήση ζωικών λιπασμάτων έχει περιοριστεί σημαντικά σε σχέση με το παρελθόν.
Λύση για τον Τρίτο Κόσμο

Ακόμη και οι φανατικοί χορτοφάγοι αναγνωρίζουν ότι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και ενδεχομένως το ίδιο το κρέας ίσως είναι κάτι καλό για τις φτωχότερες χώρες. «Αν και αναμφίβολα η μείωση της κατανάλωσης κρέατος θα ήταν επωφελής για το περιβάλλον, πρέπει να είμαστε πολύ προσεκτικοί στο να πούμε ότι η καλύτερη λύση θα ήταν να γίνει όλος ο κόσμος χορτοφάγος» λέει η κυρία Πίνερ. Για περίπου ένα δισεκατομμύριο κατοίκους των φτωχότερων περιοχών του κόσμου ένα ή δύο ζώα μπορεί να αντιπροσωπεύουν τη μοναδική ρεαλιστική ελπίδα που έχουν για ένα μικρό επιπλέον εισόδημα, ενώ λίγη ζωική πρωτεΐνη μπορεί να κάνει τεράστια διαφορά στο ελλιπές διαιτολόγιό τους. Μήπως θα ήταν καλύτερα αν υιοθετούσαμε μια πιο ελαστική και όχι τόσο αυστηρή χορτοφαγική διατροφή; Στο κάτω κάτω το γάλα και τα αβγά αποτελούν έναν πολύ αποτελεσματικό τρόπο παραγωγής ζωικών θερμίδων. Δυστυχώς ένα αποκλειστικά γαλακτο-ωοπαραγωγικό κτηνοτροφικό σύστημα απλώς δεν λειτουργεί καλά στην πράξη.
Δεν υπάρχει γάλα χωρίς κρέας
«Είναι δύσκολο να περάσουμε σε μια διατροφή χωρίς κρέας αλλά με γάλα γιατί δεν μπορούμε να παράγουμε γάλα χωρίς κρέας» λέει ο Χέλμουτ Χάμπερλ, κοινωνικός περιβαλλοντολόγος του Ινστιτούτου Κοινωνικής Οικολογίας της Βιέννης. Οι αγελάδες πρέπει να γεννούν κάθε χρόνο για να συνεχίζουν να παράγουν γάλα και μόνο τα μισά μοσχαράκια τους θα είναι θηλυκά. Πολλοί χορτοφάγοι θεωρούν ότι ηθικά δεν είναι σωστό να σκοτώνουμε και να τρώμε τα αρσενικά, οπωσδήποτε όμως πρακτικά είναι παράλογο να σπαταλάμε τόσο πολύ κρέας. Ανάλογα επιχειρήματα ισχύουν και για τις κότες που εκτρέφονται για την παραγωγή αβγών.
Ακόμη και αν ένας κόσμος χωρίς κρέας ακούγεται καλός στα χαρτιά, το πιθανότερο είναι ότι αυτό το ουτοπικό μέλλον θα εξακολουθεί να εμπεριέχει κάποια ζωικά προϊόντα. Και εννοούμε προϊόντα κρέατος, όχι γάλακτος και αβγών. Τα πραγματικά ερωτήματα λοιπόν είναι πόσο κρέας θέλουμε και πώς θα το παράγουμε; Οι απαντήσεις εξαρτώνται από το πώς θα προσεγγίσει κανείς το ζήτημα. Το πιο απλό είναι να υποθέσουμε ότι ο κόσμος θα συνεχίσει να ζητάει όλο και περισσότερο κρέας. Αυτή τουλάχιστον είναι η τάση αυτή τη στιγμή.
Σε αυτό το σενάριο ο στόχος θα είναι να παράγουμε το περισσότερο δυνατόν κρέας με το μικρότερο περιβαλλοντικό κόστος. Αυτό σημαίνει λιγότερα βοοειδή και πρόβατα ελευθέρας βοσκής και περισσότερα ζώα, κυρίως κοτόπουλα, στριμωγμένα σε πάρκα πάχυνσης ή περιφραγμένους χώρους υψηλής πυκνότητας. «Αν θέλει να κρατήσει κανείς κάποια συστήματα κτηνοτροφίας, νομίζω ότι αυτά θα είναι τα εντατικά» λέει ο Γουόλτερ Φάλκον, γεωργικός οικονομολόγος του Πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνιας. Αυτό επειδή η βοσκή στα λιβάδια είναι εγγενώς μη αποδοτική. Κοτόπουλο - αγελάδα: 1-0
Τα ζώα καίνε μεγάλες ποσότητες ενέργειας τριγυρίζοντας στα λιβάδια για να φάνε χορτάρι που στο μεγαλύτερο μέρος του δεν μπορεί να χωνευτεί. Αναπτύσσονται πιο αργά από τα ζώα που εκτρέφονται σε πάρκα πάχυνσης και, ως αποτέλεσμα, εκπέμπουν περισσότερο μεθάνιο κατά τη διάρκεια της ζωής τους. Μια αγελάδα σε ένα αμερικανικό λιβάδι, για παράδειγμα, εκπέμπει 50 κιλά μεθανίου τον χρόνο σε σύγκριση με μόλις 26 κιλά που εκπέμπει μια αγελάδα σε πάρκο πάχυνσης. Ακόμη όμως και μια αγελάδα πάρκου πάχυνσης είναι πολύ λιγότερο αποδοτική στην παραγωγή κρέατος από έναν βιομηχανικό χοίρο ή ένα κοτόπουλο. Αν και τα τελευταία τρώνε τροφή βασισμένη σε μεγάλο βαθμό σε σιτηρά και άρα ανταγωνίζονται άμεσα τους ανθρώπους για την εξασφάλιση τροφής, μετατρέπουν αποτελεσματικότερα αυτή την τροφή σε σάρκα, παράγοντας ελάχιστο ή και καθόλου μεθάνιο. Αυτό διατηρεί το οικολογικό τους κόστος χαμηλά: ένα κιλό κρέατος βιομηχανικού κοτόπουλου ισοδυναμεί από την άποψη των αερίων θερμοκηπίου με μόλις 3,6 κιλά διοξειδίου του άνθρακα, ένα κιλό χοιρινού με 11,2 κιλά και ένα κιλό βοδινού με 28,1 κιλά, σύμφωνα με μια ανάλυση του Μπο Βάιντεμα της εταιρείας συμβούλων βιώσιμης ανάπτυξης 2-0 LCΑ που εδρεύει στη Δανία.
Φυσικά οι εντατικές επιχειρήσεις του είδους προκαλούν άλλα προβλήματα, κυρίως αυτό της διάθεσης των μεγάλων ποσοτήτων κοπριάς που παράγουν. Θεωρητικά- και όλο και περισσότερο στην πράξη- η κοπριά αυτή μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παραγωγή βιοαερίου και στη συνέχεια ηλεκτρισμού. Αν όλη η κοπριά από τα εκτρεφόμενα ζώα στις Ηνωμένες Πολιτείες χρησιμοποιείτο κατ΄ αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να μειώσει τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά περίπου 100 εκατομμύρια τόνους τον χρόνο, ποσότητα αντίστοιχη με το 4% των εκπομπών από την παραγωγή ηλεκτρισμού. Με τα κατάλληλα κίνητρα η εντατική κτηνοτροφία θα μπορούσε να προκαλέσει πολύ λιγότερη οικολογική καταστροφή από αυτήν που προκαλεί σήμερα.

