Ρόδι: Ο καρπός της ζωής και της καλοτυχίας         Σπάστε το ρόδι στην ... κουζίνα 

Ρόδι, το σύμβολο του έρωτα              Ένα... ρόδι την ημέρα, το γιατρό τον κάνει πέρα

Το ρόδι ασπίδα για υπερβακτήρια          Ρόδι: μάθε τα πάντα για το γούρι του νέου χρόνου!

ΚΟΡΥΦΗ

ΕΞΩΤΙΚΑ ΤΡΟΠΙΚΑ ΦΡΟΥΤΑ

Γκαγκάφα από τον τόπο σου Γ. ΠΟΥΛΙΟΠΟΥΛΟΣ

Η αυξανόμενη ζήτηση για τροπικά φρούτα προκαλεί το ενδιαφέρον πολλών ελλήνων καλλιεργητών και δημιουργεί ήδη έναν νέο τομέα αγροτικής δραστηριότητας

«ΕΙΝΑΙ ΝΤΟΠΙΟ ΤΟ ΜΑΝΓΚΟ ΣΑΣ;». Η συγκεκριμένη ερώτηση δεν μπορεί να ακουστεί μόνο στα μανάβικα της Νότιας Αμερικής, αλλά και της Δυτικής Κρήτης. Τα τελευταία χρόνια στη μεγαλόνησο, όπως και σε άλλα μέρη της Ελλάδας, εντείνεται το ενδιαφέρον για την καλλιέργεια εξωτικών, υποτροπικών και τροπικών φρούτων. « Η πειραματική καλλιέργεια των τροπικών και υποτροπικών καρποφόρων δένδρων ξεκίνησε πειραματικά στη χώρα μας στις αρχές του 1970 από το Ινστιτούτο Ελιάς και Υποτροπικών Φυτών Χανίων. Σήμερα αυτά τα καρποφόρα δένδρα διδάσκονται στο τμήμα Φυτικής Παραγωγής της Σχολής Τεχνολογίας Γεωπονίας του ΤΕΙ Κρήτης » λέει ο καθηγητής Δενδροκομίας στο ΤΕΙ κ. Σπύρος Λιονάκης, από τους πρωτοπόρους του συγκεκριμένου τομέα στη χώρα μας. « Οι φοιτητές μου δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον για το συγκεκριμένο μάθημα, αφού θεωρούν ότι είναι από τα ελάχιστα με εμπορικό ενδιαφέρον.Μάλιστα πρόσφατα έτυχε να συναντήσω αγρότη, ο οποίος ξερίζωσε τις ελιές από τα χωράφια του προκειμένου να ασχοληθεί με την καλλιέργεια αβοκάντο ».
Σε περιοχές της χώρας που διαθέτουν ήπιες κλιματικές συνθήκες κατά τη διάρκεια του χειμώνα υπάρχουν δυνατότητες επιτυχούς εμπορικής εκμετάλλευσης πολλών εναλλακτικών καλλιεργειών οπωροφόρων, όπως: αβοκάντο, ροδιάς, δεσπολιάς, λωτού, μπανάνας, γκουάβα, μάνγκο, λίτσι, τσεριμόγια, φραγκοσυκιάς, χουρμαδιάς, παπάγια, πασιφλόρα και πιτάγια. Και αν σας φαίνονται... κινεζικές λέξεις, σκεφτείτε με κανόνες... μάρκετινγκ: οι καλλιέργειες αυτές έχουν καλές προοπτικές, επειδή οι καρποί τους παρουσιάζουν τα τελευταία χρόνια διαρκώς αυξανόμενη ζήτηση στις αγορές της Ευρώπης ενώ, αντιστοίχως, η προσφορά τους είναι μικρή. « Λόγω του ειδικού μικροκλίματος που απαιτούν πολλά από αυτά τα φυτά για να αναπτυχθούν, είναι πολύ συγκεκριμένες οι περιοχές στην Ευρώπη που θεωρούνται κατάλληλες για την καλλιέργειά τους. Οι εισαγωγές δεν καλύπτουν τη ζήτηση που υπάρχει, τόσο από την ευρωπαϊκή όσο και από την ελληνική αγορά,ειδικά το καλοκαίρι που μας επισκέπτονται πολλοί τουρίστες » λέει ο κ. Μίνος Ησυχάκης από τα Χανιά, του οποίου η οικογένεια καλλιεργούσε εξωτικά δέντρα ήδη από τις αρχές του περασμένου αιώνα.
Γκουάβα από τη Λέρο Για τους κατοίκους της Λέρου, η γκουάβα ή γκαγκάφα δεν παρουσιάζει τίποτε το εξωτικό ή σπάνιο. « Στο νησί μας υπάρχει ήδη από τη δεκαετίατου 1930, όταν την έφεραν οι πολλοί αιγύπτιοι μετανάστες που είχαν έρθει επί ιταλικής κατοχής των Δωδεκανήσων» λέει ο κ. Γιάννης Γκίνης, γεωπόνος που εγκατέλειψε πριν από πέντε χρόνια την πρωτεύουσα για να εγκατασταθεί στον τόπο καταγωγής του δημιουργώντας φυτώριο. Σήμερα καλλιεργεί μια έκταση αρκετών στρεμμάτων με γκουάβα, ενώ παράλληλα εμπορεύεται δενδρύλλια για επίδοξους καλλιεργητές. « Μου έχουν ζητήσει από Ρόδο και από Κω, ακόμα και από μια παραθαλάσσια περιοχή της Αρτας. Εκεί όμως δεν είμαι βέβαιος αν το δένδρο θα ευδοκιμήσει ». Η γκουάβα είναι ιδανική για καλλιέργεια στα νησιά του Αιγαίου, αφού πρόκειται για δένδρο αρκετά ανθεκτικό στα αλατούχα εδάφη. Ο χυμός του είναι δημοφιλέστατος σε Αίγυπτο και Κεντρική Αμερική, ενώ το κύριο χαρακτηριστικό του είναι η γλυκιά γεύση και το εντονότατο άρωμα. Τρώγεται νωπή, αλλά μερικοί μερακλήδες ζαχαροπλάστες του νησιού φτιάχνουν ακόμα και γλυκό του κουταλιού. « Δυστυχώς,η περίοδος συγκομιδής του καρπού είναι αμέσως μετά το τέλος της τουριστικής περιόδου, τον Σεπτέμβριο,άρα δεν προλαβαίνουν να τη γευτούν οι τουρίστες. Πάντως όσοι έρχονται στη Λέρο και τη δοκιμάσουν μία φορά, τη ζητάνε ξανά» καταλήγει ο κ. Γκίνης.
Κρητικό... αβοκαντάκι Το αβοκάντο είναι το πλέον... επιτυχημένο υποτροπικό προϊόν στη χώρα μας, αφού η συνολική ετήσια παραγωγή του ξεπερνά τους 5.000 τόνους. «Δυστυχώς ακόμα και έτσι η παραγωγή δεν είναι αυτή που θα έπρεπε.Τη δεκαετία του ΄80 δεν αξιοποιήθηκαν τα Μεσογειακά Ολοκληρωμένα Προγράμματα που θα βοηθούσαν στην ανάπτυξη της καλλιέργειάς του » τονίζει ο κ. Παύλος Γιαννικάκης, ο οποίος εδώ και 22 χρόνια καλλιεργεί περίπου 70 στρέμματα αβοκάντο στην περιοχή των Χανίων. «Πλέοντο αβοκάντο δεν επιδοτείται, εξ ου καιοι άλλοι καλλιεργητές με αντιμετωπίζουν σαν τρελό. Το αγάπησα όμως από την πρώτη στιγμή που ασχολήθηκα. Κάθε χρόνο η παραγωγή μου ξεπουλάει, ενώ το κλίμα των Χανίων δεν απαιτεί τη χρήση φυτοφαρμάκων και χημικών λιπασμάτων για να μεγαλώσει ο καρπός » σημειώνει. Η μεγαλύτερη δυσκολία για την καλλιέργειά του είναι ότι ευδοκιμεί σε μέρη με πολύ υψηλή υγρασία, τουλάχιστον 60%. «Το αβοκάντο είναι μια πραγματικά πλήρης τροφή, όπως το γάλα. Δεν είναι τυχαίο ότι στο διατροφολόγιο των χορτοφάγων, που γίνονται όλο και πιο πολύ της μόδας,έχει ανάλογη θέση με το κρέας » λέει ο κ. Λιονάκης. « Πραγματικά για τη χώρα μας είναι μια χρυσή ευκαιρία,αφού πλέον τελειώνουν οι επιδοτήσεις σε παραδοσιακά ελληνικά προϊόντα. Μόνο στην Κρήτη υπάρχει δυνατότητα για 30.000 στρέμματα αντί για τα 5.000 που καλλιεργούνται αυτή τη στιγμή. Η τιμή του αβοκάντο στη Βόρεια Ευρώπη φτάνει τα 7 ευρώ το τεμάχιο » καταλήγει.

H διατροφική αξία του αβοκάντο Με την καλή περιεκτικότητα του σε κάλιο συμβάλλει στην καλύτερη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Ποιες άλλες ιδιότητες έχει;

Αντιοξειδωτικός "βασιλιάς" το ακτινίδιο

Διαθέτει περισσότερες πολυφαινόλες από όλα τα φρούτα Ιάπωνες ερευνητές αποφάσισαν να διαπιστώσουν ποιο φρούτο έχει την μεγαλύτερη αντιοξειδωτική ισχύ και το χρυσό μετάλλιο έλαβε το ακτινίδιο ή αλλιώς κίουι. Το κινεζικής καταγωγής φρούτο «νίκησε» πορτοκάλια, μήλα, μανταρίνια, γκρέιπφρουτ και άλλα φρούτα στην μάχη των πολυφαινολών αφού απεδείχθη ότι προσφέρει στον οργανισμό μας τα υψηλότερα επίπεδα. Την έρευνα πραγματοποίησαν επιστήμονες του Πανεπιστημίου Teikyo στο Τόκιο οι οποίοι μελέτησαν εθελοντές που δέχτηκαν να τρώνε τρια ακτινίδια ημερησίως. Στην συνέχεια οι ερευνητές μετρούσαν τα επίπεδα των αντιοξειδωτικών ουσιών στον οργανισμό τους και διαπίστωσαν ότι το ακτινίδιο είναι το πιο πλούσιο σε τέτοιες ουσίες φρούτο.
Οι πολυφαινόλες Οι πολυφαινόλες είναι φυτικές ουσίες που βρίσκονται κάτω από την φλούδα του φυτού και συμβάλλουν στην άμυνά του απέναντι στις μολύνσεις από παθογόνους παράγοντες. Πολλές μελέτες τα τελευταία χρόνια έχουν δείξει ότι οι ουσίες αυτές λειτουργούν προστατευτικά και στον άνθρωπο, προάγοντας την καλή κατάσταση της υγείας και παρατείνοντας τον μέσο όρο ζωής.  Αναστέλλουν ή περιορίζουν την οξείδωση των λιπιδίων του αίματος, αυξάνουν τα επίπεδα της «καλής» (προστατευτικής για την υγεία) χοληστερόλης HDL ενώ ταυτόχρονα ρίχνουν τα επίπεδα της «κακής» χοληστερόλης LDL, η οποία συνδέεται με την δημιουργία αθηρωματικών πλακών. Οι πολυφαινόλες μειώνουν την πιθανότητα δημιουργίας θρόμβων, έχουν αντιφλεγμονώδη δράση και περιορίζουν σε σημαντικό βαθμό τις οξειδωτικές βλάβες στους ιστούς, απομακρύνοντας έτσι κατά την εκτίμηση των επιστημόνων και την πιθανότητα εμφάνισης καρκίνου.

Μάνγκο το εξωτικό Η καλλιέργεια του μάνγκο μπορεί να γίνει μόνο σε πολύ συγκεκριμένα μέρη. Και αυτό διότι πρόκειται για ένα τροπικό φυτό το οποίο για να καρποφορήσει χρειάζεται η θερμοκρασία να μην πέσει κάτω από τους 10 βαθμούς. «Εγώ χρησιμοποιώ θερμοκήπιακαι παράγω περίπου έναν τόνο τον χρόνο. Δυστυχώς είναι ένα προϊόν που στη χώρα μας έχει δυσφημιστεί εξαιτίας των μάνγκο εισαγωγής, παρ΄ ότι αυτά είναι άγευστα» λέει ο κ. Μιχάλης Χαραλαμπάκης . «Το συγκεκριμένο φρούτο δεν αντέχει πάνω από τρεις με τέσσερις εβδομάδες στα ψυγεία. Για αυτό τον λόγο όσα εισάγονται στην Ευρώπη από το άλλο ημισφαίριο κόβονται πρώιμα και υστερούν σε γεύση» συμπληρώνει ο κ. Μίνος Ησυχάκης, που εκτός από μάνγκο καλλιεργεί και αβοκάντο. Ο κ. Χαραλαμπάκης ανακάλυψε το μάνγκο στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, όταν επισκέφτηκε τον αδελφό του στη Νότια Αφρική. Εκεί έμαθε και το λίτσι, έναν καρπό κινεζικής προέλευσης. « Το λίτσι είναι ιδανικό για καλλιέργεια στην Ελλάδα, ο καρπός του δεν καταστρέφεται εύκολα από τα καιρικά φαινόμενα, ενώ μπορεί να πουληθεί στο εξωτερικό σε πολύ υψηλές τιμές » επισημαίνει. « Δυστυχώς στη χώρα μας παραμένει ακόμα άγνωστο, οι περισσότεροι αγρότες είναι δέσμιοι των επιδοτήσεων » τονίζει.

ΚΟΡΥΦΗ

Στο µικροσκόπιο... το αβοκάντο       Αβοκάντο: μια πολύτιμη τροφή της φύσης       

Αβοκάντο, το ιδιαίτερο φρούτο          Τα μυστικά του αβοκάντο      H διατροφική αξία του αβοκάντο

Γκουαρανά των ιθαγενών

Ανανάς Σε μαγικά νησιά...                 

Σκληρή... καρύδα                      Εξωτικά φρούτα made in Greece

Μάνγκο:η απόλυτη τροπική απόλαυση   Μάγκο Από τις Ινδίες με αγάπη...   Μάνγκο:η απόλυτη τροπική απόλαυση

Nashi Νέο «σούπερ» ιαπωνικό φρούτο ευδοκιμεί στην Κύπρο  Ακτινίδιο, βόμβα βιταμίνης C

Άλλα φρούτα Α. ΓΑΛΔΑΔΑΣ 

«Συγγνώμη, τι είναι τα προσαρμοσιογόνα;». Η πάντα πρόθυμη κοπέλα στο κατάστημα με τα βιολογικά προϊόντα ξαφνιάστηκε. «Δεν ξέρω, αν και με έχουν ρωτήσει και άλλοι» μου απάντησε με ειλικρίνεια, «μάλλον θα είναι κάποια όχι πολύ πετυχημένη μετάφραση». Ψάχνοντας λίγο βρήκα ότι δεν πρόκειται για κάτι τόσο καινούργιο και ριζοσπαστικό. Είναι ένας όρος από το 1947 (μόλις), αλλά τώρα το είχαν βάλει δίπλα στη διαφήμιση ενός καρπού από το Περού και το όλο σύμπλεγμα γινόταν δυσνόητο και εντυπωσιακό ταυτόχρονα. Το τι εξωτικό φρούτο διακινείται από τα μαγαζιά αυτά όλη τη διάρκεια του έτους και πόση διαφήμιση γίνεται αντίστοιχα μέσα από τα δωρεάν σχετικά έντυπα, μπορεί ο αναγνώστης να το καταλάβει κάπως αν του παραθέσω μερικά ονόματα: γκότζι, ατσάι, λούκουμα, κάμου-κάμου, μάκα, γκουαρανά, γκαρτσίνια-καμπότζια, νόπαλ, χούντια-ναμίμπια, νόνι, ατσερόλα, γκίνγκο μπιλόμπα, τζίνσενγκ. Δεκατρία, έτσι πρόχειρα, που διακινούνται σε ελληνικά καταστήματα και αναρίθμητα μέσα από το Διαδίκτυο.
Πανάκριβα, εννοείται, σκευάσματα σε μπουκαλάκια, μπουκάλες και κουτάκια που υπόσχονται τον ουρανό με τ' άστρα, αν και δεν έχουν γίνει πολυάριθμες εργασίες με βάση τις προδιαγραφές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας. Σε γνωστή μου ένας «θεραπευτής» από το τηλέφωνο(!) συνέστησε χυμό από νόνι, ενώ πολλοί αθλητές που κάνουν βαριά προπόνηση παίρνουν ατσερόλα με τις χούφτες θέλοντας να υπερφορτώσουν με βιταμίνη C. Στην πλειονότητά τους αυτοί οι καρποί θεωρείται από κάποιους ότι έχουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες, αντικαρκινικές, είναι πλούσιοι σε βιταμίνες. Πάντως σε μερικές περιπτώσεις μπορεί να μην έχουν κάτι πολύ παραπάνω από τα δικά μας εδώδιμα φυτά ή φρούτα, ενώ υπάρχουν και κάποιες πιθανές παρενέργειες που βέβαια αποσιωπώνται στα κείμενα της διαφήμισης.
Για παράδειγμα, το νόνι δίνει στην ίδια ποσότητα χυμού με το πορτοκάλι τη μισή ποσότητα βιταμίνης C, ο κάκτος χούντια από την έρημο Καλαχάρι, είναι μια καινούργια ανακάλυψη στον κόσμο των προϊόντων κατά της παχυσαρκίας που όμως μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα σε διαβητικούς και το «παλαιό» σχετικά τζίνσενγκ μπορεί να φέρει υπογλυκαιμία και αιμορραγίες. Χρήσιμο λοιπόν είναι να γνωρίσουμε κάπως καλύτερα τα περισσότερα από αυτά που διακινούνται στα ελληνικά καταστήματα βιολογικών προϊόντων και στα φαρμακεία και να μην παραλείπουμε, κυρίως αν παίρνουμε άλλα φάρμακα ταυτόχρονα, να διαβάζουμε τι άλλο συστατικό συνοδεύει τη βασική ουσία και να ενημερώνουμε σχετικά και τον γιατρό μας.
Το... πολυεθνικό τζίνσενγκ: Είναι το κοινό όνομα για τουλάχιστον 11 παραλλαγές του ίδιου φυτού, από το οποίο χρησιμοποιείται πιο πολύ η ρίζα του. Λέγεται ότι στα κινεζικά το όνομά του σημαίνει «ρίζα με μορφή ανθρώπου» και όταν τη δεις δικαιολογείς απολύτως κάτι τέτοιο. Καλλιεργείται πλέον και στη Βόρεια Αμερική, στην Ασία από το Βιετνάμ ως την Κορέα, στη Σιβηρία, αλλά και σε ευρωπαϊκά εδάφη όπως αυτά της Γερμανίας που βρίσκονται σε ψυχρό σχετικά κλίμα. Αυτό από τη Σιβηρία καταχρηστικά ονομάζεται «ρωσικό τζίνσενγκ» (δεν ανήκει στο γένος Panax, όπως τα άλλα) ενώ το σωστό του όνομα είναι «Ελεύθερο» (ναι Elefthero-coccus Senticosus). Αυτοί που το διακινούν το κατατάσσουν, μαζί και με άλλες φυτικές ουσίες, σε μια κατηγορία γνωστή με τον όρο «προσαρμοσιογόνα» από το ξενόγλωσσο adaptogens, και αυτό διότι θεωρούν ότι έχουν τη δυνατότητα σε περιπτώσεις υπερέντασης να σε φέρνουν σε μια κατάσταση ισορροπίας - μια ομοιόσταση, όπως λένε. Και για να μην πάμε πολύ μακριά, και ο δικός μας βασιλικός ανήκει σε αυτή την κατηγορία. Βέβαια στο τζίνσενγκ εδώ και 7.000 χρόνια κυρίως οι κινέζοι γιατροί αποδίδουν πολύ περισσότερες θαυματουργές ιδιότητες, όπως είναι η αντιμετώπιση της ανδρικής ανικανότητας (κόκκινο τζίνσενγκ), η καλή λειτουργία των ωοθηκών, η όρεξη, μια καλύτερη ζωή σε ηλικίες άνω των 60 και αντίσταση στις λοιμώξεις. Στην Αγγλία και στη Γερμανία αρκετοί γιατροί κάνουν λόγο για θεραπεία επειδή απλώς το πιστεύει ο ίδιος ο ασθενής (placebo). Υπάρχει και σχετικό άρθρο στη γερμανική «Die Welt».
Επίσης, αναφέρεται ότι στο αγγλικό Northumbria University εξέτασαν ένα εμπορικό προϊόν (G115) που κατέβαζε το επίπεδο των σακχάρων στο αίμα, αλλά μόνο στους υγιείς και σε δίαιτα ευρισκομένους. Οποιοι έπαιρναν και κάτι που τους ανέβαζε τη γλυκόζη με το τζίνσενγκ ανέβαινε ο δείκτης ακόμη πιο ψηλά. Γι' αυτό οι διαβητικοί πρέπει να είναι προσεκτικοί. Επίσης, δεν πρέπει οι άνθρωποι, κυρίως οι νεότεροι, να το παίρνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα αλλά να κάνουν ένα διάλειμμα τριών μηνών ανά έτος, προσέχοντας και ποιο ακριβώς είδος καταναλώνουν κάθε φορά.

