πλοηγείτε στον  ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

πατήστε ΚΕΝΤΡΙΚΗ   

 

 

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου  "ΔΙΑΤΡΟΦΗ"

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΤΕ την ιστοσελίδα

 

                         Διατροφή & Θρεπτικά συστατικά

Πόσα διατροφικά στοιχεία περιέχει;

 

τελευταία ενημέρωση: 

26/01/2016

Θρεπτικά συστατικά των τροφίμων

Οι βλαβερές συνέπειες του... οξυγόνου

Φυτοοιστρογόνα-η φυσική λύση

Λιγότερη πρωτεΐνη, περισσότερες παρασπονδίες  Νιώθετε κούραση; Μήπως σας λείπουν βιταμίνες και μέταλλα;  

Βιταμίνες που περιέχουν οι φυτικές τροφές

Ο πόλεμος της βιταμίνης D & ασβέστιο

Προβιοτικά, οι φιλικοί μας μικροοργανισμοί

Κάλιο και νάτριο: ηλρκτρολύτες

Καλοί υδατάνθρακες, κακοί υδατάνθρακες Η Βιταμίνη Β3       Χολίνη

Σίδηρος                              Bιταμίνη C    

Χαλκός ο αντιμικροβιακός

Ω-3 για γερή καρδιά και όχι μόνο

Ψευδάργυρος εναντίον κρυολογήματος 

«Μπέρι μπέρι» Πικρό ρύζι

Φυλλικό οξύ: Πόσο... φιλικό είναι;

Είμαστε ό,τι τρώμε ή τρώμε ό,τι είμαστε;

Τα «κρυφά» συστατικά κάνουν τα τρόφιμα ακαταμάχητα

Το χρώμιο στη διατροφή μας

Βιταμίνη Β12 το μυστικό για ήρεμα μωρά

Θρεπτικά συστατικά των τροφίμων

Φυτικές ίνες οι σύμμαχοί μας

Πώς οι βιταμίνες σώζουν καρδιές

Κάλιο τo αντίβαρο του αλατιού

Λυκοπένιο     

Πολυφαινόλες         Ρεσβερατρόλη

Μαγνήσιο                   Γλουτένη Η βιταμίνη Ε

Βιταμίνες από medlook

Αβιταμίνωση: πως θα την καταλάβετε Βιταμίνες και παιδιά Φυτοχημικές ουσίες
Κολλαγόνο: Πόσο απαραίτητο είναι;   Ηλεκτρολύτες: Η σημασία τους
7 συνδυασμοί από το… φαρμακείο της φύσης Ενισχύστε τον οργανισμό σας με Καροτινοειδή Ρυτίδες: δείχνουν σε ποιες βιταμίνες έχουμε έλλειψη
Ελιξήρια που χαρίζουν νιάτα και υγεία
Aντιοξειδωτικά          Φρουκτόζη             Φλαβανόνες 5 SOS βιταμίνες για μετά τα 50!
Βιταμίνες που ενισχύουν τη μνήμη Αρρώστιες που οφείλονται σε έλλειψη βιταμινών και χημικών στοιχείων

Συνένζυμο Q10

Ένζυμα: Το κλειδί της ζωής

Η πνευματική ενέργεια των τροφών έχει μεγαλύτερη σημασία από τη χημική τους σύσταση                              Φθόριο

Βιταμίνες που προστατεύουν και επιδιορθώνουν το DNA

Οι καταπληκτικές ιδιότητες του ζεόλιθου

Το μπαχαρικό που θωρακίζει τον εγκέφαλό σας από το φθόριο

 

Οι βλαβερές συνέπειες του...οξυγόνου ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Το έμαθα σε μια ορειβατική πορεία στον Ταΰγετο,καθώς χάζευα μια από τις πολλές πινακίδες που υπάρχουν εκεί με την αυστηρή σύσταση «Απαγορεύεται να κόβετε τη ρίγανη». Εκείνη τη στιγμή άκουσα μια φαρμακοποιό δίπλα μου να λέει σε όλους:«Το ξέρετε ότι η ρίγανη είναι εξαίρετο αντιοξειδωτικό αλλά δεν το λένε και πολύ διότι είναι υπερβολικά φθηνή;». Ακόμη πιο φθηνό αντιοξειδωτικό εδώ στην Ελλάδα,και χωρίς να μπούμε στον κόπο να σκαρφαλώσουμε στα βουνά,χωρίς να κάψουμε καν βενζίνη και να ταράξουμε κάθε μορφή ζωής στις πλαγιές των βουνών,είναι ένας βασιλικός μέσα στη γλάστρα μας.Εχουν γίνει μάλιστα και εργασίες που το επιβεβαίωσαν αυτό (Αntioxidant Αctivity of Βasil, Juliani & Simon). Τώρα για τη δράση των αντιοξειδωτικών μιλούν ακόμη και οι διαφημίσεις του καφέ.Γι΄ αυτό ίσως ένα γρήγορο φροντιστήριο γύρω από αυτές τις ουσίες και το αντικείμενο του πόθου τους,τις ελεύθερες ρίζες,είναι μάλλον στην ώρα του.Μια μικρή έκπληξη μας περιμένει μαζί με τη γνώση ότι από τότε που αποκτήσαμε την ικανότητα να εισπνέουμε και να ζούμε από το οξυγόνο βάλαμε κάποιον πολύ άτακτο μουσαφίρη στο σώμα μας.Χρειαζόμαστε βέβαια το οξυγόνο για να συμμετέχει στις αντιδράσεις κατά τις οποίες από τα θρεπτικά συστατικά των τροφών παίρνουμε ενέργεια.«Φλόγα ζωής»λένε αυτές τις αντιδράσεις οι ποιητές,ενώ οι χημικοί τις λένε απλά οξειδώσεις,με χαρακτηριστικό την ελάττωση των ηλεκτρονίων μιας ουσίας. Δηλαδή η μεταβολή μιας ουσίας όταν χάσει έστω και ένα από τα ηλεκτρόνιά της ονομάζεται οξείδωση. Από την οξείδωση προκύπτουν μέσα στον οργανισμό μας συγκροτήματα ατόμων που έχουν χάσει ηλεκτρόνιο στην εξώτατη στοιβάδα τους και επιμένουν να ψάχνουν να βρουν ένα καινούργιο ώστε να συμπληρώσουν τη δομή τους για να ξαναγίνουν σταθερά.Είναι αδίστακτα και κλέβουν ηλεκτρόνια ακόμη και από τα μόρια στις μεμβράνες των κυττάρων και έτσι,όσο περνάει ο καιρός,προκύπτει ένα συσσωρευμένο πλήθος ελαττωματικών μορίων που οδηγούν σε διάφορες παθήσεις.Αρθρίτιδες,κάποιοι καρκίνοι εξαιτίας βλαβών στο DΝΑ,φθορά του οφθαλμικού φακού είναι μερικές από αυτές,ενώ βοηθούν και τη χοληστερόλη να γαντζωθεί στα αρτηριακά τοιχώματα...Τα μόρια που τους λείπουν αυτά τα ηλεκτρόνια λόγω οξείδωσης ονομάζονται ελεύθερες ρίζες και προτιμούμε να μην κυκλοφορούν έτσι απρογραμμάτιστα μέσα στον οργανισμό μας. Κάποιος πρέπει να τις σταματήσει λοιπόν. Ενας τρόπος απλός,στο μυαλό μας βέβαια απλός,είναι να ξεγελαστούν και να επιτεθούν σε άλλα μόρια αντί αυτών που έχουν σημαντικό ρόλο στις λειτουργίες του οργανισμού.Αυτόν λοιπόν τον ρόλο παίζουν οι αντιοξειδωτικές ουσίες που τώρα αρχίσαμε να τις προσέχουμε και μερικοί να βγάζουν και πολλά χρήματα.Πώς; Πουλώντας μας κάποιες από αυτές πανάκριβα,και μάλιστα σε ποσότητες που μπορεί και να μη μας ωφελούν κιόλας.Βιταμίνες Α,Ε και C,μερικά ιχνοστοιχεία όπως σελήνιο,ψευδάργυρος,χαλκός.Υπάρχει όμως και μια τρίτη ομάδα.Βρίσκεται στα φυτικά και ζωικά προϊόντα.Λυκοπένιο,λουτεΐνη,συνένζυμο Q10, βήτα-καροτίνη,ζεαξανθίνη,φλαβονοειδή. Μόνο που είναι πιο βολικό να τα έχουμε στο μυαλό μας με τα χρώματα.Το πορτοκαλί χρώμα προδίδει την ύπαρξη βιταμίνης Α (καρότο,πορτοκάλι),το σκούρο πράσινο θα πει ότι έχει μέσα λουτεΐνη (σπανάκι,πιπεριές,σέλινο),η ζεαξανθίνη αντιστοιχεί σε κοκκινωπούς καρπούς και σπόρους (καλαμπόκι,κόκκινες πιπεριές), το λυκοπένιο στην ντομάτα.Αλλες καλές πηγές αντιοξειδωτικών είναι οι αγκινάρες,τα φασόλια,τα μούρα, το μέλι και βέβαια τα αρκετά ακριβά,λόγω προελεύσεως,εξωτικά φρούτα ακάι,ασερόλα και γκότζι.Τώρα μας λένε ότι και ο καφές περιέχει φαινολικές ενώσεις που βοηθούν,αλλά και ο καφές με μέτρο.Και ίσως είναι προτιμότερο ένα φλιτζάνι πράσινο τσάι ή,αν αυτό θεωρηθεί κάπως πιο εξωτικό και μακριά από εμάς,ο βασιλικός και η ρίγανη μας περιμένουν.  

 

ΚΟΡΥΦΗ

Αντιοξειδωτικά... για τα μάτια σας μόνο

Οι αντιοξειδωτικές κατεχίνες

Ο θαυμαστός κόσμος των αντιοξειδωτικών Μέχρι σήμερα έχουν δημοσιευθεί εκατοντάδες έρευνες οι οποίες αναφέρονται στις ευεργετικές επιδράσεις των αντιοξειδωτικών στοιχείων, σε σχεδόν όλους τους ιστούς του ανθρώπινου σώματος.

Γνωρίστε τα αντιοξειδωτικά Ας ρίξουμε λίγο φως σ’ αυτό το πολύ ενδιαφέρον και χρήσιμο διατροφικό πεδίο, συνειδητοποιώντας ταυτόχρονα στην πορεία πως τελικά δεν μας ήταν τελείως άγνωστο.

Η φύση των τοξινών και ο φυσικός τρόπος αποβολής τους από το σώμα

Aντιοξειδωτικά: Προλαμβάνουν, θεραπεύουν αλλά δεν αδυνατίζουν

Τα αντιοξειδωτικά προάγουν την καλή υγεία και την ευεξία. Επιστημονικές μελέτες που έγιναν τα τελευταία χρόνια έχουν επιβεβαιώσει τη θεραπευτική επίδραση των αντιοξειδωτικών, αλλά και για τη συμβολή τους στην πρόληψη νοσημάτων.

«Αν και η συμβολή των αντιοξειδωτικών στην πρόληψη των νοσημάτων είναι επιστημονικά αποδεδειγμένη, η συσχέτισή τους με τις δίαιτες για την απώλεια βάρους δεν έχει επιστημονική βάση» επισημαίνει η κλινική διαιτολόγος-διατροφολόγος μέλος της επιστημονικής ομάδας «Διατροφή», Γιώτα Καρακασίδου.

«Μία ισορροπημένη και ποιοτικά σωστή διατροφή πιστεύουμε ότι καλύπτει τις ανάγκες του οργανισμού σε αντιοξειδωτικά. Ωστόσο στη σημερινή εποχή είναι κάπως παρακινδυνευμένο να πούμε ότι βασιζόμαστε μόνο σε αυτή, γιατί ούτε τις ανάγκες του κάθε οργανισμού για αντιοξειδωτικά ξέρουμε, ούτε και μπορούμε να πούμε με σιγουριά αν η τροφή μας είναι αυτό που βλέπουμε στο πιάτο μας» εξηγεί η κ.Καρακασίδου.

Τι είναι τα αντιοξειδωτικά και πως λειτουργούν

Τα αντιοξειδωτικά είναι ουσίες που προφυλάσσουν το κύτταρο από οξειδώσεις εμποδίζοντας τη δημιουργία ελεύθερων ριζών.

«Για να γίνει πιο εύκολα αντιληπτή η έννοια της κυτταρικής οξείδωσης, ας υποθέσουμε ότι αφήνουμε ένα κομμάτι σίδερο εκτεθειμένο στα καιρικά φαινόμενα. Το ίδιο το σίδερο ύστερα από κάποιο διάστημα θα σκουριάσει, δηλαδή θα οξειδωθεί. Το ίδιο συμβαίνει με τα κύτταρα.Κύριος υπεύθυνος και στις δύο περιπτώσεις το χημικό στοιχείο οξυγόνο.

Ως αποτέλεσμα φυσιολογικής λειτουργίας του κυτταρικού μεταβολισμού, το oξυγόνο αποσταθεροποιείται, δηλαδή χάνει ηλεκτρόνιο και συμπεριφέρεται σαν ελεύθερη ρίζα. Αναζητώντας λοιπόν το χαμένο ηλεκτρόνιο, επιτίθεται σε βιομόρια του κυττάρου, όπως λιπίδια και πρωτεΐνες, με σκοπό να «κλέψει» το ηλεκτρόνιο και να επανέρθει στη φυσιολογική του κατάσταση.

Έτσι όμως μετατρέπει τα λιπίδια και τις πρωτεΐνες σε ελεύθερες ρίζες, δηλαδή δημιουργούνται νέες και δραστικότερες μορφές ελευθέρων ριζών, οι οποίες τελικό αποδέκτη έχουν το πυρήνα του κυττάρου και το γενετικό του υλικό» εξηγεί η κ.Καρακασίδου.

Ελεύθερες ρίζες: Οι ύπουλοι και αόρατοι εχθροί

Οι «ύπουλοι και αόρατοι αυτοί εχθροί», όπως χαρακτηρίζει τις ελεύθερες ρίζες η κ.Καρκασίδου, ευθύνονται για ενδεχόμενες μεταλλάξεις και πολύ πιθανόν για ανεπανόρθωτες κυτταρικές βλάβες. Νευροεκφυλιστικά νοσήματα, αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, καρκινογένεση είναι από τις κυριότερες ασθένειες για τις οποίες αποδίδεται σημαντική ευθύνη στις ελεύθερες ρίζες .

Ο όρος οξειδωτικό στρες αντικατοπτρίζει τη συσσώρευση αυτών των δραστικών μορφών. Οι αυξημένες τιμές του κρούουν τον κώδωνα κινδύνου για την εξελικτική πορεία του κυττάρου και φυσικά την κατάσταση της υγείας.

«Η λειτουργία των αντιοξειδωτικών ουσιών είναι να εμποδίζουν την περαιτέρω δημιουργία ελευθέρων ριζών και να αναστέλλουν την καταστροφική για το κύτταρο δράση τους, δωρίζοντας πολύ εύκολα ηλεκτρόνια, σταθεροποιώντας έτσι και πάλι τις οξειδωμένες μορφές που δημιουργήθηκαν. Τα τελευταία χρόνια οι μελέτες που πραγματοποιούνται στον τομέα των αντιοξειδωτικών έχουν να επιδείξουν σημαντικά αποτελέσματα στη θεραπευτική αλλά πολύ περισσότερο στην πρόληψη» προσθέτει η κ.Καρακασίδου.

Οι ουσίες που έχουν αντιοξειδωτική δράση υπάρχουν κατά κύριο λόγο στα φρούτα και τα λαχανικά. Οι πιο γνωστές από τις αντιοξειδωτικές ουσίες είναι οι βιταμίνες Α (και τα καροτενοειδή), C, E, το συνένζυμο Q10, το ιχνοστοιχείο σελήνιο, το λυκοπένιο.

Στα αντιοξειδωτικά περιλαμβάνονται επίσης το λιπικό οξύ, οι φαινολικές ομάδες, η γλουταθειόνη και η Ν ακετυλοκυστεϊνη.

Εκτός από τα φρούτα και τα λαχανικά αντιοξειδωτικά υπάρχουν σε βότανα όπως, το πράσινο τσάι, η τσουκνίδα, το ταραξάκο, ο ίσωπος.

Οξειδωτικό στρες

Ελεύθερες ρίζες: ο εχθρός των κυττάρων μας

Αντιοξειδωτικά: Δεν παχαίνουν και ομορφαίνουν  Μια ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικά συστατικά, όχι μόνο δεν παχαίνει αλλά και ομορφαίνει εφόσον τα τρόφιμα αυτά τα εντάξουμε σε ένα ισορροπημένο διαιτολόγιο! 

Τα καλύτερα αντιοξειδωτικά ροφήματα πράσινο τσάι, Δίκταμο, Τσάι του βουνού

Τα αντιοξειδωτικά τονώνουν το σπέρμα Ειρήνη Βενιού 

Βελτιώνουν την ποιότητά του και αυξάνουν τις πιθανότητες πατρότητας σε άνδρες άνω των 45 Περισσότερες πιθανότητες να βιώσουν την πατρότητα έχουν οι άνδρες άνω των 45 ετών οι οποίοι ακολουθούν διατροφή πλούσια σε αντιοξειδωτικές ουσίες, υποστηρίζει νέα αμερικανική μελέτη. Όπως περιγράφουν οι ερευνητές του Εθνικού Εργαστηρίου Λόρενς Μπέρκλι, με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό έντυπο «Fertility and Sterility», οι άνδρες που λάμβαναν μέσω της διατροφής τους αυξημένα επίπεδα βιταμινών C και Ε, φυλλικού οξέος και ψευδαργύρου έτειναν να παρουσιάζουν λιγότερες βλάβες στο DNA των σπερματοζωαρίων τους συγκριτικά με τους υπόλοιπους.

Η μελέτη Στη μελέτη έλαβαν μέρος 80 μη καπνιστές ηλικίας 22 ως 80 ετών, χωρίς προβλήματα γονιμότητας, οι οποίοι κλήθηκαν να δηλώσουν τις διατροφικές τους συνήθειες και την τυχόν λήψη διατροφικών συμπληρωμάτων καθώς και να παραχωρήσουν δείγμα σπέρματος. Οι ερευνητές διαπίστωσαν λοιπόν, ότι οι άνδρες ηλικίας 45 ετών και άνω οι οποίοι εμφάνιζαν αυξημένα επίπεδα βιταμίνης C παρουσίαζαν 20% λιγότερες βλάβες στο DNA των σπερματοζωαρίων τους συγκριτικά με όσους εμφάνιζαν χαμηλότερα επίπεδα της εν λόγω βιταμίνης. Συγκεκριμένα, οι εθελοντές της ομάδας «υψηλής βιταμίνης C» λάμβαναν περί τα 700 mg της βιταμίνης την ημέρα – σημειώνεται ότι η ημερήσια συνιστώμενη δόση αγγίζει τα 90 mg, ωστόσο σύμφωνα με τους ειδικούς η ημερήσια πρόσληψη που φτάνει μέχρι τα 2.000 mg θεωρείται ασφαλής. Παρόμοια προστατευτική δράση ως προς την ποιότητα του σπέρματος παρατηρήθηκε και στην περίπτωση ανίχνευσης στον οργανισμό υψηλών επιπέδων βιταμίνης Ε, φυλλικού οξέος και ψευδαργύρου. Η συνιστώμενη ημερήσια δόση της βιταμίνης Ε είναι 15 mg (και δεν πρέπει να ξεπερνά τα 1.000mg), εκείνη του φυλλικού οξέος είναι 400 mg (και δεν πρέπει να ξεπερνά τα 1.000 mg) και εκείνη του ψευδαργύρου είναι 11 mg (και δεν πρέπει να ξεπερνά τα 40 mg).

Οι ειδικοί δεν παρατήρησαν κάποιο συσχετισμό ανάμεσα στα αυξημένα επίπεδα αντιοξειδωτικών και στην ποιότητα του σπέρματος των νεότερων σε ηλικία ανδρών. Όπως αναφέρουν, πολύ πιθανόν το γεγονός αυτό να οφείλεται στο ότι ο οργανισμός των νεότερων ανδρών υπόκειται σε λιγότερο «οξειδωτικό στρες», συγκριτικά με εκείνο που εμφανίζουν όσοι έχουν ξεπεράσει το 45ο έτος της ηλικίας τους.

Σύμμαχος της πατρότητας η διατροφή Σύμφωνα με το κύριο ερευνητή της μελέτης δρα Αντριου Γουαιρόμπεκ, μια πλούσια σε αντιοξειδωτικά διατροφή ενισχύει γενικότερα την υγεία. «Αν είστε άνδρας μεγαλύτερης ηλικίας και σκοπεύετε να αποκτήσετε παιδί στο άμεσο μέλλον, τότε θα μπορούσατε να εντάξετε τη διατροφή στα πλαίσια του συγκεκριμένου σχεδίου σας» υπογραμμίζει ο ίδιος. Τροφές πλούσιες σε βιταμίνη C θεωρούνται τα εσπεριδοειδή, οι κόκκινες και οι πράσινες πιπεριές και οι ντομάτες. Πλούσια πηγή βιταμίνης Ε αποτελούν αρκετά είδη φυτικών ελαίων, οι ξηροί καρποί όπως π.χ. τα αμύγδαλα καθώς και τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά όπως το σπανάκι και το μπρόκολο. Τέλος, ο ψευδάργυρος εντοπίζεται σε θαλασσινά, κόκκινο κρέας, φασόλια, ξηρούς καρπούς και γαλακτοκομικά προϊόντα. Ο δρ Γουαιρόμπεκ καταλήγει λέγοντας ότι με δεδομένο ότι σήμερα πολλοί άνδρες αποφασίζουν να αποκτήσουν παιδιά σε ηλικίες άνω των 40 ετών, η μελέτη παραγόντων που συνδέονται με την ποιότητα του σπέρματος είναι ιδιαίτερα σημαντική.

 

10 εξαιρετικές πηγές αντιοξειδωτικών

Έχετε σίγουρα ακούσει τη λέξη «αντιοξειδωτικά», όπως σίγουρα έχετε ακούσει επίσης το πόσο ευεργετικά είναι για την υγεία μας και πόσο σημαντικό είναι να τα λαμβάνουμε όσο το δυνατόν συχνότερα, για να αποτοξινώνουμε τον οργανισμό μας. Αυτό που ίσως να μην ξέρετε είναι πού θα τα βρείτε…

Συγκεντρώσαμε τις δέκα πιο σημαντικές πηγές αντιοξειδωτικών, εκείνων δηλαδή των «μαγικών» συστατικών που βρίσκονται σε συγκεκριμένες τροφές και παρεμποδίζουν τη δράση των επιβλαβών ελευθέρων ριζών στο σώμα μας.

Έρευνα δείχνει ότι οι ουσίες αυτές θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην καταπολέμηση πολλών μορφών καρκίνου, καρδιακών παθήσεων, της ασθένειας Alzheimer και της νόσου
Πάρκινσον.

Νορβηγοί και Αμερικανοί επιστήμονες δημιούργησαν μια εκτεταμένη λίστα των πιο σημαντικών αντιοξειδωτικών τροφών. Όσον αφορά στην υψηλότερη περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες ανά μερίδα, οι νικητές είναι:

1. Βατόμουρα

5,75 millimoles ανά μερίδα 100g

Αυτά τα θαυμάσια, απολαυστικά φρούτα του καλοκαιριού δεν έχουν λιπαρά και αποτελούν μια πλούσια πηγή φυλλικού οξέος και βιταμίνης C, οπότε καταναλώστε τα άφοβα. Απολαύστε τα σε smoothies ή σε μια σαλάτα φρούτων γαρνίρετε κάποιο γλυκό ή απλά καταναλώστε τα φρέσκα. Μπορείτε να τα καταψύξετε και να τα διατηρήσετε έτσι για οποιαδήποτε χρήση όλο το χρόνο. Αυτό μπορείτε να το κάνετε επικαλύπτοντας τα μούρα με ένα μίγμα από ζάχαρη και ασκορβικό οξύ (ρωτήστε τον φαρμακοποιό σας για το πώς θα το προμηθευτείτε), αν και γενικά καλύτερο είναι να τα παγώσετε αφού τα έχετε βράσει ελαφρά και έχετε προσθέσει ζάχαρη.

2. Καρύδια

3,72 millimoles ανά μερίδα 100g

Οι ξηροί καρποί αποτελούν σημαντική τροφή για την υγεία. Δεν περιέχουν χοληστερόλη, έχουν γενικά χαμηλή περιεκτικότητα σε νάτριο και είναι πηγή βιταμινών και μετάλλων. Όσον αφορά όμως στην περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες, τα καρύδια φαίνεται να έχουν νικήσει την υπόλοιπη οικογένεια ξηρών καρπών με 3,72 millimoles ανά μερίδα. Συνοδεύστε τις σαλάτες σας με αυτά, ή αναμείξτε τα σε μούσλι, σε ρυζόγαλο ή σε τάρτα μήλου. Εκτός από γευστικά είναι και υγιεινά. Απλά βεβαιωθείτε ότι δεν καταναλώνετε πάνω από μια χούφτα καρύδια την ημέρα. Αν είστε υπέρβαροι, μια χούφτα τρεις φορές την εβδομάδα είναι αρκετή.

3. Φράουλες

3,58 millimoles ανά μερίδα 100g

Οι φράουλες είναι φρούτα, των οποίων και μόνο η εμφάνιση και το χρώμα, μας φτιάχνουν τη διάθεση, πόσο μάλλον η υπέροχη γεύση τους. Το καλύτερο είναι πως είναι τόσο χαμηλές σε θερμίδες, που μπορείτε να φάτε όσες θέλετε χωρίς δεύτερη σκέψη. Ένας άλλος επίσης λόγος για τον οποίο αυτά τα φρούτα θα πρέπει να αποτελούν μέρος της διατροφής μας είναι πως βρίθουν αντιοξειδωτικών και μπορείτε να τα απολαύσετε σχεδόν με όποιο τρόπο θέλετε. Είτε σαν επιδόρπιο, είτε σε smoothies, σε σαλάτες, ακόμη και σε κοκτέιλ – απλά φροντίστε να τις τρώτε όσο είναι ακόμη φρέσκιες.

4. Μαγειρεμένες αγκινάρες

3,56 millimoles ανά μερίδα 100g

Η… ταπεινή αγκινάρα, εκτός από ισχυρό αντιοξειδωτικό, είναι και μια καλή πηγή σιδήρου. Μπορεί επίσης, να βοηθήσει στη μείωση των διαταραχών του εντέρου αφήνοντας τα «καλά» βακτήρια εκεί για να συνεχίζουν τη δουλειά τους.

Μαγειρέψτε τις αγκινάρες για 20 λεπτά με μια ή δυο φέτες λεμόνι, ένα φύλλο δάφνης και αλάτι. Έτσι μπορείτε να απολαύσετε τόσο τα φύλλα, όσο και την καρδιά της.

5. Cranberries

3,13 millimoles ανά μερίδα 100g

Το cranberries είναι πραγματικά μια σούπερ-τροφή. Πολυάριθμες μελέτες έχουν δείξει ότι οι αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες αυτού του φρούτου μπορούν να βοηθήσουν στην πρόληψη και τη θεραπεία του ουροποιητικού και πιθανώς άλλων λοιμώξεων.

Δεδομένου ότι είναι γενικά πολύ ξινά για να τα φάτε φρέσκα, δοκιμάστε τις κονσερβοποιημένες ποικιλίες και χρησιμοποιήστε τα τόσο σε γλυκά, όσο και σε αλμυρά πιάτα.

6. Σμέουρα

2,87 millimoles ανά μερίδα 100g

Τα σμέουρα χρησιμοποιούνται εδώ και πολλά χρόνια για τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων, από αμυγδαλίτιδα, μέχρι για πόνους στο στομάχι, αλλά και για την ενδυνάμωση της μήτρας κατά την εγκυμοσύνη. Τώρα ξέρουμε ότι αυτά τα μούρα δεν είναι μόνο μια καλή πηγή αντιοξειδωτικών, αλλά επίσης έχουν και υψηλή περιεκτικότητα σε βιταμίνη C.

Μπορείτε να τα βρείτε και κατεψυγμένα και να τα προσθέσετε σε σαλάτες ή να τα φάτε τα με γιαούρτι για πρωινό.

7. Μύρτιλα

2,68 millimoles ανά μερίδα 100g

Τα μύρτιλα είναι ένα ακόμη «θαυματουργό» είδος μούρων, που αποτελούν πραγματικά σούπερ τροφές. Εκτός από την υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες, υπάρχουν επίσης προκαταρκτικές ενδείξεις ότι τα μύρτιλα μπορεί να καταπολεμούν τη χοληστερόλη και να βοηθούν στην πρόληψη του καρκίνου του ήπατος. Καλύτερα να τα καταναλώνετε ωμά, καθώς διατηρούν της περιεκτικότητά τους σε βιταμίνη C.

8. Γαρίφαλα

2,64 millimoles ανά μερίδα 100g

Ποιος θα φανταζόταν ότι το γαρίφαλο, που χρησιμοποιείται για να αρωματίσει πιάτα κοτόπουλου, πίτες με κιμά, αλλά και γλυκά, θα μπορούσε να έχει και σημαντικά οφέλη για την υγεία; Το συγκεκριμένο μπαχαρικό βρίσκεται στο top 10 της λίστα των τροφών με αντιοξειδωτικά.

Αν και είναι λίγο δύσκολο να πάρετε τις συνιστώμενες ημερήσιες ποσότητες αντιοξειδωτικών από αυτό το μπαχαρικό -απλώς και μόνο επειδή το χρησιμοποιούμε συνήθως σε μικρές ποσότητες- θα πρέπει να προσπαθείτε να το συμπεριλαμβάνετε στη διατροφή σας όσο το δυνατόν περισσότερο.

9. Χυμός σταφυλιού

2,56 millimoles ανά μερίδα 100g

Γνωρίζετε ήδη ότι ένα ποτήρι κρασί την ημέρα, κάνει καλό στην υγεία. Αλλά ο χυμός του σταφυλιού φαίνεται να είναι ακόμη καλύτερος -τουλάχιστον όσον αφορά στα επίπεδα των αντιοξειδωτικών.

Η έρευνα έχει δείξει ότι ο χυμός του κόκκινου σταφυλιού μπορεί να βελτιώσει τα επίπεδα χοληστερόλης και φλεγμονών που σχετίζονται με τις καρδιακές παθήσεις. Η δράση αυτή έχει συνδεθεί με την περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικές ουσίες του χυμού. Αλλά προσέξτε: ο χυμός του σταφυλιού έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ζάχαρη και μπορεί να προσθέσει αρκετές θερμίδες στη διατροφή σας. Μην πίνετε περισσότερο από ένα ποτήρι χυμό την ημέρα, αραιωμένο με νερό.

10. Χυμός από cranberries

2,47 millimoles ανά μερίδα 100g

Τα cranberries,όπως αναφέραμε, έχουν ισχυρή αντιφλεγμονώδη δράση και είναι ιδιαίτερα σημαντικά για την πρόληψη λοιμώξεων του ουροποιητικού συστήματος. Τα φρέσκα, ωμά φρούτα είναι πολύ ξινά για να τα φάτε, αλλά ο χυμός τους είναι ο ιδανικός τρόπος για να αξιοποιήσετε τα οφέλη τους.

Δοκιμάστε να πιείτε ένα μικρό ποτήρι χυμό από cranberries κάθε μέρα -ειδικά αν είστε επιρρεπείς σε λοιμώξεις του ουροποιητικού συστήματος. Ή συνδυάστε το χυμό τους με παγωμένο τσάι για ένα δροσιστικό ποτό.

 

Αντιοξειδωτικά: Γιατί αξίζει να τα βάλουμε στη ζωή μας;

Τα αντιοξειδωτικά έχουν υπάρξει το επίκεντρο του ενδιαφέροντος πολλές φορές στα media, γεγονός το οποίο έχει οδηγήσει πολύ κόσμο να γνωρίζει τον όρο «Αντιοξειδωτικά» αλλά να μη γνωρίζει ούτε ποιες ουσίες είναι αυτές, ούτε τι ακριβώς κάνουν στον οργανισμό. 

Ο όρος αντιοξειδωτικό αναφέρεται σε οποιαδήποτε ουσία η οποία έχει την ικανότητα να προστατεύει τον οργανισμό από μία βιολογική διαδικασία, η οποία είναι γνωστή ως οξείδωση.

Όταν η οξείδωση φτάσει να καταστρέφει την πολύπλοκη δομή του κυττάρου, τότε αυτό ονομάζεται οξειδωτικό στρες.

Όλοι γνωρίζουμε ότι το οξυγόνο είναι απαραίτητο για τη ζωή, αλλά είναι πολλοί αυτοί που δεν ξέρουν ότι το οξυγόνο, σε μία διαφορετική μορφή, είναι πιθανόν η αιτία για σχεδόν όλες τις ασθένειες που προσβάλουν τον ανθρώπινο οργανισμό. Το πρώτο στάδιο στην εξέλιξη μίας παθολογικής κατάστασης, όπως ο καρκίνος, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, ο διαβήτης, το πρόωρο γήρας, προκαλείται από τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου. Η πιο γνωστή μορφή οξυγόνου είναι η Ο2 η οποία είναι απόλυτα ασφαλής και σταθερή. Ωστόσο, όταν αυτή η μορφή διαταραχθεί, το οξυγόνο μπορεί να γίνει πολύ δραστικό, ασταθές και επικίνδυνο για τα κύτταρα. Αυτά τα ιδιαίτερα ασταθή συστατικά παράγονται στον οργανισμό ως υποπροϊόντα του μεταβολισμού και είναι, απλά, άτομα οξυγόνου με ένα μονό ηλεκτρόνιο. Αυτό το μόριο θα προσπαθήσει να βρει τον κατάλληλο δότη για να ζευγαρώσει το μονό ηλεκτρόνιο με αποτέλεσμα να επιτίθεται σε άλλα μόρια όπως αυτά του DNA και της χοληστερόλης. Αυτές οι συνεχής επιθέσεις των ελεύθερων ριζών προκαλούν τη φθορά η οποία προκαλεί τις ασθένειες που περιγράψαμε παραπάνω.

Σε αυτό εδώ το σημείο τα αντιοξειδωτικά αποδεικνύονται ιδιαίτερα χρήσιμα. Στην ουσία λειτουργούν ως ασπίδα προστασίας των κυττάρων. Αντί οι ελεύθερες ρίζες να επιτίθενται στα κύτταρα για να ανακτήσουν το χαμένο τους ηλεκτρόνιο, επιτίθενται στα αντιοξειδωτικά, με αποτέλεσμα τα κύτταρα να παραμένουν άθικτα.

Πολύ σημαντικές αντιοξειδωτικές ουσίες είναι η βιταμίνη C, η βιταμίνη Ε, η βιταμίνη Α, το σελήνιο, η βήτα-καροτίνη, ο ψευδάργυρος, η λουτεΐνη, το συνένζυμο Q10, το λυκοπένιο κτλ.

Το ανθρώπινο σώμα έχει το δικό του σύστημα αντιοξειδωτικής προστασίας, το οποίο αποτελείται από μία ομάδα συστατικών τα οποία παράγονται στο συκώτι. Ωστόσο, εάν αναλογιστούμε ότι κάθε κύτταρο στο σώμα μας δέχεται επίθεση από τις ελεύθερες ρίζες 10.000 φορές την ημέρα, αντιλαμβανόμαστε ότι πρόκειται για ένα αρκετά φορτωμένο σύστημα. Όταν αυτό το σύστημα υπερφορτωθεί με ελεύθερες ρίζες, χρειάζεται επιπλέον λήψη αντιοξειδωτικών, κάτι που στις μέρες μας είναι δεδομένο λόγω τις μόλυνσης του περιβάλλοντος, του συγχρόνου τρόπου ζωής, του καπνίσματος και της κακής διατροφής.

Τα αντιοξειδωτικά θα πρέπει να λαμβάνονται ως σύμπλεγμα, διότι έχουν συνεργιστική δράση και το ένα αναγεννά και επαναφέρει στη δράση το άλλο. Για παράδειγμα, όταν ένα μόριο βιταμίνης Ε δεχθεί την επίθεση των ελευθέρων ριζών, θα αχρηστευθεί (οξειδωθεί). Τότε έρχεται ένα μόριο βιταμίνης C και το επαναφέρει στη δράση. Με τη σειρά του όμως οξειδώνεται και αυτό αλλά κάποιο άλλο μόριο αντιοξειδωτικού το αναγεννά. Η διαδικασία αυτή επαναλαμβάνεται συνεχώς και αποδεικνύει πόσο σημαντική είναι η επάρκεια των αντιοξειδωτικών στοιχείων στον οργανισμό.

Καρετονοειδή και αρθρίτιδα

Σε πρόσφατη έρευνα ανακαλύφθηκε η στενή σχέση μεταξύ της λήψης καρετονοειδών και της μείωσης του κινδύνου εμφάνισης αρθρίτιδας, γεγονός που ενισχύει τον σημαντικό ρόλο αυτών των συστατικών στην καθημερινή μας διατροφή.

Τα ευρήματα από προηγούμενες έρευνες είχαν δείξει ότι τα καρετονοειδή που περιέχονται στη διατροφή, οι ουσίες δηλαδή που δίνουν το πορτοκαλί και το κίτρινο χρώμα στα φρούτα και στα λαχανικά, μπορούν και μειώνουν τις φλεγμονές λόγω της ισχυρής αντιοξειδωτικής τους δράσης. Στην ανάλυση που έγινε στο Πανεπιστήμιο του Manchester, χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα από 25.000 άτομα για να διερευνηθεί η σχέση μεταξύ των καρετονοειδών και του κινδύνου εμφάνισης αρθρίτιδας. Τελικά βρέθηκε ότι τα άτομα που κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες από τις ουσίες Beta-cryptoxanthin και zeaxanthin είχαν μειωμένες πιθανότητες κατά το ήμισυ να εμφανίσουν τη νόσο σε σχέση με άτομα που κατανάλωναν μικρές ποσότητες. Οι ερευνητές συμπέραναν ότι κάποιες αντιοξειδωτικές ουσίες όπως τα καρετονοειδή Beta-cryptoxanthin και zeaxanthin μαζί με τη βιταμίνη C, μπορούν να προστατέψουν από την ανάπτυξη της νόσου.

Συνεπώς, άτομα με βεβαρημένο οικογενειακό ιστορικό ή άτομα που διαπιστώνουν τα πρώτα συμπτώματα αρθρίτιδας, θα πρέπει να εμπλουτίζουν καθημερινά τη διατροφή τους με καρετονοειδή και βιταμίνη C. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί καταναλώνοντας μεγαλύτερες ποσότητες φρούτων και λαχανικών με ζωηρά χρώματα ή χρησιμοποιώντας συμπληρώματα που περιέχουν αυτές τις ουσίες.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Φτιάξτε ισχυρά φυσικά αντιοξειδωτικά συμπληρώματα

Ισχυρά αντιοξειδωτικά συμπληρώματα Ο καθένας από εμάς φοβάται η ακόμα βιώνει τον καρκίνο. Υπάρχει πάρα πολύ ρύπανση, ακτινοβολία, κακό φαγητό και κακό νερό στον κόσμο μας. Τα αντιοξειδωτικά είναι ένας πολύ ισχυρός τρόπος για την καταπολέμηση των κινδύνων αυτών στο εσωτερικό των οργάνων μας. Αυτά τα συμπληρώματα αντιοξειδωτικών είναι ένα θαυμάσιο δώρο !.. Η συνταγή αυτή έχει βασιστεί πάνω σε μια παραδοσιακή ιατρική της ΒιρμανίαςTurmeric . Στη Μιανμάρ, υπάρχουν διάφορες ποιότητες του κουρκούμη,που χρησιμοποιούνται για συγκεκριμένους σκοπούς. Μια χρήση του είναι για το καθαρισμό του αίματος … ειδικά μετά τον τοκετό.αναμιγνύεται με άγριο μέλι δάσους για να γίνει χάπι που λαμβάνονται από τη γυναίκα επί τουλάχιστον δύο εβδομάδες μετά τον τοκετό. Προσθέτοντας ισχυρά αντιοξειδωτικά στο μέλι είναι ένας γρήγορος τρόπος για τα κύτταρα του σώματός μας να αφομοιώσουνε τα αντιοξειδωτικά. Αυτή είναι μια πολύ απλή συνταγή χρησιμοποιώντας μερικά από τα πιο ισχυρά αντιοξειδωτικα μπαχαρικά !.

ΒΉΜΑ 1: ΑΝΑΚΑΤΕΎΕΤΕ ΤΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΆ ΣΑΣ

Ανακατεύετε (αφού τα έχετε πρώτα περάσει από το γουδί)  τα μπαχαρικά σας μαζί σε ένα μπολ. ​​Σε αυτήν την συνταγή χρησιμοποίησα περίπου:1/2 κουρκούμηΗ κουρκούμη είναι το κίτρινο μπαχαρικό που χρησιμοποιείται ευρέως στο Ινδικό κάρυ. Έρευνες έχουν αποδείξει ότι η κουρκούμη είναι πιο αποτελεσματική από ότι τα κοινά φάρμακα με στεροειδή σε οξείες φλεγμονές. Το κύριο συστατικό της κουρκούμης είναι η κουρκουμίνη που καταστέλλει τον πόνο μέσω ενός παρόμοιου μηχανισμού με αυτόν των κοινών φαρμάκων, χωρίς όμως να προκαλεί παρενέργειες.

1/4 γ. κανέλα

1/4 γ. γαρίφαλο

μπορείτε να βάλετε και τζίντζερ (οι ακριβή δόση των μπαχαρικών δεν έχει τόση σημασία αρκεί να επικρατεί σαν βάση η κουρκούμη)

Σε αυτό προστίθεται μια πρέζα μαύρο πιπέρι και τσίλι σε σκόνη, αυτά τα μπαχαρικά βοηθούν το σώμα να απορροφήσει τα αντιοξειδωτικά ακόμα πιο αποτελεσματικά. Εάν δεν έχετε όλα αυτά τα μπαχαρικά απλά χρησιμοποιήστε όποιο έχετε, αν έχετε κάποιο άλλο ισχυρό αντιοξειδωτικό βότανο ή μπαχαρικό μπορείτε να πειραματιστείτε με την προσθήκη τους,

ΒΉΜΑ 2: ΑΝΑΚΑΤΕΎΕΤΕ ΤΟ ΜΈΛΙ ΜΕ ΤΑ ΜΠΑΧΑΡΙΚΆ

Βιολογικό Μέλι

Τοποθετήστε το μείγμα των μπαχαρικών μέσα σε ένα μπολ και ρίχνετε από πάνω λίγο,λίγο μέλι με προσοχή! μην σας πέσει πολύ μέχρι να μαλακώσει το μείγμα πρέπει είναι σαν μια ζύμη.

ΒΉΜΑ 3: ΠΛΆΣΕΤΕ ΤΑ ΧΆΠΙΑ

Βεβαιωθείτε ότι τα χέρια σας είναι καθαρά και στέγνα. Πλάσετε μικρές μπάλες από το μείγμα.Το μέγεθος των χαπιών που κάνετε θα εξαρτηθεί αναλογᨨ αν είναι για ένα παιδί μπορείτε να τα κάνετε μικρότερα.(Δύο ή τρία η δόση) . Εάν το άτομο δεν έχει κανένα πρόβλημα, τότε μπορεί να γίνουν μεγαλύτερα αυτό θα σας εξοικονομήσει χρόνο. !

ΒΉΜΑ 4:

ΣΤΈΓΝΩΜΑ ΓΙΑ ΜΕΡΙΚΈΣ ΏΡΕΣ

Τοποθετήστε τις μπάλες σε ένα πιάτο ή δίσκο, ώστε να μην εφάπτονται μεταξύ τους. Αφήνεται να στεγνώσουν στον ήλιο για μερικές ώρες (ανάλογα με την ένταση του ήλιου) μέχρι να είναι στεγνά. Χρησιμοποιήστε μια αιχμηρή σπάτουλα αφαιρέστε τα από το δίσκο και τοποθετήστε τα σε ένα γυάλινο βάζο. Εάν δεν έχετε καθόλου ήλιο μπορείτε να τα βάλετε στο φούρνο για περίπου 10 έως 15 λεπτά για να στεγνώσουν.σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία Πάρτε 2-3 χάπια κάθε βράδυ πριν απο τον ύπνο. (Το ποσό θα πρέπει να ισούται περίπου με ένα κουταλάκι του γλυκού μπαχαρικά). Πάρτε περισσότερα αν νομίζετε ότι έχετε δεχτεί πολλή ακτινοβολία. Αντενδείξεις: Οι άνθρωποι που έχουν πέτρες στη χοληδόχο, γαστρεντερικά έλκη, ή απόφραξη χοληφόρων οδών θα πρέπει να αποφεύγουν τον κουρκουμη. Οι έγκυες γυναίκες θα πρέπει να περιορίσουν την πρόσληψη αυτών των χαπιών , δεδομένου ότι μπορούν να τονώσουν τις συστολές της μήτρας.ΠΡΟΣΟΧΉ ΓΙΑ ΝΑ ΕΊΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΉ ΑΥΤΉ Η ΘΕΡΑΠΕΊΑ ΠΡΈΠΕΙ ΤΑ ΥΛΙΚΆ ΠΟΥ ΘΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΉΣΕΤΕ ΝΑ ΕΊΝΑΙ ΒΙΟΛΟΓΙΚΆ ΑΡΊΣΤΗΣ ΠΟΙΌΤΗΤΆΣ

ΚΟΡΥΦΗ

Ασταξανθίνη: Ένα πανίσχυρο αντιοξειδωτικό Dr. Iωάννης Αδαμίχος N.D, D.Sc

Η ασταξανθίνη είναι ένα ροζοκόκκινο καροτενοειδές που είναι υπεύθυνο για το ροζ χρώμα του σολομού και των φλαμίνγκο. Εν’ αντιθέσει με τα πιο γνωστά καροτενοειδή όπως είναι η β-καροτίνη, η λουτεΐνη και το λυκοπένιο, τα οποία είναι φυτικής προέλευσης, η ασταξανθίνη βρίσκεται σε θαλασσινά είδη.

Η κύρια πηγή ασταξανθίνης είναι ένα μικρό άλγος, το οποίο αποτελεί και τη βάση της τροφικής αλυσίδας του σολομού και των φλαμίνγκο.

Η ασταξανθίνη είναι ένα ξανθοφυλικό καροτενοειδές με πολύ ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, το οποίο δεν μετατρέπεται σε βιταμίνη Α.

Σύμφωνα με έρευνες που έχουν γίνει η ασταξανθίνη είναι 80-550 φορές πιο ισχυρή από τη βιταμίνη Ε και δέκα φορές πιο ισχυρή, ως αντιοξειδωτικό, από τη β-καροτίνη. Εκτός των άλλων, ο μοριακός τύπος της ασταξανθίνης, της επιτρέπει να λειτουργεί και σε λιπώδες αλλά και σε υδαρές περιβάλλον, πράγμα που σημαίνει ότι έχει ακόμα πιο εκτεταμένη αντιοξειδωτική δράση.

Πηγές Ασταξανθίνης mg/Kg

Σολωμός 26-37

Κόκκινος κυπρίνος 2-14

Πέστροφα 1-13

Krill 46-113

Η. pluvialis algae 20-30.000

Aντιοξείδωση και εξουδετέρωση ελευθέρων ριζών

Η ασταξανθίνη παρέχει ισχυρή προστασία στις κυτταρικές μεμβράνες. Προστατεύει τον οργανισμό από τη καταστροφική δράση των ελεύθερων ριζών, ενώ φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στην εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών μονήρους οξυγόνου και αζώτου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον υπάρχει για την ικανότητα της ασταξανθίνης να εισέρχεται στο ΚΝΣ, οπού η συσσώρευση κορεσμένων λιπαρών οξέων προκαλεί σημαντική καταστροφή (τα κορεσμένα λιπαρά οξέα προάγουν τη καταστροφική δράση των ελεύθερων ριζών). Ορισμένοι ερευνητές θεωρούν ότι η ασταξανθίνη παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόληψη νόσων του ανθρώπινου νευρικού συστήματος.

Υγεία οφθαλμών

Εξαιτίας της υψηλής συγκέντρωσης κυττάρωνφωτοϋποδοχέων, η ωχρά κηλίδα του αμφιβληστροειδή χιτώνα αλλοιώνεται εύκολα από τις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες ανακυκλώνονται από τον υπεριώδη φωτισμό.

Έρευνες αναφέρουν ότι η ασταξανθίνη δύναται να προστατεύσει το οπτικό σύστημα από εκφυλιστική αλλοίωση, απορροφώντας την ενέργεια του φωτός και αφοπλίζοντας τις ελεύθερες ρίζες. Επίσης, αναφέρεται ότι η ισχυρή αντιοξειδωτική δράση της ασταξανθίνης είναι ιδιαίτερα χρήσιμη στην προστασία της ωχράς κηλίδας από εκφυλιστική αλλοίωση καθώς και από εμφάνιση καταρράκτη.

Προστασία δέρματος

Το υπεριώδες φως προκαλεί παραγωγή ελευθέρων ριζών. Οι ελεύθερες ρίζες καταστρέφουν το κολλαγόνο και το DNA και οδηγούν σε πρόωρη γήρανση (π.χ. ρυτίδες ). Η ασταξανθίνη φαίνεται να προστατεύει το δέρμα από τη καταστροφική επίδραση της υπεριώδους ακτινοβολίας.

Προστασία κυττάρων

Η ασταξανθίνη βελτιώνει την κυτταρική επικοινωνία και σταθερότητα των κυττάρων οδηγώντας σε κατάσταση κυτταρικής ομοιόστασης (φυσιολογικής κυτταρικής ακεραιότητας και λειτουργίας). Η ασταξανθίνη επίσης φαίνεται να προάγει τη κυτταρική ακεραιότητα, (διασφαλίζει την ομαλή λειτουργία και υγεία του κυττάρου). Η κυτταρική υγεία κρίνεται απαραίτητη για τη σωστή κυτταρική λειτουργία και σταθερότητα των κυττάρων.

Καρδιαγγειακή υγεία

Η οξείδωση της LDL χοληστερόλης είναι παράγοντας κινδύνου για την ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης. Ως ισχυρό λιποδιαλυτό αντιοξειδωτικό, η ασταξανθίνη προλαμβάνει την οξείδωση των λιπαρών και κατά συνέπεια προστατεύει από καρδιαγγειακή νόσο. Προκαταρκτικές μελέτες αναφέρουν ότι η ασταξανθίνη βοηθάει στην αύξηση των επιπέδων HDL(καλής) χοληστερόλης, ενώ μειώνει τα επίπεδα της βλαβερής χοληστερόλης (LDL).

Υψηλά επίπεδα ΗDL χοληστερόλης σχετίζονται με μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιακής νόσου. Από έρευνες που έχουν γίνει, έχει βρεθεί ότι η ασταξανθίνη έχει την ιδιότητα να μειώνει την αρτηριακή πίεση διότι επιδρά στο οξείδιο του αζώτου και δρα ως μυοχαλαρωτικός παράγοντας.

Προστασία προστάτη

Υψηλά επίπεδα του ανδρογόνου DHT(δι-υδροτεστοστερόνη) συνδέονται με διόγκωση του προστάτη. Η ασταξανθίνη αναστέλλει τη δράση του ένζυμου 5-α-ρεδουκτάση, το οποίο ευθύνεται για τη σύνθεση της DHT από τη τεστοστερόνη. Σύμφωνα με έρευνες in vitro, η ασταξανθίνη σε συνδυασμό με το saw palmetto, θα μπορούσε να εμποδίσει τη δράση του ενζύμου 5-α-ρεδουκτάση μέχρι και 98%,γεγονός θετικό στην πρόληψη της διόγκωσης του αδένα του προστάτη.

Ανδρική γονιμότητα

Η δράση των ελεύθερων ριζών παίζει σημαντικό ρόλο στην ανδρική γονιμότητα, διότι επηρεάζει τόσο τον αριθμό του σπέρματος, όσο και την κινητικότητα αυτού. Σύμφωνα με έρευνες, η ασταξανθίνη μπορεί να ενισχύσει την κινητικότητα του σπέρματος και να βοηθήσει άτομα με προβλήματα γονιμότητας.

ΚΟΡΥΦΗ

                       

Πόσα διατροφικά στοιχεία περιέχει;

ΚΑΘΕ τροφή που καταναλώνουμε, εκτός από θερμίδες, έχει βιταμίνες, μέταλλα, λίπος, ζάχαρη και ένα σωρό ακόμα συστατικά από τα οποία άλλα μας κάνουν καλό και τα χρειαζόμαστε, άλλα πάλι το μόνο που κάνουν είναι να μας παχαίνουν και να επιβαρύνουν τον οργανισμό μας! Αν θέλετε να μη στερείστε τροφές, αλλά να ξέρετε και τι ακριβώς τρώτε, ώστε να γλιτώνετε συνεχείς παρασπονδίες, κάντε κλικ στο www.calorieconnect.com. Στο κενό κουτάκι γράφετε τι σκοπεύετε να φάτε και σε δευτερόλεπτα εμφανίζεται η λίστα με τις θερμίδες και τα διατροφικά στοιχεία. Θεωρήστε ωστόσο την υπηρεσία μπούσουλα και όχι ...διαδικτυακό παντογνώστη που θα σας γίνει βραχνάς. Αλλωστε, το ξέρουμε όλοι πως ό,τι είναι νόστιμο, το πιθανότερο είναι να παχαίνει!

 

Διαιτητικό!

ΓΙΟΡΤΕΣ φτάνουν σε λίγους μήνες και είναι μαθηματικώς βέβαιο ότι κάνα-δυο κιλάκια θα τα τσιμπήσουμε -σχεδόν- όλοι. Για να αποφύγουμε τις κραιπάλες και να χάσουμε -πιθανώς- τα κιλάκια αυτά μέχρι τις γιορτές (ή και μετά!) δοκιμάστε το www.calorieking.com. Εδώ μαθαίνετε πόσες θερμίδες σάς δίνει κάθε τι που τρώτε, αλλά και γενικότερα τη διατροφική αξία κάθε πιάτου, σνακ, φρούτου, σαλάτας, γλυκού κ.λπ., ώστε να ξέρετε πόσο επιβαρύνετε τον οργανισμό σας και ποια τρόφιμα να προτιμάτε αν θέλετε να αποτοξινωθείτε. Ο ιστότοπος έχει μπει στη λίστα των καλύτερων του είδους. Η βασική του έκδοση προσφέρεται δωρεάν και για όσους αναζητούν περισσότερα (προσωπικό πρόγραμμα δίαιτας, εξειδικευμένο πρόγραμμα γυμναστικής κ.ά.) υπάρχει και η συνδρομητική έκδοση με 12 δολ. το μήνα. ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ 

 

Ο «μεριδομετρητής»!     

 

Θερμιδομετρητής

 

ΚΟΡΥΦΗ

Συνένζυμο Q10 για καρδιαγγειακή υγεία, ενέργεια και αντιοξειδωτική προστασία Μάριος Δημόπουλος - Κλινικός Διατροφολόγος

Τα τελευταία χρόνια το συνένζυμο Q10 έχει αρχίσει να γίνεται γνωστό στο ελληνικό κοινό ως ένα χρήσιμο συστατικό για την καρδιαγγειακή υγεία. Πιστεύουμε όμως ότι πολύ λίγα είναι γνωστά στο ευρύ κοινό για αυτό το πραγματικά θαυματουργό συστατικό. Πραγματικά θα εκπλαγείτε αν μάθετε πόσο χρήσιμο είναι για την υγεία μας.

Το συνένζυμο Q10 (Co Q10) είναι ένα απαραίτητο ζωτικό θρεπτικό συστατικό, αναγκαίο για την παραγωγή ενέργειας στα μιτοχόνδρια. Χωρίς Co Q10, δεν υπάρχει ενέργεια. Ονομάζεται συνένζυμο, επειδή το χρειάζεται ο οργανισμός μας για να φτιάξει άλλα τρία τουλάχιστον ένζυμα, έργο των οποίων είναι να μετατρέπουν τη γλυκόζη και το οξυγόνο σε ενέργεια. Μόλις παραχθεί η ενέργεια αυτή, το Co Q10 μετέχει στη διεργασία της εξαγωγής της από τα μιτοχόνδρια και της μεταφοράς της στο υπόλοιπο σώμα.

Αλλά η παραγωγή ενέργειας δεν είναι το μοναδικό έργο του συνενζύμου Q10. Από το 1960, το Co Q10 άρχισε να χρησιμοποιείται στην Ιαπωνία για την θεραπεία της συμφορητικής καρδιακής ανεπάρκειας και μέχρι το 1980 είχε γίνει ένα από τα πέντε φάρμακα με τις υψηλότερες πωλήσεις στην Ιαπωνία. Σήμερα χρησιμοποιείται από πολλούς γιατρούς στο εξωτερικό, για την θεραπεία ασθενών με καρδιαγγειακά νοσήματα.

Το Co Q10 είναι παρόν στο σώμα.

Η φύση φαίνεται το θέλει να είναι διαθέσιμο σε όλα τα σημεία του σώματός μας. Το Co Q10 μπορεί να προστατέψει το σώμα από την καταστροφική δράση των ελευθέρων ριζών, ενισχύει την άμυνα του ανοσοποιητικού μας συστήματος και είναι ιδιαίτερα σημαντικό στην πρόληψη και θεραπεία της καρδιοπάθειας, του διαβήτη, της υπέρτασης, της παχυσαρκίας, της περιοδοντικής νόσου και μιας λίστας νευρολογικών παθήσεων.

Ας εξετάσουμε όμως αναλυτικά την ευεργετική του δράση.

Καρδιοπάθεια

Όλα τα όργανα με υψηλή ενέργεια χρειάζονται Co Q10 και το πιο σημαντικό είναι η καρδιά.

Στις αρχές του 1990 πενήντα μελέτες απ’ όλο τον κόσμο επιβεβαίωσαν την επίδραση του Co Q10 στην καρδιομυοπάθεια, στην αρρυθμία, στη στεφανιαία νόσο των αρτηριών, στη συμφορητική καρδιοπάθεια, στην πρόπτωση μιτροειδούς βαλβίδας και στην υπέρταση(1). Όταν ασθενείς που χρειάζονταν μόσχευμα καρδιάς πήραν Co Q10, η κατάστασή τους βελτιώθηκε τόσο σημαντικά που η μεταμόσχευση δεν κρινόταν πια απαραίτητη(2). Όταν χορηγείτο μετά από εγχείρηση bypass, μείωνε τον χρόνο της ανάρρωσης. Τρεις ξεχωριστές μελέτες έδειξαν ότι όταν 100mg Co Q10 δίνονταν καθημερινά σε χιλιάδες ανθρώπους που υπέφεραν από καρδιακή ανεπάρκεια, περισσότεροι από 75% έδειξαν βελτίωση στην πνευμονική λειτουργία, στο οίδημα και στους καρδιακούς παλμούς, χωρίς καμιά παρενέργεια(3). Τίποτα στην συμβατική καρδιολογία δεν έχει έλθει τόσο κοντά σε αυτό το είδος της επιτυχίας.

Η καρδιομυοπάθεια έχει χαρακτηριστεί ως ασθένεια έλλειψης Co Q10. Σε μια μελέτη, 87% από 126 ασθενείς με καρδιομυοπάθεια έδειξαν αξιοσημείωτη βελτίωση στη λειτουργία της καρδιάς, χωρίς παρενέργειες, ύστερα από καθημερινή λήψη 100mg Co Q10(4).

Η καρδιά εξαρτάται απόλυτα από το Co Q10 για τις ενεργειακές του ανάγκες. Οι μύες περιέχουν δύο φορές περισσότερο αυτό το συστατικό από οποιοδήποτε άλλο όργανο ή ιστό του σώματος.

Άνθρωποι με καρδιοπάθεια έχουν 25% λιγότερο Co Q10 από τους υγιείς ανθρώπους. Μια από τις παρενέργειες των στατινών, των φαρμάκων που συνταγογραφούνται για τη μείωση της χοληστερίνης, είναι ότι εμποδίζουν τη φυσική ικανότητα του σώματος να παράγει Co Q10. Μια έρευνα αποκάλυψε έξι περιπτώσεις καρδιομυοπάθειας που προκλήθηκαν από λαβοστατίνες.

Αθηροσκλήρωση και έμφραγμα

Το Co Q10 είναι χρήσιμο κατά της στεφανιαίας νόσου, που, ως γνωστόν, μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή. Το Co Q10 είναι ένα λιποδιαλυτό συστατικό, το οποίο δρα ως ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό εμποδίζοντας τη διαδικασία που ονομάζεται υπεροξείδωση των λιπιδίων, εμποδίζει δηλαδή την οξείδωση των λιπών, συμπεριλαμβανομένης της χοληστερόλης.

Μερικοί ερευνητές πιστεύουν ότι το Co Q10 εμποδίζει την οξείδωση της LDL χοληστερόλης πολύ πιο αποτελεσματικά από τη βιταμίνη Ε.