ΚΡΕΑΣ ΛΙΓΟ ΚΑΙ ΚΑΛΟ
Υπάρχει ωστόσο και μια άλλη εναλλακτική: να μεταχειριστούμε τα εκτρεφόμενα ζώα ως μέρος του οικοσυστήματος.Η κυρία Γκάρνετ οραματίζεται την επιστροφή των ζώων στον αρχικό ρόλο τους,ως μονάδων διαχείρισης απορριμμάτων, που τρώνε υπολείμματα τροφών και βόσκουν σε γη που είναι ασύμφορη για καλλιέργεια.«Σε αυτό το πλαίσιο» λέει «οι εκπομπές μεθανίου ανά ζώο θα είναι υψηλότερες αλλά οι συνολικές εκπομπές θα είναι λιγότερες επειδή θα υπάρχουν λιγότερα ζώα».
Λιγότερα ζώα σημαίνουν φυσικά λιγότερο κρέας. Πόσο λιγότερο,κανείς δεν μπορεί να ξέρει πραγματικά.Σε έναν πρώτο χονδρικό υπολογισμό η κυρία Γκάρνετ σημειώνει ότι περίπου το μισό της παγκόσμιας παραγωγής κρέατος προέρχεται από την εντατική κτηνοτροφία,η οποία, αν υιοθετηθεί η οικολογική προσέγγιση,δεν θα είναι επιτρεπτή.Απομένουν τα αγροκτήματα όπου τα ζώα βόσκουν σε μη καλλιεργήσιμη γη και δεν τρώνε σιτηρά- σήμερα περίπου 10% επί του συνόλου- και ένας μεγαλύτερος αριθμός μεικτών εκτροφείων όπου τα ζώα ταΐζονται με υπολείμματα συγκομιδής,υπολείμματα άλεσης κ.λπ. Ενα τέτοιο μέλλον απαιτεί μεγάλη αναπροσαρμογή στις διατροφικές προτιμήσεις μας.Οι άνθρωποι θα πρέπει να μάθουν να τρώνε λιγότερο κρέας,ειδικά στην κρεατοφάγο Δύση.Επιπλέον, το είδος του κρέατος που τρώμε θα αλλάξει.
«Δεν θα έχετε παχιά κοτόπουλα με πλούσιο τρυφερό στήθος αν τα ταΐζετε με τα υπολείμματα του σπιτιού και τα αφήνετε να τρώνε σκουλήκια, θα έχετε ένα πολύ πιο αδύνατο ζώο με σκληρό κρέας» λέει η κυρία Γκάρνετ. Θα αποδεχθούν οι άνθρωποι το ακριβό βοδινό ελευθέρας βοσκής και το λιπόσαρκο κοτόπουλο του κοτετσιού ίσως για μία ή δύο φορές την εβδομάδα; Οπωσδήποτε οι περισσότεροι δεν το δέχονται σήμερα,προτιμώντας την καλύτερη τιμή και την αφθονία έναντι της οικολογικής επιβάρυνσης.Τα πράγματα όμως αλλάζουν.Απέναντι στην αποψίλωση των δασών,τη διάβρωση του εδάφους,τη μόλυνση του νερού και την αύξηση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που θα προκύψουν αν η παραγωγή κρέατος εξακολουθήσει να αυξάνεται,ορισμένοι ήδη επιλέγουν να μειώσουν το κρέας στη διατροφή τους. Το μήνυμα πάντως είναι οπωσδήποτε λιγότερο, όχι καθόλου.Για καλύτερα αποτελέσματα από όλες τις απόψεις,το κρέας θα πρέπει να είναι λίγο και καλό.


ΚΟΡΥΦΗ

Ενας τόνος-τέρας, για σούσι

ΚΑΘΕ χρόνο, στα αμέτρητα σούσι-μπαρ της Ιαπωνίας καταναλώνονται περίπου 44.000 τόνοι γαλάζιου τόνου! Πριν από λίγες μέρες, ένας τέτοιος τόνος, που οι «Τάιμς» του Λονδίνου περιγράφουν ως «ένα τέρας που ζυγίζει ένα τέταρτο του τόνου», δηλαδή 250 κιλά, πουλήθηκε σε δημοπρασία στο ποσό-ρεκόρ των περίπου 124.000 ευρώ. Αγοραστές ήταν οι ιδιοκτήτες δύο εστιατορίων, το ένα στην Ιαπωνία, το άλλο στο Χονγκ Κονγκ. Υπολόγισαν κιόλας ότι το «τέρας» θα κοπεί σε 16.000 ωραιότατες φέτες, ό,τι πρέπει, λένε, για «ένα εξαιρετικό σασίμι», ή μάλλον για άπειρα εξαιρετικά σασίμι. Ο γαλάζιος τόνος είναι ήδη είδος υπό εξαφάνιση, και η Ιαπωνία δέχεται σκληρή κριτική από περιβαλλοντικές οργανώσεις για τη διαφαινόμενη, σε μερικά χρόνια, εξάλειψή του. Κάποτε ήταν ένας εκλεκτός μεζές που τρωγόταν από τους Ιάπωνες σε ειδικές περιστάσεις και σε πολύ μικρές ποσότητες. Από την ημέρα όμως που σχεδόν όλος ο πλανήτης κυριεύτηκε από τη μανία του σούσι, ο μικρός, εκλεκτός μεζές έγινε μερίδα του λέοντος, και ο καημένος ο γαλάζιος τόνος μετρά πλέον μέρες.