Η εξάδα που ήλθε από μακριά A.ΓΑΛΔΑΔΑΣ   

Μαθαίνουμε να τα προφέρουμε, μαθαίνουμε να τα τρώμε και στο τέλος αρχίζουμε να αναρωτιόμαστε αν μας κάνουν μόνο καλό.

Χούντια: Στην έρημο Καλαχάρι ανακάλυψαν άγγλοι ερευνητές το παχύφυλλο αυτό φυτό. Πριν από αυτούς, εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι άνθρωποι των ερημικών εκείνων περιοχών το χρησιμοποιούσαν για να κόβουν την όρεξή τους όταν ήταν αναγκασμένοι να περιπλανώνται στην έρημο με ελάχιστες πιθανότητες να βρουν τροφή. Σήμερα, μια ολόκληρη χώρα, η Ναμίμπια, και δύο πολύ μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες έχουν επενδύσει στο θαμνώδες αυτό φυτό που θυμίζει κάκτο από μακριά αλλά δεν είναι. Ρ57 ονομάζεται η βασική ουσία, ένας στεροειδής γλυκοζίτης, που βγάζουν από το φυτό όταν έχει συμπληρώσει πέντε χρόνια ζωής τουλάχιστον, και με αυτήν φτιάχνονται χάπια για την απώλεια βάρους. Τα παίρνεις και αισθάνεσαι… Βουσμάνος. Δηλαδή όπως εκείνοι θέλουν στην περίοδο του κυνηγιού στην έρημο να μην έχουν πολλές διατροφικές ανάγκες, υποτίθεται πως και εμείς εδώ στον… πολιτισμό θα ζητήσουμε κάπου 1.000 θερμίδες λιγότερες για κάθε ημέρα κυνηγητού με τη ζυγαριά. Ανθρωποι που το χρησιμοποίησαν είπαν ότι χρειάστηκαν 1 γραμμάριο την ημέρα για να δουν αποτέλεσμα, πολύ περισσότερο από ό,τι έλεγαν οι προμηθευτές του, ανεβάζοντας έτσι και το κόστος της θεραπείας. Πάντως ακόμη δεν έχουν υπάρξει εκτεταμένες εργασίες για τις τυχόν παρενέργειες και συζητείται πολύ ότι χάπια που παραγγέλθηκαν από διάφορα sites ήταν νοθευμένα.

Γκαρτσίνια καμπόντια: Φρούτο από την Ινδία, το οποίο κι αυτό θα ακολουθήσει τον δρόμο της επιτυχίας των άλλων. Ανακαλύφθηκε από τους δυτικούς, μπήκε σε σκευάσματα για το αδυνάτισμα και έγινε γνωστό μέχρι και την Ελλάδα. Επιβραδύνει την παραγωγή ορισμένων ενζύμων που συνδέονται με την παραγωγή λίπους στον οργανισμό. Δεν καίει τα λίπη, όπως έχει λανσαριστεί με κάποια υστεροβουλία, διότι προφανώς αυτό είναι πιο ελκυστικό. Αμβλύνει επίσης την όρεξη, με όλους τους κινδύνους που πάντα αυτό συνεπάγεται.

Νόνι: Είναι ο καρπός του δένδρου Morinda Citrifollia και πατρίδα του είναι η Πολυνησία. Ο χυμός του έχει φθάσει και στην Ελλάδα. Το συνιστούν για την απόκτηση σωματικής ευεξίας αλλά υπάρχουν πολλές επιφυλάξεις για το αν κάνει καλό σε όλους. Εχει ισχυρή αλλεργική δράση για πολλούς, δημιουργεί ξηρότητα στον λαιμό, φέρνει ημικρανίες και πόνους στα άκρα και η δικαιολογία που δίδεται για όλα αυτά είναι ότι το σώμα αργεί να προσαρμοστεί στη δοσολογία. Η Αμερικανική Επιτροπή Υγείας αρνείται να το εντάξει στα ασφαλή τρόφιμα.

Λούκουμα: Pouteria Lukuma είναι το επιστημονικό του όνομα. Είναι φρούτο που θυμίζει πολύ μικρό πεπόνι και το χρησιμοποιούν σε χώρες όπως Περού, Βολιβία, Χιλή για να αρωματίζουν το παγωτό όπως εμείς έχουμε για αυτό τη σοκολάτα και τη φράουλα. Είναι πλούσιο σε καροτένια, Β3 βιταμίνη και άλλες του συμπλέγματος Β. Σκόνη από αυτό έχει έλθει στην Ελλάδα και πωλείται σχετικά ακριβά.

Κάμου-κάμου: Είναι ένας θάμνος του Αμαζονίου που ανακαλύφθηκε από τους δυτικούς ερευνητές και αμέσως έκανε παγκόσμια επίδοση. Διότι ο καρπός του, στο μέγεθος μιας μεγάλης ρώγας σταφυλιού, περιέχει την περισσότερη βιταμίνη C από οποιονδήποτε άλλον καρπό. Δύο γραμμάρια βιταμίνης στα εκατό γραμμάρια καρπού είναι πραγματικά κάτι να το διηγείσαι (και μαζί 711 mg καλίου στο ένα κιλό καρπού). Είναι προφανώς ισχυρό αντιοξειδωτικό αλλά το θεωρούν αποτελεσματικό και κατά του άσθματος, της αρτηριοσκλήρωσης, των κρυολογημάτων, του καταρράκτη, του γλαυκώματος, της ηπατίτιδας, της αιμορραγίας των ούλων, ενώ είναι υπό έρευνα η αποτελεσματικότητά του για την ασθένεια του Πάρκινσον και της νόσου του Αλτσχάιμερ. Στην Ελλάδα έρχεται με τη μορφή σκόνης.

Γκουαρανά: Καρπός από τον Αμαζόνιο και αυτός, δημοφιλής εδώ και μερικά χρόνια στους κύκλους αυτών που ασχολούνται με τη δημιουργία πολλών κυβικών μυϊκής μάζας διότι όχι μόνον είναι κατά 7% πλουσιότερος σε καφεΐνη σε σχέση με τους κόκκους του καφέ αλλά διότι η καφεΐνη του απελευθερώνεται με αρκετά βραδύτερο ρυθμό καλύπτοντας έτσι μεγαλύτερο χρονικό διάστημα με τη διεγερτική του επίδραση στον οργανισμό. Κάποιος που δεν ασκείται εντατικά ή δεν κάνει βαριά μυϊκή εργασία δεν έχει λόγο να το παίρνει διότι φέρνει αϋπνία, συχνουρία, τρόμο των άκρων.

ΚΟΡΥΦΗ

Σολάριουμ για μπανάνες!   Γαλγαδάς Αλκης  

Μέσα ή έξω από το ψυγείο; Σε σακούλα πλαστική ή χάρτινη; Μαζί ή χωριστά; Ποιος κάνει την καλύτερη παρέα με ποιον; Προβλήματα που προκύπτουν αν δεν έχουμε τη δυνατότητα να βγούμε στον κήπο και να κόψουμε ένα φρούτο της εποχής.Αλλά και αυτό να συνέβαινε, αφού φθάνουν πλέον στα καταστήματα και μετά στο σπίτι φρούτα από την Κίνα και χώρες της Αφρικής, καλό είναι να γνωρίζουμε και το πώς θα τα... φιλοξενήσουμε καλύτερα, αφού οι διαφορές θερμοκρασίας ανάμεσα στον τόπο γέννησής τους και στον τόπο όπου θα... καταβροχθιστούν παίζουν και αυτές τον ρόλο τους.
Το πιο πρόχειρο παράδειγμα είναι βέβαια η μπανάνα. Η φλούδα της παίρνει εκείνο το χρώμα το σκούρο καφέ και μάλλον απεχθές, για να χρησιμοποιήσω μια λέξη της μόδας, πολύ πιο γρήγορα όταν το φρούτο αυτό μπει στο ψυγείο. Ανήκει δηλαδή σε εκείνα που, όταν βρεθούν σε περιβάλλον με χαμηλή θερμοκρασία, επιταχύνεται η πορεία τους προς την υπερωρίμανση. Για τα τροπικά το ψύχος προκαλεί κάτι σαν «κρυοπάγημα». Η ιδεώδης θερμοκρασία για τις μπανάνες είναι οι 13,3 βαθμοί Κελσίου. Κάτω από τους 10 βαθμούς επιταχύνεται η έκκριση ενζύμων και μέσα σε μια νύχτα η φλούδα είναι σαν να έχει κάνει σολάριουμ. Είναι ένας τρόπος άμυνας που προκαλείται αντανακλαστικά από το ψύχος. Παράγεται αιθυλένιο, η κατ΄ εξοχήν ουσία-ρυθμιστής της ωρίμανσης των καρπών, αυξάνοντας εδώ τη διαπερατότητα της φλούδας, οπότε από ειδικές θέσεις-μικροαποθήκες τα ένζυμα που εκκρίνονται φθάνουν ως το εξωτερικό περίβλημα και το κάνουν πιο μαλακό. Δύο είναι τα ένζυμα που διασπούν τα πολυμερή μόρια τα υπεύθυνα για τη συνοχή του φλοιού,  η κυταρινάση και η πηκτινοεστεράση.
Αυτά διασπούν την κυτταρίνη και την πηκτίνη αντιστοίχως. Στο ήδη κατεργασμένο και μαλακό πλέον περίβλημα, άλλο ένζυμο, η πολυφαινολοξειδάση, συναντώντας τις φαινολικές αμίνες όπως είναι η ντοπαμίνη, καθώς αυτές ρέουν προς τα έξω αφού με την ψύξη καταστρέφονται τα τοιχώματα των σημείων όπου είναι αποθηκευμένες στο φλούδι, προκαλεί οξείδωση και τις πολυμερίζει. Δηλαδή συνθέτει από πολλά ίδια μόρια κάποιο πολύ μεγαλύτερο. Κάτι σαν να φτιάχνουμε έναν ολόκληρο συρμό από ίδια βαγόνια.Η δομή όμως του μορίου αυτού του δίνει συμπεριφορά ανάλογη με εκείνη της μελανίνης που βρίσκεται κάτω από δέρμα μας και με τον ήλιο προκύπτει το αντίστοιχο καφέ χρώμα. Η επίδραση ενός οξέος μπορεί να σταματήσει τη δράση της (αυτή η γνώση θα μας φανεί χρήσιμη αργότερα), όμως το φλούδι της μπανάνας έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε οξέα και «μαυρίζει» εύκολα.
Ενα εύκολο πείραμα είναι να βάλουμε το φλούδι από την μπανάνα για μερικές ώρες στο ψυγείο.Δεν θα μαυρίσει παρ΄ όλο το σπάσιμο των μεμβρανών, διότι τα ένζυμα, οι οξειδάσες, λόγω χαμηλής θερμοκρασίας δεν δρουν. Αν όμως μείνει τώρα όλη τη νύχτα έξω από το ψυγείο, το πρωί θα είναι κατάμαυρο. Αντίθετα, αν έχουμε αφήσει έξω από το ψυγείο ακόμη ένα φλούδι θα είναι ακόμη ανοιχτόχρωμο διότι δεν θα έχουν διαρραγεί οι θέσεις όπου είναι αποθηκευμένες οι φαινολικές αμίνες. Βέβαια και εκτός ψυγείου κάποια στιγμή φρούτα όπως οι μπανάνες θα μαυρίσουν, όμως όχι γιατί θα έχουν διαρραγεί από την ψύξη οι θέσεις αποθήκευσης, αλλά επειδή με τον καιρό καταρρέουν τα τοιχώματά τους καθώς το φρούτο αρχίζει να μαραίνεται. Γι΄ αυτό τελικά θα ξέρουμε ότι όταν μένουν οι μπανάνες στο ψυγείο και κάποια στιγμή βγουν θα μαυρίσουν πολύ γρήγορα.
Το φρούτο, όσο ακόμη ο σπόρος δεν έχει φθάσει στην τελική του κατάσταση, οφείλει να έχει άσχημη γεύση, να είναι ξινό ή πικρό, σκληρό και απρόσιτο, γενικά καθόλου ελκυστικό για πουλιά, για τετράποδα, ακόμη και γι΄ ανθρώπους. Ωριμάζει σε συνάρτηση με την εποχή που φέρνει μαζί της ενδείξειςσήματα προς το φυτό σχετικά με τη θερμοκρασία και την υγρασία.Την κατάλληλη στιγμή παράγεται αιθυλένιο που απλώνεται σε όλα τα μέρη του. Φθάνοντας στον καρπό δίδεται ένα άλλο σύνθημα: διάσπαση του αμύλου σε απλούστερα σάκχαρα. Στα κύτταρα του φλοιού παράγονται χρωστικές και το πράσινο αντικαθίσταται από διάφορα χρώματα. Τα φρούτα που ωριμάζουν επάνω στα δέντρα και έχουν ως χαρακτηριστικό να μην περιέχουν άμυλο οι ειδικοί τα ονομάζουν «μη κλιμακτηρικά» και τέτοια είναι ανανάδες, πορτοκάλια, φράουλες, σύκα, πεπόνια, σταφύλια, λεμόνια, γκρέιπφρουτ. Αυτά δεν παράγουν αιθυλένιο, φυλάσσονται στο ψυγείο και θα δούμε στο επόμενο με ποιον τρόπο.

Μπανάνες δεν υπάρχουν πια... ΕΙΡΗΝΗ ΜΗΤΡΟΠΟΥΛΟΥ

Αν ο μύκητας που αφανίζει στην Ασία και στην Αυστραλία τη μοναδική ποικιλία που καταναλώνεται στην Ευρώπη περάσει στη Λατινική Αμερική, τότε το δημοφιλές φρούτο θα εξαφανιστεί από προσώπου Γης