Και είναι πλέον γνωστό δεν αποτελεί η χοληστερόλη αφ’ εαυτής κίνδυνο για έμφραγμα, αλλά η οξειδωμένη, η σκουριασμένη με απλά λόγια, χοληστερόλη(5).

Αρρυθμία

Η αρρυθμία είναι μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει σε καρδιακή προσβολή. Πολυάριθμες μελέτες έχουν τεκμηριώσει ότι το Co Q10 δρα ως αντιαρρυθμικός παράγοντας. Πολλοί προτείνουν ότι το Co Q10 αποτελεί μια λογική επιλογή θεραπείας σε οξύ καρδιακό επεισόδιο(5).

Στηθάγχη

Πολλοί καρδιολόγοι στο εξωτερικό χορηγούν Co Q10 σε ασθενείς με στηθάγχη. Μια γιαπωνέζικη μελέτη έδειξε ότι η χορήγηση 150mg Co Q10 καθημερινά είχε ως αποτέλεσμα τη μείωση της συχνότητας των επεισοδίων στηθάγχης και μια μείωση σε ποσοστό 54% στις φορές που η νιτρογλυκερίνη χρειαζόταν για να ανακουφίσει τα συμπτώματα. Το Co Q10 έχει επανειλημμένως φανεί ότι αυξάνει την αντοχή για άσκηση και μειώνει τη συχνότητα των επεισοδίων στηθάγχης(5).

Υπέρταση

Αρκετές μελέτες επιβεβαιώνουν ότι δόσεις των 60-100mg Co Q10 καθημερινά μειώνουν σημαντικά την πίεση του αίματος(6). Πάρα πολλοί ασθενείς χάρη σε αυτό το συστατικό έχουν καταφέρει να σταματήσουν την εξάρτησή τους από αντιυπερτασικά φάρμακα.

Διαβήτης

Καθημερινή δόση 60mg Co Q10 μπορεί να βοηθήσει στη μείωση του υψηλού σακχάρου του αίματος μέσα σε έξι μήνες(7).

Παχυσαρκία

Το Co Q10 βοηθά στη χρήση του αποθηκευμένου λίπους ως καυσίμου. Περίπου μισοί από τους ανθρώπους με προβλήματα βάρους έχουν σημαντική έλλειψη Co Q10. Η αξία του Co Q10 για την απώλεια βάρους φαίνεται από μια μελέτη σε υπέρβαρους ανθρώπους που ακολουθούσαν μια δίαιτα χαμηλή σε θερμίδες. Ορισμένοι από αυτούς έπαιρναν κάθε μέρα 100mg Co Q10. Οι άλλοι δεν λάμβαναν Co Q10. Μετά από δύο μήνες, αυτοί που λάμβαναν το Co Q10 έχασαν 13,5 κιλά, ενώ τα άτομα που δεν λάμβαναν Co

Q10 έχασαν μόνο 6 κιλά. Δηλαδή και οι δύο ομάδες ακολουθούσαν την ίδια δίαιτα, αλλά όσοι λάμβαναν Co Q10 έχασαν 7,5 κιλά περισσότερα από όσους δεν έπαιρναν.

Κόπωση

Το Co Q10 επειδή αφενός είναι ένα αντιοξειδωτικό και αφετέρου επειδή βοηθά να μετατραπεί η τροφή σε ενέργεια, είναι ένας μαχητής της κόπωσης. Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο για αθλητές όπως μαραθωνοδρόμους που κάνουν παρατεταμένη αεροβική δραστηριότητα. Αυτή η δραστηριότητα γεννά ελεύθερες ρίζες ικανές να βλάψουν τα μιτοχόνδρια μέσα στα κύτταρα. Είναι εκεί που το Co Q10 ασκεί πολύ από την προστατευτική του δράση. Το Co Q10 είναι πολύ χρήσιμο για το σύνδρομο της χρόνιας κόπωσης.

Καρκίνος

Η παρουσία του καρκίνου σχετίζεται στενά με μειωμένο ποσοστό Co Q10. Δανοί ερευνητές έδιναν καθημερινά 390mg Co Q10 – μια αρκετά μεγάλη δόση – σε μια ομάδα γυναικών με μεταστατικό καρκίνο του μαστού. Μετά από λίγους μήνες σημειώθηκε ύφεση του καρκίνου σε τέσσερις γυναίκες. Μετά από έντεκα μήνες, ο καρκίνος μιας γυναίκας που είχε απλωθεί από τους μαστούς στο συκώτι είχε εξαφανιστεί εντελώς και οι γιατροί ανέφεραν ότι η υγεία της ήταν άριστη(8) Το Co Q10 φαίνεται ότι λειτουργεί ενισχύοντας το ανοσοποιητικό σύστημα, όχι επιτιθέμενο απευθείας στον όγκο.

Άλλες ασθένειες

Το Co Q10 μπορεί να βοηθήσει σε μια σειρά από ασθένειες όπως στη νόσο Αλτσχάιμερ, στην περιοδοντική νόσο, στη νόσο Meniere, στη μυϊκή δυστροφία και στις εμβοές των αυτιών.

Αντιγήρανση

Το Co Q10 είναι ένα εκπληκτικό αντιοξειδωτικό. Συγκεκριμένα ενεργεί ως αντιοξειδωτικό μέσα στα μιτοχόνδρια εκκαθαρίζοντας τις υπεροξειδικές ρίζες που σχηματίζονται. Επιπλέον επειδή βρίσκεται παντού μέσα στο σώμα μας και επειδή μετακινείται εύκολα και δια μέσου των μεμβρανών των λιπωδών κυττάρων, βοηθά στην πρόληψη των βλαβών των κυττάρων από την υπεροξείδωση των λιπιδίων, από τις επιθέσεις δηλαδή των ελευθέρων ριζών στις κυτταρικές μεμβράνες. Σε ένα πείραμα που έγινε στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνιας διαπιστώθηκε ότι ποντίκια στα οποία δινόταν Co Q10 απέκτησαν εμφάνιση και ενεργητικότητα νεαρών ποντικών, έμειναν πιο ενεργά στη γεροντική ηλικία και έζησαν περισσότερο από τα ποντίκια στα οποία δεν έδιναν Co Q10.

Όσο μεγαλώνουμε, ο οργανισμός μας κατασκευάζει όλο και μικρότερη ποσότητα Co Q 10. Η πτώση της παραγωγής της αρχίζει από την ηλικία των 20 ετών. Αυτό σημαίνει ότι θα πρέπει να λαμβάνουμε Co Q10 ως συμπλήρωμα διατροφής. To Co Q10 βρίσκεται βέβαια και σε τροφές, όπως στο ψάρι και κυρίως στις σαρδέλες, στο βοδινό συκώτι, στους σουσαμόσπορους, στα φιστίκια, στα καρύδια και στο σπανάκι. Δυστυχώς όμως δεν μπορούμε να έχουμε τα θεραπευτικά αποτελέσματα που αναφέραμε τρώγοντας αυτές τις τροφές. Θα πρέπει να φάμε για παράδειγμα ένα κιλό φιστίκια, για να πάρουμε 30mg Co Q10, την μικρότερη δόση που χρειαζόμαστε.

Για να αυξήσουμε τα επίπεδα του Co Q10 στον οργανισμό μας, θα πρέπει να το λαμβάνουμε ως συμπλήρωμα διατροφής. Η δόση που πρέπει να λαμβάνει κανείς κυμαίνεται από 30 ως 200mg την ημέρα και εξαρτάται από το πρόβλημα του καθενός. Η επιλογή ενός καλού συμπληρώματος Co Q10 είναι αναγκαία, αν θέλουμε να έχουμε καλύτερη απορρόφηση του ζωτικού αυτού συστατικού.

ΚΟΡΥΦΗ

Προβιοτικά, οι φιλικοί μας μικροοργανισμοί  

Στο άκουσμα της λέξης «μικροοργανισμός» το μυαλό των περισσότερων από εμάς ανατρέχει σε κάτι βλαπτικό. Δεν είναι όμως όλοι οι μικροοργανισμοί ίδιοι. Μέσα στο σώμα μας κατοικούν εκατομμύρια ωφέλιμα μικρόβια, τα οποία απαρτίζουν τη λεγόμενη «μικροχλωρίδα» του εντερικού σωλήνα και παίζουν ουσιώδη ρόλο στην προστασία του οργανισμού, καθώς δρουν παρεμποδίζοντας τον αποικισμό της περιοχής από παθογόνα βακτήρια. Σύμφωνα μάλιστα με τον ακριβή ορισμό που τους έχει δοθεί, πρόκειται για «ζωντανούς μικροοργανισμούς, οι οποίοι, όταν χορηγούνται σε επαρκείς ποσότητες, προσφέρουν οφέλη υγείας στον ξενιστή/ χρήστη». Γι' αυτό και τα τελευταία χρόνια ο τομέας των προβιοτικών έχει συγκεντρώσει έντονο επιστημονικό ενδιαφέρον, με μελετητές να προσπαθούν να αναδείξουν όλα τα σημαντικά οφέλη τους στην υγεία και παράλληλα να διερευνήσουν τρόπους για να επιτευχθεί η αποτελεσματικότερη πρόσληψή τους μέσω της διατροφής. Ως σημαντικότερα προβιοτικά αναγνωρίζονται τα γένη Lactobacillus (λακτοβάκιλλοι) και Bifidobacterium (μπιφιδοβακτήρια), καθώς και οι Saccharomyces (σακχαρομήκυτες), με κυριότερο στέλεχος τον Saccharomyces boulardi, που έχει φανεί πως συμβάλλει στη διατήρηση και επανάκτηση της φυσιολογικής χλωρίδας του λεπτού και παχέος εντέρου.

Πρόσληψη προβιοτικών και υγεία Οπως είναι αναμενόμενο, τα περισσότερα οφέλη από τα προβιοτικά σχετίζονται με την πρόληψη και την αντιμετώπιση διαταραχών του γαστρεντερικού συστήματος. Τα προβιοτικά λοιπόν:

*Βελτιώνουν την ανοχή στη λακτόζη των γαλακτοκομικών, καθώς φαίνεται ότι βοηθούν στη διάσπαση της λακτόζης και μειώνουν την ένταση των συμπτωμάτων (π.χ. του μετεωρισμού).

* Σχετίζονται με μείωση της εμφάνισης διάρροιας σε βρέφη, είτε αυτή οφείλεται σε κάποιον ιό είτε στη λήψη αντιβιοτικών.

* Φαίνεται ότι μπορούν να προστατέψουν από την καρκινογένεση και κυρίως από την εμφάνιση καρκίνου του παχέος εντέρου.

*Μειώνουν τη φλεγμονή, συνεπώς είναι ωφέλιμα σε περιπτώσεις φλεγμονώδων νόσων του εντέρου (όπως είναι η νόσος του Crohn).

* Ενδείκνυνται σε περίπτωση χρήσης αντιβιοτικών. Κατά την περίοδο αυτή η πρόσληψη ωφέλιμων μικροοργανισμών μπορεί να αποτρέψει τον αποικισμό από παθογόνα μικρόβια ανθεκτικά στο εκάστοτε αντιβιοτικό, ενώ επιπλέον βοηθούν επιπλέον στην επανεγκατάσταση της μικροβιακής χλωρίδας μετά τη λήψη των αντιβιοτικών.

* Βοηθούν στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων του συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου, γνωστού και ως «σπαστική κολίτιδα».

Πώς μπορεί κανείς να προσλάβει προβιοτικά; Προβιοτικά συστατικά υπάρχουν φυσικά σε ορισμένα τρόφιμα που έχουν υποστεί ζύμωση, με κυριότερα το παραδοσιακό γιαούρτι, το κεφίρ, το τυρί, ενώ παράλληλα τα τελευταία χρόνια οι βιομηχανίες τροφίμων πραγματοποιούν εμπλουτισμό ορισμένων προϊόντων τους με στελέχη προβιοτικών, με κύριο στόχο την προαγωγή της ομαλής λειτουργίας του εντέρου. Ωστόσο, ορισμένοι ερευνητές θέτουν το ερώτημα εάν και κατά πόσον τα προβιοτικά των εμπλουτισμένων τροφίμων καταφέρνουν να «επιβιώσουν» και να φτάσουν άθικτα στο έντερο, σε κατάσταση αλλά και αριθμό που να είναι ικανός να εκδηλώσει τις επιθυμητές για την υγεία ιδιότητες, καθώς πολλοί παράγοντες παίζουν ρόλο στη βιωσιμότητα των προβιοτικών, όπως για παράδειγμα το pH του φέροντος μέσου (τρόφιμο). Ενας επίσης εύκολος και αποτελεσματικός τρόπος να προσλάβει κανείς προβιοτικά είναι μέσω ειδικών συμπληρωμάτων προβιοτικών και ιδίως μέσω εκείνων που περιέχουν συνδυασμό σημαντικών στελεχών προβιοτικών με αποδεδειγμένα ευεργετική δράση για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Συμπερασματικά, τα προβιοτικά αποτελούν από τα βασικότερα συστατικά της διατροφής μας για τη διατήρηση της καλής υγείας του εντέρου και μπορούν να αποτελέσουν έναν πολύτιμο σύμμαχο υγείας, όχι μόνο για άτομα που εμφανίζουν γαστρεντερικές διαταραχές αλλά και για υγιείς ανθρώπους που επιθυμούν να ενισχύσουν ακόμη περισσότερο την άμυνα της περιοχής, με σκοπό την πιο αποτελεσματική πρόληψη μελλοντικών προβλημάτων

 

Καλώς ήλθε το μικρόβιο ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Χρειάζoνται πλέον κάποιες γνώσεις χημείας και βιολογίας για τις αγορές μας στο υπερμπακάλικο της γειτονιάς,είτε κατοικούμε στην Κυψέλη είτε στην Ορεστιάδα.Στερόλες, πολυφαινόλες,ινβερτοσάκχαρα και βέβαια τα γνωστά από παλαιότερα προβιοτικά και πρεβιοτικά.Είναι μια γενικότερη τάση των μεγάλων εταιρειών τροφίμων να μπολιάζουν τα προϊόντα τους με διάφορα καλούδια που υπόσχονται να κάνουν την υγεία μας ακόμη καλύτερη.Η αιτία,πέρα από τις προόδους στη χημεία τροφίμων,είναι ίσως και η προσπάθεια των εταιρειών να απενοχοποηθούν για άλλα προϊόντα όχι και τόσο υγιεινά που παράγουν. Βεβαίως πρέπει να παραδεχθούμε ότι και εμείς δεν τρεφόμαστε σωστά και έτσι μάλλον έχουμε ανάγκη τα εν λόγω προϊόντα,που γίνονται πάντως θελκτικότερα με την ανεξέλεγκτη διαφήμιση.
Τι είναι τα προβιοτικά; Πρόκειται για οποιοδήποτε τρόφιμο,ποτό ή διαιτητικό συμπλήρωμα που περιέχει ζωντανούς μικροοργανισμούς σε αριθμό ικανό να αλλάξει τους πληθυσμούς των μικροβίων γενικά στο εσωτερικό ενός οργανισμού και να έχει ευεργετική για την υγεία του δράση.
Τι είναι τα πρεβιοτικά; Κάτι διαφορετικό από τα προβιοτικά αλλά με ίδιο στόχο.Είναι ουσίες (όχι μικροοργανισμοί) που βάζουμε στο διαιτολόγιό μας για να προωθήσουν την ανάπτυξη στο παχύ έντερο καλών για τον οργανισμό μικροβίων.Πιο συγκεκριμένα,τα πρεβιοτικά (φρουκτοολιγοσακχαρίτες,ινουλίνη, λακτουλόζη),χαρακτηρίζονται και «ίνες» με την έννοια ότι περνούν από το στομάχι και το λεπτό έντερο χωρίς να χωνεύονται και φθάνουν στο παχύ έντερο ως λαχταριστοί μεζέδες για μικροοργανισμούς που μας ενδιαφέρει να αναπτυχθούν σε αριθμό και να μην αφήσουν ζωτικό χώρο και τροφή για όσα βλαβερά μικρόβια βρίσκονται στην ίδια περιοχή.Κρεμμύδια, σκόρδα και μπανάνες μπορεί να περιέχουν τέτοιες ουσίες αλλά,όπως ισχυρίζονται οι εταιρείες,όχι σε ικανή ποσότητα,αφού εκτιμάται ότι η ημερήσια δόση πρέπει να φθάνει τα 4 γραμμάρια. Που δεν υπάρχει αμφιβολία,ακούγονται λίγα αλλά είναι ακριβοπληρωμένα.
Και με τα προβιοτικά τα πράγματα ως προς το κόστος δεν είναι καλύτερα.Η δράση τους πάντως είναι ευπρόσδεκτη αλλά η άφιξή τους στο παχύ έντερο,αφού πρόκειται για ζωντανούς οργανισμούς,περισσότερο προβληματική.Διότι έχουν να περάσουν από το στομάχι,μια περιοχή τοξική γι΄ αυτά,εξαιτίας των οξέων της χώνεψης και να παραμείνουν στη ζωή.Ο Lactobacillus GG (αφού τον ανακάλυψαν οι Gorbach και Goldin), ένα σύμπλεγμα από οκτώ διαφορετικούς μικροοργανισμούς (VLS#3),ή το Βio-Κ+ είναι μέσα στους χρήσιμους επιβάτες των «πειραγμένων» γιαουρτιών και άλλων γαλακτοεπιδορπίων στο ράφι.Μόνο που θα πρέπει κανονικά να αναφέρεται και ο πληθυσμός ανά μερίδα που καταναλώνεται,διότι δεν αρκεί απλά να περιέχονται αλλά και η ποσότητά τους να μην είναι μικρότερη από 1 δισεκατομμύριο.Οι αναλύσεις έδειξαν ότι αυτό δεν συμβαίνει πάντα, οπότε ο ημιπληροφορημένος καταναλωτής πέφτει ενίοτε θύμα.Και ένα τελευταίο,που επισημαίνει ο Joe Schwarz,καναδός διευθυντής του ΜcGill University΄s Οffice for Science,στο βιβλίο του «Αn apple a day»: «Οι βιομήχανοι τροφίμων σπεύδουν να εφοδιάσουν τα γιαούρτια τους με διάφορους επιθυμητούς μικροοργανισμούς.O Lactobacillus Casei προστίθεται από κάποιους για βελτίωση της αντίστασης στα μικρόβια και ο Βifidobacterium Αnimalis για την υγεία του πεπτικού.
Αλλά οι ισχυρισμοί τους δεν υποστηρίζονται με αποδείξεις».

 

ΚΟΡΥΦΗ

Πόσο ωφελούν τα προβιοτικά στα τρόφιμα             Προβιοτικά για τη δυσκοιλιότητα των μωρών

Τα προβιοτικά βάλσαμο για τις στομαχικές διαταραχές       Κεφίρ, ο ιαματικός, ιδιότητες, παρασκευή

Σιταρόχορτο, η Αμβροσία των Θεών         

Πως τα προβιοτικά μειώνουν σε 30 μέρες τη συσσώρευση λίπους στο ήπαρ

Προβιοτικά άρθρα που δημοσιεύθηκαν μετά την 7/11/2008 από medlook                  3 συνολικά άρθρα

 

Προβιοτικά, πνευμονία, αντισηπτικά και επικίνδυνα βακτηρίδια
07-11-2008

Προβιοτικά τρόφιμα, συμπληρώματα και σκευάσματα: Αυτά που πρέπει να ξέρετε
28-04-2008

Φρέσκος χυμός και γιαούρτι εναντίον ουρολοιμώξεων
08-03-2003

ΚΟΡΥΦΗ

Προβιοτικά και Πρεβιοτικά προϊόντα

Τι είναι τα Προβιοτικά

Ως προβιοτικά ορίζονται ζωντανοί μικροοργανισμοί οι οποίοι με την κατανάλωσή τους έχουν ευεργετική επίδραση στην υγεία του ανθρώπου αλλά και των πτηνών, που μας ενδιαφέρουν στη δικιά μας περίπτωση. Οι μικροοργανισμοί αυτοί δεν είναι ξένοι με την φυσική μικροχλωρίδα ανθρώπων και πτηνών, αλλά αντίθετα συνήθως αποτελούν μέλη της όπως και κάποιοι άλλοι, αλλά παθογόνοι

όμως οργανισμοί σε μικρή ποσότητα που κάτω από φυσιολογικές συνθήκες δεν δημιουργούν πρόβλημα στον οργανισμό. Αν και δεν είναι γνωστοί οι μηχανισμοί με τους οποίους δρουν τα προβιοτικά στελέχη, ο στόχος τους είναι η εξισορρόπηση της εντερικής μικροχλωρίδας του οργανισμού ανθρώπων και ζώων. Τα πιο γνωστά προβιοτικά στελέχη με τα οποία εμπλουτίζονται τα προβιοτικά τρόφιμα είναι βακτήρια που ανήκουν στα γένη Lactobacillus και Bifidobacterium, τα οποία εποικίζουν την μικροχλωρίδα του παχέος εντέρου.

Η μικροχλωρίδα του παχέος εντέρου θεωρείται από τα πλέον πολύπλοκα οικοσυστήματα, περιλαμβάνει περίπου 400 διαφορετικά βακτηριακά είδη. Η εντερική μικροχλωρίδα έχει παρατηρηθεί ότι μεταβάλλεται σε συνθήκες στρες (μεταφορά πουλιών, εκθέσεις κλπ), σε παθογόνες καταστάσεις (φλεγμονώδεις νόσοι του εντέρου, εισβολή εντερικών παθογόνων), ενώ επηρεάζεται από τη δίαιτα, τις συνθήκες διαβίωσης και την λήψη αντιμικροβιακών σκευασμάτων.

Η δράση των διαφορετικών ομάδων μικροοργανισμών, αν και είναι εξαιρετικά δύσκολο να μελετηθεί σε πραγματικές συνθήκες, παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον. Η προσπάθεια ιδιαίτερα του ελέγχου της σύστασης της εντερικής μικροχλωρίδας και της επικράτησης ορισμένων βακτηριακών ειδών, τα οποία θεωρούνται ωφέλιμα για την υγεία του ξενιστή, τα τελευταία χρόνια μελετάται πολύ έντονα, διότι μπορεί να αποτελέσει εναλλακτικό τρόπο παρέμβασης σε παθογόνες καταστάσεις.

Η αρχική λειτουργία του εντέρου είναι πρόσληψη (απορρόφηση, αφομοίωση) του νερού και των θρεπτικών ουσιών. Ο ρόλος της εδρεύουσας στο παχύ έντερο μικροχλωρίδας στην πέψη, είναι η ζύμωση των ουσιών που παρέχονται από την διατροφή, οι οποίες δεν μπορούν να αφομοιωθούν από τον ξενιστή στο λεπτό έντερο. Από τη ζύμωση παράγεται μεταξύ άλλων μορίων, το γαλακτικό οξύ και τα λιπαρά οξέα (οξικό, προπιονικό, βουτυρικό). Τα τελευταία παρέχουν ενέργεια στα εντερικά κύτταρα, βελτιώνουν την απορρόφηση ιχνοστοιχείων και επηρεάζουν ευεργετικά το μεταβολισμό των λιπιδίων και της γλυκόζης στο ήπαρ.

Η μικροχλωρίδα του εντέρου συμβάλλει και στην λειτουργία του ανοσοποιητικού μας συστήματος. Υπάρχουν τρεις κύριες διαδρομές μέσω των οποίων το έντερο ενεργεί ως αμυντικό σύστημα. Η εδρεύουσα μικροχλωρίδα προστατεύει από την εισβολή παθογόνων βακτηρίων. Οι προτεινόμενοι μηχανισμοί συμπεριλαμβάνουν τον ανταγωνισμό για θρεπτικές ουσίες και υποδοχείς στο εντερικό τοίχωμα καθώς και την παραγωγή ενός δυσμενούς περιβάλλοντος για τα παθογόνα (π.χ. χαμηλό pH).

Δεύτερον τα εντερικά κύτταρα όχι μόνο απορροφούν θρεπτικές ουσίες, αλλά αποτελούν παράλληλα ένα προστατευτικό εμπόδιο στην είσοδο των επιβλαβών ουσιών στην αιματική κυκλοφορία.

Τρίτον τα βακτήρια της εντερικής μικροχλωρίδας επικοινωνούν με τα κύτταρα του γαστρεντερικού ανοσοποιητικού συστήματος και του ήπατος για να συντονίσουν μια άνοση απάντηση στα αντιγόνα τροφίμων και τους επιβλαβείς μικροοργανισμούς που εισβάλλουν. Κατά συνέπεια, η ύπαρξη ισορροπημένης εντερικής μικροχλωρίδας είναι ουσιαστική ώστε αυτός ο μηχανισμός προστασίας να λειτουργεί βέλτιστα.

Η μέχρι στιγμής έρευνα δείχνει μια σημαντική επιρροή στη γενική λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος (πέψη και απορρόφηση). Υπάρχει ήδη στη διεθνή βιβλιογραφία πλήθος από κλινικές μελέτες που παρέχουν στοιχεία για τα οφέλη διαφόρων προβιοτικών στελεχών στην διάρροια που προκαλείται από παθογόνους παράγοντες. Επίσης φαίνεται ότι η χορήγηση κάποιων στελεχών προκαλεί βελτίωση των συμπτωμάτων σε ασθενείς που έχουν προσβληθεί από το ελικοβακτηρίδιο (Helicobacter pylori) και σημαντική μείωση του παθογόνου. Έχουν χρησιμοποιηθεί σε ασθενείς που πάσχουν από φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου και σε ασθενείς που ανήκουν σε ομάδα υψηλού κινδύνου για καρκίνο του παχέος εντέρου. Κατά συνέπεια, η προσπάθεια της βελτίωσης της μικροχλωρίδας του εντέρου για την αναβάθμιση της υγείας είναι πολύ σημαντική.

Τι είναι τα Πρεβιοτικά

Ως πρεβιοτικό ορίζεται ένα μη αφομοιώσιμο συστατικό τροφίμων που έχει επιπτώσεις ευεργετικές στον ξενιστή (άνθρωποι, πτηνά), υποκινώντας επιλεκτικά την αύξηση ή/και τη δραστηριότητα βακτηριακών ειδών, ήδη εδρευόντων στην εντερική κοιλότητα.

Το πρεβιοτικά διαφέρουν από τα προβιοτικά συστατικά, δεδομένου ότι δεν περιέχουν κανένα ζωντανό μικρόβιο αλλά υποκινούν την αύξησή τους. Τα πρεβιοτικά δε διασπώνται από τα ένζυμα της γαστρεντερικού συστήματος. Αντ’ αυτού περνούν μέσω του άνω γαστρεντερικού συστήματος στην εντερική κοιλότητα, όπου χρησιμοποιούνται επιλεκτικά από τα ευεργετικά βακτήρια. Η τρέχουσα έρευνα τείνει να κατευθυνθεί προς τα συστατικά που ενισχύουν την αύξηση και τη δραστηριότητα των βακτηρίων που προάγουν την υγεία, όπως τα οξυγαλακτικά βακτήρια. Οι άπεπτοι υδατάνθρακες για τους οποίους έχει επιβεβαιωθεί ότι έχουν πρεβιοτική δράση, είναι οι ολιγοσακχαρίτες της φρουκτόζης (FOS). Οι φρουκτο-πολυσακχαρίτες απαντώνται σε υψηλές συγκεντρώσεις σε τρόφιμα φυτικής προέλευσης όπως η πικραλίδα, το σκόρδο, τα κρεμμύδια, οι αγκινάρες και τα σπαράγγια. Επίσης έχουν μελετηθεί και άλλοι άπεπτοι ολιγοσακχαρίτες για τους οποίους υπάρχει η πεποίθηση ότι μπορεί να ασκούν πρεβιοτική δράση. Σε αυτούς ανήκουν οι γλυκό-ολιγοσακχαρίτες, οι γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες, οι trans-αλακτοζυλιωμένοι ολιγοσακχαρίτες, οι ισομαλτο-ολιγοσακχαρίτες, οι ξυλο-ολιγοσακχαρίτες και οι ολιγοσακχαρίτες της σόγιας. Παράλληλα έχει αποδειχθεί ότι βελτιώνουν τη βιολογική διαθεσιμότητα του ασβεστίου, του μαγνησίου, και του σιδήρου και ότι μπορεί να βελτιώνουν το μεταβολισμό λιπιδίων. Βελτιώνουν το πρόβλημα της δυσκοιλιότητας και εμφανίζουν αντιμικροβιακή δράση έναντι κάποιων εντερικών παθογόνων.

Ποια είναι τα κυριότερα προβιοτικά

Ας γνωρίσουμε περιληπτικά μερικά από τα πιο κοινά προβιοτικά

Lactobacillus Acidophilus: Βοηθάει στον έλεγχο της διάρροιας. Διασπά τη λακτόζη και έτσι μπορεί να βοηθάει άτομα με Δυσανεξία στη λακτόζη  (σάκχαρο του γάλακτος). Ενισχύει το ανοσοποιητικό και μειώνει την αύξηση της Candida (παθογόνος μήκυτας).

Lactobacillus Casei: Κατάλληλος σε περιπτώσεις εντερικών μολύνσεων. Ενίσχυση του ανοσοποιητικού με ενεργοποίηση των ΝΚ κυττάρων.

Lactobacillus Bulgaricus: Παράγει λακτικό οξύ που βοηθάει στην ανάπτυξη των φιλικών βακτηρίων. Βοηθάει τόσο σε δυσκοιλιότητα όσο και σε διάρροια, επιδρώντας στην κινητικότητα του εντέρου, γιʼ αυτό και η χρόνια επιμένουσα διάρροια, είναι λιγότερο συνηθισμένη σε μωρά που τρέφονται με γιαούρτι που περιέχει L. Bulgaricus, σε σχέση με αυτά πού τρέφονται με γάλα.

Lactobacillus Plantarum: Παράγει λακτικό οξύ που αναστέλλει την ανάπτυξη των παθογόνων και προστατεύει από το μετεωρισμό. Ένα στέλεχος έχει δείξει θετικά αποτελέσματα σε περιπτώσεις συνδρόμου ευερέθιστου εντέρου

Lactobacillus Rhamnosus: Μειώνει την πιθανότητα διάρροιας από τη χρήση αντιβιοτικών.

Lactobacillus Salivarus: Προστατεύει από τον μετεωρισμό και αποτρέπει την ανάπτυξη ανεπιθύμητων βακτηρίων στο στόμα και στο έντερο. Είναι ανθεκτικό στα αντιβιοτικά και έτσι αποτρέπει τη διάρροια που οφείλεται στα αντιβιοτικά. Είναι αποτελεσματικό και ενάντια στο ελικοβακτηρίδιο.

Bacillus Subtilis (Natto): Είναι η πηγή της Ναττοκινάσης, του ενζύμου που υποστηρίζει το καρδιαγγειακό και επιφέρει ισορροπία στην πηκτικότητα του αίματος. Είναι ένα από τα πιο μελετημένα στελέχη και φαίνεται ότι βοηθάει στην εξισορρόπηση της εντερικής χλωρίδας. Έχει εξαιρετική αντιδιαρροιϊκή δράση.

Bacillus Longum: Βοηθάει στην απομάκρυνση των νιτρωδών (καρκινικών ουσιών).

Lactobacillus Bifidus: Αυξάνει την οξύτητα και κάνει το περιβάλλον αφιλόξενο για τα παθογόνα βακτήρια, όπως π.χ. η E. Coli. Αποτρέπει τα παθογόνα από το να μετατρέψουν τα νιτρικά (των τροφών) σε νιτρώδη (καρκινογόνα). Μειώνει την εμφάνιση αλλεργιών και επίσης αποτρέπει την ανάπτυξη ορισμένων όγκων.

Ενώ ένας πιο εκτενής κατάλογος είναι ο παρακάτω:

Είδη μικροοργανισμών που χρησιμοποιούνται ως προβιοτικά

Λακτοβάκιλλοι

Lactobacillus acidophilus
L. gasseri
L. jonhsonii
L. delbrueckii subsp. bulgaricus
L. helveticus
L. paracasei subsp. paracasei
L. casei
L. plantarum
L. GG
L. rhamnosus
L. curvatus
L. brevis
L.fermentum
L.reuteri
L. cellobiosus

Λακτόκοκκοι

L. lactis subsp. lactis
L. lactis subsp. cremoris
Leuconostoc Leu. mesenteroides subsp. dextranicus

στρεπτόκοκκοι

Streptococcus thermophilus

Εντερόκοκκοι

Enterococcus faecium
E. faecalis

Πεδιόκοκκοι

Pediococcus acidilactici

Προπιονικά βακτήρια

Propionibacterium freudenreichii
Bifidobacteria Bifidobacterium bifidum
B. infantis
B. longum
B. breve
B. adolescentis

Ζύμες

Saccharomyces cerevisiae
S. Boulardii

Προβιοτικά σκευάσματα του εμπορίου σε σκόνη

Σκεύασμα | Προβιοτικό

Probi-zyme (σκόνη) σε κτηνιατρικά, Petshop | L. fermentum L. reuteri
Liviferm (φάκελλοι με σκόνη) σε κτηνιατρικα, Petshop | Enterococcus faecium
Beneflora (σκόνη) σε φαρμακεία | Lactobacillus acidophilus, Lactobacillus casei, Bifidobacterium species, Lactobacillus bulgaricus, Streptococcus thermophilus, Bifidobacterium longum
Ultra Levure (κάψουλες με σκόνη) σε φαρμακεία | Saccharomyces Boulardii
Aves Probiotics (σκόνη) σε κτηνιατρικα, Petshop | Lactobacillus acidophilus, L.delbrueckii subs bulgaricus, L.plantarum, L.rhamnosus, Streptococcus salivaris subs thermophilus, Bifidobacterium bifidum, Enterococcus faecium, Aspergilus oryzae, Candida pintolopesii
 

Τα προβιοτικά και πρεβιοτικά στη νευροψυχολογία και 6 εκπληκτικά πράγματα για τα μικρόβια του εντέρου

Οι ερευνητές εδώ και χρόνια ισχυρίζονται ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου και των νευροψυχιατρικών διαταραχών, όπως ο αυτισμός, η κατάθλιψη και οι διατροφικές διαταραχές. Σύμφωνα με μια καινούρια ανάλυση, η χρήση προβιοτικών και πρεβιοτικών με σκοπό την αλλαγή της μικροχλωρίδας του εντέρου και του άξονα εντέρου-εγκεφάλου μπορεί να ανοίξει νέους ορίζοντες αντιμετώπισης των νευροψυχολογικών προβλημάτων.

Οι περισσότεροι επιστήμονες που ασχολήθηκαν με τα προβιοτικά επικεντρώθηκαν στην υγεία του εντέρου, αλλά καθώς η κατανόηση της λειτουργίας του καθως και του μικροβιώματος αυξάνεται, τα προβιοτικά συνδέονται όλο και περισσότερο με μια σειρά από ευεργετικές επιδράσεις που κυμαίνονται από τον έλεγχο του σωματικού βάρους μέχρι την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, την αντίδραση στις αλλεργίες, τη στοματική υγεία και τη μείωση της χοληστερίνης.

Το έντερο περιέχει μικροοργανισμούς που διαθέτουν δομική ομοιότητα με τα νευροπεπτίδια που σχετίζονται με τη ρύθμιση της συμπεριφοράς, της διάθεσης και του συναισθήματος – ένα φαινόμενο γνωστό ως μοριακός μιμητισμός. Στην «πρώτη γραμμή της τρέχουσας έρευνας» βρίσκεται ο άξονας εντέρου- εγκεφάλου και η σύνδεση ανάμεσα στη μικροχλωρίδα και τον εγκέφαλο. Στοιχεία από μελέτες σε τρωκτικά έδειξαν ότι η τροποποίηση της μικροχλωρίδας μπορεί να αλλάξει τους μηχανισμούς σηματοδότησης, τη συναισθηματική συμπεριφορά και τα ενστικτώδη αντανακλαστικά.

Οι ερευνητές εδώ και καιρό ισχυρίζονται ότι τα ωφέλιμα βακτήρια επηρεάζουν τη λειτουργία του εγκεφάλου. Έναν αιώνα πριν, ο Ρώσος εμβρυολόγος Elie Metchnikoff είχε συμπεράνει ότι ένα υγιές παχύ έντερο μπορεί να βοηθήσει στην καταπολέμηση της άνοιας και ότι τα ωφέλιμα βακτηριακά στελέχη που βρίσκονται στο ξινόγαλα και το γιαούρτι αυξάνουν τη διάρκεια ζωής ενός ατόμου. Οι ερευνητές έχουν δείξει ότι, υπό ορισμένες συνθήκες, ορισμένοι τύποι ωφέλιμων βακτηρίων μπορούν να προκαλέσουν ασθένειες. Ο Sarkis Mazmanian, μικροβιολόγος στο Ινστιτούτο Τεχνολογίας της Καλιφόρνια, ονόμασε τα στοιχεία αυτά «pathobionts». Αντιθέτως, ο όρος «παθογόνα» αναφέρεται σε ευκαιριακά μικρόβια που δεν αποτελούν κανονικά μέρος της φυσιολογικής μικροβιακής κοινότητας.

Επικοινωνία

Σύμφωνα με μια καινούρια ανάλυση σχετικά με τις Νευροψυχιατρικές Νόσους και τη Θεραπεία τους από τους Linghong Zhou και Jane Foster από το Πανεπιστήμιο Μακ Μάστερ του Καναδά, οι δίαυλοι επικοινωνίας ανάμεσα στο έντερο και τον εγκέφαλο περιλαμβάνουν το συμπαθητικό και παρασυμπαθητικό νευρικό σύστημα καθώς και το εντερικό νευρικό σύστημα (ENS).

Οι επιστήμονες δήλωσαν τα εξής: «Ο ρόλος του συμπαθητικού νευρικού συστήματος στον άξονα εντέρου-εγκεφάλου περιλαμβάνει τη ρύθμιση της κινητικότητας, τη ροή του αίματος, τη λειτουργία του εντερικού φραγµού και την ενεργοποίηση του ανοσοποιητικού συστήματος». Η αμφίδρομη επικοινωνία μέσω του πνευμονογαστρικού νεύρου, δηλαδή ενός μέρους του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος, αποτελεί την καθιερωμένη οδό για τη σηματοδότηση εντέρου-εγκεφάλου ενώ τα τελευταία χρόνια αποτελεί σημαντικό παράγοντα στο μονοπάτι επικοινωνίας του εγκεφάλου.

«Το εντερικό νευρικό σύστημα (ENS) μερικές φορές αναφέρεται ως «δεύτερος εγκέφαλος» κι αποτελείται από εγγενείς πρωτογενείς προσαγωγούς νευρώνες, κινητικούς νευρώνες και νευρογλοιακά κύτταρα τα οποία περιέχονται στο μυεντερικό πλέγμα και το υποβλεννογόνιο πλέγμα που εκτείνεται σε όλο το μήκος του εντέρου. Το ENS παίζει ουσιαστικό ρόλο στη φυσιολογική εντερική λειτουργία συμπεριλαμβανομένης της κινητικότητας και της απέκκρισης».

Άξονας εντέρου-εγκεφάλου

Το σώμα δεν μπορεί να διακρίνει τη διαφορά ανάμεσα στη δομή των μιμητών και των δικών του κύτταρων, γι’ αυτό λοιπόν τα αντισώματα θα μπορούσαν να καταλήξουν να επιτεθούν και στα 2 πιθανώς μεταβάλλοντας έτσι τη φυσιολογία του άξονα εντέρου-εγκεφάλου.
Τα βακτήρια που υπάρχουν στο έντερο επηρεάζουν την επικοινωνία ανάμεσα στην κοιλιά και τον εγκέφαλο κι έτσι και η έλλειψη μιας υγιούς μικροχλωρίδας οδηγεί σε δυσλειτουργία του άξονα εντέρου-εγκεφάλου, η οποία με τη σειρά της μπορεί να οδηγήσει σε νευροψυχολογικές, μεταβολικές και γαστρεντερικές διαταραχές.

Δοκιμές παρέμβασης με επιλεγμένα στελέχη προβιοτικών έχουν δείξει ότι τα συμπληρώματα μπορούν να επηρεάσουν τη διάθεση (Lactobacillus casei Shirota), το άγχος και την κατάθλιψη (L. helveticus και Β longum). Υπάρχουν επίσης κάποια στοιχεία που δείχνουν ότι τα πρεβιοτικά βελτίωσαν τα επίπεδα των ορμονών του στρες και εστίασης της προσοχής σε υγιείς εθελοντές που έλαβαν ολιγοσακχαρίτες.

Νευροψυχολογικές διαταραχές

Ο ρόλος της εντερικής μικροχλωρίδας στην ανάπτυξη των νευροψυχολογικών διαταραχών είναι επομένως το επίκεντρο για πολλούς ερευνητές σε όλο τον κόσμο, με δεδομένα που υποστηρίζουν τη σύνδεση ανάμεσα στη δυσβίωση (μικροβιακή ανισορροπία) του εντέρου και διαταραχές όπως η κατάθλιψη και ο αυτισμός, οι μεταβολικές διαταραχές (παχυσαρκία) και οι γαστρεντερικές διαταραχές συμπεριλαμβανομένου του Συνδρόμου Ευερέθιστου Εντέρου.

«Ευτυχώς οι μελέτες έδειξαν ότι η μικροχλωρίδα του εντέρου μπορεί να αλλάξει με τη χρήση προβιοτικών, αντιβιοτικών και τη μεταμόσχευση μικροχλωρίδας κοπράνων ως μέσο θεραπείας ασθενειών που οφείλονται στη μικροχλωρίδα», έγραψαν οι Zhou και Foster. «Η διαμόρφωση της εντερικής μικροχλωρίδας αποτελεί σήμερα αναπτυσσόμενο τομέα έρευνας και ίσως το κλειδί για τη θεραπεία».

Η δύναμη των προβιοτικών

Τα προβιοτικά αντισταθμίζουν άλλα εντερικά βακτήρια που παράγουν σηπτικές και καρκινογόνες τοξίνες. Αν τα βλαβερά βακτήρια κυριαρχήσουν στο έντερο, δεν παράγονται οι βασικές βιταμίνες και ένζυμα με αποτέλεσμα το επίπεδο των επιβλαβών ουσιών να αυξάνεται οδηγώντας σε καρκίνο, ηπατική και νεφρική νόσο, υπέρταση, αρτηριοσκλήρωση και προβλήματα στο ανοσοποιητικό σύστημα. Τα βλαβερά βακτήρια μπορούν να πολλαπλασιαστούν από διάφορες καταστάσεις, όπως διαταραχές περισταλτισμού, χειρουργικές επεμβάσεις του στομάχου ή του λεπτού εντέρου, ασθένειες του ήπατος ή των νεφρών, κακοήθη αναιμία, καρκίνο, θεραπείες με ακτινοβολία ή αντιβιοτικά, χημειοθεραπεία, διαταραχές του ανοσοποιητικού συστήματος, στρες, κακή διατροφή και γήρανση.

Το πιο γνωστό προβιοτικό είναι οι γαλακτοβάκιλλοι, εκ των οποίων κάποιοι (acidophilus, bulgaricus, casei και sporogenes) κατοικούν στο ανθρώπινο έντερο σε μια συμβιωτική σχέση μεταξύ τους αλλά και με άλλους μικροοργανισμούς (φιλικός στρεπτόκοκκος, E. coli και Bifidobacteria). Οι γαλακτοβάκιλλοι παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της καλής υγείας της μικροχλωρίδας, αλλά το πιο σημαντικό είναι η συνολική ισορροπία των διαφόρων μικροοργανισμών στο έντερο.

Ένα άλλο προβιοτικό, το οποίο προκάλεσε προσφάτως μεγάλο ενδιαφέρον, είναι ο φιλικός ζυμομύκητας Saccharomyces boulardii, ένας μικροοργανισμός που ανήκει στη μαγιά της μπύρας κι όχι στην ομάδα του μύκητα Κάντιντα. Ο S. boulardii δεν υπάρχει μόνιμα στο έντερο, αλλά όταν λαμβάνεται από το στόμα παράγει γαλακτικό οξύ και βιταμίνες του συμπλέγματος Β ενώ ταυτοχρόνως ενισχύει συνολικά το ανοσοποιητικό σύστημα. Στην πραγματικότητα, έχει χρησιμοποιηθεί ως μέσο θεραπείας για την καταπολέμηση των λοιμώξεων από τον μύκητα Κάντιντα.

6 εκπληκτικά γεγονότα σχετικά με τα μικρόβια του εντέρου

1. Οτιδήποτε βρίσκεται μέσα στο έντερό σας μπορεί να επηρεάσει το μέγεθός του

Θέλετε να χάσετε βάρος; Γιατί δεν δοκιμάζετε τη μεταμόσχευση ωφέλιμων βακτηρίων; Νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Science» έδειξε ότι τα μικρόβια που υπάρχουν στο έντερό σας ίσως παίζουν ρόλο στην παχυσαρκία.

2. Τα προβιοτικά μπορούν να θεραπεύσουν το άγχος και την κατάθλιψη

Οι επιστήμονες ερευνούσαν για χρόνια τη σχέση ανάμεσα στα ωφέλιμα βακτήρια και τις χημικές ουσίες του εγκεφάλου. Μια καινούρια έρευνα ρίχνει περισσότερο βάρος στη θεωρία που οι ερευνητές ονομάζουν «μικροβίωμα του άξονα εντέρου-εγκεφάλου».

Η έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Proceedings of the National Academy of Science» έδειξε ότι τα ποντίκια που τρέφονταν με το βακτήριο Lactobacillus rhamnosus παρουσίασαν λιγότερα συμπτώματα άγχους και κατάθλιψης. Οι ερευνητές υποθέτουν ότι αυτό συμβαίνει επειδή ο L.rhamnosus δρα στο κεντρικό γ-αμινοβουτυρικό οξύ (GABA), το οποίο βοηθά στη ρύθμιση των συναισθημάτων.
Ο L. rhamnosus, ο οποίος είναι διαθέσιμος ως προβιοτικό συμπλήρωμα, έχει συνδεθεί με την πρόληψη κατά της διάρροιας, της ατοπικής δερματίτιδας και τις λοιμώξεις του αναπνευστικού συστήματος.

3. Όσο περισσότερο βακτήρια, τόσο το καλύτερο

Ενώ τα βακτήρια που υπάρχουν έξω από το σώμα μπορεί να προκαλέσουν σοβαρές λοιμώξεις, τα βακτήρια μέσα στο σώμα το προστατεύουν. Μελέτες έχουν δείξει ότι τα ζώα χωρίς βακτήρια εντέρου είναι περισσότερο επιρρεπή σε σοβαρές λοιμώξεις. Τα βακτήρια βρίσκονται φυσιολογικά μέσα στο έντερό σας και έχουν προστατευτική επίδραση ενάντια σε άλλους ζώντες οργανισμούς που εισέρχονται στο σώμα σας. Βοηθούν το σώμα να αποτρέψει τα βλαβερά βακτήρια από το να πολλαπλασιαστούν στο στομάχι σας γρήγορα, πράγμα που θα μπορούσε να αποδειχτεί καταστροφικό για το έντερό σας.

Για να πραγματοποιηθεί αυτό, αναπτύσσουν μια σχέση δούναι και λαβείν με το σώμα σας. Σύμφωνα με έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «The Lancet», ο ξενιστής παρέχει τα θρεπτικά συστατικά που έχουν ανάγκη τα βακτήρια και τα βακτήρια δείχνουν ενεργά στον ξενιστή τι χρειάζονται.

4. Τα βακτήρια του εντέρου περνούν από τη μητέρα στο παιδί μέσω του μητρικού γάλακτος

Είναι ευρέως γνωστό ότι το μητρικό γάλα βοηθά το ανοσοποιητικό σύστημα ενός μωρού. Νέα έρευνα δείχνει ότι η προστατευτική δράση των εντερικών βακτηρίων μεταφέρεται από τη μητέρα στο παιδί κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Μια εργασία που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Environmental Microbiology» έδειξε ότι τα σημαντικά εντερικά βακτήρια μεταφέρονται από τη μητέρα στο παιδί μέσω του μητρικού γάλακτος και αποικούν στο έντερο του παιδιού βοηθώντας το ανοσοποιητικό του σύστημα να ωριμάσει.

5. Η έλλειψη ποικιλομορφίας βακτηρίων στο έντερο συνδέεται με αλλεργίες

Ελάχιστα βακτήρια στο έντερο μπορούν να διαταράξουν την ισορροπία του ανοσοποιητικού συστήματος και να δημιουργήσουν προβλήματα με αλλεργίες. Ερευνητές στην Κοπεγχάγη εξέτασαν τα ιατρικά αρχεία και δείγματα κοπράνων από 411 βρέφη και βρήκαν ότι όσα δεν είχαν πολλές και διαφορετικές αποικίες εντερικών βακτηρίων είχαν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν αλλεργίες.
Προτού όμως σπεύσετε να πολλαπλασιάσετε τα βακτήριά σας, λάβετε υπόψη ότι δεν είναι πάντα ευεργετικά.

6. Τα εντερικά βακτήρια μπορούν να βλάψουν συκώτι σας

Το συκώτι λαμβάνει το 70% της ροής του αίματός του από το έντερο κι έτσι είναι φυσικό να μοιράζεται με αυτό κάτι περισσότερο από οξυγονωμένο αίμα. Ιταλοί ερευνητές ανακάλυψαν ότι ένα ποσοστό ανάμεσα στο 20 – 75% των ασθενών με χρόνια λιπώδη νόσο του ήπατος – που δεν συνδέεται με τον αλκοολισμό – παρουσίαζε επίσης υπερανάπτυξη εντερικών βακτηρίων. Ορισμένοι πιστεύουν ότι η μεταφορά εντερικών βακτηρίων στο ήπαρ μπορεί να είναι υπεύθυνη για τη χρόνια ηπατική νόσο.

 

Πρεβιοτικά προϊόντα και τα οφέλη τους στον οργανισμό

Πιθανότατα έχετε ακούσει για τα προβιοτικά και τον ευεργετικό τους ρόλο στην υγεία και τη φυσιολογική λειτουργία του πεπτικού συστήματος. Τι γνωρίζετε όμως για τα πρεβιοτικά;

Ποια είναι η διαφορά τους από τα προβιοτικά και τι οφέλη προσφέρουν στην υγεία;

Τα πρεβιοτικά είναι συστατικά των τροφίμων, τα οποία ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των υδατανθράκων, δεν πέπτονται από τον οργανισμό και λειτουργούν ως «τροφή» για τα προβιοτικά, δηλαδή προάγουν την ανάπτυξη και διατήρηση της υγιούς μικροχλωρίδας του εντέρου.

Ουσιαστικά, πρόκειται για φυτικές ίνες και συγκεκριμένα φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες, όπως η ινουλίνη, και γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες. Τα πρεβιοτικά δεν έχουν θερμιδικό περιεχόμενο, καθώς δεν απορροφώνται από το έντερο, ωστόσο υπολογίζεται ότι αποδίδουν περίπου 1-2 θερμίδες ανά γραμμαρίο, λόγω των λιπαρών οξέων βραχείας αλύσου που παράγονται ως αποτέλεσμα βακτηριακής ζύμωσης.

Τρόφιμα που περιέχουν ινουλίνη είναι οι αγκινάρες, τα σπαράγγια, τα πράσα, τα κρεμμύδια, οι ντομάτες, το σκόρδο, η μπανάνα, καθώς επίσης και τα δημητριακά ολικής άλεσης, το κριθάρι και η σίκαλη, ενώ οι γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες περιέχονται κυρίως σε γαλακτοκομικά προϊόντα που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το γιαούρτι και το κεφίρ. Από την άλλη, ορισμένα πρεβιοτικά, όπως η ινουλίνη, χρησιμοποιούνται από τη βιομηχανία τροφίμων ως «λειτουργικά» συστατικά και προστίθενται σε τρόφιμα όπως το γιαούρτι και τα μπισκότα, ως υποκατάστατα λίπους. Τέλος, τα πρεβιοτικά είναι διαθέσιμα στην αγορά και ως συμπληρώματα διατροφής.

Το ερευνητικό ενδιαφέρον σχετικά με την επίδρασή των πρεβιοτικών στην υγεία έχει αυξηθεί σημαντικά τα τελευταία χρόνια, με αποτέλεσμα να προκύπτουν συνεχώς νέες μελέτες. Ωστόσο, σύμφωνα με τα μέχρι τώρα διαθέσιμα ερευνητικά δεδομένα φαίνεται ότι η κατανάλωση πρεβιοτικών σχετίζεται με:

• Μειωμένη συχνότητα εμφάνισης και διάρκεια διαρροιών που οφείλονται σε λοιμώξεις ή λήψη αντιβιοτικών φαρμάκων.
• Μείωση της φλεγμονής και βελτίωση των συμπτωμάτων σε φλεγμονώδη νοσήματα του εντέρου.
• Προστασία ενάντια στον καρκίνο του παχέως εντέρου.
• Αύξηση βιοδιαθεσιμότητας και απορρόφησης μικροθρεπτικών συστατικών όπως το ασβέστιο, το μαγνήσιο κι ενδεχομένως ο σίδηρος.
• Βελτίωση ορισμένων παραγόντων κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα.
• Καλύτερη ρύθμιση του σωματικού βάρους και πρόληψη της παχυσαρκίας, μέσω της προαγωγής του αισθήματος κορεσμού.

 

Τα προβιοτικά μειώνουν τις αρνητικές σκέψεις

Νέα έρευνα διαπιστώνει ότι τα βακτήρια του εντέρου συνδέονται με τις αρνητικές σκέψεις, ενώ τα προβιοτικά μπορούν να τις μειώσουν. Ως αρνητική σκέψη ορίζεται μια σπειροειδής σκέψη κατά την οποία το άτομο προχωράει από τη μία αρνητική σκέψη στην επόμενη. Συχνά αυτό αποδίδεται στο ότι το άτομο ξύπνησε στη λάθος πλευρά του κρεβατιού. Αλλά τώρα ανακαλύψαμε ότι μάλλον πρόκειται για μια περίπτωση «κακών ζωυφίων».

Θα μπορούσαν τα μικρά μικρόβια του εντέρου μας να συνδέονται με την αρνητική σκέψη; Θα θεωρείτε πως σίγουρα όχι. Ξανασκεφτείτε το. Μια μελέτη διαπιστώνει ότι τα προβιοτικά επηρεάζουν τις αρνητικές σκέψεις.

Έρευνα από το Leiden Institute for Brain and Cognition στην Ολλανδία έχει καθορίσει ότι τα βακτήρια του εντέρου ενός ατόμου πράγματι επηρεάζουν αρνητικά τον τρόπο σκέψης μας και τη γνωστική κατάσταση. Η έρευνα μελέτησε 40 υγιείς ανθρώπους για τέσσερις εβδομάδες. Η ομάδα χωρίστηκε σε δύο ομάδες. Στη μια ομάδα δόθηκε ένα προβιοτικό συμπλήρωμα κάθε ημέρα ενώ στην άλλη ένα εικονικό φάρμακο για την ίδια περίοδο.

Μετά τις τέσσερις εβδομάδες, οι ασθενείς ελέγχθηκαν για αρνητικές σκέψεις και γνωστικές αντιδράσεις σε αρνητικές διαθέσεις τύπου θλίψη. Οι ερευνητές βρήκαν μια σημαντική μείωση στις αρνητικές σκέψεις στην ομάδα των προβιοτικών. Είχαν επίσης χαμηλότερες γνωστικές αντιδράσεις σε θλίψη σε σύγκριση με την ομάδα του εικονικού φαρμάκου. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα: «Τα αποτελέσματα αυτά αποδεικνύουν για πρώτη φορά ότι η πρόσληψη προβιοτικών μπορεί να βοηθήσει στη μείωση των αρνητικών σκέψεων που σχετίζονται με την κακή διάθεση».

Τα προβιοτικά είδη που χρησιμοποιούνται στη φόρμουλα είναι: Lactobacillus acidophilus, Bifidobacterium bifidum, Bifidobacterium lactis, Lactobacillus brevis, Lactobacillus casei, Lactococcus lactis και Lactobacillus salivarius.

Τι είναι η Γνωσιακή αντίδραση στη θλίψη;

Η έννοια της γνωστικής αντίδρασης αναπτύχθηκε ως μέρος της γνωστικής συμπεριφορικής θεραπείας και χρησιμεύει για να ερευνήσει την πηγή της κατάθλιψης ενός ατόμου. Οι μειωμένες αρνητικές σκέψεις έχουν συσχετιστεί με χαμηλό κίνδυνο εμφάνισης κατάθλιψης. Η μέθοδος θεραπείας έχει δείξει ότι η αρνητική σκέψη συχνά βοηθά στην αποφυγή βελτίωσης ενός καταθλιπτικού ατόμου. Ωστόσο, η αρνητική σκέψη δεν καταλήγει απαραίτητα στην κατάθλιψη.

Έρευνα του Πανεπιστήμιο του Leiden έχει μελετήσει αυτό το στοιχείο της γνωστικής αντίδρασης στην κατάθλιψη και στην άσχημη διάθεση. Ένα ερωτηματολόγιο που αναπτύχθηκε στο Leiden και ονομάζεται Leiden Index of Depression Sensitivity ( LEIDS ) βοηθά στον προσδιορισμό του βαθμού της αρνητικής σκέψης ενός ατόμου που οδηγεί στην αύξηση των καταθλιπτικών σκέψεων. Σε μια μελέτη με επικεφαλής τον Δρ Willem Van der Does στο Πανεπιστήμιο του Leiden, 198 άνθρωποι απάντησαν στο ερωτηματολόγιο LEIDS. Δεν βρέθηκε συσχέτιση μεταξύ κατάθλιψης και γνωστικής δυσλειτουργίας σε σχέση με τη γνωστική αντίδραση. Αλλά βρήκαν ότι ο δείκτης LEIDS δεν μετρά σωστά τη γνωστική αντίδραση κάποιου.

Με άλλα λόγια, κάποιος μπορεί σίγουρα να έχει αρνητικό τρόπο σκέψης, αλλά χωρίς να εμπίπτει σε κλινική κατάθλιψη. Αλλά οι αρνητικές σκέψεις μπορούν σίγουρα να συμβάλουν στη δυσκολία βελτίωσης ενός ατόμου με κλινική κατάθλιψη ώστε να την ξεπεράσει. Σίγουρα δεν μπορούμε να αρνηθούμε ότι υπάρχει μια πνευματική συνιστώσα που εμπλέκεται στην κατάθλιψη. Αλλά η αρνητική σκέψη μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία μιας σπείρας που καταλήγει σε μια κατάσταση απελπισίας. Αλλά σίγουρα υπάρχει ελπίδα.

Τα Προβιοτικά και ο άξονας του εντερικού και νευρικού συστήματος

Το γεγονός ότι τα προβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν τον άξονα του εντερικού και νευρικού συστήματος έχει βρεθεί σε άλλες έρευνες. Το πνευμονογαστρικό νεύρο γεφυρώνει τον εγκέφαλο με την καρδιά και τον πεπτικό σωλήνα. Τονώνει τη δραστηριότητα του παρασυμπαθητικού νευρικού συστήματος με αποτέλεσμα ένα σταθερό ρυθμό της καρδιάς και των περισταλτικών κινήσεων του εντέρου, οι οποίες αναφέρονται στη ρυθμική κίνηση των εντέρων που βοηθούν στην πέψη του φαγητού.

Το πνευμονογαστρικό νεύρο επηρεάζει πολλές άλλες φυσιολογικές εκδηλώσεις, αλλά αυτές οι δύο παρέχουν μια σαφή οδό για τα προβιοτικά. Και αυτό διότι τα προβιοτικά παράγουν πολλά βιοχημικά σήματα που επικοινωνούν με τον εγκέφαλο μας, το ανοσοποιητικό σύστημα και την πεπτική οδό. Με άλλα λόγια, τα εντερικά βακτήρια δεν είναι στάσιμα, ζυμώνοντας την τροφή. Είναι ζωντανοί οργανισμοί που επικοινωνούν μεταξύ τους και με το σώμα μας – ξενιστή τους.