ΕΝ ΤΩ ΜΕΤΑΞΥ... Σύμφωνα με την εφημερίδα «Baltic Times», το σούσι ανακαλύφθηκε στις αρχές του 19ου αιώνα από τον Ιάπωνα Χανάγια Γιοχέι, και εθεωρείτο τότε «το Μακντόναλντς της εποχής». Ηταν, δηλαδή, «ένα γρήγορο και βολικό φαγητό», που το έβρισκε κάποιος σε πολύ φτηνά, λαϊκά εστιατόρια, ή ακόμα και σε υπαίθριους πάγκους βγαίνοντας από θεατρικές παραστάσεις. Το έτρωγες με το χέρι ή με ξυλάκια, και το κάθε σούσι είχε σχεδόν διπλάσιο μέγεθος από τα σημερινά. «Η μαζική κουλτούρα τού χθες γίνεται πάντα υψηλή κουλτούρα τού σήμερα», γράφει η αγγλόφωνη εφημερίδα της Βαλτικής. Λέτε, δηλαδή, σε κάποια χρόνια, το Μακντόναλντς να γίνει γκουρμέ;

 

ΚΟΡΥΦΗ

Στοπ στην κτηνωδία για το φουά γκρα

ΤΟ φουά γκρα, το λιπαρό συκώτι χήνας, που χρησιμοποιείται ευρέως σε διεθνείς κουζίνες υψηλού επιπέδου και αποτελεί -κατά πολλούς- ξεχωριστή λιχουδιά, έχει έναν μοναδικά σκληρό τρόπο δημιουργίας. Οι περισσότεροι παραγωγοί φουά γκρα ταΐζουν με χωνί τις χήνες, προκειμένου να τις παχύνουν όσο το δυνατόν περισσότερο, ώστε αυτές να δώσουν λιπαρότερο και άρα νοστιμότερο συκώτι. Με τη μέθοδο αυτή -πραγματικό βασανιστήριο για τα ζώα- οι χήνες γίνονται παχύσαρκες, δεν μπορούν καν να κινηθούν από το βάρος και τελικά σκάνε από το πολύ τάισμα. Στη διάρκεια της σύντομης ζωής τους οι χήνες αντιμετωπίζουν απίστευτα προβλήματα υγείας και τελικά πεθαίνουν με φριχτό τρόπο. Το www.stopgavage.com έχει δημιουργηθεί για να ενημερώσει και να ευαισθητοποιήσει το ευρύ κοινό γι' αυτή την κτηνώδη τακτική, και προσπαθεί, μέσω δράσεων, να βάλει τέλος σε αυτόν τον τρόπο παραγωγής του φουά γκρα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ

 

Πρόστιμο 800 ευρώ σε όποιον τρώει φουαγκρά Αυτό που στη Γαλλία προστατεύεται από τον νόμο ως «πολιτιστική και γαστρονομική κληρονομιά» της χώρας, στην Καλιφόρνια σε μερικές ημέρες θα απαγορεύεται από τον νόμο. Για το φουαγκρά ο λόγος ή, αλλιώς, το λιπαρό συκώτι χήνας (ή πάπιας) το οποίο εδώ και χρόνια αποτελεί αντικείμενο διαμάχης μεταξύ των φανατικών της γαστριμαργίας και των ακτιβιστών για τα δικαιώματα των ζώων. Αιτία είναι η βάναυση πρακτική του gavage (το υπερβολικό και βίαιο τάισμα της χήνας ή της πάπιας με σκοπό τη διόγκωση του συκωτιού τους). Ο νόμος, σύμφωνα με τον οποίο από την 1η Ιουλίου το εμπόριο και η κατανάλωση αυτού του εκλεκτού εδέσματος στην Καλιφόρνια θα τιμωρείται με πρόστιμο 1.000 δολαρίων (800 ευρώ), υπεγράφη το 2004 από τον τότε κυβερνήτη της Καλιφόρνιας Αρνολντ Σβαρτσενέγκερ. Οκτώ χρόνια μετά και παρότι ο Αυστριακός δεν είναι πλέον κυβερνήτης, ο νόμος πρόκειται να τεθεί σε εφαρμογή.

 

Ζωοφιλία

 