Η μπανάνα πεθαίνει. Σε δέκα χρόνια μπορεί να μην υπάρχει όπως την ξέρουμε σήμερα. Τη σκοτώνει μια φονική αρρώστια που έχει εξαπλωθεί στον μισό πλανήτη, ένας ακατανίκητος μύκητας που απειλεί με αφανισμό καλλιέργειες, φρούτα, αλλά και ανθρώπους στην Αφρική, στην Ασία και στον Ειρηνικό. Πολυεθνικές-κολοσσοί,
που προκάλεσαν το πρόβλημα, ξοδεύουν τώρα εκατομμύρια δολάρια για να αποτρέψουν την καταστροφή. Ερευνητές δίνουν μάχη με τον χρόνο για να βρουν τη θεραπεία και να σώσουν ένα είδος που μοιάζει καταδικασμένο από την ίδια του τη φύση. Διότι η μία (και μοναδική!) ποικιλία μπανάνας που καταναλώνουμε στη Δύση είναι εντελώς στείρα. Δεν μπορεί να αναπαραχθεί, ούτε να γίνει από μόνη της πιο ανθεκτική ώστε να επιβιώσει. «Αυτά παθαίνει όποιος δεν κάνει σεξ... Είναι το αγαπημένο μας ανέκδοτο στο εργαστήριο» είχε δηλώσει αστειευόμενος ο Ράντι Πλοτς, φυτοπαθολόγος στο Πανεπιστήμιο της Φλόριδας. Ηταν ο πρώτος που εντόπισε τον μύκητα Τropical Race 4, ο οποίος έχει καταστρέψει σχεδόν όλες τις φυτείες στην Ασία και στην Αυστραλία. Αν περάσει στη Λατινική Αμερική, όπου καλλιεργείται το 99% των εξαγωγών, το τέλος θα είναι αμετάκλητο. Δεν θα είναι η πρώτη φορά που θα χαθεί από προσώπου γης μια μπανάνα. Τη δεκαετία του 1950 η πιο γνωστή ποικιλία, η Gros Μichel, σαρώθηκε μέσα σε λίγα χρόνια από μια παρόμοια επιδημία.
Κατά ειρωνεία της τύχης, οι επιστήμονες που έψαξαν να βρουν αντικαταστάτη ανθεκτικό στον μύκητα κατέληξαν στην ποικιλία Cavendish, αυτήν που εισάγεται αποκλειστικά σήμερα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. «Η απειλή της πλήρους κατάρρευσης οφείλεται σε συνειδητή χειραγώγηση και εκμετάλλευση:για να μπορεί να αγοράζει ο δυτικός καταναλωτής μεγάλεςκαι ομοιόμορφες μπανάνεςοι πολυεθνικές επιδίδονταιτα τελευταία 150 χρόνιασε υπερεντατική μονοκαλλιέργεια σε τεράστιες εκτάσεις μιας και μοναδικής ποικιλίας» εξηγεί ο δρ Πλοτς. Και τονίζει: «Και μάλιστα με υβρίδια στείρα, που δεν αναπαράγονται με φυσικό τρόπο, άρα δεν έχουν ανθεκτικότητα απέναντι στις ασθένειες». Η μπανάνα δεν είναι μόνο το πιο απειλούμενο, αλλά και ένα από τα πιο επικίνδυνα φρούτα στον πλανήτη- και μάλιστα με όρους πολιτικούς. «Μπανανία» λέμε μια χώρα που διοικείται από τα ξένα ιδιωτικά συμφέροντα και τις πολυεθνικές εταιρείες. Ολα άρχισαν το 1899, με την ίδρυση της αμερικανικής United Fruit Company (νυν Chiquita). Αυτή η πανίσχυρη επιχείρηση «έβαλε πόδι» σε χώρες της Λατινικής Αμερικής εκμεταλλευόμενη απέραντες φυτείες μπανάνας στην Κόστα Ρίκα, στην Κούβα, στην Κολομβία, στη Γουατεμάλα, στην Τζαμάικα και στη Νικαράγουα. Με τη στήριξη των ΗΠΑ χρησιμοποίησε δικτάτορες και κάθε αθέμιτο μέσο ώστε να μην απειλήσει κανένας τα συμφέροντά της. Σήμερα οι πολυεθνικές έχουν στραφεί στη δημιουργία γενετικά τροποποιημένης μπανάνας- ειδικά η Chiquita με μια δοκιμαστική καλλιέργεια στην Κόστα Ρίκα. Αλλού επιστήμονες προσπαθούν να δημιουργήσουν νέες ποικιλίες, σε επιλεκτικές διασταυρώσεις με άγρια ή σπάνια είδη.
«Προς το παρόν πάντωςη δημιουργία της ανθεκτικής φυσικής σούπερ μπανάνας είναι μακρινό όνειρο» λέει ο Χουάν Φερνάντο Αγκιλάρ, επικεφαλής του Ιδρύματος Αγροτικών Ερευνών στην Ονδούρα. Ο αμερικανός ρεπόρτερ Νταν Κέπελ συνοψίζει στο μπεστ σέλερ «Μπανάνα: Η μοίρα του φρούτου που άλλαξε τον κόσμο» («Βanana: Τhe Fate of the Fruit that Changed the World») 7.000 χρόνια της φυσικής ιστορίας της μπανάνας, καθώς και τον ρόλο που έπαιξε στον πολιτισμό, στην οικονομία και στην πολιτική. Το ντοκυμαντέρ «Το σκάνδαλο της μπανάνας» του σουηδού σκηνοθέτη Φρέντρικ Γκέρτεν καταγράφει τις άθλιες συνθήκες ζωής των εργατών στις τεράστιες φυτείες του ομίλου Dole στη Νικαράγουα. Οσο για την τέχνη, στην ταινία «Μπανάνες» του 1971 ο απολαυστικός Γούντι Αλεν γίνεται άθελά του δικτάτορας μικροσκοπικής μπανανίας της Λατινικής Αμερικής, αλλά η CΙΑ θα τον θεωρήσει... κομμουνιστή. Ανοικτό σε συμβολισμούς παραμένει και σήμερα το διάσημο εξώφυλλο του πρώτου άλμπουμ των Νεοϋορκέζων Velvet Underground, το οποίο κυκλοφόρησε το 1967: μια μπανάνα ζωγραφισμένη από τον Αντι Γουόρχολ. «Δεν έχουμε την πολυτέλεια να χάσουμε αυτή τη μάχη» τονίζει μιλώντας στο «Βήμα» ο βέλγος ειδικός φυτοπαθολόγος δρ Εμίλ Φριζόν
«Αν εξαφανιστεί, θα λιμοκτονήσουν 500 εκατομμύρια φτωχοί» «Αν το φυτό εξαφανιστεί,500 εκατομμύρια φτωχοί θα λιμοκτονήσουν.Το ζήτημα δεν είναι τόσο επιστημονικό και εμπορικό όσο ανθρωπιστικό» προειδοποιεί ο κ.Φριζόν,επιστημονικός διευθυντής του Διεθνούς Δικτύου για τη Βελτίωση της Μπανάνας (ΙΝΙΒΑΡ).Ο ίδιος ερευνά τις άγριες ποικιλίες της Αφρικής, όπου η κατανάλωση είναι 50 φορές μεγαλύτερη από ό,τι στον δυτικό κόσμο. «Δουλεύουμε επάνω στο γονιδίωμα της μπανάνας για να τις κάνουμε πιο ανθεκτικές εκεί όπου η αρρώστια θα έχει τις πιο ολέθριες συνέπειες.Στα χωριά της Αφρικής και της Ασίας απειλούνται με επισιτιστική καταστροφή ολόκληροι πληθυσμοί. Η καλλιέργεια μπανάνας είναι τέταρτη στον κόσμο, μετά το ρύζι, το σιτάρι και το καλαμπόκι» μας λέει. Και επιμένει στην «τεράστια αξία»,όπως λέει,της βιοποικιλότητας: «Δεν είναι απαραίτητο να καταφύγουμε στη γενετική τροποποίηση. Υπάρχουν τόσο πολλές ποικιλίες μπανάνας, και κάποιες δεν είναι στείρες. Ωστόσο αυτό που έχει οδηγήσει στην ανάπτυξη τόσο ανθεκτικών ασθενειών είναι η εντατική μονοκαλλιέργεια και τα φυτοφάρμακα που χρησιμοποιούνται».

Τα άγνωστα θύματα της μπανάνας Ενας φιλόδοξος δικηγόρος, δώδεκα αποφασισμένοι εργάτες σε μπανανοφυτείες της Νικαράγουα και ο αγώνας τους εναντίον μιας πολυεθνικής και του φυτοφαρμάκου που χρησιμοποιούσε παράνομα, προκαλώντας στειρότητα και καρκίνους. Αυτό είναι το θέμα του «Bananas!», του ντοκιμαντέρ που θα προβληθεί στο φετινό φεστιβάλ Ecofilms και θα σας κόψει την όρεξη για μπανάνες... Δώδεκα πάμφτωχοι Νικαραγουανοί εργάτες απέναντι σε έναν κολοσσό της βιομηχανίας τροφίμων. Μια δικαστική διαμάχη, που κρατάει 15 χρόνια, γύρω από τη χρήση ενός απαγορευμένου εντομοκτόνου. Αποκαλύψεις για αυξανόμενα κρούσματα καρκίνου και στειρότητας, κατηγορίες για δωροδοκία, αποζημιώσεις εκατομμυρίων δολαρίων. Θα μπορούσε να είναι υλικό για μια ταινία θρίλερ, του τύπου «Δαβίδ εναντίον Γολιάθ», από αυτές που σπάνε ταμεία τα τελευταία χρόνια. Θα μπορούσε εάν... η ιστορία δεν ήταν πέρα για πέρα αληθινή. Η πολυεθνική Dole Food Company, που διατηρεί φυτείες μπανάνας στην Κεντρική Αμερική, βρίσκεται στα δικαστήρια αντιμετωπίζοντας αγωγές από εργάτες που την κατηγορούν ότι συνέχισε τη χρήση του γεωργικού χημικού DBCP (δίβρωμο χλωροπροπάνιο) και μετά το 1977, αφού δηλαδή είχε απαγορευτεί στις ΗΠΑ. Είχε βρεθεί ότι προκαλεί καρκίνο και στειρότητα στους εργάτες που έρχονταν σε επαφή μαζί του. Με μια απόφαση που θεωρήθηκε σταθμός, το 2007, αμερικανικό δικαστήριο επιδίκασε ως αποζημίωση σε έξι από τους εργάτες το ποσό των 2,5 εκατ. δολαρίων, αποδεχόμενο ότι εξαιτίας της έκθεσής τους στο εντομοκτόνο έμειναν στείροι.

Τρεις μπανάνες την ημέρα το γιατρό τον κάνουν πέρα

Ασπίδα για εγκεφαλικά και καρδιοπάθειες είναι οι τροφές πλούσιες σε κάλιο, όπως οι μπανάνες Μία μπανάνα το πρωί, μία το μεσημέρι και μία το βράδυ μειώνουν σημαντικά, κατά 21%, τον κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο, σύμφωνα με έρευνα βρετανών και ιταλών γιατρών που δημοσιεύεται στο Journal of the American College of Cardiology. Αν θέλετε λοιπόν να προφυλαχθείτε αποτελεσματικά από την καρδιοπάθεια και τα εγκεφαλικά, φροντίστε να τρώτε άφθονα τρόφιμα που περιέχουν πολύ κάλιο, όπως οι μπανάνες και τα φυλλώδη λαχανικά με σκούρο πράσινο χρώμα. Αναλύοντας εκ νέου 10 διατροφικές μελέτες που δημοσιεύθηκαν μεταξύ 1966 και 2009, και στις οποίες συμμετείχαν σχεδόν 280.000 ενήλικες, οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η συστηματική κατανάλωση τέτοιου είδους τροφίμων μειώνει κατά 21% τον κίνδυνο εγκεφαλικού και κατά 8% τον κίνδυνο εμφράγματος. Το εύρημα αυτό υποστηρίζει τις παγκόσμιες συστάσεις για να αυξήσουμε την κατανάλωση καλίου, ώστε να προφυλαχτούμε από τις ασθένειες των αγγείων, είπαν ο Δρ Πασκουάλε Στρατζούλο από το Πανεπιστήμιο της Νάπολης και οι συνεργάτες του στο συνέδριο Διατροφής, Φυσικής Δραστηριότητας & Μεταβολισμού της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας. Σύμφωνα με τους ερευνητές, στις μελέτες που ανέλυσαν συνδυαστικά, οι εθελοντές είχαν παρακολουθηθεί για χρονικό διάστημα από 5 έως 19 χρόνια, ενώ συνολικά 5.500 εθελοντές έπαθαν στην πορεία εγκεφαλικό και 3.100 έμφραγμα. Αλλες καλές πηγές καλίου είναι η σόγια, τα βερίκοκα, τα αβοκάντο, το άπαχο γιαούρτι, ο χυμός από δαμάσκηνα, καθώς και τα ξερά φασόλια και ο αρακάς.
Τα τελευταία χρόνια το κάλιο έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας επειδή έχει διαπιστωθεί ότι μπορεί να χρησιμεύσει ως «αντίβαρο» στην υπέρταση – και η υπέρταση αποτελεί κύριο παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό και έμφραγμα.

Μπανάνα: Η σούπερ τροφή

Η μπανάνα θεωρείται στις μέρες μας ένα από τα απόλυτα super foods, τόσο για τη διατροφική της ποιότητα όσο και για τη γενικότερη χρήση της στη μαγειρική. 

H μπανανιά κατάγεται από διάφορες μη βρώσιμες ποικιλίες άγριας μπανάνας στη νοτιοανατολική Ασία, οι οποίες μετά τη διασταύρωσή τους μάς έδωσαν την μπανάνα που γνωρίζουμε σήμερα. Η μπανάνα αποτελείται κατά βάση από φυτικές ίνες και ζάχαρη, γλυκόζη, φρουκτόζη και σουκρόζη. Ομως, την ίδια στιγμή περιέχει μεγάλη ποσότητα από κάλιο, βιταμίνη C και Β6, και αρκετά μεγάλη ποσότητα σιδήρου και μαγνησίου.

Υπάρχουν χιλιάδες ιατρικές έρευνες που υποστηρίζουν τις διάφορες θετικές συνέπειες της καθημερινής χρήσης μπανάνας στη διατροφή μας, και μάλιστα πρόσφατα το υπουργείο Υγείας της Αμερικής επέτρεψε την επίσημη υποστήριξη ότι η μπανάνα βοηθά στον έλεγχο και τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και των εγκεφαλικών επεισοδίων.

Σημαντικότερη όλων είναι η καταπληκτική γεύση και η παρουσία της σε κάθε κουζίνα. Η χρήση της στη ζαχαροπλαστική είναι προφανής, αλλά ταυτόχρονα συνδυάζεται εύκολα και με αλμυρά φαγητά.

Μυστικά διατήρησης

Όταν θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε μπανάνες στη ζαχαροπλαστική ή τη μαγειρική, καλό είναι να τις περνάμε από λεμόνι ή από το ζουμί κάποιας κονσέρβας φρούτου για να μην χάνουν το χρώμα τους.

Επίσης, πρέπει να έχουμε στον νου μας να τις αφήνουμε πάντα εκτός ψυγείου για να ωριμάζουν σωστά και να αναπτύσσουν όλες τους τις γευστικές ιδιότητες και τα αρώματα.

Αφήστε τις μπανάνες να ωριμάζουν σε χαρτοσακούλα μαζί με ντομάτες. Τα αποτελέσματα και για τα δύο φρούτα είναι καταπληκτικά. Το ίδιο συμβαίνει και με τα μήλα.

Τρόποι και συνδυασμοί

Καταπληκτικά με το πρωινό μας είναι τα διάφορα κέικ με μπανάνα, όπως το πασίγνωστο σε όλες τις αγγλοσαξονικές χώρες banana bread, τα μπισκότα με μπανάνα και σοκολάτα, ο συνδυασμός της μπανάνας με την καραμέλα στα κλασικά banana split ή το πολύ «μοδάτο» στα αθηναϊκά εστιατόρια banoffee.

Εξαιρετική είναι, επίσης, στη ζαχαροπλαστική η σχέση της μπανάνας με τη σοκολάτα και τη γλυκιά κολοκύθα. Ακόμη, ο συνδυασμός της μπανάνας με το γιαούρτι (και όχι μόνο με κομμάτια μέσα στο γιαούρτι) μας δίνει πολλά κλασικά κέικ, που έχουν κατακλύσει την παραδοσιακή γαλλική κουζίνα.

Η μπανάνα αποτελεί επίσης τέλειο συστατικό σε σάλτσες με γλυκόξινο υπόβαθρο αλλά και στη μουστάρδα. Για παράδειγμα, μπορούμε να λιώσουμε λίγη μπανάνα με μουστάρδα και να τη χρησιμοποιήσουμε σε ένα σάντουιτς με κοτόπουλο. Τα αποτελέσματα σίγουρα θα είναι υπέροχα. Εξίσου εντυπωσιακή είναι η χρήση της σε ένα πιάτο καυτερό ή σε ένα πιάτο με κάρι. Μάλιστα, σε πιάτα παραδοσιακά δικά μας που περιέχουν πολλά μπαχαρικά, όπως το κοκκινιστό, λίγη μπανάνα κάνει τεράστια διαφορά και δίνει «βάθος» στο πιάτο.

Η διατροφική αξία της μπανάνας Μια μπανάνα δίνει μια άμεση, διαρκή και ουσιαστική ώθηση ενέργειας.

Bananamia

ΚΟΡΥΦΗ

Κίτρινα γλυκά καρπούζια ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Θεοφύλακτος

Παράγονται στη Μεσσηνία και προέρχονται από υβρίδια

Την πρώτη φορά που ο κ. Κώστας Μαλάμος από το Αγρίλι Μεσσηνίας προσέφερε στους φίλους ένα κίτρινο καρπούζι από την παραγωγή του, εκείνοι αντέδρασαν θεωρώντας ότι ήταν... άγουρο. Όταν όμως δοκίμασαν, διαπίστωσαν ότι παρά τη διαφορά στο χρώμα, η γεύση του καρπουζιού ήταν ίδια. «Στην περιοχή μας, την επαρχία Τριφυλίας Μεσσηνίας βγαίνουν τα πλέον πρώιμα καρπούζια σε ολόκληρη την Ευρώπη», λέει ο 48χρονος αγρότης. «Αυτό μας δίνει το πλεονέκτημα και να πειραματιστούμε με νέες καλλιέργειες και ποικιλίες, και να ανταποκρινόμαστε στις απαιτήσεις της αγοράς, αφού η παραγωγή μας εξάγεται σχεδόν ολόκληρη στην Κεντρική και Βόρεια Ευρώπη». Οι αγρότες της Τριφυλίας καλλιεργούν τα τελευταία χρόνια άσπερμα καρπούζια, προερχόμενα από υβρίδια: έχουν μεν σπόρους, αλλά χωρίς φύτρο, με αποτέλεσμα να διατηρούνται περισσότερο, αφού η ανάπτυξη του φύτρου στον σπόρο είναι αυτό που προκαλεί το σάπισμα στο φρούτο. «Μέχρι πριν από δύο χρόνια πηγαίναμε στα τυφλά», λέει ο κ. Μαλάμος. «Τα τελευταία δύο χρόνια κάθε κίνηση γίνεται με πρόγραμμα. Φέτος έβαλα 200 στρέμματα μίνι άσπερμα καρπούζια, τα οποία όταν βγουν στην αγορά, θα ζυγίζουν από 2 έως 3 κιλά. Αυτή είναι η νέα μόδα στην κατανάλωση του καρπουζιού, αφού κυρίως στην Ευρώπη αλλά δειλά δειλά και στη χώρα μας, οι καταναλωτές τα προτιμούν επειδή είναι μικρά και ζυγίζουν λίγο.
Αν ο παραγωγός δεν αντιληφθεί την απαίτηση του καταναλωτή, το έχασε το τρένο», λέει χαμογελώντας. Ο κ. Μαλάμος καλλιεργεί και κίτρινα καρπούζια, τα οποία προέρχονται από υβρίδια. Οι παραγωγοί πάντως είναι και οικονομικά ωφελημένοι από την καλλιέργεια τόσο των μίνι όσο και των κίτρινων καρπουζιών. Όπως λένε, πέρυσι τα διέθεταν προς 50 λεπτά το κιλό στη χονδρική πώληση και φέτος εκτιμούν ότι θα έχουν την ίδια τιμή, κερδίζουν δηλαδή 10-15 λεπτά περισσότερα από την παραγωγή συμβατικών καρπουζιών.
Διατηρούνται 2 μήνες!
«Τα άσπερμα μίνι καρπούζια κάνουν θραύση στις αγορές της Ευρώπης», λέει ο κ. Δημήτρης Τσίγγανος, παραγωγός από την Τριφυλία. «Το γεγονός ότι δεν έχουν γενετικό υλικό έχει ως αποτέλεσμα να μπορούν να αποθηκευτούν έως και δύο μήνες χωρίς να σαπίσουν». Εκτός από το γεγονός ότι διατηρούνται για περισσότερο χρόνο, τα καρπούζια της Τριφυλίας που σε λίγες μέρες μπαίνουν στην αγορά, έχουν ένα επιπλέον πλεονέκτημα, λέει ο γεωπόνος της Διεύθυνσης Αγροτικής Ανάπτυξης Κυπαρισσίας κ. Αντώνης Παρασκευόπουλος. «Τα συγκεκριμένα φυτά δίνουν καρπούς για μεγαλύτερη χρονική περίοδο, αφού δεν υπάρχουν οι σπόροι για να δώσουν “εντολή” στο φυτό ότι σταματάει η περίοδος της καρποφορίας». Οι αγρότες της Τριφυλίας μεταφέρουν στα χωράφια τους τα εργαστηριακά πειράματα του καθηγητή του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Χρίστου Ολύμπιου.
ΜΙΝΙΟΝ Η νέα μόδα στην Ευρώπη είναι τα μίνι άσπερμα καρπούζια που διατηρούνται περισσότερο και ζυγίζουν έως 2-3 κιλά

Η καροτίνη δίνει το χρώμα ΤΟ ΧΡΩΜΑ του καρπουζιού, επισημαίνει ο γεωπόνος κ. Αντώνης Παρασκευόπουλος, οφείλεται στις χρωστικές ουσίες του φυτού. Στο κόκκινο καρπούζι «υπερισχύει» το λυκοπένιο, ενώ στο κίτρινο καρπούζι η καροτίνη. Για να κάνουμε λοιπόν ένα υβρίδιο που θα μας δώσει καρπούζι με κίτρινο χρώμα διασταυρώνουμε ποικιλίες ώστε να υπερισχύει το καροτένιο. Το καρπούζι έχει χαμηλή περιεκτικότητα σακχάρων, ενώ ένα κιλό καρπούζι έχει περίπου 200 θερμίδες. Πρόσφατες έρευνες έδειξαν ότι ο χυμός περιέχει βιταμίνη Β6, κάλιο, φυτικές ίνες, β-καροτένιο και λυκοπένιο. Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς του σε νερό, το καρπούζι έχει διουρητικές ιδιότητες και βοηθά στην καλύτερη λειτουργία των νεφρών, ενώ το κάλιο βοηθά την καρδιακή λειτουργία.