Σε αντίθεση με τη θεραπεία της ανθρωπότητας του δικού μας ξενιστή – της γης -, τα εντερικά προβιοτικά νοιάζονται για τον ξενιστή τους, και θέλουν να παραμείνει υγιής. Έτσι, η βιοχημεία βοηθά στην ισορροπία των νευροδιαβιβαστών του σώματός μας και στο ανοσοποιητικό.
Η διαπίστωση ότι τα προβιοτικά μπορούν να επηρεάσουν άμεσα την αρνητική σκέψη είναι συναρπαστική. Ωστόσο, δεν είναι απρόσμενο για εκείνους από εμάς που συνεχίζουν να εκπλήσσονται με τη νοημοσύνη αυτών των μικροσκοπικών έμβιων οργανισμών.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Υπό αμφισβήτηση τα προβιοτικά   Βαγγέλης Πρατικάκης 

Πείραμα που συγχρηματοδοτήθηκε από βιομηχανία γαλακτοκομικών απέτυχε να επιβεβαιώσει τους ισχυρισμούς ότι τα προβιοτικά γιαούρτια και επιδόρπια βοηθούν τη μικροχλωρίδα του εντέρου. Η έρευνα, πάντως, πραγματοποιήθηκε σε πειραματόζωα και σε μικρό αριθμό εθελοντών, και ορισμένοι ειδικοί δηλώνουν ότι δεν πείθονται μέχρι να δουν μεγαλύτερες μελέτες. Όπως επισημαίνει το Nature.com, οι εταιρείες τροφίμων που ισχυρίζονται ότι τα προϊόντα τους ωφελούν την υγεία δέχονται αυξανόμενες πιέσεις να αποδείξουν τους ισχυρισμούς τους. Εφέτος, μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων επέκρινε τις εταιρείες που διαφημίζουν προβιοτικά χωρίς να διευκρινίζουν ποιο είναι το δραστικό συστατικό τους. Το θέμα παραμένει πάντως ανοιχτό, δεδομένου ότι πρόσφατες μελέτες σε πειραματόζωα υποδεικνύουν ότι ορισμένοι μικροοργανισμοί που απαντώνται σε προβιοτικά μπορούν, εφόσον εποικίσουν το έντερο, να έχουν θετικές επιδράσεις στην διάθεση και τη συμπεριφορά.
Σχεδόν καμία επίδραση Στο πλαίσιο του πειράματος στο Πανεπιστήμιο της Γουόσσινγκτον στο Σεντ Λούις, οι ερευνητές ζήτησαν τη βοήθεια επτά ζευγαριών μονοζυγωτικών διδύμων. Ένας εθελοντής σε κάθε ζεύγος κλήθηκε να καταναλώνει δύο φορές την ημέρα ένα δημοφιλές επιδόρπιο «ζωντανού» γιαουρτιού που περιέχει πέντε στελέχη ζωντανών βακτηρίων. Τα ίδια βακτήρια ταΐστηκαν σε ποντίκια τα οποία έχουν ανατραφεί στο εργαστήριο έτσι ώστε το έντερό τους να περιέχει μόνο 15 είδη μικροοργανισμών που απαντώνται στο ανθρώπινο πεπτικό σύστημα. Και στις δύο περιπτώσεις, τα προβιοτικά απέτυχαν να αλλάξουν τη σύνθεση της μικροβιακής χλωρίδας στο έντερο,
όπως έδειξαν γενετικές αναλύσεις στα κόπρανα, αναφέρουν οι ερευνητές στο έντυπο «Science Translational Medicine». Το αποτέλεσμα αυτό δεν εξέπληξε τον μικροβιολόγο Νέιθαν ΜακΝάλτι, επικεφαλής της μελέτης: «Συνολικά χορηγήσαμε μόνο μερικά δισεκατομμύρια βακτηριακά κύτταρα στους δίδυμους, οι οποίοι όμως φιλοξενούν δεκάδες τρισεκατομμύρια βακτήρια στο έντερό τους» λέει.
Επιρροή στα ήδη υπάρχοντα μικρόβια Τα προβιοτικά μικρόβια μπορεί να ήταν άφαντα από το πεπτικό σύστημα, ωστόσο οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η χορήγησή τους είχε επηρεάσει τη λειτουργία των μικροοργανισμών που υπήρχαν ήδη στο έντερο. Συγκεκριμένα, παρατηρήθηκε αύξηση στην έκφραση γονιδίων που εμπλέκονται στο μεταβολισμό των υδατανθράκων. Όμως το κατά πόσο η επίδραση αυτή έχει οφέλη για την υγεία δεν διευκρινίζεται από τη συγκεκριμένη μελέτη, η οποία χρηματοδοτήθηκε από τα αμερικανικά Εθνικά Ινστιτούτα Υγείας και τη γαλακτοβιομηχανία Danone. Δύσπιστος απέναντι στα αποτελέσματα της έρευνας δήλωσε ο Ντούσκο Έρλιχ, μικροβιολόγος του Γαλλικού Εθνικού Ινστιτούτου Γεωργικής Έρευνας, ο οποίος θεωρεί ότι το ερώτημα πρέπει να θεωρηθεί αναπάντητο μέχρι να ολοκληρωθούν μελέτες σε μεγαλύτερα δείγματα εθελοντών. Ικανοποιημένος δήλωσε ωστόσο ο Γενς Ουόλτερ του Πανεπιστημίου της Νεμπράσκα στο Λίνκολν, ο οποίος χαρακτήρισε την έρευνα «εντυπωσιακό τεχνικό επίτευγμα. Επόμενος στόχος της ερευνητικής ομάδας είναι να εξετάσει πώς ορισμένα από τα βακτήρια των προβιοτικών μπορούν να επηρεάζουν τα μικρόβια που ήδη υπάρχουν στο έντερο.
 

Προβιοτικά και Κεφίρ  Γεώργιος Κυριαζής N.D. i.p.        Κεφίρ, ο ιαματικός, ιδιότητες και συνταγή

Μετά από πολλά χρόνια στην αφάνεια, τα προβιοτικά επανέρχονται στο προσκήνιο των φαρμακευτικών σκευασμάτων. Ωστόσο υπάρχουν συμβατικοί ιατροί και φαρμακοποιοί που δεν είναι επαρκώς εξοικειωμένοι σχετικά με τη χρήση και τις χαρακτηριστικές ιδιότητες αυτών των φαρμάκων, τα οποία δεν περιέχουν ανόργανες χημικές ουσίες και μάλιστα είναι χωρίς αξιόλογες παρενέργειες.

Τα προβιοτικά είναι μη παθογόνοι ζώντες οργανισμοί – μικρόβια (που δεν προκαλούν ασθένειες) ή σκευάσματα που περιέχουν μη παθογόνα μικρόβια, τα οποία χρησιμοποιούνται προς όφελος αυτού που τα λαμβάνει.

Ο Νομπελίστας διαπρεπής Ρώσος επιστήμων Elie Metchnikoff, κατά το έτος 1907, ανακοίνωσε τις πρώτες θεραπείες με προβιοτικά, μέσω προϊόντων γάλακτος που υπέστησαν ζύμωση(1).

Πρόσφατη έρευνα απέδειξε ότι τα προβιοτικά μπορούν να επιφέρουν θετικά αποτελέσματα όχι μόνο σε ασθενείς, αλλά και σε υγιή άτομα(2).

Σύμφωνα με σχετική έρευνα, η αντικαρκινική δραστηριότητα σε άτομα που λαμβάνουν προβιοτικά, είναι ένα γεγονός που οφείλεται στα προβιοτικά(3). Κατόπιν σχετικής μελέτης και έρευνας, αποδεικνύεται ότι γάλα που υπέστη ζύμωση με Lactic Acid Bacteria (προβιοτικό) μειώνει την πίεση του αίματος, γεγονός που υποδηλώνει ότι, συστατικά από αυτά τα βακτήρια έχουν υποτασικές δυνατότητες και ενεργούν έτσι ώστε να μειώνουν την πίεση του αίματος.

Επίσης, έχει βεβαιωθεί ότι γάλα που είχε υποστεί ζύμωση (προβιοτικό) ήταν ένα οικονομικό μέσον για την πρόληψη διαρροιών σε νεογέννητα παιδιά κατά την διάρκεια επιδημίας που προεκλήθη από E. Coli.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η δημιουργία εκατομμυρίων πολύ ισχυρών (lactic acid) βακτηρίων στα προβιοτικά, παρεμποδίζει την αύξηση ή σκοτώνει μερικούς επικίνδυνους παθογόνους μικροοργανισμούς, οι οποίοι προκαλούν ασθένειες και θανάτους σε ανθρώπους και ζώα.(4)

Το μητρικό γάλα είναι επίσης προβιοτικό και προσφέρει υπέρμετρη προστασία στο νεογέννητο κατά των μολύνσεων, των ιώσεων και των παθογόνων βακτηρίων. Το μεγαλύτερο μέρος της προστασίας αυτής οφείλεται στο ίδιο το γάλα (προβιοτικό), όπου τα φιλικά βακτήρια παρεμποδίζουν ή σκοτώνουν τα παθογόνα που θα μπορούσαν να προσβάλουν το ευαίσθητο και ευπαθές πεπτικό σύστημα του νεογέννητου. Τα λιπαρά δε που περιέχει το μητρικό γάλα προσφέρουν Ωμέγα-6, και επιπλέον Ωμέγα-3 αν η μητέρα καταναλώνει τροφές πλούσιες σε Ωμέγα-3.

Τα προβιοτικά ενισχύουν τις αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος, το οποίο κατ’ αναλογία αποκτά την δυνατότητα να σκοτώσει βλαβερά βακτήρια στο πεπτικό σύστημα και αλλού στο σώμα(5). Τα προβιοτικά γενικά έχουν όχι μόνο θεραπευτικές ιδιότητες αλλά και προ- ληπτικές ιδιότητες διότι ενισχύουν τις αντιδράσεις του ανοσοποιητικού συστήματος ώστε να αποφεύγονται κατά το δυνατόν οι δημιουργίες ασθενών με διάφορες λοιμώξεις και μολύνσεις, ως και κυτταροκαταστρεπτικές ασθένειες, οι οποίες είναι το αντίθετο των μεταδοτικών λοιμώξεων και μολύνσεων. Μερικές από αυτές είναι: Αρτηριοσκληρώσεις, ορισμένοι καρκίνοι, σακχαρώδης διαβήτης, καρδιοπάθειες, οστεοπόρωση και άλλες. Τα προβιοτικά λοιπόν θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν από τμήμα της νεότερης ιατρικής, της Ολιστικής Ιατρικής, μέρος της οποίας είναι η Προληπτική ιατρική.

Ένθερμος υποστηρικτής των δυνατοτήτων των Προβιοτικών και της Ολιστικής Προληπτι- κής Ιατρικής είναι ο διάσημος επιστήμων Elie Metchnikoff, ο οποίος ανακάλυψε την ύπαρξη των λευκών αιμοσφαιρίων. Επίσης μας δίδαξε ότι ο σωστός τρόπος αντιμετώπισης των ασθενειών είναι να επιτείνουμε την προσοχή μας στην ενδυνάμωση των αμυντικών δυνατοτήτων του σώματός μας, δηλαδή του ανοσοποιητικού μας συστήματος(6).

Το ΚΕΦΙΡ Ρόφημα είναι ένα πάρα πολύ χρήσιμο προβιοτικό. Κατά την παράδοση, δημιουργήθηκε αρχικά στην περιοχή του Καυκάσου, προερχόμενο από ζωϊκές ύλες σε κατάλληλες περιβαλλοντολογικές και κλιματολογικές συνθήκες για να είναι δυνατή η συντήρησή του σε κατάσταση ζωντανή και σθένους.

Το Κεφίρ είναι κυρίως ζωικής προέλευσης και χρησιμοποιείται ως μέσο για την ζύμωση γάλακτος, δημιουργώντας πλήθος μη παθογόνων μικροβίων – μικροοργανισμών, κάτω από ορισμένες περιβαλλοντολογικές συνθήκες. Δεν παράγεται από οποιοδήποτε γάλα, αλλά διατηρείται και αυξάνεται μέσα σε γάλα, υπό ορισμένες συνθήκες και για ορισμένο χρονικό διάστημα, χωρίς να χάνει το σθένος του και την ζωτικότητα των μικροβίων που δημιουργεί. Το ποτό Κεφίρ παρασκευάζεται από γάλα, κατά προτίμηση χαμηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, το οποίο υπόκειται ζύμωση με την επίδραση ποσότητας Κεφίρ το οποίο πρέπει να είναι σε κατάσταση ζωϊκού σθένους (ζωντανό και ακμαίο). Τo Κεφίρ, διεγειρόμενο από προβιοτική ζύμωση, δη- μιουργεί αξιόλογες προστασίες του πεπτικού συστήματος κατά παθογόνων μικροβίων(7).

Το Κεφίρ ρόφημα είναι γάλα που έχει υποστεί ζύμωση χρησιμοποιώντας ως μέσον για την ζύμωση το Κεφίρ. Είναι προβιοτικό διότι περιέχει ζώντες μη παθογόνους μικροοργανισμούς – μικρόβια που χρησιμοποιούνται δια να επιδρούν με ωφέλιμο τρόπο στον οργανισμό(8).

Επίσης, κατά την ζύμωση γάλακτος με Κεφίρ, παράγονται LCPUFAs (Long-Chain Polyunsaturated Fatty Acids) όπως ω-6 και ω–3, τα οποία συνεργαζόμενα με το προβιοτικό είναι ευεργετικά όχι μόνον στα βρέφη αλλά και στους ενήλικες(5).

Το Προβιοτικό Κεφίρ Ρόφημα προλαμβάνει ή και θεραπεύει τις ακόλουθες παθήσεις: Ουρογεννητικές Μολύνσεις, κολπικές μολύνσεις, Candida Vaginal Infections. διάρροιες πολλών τύπων, μολύνσεις του ελικοβακτηρίδιου του πυλωρού, έλκη, ελκοειδής κολίτηδα, Crohn’s disease, ορισμένους τύπους καρκίνου, ορισμένες αλλεργίες, υπέρταση, αυξημένη χοληστερίνη στο αίμα, χρόνιες διάρροιες σε ασθενείς με AIDS.

Τα Προβιοτικά περιλαμβανομένου και του Κεφίρ Ροφήματος είναι δυνατόν να προκαλέσουν προβλήματα υγείας σε άτομα με ασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα(1). Είναι αξιοσημείωτο ότι η συντήρηση των προβιοτικών σε ζωντανή ακμαία κατάσταση είναι προβληματική για την εμπορικότητά τους (1,9).

Γενικώς, τα συμπεράσματα από επιστημονικές έρευνες είναι ότι οι κίνδυνοι θεραπειών με τη χρήση προβιοτικών περιλαμβανομένου του Κεφίρ ροφήματος είναι ελάχιστοι και πιθανόν σύντομα, τα προβιοτικά θα αντικαταστήσουν πολλά από τα αντιβιοτικά χημικά σκευάσματα.

 

Προβιοτική ασπίδα κατά καρκίνου

Μπορεί ένα προβιοτικό, ένα «καλό» βακτήριο να σώσει από πολύ κακούς καρκίνους που φαίνεται να κληροδοτούνται στους απογόνους από τη μητέρα ή και τη γιαγιά τους εξαιτίας των κακών διατροφικών επιλογών στην εγκυμοσύνη; Και όμως μπορεί, όπως έδειξαν πρωτοποριακά πειράματα σε ποντίκια ειδικών από το ΜΙΤ και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο της Θεσσαλονίκης. Το προβιοτικό L.reuteri φάνηκε να προστατεύει από πολύ σοβαρές μορφές καρκίνου – και κυρίως του πνεύμονος, του ήπατος αλλά και του αίματος – μικρά ποντικάκια που είχαν λάβει ως βαριά «κληρονομιά» διαταραγμένη χλωρίδα εντέρου από τη μαμά τους (ή και τη μαμά της μαμάς τους), η οποία ακολουθούσε ανθυγιεινή διατροφή.

Τα νέα πειράματα ανοίγουν τον δρόμο για «μικροβιακές» θεραπείες που θα χορηγούνται στις γυναίκες πριν ή και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, για «κοκτέιλ» βακτηρίων που θα καταναλώνουν τα νεογέννητα ώστε να θωρακίζονται από τον καρκίνο, αλλά και για την ανάπτυξη βακτηριακών σκευασμάτων τα οποία θα προορίζονται για τον πληθυσμό σε ευρεία κλίμακα προστατεύοντάς τον από έναν από τους μεγαλύτερους εχθρούς της υγείας.

Διατροφικές αμαρτίες μητέρων (αλλά και γιαγιάδων) παιδεύουν τα τέκνα (και τα εγγόνια αντιστοίχως). Αυτός θα μπορούσε να είναι ο τίτλος μιας άκρως ενδιαφέρουσας μελέτης που παρουσιάζει σήμερα «Το Βήμα» και η οποία δείχνει ότι η ανθυγιεινή διατροφή της γιαγιάς και της μητέρας κληροδοτεί στα παιδιά και στα εγγόνια διαταραγμένη χλωρίδα του εντέρου και τελικώς πολύ αυξημένο κίνδυνο για σοβαρές μορφές καρκίνου – τουλάχιστον όπως προέκυψε από πειράματα σε ποντίκια. Η μελέτη δεν παρουσιάζει όμως απλώς το πρόβλημα, το οποίο δεν είναι μόνο… ποντικίσιο αλλά πιθανότατα άκρως ανθρώπινο αφού η δυτικού τύπου ανθυγιεινή διατροφή αποτελεί μια από τις μεγάλες «μάστιγες» του σύγχρονου πληθυσμού.

Προσφέρει και μια άκρως απλή και πιθανότατα σωτήρια λύση για αυτό, η οποία ακούει στο όνομα προβιοτικά. Διότι όταν τα μικρά, επιβαρυμένα λόγω των ξένων «αμαρτιών» ποντικάκια ταΐστηκαν ένα προβιοτικό βακτήριο μπόρεσαν να εξαφανίσουν τον κίνδυνο για καρκίνο που είχαν «φορτωθεί», χωρίς να φταίνε, ως κληρονομιά. Ιδού λοιπόν μια πολλά υποσχόμενη ερευνητική «κληρονομιά» για το μέλλον, σύμφωνα με την οποία, ίσως τα κατάλληλα βακτήρια μπορούν να δράσουν προληπτικά ενάντια στον καρκίνο προς όφελος του παγκόσμιου πληθυσμού. Καλή σας (υγιεινή) όρεξη για ανάγνωση και όχι μόνο.

ΑΠΘ και ΜΙΤ ένωσαν τις δυνάμεις τους

Η νέα μελέτη, η οποία φέρει την υπογραφή του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Μασαχουσέτης (ΜΙΤ) σε συνεργασία με το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ), δημοσιεύθηκε προσφάτως (συγκεκριμένα στις 25 Φεβρουαρίου) κατά προτεραιότητα online – λόγω της σημασίας της – στην έγκριτη επιθεώρηση «Cancer Research» της Αμερικανικής Ενωσης για την Ερευνα στον Καρκίνο. Οπως εξηγεί στο «Βήμα» ο πρώτος συγγραφέας της, αναπληρωτής καθηγητής του Εργαστηρίου Παθολογικής Ανατομικής της Κτηνιατρικής Σχολής του ΑΠΘ κ. Θεόφιλος Πουταχίδης (στη μελέτη συμμετείχε και άλλος ένας Ελληνας, πρώην φοιτητής του κ. Πουταχίδη, ο οποίος είναι πλέον υποψήφιος διδάκτωρ στο Εργαστήριο Γενετικής Ποντικού και Φλεγμονής του Πανεπιστημίου της Κολονίας κ. Αντώνης Χατζηγιάγκος), πολλά πειράματα της ελληνοαμερικανικής ομάδας που διεξάγονται τα τελευταία χρόνια καταδεικνύουν τη χλωρίδα του εντέρου ως «ρυθμιστή» στην ομοιόσταση ολόκληρου του οργανισμού.

Πράγματι, προηγούμενες έρευνες της συγκεκριμένης ομάδας, και πάλι σε ποντίκια, που παρουσιάστηκαν από «Το Βήμα» («Το γιαούρτι φάρμακο ενάντια στην παχυσαρκία», 11/08/2013), είχαν δείξει ότι το γιαούρτι ή ένα προβιοτικό βακτήριο – το Lactobacillus reuteri – τα οποία παρεμβαίνουν στη χλωρίδα του εντέρου και τη «διαμορφώνουν» μπορούν να κάνουν πολλά και θαυμαστά: να αποτελέσουν λύση ενάντια στην παχυσαρκία, «θεραπεία» για ωραίο δέρμα και μαλλιά, φυσικό «βιάγκρα», «συνταγή» γονιμότητας. Τότε, πριν από ενάμισι περίπου έτος, οι ερευνητές μάς είχαν αναφέρει, χωρίς να είναι σε θέση να υπεισέλθουν σε λεπτομέρειες, ότι είχαν ξεκινήσει τη διεξαγωγή πειραμάτων προκειμένου να ανακαλύψουν αν τα προβιοτικά μπορούν να αποτελέσουν μια προληπτική θεραπεία και ενάντια στον καρκίνο. Τώρα, με τη νέα μελέτη τους απαντούν, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά τα ποντίκια, καταφατικά!

‘Ολοι κρεμόμαστε από… το έντερό μας

Ας δούμε λοιπόν πώς φαίνεται να προκύπτει αυτή η πιθανώς σωτήρια για τον πληθυσμό… κατάφαση. Κατ’ αρχάς, σύμφωνα με τον κ. Πουταχίδη, ο οποίος ήταν υπεύθυνος της παθολογοανατομικής δουλειάς στο πλαίσιο των πειραμάτων, η χλωρίδα του εντέρου και γενικότερα το ανοσοποιητικό του γαστρεντερικού συστήματος φαίνεται ότι ρυθμίζουν ολόκληρο τον οργανισμό. «Ανατομικές μελέτες σε πτώματα όλων των ηλικιών, ακόμη και νεαρών ατόμων που απεβίωσαν από άλλα αίτια εκτός του καρκίνου, έχουν δείξει επανειλημμένως προκαρκινικές αλλοιώσεις σε διαφορετικά σημεία του οργανισμού.

Αναρωτιέται λοιπόν κανείς πώς όλες αυτές οι αλλοιώσεις δεν μετατρέπονται σε καρκίνο – διότι αν συνέβαινε κάτι τέτοιο θα πέθαιναν οι πάντες από καρκίνο. Αυτό δείχνει τον σημαντικό ρόλο που παίζει στην ανάπτυξη του καρκίνου το μικροπεριβάλλον – η περιοχή δηλαδή γύρω από την αλλοίωση – αλλά και το μακροπεριβάλλον, ο οργανισμός στην ολότητά του. Στο πλαίσιο του μακροπεριβάλλοντος θεωρούμε ότι η χλωρίδα του εντέρου είναι άκρως σημαντική και μπορεί να επηρεάσει ιστούς πολύ μακριά της».

Και αυτό, όπως προσθέτει ο έλληνας ερευνητής, έχει φανεί μέσα από προηγούμενα πειράματα σε ποντίκια στα οποία χορηγήθηκε το L. reuteri. Τα πειραματόζωα παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στο ανοσοποιητικό σύστημα αλλά και στο ενδοκρινικό μετά τη λήψη του προβιοτικού. Εμφάνισαν μείωση των ουδετερόφιλων (τύπος λευκών αιμοσφαιρίων που παρουσιάζει αυξημένες τιμές σε περίπτωση ιογενών λοιμώξεων ή νοσημάτων του αίματος), αύξηση των ρυθμιστικών Τ-λεμφοκυττάρων (κατέχουν καίριο ρόλο στην ανοσολογική απόκριση του οργανισμού) αλλά και αύξηση κατά 10 φορές της ορμόνης ωκυτοκίνης, της αποκαλούμενης ορμόνης της αγάπης, που συνδέεται με θετικά συναισθήματα.

Εμφάνισαν επίσης μείωση των εκφυλιστικών αλλοιώσεων στους όρχεις αλλά και στον θυρεοειδή αδένα. Ολα αυτά κάνουν λοιπόν τους επιστήμονες από το ΜΙΤ και το ΑΠΘ να πιστεύουν ότι υπάρχει ένας άξονας στον οργανισμό που ενώνει τη χλωρίδα του εντέρου με το ανοσοποιητικό και το ενδοκρινικό σύστημα και όπως είναι επόμενο, αυτή η σύνδεση έχει αντίκτυπο και στον καρκίνο. «Ανάλογα με την κατάσταση της χλωρίδας του εντέρου φαίνεται ότι υπάρχει αύξηση ή και μείωση του κινδύνου καρκινογένεσης σε ιστούς που βρίσκονται ακόμη και πολύ μακριά, π.χ. στον μαστό, όπως δείξαμε σε προηγούμενη μελέτη μας» λέει ο κ. Πουταχίδης.

Αμαρτίες γονέων και γιαγιάδων!

Ας περάσουμε όμως στα τελευταία «αντικαρκινικά» πειράματα με τη βοήθεια της δρος Σούζαν Ερντμαν, κύριας συγγραφέως της νέας μελέτης, ειδικής κτηνιάτρου πειραματοζώων με εξειδίκευση στον καρκίνο και υποδιευθύντριας του Τμήματος Συγκριτικής Ιατρικής στο ΜΙΤ. Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν διαφορετικές ομάδες θηλυκών ποντικών οι οποίες και ακολούθησαν διαφορετικά «μενού» ήδη από την ηλικία των οκτώ εβδομάδων ως και τη γέννηση των μικρών τους. Κάποιες από τις μητέρες υιοθέτησαν μια κανονική διατροφή και εμφάνιζαν κανονική χλωρίδα εντέρου. Οπως φάνηκε, τόσο τα παιδιά όσο και τα εγγόνια τους, τα οποία ακολούθησαν επίσης κανονική διατροφή διά βίου και είχαν φυσιολογική χλωρίδα του εντέρου, δεν παρουσίασαν αυξημένο κίνδυνο για καρκίνο.

Η δεύτερη ομάδα θηλυκών ακολούθησε ανθυγιεινή διατροφή κατά την κυοφορία – με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά και σάκχαρα και με λίγες φυτικές ίνες αλλά και βιταμίνες όπως η Β και η D – και διέθετε «κακή» χλωρίδα εντέρου. Να σημειωθεί πάντως ότι η διαταραχή του «οικοσυστήματος» των μυριάδων βακτηρίων που αποτελούν τη χλωρίδα του εντέρου, την οποία εμφάνιζαν οι μητέρες ποντικίνες εξαιτίας της κακής διατροφής τους, δεν σήμανε και κακά μαντάτα για την υγεία τους. Αυτό κατά τους επιστήμονες συνέβη επειδή η διαταραχή της χλωρίδας στα ενήλικα θηλυκά ήταν παροδική και έτσι δεν συνδεόταν με μακροπρόθεσμα προβλήματα υγείας. Δεν ίσχυε όμως το ίδιο για τα παιδιά και τα εγγόνια αυτών των θηλυκών τα οποία από την πρώτη στιγμή που είδαν το φως πήραν ως «αποσκευή» εφ’ όρου ζωής την «κακή» χλωρίδα του εντέρου των προγόνων τους – παρότι εκείνα ακολουθούσαν κανονική διατροφή από τη στιγμή που γεννήθηκαν. Οι απόγονοι λοιπόν εμφάνισαν από νωρίς πλήθος προβλημάτων.

«Παρουσίασαν προδιάθεση για παχυσαρκία, ενδείξεις πρόωρης γήρανσης, διαταραχές του ανοσοποιητικού και κυρίως αφύσικα υψηλά ποσοστά καρκίνου, της τάξεως του 50%-70% – ο μεγαλύτερος κίνδυνος αφορούσε τους καρκίνους του πνεύμονος και του ήπατος καθώς και τα λεμφώματα (αιματολογικοί καρκίνοι)» επισημαίνει η δρ Ερντμαν. Συμπληρώνει μάλιστα ότι «τα εγγόνια φάνηκε να σηκώνουν το βαρύτερο φορτίο. Στα παιδιά των μητέρων τού… junk food οι όγκοι παρουσιάστηκαν κατά μέσο όρο στο πρώτο έτος ζωής – αντιστοιχεί στη μέση ηλικία (περίπου 40 έτη) σε ανθρώπινα χρόνια. Στα εγγόνια όμως οι όγκοι έκαναν την εμφάνισή τους ακόμη νωρίτερα ενώ ενδείξεις προβλημάτων υπήρχαν ήδη από τη στιγμή της γέννησης. Ο θύμος αδένας ήταν μικροσκοπικός ενώ μέσα σε λίγους μήνες ζωής παρουσιάστηκε πρόωρη γήρανση σε αυτά τα ποντικάκια. Ολα αυτά μαρτυρούν ότι η επίδραση γίνεται ακόμη εντονότερη από γενιά σε γενιά εξαιτίας πιθανότατα επιγενετικών παραγόντων».

Εντερο: ο προγραμματιστής του ανοσοποιητικού

Θα αναρωτιόταν κάποιος για ποιους λόγους οι καρκίνοι του πνεύμονος, του ήπατος και του αίματος ήταν εκείνοι που είχαν τα αρνητικά πρωτεία εμφάνισης. Η ερευνήτρια διευκρινίζει κατ’ αρχάς ότι υπήρχαν και άλλες μορφές της νόσου που έπλητταν τα ζώα, όπως καρκίνοι του μαστού, αδενώματα του εντέρου και του παγκρέατος. «Πάντως πράγματι οι καρκίνοι του πνεύμονος, του ήπατος αλλά και τα λεμφώματα ήταν οι πιο συχνοί. Αν και δεν μπορούμε να δώσουμε αυτή τη στιγμή μια σαφή απάντηση, εκτιμούμε ότι η σύνθεση της χλωρίδας του εντέρου αλλάζει ολόκληρο τον προγραμματισμό του ανοσοποιητικού συστήματος προκαλώντας υποκλινικές φλεγμονώδεις διεργασίες τόσο στο αίμα όσο και στο ήπαρ και στους πνεύμονες. Με λίγα λόγια, το ανοσοποιητικό σύστημα αποκτά την τάση να υπεραντιδρά σε εξωγενείς, περιβαλλοντικούς παράγοντες, απορρυθμίζεται και έτσι ο καρκίνος, που πολλές φορές τρέφεται από τη φλεγμονή και καραδοκεί, εκδηλώνεται πολύ πιο εύκολα».

Η ερευνητική ομάδα προχώρησε ένα βήμα πιο πέρα και στο πλαίσιο του επόμενου πειράματός της προσπάθησε να ανακαλύψει αν οι δραματικές αυτές επιπτώσεις σε παιδιά και εγγόνια ήταν το αποτέλεσμα της «κακής» χλωρίδας του εντέρου ή αποκλειστικώς της κακής διατροφής της μητέρας κατά τη διάρκεια της κυοφορίας. Ετσι, οι επιστήμονες εξέθεσαν κάποια θηλυκά όταν ήταν νεογέννητα σε βακτήρια των κοπράνων ποντικών που έτρωγαν ανθυγιεινή τροφή (τα ποντίκια έλαβαν τα βακτήρια σε μορφή διαλύματος). Τα θηλυκά αυτά ακολουθούσαν φυσιολογική διατροφή, παρά ταύτα διέθεταν κακή εντερική χλωρίδα. Και σε αυτή την περίπτωση, όπως προέκυψε, οι απόγονοι εμφάνισαν υψηλά ποσοστά καρκινογένεσης, όπως ακριβώς και στην περίπτωση των μητέρων που τρέφονταν ανθυγιεινά.

Προβιοτικό φως στο τούνελ

Σας τα έχουμε παρουσιάσει όλα μαύρα, είναι η αλήθεια, όμως υπάρχει φως στο βακτηριακό τούνελ και αυτό έρχεται από ένα άλλο πείραμα των ειδικών. Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι μητέρες ακολουθούσαν κακή διατροφή κατά την κυοφορία και διέθεταν «κακή» εντερική χλωρίδα. Με βάση τα προηγούμενα, εννοεί κάποιος εύκολα ποια θα ήταν η μοίρα των μικρών τους. Και όμως αυτή η μοίρα άλλαξε πλήρως χάρη στο προβιοτικό L. reuteri. Τα μικρά που γεννήθηκαν από αυτές τις μητέρες άρχισαν να ακολουθούν από την αρχή της ζωής τους κανονική διατροφή ενώ λάμβαναν επίσης τον «καλό» λακτοβάκιλλο, παρότι είχαν κληρονομήσει το διαταραγμένο οικοσύστημα του εντέρου των μαμάδων τους – το ίδιο ακριβώς συνέβη και με τα εγγόνια των θηλυκών. Και σώθηκαν. Οι δείκτες υγείας τους ήταν φυσιολογικοί ενώ δεν εμφάνισαν μεγαλύτερα ποσοστά καρκίνου, ούτε σε ό,τι αφορούσε τις «επίμαχες» μορφές.

Τι είναι όμως αυτό το σωτήριο, όπως αποδεικνύεται, προβιοτικό που ονομάζεται L.reuteri; Πρόκειται για ένα βακτήριο που εντοπίζεται στη χλωρίδα του εντέρου πολλών ζώων και κάποιων ανθρώπων ενώ περιέχεται και στο ανθρώπινο μητρικό γάλα – μάλιστα από το μητρικό γάλα το απομόνωσαν και οι ερευνητές για τη μελέτη τους. Εχει ήδη δείξει οφέλη ενάντια σε διαφορετικές παθήσεις όπως οι φλεγμονώδεις νόσοι και οι διάρροιες των παιδιών και η καλλιέργειά του είναι εύκολη με αποτέλεσμα να αποτελεί έναν πολύ καλό «υποψήφιο» για πειράματα.

Το συγκεκριμένο προβιοτικό βακτήριο είχε περάσει ήδη και από προηγούμενα… τεστ των ερευνητών του ΜΙΤ και του ΑΠΘ με μεγάλη επιτυχία σε ό,τι αφορά τα οφέλη του για τον οργανισμό, και έτσι δεν υπήρχε περίπτωση και στα τελευταία πειράματα να «εγκαταλείψουν» τον τόσο υποσχόμενο υποψήφιό τους. Και αυτός, όπως είδατε, τους δικαίωσε. Πού μπορεί να το βρει όμως κάποιος, θα ρωτήσετε και θα έχετε δίκιο. Η δρ Ερντμαν απαντά ότι αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ περιέχεται σε κάποια ποτά που έχουν υποστεί ζύμωση αλλά και σε κάποιες ταμπλέτες και χάπια προβιοτικών. Τέτοιες ταμπλέτες κυκλοφορούν και στην Ευρώπη και στη χώρα μας.

Σε κάθε περίπτωση, κατά την ειδικό, όλα αυτά τα πειράματα μαρτυρούν ότι το μικροβίωμα της μητέρας παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εμβρύου και κυρίως στην ανάπτυξη του ανοσοποιητικού συστήματός του ήδη από το πρώτο «σπίτι» του, τη μήτρα. Και ο κ. Πουταχίδης λέει ότι φαίνεται να υπάρχει ένας «συνδετικός κρίκος» μεταξύ του οργανισμού της μητέρας και του παιδιού που παίζει καίριο ρόλο ήδη από πολύ νωρίς σε ό,τι αφορά τη νέα ζωή που θα έλθει στον κόσμο.

Υποσχόμενη αγωγή για τους ανθρώπους

Μπορεί ο δρόμος από το ποντίκι στον άνθρωπο να είναι μακρός, όπως παραδέχονται και οι δύο ερευνητές με τους οποίους μιλήσαμε – για αυτό άλλωστε απαιτούνται περαιτέρω έρευνες και σίγουρα έρευνες σε ανθρώπους – ωστόσο το σίγουρο είναι ότι τα προβιοτικά έχουν αποδείξει γενικώς εδώ και χιλιάδες χρόνια τα οφέλη τους για τον οργανισμό. Μάλιστα, όπως μας πληροφορεί η δρ Ερντμαν, χωρίς να μπορεί στη συγκεκριμένη φάση να δώσει περαιτέρω λεπτομέρειες (αφού μιλούμε για αδημοσίευτα ακόμη αποτελέσματα), δοκιμές σε ανθρώπους που διεξήγαγε η ομάδα της στο πλαίσιο των οποίων οι εθελοντές έλαβαν «καλά» βακτήρια, έχουν ήδη δείξει σημαντικά οφέλη για τον οργανισμό τους.

Τα επόμενα βήματα της ομάδας, που ελπίζουμε ότι θα είναι εξίσου υποσχόμενα με αυτά που έχουν γίνει ως σήμερα, αφορούν το να εντοπιστεί ο ακριβής μηχανισμός πίσω από τη δράση των «καλών» βακτηρίων αλλά και το να απομονωθούν τα «συστατικά» εκείνα των μικροοργανισμών τα οποία είναι και τα πιο ωφέλιμα. Αυτή τη στιγμή λοιπόν, όπως λέει ο κ. Πουταχίδης, μελετώνται και άλλα στελέχη του λακτοβάκιλου και ελπίζεται ότι κάποια ημέρα θα αναπτυχθεί ένα σκεύασμα με βακτηριακά προϊόντα ικανό να ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Από την πλευρά της η δρ Ερντμαν σημειώνει χαρακτηριστικά ότι μπορεί κάποτε να έχουμε μια «μικροβιακή θεραπεία» για τον πληθυσμό. «Πιθανώς μελλοντικά να αποδειχθεί ότι θα είναι καλό να θωρακίζουμε τον οργανισμό της γυναίκας προτού μείνει έγκυος ή κατά την εγκυμοσύνη με ευεργετικά βακτήρια, υπό τη μορφή χαπιού, ώστε να βοηθήσουμε έτσι και το αγέννητο παιδί της. Ισως μελλοντικά πάλι να χορηγούνται “κοκτέιλ” βακτηρίων σε νεογέννητα με στόχο να χτίσουν έναν πιο γερό οργανισμό. Μάλιστα, κάποιες δοκιμές που αφορούν τη χορήγηση βακτηρίων της μητέρας στο νεογέννητο έχουν ξεκινήσει από άλλες ομάδες και αναμένουμε με ενδιαφέρον τα αποτελέσματα».

Πιάστε το κουτάλι…

Μέχρι να γίνουν όλα αυτά τα «ίσως» πραγματικότητα, ρωτήσαμε τους δύο ερευνητές αν υπάρχει κάποια συμβουλή που θα μπορούσαν να δώσουν στον πληθυσμό. Οπως μας είπαν, τα γαλακτοκομικά προϊόντα με προβιοτικά – από το ταπεινό γιαούρτι ως το κεφίρ (γαλακτοκομικό ρόφημα που προκύπτει από ζύμωση προβιοτικών βακτηρίων και μυκήτων) – κάνουν σίγουρα γενικότερα καλό στον οργανισμό, οπότε όπως και να ‘χει… πιάστε τα κουτάλια και τα ποτήρια. Και ίσως, όχι στο πολύ μακρινό μέλλον, να καταστεί πραγματικότητα (μέσα από τις έρευνες της συγκεκριμένης ομάδας και όχι μόνο) η πρόληψη της καρκινογένεσης σε πληθυσμιακό επίπεδο μέσω διατροφικών παρεμβάσεων. Το φαντάζεστε; Σοβαρές μορφές καρκίνου να προλαμβάνονται με το κουτάλι και το ποτήρι που λέγαμε. Οχι και άσχημα, ε; 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ο πόλεμος της βιταμίνης D  ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΩΡΓΟΣ ΑΓΓΕΛΟΠΟΥΛΟΣ

Νέες έρευνες αποδεικνύουν ότι είναι πολλά τα οφέλη από την αύξηση των επιπέδων της στον οργανισμό · μεταξύ άλλων φαίνεται να αποτελεί ασπίδα για τον καρκίνο

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύς λόγος για τη βιταμίνη D. Το 2007, μια ανάλυση των ερευνών για τη βιταμίνη αυτή είχε δείξει πως οι άνθρωποι με υψηλά επίπεδα βιταμίνης D έχουν έως και κατά 50% λιγότερες πιθανότητες να εμφανίσουν καρκίνο του παχέος εντέρου (κολοορθικός καρκίνος).

Ευεργετική τη θεωρούν επιστήμονες, όμως οι κυβερνήσεις δεν πείθονται

Μια άλλη μελέτη του 2007 είχε δείξει πως οι γυναίκες που ελάμβαναν 1.100 ΙU (διεθνείς μονάδες) βιταμίνης D ημερησίως μαζί με συμπλήρωμα ασβεστίου μείωσαν κατά 60% τον συνολικό κίνδυνο να προσβληθούν από καρκίνο. Και δεν είναι μόνον η πρόληψη του καρκίνου. Χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D έχουν συνδεθεί με αυξημένο κίνδυνο οστεοπόρωσης, καρδιοπάθειας, σκλήρυνσης κατά πλάκας, διαβήτη τύπου 1, κατάθλιψης και ρευματοειδούς αρθρίτιδας, μεταξύ άλλων ασθενειών. Από πρόσφατη μελέτη των ιατρικών δεδομένων άνω των 13.000 Αμερικανών φάνηκε ότι όσοι είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D είχαν 26% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν μέσα σε διάστημα 8 ετών σε σχέση με αυτούς που είχαν υψηλότερα επίπεδα. Ωστόσο ο Ράινχολντ Βάιετ, καθηγητής Εργαστηριακής Ιατρικής και Παθοβιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τορόντο και από τους επιφανέστερους ειδικούς στον κόσμο για τη βιταμίνη D, λέει στους «Φαϊνάνσιαλ Τάιμς» πως είναι απογοητευμένος. Εκείνος και άλλοι συνάδελφοί του πιστεύουν πως μπορούν να αποδείξουν ότι η βιταμίνη αυτή μπορεί να βοηθήσει εκατομμύρια ανθρώπους να ζήσουν περισσότερο και υγιέστεροι, ωστόσο δεν καταφέρνουν να πείσουν τις κυβερνήσεις τους. Κατά τη γνώμη του Βάιετ, οι τρέχουσες συστάσεις του Ινστιτούτου Ιατρικής που καθορίζει την επίσημη πολιτική για τη βιταμίνη D στις ΗΠΑ και στον Καναδά είναι εξοργιστικά χαμηλές- 200 ΙU ημερησίως για τους κάτω των 50 ετών, 400 ΙU για πρόσωπα ηλικίας 51-70 ετών και 600 ΙU για τους άνω των 71 ετών. Ο Μπρους Χόλις, καθηγητής Παιδιατρικής στο Ιατρικό Πανεπιστήμιο της Νότιας Καρολίνας, χαρακτηρίζει «ανέκδοτο» την πρόταση για τις 400 ΙU ημερησίως. Και τούτο διότι οι καλύτερες έρευνες δείχνουν ότι για να επιτευχθούν τα υψηλότερα επίπεδα βιταμίνης D στο αίμα που συνδέονται με την πρόληψη ασθενειών, οι περισσότεροι ενήλικοι στις ΗΠΑ θα πρέπει να λαμβάνουν 1.000- 2.000 ΙU την ημέρα: πέντε ώς δέκα φορές περισσότερο απ΄ ό,τι οι σημερινές επίσημες συστάσεις για τους ενηλίκους. Η βιταμίνη D ανακαλύφθηκε στις αρχές του 20ού αιώνα καθώς οι επιστήμονες αναζητούσαν μια θεραπεία για τη ραχίτιδα, μια ασθένεια που μαλακώνει τα οστά των παιδιών, με αποτέλεσμα να παραμορφώνονται. Είχε διαπιστωθεί πως τα παιδιά στις πόλεις ήταν πιθανότερο να πάσχουν από ραχίτιδα απ΄ ό,τι τα παιδιά στην ύπαιθρο. Και στη δεκαετία του 1920 επιστήμονες στις ΗΠΑ και στη Βρετανία συνειδητοποίησαν πως η ραχίτιδα προκαλούνταν από έλλειψη βιταμίνης D, που στα παιδιά της πόλης προκαλούνταν από την ανεπαρκή έκθεση στον ήλιο. Τις άλλες βιταμίνες τις παίρνουμε από την τροφή μας· όμως ενώ είναι δυνατό να πάρουμε τη βιταμίνη D από λιπαρά ψάρια και μερικά άλλα τρόφιμα, το μεγαλύτερο μέρος της βιταμίνης αυτής που υπάρχει στο σώμα μας δεν προέρχεται από τη δίαιτά μας, αλλά από μια χημική διαδικασία που συμβαίνει όταν οι υπεριώδεις ακτίνες του ήλιου πέφτουν στο δέρμα μας.
Οι πρώτες πραγματικές ενδείξεις για τις αντικαρκινικές ιδιότητες της βιταμίνης D προέκυψαν στις αρχές της δεκαετίας του 1980. Οι επιστήμονες διαπίστωσαν αργότερα ότι η βιταμίνη D αλληλεπιδρά με έναν ασυνήθιστα μεγάλο αριθμό γονιδίων και έχει την ικανότητα να τα «ενεργοποιεί» και να τα «απενεργοποιεί». Αυτά τα νέα δεδομένα για τα οφέλη από τα υψηλότερα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό καθιστούν προφανές το ότι οι κυβερνήσεις πρέπει να προσαρμόσουν τις συστάσεις τους για τη συνιστώμενη καθημερινή ποσότητα. Όμως ο δρ Βάιετ και άλλοι υποστηρικτές της μεγαλύτερης πρόσληψης βιταμίνης D πιστεύουν ότι οι αλλαγές στις οδηγίες θα είναι πολύ μικρές.
Τα χρήματα εμπόδιο για την έρευνα Το πρόβλημα είναι πως οι δοκιμές που θα μπορούσαν να πείσουν αυτούς που καθορίζουν την πολιτική να αυξήσουν τις συνιστώμενες δόσεις βιταμίνης D για τα παιδιά και τους ενηλίκους μπορεί να μη γίνουν ποτέ. Υπάρχουν διάφορα εμπόδια στην έρευνα αυτή, αλλά το απλούστερο και μεγαλύτερο όλων είναι τα χρήματα. Η βιταμίνη D είναι φτηνή και εύκολο να παρασκευαστεί. Μια φιάλη με 180 κάψουλες των 1.000 ΙU μπορεί να αγοραστεί στο Ίντερνετ έναντι περίπου 10 ευρώ. Κατά συνέπεια, καμιά φαρμακευτική εταιρεία δεν πρόκειται να διαθέσει τα πολλά εκατομμύρια δολάρια που είναι απαραίτητα για να γίνουν οι δοκιμές. «Καμιά φαρμακευτική εταιρεία δεν θα το κάνει», λέει ο Μάικλ Γκλέιμερ, ερευνητής στην Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.
«Γιατί να θελήσουν να προωθήσουν τη βιταμίνη D; Είναι φτηνή και δεν καλύπτεται από άδεια ευρεσιτεχνίας».

 

ΚΟΡΥΦΗ

Βιταμίνη D: ένα φάρμακο από τον ήλιο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει το ενδεχόμενο αύξησης της συνιστώμενης κατανάλωσης βιταμίνης D

Η «βιταμίνη της λιακάδας» σώζει ζωές Η χαλάρωση κάτω από τον ήλιο αποτελεί ασπίδα για τον καρκίνο, τον διαβήτη και τη σκλήρυνση κατά πλάκας

Η βιταμίνη D είναι η πιο "γόνιμη" βιταμίνη Βελτιώνει τόσο την ποσότητα όσο και την ποιότητα του σπέρματος

Ηλιοθεραπεία για… γερά κόκαλα 20 λεπτά χωρίς αντηλιακή προστασία ενισχύουν τα οστά Προσοχή πρέπει να δίδεται και στη διατροφή, η οποία κατά τους ειδικούς οφείλει να είναι πλούσια σε ασβέστιο και βιταμίνη D, ενώ θα πρέπει να αποφεύγεται το κάπνισμα και η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ.

Η ελλιπής έκθεση στον ήλιο οδηγεί σε διαβήτη Τα επίπεδα βιταμίνης D συνδέονται με την εμφάνιση της νόσου Σύμφωνα με τους ειδικούς, τα άτομα που συγκεντρώνουν λιγότερα από 50 nanomol βιταμίνης D ανά λίτρο αίματος, έχουν έλλειψη της συγκεκριμένης βιταμίνης. Περίπου 600.000 περιπτώσεις καρκίνου που εμφανίζονται κάθε χρόνο, εκτιμάται ότι συνδέονται με την ελλιπή έκθεση στον ήλιο – η οποία θεωρείται υπεύθυνη, μεταξύ άλλων, για τα χαμηλά επίπεδα της εν λόγω βιταμίνης.  

Βιταμίνη D για μάτια... αετού  Πειράματα σε ποντίκια δείχνουν ότι μπορούν να βελτιώσουν σημαντικά την όραση των ηλικιωμένων  Παρότι η βιταμίνη D περιέχεται σε ορισμένες τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια και ο κρόκος του αβγού, συντίθεται σε ποσοστό 90% από το δέρμα μετά την έκθεση στο φως του ήλιου. Σήμερα σε πολλές ανεπτυγμένες χώρες, όπως αυτές της βόρειας Ευρώπης, αρκετά άτομα δεν εκτίθενται επαρκώς στον ήλιο με αποτέλεσμα να παρουσιάζουν έλλειψη D.

Η έλλειψη βιταμίνης D «γεννά» γλωσσικά προβλήματα Η ποσότητα της βιταμίνης στο αίμα της εγκύου επιδρά στη γλωσσική ανάπτυξη του παιδιού Η βιταμίνη D είναι σημαντική για την ανάπτυξη του εμβρύου, αλλά «η επίδραση των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D της μητέρας στο αναπτυσσόμενο έμβρυο δεν έχει γίνει πλήρως κατανοητή» ανέφερε ο κύριος συγγραφέας της μελέτης Αντριου Γουάιτχαουζ. Προσέθεσε ότι προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει σύνδεση μεταξύ των χαμηλών επιπέδων βιταμίνης D της εγκύου και της εμφάνισης προβλημάτων στο παιδί όπως πιο «εύθραυστα» οστά, άσθμα και προβλήματα στην ανάπτυξη.

Φάρμακο για την υπέρταση η βιταμίνη D!

Η ιστορία της D  Α. Γαλδαδάς 

Οταν ο ήλιος λάμπει εμείς τι κάνουμε; Κρατάμε ομπρέλα; Ισως. Και αυτό επειδή δεν έχουμε υπόψη μας μια παλιά, κλασική πλέον ιστορία σχετική με τα παιδιά στη Μεγάλη Βρετανία στη διάρκεια της βιομηχανικής επανάστασης. Τότε που ο καπνός από τα φουγάρα των εργοστασίων και το σχετικό νέφος, μαζί με τη συσσώρευση του κόσμου στις πόλεις και στα μικρά σκοτεινά σπίτια έκανε ακόμη πιο λίγο το φως του ήλιου που έφθανε ως τα κορμιά των μικρών παιδιών της εποχής. Ραχίτιδα έλεγαν την παιδική αρρώστια όπου τα κόκαλα δεν είναι αρκετά δυνατά για να κρατήσουν ακόμη και ένα παιδικό κορμί στη σωστή του θέση. Στρεβλώνεται ο σκελετός και σε κάποιες περιπτώσεις παραμορφώνεται άσχημα. Πίστεψαν ότι έφταιγε η φτωχή δίαιτα που περιλάμβανε κάθε ημέρα για μεγάλο μέρος του παιδικού πληθυσμού έναν χυλό από βρώμη. Πήραν λοιπόν σκύλους, τους έτρεφαν για καιρό μόνο με τέτοιο χυλό ώσπου έπαθαν και αυτοί ραχίτιδα. Οπα, σκέφθηκαν, το βρήκαμε. Και άρχισαν δοκιμές για το πώς θα τους επαναφέρουν. Εφθασαν και στο απίθανο σημείο να δίνουν μουρουνέλαιο ή κάποιο αντίστοιχο ιχθυέλαιο αφού τότε ο μπακαλιάρος και οι συγγενείς του αφθονούσαν στις βρετανικές θάλασσες. Και έγινε το θαύμα. Θεραπεύτηκαν οι σκύλοι. Ετσι καθιερώθηκε από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα το απαίσιας γεύσης και οσμής λάδι σαν φάρμακο για τη ραχίτιδα. Ηταν ένα σωστό φάρμακο που το επέβαλε μια λάθος διάγνωση. Διότι αργότερα αποδείχθηκε πως ό,τι έλειπε από τους σκύλους του πειράματος, και από τα παιδιά της Βρετανίας, ήταν το φως του ήλιου (όπως ίσως κατάλαβε ήδη ο παρατηρητικός αναγνώστης, οι σκύλοι του πειράματος έπαθαν ραχίτιδα, όχι από την τροφή αλλά επειδή τους κρατούσαν σε κλουβιά σε σκοτεινά υπόγεια).  

Τα κόκαλα του σκελετού έχουν ως βασικό συστατικό το Φωσφορικό Ασβέστιο, αλλά για να μπορέσει να πάρει ο ζωντανός οργανισμός το ασβέστιο από τις τροφές και να το χρησιμοποιήσει για τον σκελετό χρειάζεται μια πρωτεΐνη που ενεργεί σαν μεταφορικό μέσο. Αυτή η πρωτεΐνη δεν μπορεί να φτιαχτεί χωρίς την παρουσία της βιταμίνης D. Και μάλιστα μόνον αν είναι σε ειδική μορφή. Συντίθεται πρώτα στο δέρμα με τη βοήθεια του ηλιακού φωτός κάτι που λέγεται D-3 και από εκεί το συκώτι και τα νεφρά δημιουργούν τη σωστή μορφή (25-υδροξυβιταμίνη D-3). Ο τρόπος που σκέφθηκαν για να παράγουν ποσότητες αυτής της βιταμίνης και να πωλείται πλέον μέσα σε διάφορα πρόσθετα διατροφής σχετίζεται ακριβώς με την παραγωγή της στο δέρμα με τη βοήθεια του ήλιου. Ξεκίνησαν με το να εκθέτουν δηλαδή κομμάτια από δέρμα χοίρου, προβάτου ή αγελάδας στον ήλιο και με τη βοήθεια κάποιου διαλύτη να παίρνουν τη βιταμίνη στη μορφή D-3.  

Από τον περασμένο Νοέμβριο υπάρχει μια διαμάχη μεταξύ επιστημόνων σχετικά με την ημερήσια δόση βιταμίνης D που χρειάζεται ο ανθρώπινος οργανισμός. Κάποτε είχαν μπει σαν κατώτατο συνιστώμενο όριο οι 200 IU (International Units). Μια ποσότητα που μπορούσες εύκολα να πάρεις ακόμη και με δυο γιαούρτια, με γάλα ενισχυμένο ή με χυμό πορτοκαλιού. Μετά εμφανίστηκαν τα διάφορα βιταμινούχα συμπληρώματα αλλά και αυτά δεν περιείχαν αρκετή βιταμίνη D. Τώρα τα συνιστώμενα όρια έχουν... πετάξει προς τα επάνω και η διαμάχη είναι για το πού θα πρέπει να σταματήσουν. Στο επόμενο θα δούμε πολύ αναλυτικά για ποιες περιπτώσεις πιστεύεται σήμερα ότι η λήψη αυτής της βιταμίνης προληπτικά βοηθάει και ποιες ποσότητες αφορά. Προς το παρόν αρκεί να γνωρίζουμε ότι οι 200 διεθνείς μονάδες είναι πολύ λίγες και διάφορες συσκευασίες τροφίμων που κομπάζουν για περιεχόμενο ενισχυμένο με βιταμίνη D δεν είναι και τόσο αξιόπιστες. Μισή ώρα στον ήλιο, όταν βέβαια δεν είναι στη χειρότερη θέση, ώστε να μας προκαλέσει εγκαύματα, είναι η καλύτερη ενισχυμένη «τροφή». Και αυτή, στην Ελλάδα τουλάχιστον, δεν πρόκειται να μας λείψει.

 

Ήλιος αντί για εξωσωματική   Θεοδώρα Τσώλη

Η αύξηση των επιπέδων βιταμίνης D αυξάνει τη γονιμότητα σε άνδρες και γυναίκες Τα ζευγάρια που προσπαθούν να κάνουν παιδί και δεν τα καταφέρνουν,  προτού καταφύγουν σε μεθόδους υποβοήθησης της αναπαραγωγής, καλό θα ήταν να κάνουν διακοπές σε ένα ηλιόλουστο μέρος! Και αυτό όχι μόνο επειδή οι διακοπές κάνουν καλό στη ρομαντική διάθεση αλλά διότι το φως του ήλιου φαίνεται να δίνει ώθηση τόσο στην ανδρική όσο και στη γυναικεία γονιμότητα μέσω της αύξησης των επιπέδων της βιταμίνης D στον οργανισμό.

«Κλειδί» γονιμότητας Ερευνητές του Πανεπιστημίου του Γκρατς στην Αυστρία αναφέρουν με δημοσίευσή τους στο επιστημονικό περιοδικό «European Journal of Endocrinology» ότι ανακάλυψαν μετά από μετα-ανάλυση προηγούμενων μελετών πως η βιταμίνη D αποτελεί «κλειδί» σε ό,τι αφορά την ορμονική ισορροπία στις γυναίκες αλλά και την αύξηση του αριθμού των σπερματοζωαρίων στους άνδρες. Τα νέα ευρήματα μαρτυρούν ότι σε κάποιες περιπτώσεις τα ζευγάρια καταφεύγουν σε θεραπείες για την υποβοήθηση της αναπαραγωγής οι οποίες συνδέονται με μεγάλο κόστος (κυριολεκτικό και ψυχολογικό) τη στιγμή που θα μπορούσαν να λύσουν τα προβλήματα γονιμότητάς τους απλώς… κάνοντας μια βόλτα στον ήλιο.

Η μετα-ανάλυση των αυστριακών ειδικών έδειξε ότι στις γυναίκες η βιταμίνη D αυξάνει τα επίπεδα των οιστρογόνων κατά 21% και της προγεστερόνης κατά 13% ρυθμίζοντας τον εμμηνορροϊκό κύκλο και αυξάνοντας τις πιθανότητες σύλληψης.

Στους άνδρες η αποκαλούμενη βιταμίνη του ήλιου (ονομάζεται έτσι διότι ο κύριος τρόπος για τη σύνθεσή της είναι η έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία) είναι ζωτικής σημασίας για τη σωστή ανάπτυξη του σπέρματος. Παράλληλα αυξάνει τα επίπεδα της ανδρικής ορμόνης τεστοστερόνης δίνοντας ώθηση στη σεξουαλική επιθυμία των ανδρών.

Εξήγηση για τα χειμερινά ποσοστά σύλληψης

Σύμφωνα με τους ερευνητές η επίδραση της βιταμίνης D τόσο στις ανδρικές όσο και στις γυναίκες ορμόνες του φύλου δίνει μια εξήγηση στο γιατί τα ποσοστά σύλληψης μειώνονται τον χειμώνα και εμφανίζουν αύξηση το καλοκαίρι, τουλάχιστον στις βορειοευρωπαϊκές χώρες οι οποίες κατά τους χειμερινούς μήνες «πάσχουν» σε ό,τι αφορά τον ήλιο.

Σε δική τους μάλιστα μελέτη που περιελάμβανε περί τους 2.300 άνδρες, οι επιστήμονες από το Γκρατς ανακάλυψαν ότι τα επίπεδα της βιταμίνης D αλλά και της τεστοστερόνης εμφανίζουν τη μεγαλύτερη αύξησή τους τον Αύγουστο ενώ βρίσκονται στο πιο χαμηλό σημείο τους τον Μάρτιο, αμέσως μετά το τέλος του χειμώνα.

Παράλληλα άλλες μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες έχουν μικρότερη ωορρηξία αλλά και μειωμένες πιθανότητες να διαθέτουν καλά ωάρια, ικανά να εμφυτευθούν στη μήτρα κατά τους χειμερινούς μήνες.

Παρόμοια αποτελέσματα και στα ζώα

Η σύνδεση μεταξύ ηλιοφάνειας και γονιμότητας έχει προκύψει και μέσα από μελέτες σε ζώα, σύμφωνα με τη μετα-ανάλυση. Για παράδειγμα θηλυκά τρωκτικά που ζούσαν σε συνθήκες απόλυτου σκότους παρουσίασαν μικρότερα ποσοστά γονιμότητας ενώ παράλληλα εμφάνισαν και περισσότερες επιπλοκές κατά την εγκυμοσύνη. Την ίδια στιγμή αρσενικά τρωκτικά που ζούσαν σε συνθήκες έλλειψης φωτός παρουσίασαν σημαντική πτώση στα ποσοστά επίτευξης σύλληψης – συγκεκριμένα κατά 73%.

Σύμφωνα πάντως με την επικεφαλής των ερευνητών δρα Ελίζαμπεθ Λέρτσμποουμ αν και η ηλιοφάνεια φαίνεται να αυξάνει τη γονιμότητα, είναι σημαντικό για τα ζευγάρια να μην το παρακάνουν σε ό,τι αφορά την έκθεση στον ήλιο καθώς ελλοχεύει και ο κίνδυνος για καρκίνο του δέρματος.

 

Η έκθεση στον ήλιο προάγει την υγεία: Η σημασία της βιταμίνης D

Η βιταμίνη D είναι μια από τις λιποδιαλυτές βιταμίνες που χρειάζεται το σώμα μας. Αποτελεί ωστόσο έναν γενικό όρο που χρησιμοποιείται για να περιγράψει όλες τις στερόλες (Βιταμίνη D1, D2, D3 κα) που παρουσιάζουν παρόμοια δραστηριότητα με εκείνη της Βιταμίνης D3 (χοληκαλσιφερόλη). Η σπουδαιότητά της οφείλεται στο ότι ρυθμίζει το μεταβολισμό του ασβεστίου και του φωσφόρου. Η μοναδικότητα της βιταμίνης αυτής είναι στο ότι υπάρχει σε φυσική μορφή μόνο σε μερικές τροφές, αλλά κατά βάσει μπορεί να συντεθεί στο σώμα μετά την έκθεση του δέρματος στις υπεριώδεις ακτίνες του ηλιακού φωτός.