ΚΟΡΥΦΗ

Το κίνημα των freegans Θησαυρός τους, τα αποφάγια της κοινωνίας

Μια νύχτα στο Μανχάταν με τους freegans, ρακοσυλλέκτες με ιδεολογία

Τα στόρια έχουν κατέβει όταν η Τζάνετ Κέιλις βγαίνει για τα ψώνια της στο Μανχάταν. Σκαλίζει σακούλες σκουπιδιών με μυρωδιές που ανακατεύουν το στομάχι. Επιλέγει για λάφυρά της ξερές φραντζόλες ψωμί και χτυπημένα μήλα. Στους πάτους των κάδων βρίσκει το επόμενο γεύμα της.
Το ραντεβού μας είναι στην ανατολική πλευρά του Μανχάταν, λίγα μόλις τετράγωνα μακριά από τα φώτα του καταναλωτισμού στην Τimes Square. Με περιμένουν δέκα άνθρωποι με άδειες τσάντες, πλαστικά καφάσια και καροτσάκια της λαϊκής. Αδιαφορούν για τα βλέμματα των περαστικών. Ανοίγουν τις σακούλες σαν να ψάχνουν για κρυμμένο θησαυρό. Κάποιοι φοράνε πλαστικά γάντια. ’λλοι έχουν τα χέρια τους γυμνά. Βουτάνε μέσα στα αποφάγια χωρίς δισταγμό. Ψάχνουν, εξετάζουν, γεύονται και ψάχνουν ξανά μέχρι τα δάχτυλά τους να ξυλιάσουν από το κρύο.
Αυτοαποκαλούνται freegans. Είναι τα μέλη ενός παγκόσμιου κινήματος ενάντια στη σπατάλη και τον καταναλωτισμό. Γι΄ αυτούς η κατάδυση στους κάδους της Νέας Υόρκης δεν είναι πράξη απελπισίας αλλά ηρωισμού. «Είμαστε διασώστες» λένε. «Γλιτώνουμε φαγητά προτού αυτά καταλήξουν στις χωματερές».
Η Τζάνετ Κέιλις είναι η επικεφαλής αυτής της ομάδας. Διοργανώνει κάθε μήνα τα trash tours (περιηγήσεις σκουπιδιών) στο Μανχάταν. Η Κέιλις συλλέγει το φαγητό της από τα σκουπίδια τα τελευταία πέντε χρόνια. Δεν είναι άστεγη. Ούτε αντιμετωπίζει οικονομικά προβλήματα. Τα πρωινά διδάσκει ισπανικά σε ένα λύκειο της Νέας Υόρκης. «Με το να ψωνίζω για φαγητό συνεισφέρω σε ένα αρρωστημένο σύστημα που παράγει όλο και πιο πολλά σκουπίδια. Γι΄ αυτό επιλέγω να βρίσκω το φαγητό μου έτσι και να γλιτώνω την κοινωνία από μεγαλύτερη σπατάλη», λέει.
Το 1997, σύμφωνα με μια μελέτη του αμερικανικού υπουργείου Γεωργίας, 43,7 δισεκατομμύρια κιλά φρέσκου φαγητού κατέληγαν κάθε χρόνο στα σκουπίδια. Χωρίς να υπολογίζονται τα έτοιμα γεύματα που μένουν στο ράφι των σούπερ μάρκετ στο τέλος κάθε ημέρας. Ενώ μία πρόσφατη έρευνα βρήκε ότι οι Αμερικανοί παράγουν 30 εκατομμύρια τόνους αποφάγια κάθε χρόνο. Πολλά από τα φαγητά που βρίσκουν οι freegans στα σκουπίδια δεν έχουν ακόμα λήξει.
Η οικονομική κρίση. Αν και τα περισσότερα μέλη των freegans - όπως και η Κέιλις- γίνονται ρακοσυλλέκτες από ιδεολογία, τα δύο τελευταία χρόνια όλο και πιο πολλά άτομα τους ακολουθούν εξαιτίας της οικονομικής κρίσης. «Πολλοί φτάνουν στο σημείο να επιλέξουν ανάμεσα στο να πληρώσουν το νοίκι τους ή το φαγητό τους» εξηγεί η Κέιλις. «Τελικά, διαλέγουν το πρώτο. Γι΄ αυτούς είναι πιο σημαντικό να έχουν ένα ζεστό μέρος για να κοιμηθούν. Και με τη βοήθειά μας μπορούν να βρουν φαγητό τζάμπα».
Ένα από αυτά τα άτομα είναι ο Τζίο Αντόλο, νεαρός με απεριποίητο μούσι και γυαλιά μυωπίας. Κουβαλά ένα καφάσι με αυγά, μήλα, καλαμπόκι και... σιρόπι για τον βήχα. Τα «διέσωσε» όλα από έναν κάδο σκουπιδιών. Ο Αντόλο μετακόμισε πριν από δύο μήνες στη Νέα Υόρκη. Σπούδασε κλασική κιθάρα στο Ορλάντο και για την ώρα είναι άνεργος. Μοιράζεται ένα δυάρι στο Μανχάταν μαζί με άλλους πέντε. «Ψάχνουμε και για έβδομο συγκάτοικο», λέει. Αυτή είναι η πρώτη νύχτα που ο Αντόλο χώνει το χέρι του στα σκουπίδια. Και όπως λέει δεν θα είναι η τελευταία.
«Βρήκα σπουδαία πράγματα απόψε. Το φαγητό είναι ένα σημαντικό έξοδο και αυτός είναι ένας σπουδαίος τρόπος να περιορίσω τις σπατάλες μου. Πάντως προσέχω τι διαλέγω. Αν μια φραντζόλα ψωμί έχει καλυφθεί με μούχλα ή αν το γάλα έχει ξινίσει δεν πρόκειται να τα πάρω».
ΜΥΣΤΙΚΟΣ ΔΕΙΠΝΟΣ ΣΤΟ ΠΕΖΟΔΡΟΜΙΟ Δεν είναι ξεκάθαρο πόσα είναι τα μέλη των freegans στη Νέα Υόρκη. Η οργάνωση δημιουργήθηκε το 1989 και η Κέιλις μιλά σήμερα για εκατοντάδες ακτιβιστές. Δεν υπάρχει όμως τρόπος να τους υπολογίσουν όλους. ’λλωστε δεν πάνε πάντα στα «ψώνια» τους οργανωμένοι. Στις γειτονιές του Μανχάταν όμως φαίνεται να τους γνωρίζουν. Την ώρα που βουτούν στους κάδους τούς βλέπει κάποιος διερχόμενος σκουπιδιάρης και δεν σταματά. Δύο αστυνομικοί σε ένα περιπολικό απλά τους λένε να συντομεύσουν τις κινήσεις τους. Και ένας υπάλληλος σούπερ μάρκετ τους πληροφορεί ότι λόγω εορτών θα είναι κλειστά για τις επόμενες δύο ημέρες. «Περάστε από Δευτέρα, τότε θα κάνετε φοβερό τσιμπούσι», τους λέει.
Τα «λάφυρα». Οι freegans υποστηρίζουν ότι με τις ενέργειές τους αντιστέκονται στην καταναλωτική μανία. Όμως οι κινήσεις κάποιων πάνω από τις λαχταριστές μαύρες σακούλες μοιάζουν λαίμαργες και αρπαχτικές. Σε κάποιο σημείο της περιοδείας ο Αντόλο παρατηρεί ότι κάποιος πήρε μια φραντζόλα ψωμί από το καφάσι του. Η Κέιλις τούς υπενθυμίζει ότι πρέπει να δένουν ξανά τις σακούλες που ανοίγουν και να μην αφήνουν αποφάγια στο πεζοδρόμιο. Επιμένει δε ότι τα λάφυρα πρέπει να μοιράζονται μεταξύ τους και να μην τα καρπώνεται όποιος τα βρίσκει πρώτος. Έξω από τις βιτρίνες ενός σούπερ μάρκετ η Κέιλις στοιβάζει τον θησαυρό της βραδιάς. Τρία κοτόπουλα σούβλας, κομμένες σαλάτες μέσα σε πλαστικά κουτιά, σπαράγγια, μήλα, ντόνατ... Βγάζει λόγο κατά της σπατάλης και του καπιταλισμού. Όλοι παρακολουθούν με κατάνυξη, σαν να μετέχουν σε έναν μυστικό δείπνο. Και στη συνέχεια μοιράζει στον καθένα το μερίδιό του. Οι τσάντες, που δύο ώρες πριν ήταν άδειες, τώρα ξεχειλίζουν.
Με μια ματιά
● Το κίνημα των freegans γεννήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 1990, μέσα από τα κινήματα της αντι-παγκοσμιοποίησης και της οικολογίας. ● Η λέξη freegan είναι σύνθετη, από το free (δωρεάν) και vegan (χορτοφάγος)- δεν είναι εν τούτοις όλοι οι freegans χορτοφάγοι.
● Το freeganism, όπως ονομάζεται το κίνημα, χαρακτηρίζεται από τους οπαδούς του ως ένας ολοκληρωμένος τρόπος ζωής εναντίον της σπατάλης και του καταναλωτισμού.
● Η αναζήτηση πεταμένου αλλά μη χαλασμένου φαγητού στους κάδους αγορών και σούπερ μάρκετ είναι το βασικότερο, αλλά όχι το μόνο χαρακτηριστικό του.
● Το freeganism τάσσεται επίσης υπέρ της ανακύκλωσης, της καλλιέργειας τροφίμων σε κάθε δυνατό σημείο της πόλης, του διαμοιρασμού των πόρων, της κατάληψης μη χρησιμοποιούμενων κτιρίων.