ΚΟΡΥΦΗ

Καρπούζι, το... παγούρι της φύσης

Καρπούζι 

Καρπούζι μια φέτα ...καλοκαίρι

Τo γευστικό ντουέτο φέτας - καρπουζιού           

Καρπούζι: Απολαυστικό και δροσερό Ένα από τα πλέον απολαυστικά φρούτα, ιδιαίτερα κατά τους ζεστούς μήνες του καλοκαιριού. Μια φέτα παγωμένο καρπούζι μας προσφέρει ευχαρίστηση με την πλούσια γεύση και τη δροσιά του.

Καρπούζι «Φάρμακο» για τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού

Είναι το πιο συνδεδεμένο με το ελληνικό καλοκαίρι φρούτο. Τόσο που ο Δημήτρης Παπαϊωάννου το περιέλαβε στην τελετή λήξης των Ολυμπιακών Αγώνων του 2004 φορτώνοντάς το στην καρότσα ενός φορτηγού που έκανε τον γύρο του Ολυμπιακού Σταδίου.

Δεν ήταν όμως πάντα έτσι. Στην κοιλάδα του Νείλου φαίνεται ότι καλλιεργούσαν τα καρπούζια πριν από το 2000 π.Χ. καθώς έχουν βρεθεί σπόρια σε ανασκαφές σε τάφους φαραώ, ενώ υπάρχουν και τοιχογραφίες που απεικονίζουν τους μεγάλους πράσινους καρπούς - δώρο μοναδικό για την περιοχή λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε νερό.

Παρά τη γειτνίαση, στην Ελλάδα και την Ευρώπη το φρούτο άργησε πολύ να φτάσει - ίσως το έφεραν στην Ιβηρική Χερσόνησο οι Αραβες τον 13ο αιώνα κι από εκεί εξαπλώθηκε - ενώ η πρώτη αναφορά σε αγγλικό λεξικό γίνεται στις αρχές του 17ου αιώνα.

Στα ελληνικά, η λέξη καρπούζι προέρχεται από το τουρκικό karpuz που κι αυτό με τη σειρά του πρέπει να έχει τη ρίζα του στην περσική γλώσσα. Το συναντάμε πάντως και ως υδροπέπων - προφανώς δανειζόμενοι την αγγλική ορολογία.

Σπανίως το μαγειρεύουμε, καθώς αρκεί να είναι δροσερό, γλυκό και ζουμερό για να μας κλέψει την καρδιά. Υπάρχουν όμως δύο ξεχωριστές ελληνικές συνταγές για το καρπούζι. Η πρώτη φτιάχνεται παντού από χοντρά κομμάτια της φλούδας του φρούτου και είναι γλυκό του κουταλιού και η δεύτερη μάς έρχεται από τη Μήλο και είναι η περίφημη καρπουζόπιτα.

Διατροφική αξία Το χαρακτηριστικό του είναι ότι περίπου το 92% του βάρους του είναι νερό, πράγμα που το καθιστά ιδανικό φρούτο για τις ζεστές μέρες του καλοκαιριού. Είναι μια καλή πηγή βιταμίνης C αλλά και του σπουδαίου αντιοξειδωτικού λυκοπενίου.

Καρπουζόπιτα Μήλου

Η σάρκα από μισό καρπούζι

4-5 κουταλιές της σούπας αλεύρι

2 κουταλιές της σούπας ζάχαρη

κανέλα

σουσάμι

1-2 κουταλιές της σούπας ελαιόλαδο

200 γραμμ. μέλι

Καθαρίζουμε τα κουκούτσια από το καρπούζι, το κόβουμε κομματάκια με τα χέρια και το αφήνουμε 1 ώρα σε σουρωτήρι να στραγγίξει. Σε ένα μπολ το ανακατεύουμε με τη ζάχαρη και το μισό μέλι και αρχίζουμε να ζυμώνουμε προσθέτοντας λίγο λίγο το λάδι και το αλεύρι ώστε να έχουμε έναν παχύρρευστο χυλό - αν είναι πολύ αραιό, προσθέτουμε αλεύρι.

Λαδώνουμε μια ταρτιέρα και πασπαλίζουμε με το μισό σουσάμι. Αδειάζουμε από πάνω το μείγμα του καρπουζιού και πασπαλίζουμε με το υπόλοιπο σουσάμι. Ψήνουμε την πίτα σε προθερμασμένο φούρνο στους 180 βαθμούς για 50 περίπου λεπτά. Μόλις την βγάλουμε από το φούρνο ρίχνουμε το υπόλοιπο μέλι και πασπαλίζουμε με κανέλα.

Το πολύτιμο καρπούζι

Δρα ως ασπίδα για τον καρκίνο, αλλά θέλει λελογισμένη κατανάλωση, λόγω της περιεκτικότητας φυσικής ζάχαρης

«Καλοκαίρι, στόμα υγρό, μικροί λαγώνες, καλοκαίρι, με τη φέτα το καρπούζι στο ΄να χέρι, με φιλιά μισολιωμένα, καλοκαίρι, λίγες φλούδες στης κουζίνας το μαχαίρι…». Λίγα φρούτα σηματοδοτούν το θέρος, όσο το καρπούζι. Το έχει καταγράψει με τον καλύτερο τρόπο ο Διονύσης Σαββόπουλος.  

Ταυτόσημο με την έννοια της δροσιάς - αντίδοτο στην κάψα των 35 - 40 βαθμών Κελσίου, το καρπούζι αποτελεί πηγή πολύτιμων στοιχείων για τον οργανισμό αλλά και γευστική όαση απόλαυσης, λόγω της φυσικής του ζάχαρης. Προστασία από τον καρκίνο Το καρπούζι είναι εξαιρετική πηγή αντιοξειδωτικών ουσιών καθώς περιέχει βιταμίνη C, β-καροτίνη αλλά και βιοτίνη, συμβάλλοντας έτσι στην προστασία του οργανισμού από διάφορους τύπους καρκίνου.  

Συμβάλλει, μέσω του αμινοξέος citrolline που εμπεριέχει, στις εύρυθμες καρδιαγγειακές και ανοσολογικές λειτουργίες.  

Περιέχει βιταμίνη Α, σημαντική για καλύτερη όραση και αποτελεσματικότερη άμυνα σε μολύνσεις καθώς ενδυναμώνει τα λεμφοκύτταρα του οργανισμού. 

Παρέχει σε υψηλά ποσοστά βιταμίνη C, ενισχύει κατά συνέπεια το αμυντικό σύστημα του οργανισμού ενάντια στις μολύνσεις, προστατεύει από το στρες και τα προϊόντα του μεταβολισμού που επιταχύνουν τη διαδικασία της γήρανσης. Περιέχει επίσης βιταμίνη Β6, η οποία συμβάλλει στην σύνθεση των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου καθώς συντελεί στην καλύτερη πνευματική και ψυχολογική υγεία. 

Πλούσιο σε κάλιο, συμβάλλει στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας και της αρτηριακής πίεσης, ενώ παράλληλα έχει διουρητική δράση.  

Είναι πολύ καλή πηγή φυτικών ινών, οι οποίες βοηθούν την κινητικότητα του εντέρου, ενώ συμβάλλουν στην πρόληψη του καρκίνου του παχέος εντέρου, κυρίως του ορθού. 

Περιέχει λυκοπένιο, συστατικό που θεωρείται ότι έχει αντικαρκινική δράση. Το λυκοπένιο εξουδετερώνει τις ελεύθερες ρίζες οξυγόνου που σχηματίζονται κατά τη διάρκεια του κυτταρικού μεταβολισμού. Η δράση του γίνεται αισθητή κυρίως σε περιστατικά ενάντια στον κίνδυνο του καρκίνου του προστάτη, παρουσιάζοντας, συγχρόνως, ευεργετικές δράσεις στο καρδιαγγειακό σύστημα.  

Η σιλουέτα και το καρπούζι Στον αμείλικτο θερμιδομετρητή, το καρπούζι αποδίδει 30 θερμίδες/100 gr., 7,6 gr. υδατάνθρακες και 94gr. νερό, ως εκ τούτου η υπερκατανάλωσή του μπορεί να είναι επιβαρυντική για τη …ζυγαριά μας. Οι πλούσιες φυτικές ίνες του το καθιστούν σχεδόν απαγορευτικό για τους πάσχοντες από το σύνδρομο του ευερέθιστου εντέρου, ενώ η περιεκτικότητά του σε ζάχαρη ορθώνει τείχη για τους διαβητικούς.

ΚΟΡΥΦΗ

Φράουλες

ΕΥΩΔΙΑΣΤΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΚΟΚΚΙΝΗ Από τη Νταϊάνα Κόχυλα
Φράουλα, του γένους fragaria, σηµαίνει ευωδιά. Κρίµα που οι βοτανολόγοι έχουν σκοτώσει το άρωµά της! Τέτοια σκέφτοµαι κάθε φορά που βλέπω φράουλες σαν ακτινίδια στο µέγεθος και σαν άχυρο στη γεύση να ξεχειλίζουν τις λαϊκές αγορές και τα µανάβικα. Κάτι τέτοιο επίσης σκεφτόµουν όταν φέτος το Πάσχα φυτέψαµε λίγες φραουλιές, µε την ελπίδα ότι κάποια στιγµή το καλοκαιράκι θα τις απολαύσουµε. Θα δείξει. Οι µικρές βιολογικές είναι σίγουρα οι πιο νόστιµες. Παρά το µινιόν τους µέγεθος, είναι πλούσιες σε βιταµίνη C, Ε, Α (καροτίνη), φωσφόρο, ιώδιο, ασβέστιο, µαγνήσιο, κάλιο, σελήνιο, τανίνες και φυτικές ίνες. Για να διατηρήσουµε το άρωµά τους είναι καλύτερα να µην τις πλένουµε ώσπου να τις φάµε και να τις διατηρούµε στο ψυγείο µέσα σε µεγάλο πλαστικό δοχείο µε χαρτί κουζίνας ανάµεσα στις στρώσεις (µέχρι 4-5). Τις πλένουµε (µαζί µε τα κοτσάνια τους) όταν πρόκειται να τις καταναλώσουµε.
Οι φράουλες έχουν πολλές χρήσεις, ιδίως στη ζαχαροπλαστική. Τρώγονται είτε φρέσκες, µε λίγη ζάχαρη, κονιάκ και σαντιγί, γίνονται µαρµελάδα, κοµπόστα, γλυκό κουταλιού, παγωτά, σορµπέ, γρανίτες, ζελέ, σάλτσες, κρέµες, µους, µπαίνουν σε τάρτες, τούρτες, κέικ, ταιριάζουν µε γιαούρτι, σοκολάτα, µαλακά τυριά, ξηρούς καρπούς κ.λπ. Χρησιµοποιούνται επίσης σε σαλάτες. Τυρί και φράουλες! Τέλειος συνδυασµός.

Λευκή µους µε φράουλες

Αυτό το ανάλαφρο γλυκό κερδίζει µια επιπλέον δροσερή γεύση µε αρωµατικό λικέρ πορτοκάλι.
Υλικά Για 8 µερίδες
5 φλιτζ. φρέσκες φράουλες,
χυµό από ½ λεµόνι,
1 κ.σ. ξύσµα πορτοκαλιού,
2 κ.σ. ζελατίνη σε σκόνη,
½ φλιτζ. καυτό νερό,
2 κρόκους αυγών,
1 φλιτζ. ζάχαρη,
2-3 κ.σ. λικέρ πορτοκάλι,
2 φλιτζ. κρέµα γάλακτος

Πλένουµε τις φράουλες και κόβουµε τα κοτσάνια τους. Τις βάζουµε µαζί µε τον χυµό λεµονιού, το ξύσµα και τη ζελατίνη στο µπλέντερ. Ρίχνουµε το καυτό νερό και τα χτυπάµε ξανά ώσπου να πολτοποιηθούν. Αφήνουµε το µείγµα να κρυώσει.
Με µίξερ χτυπάµε τους κρόκους µε τη ζάχαρη ώσπου να γίνουν κρέµα. Προσθέτουµε το λικέρ και τα χτυπάµε για ακόµα 1 λεπτό. Ρίχνουµε το µείγµα αυτό σε µπεν µαρί και το ανακατεύουµε µε ξύλινο κουτάλι συνέχεια, πάνω από νερό που σιγοβράζει, µέχρι να πήξει. Το βγάζουµε και το αφήνουµε να κρυώσει. Ανακατεύουµε το µείγµα της φράουλας µε τους κρόκους και βάζουµε το µείγµα στο ψυγείο ώσπου να αρχίσει να πήζει. Χτυπάµε την κρέµα γάλακτος ώσπου να πήξει. Με µία σπάτουλα την ανακατεύουµε µε το µείγµα της φράουλας. Τοποθετούµε όλη τη µους σε µπολάκια και τα αφήνουµε στο ψυγείο για 3-4 ώρες ακόµα, ώσπου να πήξει η µους. Γαρνίρουµε µε φρέσκες φράουλες και σερβίρουµε.

Μύρισε... φράουλες!

Ενα φρούτο υψηλής διατροφικής αξίας Τρώγονται σκέτες, ή με ζάχαρη, γιαούρτι, σαντιγί, συνδυάζονται τέλεια με σοκολάτα και κονιάκ. Οι «χλιδάτοι» τις προτιμούν και με σαμπάνια. Οι φράουλες που έχουν κάνει την εμφάνισή τους σε μανάβικα, λαϊκές αγορές και σούπερ μάρκετ διεκδικούν με αξιώσεις θέση στο ψυγείο. Βιταμίνες και αντιοξειδωτικά στοιχεία έρχονται να προστεθούν στην ιδιαίτερη γεύση αλλά και το άρωμα τους, μετατρέποντας τις σε ανοιξιάτικο πειρασμό, στον οποίο δεν υπάρχει και λόγος αντίστασης. Υψηλή διατροφική αξία, και μάλιστα χωρίς πολλές θερμίδες : 140 γραμμάρια φράουλες, περίπου ένα φλιτζάνι, δίνουν 46 θερμίδες, ενώ παρέχουν μεταξύ άλλων σίδηρο (0,59 mg), ασβέστιο (23 mg), φώσφορο (35 mg), κάλιο (220 mg), μαγνήσιο (19 mg), βιταμίνη Α και C, ακόμη και πρωτεΐνες (0,96 γρ.), και υδατάνθρακες (11,06 γρ.). Τόσο τα αντιοξειδωτικά, όσο και η βιταμίνη Α, απορροφώνται καλύτερα, όταν συνοδεύονται από λιπαρή ύλη. Στοιχείο που συνεπάγεται ότι μπορείτε να απολαύσετε τις φράουλες με γιαούρτι (2% λιπαρά) και ανάλατους ξηρούς καρπούς. Ή με ένα ποτήρι γάλα (1,5% λιπαρά) με δημητριακά. Ακόμη και με αλμυρό σνακ : 2 cream crackers και μία φέτα άπαχο τυρί.

Τα «συν» της κατανάλωσης φράουλας Ο καρπός, τα φύλλα και οι ρίζες της φράουλας χρησιμοποιούνται διαχρονικά ως φάρμακο. Στο παρελθόν χρησίμευαν στην παρασκευή σκευασμάτων για τη διάρροια, την πέψη, αλλά και ως βάση διαφόρων λοσιόν για το δέρμα, επιθεμάτων για το έγκαυμα, προϊόντων λεύκανσης των δοντιών. Βοηθά στην αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας, καθώς είναι πλούσια πηγή φυτικών ινών, έχει καθαρτική, αιμοστατική, διουρητική και μαλακτική δράση, ενώ παράλληλα συμβάλλει στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

Στις φράουλες έχουν αποδοθεί αντιοξειδωτικές, αντικαρκινικές, αντιφλεγμονώδεις και καρδιοτονωτικές ιδιότητες, χάρη στη μεγάλη περιεκτικότητά τους σε φαινόλες και βιταμίνες Α και C.

Ο κατάλογος δεν σταματά εδώ. Περιέχουν λουτεΐνη και ζεαξανθίνη, ουσίες γνωστές για την ευεργετική τους δράση στην όραση. Θεωρούνται ιδανικές για όσους έχουν αναιμία και υπέρταση, αλλά και για εκείνους που αντιμετωπίζουν προβλήματα με ρευματισμούς και χολή.

Περιορίζουν τον κίνδυνο της οστεοπόρωσης, των καρδιαγγειακών παθήσεων, της αρθρίτιδας, και επηρεάζουν θετικά την ισορροπία των υγρών του σώματος και της αρτηριακής πίεσης.

Πότε δεν ενδείκνυνται Θεωρούνται από τις πλέον επιβαρημένες με φυτοφάρμακα τροφές. Προσέχετε να μην έχουν ζαρώματα και κακώσεις, να είναι καθαρές, ομοιόμορφες, με λαμπερό χρώμα, πράσινα φυλλαράκια στην κορυφή και ευδιάκριτες μικρές τρίχες στην επιφάνειά τους. Αγοράζετε όσες έχουν μικρό, ή και κανονικό μέγεθος. Μην υπερβάλλετε σε ποσότητες, καθώς χαλούν εύκολα. Προτιμάτε να τις καταναλώνετε στην εποχή τους, καθώς το υπόλοιπο διάστημα οι ποικιλίες διεγείρονται τεχνητά.

Οι βιολογικές φράουλες είναι καλή λύση, απλώς κοστίζουν περισσότερο. Η κατανάλωση δεν ενδείκνυται σε περιπτώσεις έλκους, φλεγμονής των εντέρων και σπαστικής κολίτιδας. Ενδέχεται να ευθύνονται για αλλεργικά εξανθήματα, εξαιτίας του χνουδιού στην επιφάνειά τους. Προσοχή στην κατανάλωσή της πρέπει να δίνουν και όσοι πάσχουν από νεφρική νόσο, θυρεοειδή ή αντιμετωπίζουν προβλήματα με τη χοληδόχο κύστη και δεν παίρνουν φάρμακα.

Tips Οι φράουλες είναι ευαίσθητο φρούτο, μην τις αφήνετε σε θερμοκρασία δωματίου παρά μόνον λίγες ώρες. Μπορείτε, ωστόσο, να τις διατηρήσετε ολόκληρες με το πράσινο φυλλαράκι τους - αν προηγουμένως δεν τις έχετε πλύνει - σε γυάλινο αεροστεγές δοχείο, στο ψυγείο, μέχρι και δύο ημέρες. Μην τις αφήνετε να μουλιάσουν, όταν τις πλένετε : θα χάσουν το άρωμα και το χρώμα τους. Είναι προτιμότερο να τις βάλετε σε σουρωτήρι, και να ρίξετε άφθονο νερό (μαζί με τα κοτσανάκια τους). Φροντίστε να τις καταναλώσετε αμέσως μετά το πλύσιμο.