Οι ημερήσιες ανάγκες στη βιταμίνη αυτή είναι 200 IU (διεθνείς μονάδες) για βρέφη και ενήλικες έως 50 χρονών, σε ενήλικες από 51-70 ετών 400 IU, ενώ στους ακόμα μεγαλύτερους οι ημερήσιες ανάγκες φτάνουν έως 600 IU. Οι ανάγκες για αυξημένη πρόσληψη της βιταμίνης D ωστόσο μπορούν να αυξηθούν σε διάφορες καταστάσεις όπως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού, σε ηλικιωμένους και γενικότερα σε άτομα που έχουν περιορισμένη έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία, σε άτομα με σκούρο δέρμα καθότι η μελανίνη εμποδίζει την σύνθεση της, καθώς και σε αυστηρά χορτοφάγους.

Η έκθεση του δέρματος στις υπεριώδεις ακτίνες έχουν ως αποτέλεσμα τη σύνθεση της Βιταμίνης D3, η οποία αποτελεί και την κύρια πηγή της βιταμίνης D. Το ποσό της βιταμίνης που δημιουργείται εξαρτάται από το χρόνο της έκθεσης, την περιοχή του εκτεθειμένου δέρματος, το χρώμα του δέρματος και άλλους παράγοντες. Έχει βρεθεί ότι 15-20 λεπτά έκθεσης στον ήλιο καθημερινά, των άνω άκρων και του προσώπου μας, είναι αρκετά για να συνθέσουμε το 90% της ποσότητας της βιταμίνης που χρειαζόμαστε. Το υπόλοιπο 10% της ποσότητας που χρειαζόμαστε το καλύπτουμε διατροφικά επιλέγοντας τρόφιμα που είναι πλούσια σε βιταμίνη D, όπως είναι τα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολομός, ρέγκα, σκουμπρί), το μουρουνέλαιο, τα γαλακτοκομικά και το αυγό. Ωστόσο επειδή οι φυσικές πηγές της βιταμίνης είναι περιορισμένες, τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα, όπως συμβαίνει εδώ και αρκετά χρόνια στις Η.Π.Α και σε Σκανδιναβικές χώρες, έχουν κυκλοφορήσει και προϊόντα εμπλουτισμένα (γαλακτοκομικά, χυμοί, δημητριακά πρωινού, μαργαρίνες) με βιταμίνη D, συμβάλλοντας έτσι στην αύξηση της πρόσληψης της συγκεκριμένης βιταμίνης.

Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για την προαγωγή της απορρόφησης και της χρησιμοποίησης του ασβεστίου και του φωσφόρου από τον οργανισμό. Σε συνεργασία με παραθυρεοειδείς ορμόνες και την καλσιτονίνη, ρυθμίζει τη συγκέντρωση του ασβεστίου στο αίμα ανάλογα με τις ανάγκες του οργανισμού, καθώς και εναποθετόντας ή απομακρύνοντας το ασβέστιο από τα οστά.

Η βιταμίνη D μπορεί να καταστεί χρήσιμη στην πρόληψη της οστεοπόρωσης, καθώς υπάρχουν αρκετά στοιχεία ερευνών που συνηγορούν υπέρ του ότι τα συμπληρώματα της βιταμίνης αυτής, μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της απώλειας οστικής μάζας και του κινδύνου καταγμάτων. Όσον αφορά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, έχει βρεθεί και τεκμηριωθεί από αρκετές μελέτες, ότι τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης στο σώμα συνδέονται με διάφορα είδη καρκίνου όπως στον κόλον, στον προστάτη και στο στήθος. Η βιταμίνη D μεταξύ άλλων φαίνεται να έχει ισχυρή επίδραση στους μηχανισμούς του συστήματος άμυνας του οργανισμού (ανοσολογικό σύστημα), καθώς σε έρευνες τις τελευταίες δεκαετίες βρέθηκε ότι πιθανόν να έχει προστατευτική δράση εναντίον ασθενειών που οφείλονται σε διαταραχές του ανοσολογικού συστήματος (αυτοάνοσες νόσοι), όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας. Επιπλέον, η βιταμίνη D φαίνεται να διαδραματίζει και ρόλο ρυθμιστή της πίεσης στο αίμα, καθώς συμμετέχει στο μεταβολισμό του ασβεστίου.

Η ανεπάρκειά της έχει διάφορες ανεπιθύμητες ενέργειες με την πιο σημαντική τη μειωμένη εντερική απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου. Επίσης υπάρχουν έρευνες που συσχετίζουν τα μειωμένα επίπεδα της βιταμίνης με την αποτιτάνωση των μαλακών ιστών που οδηγεί σε ραχίτιδα στα παιδιά (κακή ανάπτυξη και αδυναμία των οστών) και οστεομαλακία στους ενήλικες (αδύναμα και εύθραυστα οστά). Επιπλέον, η έλλειψη της βιταμίνης D έχει συσχετιστεί και με την εμφάνιση υπερπαραθυρεοειδισμού και οστεοαρθρίτιδας.

Όσον αφορά τις ανεπιθύμητες ενέργειες της συγκεκριμένης βιταμίνης, είναι γνωστό ότι η βιταμίνη αυτή είναι από τις πλέον τοξικές. Τα βρέφη και τα παιδιά είναι περισσότερο ευάλωτα σε σχέση με τους ενήλικες. Η πρόσληψη μεγάλων δόσεων μπορεί να οδηγήσει σε υπερκαλιαιμία με όλα τα επακόλουθα συμπτώματα αυτής (διάρροια, κούραση, ναυτία, αδυναμία κα).

Να σημειωθεί όμως ότι όλα είναι ζήτημα σωστής δοσολογίας και περισσότερο σε ότι αφορά μια βιταμίνη όπως η βιταμίνη D, η οποία εμφανίζει τοξικότητα. Νέα μεγάλη μελέτη, η National Health and Nutrition Examination Survey, μια επιδημιολογική μελέτη που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2001 ως το 2006 παρακολουθώντας περισσότερους από 15.000 ενηλίκους εθελοντές, ανακαλύπτει ότι η πρόσληψη της βιταμίνης σε υψηλά επίπεδα μπορεί να οδηγήσει σε καρδιαγγειακές φλεγμονές. Να σημειωθεί ότι τα υψηλά επίπεδα δεν μπορούν φυσικά να προέλθουν ούτε από τη διατροφή, καθώς πολύ λίγα τρόφιμα, όπως έχουμε ήδη αναφέρει, αποτελούν πολύ καλή πηγή της βιταμίνης ούτε από την έκθεση στον ήλιο. Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή μας ως προς τα συμπληρώματα, συνιστώντας ότι πρέπει να τα παίρνουμε μόνον όταν χρειάζεται και – φυσικά – με μέτρο. Στα αποτελέσματα της έρευνας που αναρτήθηκε στο ‘American Journal of Cardiology’, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D εμφάνιζαν μικρότερα επίπεδα πρωτεΐνης CRP (C-Reactive Protein), η οποία αποτελεί δείκτη για τις φλεγμονές του καρδιακού ιστού και των αιμοφόρων αγγείων. Όταν όμως τα επίπεδα της βιταμίνης D βρίσκονταν επάνω από τα ανώτατα φυσιολογικά, τα επίπεδα της CRP αυξάνονταν και αυτά, οδηγώντας σε μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων.

 

Ο ήλιος θεραπεύει Λαλίνα Φαφούτη 

Η βιταμίνη D συμβάλλει στη θεραπεία της φυματίωσης και στην επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης

Αν και πρέπει να τον απολαμβάνουμε με μέτρο και με τις απαραίτητες προφυλάξεις ο ήλιος αποδεικνύεται μεγάλος ευεργέτης για την υγεία μας. Δυο ξεχωριστές μελέτες διαπιστώνουν οφέλη από τη βιταμίνη D σε δυο εντελώς διαφορετικούς τομείς – στην καταπολέμηση της φυματίωσης και στην εξωσωματική γονιμοποίηση.

Τα ευρήματα, τα οποία προέρχονται από μελέτες στη Βρετανία και στις Ηνωμένες Πολιτείες, έρχονται να προστεθούν σε άλλα που έχουν αναδείξει τα τελευταία χρόνια τη λεγόμενη «βιταμίνη του ήλιου» σε σύμμαχο του οργανισμού και του ανοσοποιητικού συστήματός μας. Αξίζει δε να σημειωθεί ότι τόσο στην Ευρώπη όσο και στην Ελλάδα έχει παρατηρηθεί αύξηση των ασθενειών που σχετίζονται με την έλλειψη βιταμίνης D, όπως η ραχίτιδα, εξ αιτίας της αποφυγής του ήλιου και της χρήσης αντηλιακών με υπερβολικά υψηλό δείκτη προστασίας.

Κατά της φυματίωσης Η φυματίωση ήταν μια ασθένεια «ξεχασμένη» στον ανεπτυγμένο κόσμο, τελευταία όμως έχει κάνει ξανά την εμφάνισή της. Περίπου 1,5 εκατομμύριο άτομα υπολογίζεται ότι πεθαίνουν εξ αιτίας της κάθε χρόνο σε όλο τον πλανήτη ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις η νόσος αποδεικνύεται τόσο ανθεκτική ώστε να θεωρείται μη ιάσιμη. Μια μελέτη που διεξήχθη  από ερευνητές του Πανεπιστημίου Queen Mary με επικεφαλής τον Ειντριαν Μαρτινό και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Proceedings of the National Academy of Sciences» διαπίστωσε ότι οι υπάρχουσες θεραπείες μπορούν να γίνουν πιο αποτελεσματικές αν συνδυαστούν με τη χορήγηση βιταμίνης D. Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της οι ασθενείς με φυματίωση στους οποίους παράλληλα με τα προβλεπόμενα αντιβιοτικά χορηγήθηκαν συμπληρώματα βιταμίνης D θεραπεύτηκαν περίπου δυο εβδομάδες γρηγορότερα από εκείνους που έλαβαν μόνο τη συμβατική αντιβιοτική θεραπεία – συγκεκριμένα μέσα σε 23 ημέρες κατά μέσο όρο σε σχέση με 36 για όσους δεν πήραν βιταμίνη D. Η ιδέα της διερεύνησης της βιταμίνης D ως μέσου καταπολέμησης της φυματίωσης δεν ήταν τυχαία. Πριν από την ανακάλυψη της αντιβίωσης οι γιατροί συνιστούσαν στους φυματικούς να κάνουν ηλιοθεραπεία για να βελτιώσουν τα συμπτώματά τους. Η συνήθεια αυτή όμως – η οποία ενεργοποιεί την παραγωγή της βιταμίνης D από τον οργανισμό – ατόνησε μπροστά στην επιτυχία των αντιβιοτικών. Οι ερευνητές υπογραμμίζουν πάντως ότι η λήψη βιταμίνης D – και ακόμη περισσότερο η έκθεση στον ήλιο – δεν μπορούν σε καμία περίπτωση να αντικαταστήσουν τη συμβατική φαρμακευτική θεραπεία. Όπως άλλωστε επισημαίνουν θα χρειαστούν περισσότερες μελέτες προκειμένου να επιβεβαιωθεί περαιτέρω η αποτελεσματικότητα της θεραπείας και να εξακριβωθούν οι κατάλληλες δοσολογίες οι οποίες θα έχουν τα επιθυμητά αποτελέσματα χωρίς να είναι επιβαρυντικές για την υγεία.

Μεγαλύτερη επιτυχία στην εξωσωματική Η δεύτερη μελέτη, η οποία διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες και δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Human Reproduction», έρχεται να επιβεβαιώσει τα ευρήματα μιας παλαιότερης που είχε διεξαχθεί στην Τουρκία και είχε διαπιστώσει ότι οι γυναίκες που είχαν φυσιολογικά και άνω επίπεδα βιταμίνης D είχαν περισσότερες πιθανότητες να συλλάβουν σε εξωσωματική γονιμοποίηση με τη μέθοδο IVF. Όπως όμως έδειξαν τα νέα αποτελέσματα, αυτό ισχύει μεν για τις λευκές μέλλουσες μητέρες αλλά όχι για τις ασιάτισσες. Τόσο τα επίπεδα βιταμίνης D όσο και τα ποσοστά επιτυχίας της IVF είναι γνωστό ότι ποικίλλουν από φυλή σε φυλή. Για τον λόγο αυτό η Μπριάνα Ρούντικ και οι συνεργάτες της στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου Κολούμπια της Νέας Υόρκης σκέφτηκαν να διερευνήσουν τον συσχετισμό των δυο αυτών παραγόντων. Για τον λόγο αυτό συνέκριναν τα επίπεδα της βιταμίνης D και τα ποσοστά επιτυχίας της IVF σε 188 γυναίκες διαφορετικών φυλών: οι εθελόντριες ήταν λευκές λατινοαμερικανικής καταγωγής, λευκές μη λατινοαμερικανικής καταγωγής και ασιάτισσες από τη Νοτιοανατολική Ασία και την Ινδική Χερσόνησο. Όπως διαπίστωσαν, μόνο 48 από αυτές είχαν φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D, η επίπτωση όμως αυτού του γεγονότος στην έκβαση της εξωσωματικής φάνηκε να διαφοροποιείται ανάλογα με τη φυλή. Οι λευκές γυναίκες με φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D φάνηκε να έχουν τετραπλάσιες πιθανότητες να συλλάβουν με την IVF σε σχέση με τις λευκές εθελόντριες που εμφάνιζαν έλλειψη της βιταμίνης – όπως ακριβώς είχε δείξει και η προηγούμενη μελέτη στην Τουρκία. Αντιθέτως τα αποτελέσματα ήταν αντίστροφα στις γυναίκες ασιατικής καταγωγής: όσες είχαν χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D είχαν περισσότερες πιθανότητες να συλλάβουν από εκείνες που είχαν φυσιολογικά επίπεδα. 

Οι ερευνητές δεν γνωρίζουν την ακριβή αιτία που μπορεί να οδηγεί σε αυτή τη διαφοροποίηση σε σχέση με τη φυλετική καταγωγή. Αλλοι επιστήμονες ωστόσο επισημαίνουν ότι η μελέτη ήταν περιορισμένη και θεωρούν ότι θα πρέπει να επαναληφθεί σε πληρέστερο δείγμα – το οποίο θα περιλαμβάνει επίσης εκπροσώπους από όλες τις φυλές – προτού καταλήξουμε σε οριστικά συμπεράσματα.

 

Βιταμίνη D, «διαβατήριο» ζωής

Σώζει από διαβήτη και καρδιοπάθειες, ακόμη και με τη μορφή συμπληρωμάτων

Ατομα που εμφανίζουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D, μειώνουν κατά τουλάχιστον 50% τον κίνδυνο θνησιμότητας από όλα τα αίτια εάν λάβουν συμπληρώματα της βιταμίνης. Στο συμπέρασμα αυτό κατέληξαν ερευνητές του Πανεπιστημίου του Κάνσας μετά από ανάλυση δεδομένων που αφορούσαν περισσότερους από 10.000 ασθενείς.

Eπτά στους 10 με έλλειψη D Όπως αναφέρουν συγκεκριμένα οι ειδικοί στο επιστημονικό περιοδικό «The American Journal of Cardiology» ανακάλυψαν ότι το 70% των εθελοντών που μελέτησαν εμφάνιζε έλλειψη βιταμίνης D (λιγότερα από 30 νανογραμμάρια της βιταμίνης ανά χιλιοστόλιτρο αίματος) και αντιμετώπιζε σημαντικά υψηλότερο κίνδυνο καρδιοπάθειας. Παράλληλα τα άτομα με έλλειψη της βιταμίνης παρουσίαζαν σχεδόν διπλάσιες πιθανότητες θανάτου. Ωστόσο η λήψη συμπληρωμάτων της D μείωνε τον κίνδυνο θνησιμότητας κατά 60%. «Περίμεναμε ότι θα υπήρχε σύνδεση μεταξύ των καρδιοπαθειών και της έλλειψης σε βιταμίνη D. Ωστόσο εκπλαγήκαμε από το πόσο ισχυρή είναι αυτή η σύνδεση» ανέφερε ο επικεφαλής της νέας μελέτης, καθηγητής Καρδιολογίας στο Ιατρικό Κέντρο του Πανεπιστημίου του Κάνσας Τζέιμς Βάτσεκ στο ειδησεογραφικό πρακτορείο Reuters.

Σύνδεση με πλήθος ασθενειών Η έλλειψη βιταμίνης D έχει κατά καιρούς συνδεθεί με εμφάνιση πολλών και διαφορετικών ασθενειών. Ωστόσο ελάχιστες μελέτες μέχρι σήμερα έχουν διερευνήσει εάν η λήψη συμπληρωμάτων της βιταμίνης μπορεί να αποτρέψει νόσους και να χαρίσει ζωή. Στο πλαίσιο της τελευταίας μελέτης οι ειδικοί από το Κάνσας είδαν ότι τα άτομα με έλλειψη D εμφάνιζαν μεγαλύτερο από 50% κίνδυνο διαβήτη, 40%  μεγαλύτερο κίνδυνο υψηλής αρτηριακής πίεσης και 30% μεγαλύτερο κίνδυνο μυοκαρδιοπάθειας σε σύγκριση με όσους δεν παρουσίαζαν έλλειψη της βιταμίνης.

Μείωση της θνησιμότητας Συνολικά η έλλειψη της βιταμίνης φάνηκε να συνδέεται με τριπλασιασμό του κινδύνου θανάτου από όλα τα αίτια. Την ίδια στιγμή όμως η λήψη συμπληρωμάτων D μείωνε τη θνησιμότητα κατά περίπου 60%. Πάντως οι ερευνητές σημειώνουν ότι η νέα μελέτη δεν αποδεικνύει αιτιώδη σχέση μεταξύ της βιταμίνης D και της εμφάνισης ασθενειών ή της αύξησης της θνησιμότητας. Όπως λένε, άλλοι παράγοντες, όπως υποκείμενες νόσοι μπορεί να είναι οι «ένοχοι» τόσο για τα προβλήματα υγείας όσο και για τη διαφορά των επιπέδων της D στον οργανισμό κάποιων ατόμων. Σημειώνεται ότι η κύρια «πηγή» για τη σύνθεση της βιταμίνης D από τον οργανισμό είναι η έκθεση στο φως του ήλιου. Συγχρόνως κάποιες τροφές όπως τα λιπαρά ψάρια και τα αβγά αποτελούν καλές πηγές της βιταμίνης. Σύμφωνα με τους ειδικούς προκειμένου να γίνει επαρκής σύνθεση της βιταμίνης απαιτείται η πλήρης έκθεση του σώματος στον ήλιο επί τουλάχιστον 20 λεπτά σε καθημερινή βάση.

Έλλειψη έκθεσης στον ήλιο Ωστόσο οι περισσότεροι άνθρωποι – και ιδίως στις πιο «σκοτεινές» χώρες– δεν καταφέρνουν να «λουστούν» επαρκώς από τις αχτίδες του ήλιου. Ετσι, δεν είναι λίγοι εκείνοι που καταφεύγουν στη λήψη συμπληρωμάτων. Ο καθηγητής Βάτσεκ συνιστά τη λήψη 1.000 ως 1.200 IU (international units, διεθνείς μονάδες) βιταμίνης D ημερησίως. Σε κάθε περίπτωση ο καθηγητής σημειώνει ότι τα συμπληρώματα βιταμίνης D, δεν αποτελούν το «μαγικό χάπι» της μακροζωίας. «Εάν κάποιος δεν παρουσιάζει έλλειψη της βιταμίνης, ένα συμπλήρωμα δεν θα του προσφέρει ζωή. Τα συμπληρώματα της D είναι ωφέλιμα μόνο για τα άτομα με έλλειψη της D. Τα άτομα αυτά θα ήταν καλό να ξεκινήσουν τη λήψη συμπληρωμάτων και έναν με δύο μήνες αργότερα να ελέγξουν μέσω εξέτασης αίματος τα επίπεδα της βιταμίνης στον οργανισμό τους».

 

Η υπερβολική βιταμίνη D βλάπτει Λαλίνα Φαφούτη 

Σε επίπεδα επάνω από το φυσιολογικό αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών φλεγμονών Χρόνια τώρα είναι γνωστό ότι η βιταμίνη D – η «βιταμίνη του ήλιου» – κάνει καλό στα οστά και προστατεύει την καρδιά. Όπως όμως αποδεικνύεται για άλλη μια φορά, όλα είναι ζήτημα σωστής δοσολογίας. Νέα μεγάλη μελέτη ανακαλύπτει ότι, σε υψηλά επίπεδα, μπορεί να έχει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα οδηγώντας σε καρδιαγγειακές φλεγμονές. Τα υψηλά επίπεδα δεν μπορούν φυσικά να προέλθουν ούτε από τη διατροφή ούτε από την… έκθεση στον ήλιο. Οι ειδικοί εφιστούν την προσοχή μας ως προς τα συμπληρώματα, συνιστώντας ότι πρέπει να τα παίρνουμε μόνον όταν χρειάζεται και – φυσικά – με μέτρο.

Μεγάλη μελέτη Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Τζονς Χόπκινς εξέτασαν δεδομένα από τη National Health and Nutrition Examination Survey, μια επιδημιολογική μελέτη που διεξήχθη στις Ηνωμένες Πολιτείες από το 2001 ως το 2006 παρακολουθώντας περισσότερους από 15.000 ενηλίκους εθελοντές.

Όπως περιγράφουν στο σχετικό άρθρο τους, το οποίο δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «American Journal of Cardiology», οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι όσοι είχαν φυσιολογικά επίπεδα βιταμίνης D εμφάνιζαν μικρότερα επίπεδα πρωτεΐνης CRP (C-Reactive Protein), η οποία αποτελεί δείκτη για τις φλεγμονές του καρδιακού ιστού και των αιμοφόρων αγγείων. Όταν όμως τα επίπεδα της βιταμίνης D βρίσκονταν επάνω από τα ανώτατα φυσιολογικά, τα επίπεδα της CRP αυξάνονταν και αυτά οδηγώντας σε μεγαλύτερο κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών προβλημάτων.

Παν μέτρον άριστον «Οπωσδήποτε η βιταμίνη D είναι σημαντική για την υγεία της καρδιάς, ιδιαίτερα αν κάποιος έχει χαμηλά επίπεδα, εφόσον μειώνει τον κίνδυνο των καρδιαγγειακών φλεγμονών και της αρτηριοσκλήρυνσης» εξήγησε ο Μουχάμαντ Αμέρ, επικεφαλής της μελέτης. «Ακόμη όμως και τα καλά πράγματα φαίνεται ότι δεν πρέπει να φθάνουν στην υπερβολή». ΟΙ επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι το κοινό θα πρέπει να ενημερωθεί για τους κινδύνους που μπορεί να συνδέονται με την κατάχρηση των συμπληρωμάτων, και ιδιαίτερα αυτών της βιταμίνης D. «Οσοι παίρνουν συμπληρώματα βιταμίνης D πρέπει να είναι βέβαιοι ότι τα συμπληρώματα αυτά τους είναι απαραίτητα» τόνισε ο δρ Αμέρ. «Μπορούν να έχουν απρόβλεπτες συνέπειες για την υγεία παρότι αυτά καθαυτά δεν είναι τοξικά».

 

ΚΟΡΥΦΗ

10 Συμπτώματα που μας δείχνουν έλλειψη βιταμίνης D Ευαγγέλου Μαριάννα βιοχημικός Μsc

Τα αποτελέσματα μιας μελέτης που διεξήχθη από το Πανεπιστήμιο της Ζυρίχης, επιβεβαιώνουν ότι επαρκείς ποσότητες της βιταμίνης D που λαμβάνονται σταθερά είναι αναγκαίες για τη διατήρηση της υγείας των οστών.

Πολλοί άνθρωποι πιστεύουν ότι έχοντας υγιεινές διατροφικές συνήθειες είναι αρκετό, άλλα μόνο λίγα τρόφιμα περιέχουν υψηλά επίπεδα της βιταμίνης D.

Σύμφωνα με τον Δρ Heike A. Bischoff-Ferrari, αυθεντίες της σχολής του UZH , προκειμένου να πάρουμε επαρκή επίπεδα βιταμίνης D μόνο μέσω της διατροφής, χρειαζόμαστε, δύο μερίδες λιπαρών ψαριών όπως ο σολομός ή το σκουμπρί, καθημερινά.

Είναι αναγκαίο να αυξήσουμε τα επίπεδα της βιταμίνης D στον οργανισμό μέσω της επαρκής έκθεσης στον ήλιο και των συμπληρωμάτων προκειμένου να αξιοποιήσουμε πλήρως τις δυνατότητές της βιταμίνης του ήλιου για τη διατήρηση της εύρυθμης λειτουργίας του σώματος.

Αυτή η παρανόηση σχετικά με τα επίπεδα της βιταμίνης D μέσω της διατροφής είναι σε ένα βαθμό σωστή, γιατί η βιταμίνη D δεν είναι μια αυτόνομη βιταμίνη.

Η βιταμίνη D για να μπορέσει να εκτελέσει αρκετές λειτουργίες στο σώμα μας, θα πρέπει να συνεργαστεί με άλλες βιταμίνες και μέταλλα όπως το μαγνήσιο, το οποίο βρίσκεται στα φυλλώδη πράσινα λαχανικά όπως το σπανάκι.

Αυτό το μοναδικό χαρακτηριστικό της βιταμίνης D έχει συμβάλει στη διαχείριση πολλών χρόνιων ασθενειών.

Τα πολλά πρόσωπα της βιταμίνης D

Δεκαετίες πριν, οι επαγγελματίες υγείας ήξεραν ότι η βιταμίνη D δεν ήταν μόνο καλή για τη διατήρηση της υγείας των οστών και των δοντιών.

Οι πρόσφατες εξελίξεις στην επιστήμη, αποκάλυψαν τον πολύπλευρο ρόλο, στην ικανότητά της να μειώνει τον κίνδυνο χρόνιων ασθενειών.

Παρά τις πρόσφατες αποκαλύψεις σχετικά με τις δυνατότητες της βιταμίνης D, φαίνεται ότι δεν έχει εμπεδωθεί αρκετά.

Ο σημερινός τρόπος ζωής σε εσωτερικούς χώρους εργασίας συνέβαλε στην αύξηση του αριθμού ανεπάρκειας της βιταμίνης D σε όλο τον κόσμο.

Αυτό επιδεινώνεται από το ότι οι πιο πολλοί άνθρωποι , έχουν άγνοια αυτής της ανεπάρκειας τους.

Μια νέα μελέτη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2010 τεύχος του Journal of Clinical Ενδοκρινολογίας και Μεταβολισμού διαπιστώθηκε ότι 59 τοις εκατό του πληθυσμού εχει ελλειψη σε βιταμίνη D.

Επιπλέον, σχεδόν 25 τοις εκατό των συμμετεχόντων στη μελέτη διαπιστώθηκε ότι είχαν εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D.
Αρα μόνο το 16 τοις εκατό του πληθυσμού είχαν επάρκεια σε βιταμίνη D

Βιταμίνη D

Συμπτώματα ανεπάρκειας της βιταμίνης D

Ο καλύτερος τρόπος για να ανακαλύψετε αν έχετε έλλειψη βιταμίνης D, είναι να κάνετε εξέταση αίματος για να δείτε τα επίπεδα της βιταμίνης στο αίμα σας.

Μπορείτε να ζητήσετε από το γιατρό σας, να μετρήσει την 25-hydroxyvitamin D η αλλοιώς 25(OH)D .

Στο παρελθόν οι μετρήσεις γινόταν στην 1,25-dihydroxyvitamin D , αλλά αυτή η μέτρηση δεν δείχνει τα επίπεδα έλλειψης.

Ωστόσο, έχετε ανεπάρκεια της βιταμίνης D σίγουρα, αν έχετε οποιαδήποτε από τις ακόλουθες παθήσεις, και θα πρέπει να συμβουλευτείτε το γιατρό σας σχετικά με την αποκατάσταση της, όσο το δυνατόν συντομότερα.

1) Γρίπη

Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό του Cambridge, ανακάλυψαν ότι τα παιδιά με προδιάθεση για ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, είχαν ανεπάρκεια βιταμίνης D.

Μια άλλη μελέτη που πραγματοποιήθηκε έδειξε ότι η χορήγηση της βιταμίνης D, μειώνει τη συχνότητα εμφάνισης λοιμώξεων του αναπνευστικού συστήματος στα παιδιά.

Σε μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε το περασμένο έτος , μαθητές έλαβαν είτε βιταμίνη D ή ένα εικονικό φάρμακο για ένα χρόνο. Στην ομάδα της βιταμίνης D προσβληθηκε μόλις το 10,8 τοις εκατό των παιδιών από γρίπη στελεχους Α , σε σύγκριση με 18,6 τοις εκατό των παιδιών στην ομάδα του εικονικού φαρμάκου.

Τουλάχιστον πέντε επιπλέον μελέτες δείχνουν επίσης μια αντίστροφη συσχέτιση μεταξύ λοιμώξεων της κατώτερης αναπνευστικής οδού και των επιπέδων της βιταμίνης D.

Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη τη στιγμή που θα συνειδητοποιήσετε ότι η βιταμίνη D παράγει 200 ​​έως 300 διαφορετικα αντιμικροβιακά πεπτιδία στο σώμα σας, που σκοτώνουν τα βακτήρια, τους ιούς και τους μύκητες. Ουσιαστικά, λειτουργεί ως ένας πολύ ευρύ αντιβακτηριακό και αντιιικο παραγοντα. Για σύγκριση, το εμβόλιο της γρίπης έχει σχεδιαστεί για την προστασία έναντι μόλις δύο πολύ συγκεκριμένων στελεχών του ιού …

Βιταμίνη D και εποχικό εμβόλιο της γρίπης.

2) Μυϊκή αδυναμία

Σύμφωνα με τον Michael F. Χόλικ, κορυφαίο εμπειρογνώμονα της βιταμίνης D, η μυϊκή αδυναμία των σκελετικών μυών συνήθως προκαλείται από έλλειψη βιταμίνης D. Επειδή για να λειτουργήσουν σωστά, οι σκελετικοί μύες, οι υποδοχείς της βιταμίνη D που έχουν θα πρέπει συντηρούνται συνεχώς με βιταμίνη D.

3) Ψωρίαση

Σε μια μελέτη που δημοσιεύθηκε από το ΗΒ PubMed Central ανακαλύφθηκε ότι κάποια συνθετικά ανάλογα της βιταμίνης D βρέθηκαν χρήσιμα στη θεραπεία της ψωρίασης.

4) Χρόνια νεφρική νόσος

Σύμφωνα με τον Holick , οι ασθενείς με προχωρημένες χρόνιες παθήσεις των νεφρών (ειδικά εκείνων που χρειάζονται αιμοκάθαρση) δεν είναι σε θέση να παράγουν τη δραστική μορφή της βιταμίνης D.

Αυτά τα άτομα πρέπει να λαμβάνουν 1,25 dihydroxyvitamin D3 ή ένα από τα ασβεστούχα ανάλογα , ώστε να υποστηρίξουν τον μεταβολισμό του ασβεστίου, και να μειώσουν τον κίνδυνο της νεφρικής οστικής νόσου και να ρυθμίσουν τα επίπεδα της παραθυρεοειδούς ορμόνης.

5) Ο διαβήτης

Μια μελέτη που διεξήχθη στη Φινλανδία και δημοσιεύτηκε στο Lancet.com, στην οποία δόθηκε σε 10.366 παιδιά 2000 διεθνείς μονάδες (IU) την ημέρα βιταμίνη D3 ανά ημέρα από την πρώτη μέρα της ζωής τους.

Τα παιδιά παρακολουθήθηκαν για 31 χρόνια και σε όλα, ο κίνδυνος του διαβήτη τύπου 1 μειώθηκε κατά 80 τοις εκατό.

6) Το άσθμα

Η Βιταμίνη D μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα των κρίσεων άσθματος. Η έρευνα διεξήχθη στην Ιαπωνία και έδειξε ότι οι κρίσεις άσθματος σε παιδιά σχολικής ηλικίας μειώθηκαν σημαντικά στα άτομα που έλαβαν ένα καθημερινό συμπλήρωμα βιταμίνης D των 1200 IU την ημέρα.

7) Η περιοδοντική νόσος

Αυτοί που πάσχουν από αυτή τη χρόνια ασθένεια των ούλων, η οποία προκαλεί πρήξιμο και αιμορραγία των ούλων, αυξάνοντας τα επίπεδα της βιταμίνης D, μειώθηκε η μικροβιακή χλωρίδα του στόματος.

8) Καρδιαγγειακή νόσος

Η συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια σχετίζεται με την ανεπάρκεια της βιταμίνης D. Η έρευνα που διεξήχθει στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ σε νοσοκόμες διαπίστωσε οτι μεταξύ των γυναικών με χαμηλό επίπεδο βιταμίνης D (17 ng / m [42 nmol / L]) είχαν 67 τοις εκατό μεγαλύτερο κινδύνου ανάπτυξης υπέρτασης.

9) Σχιζοφρένεια και κατάθλιψη

Αυτές οι διαταραχές συνδέονται με την ανεπάρκεια βιταμίνης D.

Σε μια μελέτη, διαπιστώθηκε ότι η διατήρηση επαρκούς ποσότητας βιταμίνης D, μεταξύ των εγκύων γυναικών και κατά την την παιδική ηλικία, ήταν αναγκαία για την ικανοποίηση του υποδοχέα της βιταμίνης D στον εγκέφαλο για την ανάπτυξη του εγκεφάλου, απαραίτητο για την λειτουργία και συντήρηση της ψυχικής υγείας αργότερα στη ζωή τους.

10) Καρκίνος

Ερευνητές στο Georgetown University Medical Center στην Ουάσιγκτον ανακάλυψαν ότι η υψηλή πρόσληψη βιταμίνης D μειώνει τον κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του μαστού.

Τα ευρήματα αυτά, που παρουσιάστηκαν στην Αμερικανική Ένωση για την Έρευνα του Καρκίνου, αποκάλυψαν ότι αυξημένες δόσεις της βιταμίνης D, σε σχέση με τον ήλιο είχαν μείωση 75 τοις εκατό της συνολικής ανάπτυξης του καρκίνου και μείωση κατά 50 τοις εκατό στα καρκινικά κύτταρα, μεταξύ εκείνων που είχαν ήδη την ασθένεια.

Ενδιαφέρον ήταν η ικανότητα της βιταμίνης να βοηθήσει στον έλεγχο της ανάπτυξης του καρκίνου του μαστού, ειδικά του ορμονο εξαρτώμενου σε οιστρογόνα καρκίνο του μαστού.

Η πρόληψη είναι σημαντική

Αυτές οι διάφορες καταστάσεις υγείας που σχετίζονται με την ανεπάρκεια βιταμίνης D δεν χρειάζεται να είναι κάτι που να μας τρομάζει.

Μια προληπτική προσέγγιση για την πρόληψη μπορεί να μας βοηθήσει στην αποφυγή  των χρόνιων ασθενειών που σχετίζονται με την ανεπάρκεια της βιταμίνης D.

Χιλιάδες δολάρια μπορεί να σωθούν, κάνοντας απλά μια βόλτα κάτω από τον ήλιο.

Αποθηκεύστε τις ομπρέλες για τις βροχερές μέρες.

 

Η έλλειψη βιταμίνης D συσχετίζεται με ΟΛΕΣ ΤΙΣ ΑΙΤΙΕΣ ΘΝΗΣΙΜΟΤΗΤΑΣ

Καθώς η προπαγάνδα κατά του ήλιου καλά κρατεί, συνεχόμενες μελέτες τονίζουν τη σημασία τη σημασία της Βιταμίνης D. Η τελευταία μάλιστα έρευνα συνέδεσε την έλλειψη βιταμίνης D με όλες τις αιτίες θνησιμότητας.

Η ιατρική ιστοσελίδα «Medical News Today» δημοσίευσε πρόσφατα μια μελέτη της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια – Σαν Ντιέγκο, στην οποία οι ερευνητές ισχυρίζονται ότι υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην ανεπάρκεια της βιταμίνης D και τον πρόωρο θάνατο. Νέες έρευνες που δημοσιεύτηκαν στο ιατρικό περιοδικό «BMJ» συνδέουν την ανεπάρκεια βιταμίνης D με τον αυξημένο κίνδυνο θανάτου από πολλές αιτίες, όπως τις καρδιαγγειακές ασθένειες και τον καρκίνο. Επιπλέον, ίσως διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην πρόγνωση του καρκίνου.

Η βιταμίνη D είναι απαραίτητη για τον οργανισμό μας. Συμβάλλει στην απορρόφηση του ασβεστίου και του φωσφόρου από τα οστά μας, ενδυναμώνει το ανοσοποιητικό σύστημα και βοηθά τη σύνδεση μεταξύ των κυττάρων.

Η κύρια πηγή της βιταμίνης D προέρχεται από τον ήλιο και ορισμένες τροφές, όπως τα λιπαρά ψάρια (τόνος, σκουμπρί), τα τυριά και τα εμπλουτισμένα δημητριακά. Τα συμπληρώματα βιταμίνης D μπορούν επίσης να αυξήσουν τα ποσοστά της στον οργανισμό.

Η ανεπάρκεια βιταμίνης D οφείλεται στη μικρή έκθεση στο ηλιακό φως, σε μια διατροφή με χαμηλή κατανάλωση τροφών που την περιέχουν, σε προβλήματα στα νεφρά ή τη λειτουργία του πεπτικού συστήματος και στην παχυσαρκία.

Τα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D συνδέονται με πολλά προβλήματα υγείας, όπως αυξημένο κίνδυνο θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο, εμφάνιση γνωστικής διαταραχής σε μεγαλύτερη ηλικία, αυξημένο κίνδυνο άσθματος στα παιδιά και εμφάνιση καρκίνου.

Πάντως, οι ερευνητές της τελευταίας μελέτης ισχυρίζονται ότι μέχρι στιγμής δεν είναι σαφής ο τρόπος που η παραγωγή της βιταμίνης D σχετίζεται με αυτές τις αιτίες θανάτου.

Ευρήματα εξαιρετικά αξιόπιστα

Η επιστημονική ομάδα έθεσε στόχο να καθορίσει αν υπάρχει σύνδεση ανάμεσα στην ανεπάρκεια βιταμίνης D και τον θάνατο από όλες τις αιτίες, τις καρδιαγγειακές ασθένειες και τον καρκίνο.

Αναλύθηκαν στοιχεία από 8 μελέτες βασισμένες σε πληθυσμούς από την Ευρώπη και τις ΗΠΑ και τη συμμετοχή 26.018 ατόμων ηλικίας από 50 ως 79 ετών. Οι συμμετέχοντες παρακολουθούνταν για 16 χρόνια.

Οι ερευνητές ανακάλυψαν σύνδεση ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και της θνησιμότητας από κάθε αίτια – συμπεριλαμβανομένης της καρδιαγγειακής νόσου και του καρκίνου.

Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης των συμμετεχόντων, σημειώθηκαν 6.695 θάνατοι. Από αυτούς, οι 2.624 προήλθαν από καρδιαγγειακή νόσο και οι 2.227 από καρκίνο.

Οι ερευνητές βρήκαν σύνδεση ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D – όπως καθορίστηκε από τη συγκέντρωση 25-υδροξυβιταμίνης D [25(ΟΗ)D] στο αίμα των συμμετεχόντων – και του θανάτου από καρδιαγγειακή νόσο. Η συσχέτιση αυτή υπήρχε σε συμμετέχοντες με και χωρίς ιστορικό της νόσου.

Τέλος, η ομάδα βρήκε συσχετισμό ανάμεσα στα χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης D και του θανάτου από καρκίνο στους συμμετέχοντες με ιστορικό της νόσου. Ωστόσο, δεν βρέθηκε καμία παρόμοια συσχέτιση στους συμμετέχοντες χωρίς ιστορικό καρκίνου, γεγονός που αποδεικνύει ότι η βιταμίνη D ίσως παίζει σημαντικό ρόλο στην πρόγνωση της συγκεκριμένης ασθένειας.

 

Παχυσαρκία και Βιταμίνη D

Μεγάλη μελέτη που διεξήχθη από ερευνητές των Η.Π.Α και ευρωπαϊκών θεσμικών οργάνων, η οποία χρηματοδοτήθηκε από το Βρετανικό ίδρυμα καρδιάς και το συμβούλιο ιατρικής έρευνας του Ηνωμένου Βασιλείου έδειξε ότι τα άτομα που είναι παχύσαρκα έχουν χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D και όχι το αντίστροφο. Η μελέτη συνδύασε τα υπάρχοντα στοιχεία από γενετικές μελέτες για να διερευνήσει τη σχέση μεταξύ των επιπέδων της βιταμίνης D και το Δείκτη Μάζας Σώματος (BMI).

Στα αποτελέσματα βρέθηκαν τα εξής:

Αύξηση μίας μονάδας Δ.Μ.Σ (BMI)συσχετίστηκε με μείωση 1,15% στα επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό μας.
Όχι όμως το αντίθετο δηλαδή ότι χαμηλότερα επίπεδα βιταμίνης D προκαλούν αύξηση του Δ.Μ.Σ.
Αυτό το ενδιαφέρον εύρημα υπογραμμίζει ένα πιθανό πρόσθετο όφελος από τη μείωση της παχυσαρκίας δεδομένου ότι έτσι μπορεί να αυξηθούν τα επίπεδα βιταμίνης D στον οργανισμό μας.

Η έρευνα έδειξε ότι η βιταμίνη D αποθηκεύεται στο λιπώδη ιστό. Έτσι η πιο πιθανή εξήγηση για τη σύνδεση με τη παχυσαρκία είναι ότι οι παχύσαρκοι άνθρωποι αποθηκεύουν περισσότερη βιταμίνη D στο λίπος τους οπότε έχουν λιγότερη βιταμίνη D που κυκλοφορεί ελεύθερη στο αίμα τους.

Η βιταμίνη D έχει σημαντικές λειτουργίες, είναι απαραίτητη για το μεταβολισμό του ασβεστίου, του φωσφόρου καθώς επίσης και για δυνατά , υγιή οστά. Η βιταμίνη D υπάρχει σε διάφορα φαγητά, όπως λιπαρά ψάρια, μουρουνέλαιο, αυγά, ενισχυμένο με βιταμίνες γάλα και δημητριακά. Όμως η πρόσληψη της βιταμίνης D από τις τροφές δεν είναι αρκετή αφού για να μετατραπεί σε ενεργό μορφή χρειάζεται την έκθεση του δέρματος στον ήλιο.

Έτσι 10-15 λεπτά την ημέρα έκθεσης του δέρματος στον ήλιο είναι αρκετή για να υπάρχουν απαραίτητες ποσότητες βιταμίνης D στον οργανισμό μας.

Έλλειψη βιταμίνης D προκαλεί σοβαρά προβλήματα υγείας όπως ραχίτιδα στα παιδιά και οστεομαλακία στους ενήλικες.

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΓΑΛΑ & ΓΑΛΑΚΤΟΚΟΜΙΚΑ

ΔΙΑΤΡΟΦΗ και ΟΣΤΑ

 

6 τροφές που αντικαθιστούν το ασβέστιο του γάλακτος

Δεν αγαπούν όλοι τα γαλακτοκομικά προϊόντα και είναι πολλοί εκείνοι που απεχθάνονται το γάλα.

Υπάρχουν όμως ορισμένες τροφές, που είναι εξίσου πλούσιες σε ασβέστιο και μπορούν να ενταχθούν εύκολα στην καθημερινή διατροφή σας.

Ένα ποτήρι γάλα περιέχει 240 mg ασβέστιο.

Δείτε αναλυτικά τις έξι τροφές – αντικαταστέτες του γάλατος.

- Σαρδέλες: 100 γραμμάρια περιέχουν 500 mg ασβέστιο.

- Αμύγδαλα: 100 γραμμάρια περιέχουν 248 mg ασβέστιο.

- Γαρίδες: 80 γραμμάρια περιέχουν 125 mg ασβέστιο.

- Μπρόκολο: 80 γραμμάρια περιέχουν 80 mg ασβέστιο.

- Κόκκινα φασόλια: 100 γραμμάρια περιέχουν 71 mg ασβέστιο.

- Σπόροι σουσαμιού: ένα κουταλάκι του γλυκού περιέχει 67 mg ασβέστιο.

Δύο θαυματουργά βότανα για το ασβέστιο στο σώμα μας

Γιατί το ασβέστιο στο γάλα δεν κάνει το στήθος κόκαλο; Οχι μόνο δεν είναι χαζή η ερώτηση, αλλά είναι και από αυτές που απασχόλησαν τους επιστήμονες για δεκαετίες. Βλέπετε, πρόκειται για ένα από τα βιολογικά παράδοξα: ενώ οι σκληροί ιστοί ασβεστοποιούνται, δεν συμβαίνει το ίδιο με τους μαλακούς, όπως ο μαστικός αδένας. Την εξήγηση του φαινομένου έδωσαν προσφάτως αυστραλοί και σκωτσέζοι ερευνητές: διεπίστωσαν ότι οι καζεΐνες (πρωτεΐνες του γάλακτος) «συλλαμβάνουν» το φωσφορικό ασβέστιο και το συγκρατούν σε υπερμοριακές δομές που ονομάζονται μυκήλια. Ετσι αυτό παύει να είναι ελεύθερο για αντιδράσεις.

Προσοχή στα συμπληρώματα ασβεστίου Θοδωρής Λαΐνας 

Μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα συμπληρώματα ασβεστίου τα οποία λαμβάνονται από πολλά άτομα ενάντια στην οστεοπόρωση διπλασιάσουν τον κίνδυνο καρδιακών επεισοδίων.

Η μελέτη Επιστήμονες του Γερμανικού Κέντρου Ερευνών Καρκίνου στη Χαϊδελβέργη κατέληξαν σε αυτό το συμπέρασμα μετά από παρακολούθηση της πορείας της υγείας 23.980 ανδρών και γυναικών για διάστημα 11 ετών. Τα συμπληρώματα ασβεστίου χορηγούνται κυρίως σε ηλικιωμένα άτομα για την ενίσχυση των οστών τους και την αποφυγή καταγμάτων. Στο πλαίσιο της μελέτης τους οι γερμανοί επιστήμονες διαπίστωσαν ότι τα άτομα που λάμβαναν συμπληρώματα ασβεστίου είχαν διπλάσιες πιθανότητες να υποστούν καρδιακό επεισόδιο σε σχέση με όσα δεν έπαιρναν τέτοια συμπληρώματα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η χορήγηση των συμπληρωμάτων ασβεστίου πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή και μόνο αν απαιτείται ιατρικά. Αναφέρουν ότι είναι καλύτερη στρατηγική αντί να λαμβάνει κάποιος συμπληρώματα ασβεστίου να ακολουθεί μια ισορροπημένη διατροφή που θα περιέχει ασβέστιο.

Αντιδράσεις Η επιστημονική κοινότητα υποδέχτηκε με ανάμεικτα συναισθήματα τη νέα μελέτη. Το Βρετανικό Ιδρυμα Καρδιάς (BHF) εξέδωσε ανακοίνωση στην οποία ανέφερε ότι οι ασθενείς που λαμβάνουν συμπληρώματα ασβεστίου θα πρέπει να συνεχίσουν να λαμβάνουν κανονικά τη θεραπεία τους και αν έχουν κάποια ανησυχία να τη συζητήσουν με τον γιατρό τους.  «Η μελέτη υποδεικνύει ότι είναι πιθανό να υπάρχει αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης καρδιακών επεισοδίων στα άτομα που λαμβάνουν συμπληρώματα ασβεστίου. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι υπεύθυνα για τα καρδιακά επεισόδια είναι τα συμπληρώματα ασβεστίου» τονίζει η Νατάσα Στιούαρτ, στέλεχος του BHF.

 

Συμπληρώματα διατροφής

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ω-3 για γερή καρδιά και όχι μόνο 

Από την υγεία της καρδιάς μέχρι την εύρυθμη λειτουργία του εγκεφάλου, τα ω-3 λιπαρά μόνο θετικά μάς προσφέρουν, γεγονός που τα καθιστά από τα πιο πολύτιμα συστατικά της διατροφής μας. Ανήκουν στην ομάδα των ωφέλιμων πολυακόρεστων λιπαρών, τα οποία, μαζί με τα μονοακόρεστα, συγκροτούν την οικογένεια των «καλών» διατροφικών λιπαρών, εκείνων δηλαδή των οποίων η κατανάλωση συνδέεται με σημαντικά οφέλη για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας να κρούει τον κώδωνα του κινδύνου για τη συνεχόμενη αύξηση των κρουσμάτων καρδιακών επεισοδίων αλλά και τη διατροφή των κατοίκων των δυτικών κοινωνιών να χειροτερεύει μέρα με την ημέρα, η αναγκαιότητα για αύξηση της κατανάλωσης ω-3 είναι σήμερα περισσότερο εμφανής από κάθε άλλη φορά. Ας δούμε λοιπόν τι καλό μάς κάνουν τα ω-3 λιπαρά και ποιες πηγές θα μας βοηθήσουν να τα προσλάβουμε σε επάρκεια.

Ποια λιπαρά ανήκουν στην ομάδα των ω-3;

Οι βασικότεροι εκπρόσωποι των ω-3 λιπαρών στη διατροφή μας είναι το εικοσιπεντανοϊκό (ΕΡΑ) και το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA), που βρίσκουμε κατά κύριο λόγο στα ψάρια, καθώς και το α-λινολενικό οξύ (ALA) το οποίο βρίσκεται σε τροφές φυτικής προέλευσης. Το DHA και το ΕΡΑ, εκτός του ότι προσλαμβάνονται μέσω της τροφής, επιπλέον παράγονται ενδογενώς στο σώμα μας από το ALA, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη πρόσληψης τόσο προσχηματισμένων DHA και ΕΡΑ όσο και ALA μέσω της διατροφής μας.

Ω-3 και υγεία

Η υψηλή πρόσληψη ω-3 λιπαρών σχετίζεται έντονα με την προστασία από την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, καθώς έχει συνδεθεί με καλύτερο τόνο των αγγείων, ομαλότερο καρδιακό ρυθμό, βελτιωμένο λιποπρωτεϊνικό προφίλ, καλύτερη αιμοπεταλιακή λειτουργία, καθυστέρηση της εμφάνισης αθηροσκλήρωσης και ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Εκτός όμως από το καρδιαγγειακό σύστημα, τα ω-3 ενισχύουν και άλλους τομείς της υγείας μας με σημαντικότερους τη λειτουργία του εγκεφάλου, τη διάθεση και την όραση. Τα ω-3 φαίνεται λοιπόν πως βοηθούν στην καλή νοητική λειτουργία και συμβάλλουν στη βραδύτερη εξέλιξη εκφυλιστικών νοσημάτων του εγκεφάλου (όπως η νόσος του Alzheimer), ενώ η κατανάλωσή τους φέρεται να λειτουργεί ως «φάρμακο» κατά της κατάθλιψης. Επιπλέον, είναι γνωστό ότι τα ω-3 παίζουν σημαντικό ρόλο στη διατήρηση της υγείας των ματιών και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης οφθαλμικών παθήσεων, όπως είναι ο εκφυλισμός της ωχράς κηλίδας. Τέλος, ένας μικρός αριθμός επιδημιολογικών μελετών έχει αναδείξει τον πιθανό ρόλο των ω-3 στην πρόληψη ορισμένων μορφών καρκίνου, όπως του μαστού, του προστάτη και του παχέος εντέρου.

Σε ποια τρόφιμα βρίσκουμε τα ω-3;

Από τις σημαντικότερες πηγές ω-3 λιπαρών είναι τα ψάρια και ειδικότερα τα λιπαρά. Το σκουμπρί, ο σολομός, η σαρδέλα, ο γαύρος αλλά και τα θαλασσινά μπορούν να μας εφοδιάσουν με σημαντικό μέρος των ω-3 λιπαρών που έχουμε ανάγκη καθημερινά. Ωστόσο, θα πρέπει να φροντίζουμε να προσλαμβάνουμε ω-3 και από φυτικές πηγές, έτσι ώστε να συμπληρώνουμε τις καθημερινές μας ανάγκες σε καλά λιπαρά μέσω ποικιλίας τροφίμων, προσλαμβάνοντας παράλληλα και τα άλλα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά που περιέχονται στα φυτικά τρόφιμα, όπως βιταμίνες και αντιοξειδωτικά.

Από τις σημαντικότερες πηγές ω-3 λιπαρών φυτικής προέλευσης είναι ο λιναρόσπορος και το λινέλαιο, οι μαλακές μαργαρίνες, ξηροί καρποί όπως τα καρύδια καθώς και eμπλουτισμένα τρόφιμα όπως χυμοί και κράκερ, τα οποία μπορούν να συνεισφέρουν στις ημερήσιες ανάγκες μας. Ειδικότερα όσον αφορά τις μαλακές μαργαρίνες, εκτός του ότι αποτελούν από τη φύση τους καλή πηγή φυτικών ω-3, πλέον κυκλοφορούν στην αγορά και μαργαρίνες εμπλουτισμένες με DHA, έτσι ώστε να μας εφοδιάζουν με ακόμη μεγαλύτερη ποσότητα ω-3.

Ας θυμόμαστε λοιπόν ότι μια διατροφή που χαρακτηρίζεται από το τρίπτυχο «ισορροπία, ποικιλία, μέτρο» μπορεί να μας εξασφαλίσει την επάρκεια σε σημαντικά θρεπτικά συστατικά, μεταξύ των οποίων και σε ωφέλιμα ω-3 λιπαρά, βοηθώντας μας έτσι να διατηρήσουμε αλλά και να ενισχύσουμε ακόμη περισσότερο τη σωματική και πνευματική μας υγεία.

 

Ψάρια και υγεία

 

Πώς μπήκαν τα ω-3 στο πιάτο μας Νίκη Ψάλτη

Κορυφαίοι έλληνες και ξένοι ειδικοί από το χώρο της υγείας και της επιστήμης σχολιάζουν την επικαιρότητα, τις εξελίξεις και ό,τι μας «τραβάει» την προσοχή. Αυτή τη φορά, η ελληνίδα επιστήμονας κ. Άρτεμις Σιμοπούλου, χάρη στην έρευνα της οποίας αναδείχθηκε η διατροφική αξία των ω-3 λιπαρών οξέων, μιλά για τη «Δίαιτα Ωμέγα».

Η κ. Άρτεμις Σιμοπούλου είναι η ελληνίδα ερευνήτρια που διέπρεψε στις ΗΠΑ ανακαλύπτοντας την ευεργετική δράση των ω-3 λιπαρών οξέων στη ελληνική δίαιτα. Διηύθυνε την έρευνα για τη διατροφή στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών της Αμερικής και έχει διατελέσει σύμβουλος στο Λευκό Οίκο. Σήμερα είναι πρόεδρος στο Κέντρο Γενετικής Διατροφής και Υγείας στην Ουάσινγκτον. Ξεκίνησε ένα νέο πεδίο έρευνας αναφορικά με αυτά τα πολύτιμα λιπαρά οξέα. Είναι η εμπνεύστρια του διατροφικού πλάνου «the omega diet», το οποίο αναλύεται στο ομώνυμο βιβλίο της και έχει παρουσιαστεί από την ίδια και στο ελληνικό κοινό. Το βιβλίο έχει μεταφραστεί σε 14 γλώσσες και κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Λιβάνη. Η κ. Σιμοπούλου μιλά αποκλειστικά στο Vita.gr για την πολύτιμη αυτή δίαιτα.
Πώς αποφασίσατε να ασχοληθείτε με την έρευνα των ω λιπαρών οξέων: Τι ήταν αυτό που σας έκανε να στρέψετε το ενδιαφέρον σας σε αυτά;
Τη δεκαετία του '70 ήμουν ερευνήτρια στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών της Αμερικής (NIH) και εργαζόμουν στην έρευνα για τη γενετική επίδραση των ορμονών στα παιδιά και την ανάπτυξή τους. Το διάστημα 1974-1977 απεδείχθη ότι τα απαραίτητα στη δίαιτά μας ω-3 και ω-6 λιπαρά οξέα είναι οι «γονείς» αυτών των ορμονών. Έτσι έτυχε να έχω αμέσως πολλά στοιχεία. Έκανα έρευνα στην κρητική δίαιτα και ανακάλυψα ότι πριν από το 1960 οι Κρητικοί, καθώς και οι κάτοικοι σε άλλα μέρη της χώρας μας, έτρωγαν άγρια χόρτα, σαρδέλες, ρέγγες και κοτόπουλα ελεύθερης βοσκής. Επίσης, το κρέας και το γάλα που κατανάλωναν προέρχονταν και αυτά από ζώα ελεύθερης βοσκής. Έτσι, λοιπόν, τα προϊόντα αυτά που κατανάλωναν περιείχαν ω-3 λιπαρά οξέα. Αντίθετα, στις άλλες χώρες της Μεσογείου τα ζώα τρέφονταν κυρίως με καλαμπόκι. Η τροφή των Κρητικών έμοιαζε με τον τρόπο διατροφής των ανθρώπων διαμέσου των αιώνων και ήταν μια διατροφή που ταίριαζε με τη γενετική, γι' αυτό και οι Κρητικοί είχαν λιγότερα καρδιακά νοσήματα, κρούσματα καρκίνου και ζούσαν περισσότερο. 
Ποια πιστεύετε ότι είναι η πιο σημαντική δράση των ω λιπαρών οξέων στον οργανισμό;
Τα ω-3 είναι τα μόνα λιπαρά οξέα που «αντιμάχονται» τη φλεγμονή, τα τριγλυκερίδια, τη θρόμβωση και την υψηλή πίεση. Τα ω-6 έχουν ακριβώς τις αντίθετες ιδιότητες. Μάλιστα, τα ω-6 αυξάνουν τον κίνδυνο για την εμφάνιση καρκίνου, καρδιολογικών νοσημάτων, άνοιας και ασθένειας του Πάρκινσον. Τελευταία έχει αποδειχθεί ότι τα ω-3 λιπαρά οξέα αυξάνουν το IQ κατά 4,1 μονάδες. Γι’ αυτό και το έτοιμο γάλα που δίνεται στα παιδιά που δεν θηλάζουν εμπλουτίζεται με ω-3 λιπαρά οξέα, ώστε να μοιάζει στο μητρικό γάλα. 
Πώς μπορούμε να αποκομίσουμε τα μέγιστα οφέλη από τα ω λιπαρά οξέα;
Καταρχήν, λέμε «όχι» στα σπορέλαια, τα επεξεργασμένα τρόφιμα και τα αναψυκτικά. Επιπλέον, θα πρέπει: *Να τρώμε 100 γρ. κρέας 3-4 φορές την εβδομάδα, ψάρι 2-3 φορές την εβδομάδα, όσπρια 6-7 φορές την εβδομάδα και σαλάτες 6-9 φορές την εβδομάδα. *Να καταναλώνουμε καθημερινά 3-4 φρούτα σαν σνακ και να τρώμε γλυκό μόνο μία φορά την εβδομάδα. *Να προτιμούμε το ελαιόλαδο και το έλαιο canola, το οποίο δεν είναι γενετικά τροποποιημένο. Τέλος, οι άνδρες μπορούν να πίνουν 1-2 ποτήρια κρασί την ημέρα και οι γυναίκες ένα. 
Πιστεύετε ότι η έρευνα όσον αφορά τα ω λιπαρά οξέα έχει ολοκληρωθεί ή να αναμένουμε και άλλες εξελίξεις σε αυτό το πεδίο;
Η έρευνα στα ω-3 λιπαρά οξέα έχει μέλλον, διότι αυτά επιδρούν στη γενετική έκφραση, στην ανάπτυξη του εγκεφάλου, στο μεταβολισμό των οστών και των μυών, στην όραση και στην πρόληψη του γήρατος. Τα ω-3 λιπαρά οξέα βρίσκονται στη μεμβράνη κάθε κυττάρου του οργανισμού, γι' αυτό επιδρούν σε όλα τα συστήματα του σώματος. Η παραδοσιακή ελληνική διατροφή, όπως την περιγράφω στη «Δίαιτα Ωμέγα», είναι αποδεδειγμένα η πιο υγιεινή. Είναι η μόνη που έχει ισορροπία μεταξύ των ω-3 και ω-6 λιπαρών οξέων. Στην έρευνά μου διαπίστωσα ότι τα αυγά της κότας που δεν τρέφεται με καλαμπόκι έχουν ίση αναλογία ω-6 προς ω-3, ενώ τα αυγά στην Αμερική, την Αγγλία και τη Βόρεια Ευρώπη είχαν αναλογία 20 προς 1 αντίστοιχα. Το δικό μας ελαιόλαδο έχει λιγότερα ω-6 από αυτό της Ιταλίας και της Ισπανίας, γι' αυτό και είναι πιο υγιεινό. Η ελληνική παραδοσιακή διατροφή είναι η πιο υγιεινή δίαιτα, γιατί είναι σε τέλεια αρμονία με τη γενετική. Πρέπει να επιστρέψουμε όλοι στην ελληνική διατροφή πριν από το 1960, την οποία όσοι αποκαλούν «μεσογειακή» θεωρώ ότι τη μειώνουν επιστημονικά. 