 

Ψάχνουν για τροφή στα σκουπίδια

 

«Συλλέκτες τροφίμων» στις λαϊκές
 

ΚΟΡΥΦΗ

Το φαγητό που πετά΅ε Του Γιώργου Αγγελόπουλου

Ο Βρετανός Τρίστρα΅ Στιούαρτ, απόφοιτος του Κέ΅πριτζ και ακτιβιστής «φρίγκαν», βάζει στο τραπέζι το φαγητό που πετούν τα σούπερ ΅άρκετ και τα εστιατόρια. «Ενώ ο κόσ΅ος πεινάει, πετά΅ε στα σκουπίδια το ένα τρίτο της παγκόσ΅ιας παραγωγής τροφί΅ων», τονίζει.
Στα 33 του, ο Στιούαρτ ζει στην εξοχή του Σάσεξ και έχει γίνει διάση΅ος ΅ε δύο βιβλία. Για το πρώτο, ΅ε τίτλο «Η αναί΅ακτη επανάσταση», ο «Ο΅πζέρβερ» έγραψε πως «δεν βρίσκου΅ε λόγια να το επαινέσου΅ε όσο του αξίζει». Το δεύτερο, ΅ε τίτλο «Απορρί΅΅ατα, αποκαλύπτοντας το παγκόσ΅ιο διατροφικό σκάνδαλο», χαρακτηρίστηκε από τους «Φαϊνάνσιαλ Τάι΅ς» «ένα από τα πιο ση΅αντικά βιβλία των τελευταίων ετών». Το θέ΅α α΅φοτέρων είναι το φαγητό. Αυτό που πετά΅ε και που ο Στιούαρτ ΅αζεύει από τα δοχεία σκουπιδιών για να το ξαναβάλει στο τραπέζι. «Ανοίγω τα δοχεία και αναζητώ φρούτα, λαχανικά, κρέας, τυρί, πίτσες, αρτοσκευάσ΅ατα, τρόφι΅α που οι άλλοι έχουν πετάξει σαν να ΅η χρησι΅εύουν πια», εξηγεί στον ανταποκριτή της ιταλικής «Λα Στά΅πα». «Σχεδόν ένα δισεκατο΅΅ύριο άνθρωποι στον κόσ΅ο δεν έχουν να φάνε. Αυτήν τη στιγ΅ή, ΅όνο στις ΗΠΑ, οι ιδιώτες πετούν στα σκουπίδια 40 εκατο΅΅ύρια τόνους τροφί΅ων τον χρόνο. Οι Βρετανοί πετούν κατά ΅έσο όρο το 25% του φαγητού που αγοράζουν. Φαγητό που είναι θαυ΅άσιο. Μια φορά στο Λονδίνο επέστρεψα σπίτι από την αγορά Spitalfields ΅ε 25 καλάθια γε΅άτα ΅ε πρώτης ποιότητας ΅άνγκο».
Ο Στιούαρτ βρίσκεται ανα΅φισβήτητα στο πνεύ΅α της εποχής της Κρίσης. Οπως ένας άλλος Βρετανός, ο 31χρονος Μαρκ Μπόιλ, ο οποίος στα΅άτησε να χρησι΅οποιεί ΅ετρητά τον Νοέ΅βριο του 2008 και, ενώ επρόκειτο αρχικά για πείρα΅α που θα διαρκούσε έναν χρόνο, το χάρηκε τόσο ώστε συνεχίζει επ
αόριστον· ή ο 28χρονος Μιλανέζος Ντένις Τριβελλάτο, για τον οποίο η «Κοριέρε ντέλα Σέρα» έγραψε τον περασ΅ένο ΅ήνα πως καταφέρνει να ζει ΅ε 14 ευρώ τον ΅ήνα. Από την άλλη ό΅ως, δεν είναι αηδιαστικό να τρως από τα σκουπίδια; Ο Στιούαρτ εξηγεί πως το 90% των τροφί΅ων που βρίσκει στα δοχεία των σκουπιδιών των σούπερ ΅άρκετ και των εστιατορίων είναι ακό΅η στις συσκευασίες τους. «Το έκανα και όταν ή΅ουν φοιτητής στη Φλωρεντία, ήταν πάντα κάτι φυσιολογικό για ΅ένα», εξηγεί. «Ζω έτσι επειδή έχω πάθος για την οικολογία, όχι επειδή θέλω να παρασύρω τα πλήθη. Δεν εί΅αι κανένας γκουρού, το φαινό΅ενο υπήρχε ήδη, ΅προστά στα ΅άτια όλων». Λέει πως ο ίδιος το αντιλήφθηκε ΅ια ΅έρα που βρέθηκε ΅προστά στον κάδο σκουπιδιών ενός σούπερ ΅άρκετ και ένας άστεγος τον ρώτησε: Γιατί δεν ψάχνεις κι εσύ για φαγητό; «Βρέθηκα σε α΅ηχανία. Του είπα, ΅ε συγχωρείς, ό΅ως ίσως είναι καλύτερα να το αφήσω για όποιον δεν είναι σε θέση να το αγοράσει. Μου είπε, φίλε, δεν καταλαβαίνεις, ακό΅η κι αν φώναζες εδώ όλους τους άστεγους της Αγγλίας, θα έ΅ενε ένας σάκος ΅ε φαγητό για σένα».

 

Το μέγα σκάνδαλο των πεταμένων τροφίμων Η κρίση έχει οδηγήσει εκατομμύρια ανθρώπους στην ανέχεια και στην πείνα, αλλά η πραγματική ύβρις βρίσκεται στα σκουπίδια μας: οι ΗΠΑ παράγουν περισσότερα από 268 δισ. κιλά τροφίμων ετησίως αλλά τα μισά εξ αυτών καταλήγουν στα σκουπίδια! Η ποσότητα τροφίμων που σπαταλιέται στη Γαλλία θα ήταν ικανή να θρέψει έναν ολόκληρο πληθυσμό στο Κονγκό,ενώ τα τρόφιμα που καταλήγουν στους σκουπιδότοπους της Ιταλίας θα μπορούσαν να θρέψουν τον πεινασμένο πληθυσμό της Αιθιοπίας Στη Μεγάλη Βρετανία η εκστρατεία με κεντρικό σύνθημα «Love Food, Ηate Waste» («Αγαπάμε το φαγητό, μισούμε τη σπατάλη»), που διεξάγεται εδώ και τρία χρόνια, έχει «σώσει» μέχρι στιγμής 137.000 τόνους τροφίμων, με αποτέλεσμα την εξοικονόμηση 325 εκατ. ευρώ.