Συνταγή

Bavaroise με φράουλες (για πέντε άτομα)

Υλικά

250 γρ. φράουλες

60 γρ. φρουκτόζη

1 πρέζα βανίλια

15 γρ. φύλλα ζελατίνης

15 γρ. Grand Marnier

250-300 γρ. ζωϊκή σαντιγί (χτυπημένη ελαφρά)

Εκτέλεση

Βάζετε σε μια κατσαρόλα τις φράουλες, κομμένες σε κομμάτια, μαζί με τη φρουκτόζη και τη βανίλια (και λίγο νερό αν χρειαστεί), και ανακατεύετε μέχρι να πάρει το μείγμα μία βράση. Αφού βγάλετε την κατσαρόλα από τη φωτιά, προσθέτετε τις ζελατίνες, που έχετε πρώτα μαλακώσει σε κρύο νερό και στραγγίξει καλά. Ανακατεύετε και, μόλις λιώσουν οι ζελατίνες, περνάτε το μείγμα από το μπλέντερ και το αφήνετε να έρθει σε θερμοκρασία περιβάλλοντος, ώστε να αρχίσει να πήζει. Προσθέτετε το Grand Marnier, ανακατεύετε και συμπληρώνετε γρήγορα το μείγμα με τη σαντιγί. Ανακατεύετε πάλι και σερβίρετε σε φόρμες της αρεσκείας σας. Αφήνετε να κρυώσουν στο ψυγείο για 2 ώρες τουλάχιστον και ξεφορμάρετε βουτώντας τη φόρμα σε ζεστό νερό για μερικά δευτερόλεπτα.

Μούρα και φράουλες εναντίον Πάρκινσον  Ειρήνη Βενιού   

Ενα μπολ την εβδομάδα περιορίζει τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου κατά 25%

 «Ασπίδα» κατά της νευροεκφυλιστικής νόσου Πάρκινσον αποτελεί μια διατροφή πλούσια σε μούρα, σύμφωνα με νέα μελέτη αμερικανών και βρετανών επιστημόνων.

Οπως εξηγούν μέσα από δημοσίευσή τους στο επιστημονικό έντυπο «Neurology» οι ερευνητές από τα πανεπιστήμια Χάρβαρντ και East Anglia παρακολούθησαν συνολικά 130.000 άνδρες και γυναίκες για ένα διάστημα 20 ετών. Είδαν λοιπόν, ότι κατά τη διάρκεια της συγκεκριμένης περιόδου περίπου 800 από αυτούς εμφάνισαν Πάρκινσον.

Φλαβονοειδή, τα «θαυματουργά» Αναλύοντας το διατροφικό μοτίβο, τις καθημερινές συνήθειες των συμμετεχόντων και λαμβάνοντας υπόψη και άλλους παράγοντες κινδύνου, οι ερευνητές είδαν ότι όσοι κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες τροφίμων και ποτών πλούσιων σε φλαβονοειδή (όπως π.χ. μούρα, μήλα, κόκκινο κρασί, τσάι κ.ά.), είχαν κατά 40% μικρότερη πιθανότητα να εμφανίσουν τη νόσο.  Επικεντρώνοντας την προσοχή τους στα μούρα, μάλιστα, διαπίστωσαν ότι όσοι από τους εθελοντές έτρωγαν μια μερίδα φρούτων της γευστικής οικογένειας κάθε εβδομάδα αντιμετώπιζαν κατά 25% μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου Πάρκινσον. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι τα φλαβονοειδή προστατεύουν από την φθορά του οργανισμού που συνοδεύει τη διαδικασία της γήρανσης και οδηγεί στην εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων, υπέρτασης και διαφόρων ειδών καρκίνου. Η διεξαγωγή μελετών που εξετάζουν τις διατροφικές συνήθειες των συμμετεχόντων είναι ιδιαίτερα δύσκολη και τα ευρήματα των μελετών αυτών δεν συνιστούν απόδειξη για τον προστατευτικό ρόλο των εξεταζομένων τροφίμων. Η ομάδα των ειδικών ωστόσο είναι πεπεισμένη για τα ευρήματά της. «Τα ευρήματά μας προσφέρουν περαιτέρω επιβεβαίωση ότι η συχνή κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φλαβονοειδή μπορεί να προσφέρει ευεργετικά οφέλη στον οργανισμό» αναφέρει ο καθηγητής Εντιν Κάσιντι από το τμήμα Διατροφής της Ιατρικής Σχολής Νόργουιτς του Πανεπιστημίου East Anglia, στη Βρετανία. «Πρόκειται για την πρώτη μελέτη σε ανθρώπους που εξετάζει τον ακριβή συσχετισμό ανάμεσα στην κατανάλωση τροφών πλούσιων σε φλαβονοειδή και την εμφάνιση της νόσου Πάρκινσον. Σύμφωνα με αυτήν, οι ανθοκυανίνες – μια υποκατηγορία φλαβονοειδών - φάνηκε να έχουν νευροπροστατευτική δράση» καταλήγει ο ειδικός

Οι φράουλες ασπίδα στον καρκίνο Η πλούσια αντιοξειδωτική δράση τις κάνουν ωφέλιμες για την υγεία μας Είναι ένα από τα αγαπημένα φρούτα που έρχονται με την άνοιξη: οι φράουλες, με τη γλυκιά, υπόξινη γεύση και το έντονο κόκκινο χρώμα τους είναι από τα πιο λατρεμένες και υγιεινές απολαύσεις αυτής της εποχής. Παράλληλα όμως με την ικανοποίηση των γευστικών υποδοχέων, τα θρεπτικά τους συστατικά και η πλούσια αντιοξειδωτική δράση τις κάνουν ωφέλιμες και για την υγεία μας.

«Ασπίδα» για το στομάχι η φράουλα Ειρήνη Βενιού 

Οι φράουλες προστατεύουν τη «φόδρα» του στομάχου από την επίδραση του αλκοόλ, σύμφωνα με νέα μελέτη ισπανών ειδικών που δημοσιεύεται στην επιθεώρηση «PLoS ONE». Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Βαρκελώνης πραγματοποίησαν πειράματα σε ποντίκια, τα οποία μοίρασαν σε δύο ομάδες. Στη μια από αυτές χορήγησαν εκχύλισμα φράουλας (40 mg ανά κιλό σωματικού βάρους) για ένα διάστημα 10 ημερών. Στη συνέχεια, χορήγησαν και στις δύο ομάδες αιθυλική αλκοόλη και είδαν ότι η βλεννώδης μεμβράνη του στομάχου των ποντικιών που λάμβαναν το εκχύλισμα φράουλας εμφάνισε μικρότερες βλάβες σε σχέση με τα υπόλοιπα ποντίκια.

Η βλεννώδης μεμβράνη του στομάχου αποτελείται από κύτταρα τα οποία παράγουν οξέα και ένζυμα με στόχο την διάσπαση των τροφών. Η βλέννα που εκκρίνεται εκεί, προστατεύει την εσωτερική επίστρωση του στομάχου από τα οξέα. «Η προστατευτική δράση της φράουλας δεν συνδέεται μόνο με την υψηλή περιεκτικότητά της σε αντιοξειδωτικές ουσίες, αλλά και με το γεγονός ότι το φρούτο ενεργοποιεί τις αντιοξειδωτικές άμυνες και τα αντιοξειδωτικά ένζυμα του οργανισμού» εξηγεί η ερευνήτρια Σάρα Τουλιπάνι.

Φράουλες εναντίον έλκους Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι μια διατροφή πλούσια σε φράουλες μπορεί να συμβάλει στην πρόληψη γαστρικών παθήσεων και να επιβραδύνει την εμφάνιση έλκους. «Τα συγκεκριμένα ευρήματα όμως σε καμία περίπτωση δεν έρχονται να απαλύνουν τις επιπτώσεις της υπερβολικής κατανάλωσης αλκοόλ» τονίζει από την πλευρά του ο ερευνητής Μαουρίθιο Μπατίνο. Η γαστρίτιδα και οι φλεγμονές της βλεννώδους μεμβράνης του στομάχου, εξηγούν οι ερευνητές, σχετίζονται με την κατανάλωση αλκοόλ. Μπορούν όμως να προκληθούν και από ιογενείς λοιμώξεις ή από τη λήψη μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων όπως π.χ. η ασπιρίνη αλλά και αντιβιοτικών που χορηγούνται για την αντιμετώπιση του ελικοβακτηρίου του πυλωρού.  Στην περίπτωση του έλκους οι συμβατικές θεραπείες πρέπει να λαμβάνονται σε συνδυασμό με φάρμακα τα οποία διαθέτουν αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Ετσι οι φράουλες μπορούν να αποτελέσουν μια φυσική αντιοξειδωτική λύση για το πρόβλημα, σημειώνουν οι ερευνητές.

 ΚΟΡΥΦΗ

Η φράουλα του πάθους             

Η φράουλα του πάθους!  

Φράουλα ο καρπός του πειρασμού και της απόλαυσης

Φράουλα γεύσης και Άνοιξης γωνία...                 

Φράουλα

Φράουλες, στην αιχμή της... γλύκας τους             

Φράουλες: κόκκινες, όχι όμως από ντροπή                   

Οι καλύτεροι τρόποι για να απολαύσετε τις φράουλες

Φράουλα...κόκκινος γευστικός πειρασμός

Σύκο Γλυκός πειρασμός

Ενα από τα πλεονεκτήματα των μεσογειακών χωρών. Στις βόρειες χώρες τα βρίσκουν μόνο ξερά ή τα χρυσοπληρώνουν για να τα απολαύσουν φρέσκα. Γνωστά από την αρχαιότητα, φαίνεται ότι πρωτοκαλλιεργήθηκαν στην Αίγυπτο και από εκεί μεταφέρθηκαν στην Κρήτη και την υπόλοιπη Ελλάδα γύρω στο 1500 π.Χ. - αυτό αναφέρουν ο Ομηρος, ο Αριστοτέλης και ο Θεόφραστος, ενώ ο Αθήναιος μιλάει για περίπου 20 διαφορετικές ποικιλίες.

Αλλωστε η λέξη συκοφάντης κρατάει από τα πολύ παλιά χρόνια και ήταν εκείνος που κατέδιδε αυτόν που έκλεβε σύκα, δηλαδή όχι και κάτι σπουδαίο, αφού υπήρχαν σε αφθονία. Υπάρχει βέβαια και η εκδοχή του Πλούταρχου (αδύναμη κατά τον Μπαμπινιώτη) που λέει ότι συκοφάντης είναι εκείνος που κατέδιδε όσους παρανόμως εξήγαν σύκα από την Αττική! Οι Ρωμαίοι επίσης τα απολάμβαναν και φρέσκα και ξερά - μάλιστα τα χρησιμοποιούσαν και σε αλμυρά πιάτα, ακριβώς όπως και σήμερα. Στην πραγματικότητα, το σύκο που τρώμε δεν είναι φρούτο, η φλούδα του περικλείει εκατοντάδες μικρά φρούτα - αυτά που εμείς θεωρούμε σπόρους. Ωριμάζουν στην καρδιά του καλοκαιριού, πρώτα τα υπέροχα βασιλικά κι ακολουθούν τα υπόλοιπα, τα λευκά και τα μαύρα. Από τον Σεπτέμβριο αρχίζει και η αποξήρανσή τους. Τα σύκα της Κύμης ανήκουν στα ελληνικά Προϊόντα με Ονομασία Προέλευσης.

Ενα από τα πιο γνωστά ελληνικά εδέσματα με βάση το σύκο, η συκομαΐδα, φτιάχνεται στην Κέρκυρα, όπου ζυμώνουν τα σύκα με ούζο και πιπέρι και τα τυλίγουν σε αμπελόφυλλα για να δέσουν. Μετά κόβονται σε κομματάκια και τρώγονται - και είναι συγκλονιστικά όταν συνοδεύουν τυριά ή και φουά γκρα!

Διατροφική αξία Το σύκο είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες, καλή πηγή καλίου, αλλά δυστυχώς και θερμίδων - ένα μεγαλούτσικο σύκο έχει γύρω στις 60 θερμίδες. Λόγω της μεγάλης περιεκτικότητας σε σάκχαρα είναι ακατάλληλα για όσους πάσχουν από διαβήτη.

Η αφροδισιακή δράση του σύκου

Το κατεξοχήν μεσογειακό και αυγουστιάτικο φρούτο έχει πολλές άγνωστες θρεπτικές ιδιότητες Έχει ιδιαίτερη υφή και γεύση, κυρίως όμως διαθέτει νοστιμιά και αποτελεί καλή πηγή ενέργειας. Το σύκο, φρούτο κατεξοχήν μεσογειακό, αποτελεί σήμα κατατεθέν του Αυγούστου, αφήνοντας τους λάτρεις του σε προσμονή για την πλούσια σάρκα τους όλο τον υπόλοιπο χρόνο. Η θρεπτική του αξία είναι αναμφισβήτητη καθώς περιέχει φυτικές ίνες, κάλιο ασβέστιο, μαγνήσιο και σίδηρο ενώ οι ποικιλίες με σκούρα κόκκινη σάρκα είναι πλούσιες σε πολυφαινόλες, ουσίες με αντιοξειδωτική δράση. Η απόλαυση που προσφέρουν τα σύκα έχει και αυτή, το τίμημα της. Διαθέτουν περισσότερα σάκχαρα από άλλα φρούτα, χαρίζοντας και θερμίδες - εκτός από ενέργεια - σε όποιον τα καταναλώνει σε μεγάλες ποσότητες : 79 θερμίδες ανα 100 γραμμάρια τα φρέσκα, και 249 θερμίδες ανα 100 γραμμάρια τα αποξηραμένα. Οι φυτικές ίνες τους φροντίζουν πάντως στο να απορροφώνται ομαλά τα σάκχαρα, παρέχοντας παράλληλα λύση σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας. Βεβαίως, αν υπερβάλλετε, υπάρχει πιθανότητα διάρροιας ενώ σε περίπτωση προβλήματος με τους νεφρούς ή τη χοληδόχο κύστη, καλό είναι να μην τα εντάσσετε στο διαιτολόγιο σας.  

Τα οφέλη Όταν η διατροφή σας είναι ισορροπημένη, τα σύκα παίζουν βοηθητικό ρόλο στον έλεγχο του βάρους, χάρη στις φυτικές ίνες που επιβραδύνουν την πέψη, δημιουργώντας αίσθημα κορεσμού. Επίσης, συμβάλλουν στην πρόληψη καρδιακών παθήσεων, ρίχνοντας τα επίπεδα των τριγλυκεριδίων στο αίμα_ κύρια μορφή λίπους, που σε αυξημένα επίπεδα συνδέεται με την πιθανότητα εμφάνισης παχυσαρκίας και καρδιακών παθήσεων.

Το κάλιο που εμπεριέχουν θεωρείται αποτελεσματικό στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης, ενώ η σύνθεση τους συνολικά φημίζεται ως προστατευτική απέναντι στον καρκίνο του μαστού, ειδικά για τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες.

Τα αποξηραμένα σύκα ενδείκνυνται τις κρύες νύχτες του χειμώνα για την ανακούφιση από τον πονόλαιμο. Αυτή που δρα ευεργετικά στον ερεθισμένο λαιμό, είναι η κολλώδης ουσία τους, η οποία όταν αναμιγνύεται με το νερό, διογκώνεται, και γίνεται «ασπίδα» απέναντι στον πόνο και τον ερεθισμό. Παρά το γεγονός ότι δεν είναι ιδιαιτέρως δημοφιλή, πολύτιμα είναι και τα φύλλα της συκιάς. Σύμφωνα με μελέτες, έχουν αντιδιαβητική δράση: βράστε τα και πιείτε το εκχύλισμα, σαν τσάι! Όσο για την αφροδισιακή υπόσταση του φρούτου, δεν χρειάζεται διαφήμιση. Το σύκο επιδρά στο ορμονικό σύστημα και απελευθερώνει τη διάθεση για σεξ.  

Σύκα, στο τραπέζι Διόλου τυχαία, το σύκο μετρά 3.000 χρόνια ζωής, στο ανθρώπινο διαιτολόγιο. Στην αρχαία Ελλάδα αποδιδόταν, μάλιστα, τεράστια σημασία στον καρπό της συκιάς, όχι μόνον για διατροφικούς λόγους, αλλά και για εμπορικούς_ εξ ου και οι συκοφάντες, όσοι επιχειρούσαν να εξάγουν παρανόμως τα φρούτα. Προσθέστε τα σύκα στη διατροφή σας, στο πρωϊνό με τη μορφή μαρμελάδας, αλλά και στα άλλα γεύματα: μπορείτε κάλλιστα να τα βάλετε σε φρέσκιες σαλάτες. Ιδού μία εναλλακτική με ρόκα και χαλούμι.  

Χρησιμοποιείστε:  

2 ματσάκια ρόκα, πλυμένη και στεγνωμένη
1 φλιτζ. τσαγιού φύλλα φρέσκου δυόσμου, ψιλοκομμένα (αν δεν βρείτε φρέσκο δυόσμο, χρησιμοποιήστε άνηθο)
8 σύκα πράσινα (διαλέξτε όχι πολύ ώριμους και κάπως σφιχτούς καρπούς), καθαρισμένα και κομμένα στα 4
250 γρ. χαλούμι σε φέτες, ψητό                  6 κουτ. σούπας ελαιόλαδο
2 κουτ. σούπας κόκκινο ξίδι                       αλάτι, πράσινο πιπέρι  

ΚΟΡΥΦΗ

Συκο - λογίες...                                              Σύκο: ξυπνάει τις αισθήσεις         

Πώς τα σύκα έγιναν... επίκαιρα                   Σύκα-Ο βασιλιάς των φρούτων στο τραπέζι σας   

Τα σύκα του καλοκαιριού, ο μεζές του χειμώνα

Σύκο: Γλυκαίνει το τέλος του καλοκαιριού!  Το σύκο είναι ένα γλυκό, ιδιαίτερα νόστιμο φρούτο με πολύτιμα θρεπτικά συστατικά όπως φυτικές ίνες, κάλιο, ασβέστιο, μαγνήσιο και σίδηρο.

Σύκο: Χίλιες και μια χρήσεις Αποτελούν το σήμα κατατεθέν της ελληνικής υπαίθρου. Με γεύση γλυκιά σαν μέλι, τονωτικά και αφροδισιακά, τα τιμάμε δεόντως και τα απολαμβάνουμε ποικιλοτρόπως. Ο λόγος για τα σύκα φυσικά!

Τη συκιά και τα μάτια σας Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ

Η συκέα ή συκή των αρχαίων είναι ένα δέντρο πολύ κοινό στον τόπο μας. Το φυλλοβόλο, αρκετά μακρόβιο και ανθεκτικό στις αντίξοες κλιματικές συνθήκες οπωροφόρο δέντρο εντοπίζεται, σε αυτοφυή μορφή, σε περιοχές με θερμό και δροσερό κλίμα -κυρίως στη ζώνη που εκτείνεται από την ασιατική Τουρκία ώς τη βόρεια Ινδία όσο και σε αρκετές μεσογειακές χώρες. Στη χώρα μας οι πρώτες αναφορές χρονολογούνται από τα ομηρικά έτη. Μάλιστα, η σπουδαιότητα της συκιάς ήταν τόσο μεγάλη, που το εμπόριο του φυτού αλλά και των καρπών του απαγορευόταν διά νόμου. Οι πολίτες της Αθήνας που κατήγγελλαν τους κλέφτες και τους παράνομους εξαγωγείς σύκων λέγονταν «συκοφάντες» και αμείβονταν για την πράξη τους. Με το πέρασμα των χρόνων το εμπόριο σύκων νομιμοποιήθηκε και το φρούτο αποτέλεσε σημαντική πηγή εισοδήματος.