 

ΩΜΕΓΑ ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ: απαραίτητα για την καλή υγεία της καρδιάς Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Ι. ΣΤΕΦΑΝΑΔΗ, καθηγητή Καρδιολογίας, διευθυντή Α' Καρδ Κλινικής Ιατρικής Σχολής Παν Αθηνών

Προς τα τέλη της δεκαετίας του 1960 υπήρχαν σποραδικές αναφορές ότι οι Εσκιμώοι της Γριλανδίας παρουσίαζαν μικρή επίπτωση της στεφανιαίας νόσου σε σχέση με άλλους πληθυσμούς.

Αυτό έκανε εντύπωση σε δύο ερευνητές, τον Μπανγκ (Bang) και τον Ντίερμπεργκ (Dyerberg), οι οποίοι αποφάσισαν να μελετήσουν περαιτέρω τους Εσκιμώους και τις συνήθειές τους. Οι δυο ερευνητές επιβεβαίωσαν ότι πράγματι οι Εσκιμώοι σε σχέση με τους Δανούς είχαν χαμηλότερα ποσοστά εμφραγμάτων, καλύτερο λιπιδαιμικό προφίλ και σημαντικά χαμηλότερη αντιδραστικότητα των αιμοπεταλίων, δηλαδή ήταν πιο προστατευμένοι έναντι της αθηροσκλήρωσης και της θρόμβωσης. Αυτά τα ευρήματα αποδόθηκαν στη διατροφή των Εσκιμώων, η οποία βασιζόταν κυρίως στην κατανάλωση φωκών και φαλαινών, που ήταν πλούσιες σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα (π.χ. άλφα λινολεϊκό οξύ), όπως και τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα (π.χ. λινολεϊκό οξύ) είναι πολυακόρεστα λιπαρά οξέα, δηλαδή είναι οργανικά οξέα που φυσιολογικά περιέχουν παραπάνω από έναν διπλό δεσμό στην αλυσίδα τους. Ο αριθμός των διπλών δεσμών, η θέση τους στην αλυσίδα και η μορφή τους καθορίζουν τις φυσικές και βιολογικές ιδιότητες των λιπαρών οξέων, ενώ σύμφωνα με αυτά καθορίζεται και η ονοματολογία τους. Τα ωμέγα-3 και τα ωμέγα-6 λιπαρά οξέα και τα μακρομόριά τους, το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕΡΑ) και το δεκαεξανοϊκό οξύ (DHA), είναι απαραίτητα στα θηλαστικά. Τα θηλαστικά όμως δεν έχουν τα αναγκαία ένζυμα για την παραγωγή των ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων, αλλά και τα μακρομόριά τους τα παράγουν σε πολύ μικρό ποσοστό. Γι' αυτό τα θηλαστικά, όπως είναι ο άνθρωπος, πρέπει να λαμβάνουν τα συγκεκριμένα συστατικά με τη διατροφή τους.

Το άλφα λινολεϊκό οξύ και το λινολεϊκό οξύ βρίσκονται στα φυτά και στα λάδια. Ιδιαίτερα τα φυτά που κάνουν φωτοσύνθεση είναι πολύ πλούσια σε άλφα λινολεϊκό οξύ. Η μεγαλύτερη, όμως, πηγή άλφα λινολεϊκού οξέος για τους ανθρώπους είναι η σόγια, ο λιναρόσπορος, η ελαιοκράμβη και τα καρύδια. Αντίστοιχα, το εικοσαπεντανοϊκό οξύ και το δεκαεξανοϊκό οξύ βρίσκονται στο φυτοπλαγκτόν και εισέρχονται στην τροφική αλυσίδα μέσω των ψαριών (όπως το σκουμπρί, η πέστροφα, ο σολομός, η ρέγκα, η σαρδέλα κ.ά.) και των θαλάσσιων θηλαστικών, όπως είναι οι φάλαινες, οι φώκιες και οι θαλάσσιοι ελέφαντες.

Οπως αναφέρθηκε, ήδη από τις πρώτες μελέτες στους Εσκιμώους φάνηκε η ευνοϊκή επίδραση των ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων στο καρδιαγγειακό σύστημα. Οι πρώτες παρατηρήσεις επιβεβαιώθηκαν από περαιτέρω μελέτες σε ιθαγενείς στον Βόρειο Καναδά και την Αλάσκα, σε Ιάπωνες και Κινέζους που ζούσαν σύμφωνα με τις παραδόσεις. Ακόμα οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων ήταν σημαντική και για τη δευτερογενή πρόληψη, δηλαδή για την πρόληψη εκδήλωσης ενός νέου καρδιαγγειακού επεισοδίου στα άτομα που είχαν ήδη στο ιστορικό τους στηθάγχη, έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια ή είχαν υποβληθεί σε αγγειοπλαστική με εμφύτευση στεντ. Επίσης, μετα-αναλύσεις μελετών έδειξαν ότι τα ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρά μπορεί να έχουν ευνοϊκή επίδραση στην καταστολή συγκεκριμένων αρρυθμιών σε άτομα με στεφανιαία νόσο, ενώ άλλες μικρότερες μελέτες έδειξαν ότι μπορεί να μειώνουν την εκδήλωση κάποιων υπερκοιλιακών αρρυθμιών, συμπεριλαμβανομένης της κολπικής μαρμαρυγής.

Σύμφωνα με τα παραπάνω ευρήματα, η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιολογίας συστήνει την κατανάλωση ψαριών τουλάχιστον δύο φορές την εβδομάδα. Για τα άτομα που πάσχουν από στεφανιαία νόσο συστήνει την κατανάλωση ενός γραμμαρίου εικοσαπεντανοϊκού και δεκαεξανοϊκού οξέος την ημέρα από λάδι ψαριού ή από κάψουλες λαδιού ψαριού. Για τα άτομα που πάσχουν από σοβαρή υπερτριγλυκεριδαιμία (αύξηση των τριγλυκεριδίων περισσότερο από 500 mg/dl), η Αμερικανική Εταιρεία Καρδιολογίας συστήνει τη λήψη δύο έως τεσσάρων γραμμαρίων εικοσαπεντανοϊκού και δεκαεξανοϊκού οξέος την ημέρα. Φυσικά, η λήψη συμπληρωμάτων εικοσαπεντανοϊκού και δεκαεξανοϊκού οξέος πρέπει πάντα να γίνεται με ιατρική συνταγή και με στενή ιατρική παρακολούθηση.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τα ω-3 «γεννούν» παιδιά χωρίς τροφικές αλλεργίες

Διατροφικά στοιχεία και φυσικά συστατικά κατά των φλεγμονών

«Πολυφάρμακο» τα λίπη των ψαριών

Καρδιά και διατροφή

Αρχίζοντας από το Ωμέγα ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Ο ανθρώπινος εγκέφαλος αποτελείται κατά 60% από λίπος! Δύο από τα λιπαρά οξέα του εγκεφάλου έχουν συγκεντρώσει την προσοχή πολλών ερευνητών: το Δεκαεξανοϊκό Οξύ,γνωστό στα βιβλία πιο πολύ με την ένδειξη DΗΑ,και το Εικοσιπεντανοϊκό Οξύ (ΕΡΑ). Παρατήρησαν ότι πειραματόζωα που τους έδωσαν τροφή φτωχή σε DΗΑ παρουσίασαν καθυστέρηση στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και προβλήματα στα μάτια τους.Οταν αύξησαν την ποσότητα τα προβλήματα αυτά ευτυχώς για τα καημένα τα ζώα εξαφανίστηκαν.Μετά, οι έρευνες ανά τον κόσμο έδωσαν κάτι άλλο αξιοπερίεργο.Ενα οξύ με την περιληπτική ένδειξη 5-ΗΙΑΑ το οποίο βρήκαν στο υγρό που συνυπάρχει με τον εγκεφαλονωτιαίο μυελό στη σπονδυλική μας στήλη,η έλλειψη του οποίου συνδέθηκε με τα ποσοστά κατάθλιψης και με τον αριθμό των αυτοκτονιών.Επίσης συνδέθηκε με τη δυσλεξία και το σύνδρομο έλλειψης της ικανότητας για συγκέντρωση στα παιδιά.Το πιο ενδιαφέρον στην περίπτωσή μας είναι ότι η περιεκτικότητα σε 5-ΗΙΑΑ συνδέεται και με την περιεκτικότητα του DΗΑ στο πλάσμα του αίματος.Και ακόμη,ποντίκια γενετικά προγραμματισμένα να παρουσιάσουν Αλτσχάιμερ,όταν μπήκαν σε δίαιτα πλούσια σε DΗΑ παρουσίασαν στον εγκέφαλό τους λιγότερο εκτεταμένο σχηματισμό πλακών αμυλοειδούς, δηλαδή εκείνης της πρωτεΐνης που ενοχοποιείται για την κλασική αυτή ασθένεια των γηρατειών.Και ύστερα από τέτοιες έρευνες ψάχνεις να βρεις πού αφθονεί μια τέτοια ευεργετική για τον οργανισμό ουσία.Και επειδή η δομή του μορίου του DΗΑ περιλαμβάνει,εκτός από τους 22 άνθρακες,πάντα έναν διπλό δεσμό τρεις θέσεις πριν από το τέλος του μορίου,κάποιος ευφάνταστος με λίγες γνώσεις και του ελληνικού αλφαβήτου σκέφθηκε να ονομάσει τις ουσίες με αυτά τα χαρακτηριστικά Ωμέγα3.(Αντίστοιχα υπάρχουν και οι Ωμέγα-6 ουσίες,όπου ο τελευταίος διπλός δεσμός βρίσκεται έξι θέσεις πριν από το τέλος.)
Ακόμη και στο μητρικό γάλα υπάρχει μπόλικο DΗΑ, που σημαίνει ότι ο οργανισμός του ανθρώπου από χρόνια έχει αναγνωρίσει τη σημασία του για την εξέλιξη.Γι΄ αυτό τροφές πλούσιες σε Ωμέγα-3 ουσίες,όπως είναι τα κάπως λιπαρά ψάρια,σαρδέλες,σαφρίδια, σολομός,οδηγούνται στην εξαφάνιση... Για να μην πούμε ότι ζούμε σε μια διατροφική υστερία σχετικά με τις Ωμέγα-3 τροφές.Διότι κάποια στιγμή έγινε σχεδόν διαφημιστικό σύνθημα το «Ωμέγα-3 για την καρδιά». Με την έννοια ότι οι ουσίες αυτές δρουν και ως αντιπηκτικά μέσα στο αίμα και ως αντιφλεγμονώδη και κάποιες εργασίες μιλούσαν για ελάττωση των καρδιακών επεισοδίων σε πληθυσμούς το διαιτολόγιο των οποίων περιλαμβάνει αρκετά ψάρια μέσα στην εβδομάδα.Οι έξυπνοι έμποροι δεν άργησαν να δημιουργήσουν την καινούρια «Ωμέγα-3» τάση.Τροφές,χάπια, πρόσθετα που να περιέχουν Ωμέγα-3. Ως και ψωμί διαφημίστηκε ότι περιείχε πλέον Ωμέγα-3,αν και ένας ψύχραιμος καταναλωτής θα μπορούσε από την περιεκτικότητα που αναγράφεται υποχρεωτικά στη συσκευασία να καταλάβει ότι για να πάρει το ισοδύναμο σε Ωμέγα-3 ενός κομματιού ρέγκας θα έπρεπε να καταναλώσει τεράστιες ποσότητες από το ψωμί αυτό.Επίσης αποδείχθηκε ότι τα Ωμέγα-3 επιβραδύνουν τη φθορά των τελομερών των κυττάρων,και αυτό πιστεύεται πως είναι μια ένδειξη της γήρανσης του οργανισμού («Journal of Αmerican Μedical Αssociation», 20.1.2010).Δηλαδή τα τελομερή,που είναι κομμάτια DΝΑ χωρίς συγκεκριμένη χρήση στο τέλος των χρωμοσωμάτων,δρουν κάπως σαν...προφυλακτήρες. Σε κάθε διαίρεση του χρωμοσώματος η «ουρά» του δεν μπορεί να αντιγραφεί 100% και ένα κομματάκι χάνεται, άρα το τελομερές αυτό τμήμα κονταίνει ώσπου εξαφανίζεται στα πιο γερασμένα κύτταρα.Το Ωμέγα-3 λοιπόν φαίνεται ότι επιβραδύνει αυτή τη φθορά και έμμεσα τη γήρανση των κυττάρων.Οσο για την ψαροφαγία,αυτή φαίνεται ότι συμβάλλει επιπλέον στο να αντικατασταθούν άλλες,πιο ανθυγιεινές τροφές με κάτι περισσότερο υγιεινό.

 

61 οφέλη που παρέχουν στην υγεία τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

1. Υπάρχουν σημαντικές ενδείξεις ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν ευεργετική επίδραση στη διπολική διαταραχή.

2. Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων σχετίζονται με μειωμένη μανία και κατάθλιψη στη νεανική διπολική διαταραχή.

3. Σε κλινικές μελέτες έχει αναφερθεί ότι τα συμπληρώματα ιχθυελαίου που λαμβάνονται από το στόμα έχουν ευεργετικά αποτελέσματα στη ρευματοειδή αρθρίτιδα καθώς και σε ορισμένους ασθενείς με άσθμα.

4. Το ιχθυέλαιο βελτιώνει τη σωληναριακή δυσλειτουργία, το λιπιδαιμικό προφίλ και το οξειδωτικό στρες σε ασθενείς με IgA νεφροπάθεια.

5. Τα συμπληρώματα με λινέλαιο μειώνουν την αρτηριακή πίεση σε δυσλιπιδαιμικούς ασθενείς.

6. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μειώνουν τον καρδιαγγειακό κίνδυνο σε ασθενείς με μεταβολικό σύνδρομο συμπεριλαμβανομένων των δεικτών της φλεγμονής και αυτοανοσίας.

7. Σε μέτριες δόσεις μειώνουν τον θάνατο από καρδιαγγειακές παθήσεις και σε υψηλές δόσεις μειώνουν τα μη θανατηφόρα καρδιαγγειακά επεισόδια.

8. Τα συμπληρώματα με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μειώνουν τη συχνότητα εμφάνισης αιφνίδιου καρδιαγγειακού θανάτου σε ασθενείς με έμφραγμα του μυοκαρδίου.

9. Μειώνουν τη συνολική θνησιμότητα και τον αιφνίδιο θάνατο σε ασθενείς με συστολική δυσλειτουργία της αριστερής κοιλίας.

10. Η αύξηση των επιπέδων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων μπορεί να είναι 8 φορές πιο αποτελεσματική από την τοποθέτηση αυτόματων εξωτερικών απινιδωτών και 2 φορές πιο αποτελεσματική από την εμφύτευση απινιδωτών για την πρόληψη του αιφνίδιου θανάτου.

11. Τα συμπληρώματα μειώνουν τη συνολική θνησιμότητα και τον αιφνίδιο θάνατο σε ασθενείς που έχουν ήδη υποστεί καρδιακή προσβολή.

12. Η κατανάλωση μικρών ποσοτήτων ψαριών συνδέεται με μείωση της εμφάνισης στεφανιαίας νόσου.

13. Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων και η βιταμίνη D συντελούν στην ουσιαστική μείωση των ποσοστών ασβεστίου των στεφανιαίων αρτηριών και την επιβράδυνση της ανάπτυξης της πλάκας.

14. Εμποδίζουν την κολπική μαρμαρυγή ύστερα από χειρουργική επέμβαση παράκαμψης στεφανιαίων αρτηριών.

15. Τα συμπληρώματα έχουν θεραπευτικά αποτελέσματα σε παιδιά με Διαταραχή Ελλειμματικής Προσοχής – Υπερκινητικότητας.

16. Ο συνδυασμός των ωμέγα-3 και ωμέγα-6 λιπαρών οξέων καθώς και η κατανάλωση μαγνησίου και ψευδαργύρου έχουν ευεργετική επίδραση στην προσοχή, τη συμπεριφορά και τα ψυχολογικά προβλήματα των παιδιών και των εφήβων.

17. Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου έχουν σημαντική θεραπευτική επίδραση στα παιδιά με αυτισμό.

18. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι μια αποτελεσματική θεραπεία για παιδιά με αυτισμό.

19. Η κατανάλωση συμπληρωμάτων ωμέγα-3 λιπαρών οξέων μειώνει τα επίπεδα ομοκυστεΐνης σε ασθενείς με διαβήτη.

20. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα βελτιώνουν τη μακροαγγειακή και μικροαγγειακή λειτουργία σε άτομα με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 2.

21. Σε ασθενείς με σταθερή στεφανιαία νόσο βρέθηκε μια ανεξάρτητη και αντίστροφη συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα των ωμεγα-3 λιπαρών οξέων και τους φλεγμονώδεις βιοδείκτες.

22. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα βελτιώνουν την ενδοθηλιακή λειτουργία σε ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο.

23. Το ιχθυέλαιο έχει ευεργετική επίδραση στο ιξώδες του αίματος σε ασθενείς με περιφερική αγγειακή νόσο.

24. Τα συμπληρώματα ιχθυελαίου αυξάνουν την απόσταση που μπορούν να περπατήσουν οι ασθενείς με περιφερική αρτηριακή νόσο.

25. Το ωμέγα-3 λιπαρό οξύ που ονομάζεται εικοσιδυπενταενοϊκό οξύ (DPA) μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης περιφερικής αρτηριακής νόσου που σχετίζεται με το κάπνισμα.

26. Μια θεραπεία διάρκειας 8 μηνών με ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχει θετικές επιπτώσεις σε ασθενείς με κυστική ίνωση, όπως μείωση της φλεγμονής.

27. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν προστατευτική επίδραση ενάντια στην υπερπαραγωγή βλέννας λόγω πνευμονικών βακτηρίων σε ασθενείς με κυστική ίνωση.

28. Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων μειώνουν τους φλεγμονώδεις βιοδείκτες, την ταχύτητα καθίζησης των ερυθρών αιμοσφαιρίων και τα ποσοστά ιντερλευκίνης-8 σε ασθενείς με κυστική ίνωση.

29. Το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) αυξάνει την αντίσταση στη μόλυνση από το βακτήριο ψευδομονάς η αεριογόνος.

30. Τα συμπληρώματα εικοσαπεντανοϊκού οξέος (ΕΡΑ) έχουν θεραπευτική επίδραση σε ασθενείς με χρόνια ηπατίτιδα C.

31. Το εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕΡΑ) και το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) έχουν θετική επίδραση στη θεραπεία του Συστηματικού Ερυθηματώδη Λύκου.

32. Το ιχθυέλαιο μειώνει τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων σε ασθενείς με Συστηματικό Ερυθηματώδη Λύκο.

33. Τα ψάρια και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μακράς αλύσου μειώνουν τον κίνδυνο εμφάνισης στεφανιαίας νόσου καθώς και τη θνησιμότητα σε γυναίκες με διαβήτη.

34. Οι υψηλότερες συγκεντρώσεις των οξέων EPA και DPA στο πλάσμα συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο μη θανατηφόρου εμφράγματος του μυοκαρδίου στις γυναίκες.

35. Η κατανάλωση ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι αντιστρόφως ανάλογη με την εμφάνιση περιστατικών υπέρτασης.

36. Το ιχθυέλαιο αλλά όχι το λινέλαιο μειώνει τη φλεγμονή και αποτρέπει την υπερβολική πίεση που προκαλείται από καρδιακή δυσλειτουργία.

37. Η κατανάλωση ψαριών μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου σε ηλικιωμένα άτομα.

38. Η μέτρια κατανάλωση των οξέων EPA και DHA μπορεί να καθυστερήσει την εξασθένηση της νοητικής λειτουργίας σε ηλικιωμένους άντρες.

39. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν θεραπευτική επίδραση στην επιλόχεια κατάθλιψη.

40. Έχουν θετική επίδραση στη θεραπεία του συνδρόμου ξηροφθαλμίας.

41. Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων έχουν θεραπευτική δράση σε παιδιά με συμπτωματολογία Ελλειμματικής Προσοχής / Υπερκινητικότητας.

42. Η κατανάλωση ψαριών μειώνει τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου στους άντρες.

43. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα αποτρέπουν και αντιστρέφουν την αντίσταση στην ινσουλίνη.

44. Εμποδίζουν τον σχηματισμό πέτρας οξαλικού ασβεστίου στο ουροποιητικό σύστημα.

45. Είναι ευεργετικά για παιδιά που πάσχουν από βρογχικό άσθμα.

46. Τα συμπληρώματα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων συμβάλλουν στην πρόληψη του πρόωρου τοκετού σε εγκυμοσύνες τόσο χαμηλού όσο και υψηλού κινδύνου.

47. Η κατανάλωση ψαριών συνδέεται με μείωση κατά 63% της θνησιμότητας από καρκίνο του προστάτη.

48. Μειώνουν τη σοβαρότητα των αυτοάνοσων νοσημάτων.

49. Το λιπαρό οξύ ΕΡΑ έχει θεραπευτικό ρόλο στη μείωση της πνευμονικής υπέρτασης.

50. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα οδηγούν στη βελτίωση της αντοχής βάρους σε σκύλους με οστεοαρθρίτιδα.

51. Οι ασθενείς με πρωτοπαθές γλαύκωμα ανοιχτής γωνίας έχουν μειωμένα επίπεδα λιπαρών οξέων DHA και EPA στο αίμα τους.

52. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα μειώνουν την αντίσταση στην ινσουλίνη και το λιπώδες ήπαρ σε παχύσαρκα ποντίκια.

53. Η πρόσληψη εικοσιπεντανοϊκού και δοκοσαεξανοϊκού οξέος από τα ψάρια μπορεί να συνδέεται με μειωμένη εμφάνιση αλλεργικής ρινίτιδας.

54. Το μουρουνέλαιο (ωμέγα-3 λιπαρό οξύ) μειώνει την ανάγκη για λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων σε ασθενείς με ρευματοειδή αρθρίτιδα.

55. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα έχουν σημαντικά θεραπευτικά οφέλη και φαρμακευτική δράση στη θεραπεία της ρευματοειδούς αρθρίτιδας.

56. Μια διατροφή που περιέχει τα οξέα ΕΡΑ και DHA έχει ανασταλτική επίδραση στην ανάπτυξη και τη μετάσταση του καρκίνου του μαστού.

57. Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα προστατεύουν τους καπνιστές ενάντια στη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ).

58. Μικρές ελεγχόμενες μελέτες και μια ανοιχτή μελέτη για τη διπολική κατάθλιψη έδειξαν ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα φαίνεται πως είναι πιο αποτελεσματικά από τα εικονικά φάρμακα όσον αφορά την κατάθλιψη τόσο σε ενήλικες όσο και σε παιδιά.

59. Το ωμέγα-3 λιπαρό οξύ ΕΡΑ είναι τόσο αποτελεσματικό όσο και η φλουοξετίνη (Prozac) στη θεραπεία της μείζονος καταθλιπτικής διαταραχής.

60. Μια διατροφή χαμηλή σε τρανς λιπαρά και πλούσια σε ωμέγα-3 λιπαρά οξέα και ελαιόλαδο μειώνει τον κίνδυνο εκφύλισης της ωχράς κηλίδας λόγω ηλικίας.

61. Η αυξημένη πρόσληψη ωμέγα-3 λιπαρών οξέων μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο πνευμονίας

Μπορεί το ιχθυέλαιο να εμποδίσει τη σχιζοφρένεια και άλλες ψυχωτικές διαταραχές;

Μια καινούρια έρευνα αποκαλύπτει ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα που βρίσκονται στο ιχθυέλαιο ίσως είναι αποτελεσματικά στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ψύχωσης. Το ιχθυέλαιο περιέχει υψηλά επίπεδα ωμέγα-3 λιπαρών οξέων, τα οποία έχει αποδειχτεί ότι ενισχύουν τη φυσική μας ευεξία. Μπορούν όμως να βοηθήσουν και την ψυχική μας υγεία;

Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο περιοδικό «Nature Communications» και περιγράφει με λεπτομέρειες τον τρόπο με τον οποίο μια παρέμβαση διάρκειας 12 εβδομάδων με συμπληρώματα ωμέγα-3 μείωσε σημαντικά τον μακροπρόθεσμο κίνδυνο εκδήλωσης ψυχωτικών διαταραχών. Η χρήση ιχθυελαίου βρίσκεται από καιρό στη δημοσιότητα και θεωρείται από κάποιους ως απαραίτητο συστατικό της φυσικής μας ευεξίας. Μπορεί όμως να βελτιώσει και την ψυχική υγεία μας;

Το ιχθυέλαιο περιέχει τα λιπαρά οξέα εικοσαπεντανοϊκό οξύ (ΕΡΑ), δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA) και άλφα-λινολενικό οξύ (ALA), τα οποία αποτελούν βασικά συστατικά των κυτταρικών μεμβρανών στο σώμα μας και παρέχουν τη βάση για την παραγωγή των ορμονών. Σε μια έρευνα για την υγεία που διεξήχθη από το Εθνικό Ινστιτούτο Υγείας (NIH) βρέθηκε ότι το ιχθυέλαιο ήταν το πιο δημοφιλές φυσικό προϊόν που χρησιμοποιήθηκε από ενήλικες και παιδιά το 2012. Τον περασμένο μήνα, μια μελέτη ανακάλυψε ότι οι Αμερικανοί ξοδεύουν περίπου 1,2 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο σε χάπια και συμπληρώματα ιχθυελαίου.

Η μελέτη αποτελεί συνέχεια της προηγούμενης εργασίας της ερευνητικής ομάδας που έγινε το 2010, στην οποία επικεντρώθηκε πρώτα στον τρόπο με τον οποίο τα ωμέγα-3 επηρεάζουν την ανάπτυξη των ψυχωτικών διαταραχών. Ο συγγραφέας της μελέτης και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Μελβούρνης Paul Amminger και οι συνεργάτες του εξέτασαν τους συμμετέχοντες ηλικίας 13-25 ετών, οι οποίοι κρίθηκε ότι διέτρεχαν κίνδυνο εμφάνισης ψύχωσης και σχιζοφρένειας. Συνολικά έλαβαν μέρος 81 άτομα στην τυχαιοποιημένη και διπλά τυφλή μελέτη. Στους 41 χορηγούνταν ιχθυέλαιο καθημερινά για 3 μήνες ενώ οι υπόλοιποι έλαβαν εικονικό φάρμακο.

Μετά την περίοδο παρέμβασης 3 μηνών, όλοι οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για 12 μήνες. Σε αυτό το σημείο, οι 76 από τους 81 συμμετέχοντες ολοκλήρωσαν επιτυχώς τη μελέτη και βρέθηκε ότι μόνο 2 από τα 41 άτομα της ομάδας που έλαβε ιχθυέλαιο παρουσίασαν κάποια ψυχωτική διαταραχή. Αντιθέτως, το αντίστοιχο ποσοστό για την ομάδα του εικονικού φαρμάκου ήταν πολύ υψηλότερο, αφού 11 από τους 40 συμμετέχοντες παρουσίασαν κάποια ψυχωτική διαταραχή.

Μόνο το 10% εμφάνισε ψυχωτική διαταραχή εντός 7 ετών

Στη συνέχεια, 7 χρόνια μετά την αρχική μελέτη, τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ότι η πλειοψηφία των ατόμων που έλαβε το ιχθυέλαιο ακόμα δεν εμφάνισε σημάδια κάποιας ψυχωτικής διαταραχής. Μόνο 4 άτομα από τα 41 της ομάδας που είχε λάβει το ιχθυέλαιο για 3 μήνες ανέπτυξαν κάποια ψυχωτική διαταραχή από τότε. Και πάλι όμως, το ποσοστό ήταν πολύ υψηλότερο για την ομάδα που έλαβε το εικονικό φάρμακο, όπου οι 16 από τους 40 συμμετέχοντες εμφάνισαν κάποια ψυχωτική διαταραχή.

Μιλώντας στην εφημερίδα «The Guardian», ο καθηγητής Amminger δήλωσε ότι ελπίζει πως η μελέτη μπορεί να προσφέρει μια εναλλακτική θεραπεία για τις ψυχωτικές διαταραχές. Συγκεκριμένα ανέφερε τα εξής: «Η σχιζοφρένεια αποτελεί μια σημαντική αιτία αναπηρίας, αλλά η έγκαιρη θεραπεία συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα. Η μελέτη μας δίνει την ελπίδα ότι μπορεί να υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις για τα αντιψυχωτικά φάρμακα». Ένα πιθανό περιοριστικό της μελέτης είναι η σχετικά μικρή ομάδα δείγματος που χρησιμοποιήθηκε από τους ερευνητές. Λόγω αυτού, η περαιτέρω ανάλυση σε υποομάδες ήταν περιορισμένη

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ιχθυέλαια εναντίον αλκοόλ ΕΙΡΗΝΗ ΒΕΝΙΟΥ 

Η λήψη τους περιορίζει τη λαχτάρα για ποτό Αποτελεσματικά ενάντια στην υπερκατανάλωση αλκοόλ φαίνεται ότι είναι τα ω-3 λιπαρά οξέα, σύμφωνα με νέα αμερικανική μελέτη. Τα εντυπωσιακά νέα έρχονται από τους ειδικούς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Ιντιάνα οι οποίοι αρχικά μελετούσαν κατά πόσο τα ιχθυέλαια μπορούν να βοηθήσουν στην αντιμετώπιση της διπολικής διαταραχής (μανιοκατάθλιψη). Τα συμπληρώματα διατροφής με ιχθυέλαια αποτελούν, κατά τους ειδικούς, δραστική θεραπεία για την αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων, μεταξύ των οποίων συγκαταλέγονται ο αυτισμός και η άνοια.

«Μεθυσμένα» πειράματα, «νηφάλια» αποτελέσματα Οι Αμερικανοί πραγματοποίησαν πειράματα σε ποντίκια που έπασχαν από διπολική διαταραχή. Σε κάποια από αυτά χορήγησαν δοκοσαεξαενοϊκό οξύ (DHA) - αποτελεί βασικό συστατικό των ιχθυελαίων -  και στη συνέχεια συνέκριναν τα αποτελέσματα.

Ανακάλυψαν λοιπόν, ότι το DHA «επανέφερε» τη συμπεριφορά των τρωκτικών σε φυσιολογικά επίπεδα.

Το πλέον αναπάντεχο εύρημα ωστόσο, επισημαίνουν οι ερευνητές, ήταν το γεγονός ότι το συγκεκριμένο λιπαρό οξύ έδειξε να περιορίζει την όρεξη των ποντικιών για …αλκοόλ. «Τα ποντίκια που πάσχουν από διπολική διαταραχή, όπως και κάποιοι ασθενείς, λατρεύουν το αλκοόλ» αναφέρει χαρακτηριστικά ο κύριος συγγραφέας της μελέτης δρ Νικουλέσκου. «Τα πειραματόζωα που λάμβαναν DHA κατανάλωναν πολύ μικρότερες ποσότητες αλκοόλ σε σχέση με τα υπόλοιπα. Το συγκεκριμένο λιπαρό οξύ περιόριζε την καταχρηστική τους συμπεριφορά απέναντι στο αλκοόλ» προσθέτει ο ειδικός. «Πιστεύουμε ότι μια διατροφή πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα θα μπορούσε να βοηθήσει στην αντιμετώπιση αλλά και στην πρόληψη της διπολικής διαταραχής, όπως επίσης και στο πρόβλημα του αλκοολισμού» τονίζει ο δρ Νικουλέσκου.

Ισχυρή η δράση των ταπεινών λιπαρών οξέων Βάσει των αποτελεσμάτων της μελέτης, οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι σε μοριακό επίπεδο η λήψη ω-3 λιπαρών οξέων δρα στον εγκέφαλο σχεδόν όπως δρουν τα ψυχιατρικά φάρμακα. Σε επόμενο στάδιο, αναμένεται να ξεκινήσουν κλινικές δοκιμές για να δουν κατά πόσο τα εντυπωσιακά αυτά αποτελέσματα θα ισχύουν και για τον άνθρωπο. «Χρειάζεται πολλή δουλειά ακόμη σε αυτό το κομμάτι» καταλήγει ο δρ Νικουλέσκου. Η ενδιαφέρουσα μελέτη δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Translational Psychiartry».

ΚΟΡΥΦΗ

Εγκέφαλος και ω-3

Ω-3 εναντίον άνοιας Την κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο ενισχύουν τα ω-3 λιπαρά οξέα, Η συχνή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ω-3 λιπαρά οξέα, όπως π.χ. τα ψάρια, θα μπορούσε να έχει ως αποτέλεσμα την αυξημένη κυκλοφορία του αίματος στον εγκέφαλο, γεγονός που σύμφωνα με νέα βρετανική μελέτη ενδέχεται να περιορίζει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας. 

Τα ω-3 «ασπίδα» ενάντια στην άνοια Σύμφωνα με τα αποτελέσματά της που δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «Νeurology» τα ω-3, τα οποία έχουν αντιφλεγμονώδη δράση, φαίνεται ότι μειώνουν στο αίμα τα επίπεδα της πρωτεΐνης β-αμυλοειδές η συσσώρευση της οποίας θεωρείται «ένοχη» για Αλτσχάιμερ. Τα επίπεδα της πρωτεΐνης στο αίμα πιστεύεται ότι αντικατοπτρίζουν εκείνα του εγκεφάλου, σύμφωνα με τον δρα Σκαρμέα. «Δεν είναι εύκολο να μετρήσουμε τα επίπεδα του β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο, είναι όμως σχετικώς εύκολο να μετρήσουμε τα επίπεδα της πρωτεΐνης στο αίμα – μια μέτρηση που ως έναν βαθμό σχετίζεται με τα επίπεδα εναπόθεσης β-αμυλοειδούς και στον εγκέφαλο» είπε ο ερευνητής και προσέθεσε ότι «ο προσδιορισμός μέσω καινούργιων ερευνών σχετικά με το αν τα ω-3 ή άλλα θρεπτικά συστατικά συνδέονται πράγματι με τα επίπεδα του β-αμυλοειδούς στον εγκέφαλο ή στο νωτιαίο υγρό αναμένεται να ενισχύσει τη γνώση μας σχετικά με την ευεργετική επίδραση τροφών στην πρόληψη της άνοιας».

Νεανικός... εγκέφαλος με ω-3 Η συχνή κατανάλωση ψαριού κάνει «λίφτινγκ» στο μυαλό  Τα υψηλά επίπεδα ω-3 λιπαρών οξέων στον οργανισμό, προστατεύουν από τη συρρίκνωση του εγκεφάλου και από τη φθίση των νοητικών ικανοτήτων, υποστηρίζει νέα μελέτη αμερικανών επιστημόνων.

Νόσος Alzheimer

ΚΟΡΥΦΗ

Τα ω-3 «χτίζουν» μυς Λαλίνα Φαφούτη 

Σε συνδυασμό με ήπια άσκηση καταπολεμούν την απώλεια μυϊκού ιστού Η τακτική πρόσληψη ιχθυελαίων σε συνδυασμό με ήπια άσκηση μπορεί να σώσει πολλούς από την απώλεια μυϊκού ιστού που επέρχεται με την ηλικία. Η ανακάλυψη, η οποία προέρχεται από μια πρώτη κλινική δοκιμή στη Σκωτία, έρχεται να προστεθεί σε άλλες που έχουν εντοπίσει ποικίλες ευεργετικές επιδράσεις των λιπαρών οξέων ω-3, από την πρόληψη των καρδιακών παθήσεων ως την ενίσχυση του οργανισμού των ασθενών με καρκίνο απέναντι στις παρενέργειες της χημειοθεραπείας.

Οι ειδικοί σύντομα θα ξεκινήσουν μια νέα, ευρύτερη δοκιμή προκειμένου να επιβεβαιώσουν τις πρώτες διαπιστώσεις τους, είναι όμως τόσο βέβαιοι για τα ευρήματά τους ώστε ήδη συνιστούν τη «στροφή» των ατόμων μέσης ηλικίας και άνω προς την κατανάλωση ψαριών και τη λήψη συμπληρωμάτων που περιέχουν τα πολύτιμα λιπαρά οξέα.

Σαρκοπενία: απώλεια μυϊκού ιστού με την ηλικία Με το πέρασμα του χρόνου ακόμη και οι υγιείς μεσήλικες χάνουν μυϊκό ιστό, σε ποσοστό 0,5% ως 2% ανά έτος. Η απώλεια αυτή, η οποία ονομάζεται σαρκοπενία, αποτελεί έναν από τους βασικούς παράγοντες για την εμφάνιση της αδυναμίας, της αστάθειας και των κινητικών προβλημάτων που συνοδεύουν την προχωρημένη ηλικία. Η σαρκοπενία σχετίζεται, σύμφωνα με τις ανακαλύψεις των ειδικών, με τον τρόπο ζωής και τη διατροφή: όπως έχει διαπιστωθεί, ο καθιστικός τρόπος ζωής και μια διατροφή «φτωχή» σε πρωτεΐνες επιταχύνουν τον ρυθμό της μυϊκής απώλειας. Βλέποντας από άλλες μελέτες ότι τα ζώα τα οποία ταΐζονταν με τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά ω-3 εμφάνιζαν αύξηση του μυϊκού ιστού τους ο δρ Στιούαρτ Γκρέι του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν σκέφτηκε να εξετάσει αν τα λιπαρά οξέα που προσφέρουν τα ιχθυέλαια θα μπορούσαν να αναστρέψουν την πορεία της σαρκοπενίας στις μεγαλύτερες ηλικίες.

Από τα ποντίκια στους ανθρώπους Οι μελέτες του ερευνητή του Πανεπιστημίου του Αμπερντίν σε μεσήλικες ποντικούς έδειξαν ότι η υποψία του ήταν σωστή. Όπως διαπιστώθηκε, τα πειραματόζωα στα οποία χορηγήθηκαν συμπληρώματα ιχθυελαίων παρουσίασαν μικρότερη απώλεια μυϊκού ιστού σε σχέση με εκείνα που δεν είχαν λάβει ιχθυέλαια. «Τα ιχθυέλαια φάνηκαν να έχουν αναβολική προστατευτική επίδραση στους ποντικούς, όμως οι ποντικοί δεν είναι άνθρωποι γι’ αυτό το επόμενο βήμα ήταν να δοκιμάσουμε με ανθρώπους» ανέφερε ο ειδικός παρουσιάζοντας τα ευρήματά του στο Βρετανικό Φεστιβάλ Επιστήμης στο Αμπερντίν. Η «ανθρώπινη» δοκιμή έγινε σε 14 γυναίκες ηλικίας 65 ετών και άνω. Ολες οι εθελόντριες ακολούθησαν επί 12 εβδομάδες ένα πρόγραμμα ήπιας άσκησης – συγκεκριμένα δυο ημίωρα κλασικών ασκήσεων για την εκγύμναση των μυών στα κάτω άκρα. Στις μισές από αυτές χορηγήθηκαν συμπληρώματα ιχθυελαίων με λιπαρά οξέα EPA (εικοσιπεντανοϊκό οξύ) και DHA (δοκοσαεξανοϊκό οξύ) ενώ στις άλλες μισές χορηγήθηκε ένα placebo με ελαιόλαδο. Στην αρχή και στο τέλος της δοκιμής έγιναν μετρήσεις του μυϊκού ιστού στα κάτω άκρα των γυναικών.

«Κλειδί» τα EPA και DHA Τα αποτελέσματα της δοκιμής σε ανθρώπους ήταν εξίσου θεαματικά με εκείνα που είχαν παρατηρηθεί στα ζώα: ο μυϊκός ιστός των γυναικών που παράλληλα με την άσκηση είχαν λάβει placebo με ελαιόλαδο αυξήθηκε κατά 11% ενώ εκείνων που είχαν λάβει EPA και DHA αυξήθηκε κατά 20%. Καθώς η σαρκοπενία εξελίσσεται σε σοβαρό πρόβλημα για την υγεία και την ποιότητα ζωής στις μεγαλύτερες ηλικίες – ο δρ Γκρέι τόνισε ότι στις Ηνωμένες Πολιτείες πλήττει το 25% των ατόμων ηλικίας 50-70 ετών και περισσότερο από το 50% των άνω των 80 με τεράστιο ασφαλιστικό κόστος, τόσο από την άποψη της περίθαλψης όσο και από εκείνη των ατυχημάτων από τις πτώσεις – τα ευρήματα θεωρούνται σημαντικά. Επισημαίνοντας ότι η περιεκτικότητα των διαφόρων σκευασμάτων σε EPA και DHA ποικίλλει, ο ειδικός συνιστά στα άτομα μέσης ηλικίας και άνω που θέλουν να βελτιώσουν τη μυϊκή μάζα τους λαμβάνοντας συμπληρώματα ιχθυελαίων παράλληλα με την ήπια άσκηση να προτιμούν εκείνα με τα υψηλότερα επίπεδα των δυο συγκεκριμένων λιπαρών οξέων. Εναλλακτικά, μισή μερίδα ψαριών πλούσιων σε ω-3 – όπως π.χ. οι σαρδέλες, ο γαύρος, ο σολομός ή το σκουμπρί – μπορεί να προσφέρει τις δόσεις EPA και DHA που χορηγήθηκαν στη μελέτη.

 

ω-3 «βόμβες» υγείας ΑΠΟ ΤΗ ΜΥΡΤΩ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

Υπάρχουν λιπαρά που εγγυώνται την υγεία του οργανισμού μας; Τα ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν την ασπίδα προστασίας που χρειαζόμαστε. Για να παραμείνουμε, λοιπόν, υγιείς, αρκεί να ξεκινήσουμε από το... Ω. Προσπαθούμε να προλάβουμε ασθένειες αποφεύγοντας τα λιπαρά. Λάθος, λένε οι επιστήμονες. Υπάρχουν και «καλά» λιπαρά. Τα ω-3 κλείνουν μέσα τους ιδιότητες που αποδεικνύονται ευεργετικές για τον οργανισμό μας. Βάζοντας, λοιπόν, λιπαρά ψάρια στο τραπέζι, καταναλώνοντας καρύδια και λιναρόσπορο στην καθημερινότητά μας, δημιουργούμε μια προστατευτική ασπίδα γύρω μας.
1. Προστασία της καρδιάς
Τα ω-3 λιπαρά οξέα, και συγκεκριμένα το EPA και το DHA, έχουν συνδεθεί με την καρδιαγγειακή υγεία χάρη στην αντιθρομβωτική τους δράση. Έρευνα επιστημόνων από το τμήμα Καρδιολογίας του Πανεπιστημίου Aalborg της Δανίας, η οποία δημοσιεύτηκε το 2010, έδειξε ότι οι άνδρες που κατανάλωναν πολλά ψάρια πλούσια σε ω-3 λιπαρά οξέα είχαν 27% λιγότερες πιθανότητες εκδήλωσης εμφράγματος. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA) πρότεινε σε γνωμοδότησή της το 2009 ως συνιστώμενη αναγραφόμενη τιμή στις ετικέτες τροφίμων τα 250 mg ω-3 λιπαρών οξέων μακράς αλύσου (EPA και DHA) την ημέρα, ποσότητα η οποία, σύμφωνα με τα περισσότερα ερευνητικά ευρήματα, φαίνεται να είναι ευεργετική για την καρδιαγγειακή υγεία υγιών ατόμων. Επιπλέον, κλινικές μελέτες έδειξαν πως η πρόσληψη EPA και DHA μπορεί να μειώσει τη συχνότητα εμφάνισης της καρδιακής ανεπάρκειας και ότι η συμπληρωματική χορήγηση φαρμακευτικών δόσεων μπορεί να παρατείνει το
προσδόκιμο ζωής  σε ασθενείς με διεγνωσμένη καρδιακή ανεπάρκεια, αποτρέποντας την εμφάνιση περαιτέρω καρδιακών επεισοδίων.
2. Ρύθμιση της πίεσης
Τα ω-3 λιπαρά οξέα φαίνεται ότι σχετίζονται και με την αρτηριακή πίεση. Αποτελέσματα της «Διεθνούς Μελέτης για τα Μακρο- και Μικροθρεπτικά Συστατικά και την Υπέρταση», όπου εκτιμήθηκε η διατροφική πρόσληψη ω-3 λιπαρών και η αρτηριακή πίεση 4.680 ανδρών και γυναικών, ηλικίας 40-59 ετών, έδειξαν πως άνθρωποι που κατανάλωναν μεγαλύτερες ποσότητες των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων από τον μέσο όρο εμφάνισαν μείωση κατά περίπου 0,5 mmHg τόσο στη συστολική όσο και στη διαστολική πίεση.
3. Βελτίωση λιπιδαιμικού προφίλ
Πρόσφατη μελέτη έδειξε ότι η κατανάλωση ω-3 λιπαρών οξέων μπορεί να συμβάλλει στη μείωση των τριγλυκεριδίων στο αίμα μέχρι και 25% σε υγιή άτομα και μέχρι 50% σε άτομα με υπερτριγλυκεριδαιμία. Μάλιστα, οι πιο σύγχρονες συστάσεις της Ευρωπαϊκής Καρδιολογικής Εταιρείας και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αθηροσκλήρωσης για τη διαχείριση των δυσλιπιδαιμιών υποδεικνύουν την ημερήσια κατανάλωση 2-3 γρ. ω-3 λιπαρών οξέων σε άτομα με υπερτριγλυκεριδαιμία, με στόχο τη μείωση των τριγλυκεριδίων.
4. Καλύτερη διάθεση
Τα ω-3 λιπαρά οξέα αποτελούν βασικό δομικό συστατικό των νευρικών κυττάρων, οπότε συσχετίζονται και με την εγκεφαλική λειτουργία. Σύμφωνα με έρευνα, τα ω-3 από ιχθυέλαια φαίνεται ότι μπορούν να καθυστερήσουν τη μείωση της γνωσιακής λειτουργίας που παρουσιάζεται σε ηλικιωμένους, ενώ πρόσφατη μετα-ανάλυση έδειξε ότι η πρόσληψη των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων δρα ευεργετικά ενάντια στα συμπτώματα της κατάθλιψης.
5. Αντικαρκινική δράση
Έρευνες αποδίδουν και αντικαρκινικές ιδιότητες στα ω-3 λιπαρά οξέα, συνδέοντας τη συστηματική τους κατανάλωση με προστασία από τον καρκίνο του παχέος εντέρου, του μαστού και του προστάτη. Σύμφωνα, μάλιστα, με πρόσφατη μετα-ανάλυση από το τμήμα Ουρολογίας του Πανεπιστημίου McGill στο Montreal του Καναδά, άτομα που καταναλώνουν συστηματικά ω-3 λιπαρά οξέα παρουσιάζουν 63% μειωμένη θνησιμότητα από καρκίνο του προστάτη.
6. Μείωση του πόνου και των φλεγμονών
Επιπλέον, η λήψη των συγκεκριμένων λιπαρών οξέων έχει συσχετιστεί σε αρκετές μελέτες και με μείωση συμπτωμάτων σε καταστάσεις φλεγμονής, όπως η
Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, αλλά και μείωση του πόνου σε φλεγμονώδεις νόσους του εντέρου και σε περιπτώσεις δυσμηνόρροιας.
Η ταυτότητά τους
Τα ω-3 είναι λιπαρά οξέα που ανήκουν στα «καλά» πολυακόρεστα λιπαρά και χωρίζονται σε 2 κατηγορίες:
Στο α-λινολενικό οξύ (ALA), που το βρίσκουμε σε φυτικά τρόφιμα, όπως ο λιναρόσπορος και το μπρόκολο.
Στο εικοσιπεντανοϊκό οξύ (EPA) και το δοκοσαεξανοϊκό οξύ (DHA), που περιέχονται σε ψάρια και θαλασσινά.
Η διαφορά μεταξύ τους είναι ότι τα EPA και DHA ο οργανισμός μας τα προσλαμβάνει έτοιμα από τις τροφές που τα περιέχουν, ενώ το α-λινολενικό οξύ (ALA) μετατρέπεται σε EPA και DHA μέσα στο σώμα μας.
Τι μας προσφέρουν;
Τα 5+1 «συν» τους
Πραγματική «βόμβα» υγείας φαίνεται να είναι τα ω-3 λιπαρά οξέα, τα οποία, σύμφωνα με μελέτες, δρουν προστατευτικά στην υγεία της καρδιάς, συμβάλλουν στη σωστή εγκεφαλική λειτουργία και στη ρύθμιση των τριγλυκεριδίων στο αίμα, ενώ φαίνεται να σχετίζονται με μείωση της φλεγμονής και περιορισμό του πόνου, αντιμετώπιση της κατάθλιψης και προληπτική δράση ενάντια σε ορισμένες μορφές καρκίνου.
eμπλουτισμένα τρόφιμα
Αν και πλήθος ερευνών επιβεβαιώνει τα πολλαπλά οφέλη των ω-3 λιπαρών οξέων στην υγεία του οργανισμού μας, η πρόσληψή τους συνήθως δεν καλύπτει τις συστάσεις κατανάλωσης. Έτσι, η βιομηχανία τροφίμων προχώρησε στη δημιουργία προϊόντων εμπλουτισμένων με ω-3 λιπαρά. Στην αγορά, λοιπόν, μπορούμε πλέον να βρούμε ψωμί που έχει εμπλουτιστεί με τα συγκεκριμένα λιπαρά οξέα, αυγά με αυξημένα ποσοστά ω-3 λιπαρών οξέων μέσω της εκτροφής πουλερικών με φύκια και ιχθυέλαια, καθώς και εμπλουτισμένους χυμούς, αλλαντικά, μαργαρίνες, κράκερ, φρυγανιές και τυριά. Τα
eμπλουτισμένα τρόφιμα, ωστόσο, από μόνα τους δεν αποτελούν μια μαγική λύση που καταπολεμά ασθένειες και μας κρατά υγιείς. Αντίθετα, η κατανάλωσή τους μπορεί να συμβάλλει στην ενίσχυση της διατροφής μας όταν εντάσσεται στο πλαίσιο ενός ισορροπημένου διαιτολογίου, το οποίο περιλαμβάνει και φυσικές τροφές πλούσιες σε ω-3, όπως τα λιπαρά ψάρια.

Οι 20 top τροφές

Τρόφιμο

Περιεκτικότητα σε ω-3 (γρ.)

Λιναρόσπορος (2 κουταλιές)

Καρύδια (1/4 φλιτζανιού)

Σολομός (120 γρ.)

Σκουμπρί (120 γρ.)

Πέστροφα ιχθυοτροφείου (120 γρ.)

Σαρδέλες σε λάδι (120 γρ.)

Ξιφίας (120 γρ.)

Τόνος ψάρι (120 γρ.)

Πέρκα (120 γρ.)

Γαρίδες μαγειρεμένες (120 γρ.)

Λυθρίνι μαγειρεμένο (120 γρ.)

Χταπόδι μαγειρεμένο (120 γρ.)

Λαχανάκια Βρυξελλών (1 φλιτζάνι)

Μπακαλιάρος μαγειρεμένος (120 γρ.)

Κουνουπίδι / Μπρόκολο βρασμένο (1 φλιτζάνι)

Λάχανο βρασμένο (1 φλιτζάνι)

Σπανάκι βρασμένο (1 φλιτζάνι)

Φιστίκια Αιγίνης (1/2 φλιτζάνι)

Σουσάμι ψημένο (2 κουταλιές)

Ταχίνι (2 κουταλιές)

3,5 γρ.

2,27 γρ.

2,56 γρ.

1,65 γρ.

1,4 γρ.

1,36 γρ.

1,2 γρ.

0,8 γρ.

0,55 γρ.

0,4 γρ.

0,4 γρ.

0,4 γρ.

0,26 γρ.

0,3 γρ.

0,2 γρ.

0,17 γρ.

0,15 γρ.

0,15 γρ.

0,1 γρ.

0,1 γρ.

Τα ω-3 στο τραπέζι μας
Οι παρακάτω πρακτικοί τρόποι θα μας βοηθήσουν να εντάξουμε τα ω-3 λιπαρά οξέα στην καθημερινότητά μας και να επωφεληθούμε στο έπακρο από τα οφέλη τους.
● Για πρωινό, προσθέτουμε καρύδια στο γιαούρτι ή το γάλα με τα δημητριακά μας.
Επιλέγουμε για σνακ ένα κουλούρι με σουσάμι ή μια χούφτα καρύδια.
● Καταναλώνουμε 2-3 φορές την εβδομάδα ψάρια (μεταξύ των οποίων και λιπαρά).
● Συνοδεύουμε κάθε γεύμα μας με λαχανικά εποχής που περιέχουν ω-3 λιπαρά οξέα, όπως είναι το λάχανο, το μπρόκολο, το κουνουπίδι και τα λαχανάκια Βρυξελλών.
● Ρίχνουμε σπόρους λιναρόσπορου στη σαλάτα μας.
● Δοκιμάζουμε να φτιάξουμε μόνοι μας ψωμί, προσθέτοντας λιναρόσπορο.


 

ΚΟΡΥΦΗ

7 συνδυασμοί από το… φαρμακείο της φύσης

Προβλήματα στο στομάχι; Κουρασμένο και γερασμένο δέρμα; Εξασθενημένη όραση; Εξάντληση και κόπωση; Ή μήπως αδύναμα οστά; Όποιο από τα παραπάνω συμπτώματα και να σας ταλαιπωρεί, η λύση βρίσκεται στη… φύση.

Υπάρχουν πολλά θρεπτικά και ευεργετικά για τον οργανισμό μας συστατικά, που βρίσκονται άφθονα σε φυτικά ή και ζωικά προϊόντα και μπορούν να βελτιώσουν θεαματικά την πολύτιμη υγεία μας. Οι περισσότεροι ξέρουμε ήδη από τα παιδικά μας χρόνια, ότι πρέπει να πίνουμε πολύ γάλα, για γερά και δυνατά οστά ή ότι είναι καλό καταναλώνουμε όσπρια, για να ενισχύουμε τον οργανισμό μας με σίδηρο. (Σημείωση Εναλλακτικής Δράσης: άσχετα που ο ρόλος του γάλακτος πλέον αμφιβητείται έντονα για τον ευεργετικό του ρόλο στους ενήλικες)

Συνεπώς η αξία αρκετών υπερτροφών, είναι ιδιαίτερα γνωστή και διαδεδομένη. Εκείνο που χρειάζεται είναι, να τις συμπεριλάβουμε στην καθημερινή μας διατροφή και ο οργανισμός θα πάψει να έχει ανάγκη από τα κάθε είδους σκευάσματα… και υποκατάστατα.

Ασβέστιο και ινουλίνη: για δυνατά οστά και υγιές στομάχι

Αν αντιμετωπίζετε στομαχικές ή κοιλιακές διαταραχές, σίγουρα θα έχετε ακούσει για την ινουλίνη, έναν φυτικό πολυσακχαρίτη, που παράγεται από πολλά είδη φυτών και κυρίως από τις ρίζες. Τα οφέλη της ινουλίνης για τον ανθρώπινο οργανισμό είναι πολλαπλά. Κατ’ αρχήν ενισχύει την απορρόφηση ασβεστίου και του μαγνησίου δυναμώνοντας τα οστά, ενώ συμβάλλει και στην ανάπτυξη φυσικών βακτηρίων του εντέρου που βοηθούν σημαντικά στη διαδικασία της πέψης. Επιπλέον, η χρήση της ινουλίνης δεν προκαλεί αύξηση των επιπέδων των τριγλυκεριδίων και θεωρείται ωφέλιμη ουσία για τους διαβητικούς. Μπορείτε να την βρείτε σε φυτικά συμπληρώματα τροφής, αλλά και σε προϊόντα όπως το γιαούρτι ή ακόμη καλύτερα σε μερικές υγιεινές τροφές, όπως οι παρακάτω:

Πηγές ασβεστίου: γάλα, γιαούρτι, τυρί (όλα τα είδη), μπρόκολο, λάχανο, σολομός και σαρδέλες σε κονσέρβα, τόφου (προϊόν από γάλα της σόγιας), αμύγδαλα, ενισχυμένος χυμός πορτοκαλιού ή ενισχυμένη σόγια, ρύζι και γάλα αμυγδάλου.

Πηγές ινουλίνης: αγκινάρες, χόρτα, πικραλίδες, κρεμμύδια, σκόρδα, μπανάνες, ραδίκια, αλεύρι ολικής αλέσεως ή και σπαράγγια.

Ιδανικός βέβαια είναι ο συνδυασμός των δύο θρεπτικών συστατικών, όπως για παράδειγμα: μπανάνες με δημητριακά σε άπαχο γάλα ή ψημένα σπαράγγια, εμπλουτισμένα με τυρί παρμεζάνα.

Ασβέστιο και βιταμίνη D: για γερά οστά

Έχετε ποτέ αναρωτηθεί γιατί το γάλα, ενισχύεται με βιταμίνη D; Επειδή ο οργανισμός μας χρειάζεται μεγάλες ποσότητες βιταμίνης D, για να απορροφήσει το ωφέλιμο για τα οστά ασβέστιο. Από πού όμως μπορούμε να «εφοδιάσουμε» τον οργανισμό μας με τις αναγκαίες ποσότητες των άνω θρεπτικών συστατικών; Υπάρχουν πολλές επιλογές:

Πηγές Ασβεστίου: λαχανίδες, μπρόκολο, γάλα, γιαούρτι, τυρί, ενισχυμένος χυμός πορτοκαλιού ή ενισχυμένη σόγια, ρύζι και γάλα από αμύγδαλα.

Πηγές βιταμίνης D: σολομός, σαρδέλες, τόνος (σε κονσέρβα), ρέγκα, κρόκος αυγού ενισχυμένη σόγια, ρύζι και γάλα είτε από αγελάδες, είτε από αμύγδαλα.

Μερικοί θρεπτικοί και υγιεινοί συνδυασμοί, είναι οι εξής: ψητός σολομός με σοταρισμένο λάχανο, ομελέτα με μπρόκολα ή τόνος με χαμηλών λιπαρών τυρί σε ψωμί ολικής αλέσεως.

Βιταμίνη E και C: για τέλεια όραση

Θέλετε να προστατέψετε την όραση σας; Νιώθετε τα μάτια σας κουρασμένα; Η λύση βρίσκεται στην βιταμίνη Ε, που έχει την ικανότητα να αποτρέπει την εκφύλιση της ώχρας κηλίδας, μια βασική αιτία της τύφλωσης. Σε συνδυασμό με την βιταμίνη C, είναι οι καλύτεροι σύμμαχοι για την υγεία των ματιών. Από πού όμως μπορούμε να αντλήσουμε, τις θαυματουργές βιταμίνες; Δείτε μερικές καλές πηγές:

Πηγές βιταμίνης Ε: Αμύγδαλα, φιστίκια (ή φυστικοβούτυρο), φύτρες σιταριού, σπόροι ηλίανθου και φασόλια σόγιας.

Πηγές βιταμίνης C: εσπεριδοειδή, ακτινίδια, χρωματιστές πιπεριές, μπρόκολα, λαχανάκια Βρυξελλών, ντομάτες, φράουλες και πατάτες.

Για καλύτερα αποτελέσματα, επιλέξετε κάποιον από τους παρακάτω συνδυασμούς: φυστικοβούτυρο με κομμένες φράουλες (σε κάποιο τοστ ή σάντουιτς)ή μια σαλάτα με εσπεριδοειδή και ψημένα αμύγδαλα.

Σίδηρος και βιταμίνη C: για περισσότερη ενέργεια

Νιώθετε κούραση, εξάντληση ή ατονία; Η λύση είναι ο σίδηρος, ο οποίος συμβάλλει στη μεταφορά οξυγόνου στους μύες, στον εγκέφαλο και γενικά σε όλο το σώμα. Από την άλλη πλευρά, η βιταμίνη C βοηθά στο να διατηρούμε υγιές το δέρμα μας, να προλαμβάνουμε τις καρδιακές παθήσεις, αλλά και στο να απορροφάει ο οργανισμός μας περισσότερο σίδηρο. Τον σίδηρο μπορούμε να τον βρούμε σε φρούτα, λαχανικά, αλλά και σε ζωικά προϊόντα (κόκκινο κρέας, κοτόπουλο ή αυγά).

Επειδή όμως ο οργανισμός μας, είναι δύσκολο να απορροφήσει την αναγκαία ποσότητα σιδήρου μόνο από τα φυτικά προϊόντα, καλό είναι να συνδυάσουμε την πρόσληψή του, με ποσότητες βιταμίνης C. Μερικές καλές πηγές σιδήρου και βιταμίνης C είναι οι ακόλουθες:

Πηγές σιδήρου: σπανάκι, βρώμη, τόφου, φύτρες σιταριού, quinoa, αμυλούχα όσπρια όπως τα μαύρα φασόλια, τα pinto, τα φασόλια σόγιας, η φάβα ή και τα ρεβίθια.

Πηγές βιταμίνης C: εσπεριδοειδή, γκουάβα, φράουλες, ντομάτες, χρωματιστές πιπεριές, μπρόκολα, λαχανάκια Βρυξελλών και πατάτες.