 

ΤΡΟΦΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ & ΠΕΙΝΑ

ΚΟΡΥΦΗ

Ο γύρος του κόσ΅ου σε ένα τραπέζι ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΕΥΗ ΣΑΛΤΟΥ

Η γαλοπούλα διανύει έως και 8.253 χλ΅. για να φτάσει στο ελληνικό τραπέζι

Γαλοπούλα από τη Γαλλία, ρόδια από το Ισραήλ ή τη Χιλή, κουκουνάρι από την Κίνα, σα΅πάνια από τη Γαλλία, ξίδι ΅παλσά΅ικο από την Ιταλία: αρκετά από τα βασικά προϊόντα που θα κάνουν την ε΅φάνισή τους στο γιορτινό τραπέζι έχουν «ταξιδέψει» χιλιάδες χιλιό΅ετρα - έως και 13.735 συνολικά - ΅έχρι να φτάσουν στο πιάτο των καταναλωτών. Ετσι, το παραδοσιακό χριστουγεννιάτικο γεύ΅α όχι ΅όνο δεν είναι ελληνικό, αλλά παράλληλα επιβαρύνει και το περιβάλλον. Μια βόλτα στα καταστή΅ατα και τα σούπερ ΅άρκετ λίγο πριν από το γιορτινότραπέζι είναι αρκετή για να διαπιστώσει κανείς πως πολλά από τα τρόφι΅α που θα χρησι΅οποιήσουν οι νοικοκυρές για την παρασκευή των χριστουγεννιάτικων εδεσ΅άτων προέρχονται από άλλες ευρωπαϊκές χώρες και όχι ΅όνο. Το κατεξοχήν γιορτινό πιάτο τις΅έρες αυτές, η γαλοπούλα, διανύει έως και 8.253 χιλιό΅ετρα για να φτάσει στο ελληνικό τραπέζι. Κι αυτό γιατί τόσο απέχουν οι Ηνω΅ένες Πολιτείες Α΅ερικής, απ’ όπου προέρχονται κάποιες κατεψυγ΅ένες γαλοπούλες που θα βρουν οι καταναλωτές στα ψυγεία. Γαλλία και Ιταλία είναι επίσης χώρες που προ΅ηθεύουν την ελληνική αγορά ΅ε τα χριστουγεννιάτικα πουλερικά.
Οσοι, πάλι, επιλέξουν για κύριο πιάτο την κατεψυγ΅ένη πάπια ή το αγριογούρουνο θα διαπιστώσουν πως στις τα΅πέλες των συγκεκρι΅ένων προϊόντων αναγράφονται ως χώρες προέλευσης κυρίως η ∆ανία και η Ουγγαρία, αντίστοιχα.

∆ιεθνής γέ ΅ιση. Αλλά καιη γέ΅ιση της γαλοπούλας πριν καταλήξει στον φούρνο έχει διανύσει χιλιάδες χιλιό΅ετρα. Η κλασική εκδοχή της ΅ε κάστανα, κι΅ά, κουκουνάρια και σταφίδες φαίνεται πως τελικά δεν είναι καιτόσο... ελληνική. Κι αυτό γιατί τα βρασ΅ένα κάστανα που πωλούνται στα σούπερ ΅άρκετ «κατάγονται» από τη Γαλλία, οι σταφίδες από την Τουρκία, το κουκουνάρι από την Κίνα, ενώ στα ράφια των καταστη΅άτων υπάρχει ακό΅η και γερ΅ανικός κι΅άς! Συνολική απόσταση ΅έχρι να φτάσει στο γιορτινό τραπέζι; 13.735,5 χιλιό΅ετρα.
Στην υγειά των2.720 χλ ΅. Ακό΅η, δε, κι όταν οι καταναλωτές υψώνουν τα ποτήρια, θα πρέπει ναπίνουν στην...
υγειά των 2.720 χιλιο΅έτρων που ταξίδεψε η σα΅πάνια από τη Γαλλία ή των 2.825 χιλιο΅έτρων που απέχει από την Αθήνα η... πατρίδα του ουίσκι, η Σκωτία. Οσο για τηνκαρυδόψιχα, το βασικό υλικό του ελληνικού, παραδοσιακού χριστουγεννιάτικου γλυκού, της καρυδόπιτας, αυτή φαίνεται πως έρχεται από πολύ ΅ακριά: ΗΠΑ, Ρου΅ανίαή Μολδαβία, διανύοντας από 1.092 έως και 8.253 χιλιό΅ετρα! Και δεν είναι ΅όνοτα τρόφι΅α που περνούν συχνά τα ελληνικά σύνορα. Ακό΅η και οι διακοσ΅ητικές χαρτοπετσέτες ΅ε τις φιγούρες τουΑϊ-Βασίλη ή των ξωτικών που θα τοποθετηθούνστο τραπέζι γράφουν... made in Βelgium.

Επιβαρύνουν το περιβάλλον. Τα διεθνή ταξίδια τροφί΅ων κάθε άλλο παρά αθώα είναι. Η περιβαλλοντική επιβάρυνση και η σπατάλη ενέργειας κυρίως στις αερο΅εταφορές προϊόντων είναι πολύ ΅εγάλη. Είναι ενδεικτικό πως οι αεροπορικές ΅εταφορές τροφί΅ων είναι απότις βασικές πηγές εκπο΅πών αερίωντου θερ΅οκηπίου στη βρετανική τροφικήαλυσίδα, αφού εκπέ΅πουν δύο εκατο΅΅ύρια τόνους διοξειδίου του άνθρακα ετησίως. Μάλιστα, κάθε χρόνο στη Μεγάλη Βρετανία φτάνουν αεροπορικώς ε΅πορεύ΅ατα βάρους 1,2 εκατο΅΅υρίων τόνων, ΅ε τα περισσότερα από αυτά να είναι τρόφι΅α.
Σύ΅φωνα ΅ε στοιχεία ΅ελετών, η απόσταση που ταξιδεύουν τα προϊόντα απότη φάρ΅α ή το αγρόκτη΅α ΅έχρι τον τελικό καταναλωτή, είναι κατά 25% ΅εγαλύτερη το 2007απ’ ό,τιτο 1980.Το οικολογικό αποτύπω΅α των εισαγό΅ενων τροφί΅ων, όπως εξηγεί ο Αχιλλέας Πληθάρας, υπεύθυνος εκστρατειών της WWF Ελλάς, είναι ενεργοβόρο. «Η παγκοσ΅ιοποίηση καιστο φαγητό έχεικάνει τις εταιρείες τουχώρου ναψάχνουν προϊόντα ΅ε χα΅ηλό κόστος. Ετσι, κοιτούν κυρίως προς τις ασιατικές ή αφρικανικές χώρες». Οπως προσθέτει, γενικά αλλά και λόγω των ΅εταφορών τουςαπό άλλεςχώρες, κρέατα, πουλερικά και ψάρια έχουν ΅εγαλύτερο ενεργειακό αποτύπω΅α, δηλαδή περισσότερες εκπο΅πές διοξειδίου του άνθρακα.

 

ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΑ ΕΘΙΜΑ & ΕΟΡΤΑΣΤΙΚΑ ΜΕΝΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΩΝ
 

ΚΟΡΥΦΗ

Η κρίση μπορεί να σώσει το περιβάλλον! Ρεπορτάζ: Ζωή Λιάκα

Η ύφεση στην οικονομία αποδεικνύεται πολύ καλή ευκαιρία να βάλουμε φρένο σε κακές συνήθειες που επιβαρύνουν όχι μόνο την τσέπη μας, αλλά και ολόκληρο τον πλανήτη

Απλές πρακτικές, αν γίνονταν καθημερινές συνήθειες, θα μπορούσαν όχι μόνο να εξοικονομήσουν

χρήματα, αλλά και να ενισχύσουν σημαντικά τις προσπάθειες διάσωσης του πλανήτη. Οι οικονομικές συγκυρίες μπορεί και να αποδειχθούν σωτήριες για το περιβάλλον. Η αντιμετώπιση της κρίσης και των νέων συνθηκών που διαμορφώνονται είναι μια καλή ευκαιρία για να γίνει αναθεώρηση του τρόπου ζωής όχι μόνο των Ελλήνων.