Καλοκαιρινό φρούτο Με την εποχή ωρίμασής τους να είναι μεταξύ Ιουλίου και Αυγούστου, περίοδο κατά την οποία τα βρίσκουμε νωπά,οι κυριότερες ποικιλίες -είναι πάνω από 700- εντοπίζονται στην Πελοπόννησο και την Εύβοια. Αυτά που τις διαφοροποιούν είναι το σχήμα (σφαιρικό ή αχλαδόμορφο), το χρώμα του φλοιού τους (λευκό ή μελανο), το πόσες φορές ετησίως δίνουν παραγωγή (μονόφορες ή δίφορες) και το αν προορίζονται για νωπή κατανάλωση, αποξήρανση ή και τα δύο. Και το υπόλοιπο διάστημα όμως τα απολαμβάνουμε μεταποιημένα ως αποξηραμένα, μαζί με ξηρούς καρπούς, ως μαρμελάδα ή γλυκό του κουταλιού. Από τις εγχώριες ποικιλίες ξεχωρίζουν των Καλαμών, που καλλιεργούνται κυρίως στη Μεσσηνία. Πρόκειται για στρογγυλά, γλυκόσαρκα σύκα με πρασινοκίτρινη χοντρή επιδερμίδα, που τρώγονται νωπά ή ξηρά. Τα Κύμης (Προστατευόμενη Ονομασία Προέλευσης), που παράγονται στην Εύβοια και έχουν σχήμα σφαιρικό έως αχλαδόμορφο και καρπό μετρίου έως μεγάλου μεγέθους.

Τα γλυκόσαρκα Βασιλικά μαύρα, με την πράσινη επιδερμίδα και τις μοβ ραβδώσεις, που ωριμάζουν τον Αύγουστο και προορίζονται κυρίως για νωπή κατανάλωση. Τα συνήθως νωπά Βασιλικά λευκά που τα βρίσκει κανείς τον Αύγουστο και τα Λιβανά με τη γλυκιά και κεχριμπαρένια σάρκα, τα οποία ωριμάζουν το διάστημα μεταξύ Αυγούστου και Σεπτεμβρίου. Τα Αϊδανιά Λέσβου με τον μεγάλο σφαιρικό καρπό, την κεχριμπαρένια σάρκα και την κίτρινη όψη και τα πολίτικα που καταναλώνονται νωπά ή αποξηραμένα με τον σφαιρικό καρπό, την κεχριμπαρένια σάρκα και τον πρασινοκίτρινο φλοιό. Επίσης, τα σύκα, εκτός από νωπά και αποξηραμένα, καταναλώνονται και με δεκάδες άλλους τρόπους. Χρησιμοποιούνται για την παραγωγή πάστας, γλυκών κουταλιού, παστελιών, μαρμελάδων κ.λπ. Στην Κέρκυρα, με ξερά σύκα, μούστο, ούζο και μαύρο πιπέρι, φτιάχνουν ένα είδος τάρτας, τη συκομαΐδα, στη Χίο με απόσταξη έπειτα από ζύμωση σύκων και σταφυλιών παρασκευάζουν ένα τοπικό ποτό, τη σούμα, στα νησιά του Αιγαίου έχουν τις νόστιμες παστελαριές (ξερά σύκα, σουσάμι, καρύδια και κανέλα).

Επιλέγουμε βιολογικά Το νωπό σύκο είναι ένα ευπαθές προϊόν, με διάρκεια ζωής το πολύ μία εβδομάδα, που πρέπει να διατηρείται σε ψυγεία με θερμοκρασία 0° C και 90% σχετική υγρασία. Ως εκ τούτου, όταν τα προμηθευόμαστε φρέσκα, πρέπει να βρίσκονται στον σωστό βαθμό ωρίμασης. Επίσης, καλό είναι να επιλέγουμε βιολογικά - ιδίως όταν πρόκειται για αποξηραμένα που μπορεί να έχουν κάποια επιβάρυνση λόγω της απεντόμωσης που υπόκεινται κατά το στάδιο της συντήρησής τους. Εδώ θα πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη προσοχή στα αποξηραμένα φρούτα που προέρχονται από τρίτες χώρες. Δεν είναι λίγες οι φορές που οι αρμόδιες υπηρεσίες -ΕΦΕΤ, νομαρχίες κ.ά.- έχουν κατασχέσει μεγάλες ποσότητες στα οποία η συγκέντρωση της αφλατοξίνης -πολύ επικίνδυνη τοξίνη που δημιουργείται κυρίως από τις κακές συνθήκες μεταποίησης και συντήρησης - ήταν πάνω από το μέγιστο επιτρεπτό όριο.

Θρεπτικό και εύπεπτο Με αντικαρκινικές και τονωτικές ιδιότητες, το σύκο είναι πολύ χρήσιμο σε περιπτώσεις κόπωσης ή δυσκοιλιότητας, ενώ ενδείκνυται και για όλες τις φλεγμονές των πνευμόνων και του ουροποιητικού συστήματος. Επιπρόσθετα, η κατανάλωσή του βοηθάει τη λειτουργία των νεφρών και προστατεύει από υπέρταση και εγκεφαλικά επεισόδια. Οσον αφορά την πρακτική ιατρική, αυτή δίνει στο αφέψημα των ξερών σύκων ιδιότητες εναντίον των στοματικών παθήσεων, του κρυολογήματος και των παθήσεων των πνευμόνων. Η σκόνη δε των ξερών φύλλων συκιάς χρησιμοποιούνταν στο παρελθόν και σαν αιμοστατικό.

ΚΟΡΥΦΗ

Μύρτιλλα & Βατόμουρα

Μύρτιλλα: Ελιξίριο υγείας και νεότητας

Τα μπλε μούρα φροντίζουν το δέρμα και την υγεία του οργανισμού μας κι έχουν πλούσια αντικαρκινική δράση.

Μπλε, το χρώμα του καλοκαιριού! Θάλασσα, γαλανός ουρανός και μύρτιλλα. Ή κατά κόσμο, blueberries. Ένας καρπός που τα οφέλη του δεν είναι ακόμη τόσο διαδεδομένα στην χώρα μας, αν και το κλίμα και η ελληνική φύση είναι ιδανικά για την καλλιέργειά του. Απαντώνται αυτοφυή σε ορεινές περιοχές της Μακεδονίας, κυρίως στη Δράμα, και της Θεσσαλίας. 

Πηγή νεότητας και ομορφιάς Τα μύρτιλλα αποτελούν μια πλούσια πηγή αντιοξειδωτικών, γεγονός που βοηθά στην καταπολέμηση των ελεύθερων ριζών στον οργανισμό μας. Το δέρμα μας παραμένει σφριγηλό και νεανικό, τα κύτταρά μας αναδομούνται και η διαδικασία γήρανσης επιβραδύνεται. Φτιάξτε scrub σώματος για απαλό και λαμπερό δέρμα με δύο φλιτζάνια καστανή ζάχαρη, δύο κουταλάκια πολτοποιημένα μπλε μούρα και τρία κουταλάκια χυμό λεμονιού.  

Η λύση για την καλή λειτουργία του ουροποιητικού συστήματος Καθώς τα μύρτιλλα είναι πλούσια σε πολυφαινόλες, εμφανίζουν έντονη αντιφλεγμονώδη και αντιμικροβιακή δράση. Χάρη σε αυτές και σε πολλά ακόμη συστατικά τους, εμποδίζουν την προσκόλληση βακτηρίων στα τοιχώματα της ουροδόχου κύστης, προλαβαίνοντας λοιμώξεις το ουροποιητικού συστήματος. Για όσους αντιμετωπίζουν τέτοια προβλήματα, μια χούφτα μύρτιλλα κάθε πρωί μαζί με γιαούρτι μπορεί να είναι η καλύτερη λύση. 

Μπλε καρπός εναντίον του καρκίνου Οι ανθοκυανίνες, φυτικές ουσίες που περιέχονται στα μύρτιλλα και είναι υπεύθυνες για το μπλε τους χρώμα, μάχονται τις ελεύθερες ρίζες που προκαλούν τον καρκίνο και φαίνεται πως μπορούν ακόμη και να εμποδίσουν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου του Illinois. Αντικαρκινικές κι όχι μόνο ιδιότητες επιδεικνύει η ουσία ρεσβερατρόλη, που περιέχεται στην φλούδα των μπλε μούρων. Επίσης, εμφανίζει αντιμικροβιακές, αντιφλεγμονώδεις και νευροπροστατευτικές ιδιότητες. Μισή κούπα την ημέρα είναι αρκετή για να απολαύσουμε αυτά τα οφέλη. Δοκιμάστε να τα βάλετε μέσα σε κέικ και πίτες.

Τροφή για τον εγκέφαλο Για να γίνεστε κάθε μέρα κι εξυπνότεροι, προτιμήστε για κολατσιό στο σχολείο ή την δουλειά μια χούφτα ξερά μπλε μούρα. Σύμφωνα με έρευνα του Peninsula Medical School στην Βρετανία, τα μύρτιλλα έχουν την ικανότητα να αντιστρέφουν την σχέση απώλειας μνήμης - ηλικίας, χάρη στα φλαβονοειδή που περιέχουν. Αν οι παραπάνω ιδιότητες των μύρτιλλων δεν φτάνουν για να σας πείσουν να τα βάλετε στην ζωή και το τραπέζι σας, τότε λάβετε υπόψη ότι είναι επίσης, πλούσια πηγή φυτικών ινών, βιταμινών Α, C και Ε, περιέχουν επίσης, β καροτένιο και τα ιχνοστοιχεία κάλιο, μαγγάνιο και μαγνήσιο. Οικονομικά και η καλλιέργεια του blueberry είναι αποδοτική με δεδομένη την υψηλή τιμή του προϊόντος: ένα κεσεδάκι νωπών blueberries Δράμας, βάρους 125 γραμμαρίων, πωλείται στη λιανική τιμή προς 5 ευρώ, ενώ οι χυμοί στοιχίζουν 3,30 ευρώ το μπουκάλι, η κομπόστα και η μαρμελάδα 6,30, η πάστα 7,60 και τα αποξηραμένα φύλλα (πίνονται ως ρόφημα) 1,5 ευρώ η συσκευασία.

Μύρτιλλο, το φρούτο της υγείας

Το μύρτιλλο «πολεμά» το λίπος Η κατανάλωσή του περιορίζει τα λιποκύτταρα έως και κατά 73%

Μούρα και φράουλες εναντίον Πάρκινσον

ΚΟΡΥΦΗ

Επτά λόγοι για να αγαπήσετε τα βατόμουρα

Ευεργετικά για τον οργανισμό αποδεικνόνται τα... ταπεινά φρούτα Σε …βασιλιά των «superfruits», των φρούτων με ευεργετικές για τον οργανισμό ιδιότητες, αναδεικνύει τα ταπεινά βατόμουρα μια νέα μελέτη. Σύμφωνα με αυτήν, τα βατόμουρα δεν είναι μόνο νόστιμα, αλλά περιέχουν και θρεπτικά στοιχεία που παρέχουν ένα πλήθος ευεργετικών ιδιοτήτων. Ιδού ορισμένα από αυτά:  

1. Έχουν πολλή βιταμίνη C

Αρχικά, αποτελούν μια πηγή πλούσια σε βιταμίνη C με διπλάσια περιεκτικότητα από το μύρτιλο. Όπως λέει η διατροφολόγος Ούρσουλα Άρενς, «η βιταμίνη C έχει πολλές σημαντικές λειτουργίες για το σώμα. Είναι ζωτικής σημασίας για το ανοσοποιητικό μας σύστημα και την καρδιαγγειακή υγεία, συμβάλλοντας στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Επιπλέον, βοηθά στη βελτίωση της απορρόφησης του σιδήρου από άλλα τρόφιμα που καταναλώνονται την ίδια στιγμή, με αποτέλεσμα να μειώνει τον κίνδυνο αναιμίας».  

2. Πλούσια σε φυτικές ίνες

Η Άρενς κάνει λόγο και για το πεπτικό σύστημα λέγοντας ότι «τα βατόμουρα έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες σε σύγκριση με τα περισσότερα άλλα φρούτα. Οι φυτικές ίνες βοηθούν στη σωστή λειτουργία του εντέρου και στη διατήρηση ενός υγιούς βάρους, ενώ παράλληλα συμβάλλουν στη μείωση της χοληστερίνης».  

3. «Σωτήριες» τανίνες

Ένα άλλο χαρακτηριστικό των βατόμουρων είναι ότι είναι πλούσια σε τανίνες, για τις οποίες η διατροφολόγος του νοσοκομείου Princess Grace στο Λονδίνο Σάρα Ουίλσον, ενημερώνει ότι «σε ενδεχόμενη επαφή τους με το δέρμα, σφίγγουν τους ιστούς, γεγονός που βοηθά στη συστολή των αιμοφόρων αγγείων και κατά συνέπεια στη μείωση της ελαφρούς αιμορραγίας. Οι τανίνες έχουν χρησιμοποιηθεί στην παραδοσιακή ιατρική και ως κατάπλασμα για την επούλωση πληγών».

 4. Αντιοξειδωτικές ανθοκυανίνες

Μια άλλη ιδιότητα είναι ότι περιέχουν ανθοκυανίνες που αποτελούν σύμφωνα με την Άρενς, «φυτικές χρωστικές με αντιοξειδωτικές ιδιότητες, όπως εικάζεται». Μερικές από τις ανθοκυανίνες αναστέλλουν την ανάπτυξη των καρκινικών κυττάρων, ενώ περιέχουν και φλαβονοειδή που αποδεδειγμένα δρουν αποτελεσματικά έναντι του καρκίνου του δέρματος και του πνεύμονα. 

5. Προστατεύει και τα μάτια!

Επιπρόσθετα, η λουτείνη που περιέχουν προστατεύει το μάτι δημιουργώντας χρωστικές στην ωχρά κηλίδα, την ευαίσθητη περιοχή στο πίσω μέρος του αμφιβληστροειδούς χιτώνα, ενώ συμβάλλει και στην πρόληψη οφθαλμικών βλαβών που προκαλεί η υπεριώδης ακτινοβολία.  

6.Μαγγάνιο για τα κόκαλα

Μία χούφτα βατόμουρα δίνει σχεδόν το μισό της συνιστώμενης ημερήσιας ποσότητας σε μαγγάνιο, το οποίο, όπως λέει η Ουίλσον, «βοηθά στη δημιουργία ενός συνδετικού ιστού, ζωτικής σημασίας για την ισχυρή δομή των οστών».  

7. Φυλλικό (για τα κύτταρα) οξύ

Τέλος, τα βατόμουρα περιέχουν φυλλικό οξύ, που παίζει σημαντικό ρόλο στην υγιή διαίρεση και ανάπτυξη των κυττάρων. Η πρόσληψή του συνίσταται και για τις έγκυες γυναίκες, καθώς έχει την ιδιότητα να βελτιώνει ανωμαλίες, όπως η δισχιδής ράχη.

Βατόμουρα, τα κοκκινάδια του μύθου   

Το «βατόμουρο της νιότης» Έφεραν από τη Σιβηρία στη Δράμα μύρτιλλο blueberry  «Η Δράμα έχει ιδανικό κλίμα, αλλά και εξίσου ιδανική σύσταση εδάφους για την καλλιέργεια του μύρτιλλου. Διαπιστώσαμε στα τέσσερα χρόνια που ξεκινήσαμε την παραγωγή του, ότι εκτός από τη Λευκορωσία και τις παγωμένες βόρειες χώρες, ευδοκιμεί θαυμάσια και εδώ».

ΚΟΡΥΦΗ

Πεπόνι...χρυσαφένια απόλαυση!

Πεπόνι: Χρυσός πειρασμός του καλοκαιριού

Ενισχύει την καλή λειτουργία της όρασης, ενώ περιέχει υψηλά ποσοστά βιταμίνης C Δημοφιλές όσο λίγα καλοκαιρινά φρούτα, το πεπόνι δεν έχει μόνον απολαυστική γεύση, διαθέτει και διατροφικές ιδιότητες που το καθιστούν πολύτιμο για τον οργανισμό. Εχει φυσικά σάκχαρα, αλλά όχι σε βαθμό επικινδυνότητας: δίδει περίπου 34 θερμίδες ανά 100 γραμμάρια, ως εκ τούτου μόνον η υπερκατανάλωση μπορεί να σας παχύνει…

Το πεπόνι είναι πλούσιο σε κάλιο, λειτουργεί κατά συνέπεια κατά του φουσκώματος, έχει διουρητική δράση (λόγω του υψηλού ποσοστού νερού που εμπεριέχει), συμβάλλει στη ρύθμιση της καρδιακής λειτουργίας καθώς και της αρτηριακής πίεσης.

Σε πρόσφατη μελέτη, διαπιστώθηκε ότι άτομα με υψηλότερα επίπεδα καλίου στον οργανισμό τους σημείωσαν την χαμηλότερη πίεση αίματος, ενώ είναι γνωστό ότι το κάλιο μπορεί να παρεμποδίσει τη δράση της LDL χοληστερόλης (κακή χοληστερόλη).

Εμπεριέχει βιταμίνη C (41%/100gr) και β - καροτένιο, με το δεύτερο να παίζει σημαίνοντα ρόλο στην καλή λειτουργία της όρασης, και ειδικά στην αντιμετώπιση του καταρράκτη, τη διατήρηση υγιών επιθηλίων αλλά και την ικανοποιητική «απόδοση» του ανοσοποιητικού συστήματος.

Το πεπόνι είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α, επίσης ενισχυτική για την όραση, καθώς και σε θειαμίνη, νιασίνη, Β6, η οποία συμβάλλει στη σύνθεση των νευροδιαβιβαστών του εγκεφάλου, συντελώντας στην καλύτερη πνευματική και ψυχολογική υγεία.

Εμπεριέχει επίσης φώσφορο, μαγνήσιο, ασβέστιο και ψευδάργυρο.

Όσο πιο ώριμο είναι, τόσο πιο θρεπτικό θεωρείται. Μπορείτε να κρίνετε την ωριμότητα, και από το άρωμα του! Διαφορετικά, τοποθετήστε το για μερικές μέρες σε θερμοκρασία δωματίου, και μόλις αποκτήσει άρωμα, βάλτε μαχαίρι.

Πεπόνι, το διεθνές

Το πεπόνι έλκει την καταγωγή του από την Ασία, έχοντας συνδεθεί με σημαντικές θεραπευτικές ιδιότητες. Οι σπόροι του χρησιμοποιούνται στις Φιλιππίνες, για την αντιμετώπιση του καρκίνου και την πρόκληση εμμηνόρροιας, στην Ινδία ως διουρητικό, ενώ στην Αφρική τρώγονται αφού πολτοποιηθούν σε χυλό, για την πρόκληση αποβολών.

Παράλληλα, το πεπόνι που είναι ευρύτερα γνωστό ως cantaloupe, στην Κίνα θεωρείται ιαματικό για την ηπατίτιδα. Σε πείραμα, αποδείχθηκε ότι το συγκεκριμένο φρούτο διαθέτει αντιπηκτικές και αντιθρομβωτικές ιδιότητες.