Για περισσότερη ενέργεια, συνδυάστε μεταξύ τους τις τροφές. Μερικές καλές επιλογές είναι οι εξής: σαλάτα με σπανάκι και φέτες από πορτοκάλι, burritos με φασόλια και σάλτσα αλλά και βρώμη με φράουλες.

Βιταμίνη K και «καλά» λίπη: για γερά οστά και υγιή καρδιά

Το λίπος, μπορεί να είναι και ωφέλιμο για την υγεία, αρκεί να επιλέγουμε τον σωστό τύπο του. Τι εννοούμε; Τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λίπη, είναι μια καλή πηγή Ω-3 λιπαρών οξέων, με ευεργετικά για την υγεία οφέλη όπως: μείωση των επιπέδων της κακής χοληστερόλης, βελτίωση της λειτουργίας της καρδιάς κ.ά.. Ανάλογα είναι και τα οφέλη από την πρόσληψη βιταμίνης Κ, που είναι εκτός των άλλων αναγκαία για το σχηματισμό γερών οστών και την πήξη του αίματος.

Ενισχύστε το διατροφολόγιό σας, με μερικές από τις παρακάτω τροφές και θα δείτε εντυπωσιακά αποτελέσματα:

Πηγές βιταμίνης K: λαχανίδα, σπανάκι, σέσκουλα, χόρτα, μπρόκολο, λαχανάκια Βρυξελλών.

Πηγές καλών λιπαρών είναι οι ξηροί καρποί, όπως: αμύγδαλα, καρύδια, φιστίκια, κάσιους, αλλά και ελαιόλαδο, αμυγδαλέλαιο, λάδι canola, λιναρόσποροι, ψημένο σουσάμι ή αβοκάντο.

Οι ιδανικοί συνδυασμοί για καλύτερα αποτελέσματα είναι: σέσκουλα, σπανάκι ή μπρόκολα σοταρισμένα σε ελαιόλαδο ή και ψητά λαχανάκια Βρυξελλών με αμύγδαλα.

Βήτα-καροτένιο/ βιταμίνη Α και λίπος: για υγιή και λαμπερή επιδερμίδα

Καιρός να απαλλαγείτε από τις κάθε λογής κρέμες. Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με βήτα καροτένιο, το οποίο όμως χρειάζεται λίπος, προκειμένου να απορροφηθεί. Με κατάλληλες διεργασίες μέσα στον οργανισμό, μετατρέπεται σε βιταμίνη Α.

Η βιταμίνη Α, παίζει σημαντικό ρόλο και στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού μας συστήματος και στη διαδικασία αναπαραγωγής. Αλλά ο οργανισμός για να την απορροφήσει, χρειάζεται το κατάλληλο λίπος. Καταναλώστε άφοβα , μερικές από τις παρακάτω τροφές:

Πηγές βήτα- καροτένιου: καρότα, βερίκοκα, γλυκοπατάτες, σπανάκι, λαχανίδες, παπάγια κ.ά.

Πηγές λίπους: ξηροί καρποί, όπως αμύγδαλα, φιστίκια, ελαιόλαδο, αμυγδαλέλαιο, λάδι canola, λιναρόσποροι, ψητό σουσάμι, αβοκάντο κ.ά..

Επιλέξετε μερικούς υγιεινούς συνδυασμούς και το δέρμα σας… θα αστράφτει: καλοψημένες γλυκοπατάτες με ελαιόλαδο ή λάδι canola, καρότο βουτηγμένο σε χούμους ή φτιάξτε ένα μίγμα με αποξηραμένα βερίκοκα, παπάγια, αμύγδαλα και καρύδια.

Ψευδάργυρος και ενώσεις θείου: για τόνωση του ανοσοποιητικού συστήματος

Οι λάτρεις του κρεμμυδιού και του σκόρδου, πρέπει να είναι ιδιαίτερα χαρούμενοι. Με την προσθήκη σκόρδου και κρεμμυδιού, δεν πετυχαίνουν μόνο να ενισχύσουν σημαντικά τη γεύση των φαγητών τους, αλλά ταυτόχρονα αυξάνουν την πρόσληψη ψευδαργύρου από τον οργανισμό, με όλες τις ευεργετικές συνέπειες που έχει. Από πού όμως μπορείτε να αντλήσετε ψευδάργυρο;

Πηγές ψευδαργύρου: δημητριακά και ψωμί ολικής αλέσεως, καστανό ρύζι και όσπρια.

Πηγές ενώσεων θείου: σκόρδο και κρεμμύδι

Για περισσότερη τόνωση, επιλέξτε κάποιον από τους παρακάτω συνδυασμούς: καστανό ρύζι με καραμελωμένα κρεμμύδια ή ψωμί ολικής αλέσεως με επάλειψη ελαφριάς κρέμας τυριού και φέτες κρεμμυδιού.
 

ΚΟΡΥΦΗ

Φυλλικό οξύ: Πόσο... φιλικό είναι; της Νίκης Ψάλτη

 

Πολλά είναι τα δημο­σιεύματα του διεθνούς τύπου που υπερθεματίζουν τελευταία υπέρ ή κατά του φυλλικού οξέος. Πράγματι, η διχογνωμία μεταξύ των επιστημόνων για τα οφέλη και τους κινδύνους αυτής της βιταμίνης φαίνεται ότι προβληματίζει την κοινή γνώμη. Η αφορμή για τη διαμάχη δόθηκε στη Μεγάλη Βρετανία, η οποία, έπειτα από γνωμοδότηση του βρετανικού Οργανισμού Τροφίμων (Food Standards Agency), ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να προχωρήσει στον εμπλουτισμό του ψωμιού ή του αλευριού με φυλλικό οξύ. Εάν συναινέσει το βρετανικό Υπουργείο Υγείας, η Μεγάλη Βρετανία θα είναι η πρώτη ευρωπαϊκή χώρα που θα ακολουθήσει το παράδειγμα των ΗΠΑ και του Καναδά, που ήδη εμπλουτίζουν υποχρεωτικά το ψωμί με φυλλικό οξύ τα τελευταία 10 χρόνια. Ωστόσο, δεν είναι λίγοι εκείνοι που αμφισβητούν το όφελος από την εφαρμογή ενός τέτοιου μέτρου. Τι υποστηρίζουν οι δύο πλευρές;
Γιατί να «μπει» το φυλλικό οξύ στο ψωμί Tο φυλλικό οξύ είναι μία βιταμίνη του συμπλέγματος Β που θεωρείται απαραίτητη γιατί συμβάλλει:
Στην ομαλή νευρολογική ανάπτυξη του εμβρύου. Η έλλειψή του κατά τη διάρκεια της κύησης έχει συσχετιστεί με νευρολογικές ανωμαλίες του εμβρύου, γι’ αυτό και στις εγκύους χορηγούνται συμπληρώματα φυλλικού οξέος, κατ’ εντολή του γυναικολόγου, τουλάχιστον για το πρώτο τρίμηνο της κύησης. Η λήψη του έχει συσχετιστεί με τη μείωση του κινδύνου να γεννηθούν μωρά με προβλήματα, όπως η ­δισχιδής ράχη. Ο εμπλουτισμός του ψωμιού στις ΗΠΑ και τον ­Καναδά με φυλλικό οξύ φαίνεται ότι έχει οδηγήσει στη μείωση έως και 50% των γεννήσεων μωρών με νευρολογικά προβλήματα.
Στη βελτίωση του κυκλοφορικού και στο σχηματισμό των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Σύμφωνα, μάλιστα, με την Αντικαρκινική Εταιρεία της Δυτικής Αυστραλίας, τα παιδιά των οποίων οι μητέρες ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε φυλλικό οξύ κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, είχαν 50% λιγότερο κίνδυνο να εμφανίσουν παιδική λευχαιμία.
Στη ρύθμιση της ομοκυστεΐνης, ενός αμινοξέος του οποίου οι υψηλές τιμές ενοχοποιούνται για στεφανιαία νόσο και, σύμφωνα με πρόσφατη έρευνα του Erasmus Medical Center, σχετίζονται και με την οστεοπόρωση. Για τη ρύθμιση της υψηλής ομοκυστεΐνης χορηγούνται συμπληρώματα φυλλικού οξέος, σύμφωνα με τις οδηγίες του καρδιολόγου.
Γιατί να μην εμπλουτιστεί το ψωμί Το συνθετικό φυλλικό οξύ που χρησιμοποιείται στα
eμπλουτισμένα τρόφιμα και στα συμπληρώματα διατροφής εγείρει κάποια ερωτήματα, καθώς υπάρχουν ορισμένα υπό διερεύνηση ανησυχητικά ­στοιχεία για τη δράση του. Έτσι, ενοχοποιείται για:
Αύξηση των ποσοστών καρκίνου Σύμφωνα με δεδομένα από τον Καναδά και τις ΗΠΑ -όπου έχει εφαρμοστεί υποχρεωτικός εμπλουτισμός του ψωμιού με φυλλικό οξύ-, παράλληλα με την εφαρμογή αυτού του μέτρου παρα­τηρήθηκε σταδιακή αύξηση των ποσοστών καρκίνου, ιδιαίτερα του παχέος εντέρου. Πάντως, επικρατεί διχογνωμία μεταξύ των επιστημόνων για το κατά πόσο αυτά τα δύο φαινόμενα πράγματι συσχε­τίζονται.
Άσθμα στα βρέφη Πρόσφατη μελέτη του Πανεπιστημίου της Αδελαΐδας στην Αυστραλία έδειξε ότι όσες γυναίκες λάμβαναν συμπληρώματα φυλλικού οξέος από τη 16η έως την 30ή εβδομάδα της κύησης, αύξαναν κατά 30% την πιθανότητα το παιδί τους να πάσχει από άσθμα. Ωστόσο, δεν διαπιστώθηκε ο ίδιος κίνδυνος για όσες έπαιρναν φυλλικό οξύ πριν από την κύηση, καθώς και στις αρχές της εγκυμοσύνης.
Αιματολογικές διαταραχές, επειδή συγκαλύπτει τα συμπτώματα της αναιμίας, όταν οφείλεται σε ανεπάρκεια της βιταμίνης B12, μια κατάσταση που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε μόνιμη νευρική βλάβη.
Ο «φυσικός εμπλουτισμός» Δεδομένου ότι επικρατεί διχογνωμία ως προς το όφελος από τον υποχρεωτικό εμπλουτισμό των τροφίμων με συνθετικό φυλλικό οξύ, μια ομάδα ερευνητών, η Folate Func Health, που χρηματοδοτείται από την Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει στραφεί προς τη διερεύνηση φυσικών τρόπων εμπλουτισμού των τροφίμων με φυλλικό οξύ και, μεταξύ άλλων, προτείνει:
• Την παρασκευή προϊόντων ζύμωσης, όπως το ψωμί, η μπίρα και το κρασί, με τη χρήση των πλουσιότερων σε φυλλικό οξύ στελεχών μαγιάς.
• Την παρασκευή τυριού και γιαουρτιού με τη χρήση των βακτηρίων γαλακτικού οξέος, η ζύμωση των οποίων αποδεδειγμένα παράγει έως και 20πλάσιο φυλλικό οξύ σε σύγκριση με άλλα βακτήρια.
• Τη χρήση ηπιότερων τεχνικών επεξεργασίας, για να ελαχιστοποιηθεί η απώλεια φυλλικού οξέος στα επεξεργασμένα τρόφιμα (π.χ. σούπες, χυμοί φρούτων).
• Την επιλογή τεχνικών άλεσης που δεν καταστρέφουν το φλοιό των δημητριακών, στον οποίο συγκεντρώνεται σχεδόν όλο το φυλλικό οξύ που περιέχουν.
Βάλτε φυλλικό οξύ στο πιάτο σας Ο καλύτερος τρόπος εμπλουτισμού της διατροφής με φυλλικό οξύ είναι μέσω της διατροφής. Διαβάστε, λοιπόν, ποιες είναι οι καλύτερες πηγές αυτής της πολύτιμης βιταμίνης.

 

ΤΡΟΦΙΜΟ

ΠΕΡΙΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΣΕ ΦΥΛΛΙΚΟ ΟΞΥ (ΣΕ mg)

% ΤΩΝ ΗΜΕΡΗΣΙΩΝ ΑΝΑΓΚΩΝ

Μοσχαρίσιο συκώτι (200γρ)

374

93,5%

Φακές (1 φλιτζάνι)

358

89%

Σπανάκι (1 φλιτζάνι)

263

66%

Σπαράγγια (1 φλιτζάνι)

263

66%

Μαυρομάτικα (1 φλιτζάνι)

256

64%

Αρακάς (1 φλιτζάνι)

101

25%

Μπρόκολο (1 φλιτζάνι)

94

23,5%

Αβοκάντο (1 φλιτζάνι)

90

22,6%

Φιστίκια (50 γρ)

87,5

22%

Ηλιόσποροι (50 γρ)

81,8

20,5%

Σημείωση:Το φυλλικό οξύ των ζωϊκών τροφίμων είναι πιο ανθεκτικό στο μαγείρεμα σε σύγκριση με αυτό των φυτικών τροφίμων,που όταν μαγειρεύονται μπορεί να χάσουν από το 40% έως και το 70% της περιεκτικότητάς του.
Το φυλλικό οξύ με μια ματιά Πόσο χρειαζόμαστε Καθημερινά, ένας ενήλικος χρειάζεται 400 mg φυλλικού οξέος. Οι ανάγκες αυτές αυξάνονται στις γυναίκες σε 600 mg κατά την περίοδο της εγκυμοσύνης και σε 500 mg κατά το θηλασμό.
Πώς προκαλείται η ανεπάρκεια Με τη μειωμένη πρόσληψη πρωτεϊνών, την υπερκατανάλωση αλκοόλ
και καφέ, το κάπνισμα και τη λήψη ορισμένων φαρμάκων (κυρίως αντιλιπιδαιμικά, αντιφλεγμονώδη, αντι­συλληπτικά, διουρητικά).
Τα συμπτώματα της ανεπάρκειας Εκνευρισμός, πνευματική κούραση, διαταραχές της μνήμης, σύγχυση, γενικότερο αίσθημα κόπωσης. Παράλληλα, η μακρόχρονη ανεπάρκειά του μπορεί να προκαλέσει περιοδοντίτιδα και δερματίτιδες, αλλά και να μειώσει την ανθεκτικότητα του οργανισμού σε ορισμένες μορφές καρκίνου (κυρίως του οισοφάγου και του παχέος εντέρου).
Το όριο Tο ανώτερο ημερήσιο όριο πρόσληψης φυλλικού οξέος (κυρίως του συνθετικού) είναι τα 1.000 mg. Σε υψηλές δόσεις μπορεί να προκληθούν συμπτώματα αντίστοιχα με εκείνα της ανεπάρκειας.

 

To φυλλικό οξύ λύνει τη... γλώσσα των παιδιών Ειρήνη Βενιού 

Η λήψη του συμπληρώματος στην αρχή της εγκυμοσύνης μειώνει την πιθανότητα λεκτικών προβλημάτων στα παιδιά Όπως διαπίστωσαν οι αμερικανοί ειδικοί, τα παιδιά των οποίων οι μητέρες δεν λάμβαναν συμπληρώματα φυλλικού οξέος κατά την εγκυμοσύνη τους, δυσκολεύονταν να δημιουργήσουν προτάσεις Οι μέλλουσες μητέρες που δεν λαμβάνουν φυλλικό οξύ στην αρχή της εγκυμοσύνης τους ενδεχομένως να συμβάλλουν στο να καθυστερεί το παιδί τους να πει τις πρώτες του λέξεις, εκτιμά τώρα νέα αμερικανική μελέτη. Σύμφωνα με τους ειδικούς του Πανεπιστημίου της Κολούμπια στη Νέα Υόρκη, οι έγκυοι που δεν λαμβάνουν το συγκεκριμένο συμπλήρωμα διπλασιάζουν τις πιθανότητες να εμφανίσουν τα παιδιά τους σημαντική καθυστέρηση στον λόγο τους.

Εξετάζοντας συμπληρώματα και λέξεις Στη μελέτη έλαβαν μέρος περίπου 40.000 γυναίκες από τη Νορβηγία, από τις οποίες (ενόσω βρίσκονταν στο πρώτο στάδιο της εγκυμοσύνης τους) ζητήθηκε να δηλώσουν ποια συμπληρώματα λάμβαναν τέσσερις εβδομάδες πριν τη σύλληψη και ποια οκτώ εβδομάδες μετά τη σύλληψη. Τρία χρόνια αργότερα, οι ερευνητές επανήλθαν εξετάζοντας αυτή τη φορά τη λεκτική ικανότητα των παιδιών, όπως π.χ. πόσες λέξεις μπορούσαν να συνδέσουν μεταξύ τους σε μια πρόταση. Τα παιδιά τα οποία χρησιμοποιούσαν μία λέξη τη φορά για να επικοινωνήσουν, ή επικοινωνούσαν σε μια δική τους ακαταλαβίστικη γλώσσα, παρουσίαζαν κατά τους ειδικούς σοβαρή λεκτική καθυστέρηση. Ανάμεσα σε 1.000 παιδιά, των οποίων οι μητέρες λάμβαναν κατά την εγκυμοσύνη φυλλικό οξύ, μόνο τέσσερα εμφάνιζαν λεκτική καθυστέρηση. Στην περίπτωση των μητέρων όμως που δεν λάμβαναν φυλλικό οξύ, ο αριθμός αυτός αυξανόταν στα εννιά παιδιά ανά 1.000. «Η λήψη φυλλικού οξέος κατά την εγκυμοσύνη δεν είναι σημαντική μόνο για την γέννηση του παιδιού αλλά και για τη μετέπειτα ανάπτυξή του» αναφέρει η δρ Έζρα Σούσερ. Κατά τη διάρκεια της μελέτης, οι ειδικοί έλαβαν υπόψη και παράγοντες όπως το σωματικό βάρος, το μορφωτικό επίπεδο και η οικογενειακή κατάσταση των εθελοντριών.

Απαραίτητες περαιτέρω μελέτες Όπως επισημαίνουν παρόλα αυτά οι ερευνητές μέσα από σχετική τους δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Journal of the American Medical Association» τα ευρήματά τους δεν αποδεικνύουν ότι η το φυλλικό οξύ από μόνο του προλαμβάνει την λεκτική καθυστέρηση και για τον λόγο αυτόν χρειάζεται περαιτέρω μελέτη. «Ξεκάθαρα παίζει έναν ρόλο για την ανάπτυξη του εμβρύου που ξεκινάει στα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης» σχολιάζει με τη σειρά της η δρ. Ούσα Ραμακρισνάν, ερευνήτρια σε θέματα μητρικής και παιδικής διατροφής στο Πανεπιστήμιο του Έμορι, στην Ατλάντα. «Προσωπικά πιστεύω ότι τα ευρήματα αυτά ενισχύουν τις ήδη γνωστές ευεργετικές ιδιότητες του φυλλικού οξέος» καταλήγει η ειδικός

Το παιδικό άσθμα σχετίζεται με τη λήψη φολικού οξέος

Φυλλικό οξύ και σίδηρος για έξυπνα παιδιά

Αντιφατικές έρευνες για το φυλλικό οξύ

ΚΟΡΥΦΗ

Σίδηρος

 

Περισσότερο ελεύθερο σίδηρο περιέχουν οι μαύρες από τις ξανθιές μπίρες

Η μαύρη μπίρα περιέχει περισσότερο ελεύθερο σίδηρο από τις άλλες, συμπεριλαμβανομένων των μη αλκοολούχων. Ο σίδηρος είναι ουσιαστικό στοιχείο για την ανθρώπινη διατροφή και βοηθά στην οξείδωση των οργανικών ενώσεων που προσδίδουν στα συγκεκριμένα ποτά σταθερότητα στη γεύση. Μια ομάδα ερευνητών από το Πανεπιστήμιο του Βαγιαδολίδ στην Ισπανία ανέλυσε 40 μάρκες μπίρας από πέντε ηπείρους και διαπίστωσε ότι οι μαύρες είχαν κατά μέσο όρο 121 ppb (μέρη στο δισεκατομμύριο) περιεκτικότητα σε ελεύθερο σίδηρο. Αντιθέτως οι άλλοι τύποι μπίρας, όπως οι ξανθές, είχαν περιεκτικότητα 92 ppb και οι μη αλκοολούχες 63.

«Παρά το γεγονός ότι οι ποσότητες αυτές είναι πολύ μικρές, οι διαφορές ωστόσο είναι διακριτές και μπορούν να αποδοθούν στη διαδικασία παρασκευής τους ή στα ακατέργαστα υλικά που χρησιμοποιούνται», ανέφερε ο Κάρλος Μπλάνκο, καθηγητής Τεχνολογίας Τροφίμων στο ισπανικό πανεπιστήμιο. Η έρευνα των ειδικών δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση «Journal of the Science of Food and Agriculture» και υποδεικνύει ότι η υψηλότερη περιεκτικότητα σιδήρου στη μαύρη μπίρα μπορεί να αποδοθεί στα εκχυλίσματα βύνης και λυκίσκου που χρησιμοποιούνται στην παρασκευή τους. Η διαδικασία παρασκευής της ξανθιάς μπίρας περιλαμβάνει ένα στάδιο διατομικού φιλτραρίσματος. Η διαδικασία αυτή γίνεται με τη χρήση ενός ιζηματογενούς και πορώδους υλικού με μικροφύκια που ελαφρύνει την μπίρα, παγιδεύει τον σίδηρο και περιορίζει την περιεκτικότητά του. Οι ερευνητές εξέτασαν 17 ισπανικές μπίρες και 23 από άλλες χώρες. Τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο είχαν μια ισπανική και μια μεξικανική και τη χαμηλότερη μια ολλανδική και μια ιρλανδική.

 

15 σημάδια ότι ίσως έχεις έλλειψη σιδήρου

15 σημάδια ότι ίσως έχεις έλλειψη σιδήρου

Η έλλειψη σιδήρου είναι από τις πιο συχνές διατροφικές διαταραχές των ημερών, με τις γυναίκες να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο...
Ο σίδηρος είναι ζωτικής σημασίας για την παραγωγή αιμοσφαιρίνης, απαραίτητη για τη μεταφορά του οξυγόνου στο σώμα μας. Επειδή όμως σε αρκετές περιπτώσεις η έλλειψη σιδήρου παρουσιάζει συμπτώματα παραπλανητικά, αγνοούμε το ζήτημα και οδηγούμαστε στην αναιμία.
Τα σημάδια που δείχνουν έλλειψη σιδήρου
1. Νιώθεις συνεχώς εξαντλημένη
Οι γυναίκες έχουμε συνηθίσει να ζούμε σε γοργούς ρυθμούς και να φτάνουμε στα όρια της κόπωσης, με αποτέλεσμα το αίσθημα της εξάντλησης που νιώθουμε να μη μας χτυπά το καμπανάκι, θεωρώντας πως η κούραση που αισθανόμαστε είναι αποτέλεσμα της γεμάτης μας ημέρας και των υποχρεώσεων που έχουμε αναλάβει. Ωστόσο, κάτι τέτοιο μπορεί να προέρχεται από έλλειψη σιδήρου στον οργανισμό. Ο σίδηρος είναι μεταφορέας οξυγόνου και διοξειδίου του άνθρακα από τους πνεύμονες στους ιστούς και η ανεπάρκειά του οδηγεί σε ελλιπή οξυγόνωση, με αποτέλεσμα το σώμα να στερείται την ενέργεια που χρειάζεται, εμφανίζοντας αδυναμία και κόπωση που μπορεί αν προκαλέσουν εκνευρισμό αλλά και αναιμία. Προσοχή λοιπόν!
2. Βαριά περίοδος
Η νούμερο 1 αιτία ανεπάρκειας σιδήρου στις γυναίκες είναι οι βαριά περίοδος. Όταν χάνεις πολύ αίμα, τότε αργά ή γρήγορα θα εμφανίσεις αναιμία λόγω έλλειψης σιδήρου. Για να καταλάβεις χάνεις πολύ αίμα κατά την περίοδο δοκίμασε το τεστ της σερβιέτας ή του ταμπόν. Αν χρειάζεται να τα αλλάζεις συχνότερα από 2,5 ώρες, αν βλέπεις πήγματα αίματος ή λερώνεσαι συχνά τότε χάνεις αρκετό αίμα. Μίλα με το γυναικολόγο σου και ρώτα τον μήπως θα έπρεπε να παίρνεις κάποιο συμπλήρωμα διατροφής τις δύσκολες ημέρες.
3. Είσαι χλωμή
Υπάρχει λόγος που η χλωμάδα συχνά συνδέεται με ασθενικό οργανισμό. Η αιμοσφαιρίνη είναι αυτή που δίνει το κόκκινο χρώμα στο αίμα κι ως εκ τούτου το ροδαλό χρώμα στο δέρμα μας. Αυτό σημαίνει πως χαμηλά επίπεδα σε αιμοσφαιρίνη οδηγούν σε χλωμάδα, κάτι που είναι περισσότερο εμφανές στις ανοιχτόχρωμες επιδερμίδες. Όποιος κι αν είναι όμως ο τόνος της επιδερμίδας σου, αν τα χείλη σου και τα ούλα σου είναι άχρωμα κι αν σχηματίζεις μαύρους κύκλους κάτω από τα μάτια, τότε η χαμηλή περιεκτικότητα σε σίδηρο μάλλον είναι η αιτία.
4. Έχεις δυσκολία στην αναπνοή
Δεν έχει σημασία πόσες βαθιές αναπνοές παίρνεις αν τα επίπεδα του οξυγόνου είναι χαμηλά. Αν παρατηρήσεις πως λαχανιάζεις κάνοντας πράγματα που παλαιότερα έκανες δίχως κόπο, όπως για παράδειγμα το να ανέβεις με τα πόδια τα σκαλιά ή να περπατήσεις με γρήγορο βάδην, τότε μάλλον πρέπει να ελέγξεις τα επίπεδα του σιδήρου σου καλού – κακού.
5. Έχεις ταχυκαρδίες
Με το που αντιληφθείς μικρές αρρυθμίες και ταχυκαρδίες μη φέρεις την καταστροφή φοβούμενη πως έχεις καρδιακή ανεπάρκεια. Η αιτία μπορεί να είναι πιο απλή, όπως για παράδειγμα η σιδηροπενική αναιμία. Αλλά και στην περίπτωση που έχεις προβλήματα με την καρδιά θυμήσου πως έλλειψη σιδήρου μπορεί να επιδεινώση την κατάσταση.
6. Έχεις το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών
Νιώθεις τους μύες των ποδιών σου ή και των χεριών να σε τραβούν; Εμφανίζεις συχνά κράμπες κι έχεις ενοχλήσεις που σε αναγκάζουν να κινείς τα πόδια και τα χέρια ακόμη και κατά την διάρκεια του ύπνου; Το σύνδρομο των ανήσυχων ποδιών όπως ονομάζεται εμφανίζεται – εκτός άλλων - κι όταν υπάρχουν χαμηλά αποθέματα σιδήρου.
7. Έχεις πονοκέφαλο
Όταν έχεις έλλειψη σιδήρου, ο οργανισμός αυτόματα δίνει προτεραιότητα για οξυγόνο στον εγκέφαλο. Αν όμως κι αυτές οι ποσότητες οξυγόνου δεν είναι αρκετές, οι αρτηρίες του εγκεφάλου διογκώνονται, κάτι που προκαλεί πονοκεφάλους και ημικρανίες.
8. Θέλεις να φας πηλό, χώμα ή πάγο
Όσο απίθανο κι αν σου φαίνεται, η λαχτάρα σου για παγωμένα ροφήματα, ακόμη και μέσα στο καταχείμωνο μπορεί να συνδέεται με την έλλειψη σιδήρου. Έρευνες έχουν δείξει πως άτομα με χαμηλό σίδηρο αρέσκονται στο να πίνουν παγωμένα ροφήματα αλλά και να πιπιλίζουν πάγο, δίχως ωστόσο να μπορούν να εξηγήσουν την αιτία. Αλλά και η λαχτάρα που κάποιες γυναίκες έχουν κατά την περίοδο για… χώμα ή πληλό υποδηλώνει έλλειψη μετάλλων και σιδήρου.
9. Αισθάνεσαι ανησυχία χωρίς λόγο και αιτία
Όσο χαλαρή κι αν είναι η καθημερινότητά σου, η ανεπάρκεια σιδήρου μπορεί να σε μετατρέψει στο πιο αγχώδη άτομο. Η έλλειψη οξυγόνου διεγείρει το συμπαθητικό νεύρικό σύστημα του οργανισμού μας ενώ η ανεπάρκεια σιδήρου κάνει τη καρδιά να κουράζεται με αποτέλεσμα να είσαι σε εγρήγορση και σε κατάσταση ετοιμότητας, ακόμη κι αν στην πραγματικότητα είσαι χαλαρή.

10. Πέφτουν τα μαλλιά σου
Η έλλειψη σιδήρου, ειδικά αν εξελιχθεί σε αναιμία μπορεί να προκαλέσει τριχόπτωση. Αν χάνεις τούφες ολόκληρες σε καθημερινή βάση κάνε αιματολογικές εξετάσεις κι έλεγξε τα επίπεδα σιδήρου και φερριτίνης στο αίμα σου και σε περίπτωση που είναι χαμηλά μίλα με το γιατρό σου για την ενδεδειγμένη θεραπεία.
11. Είσαι χορτοφάγος;
Σίδηρος με σίδηρο διαφέρει. Το σώμα απορροφά τον αιμικό σίδηρο που βρίσκεται στο κόκκινο κρέας, τα πουλερικά και τα ψάρια δύο έως τρεις φορές αποτελεσματικότερα σε σχέση με τον μη αιμικό σίδηρο, που προσλαμβάνουμε από τα λαχανικά. Εκτός από κρέας μεγάλα αποθέματα σιδήρου έχουν και τα όσπρια, τα μανιτάρια, ο αρακάς, οι αγκινάρες και τα κεράσια, που αν συνδυάζονται σωστά με τρόφιμα πλούσια σε βιταμίνη C, όπως για παράδειγμα λεμόνι, πιπεριές, μούρα, μπρόκολο κι άλλα αυξάνεται η απορρόφηση του σιδήρου.
12. Έχεις υποθυρεοειδισμό
Η έλλειψη σιδήρου επιβαρύνει τη λειτουργία του θυρεοειδούς του σώματος ενώ εμποδίζει και το μεταβολισμό. Κι αν σκεφτείς πως οι έξι στους 10 που έχον υποθυρεοειδισμό δε το γνωρίζουν, αν παρατηρήσεις πως δεν έχεις ενέργεια και βλέπεις το βάρος σου να αυξάνεται χωρίς λόγο, συζήτη΄σε το με το γιατρό.
13. Η γλώσσα σου φαίνεται παράξενη
Εκτός από το χρώμα, η αλλαγή στην υφή της γλώσσας μπορεί να είναι ένδειξη έλλειψης σιδήρου. Ο χαμηλός σίδηρος συνεπάγεται μέιωση μυοσφαιρίνης, μιας πρωτεϊνης που βρίσκεται στα ερυθρά αιμοσφαίρια και συμβάλλει στην καλή λειτουργία των μυών και της γλώσσας. Η έλλειψη της, προκαλεί φλεγμονές ίσως και πόνο στη γλώσσα, σημάδι που σου δείχνει πως μάλλον πρέπει να λάβεις τα μέτρα σου.
14. Έχεις κοιλιοκάκη, νόσο του Κρον, ελκώδη κολίτιδα ή άλλη φλεγμονή του εντέρου
Ακόμη κι αν προσέχεις τη διατροφή σου ώστε να είναι πλούσια σε σίδηρο, αν πάσχεις από κοιλιοκάκη, νόσο του Κρόν ή υπάρχει κάποια φλεγμονή στο έντερο λόπως για παράδειγμα η ελκόδης κολίτιδα, μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα απορρόφησης θρεπτικών ουσιών, συμπεριλαμβανομένου του σιδήρου. Σε αυτήν την περίπτωση μίλα με το γιατρό σου σχετικά με το πώς μπορείς να αυξήσεις την απορρόφηση του σιδήρου.
15. Είσαι έγκυος
Το φολικό οξύ έχει τον πρώτο λόγο, αλλά τα έμβρυα χρειάζονται και αρκετό σίδηρο, τον οποίο και «κλέβουν» από τη μαμά.

 

Οι 10 πλουσιότερες σε σίδηρο τροφές

Ένα από τα πιο σημαντικά μέταλλα, ο σίδηρος, είναι εξαιρετικά ουσιώδης για τη σωστή λειτουργία του οργανισμού μας, αφού μεταφέρει οξυγόνο σε όλα τα μέρη του σώματος. Μια μικρή έλλειψή του μπορεί να προκαλέσει αναιμία (και κατά συνέπεια κούραση και αδυναμία), ενώ η χρόνια έλλειψή του μπορεί να οδηγήσει σε ανεπάρκεια κάποιου οργάνου.

Από την άλλη και η υπερβολή δεν κάνει καλό, αφού η υπερβάλλουσα λήψη σιδήρου μπορεί να οδηγήσει στην παραγωγή βλαβερών ελεύθερων ριζών και να επηρεάσει το μεταβολισμό, προκαλώντας ζημιά σε βασικά ζωτικά όργανα, όπως την καρδιά και το συκώτι. Παρ’ όλ’ αυτά, επειδή το σώμα μας έχει τη δυνατότητα να ρυθμίζει την πρόσληψη σιδήρου, η υπερβολική δόση δεν είναι και τόσο συχνό φαινόμενο και προκύπτει κυρίως μέσω συμπληρωμάτων – από τις φυσικές πηγές, όπως αυτές που αναφέρουμε παρακάτω δεν υπάρχει κίνδυνος.

Πρέπει ακόμη να θυμάστε πως αν και ο σίδηρος απορροφάται καλύτερα από ζωικές πηγές, όπως το κρέας, όταν προέρχεται από φυτικές ρυθμίζεται καλύτερα από τον οργανισμό, προκαλώντας λιγότερη ζημιά στο σώμα. Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη σιδήρου σύμφωνα με τα τωρινά δεδομένα είναι 18 mg και μπορείτε να τη φτάσετε, καταναλώνοντας συστηματικά τροφές από την παρακάτω λίστα, που υπόσχονται να τροφοδοτήσουν με αρκετό σίδηρο τον οργανισμό σας.

Αποξηραμένα βερίκοκα: Μπορούν να αποτελέσουν σνακ είτε μόνα τους, είτε να δώσουν γεύση και χρώμα μέσα στη σαλάτα, παρέχοντας στον οργανισμό μας βιταμίνη Α, κάλιο, αλλά και 7,5 mg σιδήρου ανά φλιτζάνι, καλύπτοντας το 42% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης.

Αποξηραμένα βότανα: Η χρήση τους για ιατρικούς λόγους είναι απεριόριστη και από τα θρεπτικά τους συστατικά δεν θα μπορούσε φυσικά να λείπει και ο σίδηρος. Το αποξηραμένο θυμάρι περιέχει τον περισσότερο σίδηρο απ’ όλα, με 124 mg στα 100 γραμμάρια ή 3,7 mg ανά κουταλιά της σούπας (21% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης), ενώ ακολουθεί ο αποξηραμένος μαϊντανός με 11% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης ανά κουταλιά της σούπας, ο αποξηραμένος δυόσμος με 10% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης ανά κουταλιά της σούπας και στη συνέχεια, η ρίγανη, το μαύρο πιπέρι, η μαντζουράνα, ο αποξηραμένος άνηθος, ο αποξηραμένος βασιλικός, το δενδρολίβανο κ.ά., που φτάνουν στο 5% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης ανά κουταλιά.

Συκώτι: Αποτελεί μια πλούσια σε βιταμίνες τροφή και έχει μεγάλη περιεκτικότητα σε σίδηρο, ενώ στις αρχές της δεκαετίας του ’90 το συνιστούσαν οι γιατροί σαν φάρμακο για την αναιμία και σαν συμπλήρωμα στις εγκυμονούσες. Συγκεκριμένα, το φουά γκρα περιέχει τον περισσότερο σίδηρο με 30,5 mg ανά 100 γραμμάρια ή 13,4 mg ανά μερίδα συκωτιού. Δεύτερο έρχεται το χοιρινό συκώτι με 17,9 mg στα 100 γραμμάρια ή 15,2 mg στα 85 γραμμάρια και ακολουθεί το συκώτι κοτόπουλου που φτάνει το 72% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης στα 100 γραμμάρια, το συκώτι γαλοπούλας (67% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης), το συκώτι αρνιού (57% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) και το βοδινό συκώτι (36% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης στα 100 γραμμάρια).

Κακάο και σοκολάτα: Ευτυχώς για τους λάτρεις του γλυκού, η σοκολάτα τα τελευταία χρόνια παρουσιάζει ολοένα και αυξανόμενα οφέλη, με τη μαύρη έκδοσή της να υπερτερεί έναντι της γάλακτος. Και ειδικά όσον αφορά το σίδηρο, η καθαρή σκόνη κακάο χωρίς λίπη, γάλα ή ζάχαρη είναι αυτή που παρέχει τον περισσότερο σίδηρο φτάνοντας τα 36 mg στα 100 γρ. ή 1,8 mg ανά κουταλιά σκόνης κακάο που αντιστοιχεί στο 10% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης. Η σοκολάτα χωρίς γλυκαντικά που χρησιμοποιείται στα γλυκά περιέχει 17,4 mg σιδήρου στα 100 γρ. ή 23 mg ανά φλιτζάνι, ενώ οι γλυκές σοκολάτες γάλακτος μας παρέχουν περίπου 2,4 mg σιδήρου στα 100 γρ., δηλαδή περίπου 1 mg (6% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) στα 40 γραμμάρια σοκολάτας.

Πασατέμπος (σπόροι κολοκύθας): Δημοφιλείς στη Μέση Ανατολή και την ανατολική Ασία, οι σπόροι κολοκύθας περιέχουν 20,7 mg σιδήρου ανά φλιτζάνι (δηλαδή το 115% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) και 4,2 mg (23% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) σε περίπου 30 γραμμάρια σπόρων. Συν του ότι εκτός από το θέμα του σιδήρου, ο πασατέμπος περιέχει πολύτιμα λιπαρά οξέα που ευεργετούν την καρδιά, ενώ είναι πλούσιος σε φυλλικό οξύ και φυτικές ίνες.

Στρείδια, μύδια: Τα οστρακοειδή εν γένει μπορούν να καταναλωθούν τόσο ωμά, όσο και στον ατμό, τηγανητά ή σε σούπα, ενώ θεωρούνται και άκρως αφροδισιακή τροφή για όσους θέλουν να την προσθέσουν σε ένα ρομαντικό δείπνο. Έτσι, όχι μόνο θα απολαύσουν τις αφροδισιακές τους ιδιότητες, αλλά θα αυξήσουν και την πρόσληψη σιδήρου σε σημαντικά ποσοστά, αφού τα έξι μετρίου μεγέθους στρείδια παρέχουν στον οργανισμό 5 mg σιδήρου (28% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) και τα μύδια 5,7 mg στα 85 γραμμάρια.

Χαβιάρι: Μάλλον το χαβιάρι δεν αποτελεί συχνά μέρος της διατροφής σας, παρ’ όλ’ αυτά όποτε έχετε την ευκαιρία να το φάτε, μην ξεχνάτε ότι η περιεκτικότητά του σε σίδηρο ανά 30 γραμμάρια είναι 3,3 mg (19% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) ή ανά κουταλιά της σούπας 1,9 mg.

Ταχίνι και σουσάμι: Το ταχίνι προέρχεται από το σουσάμι και τα δύο είναι πολύ ευεργετικά για τον οργανισμό, αφού προστατεύουν από τη δράση των ελεύθερων ριζών, μειώνουν τον κίνδυνο ανάπτυξης αθηροσκλήρωσης, ενώ είναι πλούσια σε σίδηρο. Το σουσάμι περιέχει 4,1 mg (23% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) στα 30 γραμμάρια, ενώ το ταχίνι παρέχει 1,3 mg σιδήρου (7% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης) σε μια κουταλιά της σούπας.

Ηλιόσπορος: Αποτελεί τη νούμερο 1 πηγή βιταμίνης Ε, αλλά και καλή πηγή θειαμίνης και μαγνησίου. Ταυτόχρονα, ο σίδηρος που βρίσκουμε στον ηλιόσπορο φτάνει τα 7,4 mg ανά φλιτζάνι, καλύπτοντας το 41% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης.

Λιαστή ντομάτα: Νόστιμη, λαχταριστή και ό,τι πρέπει για να εμπλουτίσετε το σάντουιτς ή την σάλτσα στα ζυμαρικά σας, η λιαστή ντομάτα αποτελεί επίσης μια από τις πλούσιες πηγές σιδήρου που δεν φανταζόσασταν. Ένα φλιτζάνι λιαστές ντομάτες θα σας χαρίσει 4,9 mg σιδήρου (27% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης), ενώ ένα κομμάτι μονάχα περιέχει 0,2 mg, δηλαδή 1% της συνιστώμενης ημερήσιας δόσης.

 

Σίδηρος οι συνδυασμοί που κερδίζουν

Κατά πόσο καλύπτουμε τις ανάγκες μας σε σίδηρο;

Φυλλικό οξύ και σίδηρος για έξυπνα παιδιά

Ο Ποπάι ήξερε τι έτρωγε

 

Η επίδραση της διατροφής στην αναιμία

Σιδηροπενία: Αίτια και αναπλήρωση σιδήρου μέσω διατροφής Γράφει η Δρ. Αναστασία Μοσχοβάκη

Ο σίδηρος συντελεί στη σωστή μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς, στη σύνθεση του γενετικού υλικού DNA, στην ομαλή διεξαγωγή πολλαπλών βιοχημικών αντιδράσεων. Η ημερήσια πρόσληψη σιδήρου με τις τροφές, η διάθεση και η απώλεια σιδήρου ευρίσκονται σε λεπτή ισορροπία στον υγιή οργανισμό με αποτέλεσμα τα επίπεδα του ζωτικού αυτού μετάλλου να διατηρούνται σε φυσιολογικά επίπεδα.

Ως σιδηροπενία ορίζεται η παθολογική κατάσταση που χαρακτηρίζεται από μείωση του σιδήρου του οργανισμού. Η σιδηροπενία προκύπτει ως αποτέλεσμα διατάραξης του φυσιολογικού κύκλου πρόσληψη σιδήρου – ομαλή διάθεση σιδήρου – φυσιολογική απώλεια σιδήρου. Στην περίπτωση αυτή, η φεριτίνη, που αποτελεί μέτρο των σιδηραποθηκών του σώματος μειώνεται, ενώ στην απλή γενική αίματος μπορεί να εμφανιστεί και χαμηλός αιματοκρίτης. Τα κύρια αίτια της σιδηροπενίας είναι η ανεπαρκής πρόσληψη σιδήρου με την διατροφή (π.χ. χορτοφαγία με κακό συνδυασμό φυτικών πηγών σιδήρου) η κακή απορρόφηση (π.χ. νοσήματα εντέρου), η αυξημένη δέσμευση σιδήρου σε ιστούς του σώματος (πχ. πνευμονική αιμοσιδήρωση), οι αιμορραγικές καταστάσεις (π.χ. γαστρορραγία).

Αρκετές φορές ευρέως χρησιμοποιούμενα φάρμακα, όπως η ασπιρίνη προκαλούν αφανή ή εμφανή απώλεια σιδήρου από το γαστρεντερικό σύστημα. Η κύηση και η γαλουχία αυξάνει σημαντικά τις ανάγκες της γυναίκας σε σίδηρο , με αποτέλεσμα η πλήρωση των σιδηραποθηκών να είναι δυσχερής. Η ελάττωση του σιδήρου του σώματος προκαλεί συμπτώματα όπως διαταραχές συγκέντρωσης, διαταραχή μνήμης, εύκολη κόπωση, ζάλη, δύσπνοια, αίσθημα ταχυκαρδίας, λιποθυμία, αλλοιώσεις από το δέρμα, τα νύχια και τα μαλλιά, όπως εύκολη ρυτίδωση, αύξηση ευθραυστότητας. Σε σοβαρή σιδηροπενία αναπτύσσονται σχισμές στις γωνίες του στόματος, διαστροφή συμπεριφοράς, κοιλονυχία, νευρολογικά σύνδρομα.

Κατά την διερεύνηση της σιδηροπενίας, στοιχεία από το ιστορικό που αφορούν την ηλικία, την διατροφή, την χρήση φαρμάκων, το οικογενειακό ιστορικό, την έκθεση σε τοξικές ουσίες, το κάπνισμα, τις συνήθειες του εντέρου, το χρώμα των ούρων και των κοπράνων είναι πολύ σημαντικά. Τα στοιχεία αυτά σε συνδυασμό με τα αντικειμενικά ευρήματα της ιατρικής εξέτασης είναι σημαντικά για την παραγγελία των εργαστηριακών εξετάσεων που απαιτούνται, την εντόπιση του αιτίου της σιδηροπενίας και τη σωστή αποκατάστασή της. Σήμερα υπάρχει αποτελεσματική θεραπεία.

Χορτοφαγία και σίδηρος

Ο σίδηρος που περιέχεται στο κρέας απορροφάται πιο αποτελεσματικά συγκριτικά με το σίδηρο των φυτικών προϊόντων, λόγω της αλληλεπίδρασης του τελευταίου με τανίνες και συστατικά των τροφών. Φυτικές πηγές σιδήρου είναι τα όσπρια, η σόγια, το πιτυρούχο ψωμί, το σπανάκι, το κουνουπίδι, οι ελιές, οι ξηροί καρποί, οι σπόροι, το φύτρο σταριού. Ο σίδηρος των φυτικών τροφών μεταβολίζεται συνήθως πιο δύσκολα, η ικανότητα όμως του οργανισμού σας να τον επεξεργάζεται μπορεί να αυξηθεί εάν πιείτε ταυτόχρονα ένα φρέσκο χυμό πορτοκάλι, που μόλις στύψατε. Στους χορτοφάγους χορηγούνται ειδικοί συνδυασμοί τροφίμων για την αποτροπή σιδηροπενίας.

 

Σιδηροπενική αναιμία

 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η σημασία της βιταμίνης B και που θα τη βρείτε

Το σύμπλεγμα των βιταμινών Β είναι απαραίτητο για πολλές λειτουργίες του σώματος. Βοηθούν στη διάσπαση των απλών υδατανθράκων σε γλυκόζη, η οποία αποτελεί πηγή ενέργειας για τον εγκέφαλο και το σώμα. Επίσης, συμβάλλουν στην παραγωγή νέων ερυθρών αιμοσφαιρίων, τη μεταφορά σιδήρου και τη δημιουργία αιμοσφαιρίνης. Αν και αυτές οι λειτουργίες είναι ζωτικής σημασίας, το μεγαλύτερο όφελος των βιταμινών Β σχετίζονται με τον εγκέφαλο και το νευρικό σύστημα.

Η έλλειψη βιταμινών Β μπορεί να προκαλέσει προβλήματα που ξεκινούν από την απλή κούραση μέχρι και τον θάνατο. Ανάμεσα στα 2 άκρα βρίσκονται πλήθος συμπτωμάτων και ασθενειών συμπεριλαμβανομένων πολλών προβλημάτων ψυχικής υγείας, όπως κατάθλιψη, άγχος, εναλλαγές διάθεσης, ευερεθιστότητα, παράνοια, άνοια, παραισθήσεις και ψύχωση.

Οι βιταμίνες Β σας βοηθούν να έχετε καλύτερο ύπνο, να ηρεμήσετε, να σκεφτείτε και να βελτιώσετε τη διάθεσή σας.

Το σύμπλεγμα βιταμινών Β μπορεί να κατανεμηθεί σε τρεις γενικές κατηγορίες που περιλαμβάνουν:

- Αποδέσμευση ενέργειας – Β1, Β2, Β3, Β5, Β6 και βιοτίνη
- Μια άλλη γενική κατηγορία του συμπλέγματος είναι αιματοποιητική – Φολικό οξύ (Β9), B12, Β5 και Β6 και
- Η τρίτη γενική κατηγορία είναι άλλη-B1, Β3, Β6, Β9 και Β12

Το σύμπλεγμα βιταμινών Β βοηθάει σε μια σειρά προβλημάτων όπως:

- αλκοολισμός,
- κατάθλιψη,
- διαβήτη,
- προβλήματα μαλλιών,
- λύκο,
- σκλήρυνση κατά πλάκας και
- άγχος.

Άλλα οφέλη υγείας που μπορεί να προέλθουν από το σύμπλεγμα Βιταμινών Β περιλαμβάνουν:

- Βοηθάει την υγεία του δέρματος, των οστών, των μαλλιών και των μυών
- Προωθεί την υγεία των βλεννογόνων μεμβρανών ειδικά γύρω από το στόμα
- Ενισχύει στην εντερική υγεία και τη λειτουργία των σπλάχνων
- Ανακουφίζει την κακοκεφιά, την ανησυχία, την ευερεθιστότητα, την αϋπνία και την
κούραση
- Βελτιώνει την υγεία του ήπατος
- Βελτιώνει τη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων και της υγείας
- Ανακουφίζει τα δερματικά προβλήματα όπως ξηρότητα, κνησμό και εξανθήματα
- Ανακουφίζει τα ψυχολογικά προβλήματα της εμμηνόπαυσης
- Προωθεί την φυσιολογική αύξηση και ανάπτυξη
- Διατηρεί την οξύτητα του στομάχου, την φυσιολογική όρεξη και την υγεία του πεπτικού συστήματος.

Οι φυσικές πηγές που είναι πλούσιες σε σύμπλεγμα βιταμινών Β υπάρχουν:

- στη μαγιά μπύρας,
- το συκώτι,
- τα δημητριακά ολικής αλέσεως,
- το ρύζι,
- τα φρούτα,
- το γάλα,
- τα αυγά,
- τα κρέατα,
- τα ψάρια,
- τα φρούτα,
- τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά κ.α.

Επίσης καλές πηγές είναι οι μπανάνες, οι πατάτες, τα καρύδια και η σαρδέλα.

Τα συμπληρώματα όπως το σύμπλεγμα Βιταμινών Β, πρέπει να λαμβάνονται πριν ή στη μέση ενός μεγάλου γεύματος.

Η λήψη του συμπλέγματος βιταμινών Β μετά το γεύμα μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό ή σταδιακή διάβρωση του οισοφαγικού σφιγκτήρα που μπορεί να επιφέρει Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση (GERD). Μην ξαπλώνετε αμέσως μετά τη λήψη των συμπληρωμάτων. Εάν είστε έγκυος ή θηλάζετε ή έχετε κάποια ασθένεια, συμβουλευτείτε το γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε το σύμπλεγμα βιταμινών Β, ως θεραπεία.

 

«Μπέρι μπέρι» Πικρό ρύζι - ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

«Μπέρι μπέρι» στα σινγκαλέζικα,μία από τις διαλέκτους της Σρι Λάνκα,σημαίνει «δεν μπορώ,δεν μπορώ».Είναι ίσως το πιο δραματικό όνομα ασθένειας που έχω ακούσει.Και ρεαλιστικό ταυτόχρονα,αφού όποιος προσβληθεί από αυτήν υποφέρει από μυϊκή εξασθένηση,οιδήματα στα πόδια και καρδιακά προβλήματα. Σε ένα πλοίο του ιαπωνικού ναυτικού από το 1878 ως το 1883 οι γιατροί παρατήρησαν ότι από 276 άνδρες του πληρώματος οι 169 προσβλήθηκαν από μπέρι μπέρι,25 πέθαναν,ενώ έχει καταγραφεί ότι το διαιτολόγιό τους σχεδόν αποκλειστικά περιλάμβανε αποφλοιωμένο ρύζι. Σε ένα άλλο πλοίο,όπου έτρωγαν μαζί κρέας και λαχανικά και έπιναν και γάλα,μόλις 14 ασθένησαν. Δεκαπέντε χρόνια αργότερα ένας ολλανδός γιατρός στις Ανατολικές Ινδίες,ο Κρίστιαν Εϊκμαν, παρατήρησε ότι τα ίδια συμπτώματα παρουσίαζαν και τα κοτόπουλα όταν τα έθρεφαν με αποφλοιωμένο ρύζι και έδειχναν να συνέρχονται μόλις τα τάιζαν και με τα φλούδια που έμεναν στο μηχάνημα αποφλοίωσης του ρυζιού. Για τη διαπίστωσή του αυτή τιμήθηκε με το βραβείο Νομπέλ Ιατρικής το 1929.Από τότε πέρασαν χρόνια. Βρέθηκε ότι πληθυσμοί ολόκληροι που έχουν βασική έως και αποκλειστική τροφή το αποφλοιωμένο ρύζι υποφέρουν από έλλειψη βιταμίνης Β1.

Προχωρώντας στον προηγούμενο αιώνα φάνηκε να μην αντιμετωπίζουν πλέον οι άνθρωποι προβλήματα από την ασθένεια μπέρι μπέρι, αν και συνέχισαν να καταναλώνουν όλο και περισσότερο αποφλοιωμένο ρύζι! Ακόμη πιο παράξενο φαίνεται αυτό αν συνδυαστεί με τη διαπίστωση ότι το ίδιο φτωχό σε βιταμίνη Β1 είναι και το άσπρο αλεύρι από σιτάρι, ενώ ακόμη πιο φτωχό σε αυτό το συστατικό είναι το μητρικό γάλα. Οι υπέρμαχοι της υγιεινής διατροφής εν τω μεταξύ δεν παύουν να συνιστούν την κατανάλωση αναποφλοίωτου ρυζιού. Κάτι όμως δεν κολλάει σωστά στην όλη εικόνα, αφού όλοι ξέρουμε και από τις επισκέψεις στα εστιατόρια με φαγητά της Απω Ανατολής πόσο πολύ χρησιμοποιείται πλέον το κατάλευκο και μερικές φορές εντελώς πλυμένο ρύζι. Γιατί δεν αρρωσταίνουν πλέον οι θαμώνες; Επίσης έχει διαπιστωθεί ότι η ασθένεια αυτή είχε καταγραφεί σε βιβλία από το 600 μ.Χ., ενώ ήταν γνωστή και από το 2600 π.Χ., προτού δηλαδή αρχίσει η αποφλοίωση του ρυζιού. Χάρη στην επιμονή ερευνητών από την Ιαπωνία βρέθηκε ότι υπεύθυνος για την αρρώστια που εξασθενεί τους μυς είναι ένας ασκομύκητας που αναπτύσσεται στο ρύζι όταν αυτό δεν αποθηκεύεται σε συνθήκες καθαριότητας και καλού εξαερισμού. O μύκητας αυτός είναι υπεύθυνος και για την παραγωγή της νευροπαραλυτικής ουσίας Citreoviridin. Επειδή μάλιστα έχουμε μια ποικιλία από ουσίες που παράγονται από την οικογένεια αυτή των μυκήτων, έχουμε και μια ποικιλία κλινικών εικόνων της ασθένειας που προκαλούν (άλλες πλήττουν τους μυς, άλλες τον εγκέφαλο,άλλες τα βρέφη). Στη συνέχεια διαπιστώθηκε ότι ένα καλό αντίδοτο ήταν η βιταμίνη Β1 που υπάρχει και στον φλοιό του ρυζιού. Το ότι μερικές φορές και οι καταναλωτές αναποφλοίωτου ρυζιού αρρώσταιναν είχε να κάνει με το πόσο πολύ είχε προσβληθεί από τον μύκητα η ποσότητα του ρυζιού που κατανάλωναν. Ωστόσο πώς ελαττώθηκε ο πληθυσμός που αρρώσταινε; Από κάποια χρονική στιγμή και μετά επιβλήθηκαν στρατιωτικές προδιαγραφές ως προς την υγρασία,την καθαριότητα και τη φρεσκάδα στην αποθήκευση του ρυζιού, οπότε άρχισαν οι μύκητες να εκλείπουν. Γι΄ αυτό σήμερα όσοι καταναλώνουν μόνο λευκό ρύζι δεν κινδυνεύουν, αλλά ισχύει ότι κάποιες ποσότητες βιταμινών παραπάνω παίρνουν όσοι πέρασαν στην κατανάλωση αναποφλοίωτου ρυζιού.
Και κάτι τελευταίο για τον Κρίστιαν Εϊκμαν.Δεν πήγε να παραλάβει το βραβείο του διότι είχε συνειδητοποιήσει πως δεν ήταν σωστή η άποψή του ότι η ασθένεια οφειλόταν στην έλλειψη της βιταμίνης Β1.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η βιταμίνη Β σε μεγάλες δόσεις μπορεί να καθυστερήσει το Αλτσχάιμερ  

Βιταμίνη Β σώζει από καρκίνο του πνεύμονα

Βιταμίνη Β12 το μυστικό για ήρεμα μωρά ΘΟΔΩΡΗΣ ΛΑΪΝΑΣ

Ολλανδοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι για να είναι ένα μωρό ήσυχο και να μην κλαίει πολύ θα πρέπει η μητέρα του κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης να έχει αυξημένα επίπεδα μιας βιταμίνης που περιέχεται στα αβγά, στο κοτόπουλο, στις μπριζόλες. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες με υψηλά επίπεδα βιταμίνης Β12 κατά τα πρώτα στάδια της εγκυμοσύνης έχουν τρεις φορές περισσότερες πιθανότητες από τις υπόλοιπες να γεννήσουν ήσυχα μωρά. Σύμφωνα με την έρευνα οι έγκυοι με χαμηλά επίπεδα της Β12 γεννούν βρέφη που κλαίνε τουλάχιστον τρεις φορές ημερησίως. Οι επιστήμονες μέτρησαν αρχικώς τα επίπεδα της Β12 στο αίμα 4 χιλιάδων γυναικών που βρίσκονταν στην 12η εβδομάδα της κύησης. Στην συνέχεια ζήτησαν από τις γυναίκες αυτές,  τρεις μήνες αφότου είχαν γεννήσει,  να τους αναφέρουν πόσο ήσυχα ή ανήσυχα ήταν τα μωρά που έφεραν στον κόσμο.
Οι ερευνητές συνδύασαν τις απαντήσεις των εθελοντριών με τα επίπεδα της Β12 που είχαν κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όσο πιο χαμηλά επίπεδα της βιταμίνης είχε μια έγκυος τόσο πιο "φασαριόζικο" γεννιόταν το μωρό της. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι η βιταμίνη Β12 παίζει καθοριστικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και του νευρικού συστήματος του εμβρύου ενώ επίσης σχετίζεται και με την υγεία του αίματος. Η έλλειψη της Β12 συνδέεται με αναιμία, κόπωση, δυσκοιλιότητα και απώλεια βάρους.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η Βιταμίνη Β3 "σκοτώνει" θανατηφόρα κύτταρα.

Θα μπορούσε να είναι το νέο όπλο για την καταπολέμηση πανίσχυρων μικροβίων της κατηγορίας των σταφυλοκόκκων.
Σύμφωνα με νεότερες μελέτες στις ΗΠΑ, η βιταμίνη Β3, γνωστή και ως νικοτιναμίδη, βελτιώνει την ικανότητα των κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος στην προσπάθεια εξόντωσης των βακτηρίων του σταφυλόκοκκου. Όπως εξηγούν, η βιταμίνη Β3 αυξάνει τον αριθμό και την αποτελεσματικότητα των ουδετερόφιλων, δηλαδή των λευκοκυττάρων του αίματος που μπορούν να εξολοθρεύσουν επιβλαβείς μικροοργανισμούς. Η μελέτη, η οποία δημοσιεύεται στο Journal of Clinical Investigation, καταλήγει στο συμπέρασμα ότι είμαστε μπροστά σε μια «σημαντική αλλαγή στη θεραπεία δύσκολων λοιμώξεων», όπως αυτές που κατά καιρούς εμφανίζονται σε νοσοκομεία, γηροκομεία, φυλακές, αλλά και στο στρατό και σε αθλητικές εγκαταστάσεις. Και δεν ήταν τυχαίο ότι η βιταμίνη Β3 δοκιμάστηκε- με επιτυχία όπως αποδείχτηκε- για την αντιμετώπιση λοιμώξεων, όπως τη δυνητικά θανατηφόρα MRSA, που είναι από τις πλέον ανθεκτικές στα αντιβιοτικά σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις.

Οι επιστήμονες χρησιμοποίησαν, στις δοκιμές τους, εξαιρετικά υψηλές δόσεις της βιταμίνης Β3, πολύ μεγαλύτερη από εκείνη που λαμβάνεται μέσω της διατροφής. Διευκρινίζουν, μάλιστα, ότι δεν υπάρχουν στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι αρκεί η τροποποίηση της διατροφής ή η λήψη συμπληρωμάτων βιταμίνης Β3 για την πρόληψη ή τη θεραπεία βακτηριακών λοιμώξεων.