Ο Νίκος Χαραλαμπίδης, διευθυντής του ελληνικού γραφείου της Greenpeace, υποστηρίζει ότι η κρίση στην Ελλάδα αλλάζει τα δεδομένα και απαιτεί, έστω και εξ ανάγκης, φιλικές προς το περιβάλλον ενέργειες από τους πολίτες. «Η παρούσα κατάσταση είναι μια πολύ καλή ευκαιρία να βάλουμε φρένο σε κακές συνήθειες που όχι μόνο επιβάρυναν την τσέπη μας, αλλά και τον πλανήτη», λέει και φέρνει ως παράδειγμα ότι με βάση παλαιότερα στοιχεία το 30% των τροφίμων κατέληγε στα σκουπίδια. «Σε γιορτινές περιόδους - π.χ. Χριστούγεννα -, όπου οι καταναλωτικές μας συνήθειες μεγεθύνονται, το ποσοστό αυτό έφθανε και το 40%. Η μείωση της κατανάλωσης, η οποία μπορεί να ευεργετήσει τον πλανήτη, μπορεί να έρθει μέσα από τον σωστό προγραμματισμό στα ψώνια του κάθε νοικοκυριού, την καλύτερη συντήρησή τους αλλά και την ποιοτική επιλογή των τροφίμων», λέει.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Greenpeace, το 87% του νερού που καταναλώνεται στην άρδευση των γεωργικών καλλιεργειών χάνεται: είτε γιατί εξατμίζεται, αφού οι αγρότες ποτίζουν σε ακατάλληλες ώρες, είτε από διαρροές των αρδευτικών καναλιών.

Αν η οικολογική συνείδηση επεκταθεί στο τραπέζι μας και περιορίσουμε - για παράδειγμα - την κατανάλωση κρέατος, τότε οι επιπτώσεις που προκαλεί η μόλυνση από το άζωτο (προέρχεται κυρίως από αγροκτήματα, κτηνοτροφικές μονάδες, οχήματα και βιομηχανικά απόβλητα) στην υγεία αλλά και στο περιβάλλον θα περιοριστούν σημαντικά. Αυτό υποστηρίζει έρευνα της European Nitrogen Assessment, η οποία διαπιστώνει ότι η ρύπανση από τα οξείδια του αζώτου στοιχίζει στον κάθε Ευρωπαίο από 150 έως 740 ευρώ τον χρόνο. Η έρευνα έγινε από 200 ειδικούς σε 21 χώρες. Το 60% αυτού του κόστους προκύπτει από τα οξείδια του αζώτου που προκαλούνται από τα καύσιμα για την παραγωγή ενέργειας και τις μεταφορές και το 40% από τη χρήση αζωτούχων λιπασμάτων στον αγροτικό τομέα. Η λύση που προτείνει ο επικεφαλής της έρευνας Μαρκ Σάτον, καθηγητής στο Κέντρο Οικολογίας και Υδρολογίας του Εδιμβούργου, είναι να μειώσουμε το κρέας που καταναλώνουμε, αφού το 85% των αζωτούχων λιπασμάτων στην Ευρώπη χρησιμοποιείται για την παραγωγή ζωοτροφών.

Σ' αυτή την κατεύθυνση λειτουργεί το Slow Food: είναι ένα διεθνές κίνημα με βασικό στόχο την προστασία της τοπικής διατροφικής κληρονομιάς, της τοπικής διατροφικής ποικιλότητας και ταυτότητας, καθώς και την προστασία του δικαιώματος στη γευστική απόλαυση. Πρόκειται για ένα κίνημα αντίστασης ενάντια στην εξάπλωση του fast food. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, το κόστος διατροφής μιας οικογένειας θα μειωνόταν έως και κατά 30% αν επέλεγε τοπικά προϊόντα, τα οποία δεν θα είχαν επιβαρυνθεί με το μεταφορικό κόστος, ούτε με το κόστος για τη συντήρησή τους προκειμένου να αντέξουν τη μεταφορά από τον τόπο παραγωγής στις διεθνείς αγορές.  

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τα τοπικά προϊόντα σώζουν το κλί΅α

Λύση στις αλόγιστες εκπο΅πές αερίων του θερ΅οκηπίου που προκαλούν οι ΅εταφορές τροφί΅ων από άλλες χώρες είναι, σύ΅φωνα ΅ε τον κ. Πληθάρα, η επιλογή τοπικών προϊόντων. Σύ΅φωνα ΅ε βρετανικές ΅ελέτες, αν τα είδη διατροφής αγοράζονται τοπικά – χωρίς να υπάρχει ΅εταφορικό κόστος – η εξοικονό΅ηση θα είναι 16 εκατο΅΅ύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα τον χρόνο. Στα ράφια των σούπερ ΅άρκετ, δίπλα στο ξίδι ΅παλσά΅ικο Ιταλίας φιγουράρει το αντίστοιχο ελληνικό Καλα΅άτας. Στα καταστή΅ατα ακό΅η και στις λαϊκές αγορές υπάρχουν πάγκοι που πουλούν ρόδια από τη Χιλή, την Αίγυπτο, το ΙΣραήλ, αλλά και την Εδεσσα. Το ίδιο συ΅βαίνει και ΅ε τα εξωτικά φρούτα, τα οποία ΅έχρι πρότινος δεν παράγονταν στην Ελλάδα, ωστόσο τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι έλληνες παραγωγοί ΅παίνουν στη διαδικασία να τα καλλιεργήσουν. Χαρακτηριστικό παράδειγ΅α τα αβοκάντο: στην αγορά κυκλοφορούν αβοκάντο, τα οποία εισάγονται κυρίως από το Μεξικό αλλά υπάρχουν και εκείνα ΅ε την ελληνική σφραγίδα. «Η επιλογή ελληνικών προϊόντων δεν είναι ΅όνο ΅ία οικολογική κίνηση . Παράλληλα ενισχύου΅ε και την τοπική οικονο΅ία. Αυτή η λογική πάντως έχει περάσει σε αρκετά εστιατόρια, τα οποία επιλέγουν τρόφι΅α από τη χώρα ΅ας», ση΅ειώνει ο κ. Πληθάρας. Ο ∆η΅ήτρης Φατούρος παράγειαβοκάντο στα Χανιά. Ηπαραγωγή του, όπως λέει στα «ΝΕΑ», δεν ξεπερνά τους 2,5 τόνους ετησίως. «Τα ζητή΅ατα που προκύπτουν στοθέ΅α “εισαγό΅ενα ή ελληνικά” είναι πολλά, ΅ε ση΅αντικότερο την τι΅ή». Το γεγονός ότι η τι΅ή των εισαγό΅ενων προϊόντων είναι τις περισσότερες φορές χα΅ηλότερη από την αντίστοιχη ελληνική κάνει τα προϊόντα προελεύσεως εξωτερικού πιο δελεαστικά. Παράλληλα, ό΅ως, όπως προσθέτει ο κ. Φατούρος, ο έλληνας καταναλωτής δεν έχει ΅άθει να κοιτά δίπλα του για προϊόντα.