Το αντιπηκτικό χημικό του πεπονιού είναι η αδενοσίνη, το ίδιο συστατικό που υπάρχει στα κρεμμύδια, το σκόρδο και τα μανιτάρια, μειώνοντας τις πιθανότητες καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών.

Συνταγή - Σαλάτα με πεπόνι

Κόψτε το σε κύβους, και εμπλουτίστε με τη γλυκιά του γεύση μία πράσινη σγουρή σαλάτα, με γαρίδες, μοτσαρέλα και βασιλικό. Χτυπήστε το στο μίξερ και φτιάξτε γρανίτα, ή χυμό. Μην αφήνεται το φρούτο κομμένο σε φέτες για πολλή ώρα, διότι καταστρέφεται η βιταμίνη C. Καταναλώστε το αμέσως μόλις το κόψετε.

Καλλυντικό για εφήβους

Στην αρχαιότητα, το πεπόνι είχε καλλυντικές ιδιότητες, τις οποίες αξιοποιούμε ακόμη και σήμερα, με τις φλούδες πεπονιού ως μάσκες προσώπου : η φλούδα του φρούτου θεωρείται ότι τονώνει το δέρμα και βοηθά στη μείωση της ακμής κατά την εφηβεία.

ΚΟΡΥΦΗ

Πεπόνι, μια τελευταία γλυκιά πολυτέλεια 

«Αλωνάρης με τ' αλώνια και με τα χρυσά πεπόνια» 

Το πεπόνι είναι ένα δροσιστικό φρούτο, αντίδοτο στη ζέστη. του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ

Iδανικό για κατανάλωση σε φέτες ή σε φρουτοσαλάτες, το καλοκαιρινό αυτό φρούτο ξεχωρίζει για τη γλυκιά γεύση και το μεθυστικό άρωμά του. Με καταγωγή που κρατάει από την Ινδία, την Κίνα, ακόμη και την Αφρική, το συναντάμε στη Μεσόγειο στους πρώτους χριστιανικούς χρόνους ή και πιθανόν λίγο νωρίτερα. Σήμερα, το φρούτο με τη χρυσαφένια όψη καλλιεργείται σε όλες τις ηπείρους, με την Κίνα να διατηρεί τα σκήπτρα στην παραγωγή και χώρες όπως η Ισπανία, η Τουρκία, το Ισραήλ και οι ΗΠΑ να ακολουθούν. Οσον αφορά την Ελλάδα, όπου η συνολική έκταση φτάνει τα 55.000 στρέμματα και η ετήσια παραγωγή περίπου τους 150.000 τόνους, οι μεγαλύτερες καλλιέργειες εντοπίζονται στην Πελοπόννησο και την Κρήτη.

Χρυσαφένια φλούδα Το πεπόνι (Cucumis melo) αποτελεί ένα από τα βασικά φρούτα της θερινής περιόδου, παρότι την τελευταία εικοσαετία, με την εξάπλωση των θερμοκηπιακών καλλιεργειών και την εμφάνιση των νέων υβριδίων, το βρίσκουμε στην αγορά ακόμη και το χειμώνα. Είναι ετήσιο φυτό της οικογένειας των cucurbitaceae (Κολοκυνθωδών) με έρποντες ή αναρριχώμενους βλαστούς και καρπούς που διαφέρουν σε σχήμα και μέγεθος ανάλογα με την ποικιλία ή το υβρίδιο. Αυτό που το κάνει να ξεχωρίζει είναι το σχήμα, ο όγκος, το μέγεθος, το χρώμα της φλούδας και της σάρκας, το άρωμα αλλά και η γλυκιά γεύση. Στην αγορά βρίσκουμε πεπόνια σφαιροειδή, ωοειδή ή ελλειπτικά, με επιφάνεια λεία, αυλακωτή ή δικτυωτή, χρώματος κίτρινου, πορτοκαλί, πράσινου ή συνδυασμό αυτών και σάρκα που το χρώμα της μπορεί να είναι λευκό, κίτρινο, πορτοκαλί ή και πράσινο. Οι ιδανικές θερμοκρασίες για την ανάπτυξή του είναι 25° - 30° C, ενώ ευδοκιμεί σε όλα σχεδόν τα εδάφη.

Ωστόσο, τα πιο γλυκά και αρωματικά πεπόνια είναι αυτά που παράγονται σε ελαφρώς δροσερά μέρη τα οποία είναι πλούσια σε οργανική ουσία. Μέχρι τη δεκαετία του '70 η καλλιέργεια του είδους στην Ελλάδα βασιζόταν σε μεγάλο αριθμό ποικιλιών. Από τις πιο γνωστές ήταν τα πεπόνια Αργους, τα μοσχάτα, τα κανελιά, τα τοπάνια, τα λουτίφια, τα παρδαλά, τα μουλκίου, τα ισπανικά, τα καντλού πρεσκό, οι μάππες, τα «τύπου ανανά», τα μαλτέζικα, τα αυλακωτά, τα πλουμιστά, τα γκρίζα, τα άσπρα, τα ισπανικά, τα καβαγιόν, τα μαργαριτίου, οι κατσάμπες, τα παγγίρια, τα κρεμαστά, τα Καρακατσά, τα σαριά, τα ρασέλια, τα Ιτσίδια, τα κιρκ-αγάτς, τα χασάν-μπέη, τα τοπατάν κ.ά. Μάλιστα, λόγω του ότι οι ποικιλίες διασταυρώνονταν αρκετά εύκολα μεταξύ τους, ο αριθμός τους συνεχώς μεγάλωνε. Σήμερα, δυστυχώς, ένεκα του ότι έχουν επικρατήσει σε ποσοστό 80% - 90% κυρίως τα υβρίδια τύπου Galia -τόσο σε θερμοκήπια όσο και υπαίθρια-, ο μεγαλύτερος αριθμός των ποικιλιών έχει σχεδόν χαθεί. Σε κάποιες άλλες μικρότερες εκτάσεις καλλιεργούνται ακόμα τα πεπόνια του Αργους, τα θρακιώτικα, τα μοσχάτα, τα λουτίφια κ.ά. Εξαιρετικά νόστιμα είναι επίσης τα ξερικά πεπόνια (δεν ποτίζονται συχνά), που, αν και μικρότερα σε μέγεθος, υπερτερούν σε γεύση, αλλά δεν τα βρίσκουμε εύκολα στην αγορά.

Τι πρέπει να προσέχουμε Αν και η καλλιέργεια του πεπονιού δεν θεωρείται από τις πλέον επιβαρυμένες, παρ' όλα αυτά ο καταναλωτής βρίσκει στην αγορά και βιολογικά. Αυτό όμως που πρέπει να προσέχει όταν τα επιλέγει -συμβατικά ή βιολογικά- είναι να μην είναι πολύ μαλακά ή πολύ άγουρα. Ως δείκτες της σωστής ωρίμασής τους είναι το άρωμα, το χαρακτηριστικό χρώμα της ποικιλίας/υβριδίου και η εύκολη απόσπαση του κοτσανιού (ποδίσκου). Ακόμη, τυχόν σημάδια ή πληγές στη φλούδα τους καθώς και η απουσία του κοτσανιού τους μας προειδοποιούν για πιθανή είσοδο παθογόνων στη σάρκα τους.

Οσον αφορά τη συντήρησή τους, τα πεπόνια διατηρούνται σε εξωτερικούς χώρους σε θερμοκρασίες 7° - 10° C και σχετική υγρασία 90% - 95% για 10 - 20 ημέρες. Ωστόσο, όταν κόβονται σε φέτες, πρέπει να καταναλώνονται αμέσως, διαφορετικά χάνουν τις βιταμίνες τους. Στο οικιακό ψυγείο ένα ώριμο πεπόνι διατηρείται για μερικές μόνο ημέρες, ενώ τα θρακιώτικα, που παράγονται σε θερμοκήπια το χειμώνα, διατηρούνται για 2 - 3 μήνες σε καλά αεριζόμενο και δροσερό χώρο.

Οφέλη για την υγεία Πλούσιο σε θρεπτικά και αντιοξειδωτικά στοιχεία (περιέχει βιταμίνη C και β-καροτίνη), το πεπόνι έχει μεγάλο αριθμό συστατικών που είναι γνωστό ότι μειώνουν την πίεση του αίματος και τη χοληστερόλη και παράλληλα προστατεύουν από διάφορους τύπους καρκίνου. Ταυτόχρονα, λόγω της μεγάλης ποσότητας νερού που περιέχει, έχει ισχυρή διουρητική δράση. Επίσης, στην πρακτική ιατρική η κατανάλωσή του θεωρείται ότι μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των αιμορροΐδων, των αρθριτικών, των ρευματισμών, στις λιθιάσεις, τις ασθένειες της χολής κ.α.

ΚΟΡΥΦΗ

Το κυδώνι

Γεμάτο τανίνες, το κυδώνι είναι ιδανικό για γλυκό του κουταλιού και πελτέ Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ

Κατάγεται από τη Μικρά Ασία και από τις περιοχές του Καυκάσου. Είναι μία από τις αρχαιότερες καλλιέργειες - πιθανόν να είναι το «χρυσό μήλο» που αναφέρει ο Ομηρος. Οι πρώτοι όμως που αναγνώρισαν την αξία του και άρχισαν να το καλλιεργούν ήταν οι αρχαίοι Κρήτες, από όπου πήρε και το επιστημονικό του όνομα cydonia, από την αρχαία πόλη Κυδωνία (τα σημερινά Χανιά). Σήμερα δυστυχώς, στη χώρα μας, έχει χάσει την οικονομική σημασία της ως καλλιέργεια και γι' αυτό τη βρίσκουμε κυρίως ανάμεσα σε άλλα οπωροφόρα και σε κήπους. Σπάνιες είναι οι αμιγείς φυτείες κυδωνιάς. Οι ανάγκες της εγχώριας ζήτησης καλύπτονται από εισαγωγές, κυρίως από Τουρκία, Ν. Αφρική, Αργεντινή κ.α.

Ποικιλίες Οι ποικιλίες που καλλιεργούνται στην Ελλάδα έχουν πάρει τοπικά ονόματα ή ονόματα από τη φύση του καρπού, όπως Αφράτα, Μηλοκύδωνα, Ψωμοκύδωνα κ.ά. Ωστόσο έχουν εισαχθεί και αρκετές ξένες ποικιλίες, όπως Portugal, Mammoth, Prolific, Mollesca, Ronda, Maliforme Tencara, Gigante di Vranja, Di Smirne κ.ά.

Ανάλογα με το σχήμα του καρπού, οι ποικιλίες μπορούν να χωριστούν σε δύο μεγάλες ομάδες, στα αχλαδόμορφα και τα μηλόμορφα κυδώνια (που προτιμά περισσότερο η αγορά). Αν πάντως κάποιος θέλει να ασχοληθεί πιο συστηματικά με την καλλιέργεια της κυδωνιάς, πριν επιλέξει ποικιλίες, ας συμβουλευτεί και το Ινστιτούτο Φυλλοβόλων Δέντρων της Νάουσας (τηλ. 23320-43.343), το οποίο έχει αξιολογήσει εγχώριες και ξένες ποικιλίες κυδωνιάς.

Η Cydonia oblonga ή Κυδωνέα η επιμήκης ανήκει στην οικογένεια Rosaceae (Ροδίδες) -στην υποοικογένεια Maloideae, όπου ανήκει η μηλιά και η αχλαδιά- και στο γένος Cydonia. Είναι φυλλοβόλο δέντρο ύψους 4 - 7 μέτρων, ανθίζει τον Απρίλιο - Μάιο με μεγάλα ερμαφρόδιτα λευκά ή κοκκινωπά άνθη, τα οποία για να γονιμοποιηθούν έχουν ανάγκη από επικονιαστές (μέλισσες και άλλα έντομα). Συγκομίζονται από το Σεπτέμβριο έως και το Νοέμβριο.

Ευδοκιμεί σε διάφορα εδάφη, αρκεί να μην έχουν μεγάλη περιεκτικότητα σε ενεργό ασβέστιο. Προτιμά τις ζεστές περιοχές, αλλά αντέχει και στις χαμηλές θερμοκρασίες. Λόγω του επιφανειακού ριζικού της συστήματος είναι ευαίσθητη στην ξηρασία εξ ου και -ιδιαίτερα τις θερμές περιόδους- θέλει τακτικά ποτίσματα.

Τα φρούτα της κυδωνιάς έχουν βάρος που ποικίλλει από 150 έως 500 γραμμάρια. Το χρώμα της επιδερμίδας τους όταν ωριμάζουν γίνεται κίτρινο και στην πλήρη ωρίμαση χρυσαφί· σε αυτό το στάδιο, το χαρακτηριστικό χνούδι της επιδερμίδας τους μειώνεται αισθητά και μπορούμε με ελαφρύ τρίψιμο να το απομακρύνουμε τελείως. Η γεύση της σάρκας τους -όταν είναι ώριμα- είναι υπόξινη έως ελαφρώς γλυκιά, στυφή και αρκετά μυρωδάτη. Λόγω της ιδιαίτερης γεύσης τους, λίγοι τα καταναλώνουν νωπά, οι περισσότεροι τα προτιμούν ψητά ή στη γλυκιά εκδοχή τους.

Χρησιμοποιούνται για γλυκά κουταλιού, μαρμελάδες, κομπόστες και άλλα γλυκίσματα, όπως ο πελτές κυδωνιού, το κυδωνόπαστο και το λικέρ κυδωνιού. Παλαιότερα τα τοποθετούσαν και σε ντουλάπια και μπαούλα, για να αρωματιστούν τα ασπρόρουχα.

Αγορά και συντήρηση Το χρώμα τους θα πρέπει να είναι κίτρινο, αλλά να μην έχει πάρει τελείως χρυσαφί χρώμα, γιατί σημαίνει ότι έχουν ωριμάσει πλήρως και ο χρόνος συντήρησής τους είναι περιορισμένος. Αν έχουν συγκομιστεί σωστά, δεν είναι χτυπημένα και η επιδερμίδα τους δεν έχει κηλίδες, μπορούν να συντηρηθούν σε αρμαθιές, σε δροσερό αεριζόμενο χώρο μέχρι και 3 εβδομάδες. Αν η θερμοκρασία είναι χαμηλή, ο χρόνος συντήρησης μπορεί να διπλασιαστεί.

Τα κυδώνια περιέχουν πολλές τανίνες (γι' αυτό και η στυφή τους γεύση), ίχνη βιταμίνης A και C, πολλές φυτικές ίνες και λίγα σάκχαρα. Τα 100 γραμμάρια έχουν μόλις 57 kcal. Επειδή περιέχουν μεγάλη ποσότητα σε πηκτίνες, χρησιμοποιούνται ως φυσικό πηκτικό για πολλά γλυκά και μαρμελάδες.

Είναι φρούτα με τονωτικές, στυπτικές και αντιφλεγμονώδεις (του πεπτικού συστήματος) ιδιότητες. Στην παραδοσιακή ιατρική τα κυδώνια βρίσκουν διάφορες χρήσεις.

Σαν τονωτικό αφέψημα, σαν στυπτικό του εντέρου, για τις δυσεντερίες, για τις παθήσεις των νεφρών, για αναπνευστικά προβλήματα, κ.λπ. Το αφέψημα των σπόρων τους -μαζί με το περίβλημά τους- χρησιμοποιείται για διάφορες δερματοπάθειες. Το αφέψημα των φύλλων τους για την αϋπνία, την ταχυκαρδία, το βήχα κ.λπ.

Προτιμάμε τα ελληνικά Οταν τα προμηθευόμαστε από την αγορά, κατ' αρχάς θα πρέπει να προτιμάμε τα ελληνικά: ένεκα της μη συστηματικής καλλιέργειας, οι ψεκασμοί που δέχονται είναι ελάχιστοι. Δεν συμβαίνει όμως το ίδιο και με τα εισαγόμενα κυδώνια, που προέρχονται από συστηματικές καλλιέργειες του εξωτερικού.

ΚΟΡΥΦΗ

Ένα ξερό δαμάσκηνο την ημέρα….IΩΑΝΝΑ ΣΟΥΦΛΕΡΗ 

Κάνει τον ορθοπεδικό πέρα (!) προλαμβάνοντας την οστεοπόρωση

Μια απλή συνταγή για την απώλεια της οστικής μάζας που μαστίζει τις μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες δίνουν ερευνητές του Πολιτειακού Πανεπιστημίου της Φλόριδα: φάτε ξερά δαμάσκηνα!

«Κατά τη διάρκεια της σταδιοδρομίας μου έχω ελέγξει διάφορα φρούτα, μεταξύ των οποίων σύκα, χουρμάδες, φράουλες και σταφίδες. Κανένα από αυτά δεν πλησιάζει καν τα ξερά δαμάσκηνα στην επίδρασή τους στην οστική πυκνότητα» δήλωσε ο καθηγητής Bahram Arjmandi ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας και προσέθεσε «όλα τα φρούτα και τα λαχανικά συμβάλλουν θετικά στην καλή υγεία, όμως σε ότι αφορά στην υγεία των οστών, αυτό το συγκεκριμένο είναι πράγματι εξαιρετικό».

Ο αμερικανός διατροφολόγος και οι συνεργάτες του εργάστηκαν με δύο ομάδες μετεμμηνοπαυσιακών γυναικών για μια περίοδο ενός έτους: η πρώτη ομάδα κατανάλωνε καθημερινά 100 γραμμάρια ξερών δαμάσκηνων (περίπου 10 δαμάσκηνα) και η δεύτερη 100 γραμμάρια ξερών μήλων. Και οι δύο ομάδες ελάμβαναν καθημερινές δόσεις ασβεστίου και βιταμίνης D. 

Ασπίδα ενάντια στην οστεοπόρωση Μετά την πάροδο του έτους η οστική μάζα των γυναικών εξετάστηκε (ειδικότερα, εξετάστηκε η ωλένη και η σπονδυλική στήλη τους). Διαπιστώθηκε ότι η ομάδα που κατανάλωνε δαμάσκηνα είχε σημαντικά αυξημένη οστική πυκνότητα σε σχέση με κείνη που κατανάλωνε τα ξερά μήλα. Οι ερευνητές αποδίδουν το γεγονός στην ικανότητα των ξερών δαμάσκηνων να μειώνουν την ταχύτητα αποικοδόμησης των οστών, η οποία με την ηλικία γίνεται μεγαλύτερη σε σχέση με την ταχύτητα παραγωγής τους.

Αξίζει δε να σημειωθεί ότι δεν είναι μόνο οι μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες που πάσχουν από οστεοπόρωση. Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η κατανάλωση δαμάσκηνων θα έχει το ίδιο αποτέλεσμα τόσο σε γυναίκες όσο και σε άνδρες που υποφέρουν από αθυτή.

ΚΟΡΥΦΗ

Δαμάσκηνο, απολαυστικό και... προβληματικό

Δαμάσκηνα  

ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΗ

Μανταρίνι εναντίον καρκίνου  

Το αμφιλεγόμενο φρούτο grapefruit

Περγαμόντο Μαγειρέψτε τη φλούδα του

Κουμκουάτ, προκλητική γεύση

Τα πορτοκάλια «ασπίδα» ενάντια στα εγκεφαλικά λόγω φλαβανόνων

Πορτοκαλ... αιώνες

Αντί να πάρετε βιταμίνη C σε χάπι, φάτε ένα πορτοκάλι

Πορτοκάλι: Πολλά παραπάνω από πηγή βιταμίνης C

Νεράντζια με κρέας και ρεβίθια  

Νεραντζούλα φουντωτή. 