Ωστόσο, επισημαίνουν ότι σημαντικές ποσότητες βιταμίνης Β3 φαίνεται να ενεργοποιούν ορισμένα γονίδια με αντιμικροβιακή δράση, ενισχύοντας την αμυντική διαδικασία του ανοσοποιητικού συστήματος.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Adrian Gombart, από το Oregon State University Institute, που εργάστηκε για την έρευνα, «αυτό είναι δυνητικά πολύ σημαντικό, αν και χρειάζεται να επεκταθούν οι μελέτες σε ανθρώπους». Και συμπλήρωσε:

«Τα αντιβιοτικά είναι θαυμάσια φάρμακα, αλλά αντιμετωπίζουν όλο και περισσότερα προβλήματα, λόγω της αντίστασης που επιδεικνύουν σ’ αυτά διάφοροι τύποι βακτηρίων, ιδιαίτερα του σταφυλόκοκκου. Η μελέτη αυτή, λοιπόν, θα μπορούσε να μας οδηγήσει σε έναν νέο τρόπο για τη θεραπεία λοιμώξεων από σταφυλόκοκκο- ιδίως των θανατηφόρων- συνδυάζοντας τη χορήγηση βιταμίνης Β3 και αντιβιοτικών.

Ο καθηγητής Mark Enright, από το Πανεπιστήμιο του Bath, δήλωσε: «Τα ουδετερόφιλα είναι πραγματικά η πρώτη γραμμή άμυνας του οργανισμού ενάντια στις μολύνσεις στο αίμα και η χρήση της βιταμίνης Β3, για την ενίσχυση των ουδετερόφιλων, φαίνεται να είναι ασφαλής σε συγκεκριμένες δόσεις».

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η Χολίνη αφυπνίζει τον εγκέφαλο και προλαμβάνει το Αλτσχάιμερ

Εάν δε μπορείτε να θυμηθείτε ονόματα και τηλέφωνα, εάν έχετε υψηλή χοληστερίνη και πονοκεφάλους, τότε πρέπει να πάρετε χολίνη. Κατατάσσεται στις υδατοδιαλυτές βιταμίνες του συμπλέγματος Β και δε συνιστά πραγματική βιταμίνη. Συντίθεται σε μικρές ποσότητες στο συκώτι, είναι γνωστή ως αμανιτίνη και αποτελεί ενεργό συστατικό της λεκιθίνης.

Συμπτώματα έλλειψης

Δεν υπάρχουν σαφή συμπτώματα, αλλά η στέρηση χολίνης
μπορεί να οδηγήσει σε:

• Διαταραχές του ύπνου·Λιπώδες ήπαρ·θρόμβωση
• Αποπληξία·Δυσκοιλιότητα·Βούισμα των αυτιών
• Πονοκεφάλους·Υψηλή χοληστερίνη
• Εκφύλιση των νεύρων·Ενοχλήσεις στην καρδιά
• Αμνησία· Γεροντική άνοια·Αθηροσκλήρωση
• Υψηλή πίεση του αίματος
• Μειωμένη αντίσταση στις μολύνσεις

 

Θεραπευτικές χρήσεις

• Στη στηθάγχη
• Στην αθηροσκλήρωση
• Στην υψηλή πίεση του αίματος
• Στη λειτουργία ήπατος και χοληδόχου κύστης
• Στη δραστηριότητα καρδιάς
• Στηνπνευματική διαύγεια
• Στην γεροντική άνοια
• Στη νόσο του Αλτσχάιμερ
• Στην αποπληξία

 

Περιεκτικότητα τροφών σε Χολίνη

Τροφες (100gr)          (mg)

Κόκκοι λεκιθίνης  - 3.440

Αυγό  - 1.700

Έλαιο λεκιθίνης  - 805

Συκώτι – 655

Μαγιά μπύρας  -  302

Δημητριακά   –  245

Καρύδια   – 222

Όσπρια – 122

Εσπεριδοειδή    - 86

Ψωμι ολ. αλέσεως    - 82

Πράσινα λαχανικά   – 43

Γάλα   – 35

• Η χολίνη πρέπει πάντα να προσλαμβάνεται σε συνδυασμό με άλλες βιταμίνες του συμπλέγματος Β.

• Απορροφάται καλύτερα ως λεκιθίνη παρά ως χολίνη.

• Είναι σκόπιμο να προσλαμβάνεται μαζί με συμπλήρωμα ασβεστίου, γιατί έτσι προκαλείται αύξηση του επιπέδου του φωσφόρου στον οργανισμό.

• Αυξημένη πρόσληψη χρειάζονται οι αλκοολικοί και οι διαβητικοί

Δοσολογία

Είναι δύσκολο να υπολογιστεί εξαιτίας της σύνθεσης της στο αίμα. Πιθανώς κυμαίνεται μεταξύ 500-1000 mg. ημερησίως.

 

Η βιταμίνη Β6 είναι η κυριώτερη για την υγεία των οστών μας !!!

Πολλές μελέτες έχουν διερευνήσει το ρόλο των βιταμινών Β στη διατήρηση της υγείας των οστών...μία από αυτές και του Εθνικού Πανεπιστημίου της Σιγκαπούρης...η συγκεκριμένη μελέτη διεξήχθη και βασίστηκε σε μιά πληθυσμιακή ομάδα αποτελούμενη από 63.257 άνδρες και γυναίκες ηλικίας 45-74 ετών μεταξύ του 1993 και 1998... οι ερευνητές του πανεπιστημίου ανέλυσαν τα στοιχεία μετά από μια μέση περίοδο παρακολούθησης των 13,8 χρόνων και εντόπισαν 1.630 νέες περιπτώσεις κατάγματος ισχίου με τις γυναίκες να έχουν μιά άμεση σχέση και σύνδεση... οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι γυναίκες οι οποίες έπαιρναν περισσότερη βιταμίνη Β6 - 0,78 - 1,76 mg / 1.000 kcal / την ημέρα - είχαν 22% μείωση του κινδύνου κατάγματος του ισχίου σε σύγκριση με τις γυναίκες που έπαιρναν λιγότερη βιταμίνη Β6 -0,37 - 0,61 mg / 1000 kcal / ημέρα - οι άλλες βιταμίνες του συμπλέγματος Β οι οποίες συμπεριλήφθηκαν στη διατροφή δεν συσχετίστηκαν με τον κίνδυνο κατάγματος του ισχίου και δεν παρατηρήθηκαν συσχετισμοί και επιδράσεις στους άνδρες...
οι συγγραφείς της μελέτης καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι:
«τα ευρήματά μας υποδηλώνουν ότι η διατήρηση επαρκούς πρόσληψης πυριδοξίνης μπορεί να αποτρέψει τα οστεοπορωτικά κατάγματα μεταξύ των μετεμμηνοπαυσιακών και ηλικιωμένων γυναικών." η βιταμίνη Β6 η οποία ονομάζεται και πυριδοξίνη είναι μια υδατοδιαλυτή βιταμίνη του συμπλέγματος των βιταμινών Β...σαν υδατοδιαλυτή βιταμίνη δεν αποθηκεύεται σε ποσότητες στο σώμα και η πλεονάζουσα ποσότητα αποβάλλεται κυρίως μέσω των ούρων άρα για να έχουμε επαρκείς ποσότητες πρέπει καθημερινά να καταναλώνουμε τροφές που την περιέχουν
και η μεγαλύτερη ποσότητα βιταμίνης B6 στα 100γρ. περιέχουν:
το φύτρο σταριού 4,0mg
το πίτουρο του σταριού 2,5mg
η σόγια 2,0mg
ο σολομός 1,9mg
οι μπανάνες 1,2mg
οι ζύμες με μαγιά 1,0mg και
οι σαρδέλες 1,0mg
επίσης
καλές φυσικές πηγές της πυριδοξίνης είναι
τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά
η μαγιά μπύρας
ο βασιλικός πολτός
οι ξηροί καρποί π.χ οι ηλιόσποροι
τα όσπρια π.χ τα φασόλια
το καλαμπόκι
τα δημητριακά και όλα
τα προϊόντα ολικής άλεσης
το γάλα
τα άπαχα κρέατα
τα πουλερικά
τα ψάρια
οι πατάτες
το καρπούζι
το αβοκάντο
τα δαμάσκηνα και
όλα τα μωβ φρούτα
τα μπιζέλια
τα καρότα
τα πορτοκάλια
αυτό που πρέπει όμως να προσέχουμε κατά τη διάρκεια
μαγειρέματος των τροφών που περιέχουν βιταμίνη Β6 είναι οι υψηλές θερμοκρασίες, διότι καταστρέφουν ένα μεγάλο μέρος της...

 

ΚΟΡΥΦΗ

Βιταμίνη B και Ψυχοσωματικές ασθένειες  Dr. Benjamin Gayelord Hause – Treasury of Secrets

Η λέξη ψυχοσωματική αναφέρεται στη σχέση και αντίδραση του μυαλού και του σώματος, του ενός προς το άλλο. Στα τελευταία χρόνια πολλά έχουν γραφτεί για τις ψυχοσωματικές δυσκολίες. Όλοι μας αντιλαμβανόμαστε όλο και περισσότερο, ότι οι στενοχώριες, οι συναισθηματικές διαταραχές και τα άγχη μπορούν να έχουν τόσο τρομερή επίδραση στη γενική υγεία, ώστε να μπορούν να είναι ακόμη και αιτίες σοβαρών ασθενειών.

Τέτοιες ανωμαλίες, όπως άσθμα, αλλεργικός πυρετός και άλλες αλλεργικές καταστάσεις, ημικρανίες, ανωμαλίες χώνεψης, διάρροια και πίεσηη του αίματος, ίσως προκαλούνται από διάφορες αιτίες. Όλα πάντως μπορούν να προκληθούν και από ψυχοσωματικές ανωμαλίες.

Ένα σημείο, το οποίο πιστεύω ότι έχει τελείως παραβλεφτεί στο χρονοδιάγραμμα των ψυχοσωματικών φαρμάκων, είναι ο ρόλος της έλλειψης της κατηγορίας των βιταμινών Β, που προκαλεί αρχικά ψυχολογικά προβλήματα στο βάθος όλων αυτών των ανωμαλιών.

Σήμερα αναγνωρίζεται ότι οι αγχώδεις καταστάσεις παρουσιάζονται όταν η διατροφή περιέχει λίγες από τις διάφορες βιταμίνες Β, ιδιαίτερα θειαμίνη – βιταμίνη Β1, νιασίνη και βιταμίνη Β6. Αυτές οι αγχώδεις καταστάσεις χαρακτηρίζονται από υπερβολική στενοχώρια, βασάνισμα του μυαλού με σκέψεις στενόχωρες, πνευματική κατάπτωση, συναισθηματική αστάθεια και νευρωτικές υπερεντάσεις.

Το άτομο που πάσχει από ψυχοσωματική ασθένεια πολύ συχνά έχει επιτρέψει στον εαυτό του να δημιουργηθούν ποικίλες ελλείψεις των βιταμινών Β, σε τέτοιο βαθμό, που εύκολα αναστατώνεται συναισθηματικά. Και αν συμβεί να αναπτυχθεί αλλεργία και υπάρχει περιορισμένη λήψη τροφής, η οποία παρέχει ακόμα λιγότερες βιταμίνες Β, η όλη ψυχοσωματική κατάσταση γίνεται χειρότερη. Ένας φαύλος κύκλος τότε αρχίζει, για τον οποίο η πιο σωστή αντιμετώπιση είναι να προγραμματίσεις μια σωστή, επαρκή απ’ όλες τις απόψεις και εξαιρετικά υψηλή σ’ όλες τις βιταμίνες Β διατροφή. Μια τέτοια διατροφή θα πρέπει να συμπεριλαμβάνει αρκετές κουταλιές του γλυκού γεμάτες μαγιά μπύρας, μισή κούπα φύτρο σιταριού και περίπου από μισό έως ένα κιλό ενισχυμένο γάλα την ημέρα.

 

Βιταμίνη B, Θυρεοειδής και Γυναικολογικά  Dr. Benjamin Gayelord Hause – Treasury of Secrets

Μπορείς να Θρέψεις τους Αδένες σου

Οι αδένες του σώματος πρέπει να παίρνουν την ύλη που χρειάζονται από την τροφή που τρωμε Επιπλέον, επειδή αντιπροσωπεύουν ιστούς με υψηλή ειδίκευση, ελλείψεις στη διατροφή μπορούν να επιφέρουν έντονες αλλαγές σ’ αυτούς.

Μολονότι η ιατρική επιστήμη και η διαιτολόγια μαζί δεν μπόρεσαν ακόμη να μας δώσουν μια πλήρη εικόνα για τις εσωτερικές σχέσεις μεταξύ διατροφής και αδένων, ορισμένες ειδικές σχέσεις ωστόσο έχουν καθοριστεί σαφώς.

Όλοι γνωρίζουμε ότι ο Θυρεοειδής αδένας ασκεί (χρησιμοποιεί) την ενέργεια του κατευθείαν πάνω στο ρυθμό του μεταβολισμού. Όταν ο αδένας υπερλειτουργεί, ο μεταβολισμός αυξάνεται- όταν υπολειτουργεί μειώνεται. Στα ζώα η υπερλειτουργία του θυρεοειδούς προκαλεί απώλεια βάρους, διακοπτόμενο σεξουαλικό κύκλο, καταστροφή του ήπαατος ανωμαλίες της καρδιάς και του αγγειακού συστήματος και πτώση στη γλυκόζη του ήπατος. Αυτά τα συμπτώματα μπορούν να ελαττωθούν με τη χρήση των βιταμινών Β, που βρίσκονται στη μαγιά της μπύρας, στo ρύζι κι αλλού.

Η χρησιμοποίηση της θειαμίνης έχει ευεργετικά αποτελέσματα σε μερικές περιπτώσεις εξώφθαλμης βρογχοκήλης. Έτσι, τα συμπτώματα υπερθυρεοειδισμού είναι πράγματι συμπτώματα έλλειψης βιταμινών, η δε έλλειψη προκλήθηκε από υψωμένη ταχύτητα μεταβολισμού. Ο γιατρός Ρότζερ Γουίλιαμς- και οι συνάδελφοι του είχαν τονίσει το γεγονός ότι υπάρχει πραγματικά μια πιθανότητα ο Θυρεοειδής και οι άλλοι αδένες να έχουν μια αξιοσημείωτη επιρροή στο μεταβολισμό των βιταμινών, ιδιαίτερα όσον αφορά στην απορρόφηση και την έκκριση. Οι παραθυρεοειδείς αδένες μπορούν να επηρεάσουν πολύ την κατάσταση του ασβέστιου. στο σώμα.

Στα ζώα, μια έλλειψη παντοθενικού οξέος (βιταμίνη Β), σ’ ένα τμήμΒιτα των αδένων των επινεφριδίων, φέρνει αλλαγές, που είναι η αιτία να γκριζάρουν τα μαλλιά. Αν αφαιρεθούν οι αδένες από τέτοιου είδους ζώα ή εμποδίζεται το γκριζάρισμα των μαλλιών ή επανέρχεται το χρώμα. Μετά την αφαίρεση των αδένων, αν τους δοθεί desoxycorticosterone, τα μαλλi;a γκριζάρουν.

Η desoxycorticosterone είναι μόνο μια από τις πολλές όμοιες ορμάνες που εκκρίνονται από το φλοιό των επινεφριδίων. Η έλλειψη παντοθενικού οξέος έχει θετικά αποδειχτεί ότι επηρεάζει τα επινεφρίδια δυσμενώς Πολλές αυθεντίες πιστεύουν ότι κάποιο αφύσικο στεροειδές που παράγεται από τον φλοιό των επινεφριδίων ίσως παίζει κάπιον ρόλο στον  καρκίνο και τις πνευματικές αρρώστιες. Αυτό δείχνει μια σαφή σχέση μεταξύ διατροφής και ενδοκρινών αδένων. Δεν υπάρχει βέβαια λόγος να υποψιαζόμαστε ότι τέτοια σχέση είναι μοναδική σ’ έναν και μόνο αδένα. Οι βιταμίνες Α και Ε, έχει εξακριβωθεί από πολύ καιρό, ότι έχουν σχέση με τις σεξουαλικές λειτουργίες, καθώς και τις λειτουργίες αναπαραγωγής· και πιο πρόσφατες μελέτες έχουν συμπεριλάβει πολλές από την κατηγορία των βιταμινών Β στην ίδια κατηγορία. Έλλειψη των βιταμινών Β επηρεάζει την παραγωγή σπέρματος και του ωαρίου, την παρόρμηση για συνουσία και ολόκληρο το σεξουαλικό κύκλο, την ανάπτυξη του εμβρύου, το θηλασμό και το μητρικό ένστικτο (όλες λειτουργίες οι οποίες εμπίπτουν στον έλεγχο των ενδοκρινών αδένων). Ο γιατρός Ρ. Χέρτζ συνδέει την αδυναμία αυτών των λειτουργκόν με τον άμεσο ρόλο που παίζουν οι βιταμίνες Β στη διατήρηση της γενικής υγείας, με άλλα λόγια, με τη γενικά καλή διατροφή. Επειδή η ποιότητα της δίαιτας καθορίζει τη θρέψη, γι’ αυτό η διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει βιταμίνες Β.

Το συκώτι είναι πράγματι ένα μεγάλο εργαστήρι του σώματος. Είναι σχεδόν απίστευτο πόσο πολλές λειτουργίες εκτελεί το συκώτι. Αλλά εκείνη που έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για μας εδώ, είναι ότι διατηρεί την ισορροπία μεταξύ των ορμονών που διεγείρουν τους σεξουαλικούς αδένες. Οι αδένες των επινεφριδίων εκκρίνουν και τα δυο, αρρενογόνη και οιστρογόνη ορμόνη — ύλες οι οποίες διεγείρουν τα αρσενικά και θηλυκά χαρακτηριστικά αντίστοιχα — σ’ ένα και το αυτό άτομο.

Το συκώτι διατηρεί την ισορροπία μεταξύ των δυο και αδρανοποιεί κάθε υπερβολή και από τις δυο ορμόνες.

Σε εργαστηριακά πειράματα, που έγιναν σε ζώα, αποδείχτηκε ότι η έλλειψη των βιταμινών Β, κυρίως Θειαμίνης και ριμποφλαβίνης, προκαλεί αδυναμία του συκωτιού να αδρανοποιήσει την οιστρογόνη, αλλά όχι και την ανδρογόνη. Με βάση τα δεδομένα’αυτά, ο γιατρός Μπισκάηντ έχει ανακοινώσει επιτυχή θεραπεία με τη βιταμίνη Β, σε περίπτωση έντασης πριν από την περίοδο, υπερβολικής αιμορραγίας κατά την περίοδο, ανώμαλης περιόδου και κυστίτιδας του στήθους.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Φυτικές ίνες: σύμμαχοί μας για ένα καλοκαίρι χωρίς δυσκοιλιότητα και «φούσκωμα»

Γράφει η ΑΝΑΣΤΑΣΙΑ ΚΟΚΚΑΛΗ, κλινική διαιτολόγος - διατροφολόγος

Το καλοκαίρι, εκτός από τις ηλιόλουστες μέρες και το δροσερό αεράκι, μας δημιουργεί, εάν δεν προσέξουμε, και δυσκοιλιότητα, η οποία γίνεται πολλές φορές αιτία να μας χαλάσει η διάθεση και να μη μας αφήσει να ευχαριστηθούμε τις διακοπές μας. Τι πρέπει να κάνουμε: να ακολουθούμε το μοντέλο της μεσογειακής διατροφής, που είναι πλούσια μεταξύ άλλων σε φυτικές ίνες, οι οποίες βοηθούν στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας αλλά και στην υγεία του εντέρου μας φυσικά.

Οι φυτικές ίνες υπάρχουν στα φρούτα (αχλάδια, μήλα, φράουλες, ροδάκινα, βερίκοκα, πορτοκάλια), στα λαχανικά (λάχανο, μαρούλι, αγκινάρες, κρεμμύδια, καλαμπόκι, ντομάτες, αρακά, φασολάκια, μπρόκολο), στα όσπρια (φακές, ρεβίθια, φασόλια), καθώς και σε όλα τα προϊόντα δημητριακών ολικής αλέσεως (δημητριακά που περιέχουν πίτουρο, ψωμί ολικής αλέσεως και πολύσπορο).

Οι νέες συστάσεις είναι 25 γρ. ίνες ημερησίως (EFSA 2009).

Οι ευεργετικές ιδιότητες των φυτικών ινών είναι ποικίλες. Πολλές είναι οι κλινικές μελέτες που απέδειξαν ότι η διατροφή που περιλαμβάνει αρκετές φυτικές ίνες συμβάλλει στη μείωση του βάρους, στην καλύτερη ρύθμιση του σακχαρώδους διαβήτη, στην ελάττωση των τιμών της χοληστερόλης και φυσικά στην καταπολέμηση της δυσκοιλιότητας.

Οι διαλυτές ίνες υπόκεινται σε ζύμωση από την εντερική χλωρίδα και αυξάνει η μάζα τους, επομένως αυξάνει ο όγκος των κοπράνων, ενώ συμβάλλουν και στην ενυδάτωσή τους.

Ταυτόχρονα, δεσμεύοντας το νερό υποστηρίζουν τη λειτουργία του εντέρου, σχηματίζοντας μια φυσική γέλη η οποία μαλακώνει και διευκολύνει το πέρασμα των κοπράνων. Ετσι βοηθούν στην ομαλότητα της αφόδευσης και την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος καθημερινά.

Επομένως μια διαλυτή φυτική ίνα βοηθά περισσότερο στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας όσο πιο μεγάλη ικανότητα απορρόφησης νερού και ικανότητα σχηματισμού γέλης έχει.

Χαρακτηριστικός εκπρόσωπος των διαλυτών φυτικών ινών και μάλιστα τελευταίας γενιάς είναι η γλυκομαννάνη, η οποία έχει μεγαλύτερη ικανότητα απορρόφησης νερού (100 έως 200 φορές το βάρος της) από άλλες, πιο παραδοσιακές, ίνες και ικανότητα σχηματισμού γέλης με μικρή ρευστότητα.

Η γλυκομαννάνη δεσμεύοντας το νερό υποστηρίζει τη λειτουργία του εντέρου, σχηματίζοντας μια φυσική γέλη, η οποία όχι μόνο μαλακώνει και διευκολύνει το πέρασμα των κοπράνων, αλλά ασκεί μάλαξη στο τοίχωμα του εντέρου με σκοπό να βοηθήσει στην ομαλότητα της αφόδευσης και την καλή λειτουργία του πεπτικού συστήματος καθημερινά.

Η επιπρόσθετη πρεβιοτική της επίδραση διεγείρει την αύξηση των ωφέλιμων βακτηρίων στο έντερο, βελτιώνοντας την πέψη και την κινητικότητα του εντέρου και επομένως βοηθά στη διατήρηση της ομαλής εντερικής δραστηριότητας.

Πρόσθετες μελέτες έχουν αξιολογήσει την κλινική αποτελεσματικότητα της γλυκομαννάνης στους ασθενείς με χρόνια δυσκοιλιότητα και των δύο φύλων. Η χορήγηση αυτής της διαλυτής ίνας συνοδεύτηκε από μια σημαντική αύξηση στη συχνότητα της εντερικής λειτουργίας και μια επακόλουθη σημαντική μείωση της ανάγκης για χρήση φαρμάκων. Τα ευεργετικά αυτά αποτελέσματα διατηρήθηκαν και στο πέρασμα του χρόνου, παρά τη χρήση μειωμένων δόσεων.

Εάν κάποιος θέλει να είναι σίγουρος ότι η ημερήσια πρόσληψή του σε ίνες είναι επαρκής, ένα συμπλήρωμα διατροφής με διαλυτές φυτικές ίνες, που περιέχει γλυκομαννάνη, συνιστάται.

Είναι, λοιπόν, ιδιαίτερα απαραίτητη η υψηλή περιεκτικότητα της διατροφής μας σε φυτικές ίνες. Υπάρχουν αναρίθμητες και εξαιρετικά γευστικές συνταγές, στις οποίες τα φρούτα και τα λαχανικά προσδίδουν γεύση, άρωμα, ελάχιστες θερμίδες και πολλές φυτικές ίνες!  

 

Οι φυτικές ίνες μειώνουν τον κίνδυνο θανάτου και βοηθούν στην αποκατάσταση της υγείας Επιμέλεια: Μαίρη Μπιμπή

Τροφές με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες θα πρέπει να καταναλώνουν τα άτομα που έχουν υποστεί και επιβιώσει εμφράγματος, διότι η διατροφή αυτή συντελεί στην αποκατάσταση της υγείας τους και μειώνει το ενδεχόμενο πρόωρου θανάτου, σύμφωνα με αμερικανική μελέτη που δημοσιεύεται στο επιστημονικό έντυπο British Medical Journal.

Οι ερευνητές του Τμήματος Επιδημιολογίας της Σχολής Δημόσιας Υγείας του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ, ανέλυσαν στοιχεία που αφορούσαν περισσότερους από 4.000 άνδρες και γυναίκες, που είχαν επιβιώσει από έμφραγμα.

Οι συμμετέχοντες ετέθησαν υπό ιατρική παρακολούθηση για εννέα χρόνια, κατά τη διάρκεια των οποίων απεβίωσαν 682 γυναίκες και 451 άνδρες. Οι πιθανότητες επιβίωσης συσχετίζονταν άμεσα με την ποσότητα των φυτικών ινών που κατανάλωναν, μετά το έμφραγμα.

Συγκεκριμένα, όσοι έτρωγαν τις περισσότερες φυτικές ίνες, είχαν κατά μέσο όρο 25% μικρότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου (από οποιαδήποτε αιτία), σε σχέση με όσους έτρωγαν τις λιγότερες. Για κάθε επιπλέον δέκα γραμμάρια φυτικών ινών την ημέρα μειωνόταν κατά 15% ο κίνδυνος θανάτου. Επιπλέον, οι άνθρωποι που έτρωγαν τις πιο πολλές φυτικές ίνες, είχαν 13% μικρότερη πιθανότητα να υποστούν νέο θανατηφόρο έμφραγμα.

Οι ερευνητές επεσήμαναν πως, πέρα από τη λήψη των αναγκαίων φαρμάκων μετά το έμφραγμα, ο τρόπος ζωής και ειδικότερα η διατροφή παίζουν σημαντικό ρόλο. Αν και δεν είναι πάντα ξεκάθαρο πού οφείλονται τα οφέλη των φυτικών ινών, η νέα μελέτη δείχνει ότι είναι ιδιαίτερα ωφέλιμα για τους καρδιοπαθείς.

Οι φυτικές ίνες, που μπορούν να συντελέσουν στην μείωση της υψηλής αρτηριακής πίεσης και χοληστερόλης, περιέχονται σε τροφές, όπως φρούτα, λαχανικά, όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης. Επίσης, μπανάνες, καρότα, μήλα, πατάτες και δημητριακά είναι ιδιαίτερα καλές πηγές φυτικών ινών.

Οι ειδικοί συνιστούν μια ημερήσια κατανάλωση φυτικών ινών της τάξης των 38 γραμμαρίων. Ενδεικτικά, ένα πορτοκάλι περιέχει περίπου τρία γραμμάρια φυτικών ινών, ένα μπολ δημητριακών δέκα γραμμάρια, ενώ δύο φέτες ψωμί ολικής άλεσης 4,2 γραμμάρια.

Αξίζει να σημειωθεί τέλος ότι, μια διατροφή φτωχή σε φυτικές ίνες έχει συσχετιστεί με διάφορα προβλήματα, όπως δυσκοιλιότητα και γαστρεντερικές παθήσεις (μεταξύ των οποίων καρκίνο του παχέος εντέρου), ενώ, όπως δείχνει η νέα μελέτη, επιβαρύνει και την καρδιά.

 

Λογικό,αλλά όχι βιολογικό ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Περίπτωση λογικού, αλλά όχι βιολογικού χειρισμού είναι και η περίπτωση της κατανάλωσης τροφών με πολλές ίνες. Επειδή ο οργανισμός δεν τις αποικοδομεί- δεν τις διαλύει δηλαδή, για να το θέσουμε κάπως πιο πρόχειρα-,περνώντας από το έντερο σαν μια συμπαγής μάζα θα το καθαρίσουν από όλα. Αυτό βέβαια θα ήταν απλό αν το έντερο ήταν ένας σωλήνας σαν και αυτούς που τοποθετούν οι υδραυλικοί στις αποχετεύσεις των σπιτιών. Και εδώ μπαίνει στην εικόνα το βιολογικό. Το έντερο είναι επενδυμένο με ευαίσθητο βλεννογόνο ιστό, περιέχει πολλά βακτήρια που συμβιώνουν με τον οργανισμό για αμοιβαίο καλό, μπορεί να πληγωθεί και να κάνει συσπάσεις. Μερικά από τα βακτήρια αντιδρούν με τις ίνες και παράγονται αλκοόλες, οι οποίες δεν είναι και τόσο ευχάριστη παρέα για το έντερο. Σε ένα ερευνητικό πρόγραμμα με 100 ασθενείς με εντερικά προβλήματα, οι οποίοι έτρωγαν πίτουρο βρώμης, οι 10 έδειξαν βελτίωση και οι 55 χειροτέρεψαν. Το μούσλι, το οποίο επίσης τους χορήγησαν, δεν έκανε καλό σε κανέναν και μάλλον έβλαψε το ένα τρίτο των ασθενών. Κάποιες επίσης άτυχες γυναίκες σε μετακλιμακτηριακή ηλικία, που έκαναν δίαιτα με ίνες, είδαν την οστεοπόρωσή τους να χειροτερεύει. Αυτό δεν σημαίνει ότι η κατανάλωση ινών είναι πάντα επιβλαβής- να κόψουμε, δηλαδή,τα φρούτα ή το ψωμί ολικής άλεσης και να τρώμε...ρυζόγαλα-,αλλά να προσέχουμε διότι διάφορες θεραπείες από την ΤV και τυχαίοι θεραπευτές δεν φροντίζουν πάντα για το καλό μας.

 

Περισσότερες φυτικές ίνες, μακρύτερη ζωή

Τροφές όπως τα δημητριακά μπορούν να αποτελέσουν «όπλο» ενάντια σε πλήθος ασθενειών, συμπεριλαμβανομένης της γρίπης Εμπλουτίστε τη διατροφή σας με περισσότερες φυτικές ίνες και πιθανότατα θα εξασφαλίσετε περισσότερα χρόνια ζωής. Αυτό είναι το μήνυμα της μεγαλύτερης μελέτης που έχει διεξαχθεί ως σήμερα σχετικά με την κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φυτικές ίνες και τη σύνδεσή τους με τη μείωση του κινδύνου θανάτου. Οπως προέκυψε από τη μελέτη αυτή που διεξήχθη από ειδικούς του Εθνικού Ινστιτούτου για τον Καρκίνο των ΗΠΑ, οι φυτικές ίνες μειώνουν τη θνησιμότητα που οφείλεται όχι μόνο στις καρδιοπάθειες αλλά και σε μεταδοτικές και αναπνευστικές νόσους. Ενα σημαντικό εύρημα της μελέτης ήταν επίσης ότι το μεγαλύτερο όφελος για τον οργανισμό «κρύβεται» στις φυτικές ίνες των δημητριακών.
Στο πλαίσιο της μελέτης οι ειδικοί παρακολούθησαν 388.000 ενηλίκους ηλικίας 50-71 ετών επί εννέα έτη. Μέσα σε αυτό το χρονικό διάστημα 31.000 συμμετέχοντες πέθαναν και οι ερευνητές αναζήτησαν στα εθνικά αρχεία το αίτιο θανάτου τους. Οπως προέκυψε, τα άτομα που κατανάλωναν τις περισσότερες φυτικές ίνες αντιμετώπιζαν μειωμένο κατά 22% κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με όσα κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες φυτικών ινών. Υπογραμμίζεται ότι, σύμφωνα με τις οδηγίες των αρμοδίων οργανισμών στις ΗΠΑ, οι γυναίκες πρέπει να καταναλώνουν 25 γραμμάρια φυτικών ινών ημερησίως και οι άνδρες 38 γραμμάρια ημερησίως. Για να εννοήσει κάποιος καλύτερα τις ποσότητες, αξίζει να αναφέρουμε ότι μια φέτα ψωμί ολικής αλέσεως περιέχει 2-4 γραμμάρια φυτικών ινών. Οι φυτικές ίνες φάνηκε ότι προσφέρουν τα μεγαλύτερα οφέλη σε ό,τι αφορά την πρόληψη του θανάτου εξαιτίας διαβήτη και καρδιοπαθειών- μελέτες έχουν δείξει ότι βελτιώνουν τα επίπεδα χοληστερόλης, αρτηριακής πίεσης και σακχάρου του αίματος ενώ «πολεμούν» και τις φλεγμονές. Μια θεωρία επίσης αναφέρει ότι οι φυτικές ίνες προσδένονται στις συσσωρευμένες τοξίνες του οργανισμού και με αυτόν τον τρόπο τις απομακρύνουν ταχύτερα από το σώμα. Παράλληλα οι φυτικές ίνες ωφελούν και στη... μάχη με τη ζυγαριά αφού δημιουργούν ισχυρότερο αίσθημα κορεσμού και οδηγούν σε απώλεια βάρους.
Σύμφωνα με τη νέα μελέτη, οι φυτικές ίνες μπορούν να δράσουν προληπτικά χάρη στην αντιφλεγμονώδη δράση τους ακόμη και ενάντια σε «δολοφόνους» όπως η γρίπη και η πνευμονία. Σε ό,τι αφορά τον καρκίνο τα οφέλη τους φαίνεται ότι είναι μεγαλύτερα για τους άνδρες παρά για τις γυναίκες, πιθανότατα επειδή οι άνδρες πεθαίνουν συχνότερα από μορφές καρκίνου που σχετίζονται με τη διατροφή, όπως ο καρκίνος του οισοφάγου. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι οι φυτικές ίνες περιέχονται σε φρούτα, λαχανικά και σε όσπρια όπως τα φασόλια. Ωστόσο το μεγαλύτερο όφελος για τον οργανισμό έχουν οι φυτικές ίνες των δημητριακών. Τα δημητριακά ολικής αλέσεως περιέχουν επίσης βιταμίνες και μέταλλα, γεγονός που μπορεί να συντελεί στη μείωση του κινδύνου θανάτου. Οπως τονίζουν οι επιστήμονες, η λήψη αυτών των στοιχείων μέσω συμπληρωμάτων πιθανότατα δεν είναι εξίσου αποτελεσματική με τη λήψη τους μέσω των τροφών.

 

Γνωρίστε και εντάξτε τις β-γλυκάνες στη διατροφή σας Χριστίνα Κασταρού

Οι β-γλυκάνες αποτελούν μια κατηγορία διαλυτών φυτικών ινών, που προέρχονται κυρίως από το κριθάρι και τη βρώμη. Άλλες πηγές β-γλυκανών περιλαμβάνουν ορισμένα θαλάσσια φύκη και μερικά είδη μανιταριών, ενώ περιέχονται και σε άλλα δημητριακά, όπως το σιτάρι και ο αραβόσιτος, αν και σε πολύ μιρκότερες ποσότητες. Τα τελευταία χρόνια, οι β-γλυκάνες παρουσιάζουν αυξημένο ερευνητικό ενδιαφέρον, εξαιτίας των πολλαπλών ευεργετικών ιδιοτήτων που φαίνεται να έχουν.

Αρχικά, οι β-γλυκάνες ανήκουν στην ευρύτερη κατηγορία των φυτικών ινών και συνεπώς η κατανάλωσή τους συμβάλλει στην καλή λειτουργία του εντέρου, την πρόληψη και αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, καθώς επίσης και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του παχέως εντέρου. Από την άλλη, πρόσφατα ερευνητικά δεδομένα υποστηρίζουν πως τα οφέλη τους στην υγεία δεν περιορίζονται μόνο στο γαστρεντερικό σύστημα, αλλά περιλαμβάνουν ένα σύνολο δράσεων στον οργανισμό που σχετίζονται με τη βελτίωση διαφόρων μεταβολικών δεικτών.

Ειδικότερα, έχει φανεί ότι οι β-γλυκάνες σχετίζονται με:

Μείωση των επιπέδων χοληστερόλης: Η κατανάλωση β-γλυκανών, κυρίως από βρώμη και κριθάρι, φαίνεται ότι ασκεί καρδιοπροστατευτική δράση, μειώνοντας τα επίπεδα ολικής και LDL («κακής») χοληστερόλης, με το όφελος να είναι μεγαλύτερο σε άτομα που εμφανίζουν υπερχοληστερολαιμία. Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων, βασιζόμενη στη διεθνή βιβλιογραφία η οποία δείχνει πως η κατανάλωση 3 γραμμαρίων β-γλυκανών ανά ημέρα μπορεί να μειώσει τα επίπεδα χοληστερόλης κατά περίπου 5-8%, έχει εγκρίνει αντίστοιχους ισχυρισμούς υγείας.

Βελτίωση της γλυκαιμικής απόκρισης και μείωση της ινσουλινοαντίστασης: Η ιδιότητα των β-γλυκανών να αυξάνουν το ιξώδες του περιεχομένου του στομάχου και του εντέρου, οδηγεί σε πιο αργή απορρόφηση και απελευθέρωση της γλυκόζης στην κυκλοφορία. Με αυτόν τον τρόπο, απαιτείται χαμηλότερη έκκριση ινσουλίνης για τη διαχείριση των επιπέδων γλυκόζης, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει σε βελτίωση της ινσουλινοευαισθησίας. Συνεπώς, οι β-γλυκάνες μπορούν να συμβάλλουν στον καλύτερο γλυκαιμικό έλεγχο διαβητικών ασθενών και στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης διαβήτη σε υγιή άτομα.

Αύξηση του αισθήματος κορεσμού: Πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η κατανάλωση γευμάτων με υψηλή περιεκτικότητα σε β-γλυκάνες σχετίζεται με αυξημένο αίσθημα κορεσμού, υποδεικνύοντας τον πιθανό ρόλο των β-γλυκανών στη ρύθμιση της όρεξης. Συνεπώς, αν και τα ερευνητικά δεδομένα σχετικά με την επίδραση τους στο σωματικό βάρος δεν είναι ξεκάθαρα, οι β-γλυκάνες αποτελούν ένα συστατικό που θα μπορούσε δυνητικά να αποτελέσει σύμμαχο στην προσπάθεια απώλειας βάρους.

Ενίσχυση της λειτουργίας του ανοσοποιητικού συστήματος: Ερευνητικά δεδομένα από εργαστηριακές μελέτες παρέχουν ενδείξεις σχετικά με την επίδραση των β-γλυκανών στη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Ειδικότερα, έχει φανεί ότι σχετίζονται με αύξηση ορισμένων ανοσολογικών δεικτών και κυττάρων του ανοσοποιητικού συστήματος και βελτίωση της απόκρισης του οργανισμού έναντι των λοιμώξεων.

Τι είναι η β-γλυκάνη που χτυπά τη χοληστερόλη της Τίνας Καραΐσκου, Διαιτολόγος- Διατροφολόγος

Μπορεί να έχετε ακούσει ότι οι φυτικές ίνες είναι θρεπτικές, αλλά ξέρατε ότι μία από τις πιο σημαντικές είναι η β-γλυκάνη, η οποία μειώνει την χοληστερόλη και ενισχύει την υγεία της καρδιάς;

Η β-γλυκάνη βρίσκεται στα δημητριακά αλλά σε μεγάλες ποσότητες περιέχεται κυρίως στην βρώμη και το κριθάρι.
Ποιες είναι οι ευεργετικές ιδιότητες της β-γλυκάνης;
Είναι πλέον αποδεδειγμένο επιστημονικά, ότι η β-γλυκάνη μειώνει την χοληστερόλη. Μια μελέτη διαπίστωσε ότι η ημερήσια κατανάλωση βρώμης με τουλάχιστον 3 γραμμάρια β-γλυκάνης, μείωσε την κακή χοληστερόλη (LDL) κατά 5-7%.
Πώς η β-γλυκάνη μειώνει τη χοληστερόλη;
Η β-γλυκάνη είναι μια διαλυτή φυτική ίνα που επιβραδύνει τη μεταφορά των τροφίμων στο έντερο, έτσι ώστε χρειάζεται περισσότερος χρόνος για να αφομοιωθούν το σώμα. Επιπρόσθετα, η β-γλυκάνη δεσμεύει τη χοληστερόλη, καθώς διέρχεται από το έντερο, γεγονός που συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων χοληστερόλης.
Τα ευεργετικά αποτελέσματα εξασφαλίζονται με την ημερήσια πρόσληψη 3 γραμμαρίων β-γλυκάνης από βρώμη, πίτυρο βρώμης, κριθάρι, πίτυρο κριθαριού ή από μίγματα των εν λόγω β-γλυκανών σε συνδυασμό με μια ποικίλη ισορροπημένη διατροφή και έναν υγιεινό τρόπο ζωής.

 

Ημέρα  κατά της Δυσκοιλιότητας

ΚΟΡΥΦΗ

Κορεσμένα και ακόρεστα λιπαρά οξέα ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Ενα κουτάκι με σπίρτα είναι αρκετό για να μας κάνει να θυμόμαστε μερικά βασικά πράγματα για τα λιπαρά οξέα, που είναι από τους πρωταγωνιστές στη διατροφή μας.Ενα φρεσκοανοιγμένο κουτί με σπίρτα τα έχει όλα παράλληλα και καλά τακτοποιημένα. Αν πάρουμε κάποια από αυτά και τα τσακίσουμε μια φορά το καθένα κάθε άλλο παρά εύκολο θα είναι να τα ξαναβάλουμε στο κουτί τους με την ίδια τάξη όπως ήταν πριν. Αν το καθένα το τσακίσουμε σε περισσότερα από ένα σημεία η τακτοποίηση αυτή γίνεται ακόμη πιο προβληματική.
Τα λιπαρά οξέα αποτελούνται από μόρια που κάπως καταχρηστικά θα λέγαμε ότι εμφανίζονται σαν να έχουν στο τέλος τους τρεις ουρές. Για το πώς συμπεριφέρονται προς εμάς παίζει ρόλο πόσο μακριές είναι αυτές οι ουρές και κάποια χαρακτηριστικά στη δομή τους. Τα άτομα του άνθρακα είναι το βασικό συστατικό τους και φτιάχνουν αλυσίδες από 6 ως και 26 το ένα δίπλα στο άλλο. Μπορούν να συνδέονται, όπως λένε οι χημικοί, με απλό ή διπλό δεσμό. Αν συνδέονται με απλό δεσμό τότε τα ονομάζουμε «κορεσμένα» ενώ αν από τις ουρές συνδέονται με διπλό δεσμό «ακόρεστα». Εκεί στον διπλό δεσμό παρατηρείται και ένα τσάκισμα της ουράς. Ενας διπλός δεσμός αντιστοιχεί σε μονοακόρεστο λιπαρό οξύ, περισσότεροι σε πολυακόρεστο. Αυτοί οι δεσμοί και τα τσακίσματα δίνουν και τον τόνο στη συμπεριφορά τους. Πρώτα απ΄ όλα καθορίζουν το αν θα είναι υγρό ή στερεό σε θερμοκρασία δωματίου, δηλαδή εκεί γύρω στους 18-20 βαθμούς Κελσίου. Τώρα ξαναθυμόμαστε το κουτάκι με τα σπίρτα. Τα κορεσμένα διατάσσονται εύκολα σε κάποια κρυσταλλική μορφή και έτσι μας παρουσιάζονται ακόμη και έξω από το ψυγείο σε στερεά μορφή.
Οσα είναι ακόρεστα, έχουν δηλαδή εκείνα τα χαρακτηριστικά «τσακίσματα» στις ουρές τους, τακτοποιούνται πιο δύσκολα και μας παρουσιάζονται έξω από το ψυγείο σε υγρή μορφή.
Το ελαιόλαδο είναι μονοακόρεστο, έχει δηλαδή έναν διπλό δεσμό σε μία από τις ουρές του και στο 9ο στη σειρά άτομο άνθρακα από τα 18 που περιέχονται στο μόριο. Γι΄ αυτό εύκολα στερεοποιείται στο ψυγείο αφού είναι σε υγρή μορφή πάνω από τους 13 βαθμούς Κελσίου. Ο προσδιορισμός «ακόρεστος» δεν είναι άσχετος με τη συμπεριφορά τους. Τα ακόρεστα είναι και αχόρταγα ως προς το να αντιδρούν με άλλα άτομα και ενώσεις. Αυτό η βιομηχανία τροφίμων το εκμεταλλεύθηκε πολύ νωρίς.
Το πιο κλασικό παράδειγμα είναι η αντίδραση με υδρογόνο. Με παρουσία νικελίου σαν καταλύτη (λίγο ίσως να μένει και στο προϊόν της αντίδρασης αν δεν προσέξουμε) γίνεται η υδρογόνωση φθηνών κυρίως λαδιών από βαμβακόσπορο, ηλιόσπορο, σόγια. Από υγρά τότε αυτά μετατρέπονται σε στερεά και είναι κάτι που βολεύει και προσελκύει και τον καταναλωτή που προτιμάει, φαίνεται, να αλείφει το ψωμί του με μαργαρίνη αντί να στάζει λίγο ελαιόλαδο. Την ίδια στιγμή όμως καταστρέφεται σε μεγάλο βαθμό η πολύτιμη για τον οργανισμό μας βιταμίνη Ε και γενικότερα θεωρείται ότι ένα υδρογονωμένο λίπος είναι διατροφικά κάπως κατώτερο από ένα που δεν έχει περάσει από αυτή τη διαδικασία. Γι΄ αυτό διαβάζουμε προσεκτικά στη συσκευασία ενός τροφίμου και αν το έχουν παρακάνει οι παρασκευαστές σε υδρογονωμένα το αφήνουμε στην άκρη.

Cis και trans και όλη αυτή η ζάλη ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Να διαβάζεις όσα είναι γραμμένα στις συσκευασίες των τροφίμων ή όχι; Αν η απάντηση είναι ένα «ναι» χωρίς περιστροφές,τότε χρειάζεται μια κάποια προπόνηση για να μπορείς να βγάζεις άκρη με τα πολυ- και μονο-ακόρεστα, με τα cis και τα trans,με τα υδρογονωμένα,τα λίγο ή πολύ...
Τα κεκορεσμένα και ακόρεστα λίπη είναι πια μάλλον κεκτημένη γνώση για τον...επιμελή αναγνώστη του chain food.Για τους «άλλους» να αναφέρουμε ότι,αν σε κάποιο ζευγάρι ανθράκων μιας ένωσης αυτοί συνδέονται με το λεγόμενο διπλό δεσμό,τότε λέμε πως πρόκειται για ακόρεστη ένωση.Αν υπάρχουν περισσότεροι από ένας διπλοί δεσμοί,η ένωση λέγεται πολυακόρεστη.
«Διπλός δεσμός» θα πει ότι τα δύο άτομα άνθρακα μοιράζονται δύο ζευγάρια ηλεκτρονίων για λόγους σταθερότητας.Ακόρεστη λέμε την ένωση διότι υπάρχει η τάση το ζευγάρι των ανθράκων να χωρίσει και ο καθένας τους «να τα φτιάξει» με ένα υδρογόνο και ο δεσμός τους να γίνει από διπλός απλός.Σε αντίθεση με τα ακόρεστα,τα κεκορεσμένα λίπη είναι αυτά που συνδέονται με την αρτηριοσκλήρωση και τις καρδιακές παθήσεις. Είναι όμως κακό που μπορείς στα ακόρεστα να σπάσεις τον διπλό δεσμό και να τους προσθέσεις υδρογόνο και να τα κάνεις κεκορεσμένα.Αυτό όμως βόλεψε τη βιομηχανία τροφίμων.Γιατί τα υδρογονωμένα δεν διαλύονται όταν εκτίθενται στο οξυγόνο του αέρα ή όταν τα φέρνουμε σε υψηλές θερμοκρασίες κατά τη διάρκεια του μαγειρέματος. Ανάμεσα λοιπόν στο καλό για τον καταναλωτή ακόρεστο και στο ανθυγιεινό κεκορεσμένο υπάρχει ο συμβιβασμός,που υλοποιείται με το «μερικώς υδρογονωμένο».Πώς γίνεται αυτό; Αέριο υδρογόνο υπό πίεση έρχεται σε επαφή με το πολυακόρεστο,δηλαδή αυτό που έχει περισσότερους από έναν διπλούς δεσμούς στο μόριό του.Και η συνεύρεση αυτή γίνεται με την «άγρυπνη» παρουσία ενός καταλύτη που εδώ επικράτησε να είναι το νικέλιο. Κάποιοι από τους διπλούς δεσμούς σπάζουν και οι άνθρακες ενώνονται με υδρογόνο.Εξ ου και ο όρος «μερικώς υδρογονωμένο».Με αυτό η βιομηχανία σώθηκε,ενώ εμείς οι υπόλοιποι δεν δώσαμε σημασία σε κάτι που φαινόταν δευτερεύον.
Ας φανταστούμε μια ευθεία να διαπερνά τον άξονα του διπλού δεσμού.Τα υδρογόνα, που είναι συνδεδεμένα με καθένα από τα δύο άτομα του άνθρακα, μπορεί στον χώρο να είναι από την ίδια πλευρά της ευθείας και τότε το μόριο λέγεται τύπου cis, ενώ αν βρίσκονται εκατέρωθεν της ευθείας το μόριο λέγεται τύπου trans. Με την υδρογόνωση κάποιοι από τους διπλούς δεσμούς από cis περνούσαν στην κατάσταση trans. Προσοχή, δεν πρόκειται για λεπτομέρεια που ενδιαφέρει μόνο τους χημικούς. Η δομή του μορίου γινόταν πιο ευθύγραμμη, το λιπαρό από υγρό περνούσε σε πιο στέρεη μορφή, όπως αυτή του βουτύρου, ζαχαροπλάστες, αρτοποιοί και παρασκευαστές μαργαρίνης έγιναν ευτυχισμένοι. Τα trans λιπαρά δουλεύονταν μια χαρά και ο κόσμος τα έτρωγε ανύποπτος. Μόνο που μετά το 1980, σε σχετική έρευνα του Μartijn Κatan στο Αγροτικό Πανεπιστήμιο του Wagenigen στην Ολλανδία, αποδείχθηκε ότι όσοι κατανάλωναν τροφές πλούσιες σε trans λιπαρά είχαν περισσότερη χοληστερόλη και από την ομάδα που έτρωγε τροφές πλούσιες σε κεκορεσμένα, δηλαδή όσους ευχαριστιόνταν το βούτυρο και τα ψητά τους! Επειτα από ακόμη περισσότερες έρευνες ως ένοχος πλέον υποδείχθηκε το κάθε λιπαρό υλικό που έβγαινε από την υδρογόνωση με trans δομή, και έτσι τα διάφορα μπισκότα, λουκουμάδες, άσπρα ψωμιά καταγγέλθηκαν διπλά. Και εμφανίστηκαν οι πρώτες πόλεις στον κόσμο, όπως η Νέα Υόρκη, που απαγορεύουν τα trans μερικώς υδρογονωμένα λίπη παντού, ενώ το κουβάρι συνέχισε να ξετυλίγεται και να βγάζει και άλλα δεινά στην επιφάνεια...

 

ΚΟΡΥΦΗ

Οταν το λίπος προστατεύει!

Ω-3 για γερή καρδιά και όχι μόνο

Trans λιπαρά οξέα Οι γνωστοί-άγνωστοι της διατροφής

Λιπαρά: Πόσο ένοχα είναι τελικά; Στην εποχή όπου τα καρδιαγγειακά αποτελούν μια από τις πιο συχνά εμφανιζόμενες ασθένειες και τα ποσοστά παχυσαρκίας αυξάνονται ανησυχητικά στις μικρές ηλικίες, τα λίπη αποτελούν το πιο ενοχοποιημένο συστατικό της διατροφής μας. Ανθυγιεινά, παχυντικά, 'ύπουλα' και τελικά απαγορευμένα, τα λιπαρά τελικά κατέληξαν να βρίσκονται στην καθημερινότητά μας μέσω της απαγόρευσής τους. Πόσο καλά τα γνωρίζουμε και πόσο 'βλαβερά' είναι τελικά;

Ο ρόλος των απαραίτητων λιπαρών στην υγιή ανάπτυξη

Πώς τα ντόνατς μας κάνουν... επιθετικούς

Το λίπος βγαίνει και σε... μπέζ! Τσώλη Θεοδώρα 

Η ανακάλυψη νέου τύπου λιποκυττάρων οδηγεί σε ανάπτυξη θεραπειών για την παχυσαρκία

Ερευνητές ανακάλυψαν έναν νέο τύπο λίπους – πρόκειται για το «μπεζ» λίπος το οποίο έρχεται να συμπληρώσει τη… χρωματική παλέτα του λευκού και του καφέ.

Η… παλέτα του λίπους Το «λευκό» λίπος παράγεται από τα λευκά λιποκύτταρα τα οποία αποθηκεύουν ενέργεια και συμβάλλουν στην αύξηση του βάρους. Από την άλλη πλευρά το «καφέ» λίπος είναι ευεργετικό για τον οργανισμό: παράγει θερμότητα και το διαθέτουν σε μεγάλες ποσότητες τα βρέφη προκειμένου να παραμένουν ζεστά. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι και οι ενήλικες διαθέτουν μικρές ποσότητες «καφέ» λίπους το οποίο φαίνεται ότι βοηθά στην πρόληψη της παχυσαρκίας. Η νέα μελέτη που ανήκει σε ειδικούς της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ και δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Cell» δείχνει τώρα ότι αυτό που πιστευόταν ως «καφέ» λίπος των ενηλίκων αποτελεί τελικώς έναν γενετικώς διαφορετικό τύπο «μπεζ» λίπους.

Η νέα ανακάλυψη δείχνει έναν καινούργιο στόχο - «κλειδί» για ανάπτυξη φαρμάκων ενάντια στην «επιδημία» της παχυσαρκίας. Μάλιστα οι ερευνητές έχουν δει ότι μια ορμόνη που παράγεται φυσικά από τον οργανισμό, η ιριζίνη, φαίνεται ότι ενεργοποιεί το «μπεζ» λίπος ώστε να καίει θερμίδες σχεδόν εξίσου αποτελεσματικά με το «καφέ». Οι ερευνητές από το Χάρβαρντ έχουν ήδη δημιουργήσει μια εταιρεία βιοτεχνολογίας (Ember Therapeutics) προκειμένου να αναπτύξουν θεραπεία με βάση την ιριζίνη για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας και του διαβήτη.

Ο τρίτος τύπος λιποκυττάρων Όπως ανέφερε ο επικεφαλής της μελέτης δρ Μπρους Σπίγκελμαν «εντοπίσαμε έναν τρίτο τύπο λιποκυττάρων. Μέχρι τώρα γνωρίζαμε το ‘λευκό’ και το ‘καφέ’ λίπος και τώρα ανακαλύπτεται ένας τρίτος τύπος, το ‘μπεζ’ λίπος το οποίο υπάρχει σχεδόν σε όλους ή πιθανότατα και σε όλους τους ανθρώπους». Η ομάδα του δρος Σπίγκελμαν ανακάλυψε τα «μπεζ» λιποκύτταρα σε διάσπαρτες λιπαποθήκες με μέγεθος όσο αυτό ενός μπιζελιού η καθεμία. Οι λιπαποθήκες αυτές βρίσκονταν κάτω από το δέρμα κοντά στην κλείδα και κατά μήκος της σπονδυλικής στήλης ενηλίκων.            

Η μελέτη μάλιστα έδειξε ότι τα «μπεζ» λιποκύτταρα παράγονται από πρόδρομα βλαστικά κύτταρα τα οποία «γεννούν» τα λευκά λιποκύτταρα. Αντιθέτως τα «καφέ» λιποκύτταρα προέρχονται από μυϊκά βλαστικά κύτταρα. Υπό φυσιολογικές συνθήκες τα «μπεζ» λιποκύτταρα συμπεριφέρονται ως υβρίδιο των δύο τύπων λιποκυττάρων, έχοντας την ικανότητα τόσο να αποθηκεύσουν όσο και να καίνε θερμίδες. Με την κατάλληλη ενεργοποίηση όμως είναι δυνατόν να αυξηθεί η ικανότητα καύσεων, σημειώνουν οι ερευνητές. Η ενεργοποίηση αυτή μπορεί να επιτευχθεί είτε μέσω του κρύου είτε μέσω ορισμένων ορμονών όπως η ιριζίνη. Σημειώνεται ότι η ίδια ερευνητική ομάδα ανακοίνωσε την ανακάλυψη της ιριζίνης νωρίτερα εφέτος.

ΚΟΡΥΦΗ

«λυκοπένιο» Να μας πάρουν με τις ντομάτες ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Στην Ευρώπη την έφεραν το 1544 από το Περού.Σε εκείνα τα μέρη την έλεγαν «τομάτλ»,θέλοντας να δηλώσουν «έναν καρπό που διογκώνεται».Η διαμόρφωση της λέξης τελικά σε tomato λέγεται ότι έγινε κατά αναλογία με το potato. Οι ιταλοί βοτανολόγοι όταν ασχολήθηκαν μαζί της διαπίστωσαν ότι πρέπει να την αφήσεις να ωριμάσει και να χάσει το πράσινο χρώμα της για να τη φας.Και τότε αυτή σε ανταμείβει διότι αποκτά χρώμα,γίνεται εύγευστη,μαλακή και ωφέλιμη. Ετσι τη βάφτισαν χρυσό μήλο,δηλαδή pomo d΄ oro και από εκεί τα γνωστά μας και εξελληνισμένα πομοντόρια. Και τα είπαν χρυσά διότι εκεί στα υψίπεδα του Περού οι ντομάτες είχαν χρώμα κίτρινο και όχι ολοκόκκινο όπως οι σημερινές που έχουν προέλθει από στοχευμένες διασταυρώσεις. Θα τον αποκαλούσαν χρυσό καρπό επίσης αν γνώριζαν όσα και εμείς σήμερα για το πόσο ωφέλιμος είναι για τους ανθρώπους. Καθώς η άγουρη ντομάτα προχωρεί στην ωρίμανσή της η πράσινη χλωροφύλλη αποσυντίθεται και επικρατεί το χρώμα μιας άλλης ουσίας που ονομάζεται «λυκοπένιο» και δίνει το χαρακτηριστικό χρώμα στην ντομάτα. Το παράξενο αυτό όνομα προέρχεται από τη συγχώνευση δύο όρων. Η συστηματική ονομασία της ντομάτας είναι «Λυκοπερσικόν το εδώδιμον». Η βασική ουσία, που δίνει χρώμα στην ντομάτα, είναι ένα συμμετρικό τετρατερπένιο όπως λέγεται στη Χημεία, ένας πολυακόρεστος υδρογονάνθρακας, δηλαδή μόνο με άτομα άνθρακα και υδρογόνου και τους άνθρακες να ενώνονται μεταξύ τους με διπλούς δεσμούς. Κατά συγχώνευση λοιπόν από το λυκοπερσικό και το τερπένιο βγαίνει το όνομα του ευθύγραμμου αυτού μορίου υδρογονάνθρακα που απορροφά τις ακτίνες του ορατού φωτός με τις μεγαλύτερες συχνότητες αντανακλώντας όσες είναι κοντά στο κίτρινο και το κόκκινο. Η ντομάτα χρειάζεται θερμό περιβάλλον για να αναπτυχθεί.Τον χειμώνα δεν θα έπρεπε να έχουμε ντομάτες αλλά χάρη στα θερμοκήπια και στις φυτορμόνες χωρίς κανονική γονιμοποίηση δένουν οι καρποί και συνεχίζουν να μεγαλώνουν αφύσικα.Το σχήμα τους δεν θυμίζει πλέον την παραδοσιακή ντομάτα, είναι χαρακτηριστικό ότι στο εσωτερικό τους έχουμε αρκετά κενά, είναι πιο μαλακές, χαλούν εύκολα. Πολλές πάντως και ωμές ντομάτες σε ένα γεύμα δεν πρέπει να καταναλώνουμε γιατί σε περιπτώσεις που κάποιος υποφέρει από φλεγμονές στα έντερα, όπως η ελκώδης κολίτιδα, επιδεινώνονται ενώ ο κάθε καρπός περιέχει πολλά οξαλικά άλατα, που δημιουργούν λίθους στη χοληδόχο κύστη και στα νεφρά. Κάνει επίσης χειρότερα τα δερματικά προβλήματα αν υπάρχουν και αυξάνει το Ουρικό Οξύ. Η λύση γενικά είναι το μαγείρεμα. Και εδώ εμφανίζεται μια περίεργη συμπεριφορά. Ενώ για παράδειγμα η βιταμίνη C που περιέχεται σε κάποιες τροφές με το μαγείρεμα και την απαραίτητη γι΄ αυτό αύξηση της θερμοκρασίας καταστρέφεται, το λυκοπένιο αυξάνεται! Παίρνουμε δηλαδή περισσότερη ποσότητα από την ίδια ντομάτα όταν τη μαγειρέψουμε και φτιάξουμε από αυτήν μια σάλτσα παρά να τη φάμε ωμή.Το ίδιο φτωχός σε λυκοπένιο αποδεικνύεται και ο ντοματοχυμός, το γνωστό «τομάτο-τζους». Εννοείται πως η ντοματιά,το φυτό,δεν φτιάχνει για εμάς το λυκοπένιο,αλλά για τον εαυτό της και για να προστατέψει τους καρπούς της.Από το οξυγόνο και το φως. Απορροφά τις βλαβερές υπεριώδεις ακτίνες και δρα αντιοξειδωτικά εξουδετερώνοντας τις δραστικές ελεύθερες ρίζες που δημιουργούνται από τη δράση του οξυγόνου.Αρα εδώ έχουμε ένα καλό αντιοξειδωτικό.Και με τις κλασικές καλές συνταγές της ιταλικής πίτσας ή της μακαρονάδας με τη σάλτσα ντομάτα θρεφόμαστε παραδόξως ως προς το λυκοπένιο πολύ καλά διότι η θερμότητα ελευθερώνει μεγαλύτερες ποσότητες της ουσίας αυτής σε σχέση με την ωμή ντομάτα στη σαλάτα, σε θερμοκρασία δωματίου.Γι΄ αυτό ακόμη και οι δικές μας λιαστές ντομάτες,αφημένες στον ανελέητο καλοκαιρινό ήλιο όταν μετά μπουν και στο ελαιόλαδο θα μας δώσουν περισσότερο λυκοπένιο από τις φρέσκες.