 

Κίνημα τοποφάγων για υγεία και πολύχρονη ζωή

 

ΚΟΡΥΦΗ

Υδάτινα αποτυπώματα τροφίμων: περιορίστε τα Παπαφωτίου Ζωή  

Γνωρίζετε πως για να παραχθούν 1 κιλό μοσχαρίσιες μπριζόλες χρειάζονται 15.415 λίτρα νερού ή ένα χάμπουργκερ 2.393 λίτρα; Η νέα καμπάνια της Ευρωπαικής Επιτροπής, «Genaration Awake», μας ενημερώνει για το υδάτινο αποτύπωμα των τροφών μας αλλά και της καθημερινότητας μας γενικότερα, παρακινώντας μας παράλληλα να το περιορίσουμε μέσω της υπεύθυνης κατανάλωσης. Τι είναι υδάτινο αποτύπωμα: Η ποσότητα νερού που καταναλώνει ένας άνθρωπος-ένας πληθυσμός για να ικανοποιήσει τις καθημερινές του ανάγκες αλλά και η ποσότητα νερού που καταναλώνεται για την παραγωγή και τη μεταφορά ενός τροφίμου-προϊόντος. Για να φτιαχτεί, για παράδειγμα, μια πίτσα μαργαρίτα χρειάζονται 1.216 λίτρα νερού τα οποία ισοδυναμούν με ένα ντους διάρκειας 2 ½ ωρών ενώ για ένα μόνο μήλο απαιτούνται 82 λίτρα νερού με τα οποία θα μπορούσαν να δημιουργηθούν 6.847 παγάκια. Από που προκύπτει όμως όλη αυτή η σπατάλη; Κυρίως από τις προσπάθειες παραβίασης των φυσικών διαδικασιών παραγωγής του κάθε προϊόντος. Πως μπορούμε να την περιορίσουμε; Αλλάζοντας καταναλωτικά πρότυπα και συμπεριφορές. Μειώνοντας την κατανάλωση τροφών με υψηλά υδάτινα αποτυπώματα. Τα νούμερα φαίνονται υπερβολικά αλλά δεν είναι και τόσο. Στην περίπτωση, ας πούμε, του μήλου η σπατάλη νερού οφείλεται κυρίως στο πότισμα και στο πλύσιμο, διαδικασίες που δεν μπορούμε βέβαια να αποφύγουμε, μπορούμε ωστόσο να περιορίσουμε ή να βελτιώσουμε. Πώς; Αγοράζοντας βιολογικά μήλα. Τα βιολογικά μήλα δεν ψεκάζονται με φυτοφάρμακα μολύνοντας στο ελάχιστο το νερό που χρησιμοποιείται για το πότισμα τους το οποίο επιστρέφει στο περιβάλλον καταλήγοντας στο έδαφος. Επίσης χρειάζονται λιγότερο πλύσιμο αφού στην επιφάνεια τους δεν υπάρχουν βλαβερές ουσίες που πρέπει να απομακρυνθούν. Κάτι παρόμοιο ισχύει για όλα τα βιολογικά φρούτα και τα λαχανικά.  Αυτή η διαδικασία, όπως εύκολα θα μπορούσε να παρατηρήσει κανείς, θα οδηγούσε στη μείωση των τεράστιων παραγωγών φρούτων και λαχανικών καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου. Θα μπορούσε να ισχυριστεί κάποιος πως αυτό θα είχε σαν αποτέλεσμα τον υποσιτισμό των λαών. Όχι ακριβώς. Το να μην μπορεί κανείς να φάει ντομάτες ή φράουλες στην καρδιά του χειμώνα - που έτσι κι αλλιώς δεν είναι η εποχή τους - είναι ένα γεγονός που ενισχύει περισσότερο τη διατήρηση της εποχικότητας παρά τον υποσιτισμό. Οπότε εάν ακολουθήσουμε τους κανόνες των εποχών και της φύσης καταναλώνοντας «κάθε πράγμα στον καιρό του» και σε φυσιολογικές ποσότητες θα αποφύγουμε τις υπερβολές του υπερκαταναλωτισμού προστατεύοντας παράλληλα και το περιβάλλον.

Κάτι ανάλογο ισχύει και για το μοσχαρίσιο κρέας που αναφέραμε στην αρχή (ένα κιλό μπριζόλες=15.415 λίτρα νερού=143 ενυδρεία). Σε αυτήν την περίπτωση το πρόβλημα δεν είναι το νερό που καταναλώνουν τα ίδια τα ζώα ή αυτό που χρησιμοποιούμε για να πλύνουμε το κρέας τους αλλά οι τεράστιες ποσότητες που δαπανώνται για να καλλιεργηθούν οι τροφές που χρειάζονται (καλαμπόκι, σόγια κ.α.) ώστε να έχουμε υπερπαραγωγή κρέατος, ανάπτυξη των ζώων σε σύντομο χρονικό διάστημα κλπ.

Εδώ η λύση είναι η τροποποίηση του διατροφικού μας προγράμματος, κυρίως ο περιορισμός της κατανάλωσης βοοειδών (1-2 φορές την εβδομάδα στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου διαιτολογίου σύμφωνα με τους ειδικούς) αλλά και η αγορά κρεάτων που τρέφονταν φυσιολογικά, δηλαδή σε βοσκοτόπια με χόρτο το οποίο έχει χαμηλότερο υδάτινο αποτύπωμα από τη σόγια ή το καλαμπόκι  Οι αριθμοί είναι ομολογουμένως εντυπωσιακοί, ακόμα πιο εντυπωσιακή όμως είναι η απεικόνισή τους. Δείτε σε βίντεο την ακριβή ποσότητα νερού (2.393 λίτρα) που χρειάζεται για την παραγωγή ενός χάμπουργκερ μέσω μιας κατασκευής από μπαλόνια νερού.

Για περισσότερες πληροφορίες επισκεφθείτε: www.imagineallthewater.eu και www.generationawake.eu

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου  "ΔΙΑΤΡΟΦΗ"

 

 

.ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ © 2008-2009 ΒΟΥΛΑ ΒΑΒΑΡΟΥΤΣΟΥ  

free counters..free counters...

..

Μετρητής 

Επισκεπτών

από 16/1/2009

.......