Λυκοπένιο,το θαυμαστό ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Υπέροχα πιάτα,τουλάχιστον σε εμφάνιση, περνούν κατά δεκάδες αυτόν τον καιρό από τις τηλεοπτικές οθόνες.Περίτεχνα μαγειρέματα, φοβερά στολίσματα ίσως και θεϊκές γεύσεις να συνδέονται μαζί τους.Δεν πρέπει όμως να ξεχνάμε μέσα σε αυτόν τον χαμό και κάποια κλασικά πιάτα, που εκτός από το ότι είναι πολύ γευστικά μάς κάνουν και καλό στην υγεία. Και παίρνουμε ένα από τα πιο γνωστά και απλά. Ισως πιο απλό δεν γινόταν.Μακαρόνια με σάλτσα ντομάτας και λάδι.Πέρα από την αγαθή επίδραση των ζυμαρικών στον οργανισμό λόγω της σεροτονίνης,έχουμε τη σάλτσα της ντομάτας να γίνεται μια τροφή πλούσια σε λυκοπένιο.Διότι εξαιτίας της υψηλής θερμοκρασίας το αντιοξειδωτικό αυτό, όπως αναφέραμε και την περασμένη φορά,που βρίσκεται στην ντομάτα για να προστατέψει τους σπόρους από τις βλαβερές υπεριώδεις ακτίνες του ηλίου,βγαίνει όλο στη σάλτσα.Και δεν είναι το μοναδικό πιάτο της ελληνικής κουζίνας,που πέρα από την καλή γεύση του λειτουργεί και ευεργετικά για τον οργανισμό.Και τα «γεμιστά» μας και οι ντοματοκεφτέδες προϋποθέτουν μαγείρεμα της ντομάτας και αυτό είναι καλό.Ακόμη και οι λιαστές ντομάτες,που μένουν στον ήλιο και η θερμοκρασία τους ανεβαίνει αρκετά,έχουν αυξημένη περιεκτικότητα σε λυκοπένιο.Και έρχεται το λάδι στη συνέχεια να παίξει και αυτό έναν δικό του ρόλο διότι το λυκοπένιο ανήκει στις λιποδιαλυτές ουσίες. Χρειάζεται δηλαδή να βρεθεί μέσα σε κάποια λιπαρή ουσία για να γίνει πιο ρευστό και τι καλύτερο από το λάδι της ελιάς,άφθονο στην Ελλάδα,που είναι καλό να μπαίνει ακόμη και στις λιαστές ντομάτες. Γιατί όμως να σκεπτόμαστε τόσο πολύ αυτήν την ουσία; Τη φωτιά την έβαλε μια εργασία από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ.Ανδρες που έτρωγαν περίπου δέκα φορές την εβδομάδα φαγητό να περιέχει απαραίτητα και κάτι σε ντομάτα έδειξαν ότι διέτρεχαν 45% λιγότερο κίνδυνο να προσβληθούν από καρκίνο του προστάτη.Οι έρευνες συνεχίστηκαν και σε 200 ποντίκια έγιναν ενέσεις τεστοστερόνης μαζί με Ν-μεθυλο-Ν-νιτρωδο-ουρία για να τους προκαλέσουν καρκίνο του προστάτη.Οταν αυτό συνέβη,τα χώρισαν σε δύο ομάδες.Στη μία η τροφή περιελάμβανε σκόνη από αφυδατωμένη ντομάτα και στην άλλη ομάδα ένα συμπλήρωμα με σκέτο λυκοπένιο.Ο κίνδυνος θανάτου από τον καρκίνο του προστάτη αποδείχθηκε μεγαλύτερος σε εκείνα τα πειραματόζωα που έπαιρναν το σκέτο λυκοπένιο.Επίσης έγιναν πειράματα με σκόνη από σκέτη αφυδατωμένη ντομάτα,σκέτο αφυδατωμένο μπρόκολο και ένα μείγμα από τα δύο.Διαπιστώθηκε ότι με το μείγμα πειραματόζωα που είχαν ήδη αποκτήσει καρκινικούς όγκους στον προστάτη παρουσίαζαν βελτίωση.Αλλα πειράματα έχουν γίνει για τη σχέση της πίτσας με τις καρδιοπάθειες και την προσβολή του δέρματος από τις υπεριώδεις ακτίνες όταν κάποιος έχει καταναλώσει πελτέ ντομάτας με ελαιόλαδο.Τα συμπεράσματα μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:
* Το λυκοπένιο είναι «ανακατεμένο» στις περισσότερες περιπτώσεις που έχουν να κάνουν με μείωση του κινδύνου προσβολής από καρκίνο του προστάτη και καρδιακή προσβολή.
* Σκέτο λυκοπένιο σε μορφή χαπιών δεν είναι τόσο αποτελεσματικό.
* Συνδυασμός τροφών όπως είναι το μπρόκολο μαζί με την ντομάτα δίνει καλύτερα αποτελέσματα σε σχέση με την κάθε τροφή όταν είναι μόνη της.
* Ακόμη και η πίτσα όταν είναι μεσογειακής κατασκευής,δηλαδή με μπόλικο ελαιόλαδο και φρέσκια ντομάτα και όχι αμερικανική με λίπος και τυριά μέσα στη ζύμη,κάτι καλύτερο κάνει.
* Στις πτήσεις μεγάλης διαρκείας η κατανάλωση τοματοχυμού μπορεί να βοηθήσει στο να μην εμφανιστούν θρομβώσεις στα πόδια από την ακινησία.

 

Κόκκινη σάλτσα: φάρμακο για τη χοληστερόλη Το μυστικό φαίνεται να κρύβεται στα υψηλά επίπεδα της ουσίας που δίνει το κόκκινο χρώμα στην τομάτα και η οποία ονομάζεται λυκοπένιο. Αυτό το ισχυρό αντι-οξειδωτικό παίζει ζωτικό ρόλο στη διατήρηση της καλής υγείας καθώς βοηθά στη μείωση του κινδύνου καρδιακών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι αναλύσεις έδειξαν μάλιστα ότι οι μαγειρεμένες τομάτες είναι καλύτερες για την υγεία από τις ωμές αφού ο οργανισμός μπορεί να απορροφήσει περισσότερο λυκοπένιο όταν το λαχανικό είναι μαγειρεμένο.

Ντομάτα

ΚΟΡΥΦΗ

Πολυφαινόλες

Ρεσβερατρόλη - Κόκκινες προσδοκίες ΑΛΚΗΣ ΓΑΛΓΑΔΑΣ

Υπάρχουν και ευτυχισμένοι μύκητες (του γένους Saccharomyces cerevisiae).Που ζουν περισσότερο από άλλους ομοίους τους και μάλιστα πίνοντας κόκκινο κρασί κάθε ημέρα! Ω,οι ευτυχισμένες ημέρες τους ήταν πολλές,περισσότερες από εκείνες που ζούσαν όσοι μύκητες ανήκαν στην άλλη ομάδα και τρέφονταν με κανονική τροφή.Οι ερευνητές του Χάρβαρντ προχώρησαν στη συνέχεια τα πειράματά τους με μικρά σκουλήκια (Caenorabdites elegans),μετά πήγαν στην κλασική (φρουτό)μυγα,την Drosophila Μelanogaster, και τέλος σε ένα σπονδυλωτό,το ψαράκι Νothobranchius furzeri.Ολες τις φορές οι...πότες ζούσαν περισσότερο,ως και 56% τα ψαράκια.Ηδη στην περίπτωση των μυκήτων είχε βρεθεί ότι οι μαθουσάλες,δηλαδή οι μακροβιότεροι μύκητες, μπορούσαν να παράγουν ένα ένζυμο,τη σιρτουίνη,με την ικανότητα να επισκευάζει τις αβαρίες που εμφανίζονταν στο DΝΑ τους.Το παράδοξο ήταν ότι το γονίδιο που κουβαλούσε τον κώδικα γι΄ αυτό το ένζυμο,το SΙR2,ήταν γνωστό από πιο παλιά πως ενεργοποιείται όταν επικρατούσε έλλειψη τροφής.Τώρα πια αυτό δεν είναι παράδοξο,ξέρουμε ότι όταν δεν υπάρχει φαγητό μειώνεται η ικανότητα αναπαραγωγής ενός οργανισμού και αυτό αντισταθμίζεται με το να ζήσει περισσότερο για να υπάρχει μεγαλύτερη πιθανότητα κάποια στιγμή να αναπαραχθεί.Μετά άρχισαν να ψάχνουν για κάποια άλλη ουσία που να φέρνει το ίδιο αποτέλεσμα.Και βρήκαν ότι η ρεσβερατρόλη,ένα είδος πολυφαινόλης,συστατικό του κόκκινου κρασιού,είχε το ίδιο αποτέλεσμα.Και επειδή πιο εύκολα πείθεις κάποιον να πίνει λίγο κόκκινο κρασάκι παραπάνω αντί να τρώει 30% λιγότερο φαγητό φάνηκε ότι είχαν κάνει τη μεγάλη ανακάλυψη.Την ίδια περίπου εποχή,το 2008, στο Ισραήλ μια ερευνητική ομάδα έδινε σε μια ομάδα ποντικών κόκκινο κρέας και σε μιαν άλλη κόκκινο κρέας μαζί με κόκκινο κρασί.Μιάμιση ώρα αργότερα εξετάζοντας το περιεχόμενο του στομαχιού τους διαπίστωναν ότι όποιο πειραματόζωο είχε καταναλώσει και κρασί αυτό είχε εμποδίσει την οξείδωση των λιπών και, όπως είχαμε αναλύσει την περασμένη Κυριακή,αυτό έχει θετική επίδραση επιβραδύνοντας το φράξιμο των αρτηριών.Πολλά έντυπα άρχισαν να παραληρούν εκθειάζοντας τα καλά του κόκκινου κρασιού,μη δίνοντας σημασία στο ότι όλα τα αποτελέσματα που έχουμε πάρει ως τώρα δεν προέρχονται από πειράματα με ανθρώπους. Στη Γαλλία όμως σήμερα αρχίζει να δημιουργείται μια αντίθετη τάση προς αυτήν των υμνητών του κόκκινου κρασιού.Ξεκίνησε με αφορμή ένα ενημερωτικό φυλλάδιο φτιαγμένο από το Εθνικό Αντικαρκινικό Ινστιτούτο.Εκεί υπήρχε η σύσταση οι άνθρωποι να απέχουν από την κατανάλωση κάθε αλκοολούχου ποτού,ακόμη και εκείνο το κλασικό (για τη Γαλλία) «δύο ποτήρια κρασί (των 10 cl) για τις γυναίκες και τρία για τους άνδρες».Οι Αμερικανοί δίνουν αντίστοιχα 10-15 γραμμάρια για τις γυναίκες και 20-30 γραμμάρια για τους άνδρες. Επιπλέον κάποιοι «προδότες» του γαλλικού έθνους άρχισαν να μουρμουρίζουν ότι και το «γαλλικό παράδοξο» (το γεγονός,δηλαδή,ότι οι Γάλλοι πάσχουν λιγότερο από καρδιαγγειακά νοσήματα παρά την αγάπη τους για το κρασί) ερμηνεύεται χάρη στο διαιτολόγιό τους που είναι πιο υγιεινό (μικρότερες μερίδες,περισσότερο ελαιόλαδο,λιγότερα λίπη) σε σχέση με εκείνο του μέσου Αμερικανού.
Υπέρ του κόκκινου κρασιού είναι και μια έρευνα σε ιατρική σχολή της Νέας Υόρκης με ποντικούς που πρώτα τους προκάλεσαν μια συσσώρευση της ουσίας β-αμυλοειδές,υπεύθυνης για την εμφάνιση συμπτωμάτων Αλτσχάιμερ,στη συνέχεια τους έβαλαν σε δίαιτα με επιπλέον ποσότητα κρασιού,ισοδυνάμου με δύο ποτηράκια την ημέρα,και παρατήρησαν ότι οι αποθέσεις της ουσίας αυτής είχαν ελαττωθεί.Συνοψίζοντας μπορούμε να πούμε προς το παρόν ότι:
* Το κόκκινο κρασί,με βάση τα πειράματα,όχι όμως με ανθρώπους,μπορεί να βοηθάει στο να μένουν ανοιχτές οι αρτηρίες.
* Οι ογκολόγοι έχουν αμφιβολίες για τις αντικαρκινικές ιδιότητές του.
* Οι εγκυμονούσες γυναίκες πρέπει να απέχουν από το καθημερινό αλκοόλ,ενώ παρατηρήθηκαν ήδη διπλάσιος κίνδυνος λευχαιμίας για τα βρέφη και μειωμένη γονιμότητα αργότερα για τα αρσενικά παιδιά.
* Υπάρχουν ελπιδοφόρα μηνύματα για την πρόληψη της νόσου Αλτσχάιμερ.
* Οι πότες παχαίνουν κυρίως διότι παραμελούν τη διατροφή τους.

 

Ρεσβερατρόλη: Το φυσικό αντιβιοτικό H ρεσβερατρόλη είναι ένα φυτικό συστατικό που βρίσκεται στη φλούδα των σταφυλιών, στα μούρα, στα πεύκα, στον ευκάλυπτο, στα φιστίκια και στα φασόλια.

 

Αποκαλύφθηκε το χημικό μυστικό του κόκκινου κρασιού  ΘΕΟΔΩΡΑ ΤΣΩΛΗ

Αμερικανοί ερευνητές κατάφεραν να δημιουργήσουν στο εργαστήριο τις πολυφαινόλες της ρεσβερατρόλης Πώς θα σας φαινόταν αν μπορούσατε να επωφεληθείτε από την καρδιοπροστατευτική δράση του κόκκινου κρασιού χωρίς να χρειάζεται να πιείτε ούτε καν ένα ποτήρι; Και όμως κάτι τέτοιο μπορεί να γίνει πραγματικότητα σύντομα χάρη σε αμερικανούς επιστήμονες που κατάφεραν να συνθέσουν τα χημικά που προέρχονται από τη ρεσβερατρόλη, την ουσία η οποία πιστεύεται ότι χαρίζει στο κρασί την ισχυρή αντιοξειδωτική δράση του. Τα χημικά αυτά έχουν την ικανότητα να «πολεμούν» πολλές και σοβαρές νόσους, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου.

Τα φυτά παράγουν από τη ρεσβερατρόλη μια τεράστια ποικιλία χημικών που ονομάζονται πολυφαινόλες προκειμένου να προστατεύονται από τους εισβολείς και κυρίως τους μύκητες. Μπορεί η ποικιλία των παραγόμενων ουσιών να είναι μεγάλη ωστόσο η ποσότητα του κάθε χημικού είναι πολύ μικρή με αποτέλεσμα να είναι πολύ δύσκολο για τους επιστήμονες να απομονώσουν και να χρησιμοποιήσουν αυτές τις ουσίες. Παράλληλα η ασταθής φύση της ρεσβερατρόλης καθιστούσε μέχρι σήμερα άκαρπες τις προσπάθειες δημιουργίας νέων ουσιών στο εργαστήριο με βάση το συγκεκριμένο χημικό.

Απλοποίηση της διαδικασίας Τώρα ο Σκοτ Σνάιντερ από το Πανεπιστήμιο Κολούμπια στη Νέα Υόρκη και οι συνεργάτες του βρήκαν μια λύση σε αυτά τα προβλήματα, όπως αναφέρουν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση «Nature»: επέτυχαν να δημιουργήσουν πολυφαινόλες από ουσίες που μοιάζουν, αλλά είναι ελαφρώς διαφορετικές από τη ρεσβερατρόλη. Αυτές οι διαφορές, αν και μικρές, κάνουν την όλη διαδικασία πολύ ευκολότερη. Με βάση τα εναλλακτικά «υλικά» οι ερευνητές κατάφεραν να δημιουργήσουν δεκάδες φυσικές πολυφαινόλες, συμπεριλαμβανομένης της vaticanol C, η οποία είναι γνωστό ότι εξολοθρεύει τα καρκινικά κύτταρα. «Μοιάζει με ένα βιβλίο συνταγών για ολόκληρη την οικογένεια της ρεσβερατρόλης» ανέφερε χαρακτηριστικά ο δρ Σνάιντερ και προσέθεσε: «Καταφέραμε να ανοίξουμε το κουτάκι που κρύβει μέσα του πολλά από τα καλούδια της φύσης».

 

Το αντιγηραντικό μυστικό της ρεσβερατρόλης ανοίγει τον δρόμο για θεραπείες. Θεοδώρα Τσώλη 

8.000 μπουκάλια κρασί σε ένα χάπι! Αμερικανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι ανακάλυψαν πώς η ρεσβερατρόλη, ένα συστατικό του κόκκινου κρασιού, μπορεί να αποτελέσει το «κλειδί» που ανοίγει την… πόρτα της μακροζωίας.

Αντικρουόμενα αποτελέσματα Η ρεσβερατρόλη έχει χαρακτηριστεί ως «θαυματουργή» ουσία η οποία διαθέτει αντιγηραντικές και αντικαρκινικές ιδιότητες ενώ επίσης έχει αναφερθεί ότι αποτελεί «ασπίδα» ενάντια στις καρδιοπάθειες και στον διαβήτη. Ωστόσο διαφορετικές μελέτες έχουν θέσει υπό αμφισβήτηση τα υποτιθέμενα οφέλη της. Τώρα η νέα μελέτη ειδικών από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ η οποία δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «Cell Metabolism» επιβεβαιώνει ότι πράγματι η… κόκκινη ουσία αυξάνει τη δραστηριότητα των «εργοστασίων παραγωγής ενέργειας» των κυττάρων. Ωστόσο, όπως επίσης προκύπτει από τη μελέτη, η ρεσβερατρόλη τίθεται σε λειτουργία μόνο όταν είναι ενεργό ένα γονίδιο που ονομάζεται SIRT1 και το οποίο παίζει σημαντικό ρόλο στη μακροζωία και στην ενέργεια του οργανισμού.

Προηγούμενες μελέτες είχαν δείξει ότι η ρεσβερατρόλη βελτίωνε την υγεία ποντικών που ακολουθούσαν διατροφή πλούσια σε λιπαρά ενώ αύξανε και το προσδόκιμο ζωής τους. Ωστόσο άλλες μελέτες δεν είχαν επιβεβαιώσει αυτά τα ευρήματα, με αποτέλεσμα να υπάρχει διχογνωμία σχετικά με το αν η ουσία βάζει «φρένο» στον χρόνο. Τώρα οι αμερικανοί επιστήμονες αναφέρουν ότι έλυσαν το μυστήριο της ρεσβερατρόλης, γεγονός που φέρνει πιο κοντά την προοπτική ανάπτυξης ενός φαρμάκου το οποίο θα προσφέρει οφέλη αντίστοιχα με εκείνα που «περιέχονται» σε 8.000 φιάλες κόκκινου κρασιού.

Αύξηση της δραστηριότητας των μιτοχονδρίων Οι ειδικοί με επικεφαλής τον καθηγητή Ντέιβιντ Σινκλέρ από την Ιατρική Σχολή του Χάρβαρντ είδαν ότι η ρεσβερατρόλη αυξάνει τη δραστηριότητα των μιτοχονδρίων, των μονάδων παραγωγής ενέργειας των κυττάρων, τα οποία είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροζωία και τη γενικότερη υγεία. Όπως ωστόσο ανέφερε ο καθηγητής Σινκλέρ «τα αποτελέσματα ήταν σαφή. Χωρίς το γονίδιο SIRT1 το οποίο εμπλέκεται άμεσα στη δραστηριότητα των μιτοχονδρίων η ρεσβερατρόλη δεν δρα». Οι επιστήμονες αναζητούν ήδη μόρια τα οποία μιμούνται την επίδραση της ρεσβερατρόλης στοχεύοντας το SIRT1. Τέτοιου είδους μόρια μπορούν να αποτελέσουν τη βάση μελλοντικών θεραπειών οι οποίες θα επιμηκύνουν τη ζωή χαρίζοντας μάλιστα χρόνια γεμάτα υγεία. Η επίδραση της ρεσβερατρόλης στο γονίδιο SIRT1 έχει ήδη φανεί μέσα από πειράματα σε μύκητες της μαγιάς, σε σκώληκες και σε μύγες, αλλά ποτέ μέχρι σήμερα σε ανώτερα ζώα όπως τα ποντίκια.

Τα πειράματα Τα πειράματα αφορούσαν γενετικώς τροποποιημένα ποντίκια στα οποία το SIRT1 είχε αποσιωπηθεί. Όταν ενήλικα πειραματόζωα στα οποία το SIRT1 ήταν «απενεργοποιημένο» έλαβαν χαμηλές δόσεις ρεσβερατρόλης, δεν εμφανίστηκε καμία επίδραση στα μιτοχόνδριά τους. Ωστόσο, στα ποντίκια στα οποία το γονίδιο εκφραζόταν κανονικά, εμφανίστηκε σημαντική αύξηση στη δραστηριότητα των μιτοχονδρίων μετά από έκθεση στην ουσία.

Σε τρία χρόνια οι πρώτες θεραπείες Σύμφωνα με τον καθηγητή Σινκλέρ τα νέα ευρήματα αναμένεται να οδηγήσουν σε ανάπτυξη φαρμάκων ενάντια στη γήρανση, τα πρώτα εκ των οποίων πιθανότατα θα εμφανιστούν σε τρία χρόνια. «Η μελέτη μας δείχνει ότι το γονίδιο SIRT1 είναι απαραίτητο προκειμένου να υπάρχει οποιαδήποτε επίδραση της ρεσβερατρόλης στον οργανισμό και προς αυτήν την κατεύθυνση πρέπει να κινηθούν οι οποιεσδήποτε θεραπείες για τη μακροζωία». Σχολιάζοντας τα νέα αποτελέσματα ο Τζορτζ Βλάσουκ, διευθυντικό στέλεχος της αμερικανικής εταιρείας βιοτεχνολογίας Sirtris η οποία μελετά την ανάπτυξη αντιγηραντικών θεραπειών ανέφερε: «Η μελέτη αυτή ενισχύει τη λογική που ακολουθείται στην Sirtris και η οποία επικεντρώνεται στην ανάπτυξη μικρών μορίων τα οποία θέτουν απευθείας σε λειτουργία την ενζυματική δραστηριότητα του SIRT1 με στόχο τη θεραπεία πολλών ασθενειών του γήρατος».

 

Ρεσβερατρόλη αντί για γυμναστική και δίαιτα;  Ιωάννα Σουφλέρη 

Η ουσία ίσως επιδρά στο μεταβολισμό όπως οι καλές συνήθειες. Η χορήγηση ρεσβερατρόλης, ουσίας που εντοπίζεται στις φλούδες των σταφυλιών, μπορεί να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου και τριγλυκεριδίων στο αίμα, καθώς και την αρτηριακή πίεση. Σε αυτό το συμπέρασμα κατέληξε μικρής κλίμακας μελέτη ολλανδών ερευνητών οι οποίοι χορήγησαν χάπια καθαρής ρεσβερατρόλης σε 11 παχύσαρκους άνδρες εθελοντές.

Η μελέτη Οι εθελοντές χωρίστηκαν σε δύο ομάδες: η πρώτη ελάμβανε 150 mg ρεσβερατρόλης, ενώ η δεύτερη ένα χάπι χωρίς δραστική ουσία. Μετά από 4 εβδομάδες οι όροι αντεστράφησαν: η πρώτη ομάδα άρχισε να παίρνει το χωρίς δραστική ουσία σκεύασμα και η δεύτερη τη ρεσβερατρόλη.

Τα αποτελέσματα Σύμφωνα με το άρθρο των ολλανδών επιστημόνων στην επιθεώρηση Cell Metabolism, η επίδραση της ρεσβερατρόλης στον μεταβολισμό των εθελοντών βρέθηκε να είναι αντίστοιχη με την επίδραση της άσκησης και της χαμηλής σε θερμίδες διατροφής. Παρατηρήθηκε, δηλαδή, μείωση των επιπέδων σακχάρου και τριγλυκεριδίων  στο αίμα, αυξημένη ευαισθησία στην ινσουλίνη και μείωση της αρτηριακής πίεσης. Επιπροσθέτως, διαπιστώθηκε αύξηση της παραγωγής της πρωτεΐνης SIRT1, η οποία βελτιώνει τη μεταβολική λειτουργία και προστατεύει τα κύτταρα υπό συνθήκες στρες.

Οι προσδοκίες  Ερευνες που πραγματοποιήθηκαν σε πειραματόζωα κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας, έχουν αποδώσει στη ρεσβερατρόλη σχεδόν μαγικές ιδιότητες καθώς τη συσχέτισαν με αυξημένη αντοχή στο γήρας και τις συνέπειές του. Ωστόσο, κάποιες από τις μελέτες αυτές έχουν δεχθεί έντονη κριτική και η επαλήθευση της δράσης της ρεσβερατρόλης σε ανθρώπους αποτελεί ακόμη ένα μεγάλο ζητούμενο. Η μελέτη των ολλανδών επιστημόνων, αν και προς τη σωστή κατεύθυνση, εκτιμάται ως μικρή για να μπορέσει να τεκμηριώσει επαρκώς την επίδραση της ρεσβερατρόλης στον ανθρώπινο μεταβολισμό και είναι προφανές ότι απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες.

 

Ρεσβερατρόλη εναντίον καρκίνου του μαστού Θοδωρής Λαΐνας 

Η χημική ουσία του κόκκινου κρασιού μπλοκάρει τα οιστρογόνα που συνδέονται με τη νόσο H ρεσβερατρόλη φαίνεται ότι βάζει «φρένο» στην εξέλιξη του καρκίνου του μαστού Μια ακόμη ευεργετική επίδραση της χημικής ουσίας ρεσβερατρόλης που υπάρχει σε μεγάλες ποσότητες στο κόκκινο κρασί ανακάλυψαν ερευνητές στην Ιταλία. Όπως διαπίστωσαν,  η ρεσβερατρόλη η οποία περιέχεται εκτός από τα σταφύλια, στα σμέουρα, στα μύρτιλα αλλά και στα φιστίκια μπορεί να εμποδίζει την εξέλιξη του καρκίνου του μαστού μπλοκάροντας ορμόνες που συνδέονται με την ασθένεια.
Η ανακάλυψη Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Καλαβρίας ανακάλυψαν μετά από πειράματα στο εργαστήριο ότι η προσθήκη ρεσβερατρόλης σε καρκινικά κύτταρα του μαστού οδηγούσε σε σημαντική μείωση του αριθμού τους. Αντιθέτως καρκινικά κύτταρα στα οποία δεν είχε προστεθεί η ουσία συνέχισαν να αναπτύσσονται κανονικά. Περαιτέρω πειράματα αποκάλυψαν ότι η ευεργετική δράση της ρεσβερατρόλης συνδεόταν με δραστική μείωση των επιπέδων υποδοχέων οιστρογόνων. Το γεγονός αυτό είναι σημαντικό με δεδομένο ότι εκατοντάδες μελέτες έχουν πλέον δείξει πέρα από κάθε αμφιβολία ότι τα υψηλά επίπεδα οιστρογόνων σχετίζονται με αύξηση του κινδύνου για ορμονοεξαρτώμενους καρκίνους του μαστού.
Δεν είναι πανάκεια «Η ρεσβερατρόλη μπορεί να αποτελέσει ένα φαρμακολογικό εργαλείο για την αντιμετώπιση καρκίνων του μαστού που είναι ανθεκτικοί στην ορμονοθεραπεία» ανέφερε ο καθηγητής Σεμπαστιάνο Άντο, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας. «Τα ευρήματα είναι συναρπαστικά αλλά σε καμία περίπτωση δεν σημαίνουν ότι θα πρέπει οι ασθενείς να σπεύσουν να ξεκινήσουν να πίνουν κόκκινο κρασί ή να λαμβάνουν συμπληρώματα ρεσβερατρόλης ως θεραπεία για τον καρκίνο του μαστού» επεσήμανε από την πλευρά του ο καθηγητής Τζέραλντ Βάισμαν, επικεφαλής του επιστημονικού περιοδικού The FΑSEB Journal στο οποίο δημοσιεύεται η έρευνα.

 

Το γαλλικό παράδοξο. Να πιει κανείς ή να μην πιει;

Πολυφαινόλες στα φρούτα

 

Το «παιδί» της ρεσβερατρόλης φρενάρει το λίπος Ιωάννα Σουφλέρη 

Η πισεατανόλη αναστέλλει στο εργαστήριο την ωρίμανση των λιπωδών κυττάρων Μετά τη ρεσβερατρόλη, την ουσία που εντοπίζεται στα σταφύλια, τα φυστίκια και το κόκκινο κρασί και διαθέτει πλήθος προστατευτικών για την υγεία ιδιοτήτων, οι ερευνητές ανακάλυψαν ένα άλλο «μαγικό» συστατικό των φρούτων. Πρόκειται για την πισεατανόλη, ένα μεταβολικό παράγωγο της ρεσβερατρόλης το οποίο βρέθηκε να εμποδίζει την ανάπτυξη των κυττάρων του λιπώδους ιστού.

Τα ενθαρρυντικά ευρήματαΤο εύρημα αναφέρουν με δημοσίευσή τους στην επιθεώρηση Journal of Biological Chemistry διατροφολόγοι του Πανεπιστημίου Purdue. Σύμφωνα με το άρθρο τους, όταν η πισεατανόλη  προστίθεται σε καλλιέργειες ανώριμων αδιποκυττάρων (κυττάρων του λιπώδους ιστού), εμποδίζει την ωρίμανσή τους σε λειτουργικά αδιποκύτταρα. Η πισεατανόλη ασκεί τη δράση της προσδενόμενη στους υποδοχείς της ινσουλίνης στην επιφάνεια των ανώριμων αδιποκυττάρων και παρεμποδίζοντας το μεταβολικό μονοπάτι που οδηγεί στο σχηματισμό λιπαρών οξέων. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα πρώτα αυτά αποτελέσματα του πειραματισμού τους είναι ενθαρρυντικά. Ωστόσο, μόνο εφόσον αυτά επαληθευτούν σε ζωικά μοντέλα για την παχυσαρκία, αλλά και σε ανθρώπους θα μπορούσε η πισεατανόλη να χρησιμοποιηθεί για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. Προς το παρόν η ουσία έχει εντοπιστεί εκτός από τα σταφύλια και το κρασί, στα μούρα και στα φρούτα του πάθους.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ηλεκτρολύτες: Η σημασία τους για το σώμα και τρόποι αναπλήρωσης

Οι ηλεκτρολύτες είναι στοιχεία που βρίσκονται στο σώµα και σε υγρά του και φέρουν ηλεκτρικό φορτίο. Η διατήρηση της ισορροπίας τους στον ανθρώπινο οργανισµό είναι σηµαντική, καθώς ρυθμίζουν την κατανοµή νερού στο σώµα, επηρεάζουν το pH του αίµατος και συμβάλλουν στη νευροµυϊκή διέγερση.

Ηλεκτρολύτης είναι οποιαδήποτε ουσία που περιέχει ελεύθερα ιόντα και συμπεριφέρεται σαν μέσο αγωγής ηλεκτρισμού. Οι ηλεκτρολύτες είναι απαραίτητοι για τις συσπάσεις των μυών, ώστε ο άνθρωπος να κινείται, να ανασαίνει, να γίνεται η κυκλοφορία του αίματος και γενικά να διατηρεί την ευρωστία του.

Σε ακραίες συνθήκες θερμοκρασίας, όταν π.χ. κάνει πολλή ζέστη, λόγω της έντονης εφίδρωσης και της αναπνοής, το σώμα αποβάλλει ένα μεγάλο ποσό νερού που εμπεριέχει τους ηλεκτρολύτες. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και μετά από έντονη άσκηση. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεσαι αναπλήρωση των ηλεκτρολυτών είτε μέσω κάποιων ενεργειακών ποτών είτε μέσω των κατάλληλων τροφών.

Εύκολοι τρόποι αναπλήρωσης των ηλεκτρολυτών

-Προσθέστε μια πρέζα αλάτι σε ένα ποτήρι νερό και πιείτε το αργά. Εάν είστε άρρωστοι ή έχετε δουλέψει σε εξωτερικό χώρο με ζέστη για περισσότερο από 40 λεπτά, αυτός είναι ένας γρήγορος τρόπος για να αναπληρώσετε τα επίπεδα νατρίου στον οργανισμό σας. Αν έχετε υψηλή πίεση πάντως, θα πρέπει να αποφεύγετε το αλάτι.

-Φάτε μια μπανάνα για να αναπληρώσετε το κάλιο στον οργανισμό σας. Πιείτε ένα ποτήρι νερό μαζί για να βοηθήσετε την απορρόφηση του καλίου. Το καλοκαίρι προτιμήστε το καρπούζι που καταπολεμά την αφυδάτωση και είναι επίσης ένα φρούτο υψηλής περιεκτικότητας σε κάλιο.

-Φτιάξτε το δικό σας αθλητικό ποτό για να αναπληρώσετε τους χαμένους ηλεκτρολύτες. Προσθέστε 1/4 του κουταλιού του γλυκού αλάτι, 1/4 του κουταλιού του γλυκού σόδα, το χυμό από 1/2 φλιτζάνι πορτοκάλι και 2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη σε 1 λίτρο νερού και έπειτα ανακατέψτε το μείγμα.

-Πιείτε φυσικό νερό καρύδας που θα βρείτε στα καταστήματα που πουλάνε βιολογικά προϊόντα ή σε σούπερ μάρκετ. Το νερό καρύδας είναι αναζωογονητικό, ενυδατικό και σας παρέχει μια καλή δόση καλίου.

-Αναπληρώστε το μαγνήσιο τρώγοντας μπρόκολο ή σπανάκι και το ασβέστιο τρώγοντας ένα μπολ γιαούρτι, τυρί με χαμηλά λιπαρά ή ένα ποτήρι γάλα.

Κάλιο και νάτριο: απαραίτητα για τον οργανισμό

Του ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΥ Ι. ΣΤΕΦΑΝΑΔΗ, καθηγητή Καρδιολογίας, διευθυντή Α' Καρδιολογικής Κλινικής Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, «Ιπποκράτειο» ΓΝΑ, προέδρου Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών, e-mail: chstefan@med.uoa.gr

Το κάλιο και το νάτριο είναι ηλεκτρολύτες, δηλαδή χημικώς είναι ουσίες οι οποίες μέσα σε διαλύματα έχουν την ιδιότητα να άγουν ηλεκτρισμό.

Οι συγκεκριμένοι Ηλεκτρολύτες υπάρχουν μέσα στο ανθρώπινο σώμα και η διατήρηση της ισορροπίας τους είναι απαραίτητη για την καλή και σωστή λειτουργία των κυττάρων και των οργάνων.

Το νάτριο βρίσκεται κυρίως στο υγρό που περιβάλλει τα κύτταρα, δηλαδή είναι στον εξωκυττάριο χώρο. Οταν συνδέεται με το χλώριο παράγεται μια ουσία που λέγεται χλωριούχο νάτριο και είναι αυτό που κοινώς ονομάζεται αλάτι. Η περίσσεια νατρίου, η οποία προσλαμβάνεται με τις τροφές, απεκκρίνεται από το σώμα με τα ούρα. Το νάτριο παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση του νερού του οργανισμού. Επίσης, η είσοδος και η έξοδος νατρίου από ορισμένα κύτταρα είναι απαραίτητη για την πραγματοποίηση βασικών λειτουργιών του σώματος. Παραδείγματος χάριν, για να εκτελεστούν οι διεργασίες στον εγκέφαλο, το νευρικό σύστημα και τους μυς είναι αναγκαία η δημιουργία ηλεκτρικών σημάτων για τη μεταξύ των κυττάρων επικοινωνία. Τα ηλεκτρικά αυτά σήματα δημιουργούνται από τη μετακίνηση του νατρίου. Ετσι, πολύ μεγάλη ή πολύ μικρή συγκέντρωση νατρίου στον οργανισμό μπορεί να προκαλέσει δυσλειτουργία στα συγκεκριμένα κύτταρα και σε ακραίες περιπτώσεις ακόμα και το θάνατο. Αύξηση του νατρίου στον οργανισμό, δηλαδή υπερνατριαιμία, παρατηρείται όταν υπάρχει περίσσεια νατρίου σε σχέση με το νερό. Οι αιτίες που οδηγούν σε υπερνατριαιμία μπορεί να είναι πολλαπλές και περιλαμβάνουν τις παθήσεις των νεφρών, τη χαμηλή πρόσληψη νερού και τις μεγάλες απώλειες νερού με τις διάρροιες ή και τους εμέτους. Χαμηλή συγκέντρωση νατρίου, δηλαδή υπονατριαιμία παρατηρείται όταν υπάρχει σχετική αύξηση στο νερό του σώματος σε σχέση με το νάτριο. Η υπονατριαιμία μπορεί να οφείλεται σε παθήσεις του ήπατος ή των νεφρών, σε συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, σε εκτεταμένα εγκαύματα κ.λπ. Οι φυσιολογικές τιμές νατρίου στο αίμα είναι 135-145 χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο (mEq/L).

Το κάλιο, ο άλλος βασικός ηλεκτρολύτης του οργανισμού, βρίσκεται κυρίως στο εσωτερικό των κυττάρων, δηλαδή στον ενδοκυττάριο χώρο. Και το κάλιο είναι απαραίτητο για τη φυσιολογική λειτουργία των κυττάρων. Ιδιαίτερα, το κάλιο παίζει σημαντικό ρόλο στην ομαλή ρύθμιση των καρδιακών παλμών και στη λειτουργία των μυών του σώματος. Μεγάλη αύξηση (υπερκαλιαιμία) ή μείωση (υποκαλιαιμία) των επιπέδων καλίου στον οργανισμό μπορεί να έχει καταστροφικές συνέπειες στο νευρικό σύστημα, ενώ μπορεί να προκληθούν έως και δυνητικά θανατηφόρες αρρυθμίες στην καρδιά. Το κάλιο φυσιολογικά αποβάλλεται από τα νεφρά. Οποιαδήποτε δυσλειτουργία των νεφρών μπορεί να οδηγήσει σε κατακράτηση του καλίου και σημαντική αύξηση των επιπέδων αυτού στο αίμα. Επίσης, ορισμένα φάρμακα (π.χ. καλιοσυντηρητικά διουρητικά, αναστολείς του μετατρεπτικού ενζύμου της αγγειοτενσίνης κ.ά.) μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα πρόκλησης υπερκαλιαιμίας, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει και κάποιου βαθμού νεφροπάθεια. Υποκαλιαιμία μπορεί να παρατηρηθεί όταν ο οργανισμός έχει μεγάλες απώλειες καλίου. Αυτό μπορεί να παρατηρηθεί σε παθήσεις των νεφρών, ύστερα από πολλαπλούς εμέτους ή και διάρροιες, μετά τη λήψη συγκεκριμένων φαρμάκων, όπως είναι τα διουρητικά κ.λπ. Οι φυσιολογικές τιμές καλίου στο αίμα είναι 3,5-5,0 χιλιοστοϊσοδύναμα ανά λίτρο (mEq/L).

Για να διατηρηθούν στα φυσιολογικά επίπεδα οι τιμές καλίου και νατρίου του οργανισμού συστήνεται οι ενήλικοι ημερησίως να καταναλώνουν περίπου 1.500 χιλιοστόγραμμα νατρίου και περίπου 2.000-3.000 χιλιοστόγραμμα καλίου την ημέρα. Αυτό σημαίνει ότι η καθημερινή διατροφή πρέπει να περιλαμβάνει δημητριακά, φρούτα και λαχανικά, ενώ πρέπει να αποφεύγονται οι προκατασκευασμένες και κονσερβοποιημένες τροφές, οι οποίες περιέχουν μεγάλες ποσότητες αλατιού, δηλαδή νατρίου.

ΚΟΡΥΦΗ

Κάλιο τo αντίβαρο του αλατιού ΜΑΡΙΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ

H διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης έχει βρει τα τελευταία χρόνια έναν σύμμαχο, τα τρόφιμα που έχουν εμπλουτιστεί με κάλιο Eδώ και χρόνια ακούμε τους ειδικούς να συμβουλεύουν να μειώσουμε το αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό, γιατί η υπερβολική κατανάλωση νατρίου συμβάλλει στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης. Oπως αποδείχθηκε, δεν αρκεί να κρύψουμε την αλατιέρα, καθώς το 75% του αλατιού που παίρνουμε «κρύβεται» στα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά. Tο πρόβλημα είναι ακόμη μεγαλύτερο στην Eλλάδα, όπου η μέση κατανάλωση κυμαίνεται στα 9-10 gr. ημερησίως, όταν ο Παγκόσμιος Oργανισμός Yγείας συστήνει κάτω από 5 g ημερησίως.

Σε κάποια μέρη μάλιστα, όπως η Mεγάλη Bρετανία και ο Δήμος της Nέας Yόρκης, έχει κηρυχθεί δημόσιος πόλεμος εναντίον του αλατιού και οι Aρχές ζητούν επίμονα από τα εστιατόρια και τη βιομηχανία τροφίμων να μειώσουν τις ποσότητες αλατιού που χρησιμοποιούν. Παράλληλα παρακινούν τους πολίτες να διαβάζουν στις ετικέτες τροφίμων την περιεκτικότητα σε αλάτι ή νάτριο. Ηδη την τελευταία πενταετία μεγάλες εταιρείες έχουν θέσει τη μείωση του αλατιού στις προτεραιότητές τους. Xαρακτηριστικό παράδειγμα η Unilever, η οποία στο πλαίσιο της συνεχούς βελτίωσης των συνθέσεων των προϊόντων της, μειώνει διαρκώς το αλάτι που χρησιμοποιεί σε πολλά από τα τρόφιμά της. Kαι μάλιστα προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, λανσάροντας μια σειρά προϊόντων -μαργαρίνη και ροφήματα φρούτων- εμπλουτισμένων με κάλιο, το οποίο βοηθάει στη φροντίδα της αρτηριακής πίεσης.

Το κάλιο είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο, το οποίο αποβάλλει την περιττή ποσότητα αλατιού από τον οργανισμό μας. Γι’ αυτό τον λόγο οι επιστήμονες συχνά το ονομάζουν «αντίβαρο του αλατιού». Tο κάλιο δεν αποθηκεύεται στο σώμα μας και άρα η καθημερινή του κατανάλωση είναι απαραίτητη. Πρόσφατα, η Eυρωπαϊκή Aρχή Aσφάλειας Tροφίμων γνωμοδότησε ότι η πρόσληψη καλίου μέσω της διατροφής βοηθάει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης.

Πώς να μειώσουμε το αλάτι

Aπομακρύνουμε την αλατιέρα από το τραπέζι.

Ξεπλένουμε τις  κονσερβοποιημένες τροφές που είναι σε άλμη και ξαλμυρίζουμε τη φέτα και τις ελιές.

Εάν μας αρέσουν οι έντονες γεύσεις στο φαγητό αντικαθιστούμε το αλάτι με αρωματικά βότανα και μπαχαρικά.

Διαβάζουμε προσεκτικά στις ετικέτες περά από τη διατροφική αξία και την περιεκτικότητα των προϊόντων σε αλάτι ή νάτριο.

Eπειδή δεν είναι πάντα εύκολο να ελέγξουμε το αλάτι που καταναλώνουμε, αυξάνουμε την πρόσληψη καλίου στο διαιτολόγιό μας.

Καθημερινή προσπάθεια
Σύμφωνα με μελέτη από Eυρωπαίους ειδικούς που εξετάζουν τη σχέση του αλατιού με τα καρδιαγγειακά νοσήματα σε περισσότερους από 170.000 ανθρώπους σε 6 χώρες, η μείωση της ημερήσιας πρόσληψης αλατιού κατά 5 γρ. (ποσότητα που αντιστοιχεί σε 1 κουταλάκι του γλυκού) μπορεί να μειώσει τα περιστατικά εγκεφαλικών επεισοδίων κατά 23% και καρδιαγγειακών νόσων κατά 17%.

Το κάλιο «αντίβαρο του αλατιού»

Εδώ και χρόνια ακούμε τους ειδικούς να συμβουλεύουν να μειώσουμε το αλάτι που προσθέτουμε στο φαγητό, γιατί η υπερβολική κατανάλωση νατρίου συμβάλλει στην αύξηση της αρτηριακής πίεσης.

Οπως αποδείχθηκε δεν αρκεί να κρύψουμε την αλατιέρα, καθώς το 75% του αλατιού που παίρνουμε «κρύβεται» στα τρόφιμα που τρώμε καθημερινά, τα οποία δεν είναι απαραίτητο να έχουν αλμυρή γεύση.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα, η μέση κατανάλωση αλατιού στην Ελλάδα να κυμαίνεται στα 9-10 g ημερησίως, όταν ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει κάτω από 5 g την ημέρα, δηλαδή 1 κουταλάκι του γλυκού.

Σε κάποια μέρη μάλιστα, όπως η Μεγάλη Βρετανία και ο δήμος της Νέας Υόρκης, τον τελευταίο χρόνο έχει κηρυχθεί δημόσιος πόλεμος εναντίον του αλατιού και οι αρχές ζητούν επίμονα από τα εστιατόρια και τη βιομηχανία τροφίμων να μειώσουν τις ποσότητες αλατιού που χρησιμοποιούν στα προϊόντα τους. Παράλληλα, εκπαιδεύουν και παρακινούν τους πολίτες να διαβάζουν στις ετικέτες τροφίμων την περιεκτικότητα σε αλάτι ή νάτριο.

Ηδη την τελευταία πενταετία μεγάλες εταιρείες τροφίμων έχουν θέσει τη μείωση αλατιού στις προτεραιότητές τους εμπλουτίζοντας τα προϊόντα τους με κάλιο, το οποίο βοηθάει στη φροντίδα της αρτηριακής πίεσης.

Το κάλιο είναι ένα απαραίτητο ιχνοστοιχείο της διατροφής, το οποίο αποβάλλει την περιττή ποσότητα αλατιού από τον οργανισμό μας. Γι' αυτόν το λόγο οι επιστήμονες συχνά το ονομάζουν «αντίβαρο του αλατιού». Το κάλιο δεν αποθηκεύεται στο σώμα μας και άρα η καθημερινή του κατανάλωση είναι απαραίτητη. Πρόσφατα, η Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφάλειας Τροφίμων (EFSA) γνωμοδότησε ότι η πρόσληψη καλίου μέσω της διατροφής βοηθάει στη διατήρηση φυσιολογικών επιπέδων αρτηριακής πίεσης.

Πώς μπορούμε να μειώσουμε το αλάτι

* Απομακρύνουμε την αλατιέρα από το τραπέζι

* Ξεπλένουμε τις κονσερβοποιημένες τροφές που είναι σε άλμη και ξαλμυρίζουμε τη φέτα και τις ελιές

* Δίνουμε γεύση στα φαγητά με αρωματικά βότανα και μπαχαρικά

* Διαβάζουμε προσεκτικά την περιεκτικότητα των προϊόντων σε αλάτι ή νάτριο

* Επειδή δεν είναι πάντα εύκολο να ελέγξουμε το αλάτι που καταναλώνουμε, αυξάνουμε την πρόσληψη καλίου στο διαιτολόγιό μας.

Ο ρόλος του καλίου στην αρτηριακή πίεση Επιδημιολογικές μελέτες έχουν αποδείξει την αντιστρόφως ανάλογη σχέση μεταξύ της πρόσληψης καλίου και της αρτηριακής πίεσης. Ποια τρόφιμα περιέχουν κάλιο.  

Αλάτι πιο λευκό από το χιόνι

Πολύ αλάτι + λίγο κάλιο = κίνδυνος - θάνατος

 

ΚΟΡΥΦΗ

Na-τριον το σημαντικόν Α. Γαλδαδάς

Ακουσα για τα νερά στο μπουκάλι τα κατάλληλα για όσους κάνουν δίαιτα και κατάλαβα τελικά ότι πρόκειται για εκείνα που περιέχουν πολύ λίγο νάτριο. Μόνο που δεν πρέπει να παίζουμε και πολύ με το νάτριο στον οργανισμό μας. Υπάρχουν δίαιτες αδυνατίσματος με συστάσεις για πολλά νερά και χυμούς, άλλες με ελάττωση σχεδόν στο μηδέν του αλατιού και άλλες που είναι συνδυασμός των δύο προηγουμένων. Είναι όμως το νάτριο ένα από τα σημαντικά κλειδιά τα σχετικά με την υγεία μας και δεν σηκώνει να κάνουμε ό,τι ακούμε από ‘δώ και από ‘κεί.

Sodanum λεγόταν κατά τη διάρκεια του Μεσαίωνα μια θεραπεία για τον πονοκέφαλο. Γι’ αυτήν χρησιμοποιούσαν το ανθρακικό νάτριο και από εκεί ο Humphry Davy, ο πρώτος που απομόνωσε το στοιχείο νάτριο, αποφάσισε να του δώσει το όνομα Sodium. Η ονομασία νάτριο είναι πολύ παλαιότερη: από τον καιρό των αρχαίων Αιγυπτίων, που είχαν κάθε χρόνο στην κοιλάδα Natron μια καλή συγκομιδή σόδας, ουσιαστικά ένα δώρο του ποταμού Νείλου. Διότι τα νερά του κάποια στιγμή του χρόνου κατέκλυζαν την κοιλάδα και με την απόσυρσή τους έμεναν οι κρύσταλλοι της σόδας – καλό καθαριστικό αλλά και μια ουσία χρήσιμη στην παρασκευή γυαλιού.

Το νάτριο είναι λιγότερο απαραίτητο για τα φυτά και περισσότερο για τους άλλους ζωντανούς οργανισμούς. Το αίμα σε αυτούς χρειάζεται αρκετό νάτριο για τη ρύθμιση της πίεσής του, ενώ το πολύτιμο στοιχείο συμβάλλει επίσης στη διαλυτότητα των πρωτεϊνών και των οργανικών οξέων αλλά και για τη διάδοση των ηλεκτρικών παλμών στα νευρικά κύτταρα. Αυτό επιτυγχάνεται με τη συγχρονισμένη αντίστροφης φοράς κίνηση των ατόμων καλίου και νατρίου που διαπερνούν την κυτταρική μεμβράνη, μέσω της αντλίας καλίου - νατρίου. Η ενεργή μεταφορά των ιόντων είναι τόσο σημαντική για την κατανόηση της λειτουργίας των νευρικών κυττάρων ώστε ο άνθρωπος που εξιχνίασε τον τρόπο λειτουργίας αυτής της αντλίας τιμήθηκε με το Βραβείο Νομπέλ της Ιατρικής. (Εδώ βρίσκεται μια εξαιρετική παρουσίαση του μηχανισμού της αντλίας νατρίου: http://highered.mcgraw-hill.com/sites/0072495855/student_view0/chapter2/animation__how_the_sodium_potassium_pump_works.html). Τρία ιόντα νατρίου βγαίνουν από το εσωτερικό του κυττάρου και δύο ιόντα καλίου εισέρχονται. Αυτές οι κινήσεις των φορτισμένων σωματιδίων νατρίου και καλίου ισοδυναμούν με ένα ηλεκτρικό ρεύμα που διαπερνά το νεύρο και για να γίνονται απαιτούν μεγάλα ποσά ενέργειας.

Από αυτά τα λίγα και μόνο καταλαβαίνουμε πόσο απαραίτητη είναι η παρουσία του νατρίου στον οργανισμό μας. Οι βασικοί τρόποι εισαγωγής του είναι με το αλάτι (χλωριούχο νάτριο), με το νερό και λιγότερο με κάποια λαχανικά. Υπολογίζεται ότι δεν χρειαζόμαστε περισσότερο από μισό γραμμάριο αλατιού την ημέρα αλλά σίγουρα παίρνουμε δέκα φορές μεγαλύτερη ποσότητα, ενώ τα νεφρά είναι οι ρυθμιστές του αλατιού στον οργανισμό μας στέλνοντας ένα μέρος στα ούρα. Αν όμως με το φαγητό προσλαμβάνουμε μεγάλες ποσότητες συνεχώς, εκτός από την επιβάρυνση στα νεφρά που θα πρέπει να εργάζονται αδιάκοπα, ό,τι δεν καταφέρνουν να επεξεργαστούν καταλήγει στο αίμα. Εκεί όμως λόγω της ωσμωτικής πίεσης έχουμε εισροή επιπλέον νερού στο αίμα, με αποτέλεσμα το... ποτάμι να φουσκώνει και να αυξάνεται η πίεση στα τοιχώματα των αρτηριών. Αυτό πάλι κάνει με τον χρόνο τα τοιχώματα πιο σκληρά και δύσκαμπτα δημιουργώντας κυκλοφορικά προβλήματα.

Υπάρχει όμως και η αντίθετη εκδοχή ανθρώπων που έχουν κόψει εντελώς το αλάτι ή υπακούουν στις προσταγές κάποιων κανόνων διαίτης που απαιτούν να πίνουν ως και τρία λίτρα νερού την ημέρα, ηλικιωμένων που τους δίνουν με το ζόρι πολύ νερό για να μην πάθουν αφυδάτωση ενώ δεν τρώνε τις αντίστοιχες ποσότητες φαγητού για να πάρουν το απαραίτητο νάτριο ή μικρών παιδιών που πίνουν συνεχώς χυμούς και αναψυκτικά. Ολα αυτά καταλήγουν σε κράμπες, επιληπτικές καταστάσεις και εγκεφαλικές βλάβες. Το 2008 μια Αγγλίδα έλαβε αποζημίωση 800.000 στερλινών γιατί ακολούθησε μια τέτοια δίαιτα με τις αντίστοιχες συνέπειες λόγω της έλλειψης νατρίου.

 

Οι νέες οδηγίες για τον έλεγχο της υπέρτασης

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ο δίδυμος αδελφός του Νατρίου Αλ. Γαλδαδάς 

Η μαύρη μάμπα, που ζει στην Αφρική, είναι το γρηγορότερο αλλά και το πιο δηλητηριώδες φίδι στον κόσμο. Από τα δόντια που βρίσκονται στο μαύρο στόμα του φιδιού αυτού βγαίνει ένα από τα χειρότερα δηλητήρια. Με το δάγκωμα το θύμα του παραλύει και σε μικρό χρονικό διάστημα πεθαίνει διότι η τοξική ουσία που περιέχει μπλοκάρει τα κανάλια κυκλοφορίας του Καλίου στα κύτταρα. Και όπως είχαμε αναφέρει στο προηγούμενο, περί Νατρίου, υπάρχει στην κυτταρική μεμβράνη η Αντλία καλίου - νατρίου που ρυθμίζει την είσοδο και την έξοδο των δύο αυτών στοιχείων στα κύτταρα με βασικό σκοπό τη δημιουργία των απαραίτητων ηλεκτρικών παλμών για τη λειτουργία των νεύρων. Μια υπερβολική συγκέντρωση Καλίου στο εξωτερικό των κυττάρων εμποδίζει τη λειτουργία αυτής της αντλίας με αποτέλεσμα να επηρεαστούν βασικές λειτουργίες ενός οργανισμού και κυρίως να πάψει να λειτουργεί η καρδιά.

Το 1807 ο Humphry Davy με τη βοήθεια των πρώτων και εντελώς πρωτόγονων ηλεκτρικών μπαταριών μπορούσε να κάνει ηλεκτρόλυση σε διάφορες ουσίες, να τις αποσυνθέτει και να ανακαλύπτει τα στοιχεία που τις αποτελούσαν. Βυθίζοντας το ένα από τα πλατινένια ηλεκτρόδια σε πολτό με ελάχιστο νερό και πολλή ποτάσα πέτυχε την αποσύνθεσή της και στο ένα από τα ηλεκτρόδια εμφανίστηκε κάποιο πολύ δραστικό μέταλλο. Λίγο μετά επανέλαβε τη διαδικασία αυτή με πολτό από καυστική σόδα. Ετσι ανακαλύφθηκαν με διαφορά μερικών ημερών το Κάλιο (Potassium), στην πρώτη περίπτωση και το Νάτριο (Sodium) στη δεύτερη.

Η αλήθεια είναι ότι το ένα από τα «αδέλφια», το Νάτριο, εξαιτίας της ένωσής του με το Χλώριο και της συνύπαρξής τους σαν Χλωριούχο Νάτριο, δηλαδή σαν κοινό μαγειρικό αλάτι, είναι πιο διάσημο. Ομως Χλώριο, Κάλιο και Νάτριο είναι τρεις «Ηλεκτρολύτες», όπως λέγονται, όχι μόνο εντελώς απαραίτητοι για το ανθρώπινο σώμα αλλά συνδέονται και μεταξύ τους. Το Νάτριο και το Χλώριο με τη μορφή του αλατιού ήταν απαραίτητα σε ανθρώπους και ζώα από την αρχή της ύπαρξής τους. Ιδιαίτερα τα ζώα που τρέφονται με χόρτο ενώ όσοι άνθρωποι δεν τρώνε κρέας χρειάζονται περισσότερο αλάτι διότι τα σαρκοβόρα βρίσκουν αρκετό και στο κρέας που είναι η βασική τροφή τους. Για το Κάλιο γνωρίζουμε σήμερα ότι η παρουσία του είναι εξίσου σημαντική με αυτή του Νατρίου. Θα πρέπει λοιπόν να το αναζητήσουμε μέσα από διατροφή πλούσια σε λαχανικά, φρούτα όπως μπανάνες, ξηρά βερίκοκα, σταφίδες, αμύγδαλα, γαλακτοκομικά. Και αν αυτό φαινόταν κάπως αόριστο, μια εργασία που δημοσιεύθηκε στις 11 Ιουλίου του 2011 στο Archives of Internal Medicine και ερευνούσε ταυτόχρονα την ύπαρξη Νατρίου και Καλίου στον οργανισμό 12.267 αμερικανών πολιτών επί 14,8 έτη έδωσε πιο απτά στοιχεία. Στο διάστημα αυτό συνέβησαν 2.250 θάνατοι. Το βασικό συμπέρασμα ήταν ότι πιο μεγάλο κίνδυνο διέτρεχαν όσοι με τη διατροφή τους έπαιρναν αυξημένη ποσότητα Νατρίου και λιγότερο κίνδυνο όσοι είχαν αυξημένη ποσότητα Καλίου. Ακόμη πιο σημαντική πάντως ήταν η σχέση των δυο ποσοτήτων. Αν το αποτέλεσμα της διαίρεσης «Ποσότητα Νατρίου» προς «Ποσότητα Καλίου» είναι μικρότερο της μονάδας τότε τα πράγματα είναι καλά. Αν λοιπόν κάποιος αντικαταστήσει αυτά που μπορεί να βρει στα διάφορα ταχυφαγεία με κάτι πιο φυσικό μπορεί να παίρνει από αυτή τη διαίρεση ένα σωτήριο πηλίκο. Για παράδειγμα, ένας κλασικός αμερικανικός λουκουμάς περιέχει, όπως είπαν οι άνθρωποι πίσω από αυτή την εργασία, 210 χιλιοστά του γραμμαρίου Νάτριο και 120 Κάλιο. Ενα πορτοκάλι περιέχει 1,6 χιλιοστό του γραμμαρίου Νάτριο και 150 Κάλιο. Χρειάζεται άραγε να κάνει κάποιος τις διαιρέσεις;

Από όσα λοιπόν αναφέρθηκαν στο προηγούμενο και σήμερα προκύπτει ότι:

Είναι χρήσιμο να διατηρούμε μια ισορροπία ανάμεσα στο Κάλιο και στο Νάτριο.

Η απόφαση ξαφνικά να κόψουμε εντελώς το αλάτι από το φαγητό μπορεί να βλάψει τον οργανισμό.

Η απόφαση να πάρουμε διουρητικά σκευάσματα πρέπει να γίνεται έπειτα από σύσταση του γιατρού διότι με αυτά έχουμε μεγάλη απώλεια Καλίου.

Ο οργανισμός δεν έχει μηχανισμό αποθήκευσης του Καλίου, άρα πρέπει να τον εφοδιάζουμε συνεχώς μέσα από τη διατροφή μας με αυτό το στοιχείο.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Bιταμίνη C

Αντί να πάρετε βιταμίνη C σε χάπι, φάτε ένα πορτοκάλι