Φρούτα του ΧΕΙΜΩΝΑ

ΚΟΡΥΦΗ

Τα πορτοκάλια «ασπίδα» ενάντια στα εγκεφαλικά λόγω φλαβανόνων Θεοδώρα Τσώλη 

Μελέτη σε γυναίκες έδειξε ότι οι φλαβανόνες τους έχουν αντιφλεγμονώδη δράση Η κατανάλωση πορτοκαλιών και γκρέιπφρουτ μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου στις γυναίκες, αναφέρουν ειδικοί της Ιατρικής Σχολής στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας στο Νόριτς. Οι ερευνητές είδαν ότι τόσο η κατανάλωση των εσπεριδοειδών όσο και των χυμών τους προστατεύει τον εγκέφαλο, πιθανώς λόγω της μεγάλης περιεκτικότητάς τους σε έναν συγκεκριμένο τύπο αντιοξειδωτικών ουσιών.
Ισχύς και για τους άνδρες Η νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Stroke» είναι η πρώτη που διερευνά την επίδραση αποκλειστικώς των εσπεριδοειδών στον κίνδυνο εγκεφαλικού επεισοδίου. Στο πλαίσιό της περιελήφθησαν χιλιάδες γυναίκες που συμμετείχαν στη μεγάλη αμερικανική μελέτη «Nurses’ Health Study», ωστόσο οι ειδικοί εκτιμούν ότι τα αποτελέσματα ισχύουν και για τους άνδρες. Οι ερευνητές μελέτησαν την προστατευτική επίδραση που έχουν για τον εγκέφαλο τα φλαβονοειδή, μια κατηγορία αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχεται σε φρούτα, λαχανικά, στη μαύρη σοκολάτα και στο κόκκινο κρασί. Χρησιμοποίησαν στοιχεία που κάλυπταν διάστημα 14 ετών και αφορούσαν 69.622 γυναίκες οι οποίες παρείχαν πληροφορίες σχετικά με τη διατροφή τους. Μεταξύ άλλων οι εθελόντριες έδιναν κάθε τέσσερα χρόνια λεπτομέρειες σχετικά με την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών που έκαναν. Εξετάστηκε συγκεκριμένα η σχέση που είχαν οι έξι κύριες υποκατηγορίες φλαβονοειδών – φλαβανόνες, ανθοκυανίνες, φλαβαν-3-όλες, πολυμερή των φλαβονοειδών, φλαβονόλες, φλαβόνες – με τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού, αιμορραγικού εγκεφαλικού καθώς και με τον συνολικό κίνδυνο εμφάνισης εγκεφαλικού επεισοδίου.

Μείωση του κινδύνου ισχαιμικού επεισοδίου Δεν προέκυψε θετική σύνδεση μεταξύ της συνολικής κατανάλωσης φλαβονοειδών και του κινδύνου εγκεφαλικού επεισοδίου. Όπως όμως φάνηκε, οι γυναίκες που λάμβαναν μεγάλες ποσότητες από φλαβανόνες μέσω της κατανάλωσης εσπεριδοειδών αντιμετώπιζαν μικρότερο κατά 19% κίνδυνο εμφάνισης ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου (οφείλεται σε απόφραξη λόγω θρόμβωσης κάποιου αγγείου που τροφοδοτεί με αίμα τον εγκέφαλο) σε σύγκριση με εκείνες που λάμβαναν μικρότερες ποσότητες των αντιοξειδωτικών. Το υψηλότερο επίπεδο πρόσληψης φλαβανονών κυμαινόταν στα 45 mg ημερησίως και το μικρότερο στα 20 mg ημερησίως. Σημειώνεται ότι ένα ποτήρι χυμός πορτοκάλι του εμπορίου παρέχει 20-50 mg των συγκεκριμένων αντιοξειδωτικών ανάλογα με την επεξεργασία που έχει γίνει στο προϊόν και τις συνθήκες αποθήκευσής του. Στο πλαίσιο της μελέτης οι φλαβανόνες που λάμβαναν οι γυναίκες προέρχονταν κυρίως από την κατανάλωση πορτοκαλιών αλλά και χυμού πορτοκάλι (82%) καθώς και από την κατανάλωση γκρέιπφρουτ και χυμού γκρέιπφρουτ (14%). Ωστόσο οι ερευνητές συνιστούν στον πληθυσμό να προτιμά την κατανάλωση φρούτων και όχι έτοιμων χυμών οι οποίοι περιέχουν μεγάλες ποσότητες ζάχαρης.

Αντιφλεγμονώδης επίδραση Οπως σημείωσε η επικεφαλής της μελέτης Εντίν Κάσιντι, καθηγήτρια Διαιτολογίας και Υγείας στο Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας «μελέτες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη κατανάλωση φρούτων, λαχανικών και ιδιαιτέρως η πρόσληψη βιταμίνης C συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο εγκεφαλικού. Τα φλαβονοειδή φαίνεται ότι παίζουν τον ρόλο τους σε αυτήν την προστασία ενάντια στα εγκεφαλικά μέσω διαφορετικών μηχανισμών, συμπεριλαμβανομένων της βελτίωσης της λειτουργίας των αιμοφόρων αγγείων και της αντιφλεγμονώδους επίδρασής τους». Υπογραμμίζεται ότι προηγούμενη μελέτη είχε δείξει πως η κατανάλωση εσπεριδοειδών και χυμού εσπεριδοειδών, όχι όμως και άλλων φρούτων, προσέφερε προστασία ενάντια στον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου και εγκεφαλικής αιμορραγίας.

Από άλλη μελέτη είχε προκύψει ότι δεν υπάρχει σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης φρούτων με κίτρινο και πορτοκαλί χρώμα και της πρόληψης των εγκεφαλικών. Από τα συγκεκριμένα στοιχεία είχε πάντως φανεί σύνδεση μεταξύ της κατανάλωσης λευκών φρούτων όπως τα μήλα και τα αχλάδια και της μείωσης του κινδύνου εγκεφαλικού.

Μια τρίτη μελέτη που διεξήχθη σε γυναίκες στη Σουηδία έδειξε ότι όσες εξ αυτών λάμβαναν τα υψηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών ουσιών – η πρόσληψη γινόταν κατά 50% μέσω της κατανάλωσης φρούτων και λαχανικών – εμφάνιζαν  λιγότερα εγκεφαλικά επεισόδια σε σύγκριση με εκείνες που είχαν τα χαμηλότερα επίπεδα αντιοξειδωτικών στον οργανισμό τους.

Απαιτούνται περαιτέρω μελέτες Σύμφωνα με την δρα Κάσιντι απαιτούνται τώρα περαιτέρω μελέτες προκειμένου να επιβεβαιωθεί εάν οι φλαβανόνες προστατεύουν πράγματι από τα εγκεφαλικά και ποιος είναι ο μηχανισμός που κρύβεται πίσω από αυτήν την προστατευτική σύνδεση. Σχολιάζοντας τα νέα ευρήματα η δρ Σαρλίν Αχμέντ από τη βρετανική Ενωση για τα Εγκεφαλικά Επεισόδια τόνισε ότι «αυτά δεν θα έπρεπε να αποθαρρύνουν τον πληθυσμό από το να καταναλώνει και άλλα φρούτα και λαχανικά εκτός των εσπεριδοειδών, αφού όλα έχουν τα δικά τους οφέλη για την υγεία και αποτελούν σημαντικά ‘συστατικά’ μιας ισορροπημένης διατροφής». Η δρ Αχμέντ ανέφερε ότι ο καθένας μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο που διατρέχει για εγκεφαλικό επεισόδιο ακολουθώντας μια ισορροπημένη διατροφή η οποία περιέχει λίγο κορεσμένο λίπος και αλάτι, ελέγχοντας την αρτηριακή του πίεση και φροντίζοντας να ασκείται τακτικά.  

ΚΟΡΥΦΗ

Κουμκουάτ, προκλητική γεύση σε γλυκά και αλμυρά πιάτα Tης Νταϊάνας Κόχυλα

Το κουμκουάτ είναι ένα μικροσκοπικό εσπεριδοειδές με ιδιαίτερη γεύση
Το δέντρο κουμκουάτ στο μπαλκόνι μου έχει υποστεί λεηλασίες από παιδικό πόλεμο! Τα περισσότερα φρούτα του κόπηκαν πρόσφατα από μια ανεξέλεγκτη ομάδα επτάχρονων πολεμιστών που βρήκαν πρόθυμο στόχο τον σκύλο μας και τις αρωματικές βολίδες του δέντρου. Και, επειδή μου λείπουν τα κρεμαστά μικρά φρούτα τόσο πολύ (και οι δυνατότητες χρήσης τους στην κουζίνα μου), έπεισα τον σύζυγό μου (και οικογενειακό μας κηπουρό) να αγοράσει ακόμα λίγα μικρά δέντρα, που θα διασχίσουν το μισό Αιγαίο για να τα φυτέψουμε στον κήπο μας, στην Ικαρία. Τα μικρά φρουτάκια με το ζωηρό πορτοκαλί χρώμα αναπηδούσαν, καθώς ανέβαιναν τους λασπωμένους δρόμους προς το σπίτι μας. Το άρωμά τους είχε παραμείνει για ημέρες στο αυτοκίνητό μου: ένα πικάντικο άρωμα, που από καιρό έχει διεγείρει τη μαγειρική μου φαντασία.
Τα κουμκουάτ, ξένα στην Ελλάδα μέχρι και πριν από μισό αιώνα περίπου, προέρχονται από την Κίνα όπου ονομάζονται kam kwat, τρώγονται φρέσκα, γίνονται μαρμελάδες, χρησιμοποιούνται σε θρησκευτικές προσφορές και καλλιεργούνται ως διακοσμητικά φυτά. Μοιάζουν και μυρίζουν όπως τα γνωστά σε εμάς εσπεριδοειδή, αλλά δεν είναι. Έφτασαν στην Ελλάδα γύρω στο 1950 από έναν Άγγλο ονόματι Μέρλιν (το όνομά του, μάλιστα, χαρακτηρίζει ποικιλία άλλου εσπεριδοειδούς) ο οποίος είδε ότι υπήρχε μεγάλη επιχειρηματική δυναμική στην καλλιέργειά τους. Τα φύτεψε στη βόρεια πλευρά της Κέρκυρας. Μέχρι σήμερα το νησί παράγει περίπου 140 τόνους ετησίως- κυρίως στον Πλάτωνα, στον βορρά- όμως, παρά το γεγονός αυτό, το κουμκουάτ δεν έχει «τρυπώσει» στην κουζίνα μας όπως συμβαίνει με άλλα εσπεριδοειδή. Δεν υπάρχει σάλτσα με αυγά και κουμκουάτ (τύπου αυγολέμονο), ούτε λουκάνικα με άρωμα κουμκουάτ, ούτε αρνί με κουμκουάτ και αγκινάρες κ.λπ. Δεν χρησιμοποιούμε σε πολλές συνταγές της ελληνικής κουζίνας το μικροσκοπικό αυτό φρούτο, εκτός από τα γνωστά γλυκά του κουταλιού, τις μαρμελάδες, τα ζαχαρωμένα φρούτα και ένα λικέρ- που προσωπικά το κατατάσσω λίγο πιο πάνω από το σιρόπι για τον βήχα στην κλίμακα γεύσης. Παρ΄ όλα αυτά, εάν τα καλά πράγματα βγαίνουν σε μικρές συσκευασίες, τότε το κουμκουάτ- το πιο... εξωτικό μας, αλλά και πιο ξεχασμένο εσπεριδοειδές φρούτο μας- είναι ο πρωταγωνιστής. Το κουμκουάτ είναι ένα μικροσκοπικό φρούτο με ιδιαίτερη γεύση. Μου αρέσει να δημιουργώ με αυτά περίπλοκες αρωματικές βόμβες, με γεύση παράλληλα φρέσκια και ξινή αλλά και αψιά. Μάλιστα, μια χημική ουσία (λέγεται citronelly acetate) που υπάρχει στα κουμκουάτ είναι αυτή που ευθύνεται για την πικάντικη γεύση τους. Τα κουμκουάτ έχουν επίσης μια ελαιώδη υφή που παραμένει και αφήνει τη γλυκιά, σαν βερίκοκο επίγευση.
Τα κουμκουάτ αποτελούν πρόκληση για τους μη μυημένους. Τα περισσότερα εσπεριδοειδή καταναλώνονται για τον χυμό τους και πετιέται η φλούδα. Τα κουμκουάτ όμως τρώγονται ολόκληρα, και η γοητεία τους βρίσκεται στην αντίθεση μεταξύ της στυφής σάρκας και της παχιάς, γλυκιάς φλούδας τους. Έχει αρχίσει να μου αρέσει η πικάντικη, έντονη γεύση τους και η μαστιχωτή τους υφή. Είναι γεγονός ότι μοιάζει να ταιριάζουν περισσότερο σε επιδόρπια απ΄ ό,τι σε αλμυρά πιάτα, αλλά τα έχω δοκιμάσει ως συστατικό σε ωμό μαριναρισμένο ψάρι (ταιριάζουν καταπληκτικά με τη βορειοελλαδίτικη πέστροφα) και μαζί με πιπεράτη ρόκα το πιάτο έγινε ακόμα πιο πικάντικο. Εξαιρετικός συνδυασμός επίσης είναι ψητό λευκό ψάρι όπως σφυρίδα και κουμκουάτ μαζί με τζίντζερ και κάππαρη. Έχω φτιάξει πικάντικο τσάτνεϊ κουμκουάτ που έχω βάλει πάνω από ψητό χοιρινό και κοτόπουλο. Ταιριάζουν επίσης εκπληκτικά ωραία με ελιές Καλαμών και μπρόκολο.
Σε επιδόρπια βέβαια λάμπουν, μια και το αστραφτερό τους χρώμα φαίνεται τέλειο όταν γίνεται γκλασέ και σερβίρεται πάνω από γιαούρτι, παγωτό ή πανακότα, αλλά και πάνω σε ένα εύκολο, κιτρινωπό κέικ. Παραδόξως, ταιριάζουν επίσης εξαιρετικά με σοκολάτα, καφέ και καραμέλα. Τα κουμκουάτ μπορεί να είναι πολύ ιδιαίτερα για να ανέβουν στις πρώτες κατηγορίες- όπως μπορεί να είχε ονειρευτεί κάποτε ο Μέρλιν- αλλά η γευστική μοναδικότητά τους έχει κερδίσει μια θέση σίγουρα πιο αξιοπρεπή απ΄ ό,τι σαν στόχοι στα μπαλκόνια από μια συμμορία επτάχρονων αγοριών! Τα κουμκουάτ, ξένα στην Ελλάδα μέχρι πριν από μισό αιώνα, προέρχονται από την Κίνα όπου ονομάζονται kam kwat, τρώγονται φρέσκα και καλλιεργούνται ως διακοσμητικά φυτά

Κουμκουάτ σε μπράντι με γλυκάνισο
●1 λίτρο ●500 γραμμ. κουμκουάτ ●1 φλιτζ. ζάχαρη ●2 φλιτζ. νερό ●2 κομμάτια αστεροειδή γλυκάνισο ●1/4 φλιτζ. μπράντι 1. Τρυπάμε κάθε κουμκουάτ μέχρι το κέντρο. Βάζουμε μια κατσαρόλα με νερό να πάρει βράση και ζεματάμε τα κουμκουάτ. Ξαναβάζουμε και τα στραγγίζουμε.
2. Αναμειγνύουμε τη ζάχαρη και το νερό και βράζουμε για 5 λεπτά. Ρίχνουμε τα κουμκουάτ και τον γλυκάνισο, βάζουμε πάλι το νερό να πάρει βράση και κατόπιν σιγοβράζουμε για 5 λεπτά. Αφαιρούμε τα κουμκουάτ με μια κουτάλα σε ένα μπολ.
3. Ρίχνουμε το μπράντι στην κατσαρόλα, βράζουμε για να μειωθεί λίγο σε όγκο το σιρόπι και το ρίχνουμε πάνω από τα κουμκουάτ. Τα αφήνουμε να κρυώσουν, τα σκεπάζουμε και τα βάζουμε στο ψυγείο, όπου μπορούν να διατηρηθούν για αρκετές εβδομάδες.
Τάρτα με ζαχαρωμένα κουμκουάτ

Μια συνταγή από το βιβλίο «Uncommon Fruits and Vegetables» της Εlizabeth Schneider Για 8 μερίδες Ζύμη ●1 1/4 φλιτζ. αλεύρι ●4 κ.γ. ζάχαρη ●1/4 κ.γ. αλάτι ●8 κ.σ. κομματάκια κρύο ανάλατο βούτυρο ●1 κρόκο ●2 κ.σ. χυμό πορτοκαλιού Επικάλυψη ●1 φλιτζ. χυμό πορτοκαλιού ●1/2 φλιτζ. χυμό λεμονιού ●1 1/4 φλιτζ. ζάχαρη ●400 γρ. κουμκουάτ Γέμιση ●2 κρόκους + 1 αυγό ●1/2 φλιτζ. ζάχαρη ●6 κ.σ. βούτυρο μαλακό ●7/8 φλιτζ. ασπρισμένα αμύγδαλα, ψιλοαλεσμένα ●1/4 κ.γ. εκχύλισμα αμυγδάλου ●1 κ.σ. κονιάκ

1. Για τη ζύμη: Χτυπάμε αλεύρι, ζάχαρη και αλάτι στο μίξερ. Ρίχνουμε και το βούτυρο και χτυπάμε μέχρι να γίνει το μείγμα σαν χοντροαλεσμένος χυλός. Χτυπάμε τον κρόκο μαζί με τον χυμό και ρίχνουμε το μείγμα λίγο- λίγο στο αλεύρι ανακατεύοντας με πιρούνι. Φτιάχνουμε μια μπάλα, πιέζουμε σε παχύ δίσκο, πασπαλίζουμε με αλεύρι και βάζουμε στο ψυγείο για 1 ώρα.
2. Ανοίγουμε τη ζύμη σε κύκλο 32 εκ. Τη βάζουμε χαλαρά σε μια ταρτιέρα με αποσπώμενη βάση 25 εκ. Βάζουμε στην κατάψυξη για 15 λεπτά.
3. Βάζουμε αλουμινόχαρτο και φασόλια. Ψήνουμε στο κέντρο προθερμασμένου φούρνου στους 190 βαθμούς Κελσίου για 15 λεπτά. Βγάζουμε το αλουμινόχαρτο με τα φασόλια. Τρυπάμε τη βάση και τα πλάγια. Ψήνουμε για άλλα 10 λεπτά.
4. Αναμειγνύουμε τον χυμό λεμονιού και πορτοκαλιού με τη ζάχαρη σε ένα μικρό τηγάνι. Βράζουμε, ξαφρίζουμε και μετά σιγοβράζουμε μέχρι να γίνει παχύρρευστο σιρόπι 20- 25 λεπτά (να μην καραμελώσει).
5. Στο μεταξύ σκεπάζουμε με νερό τα κουμκουάτ σε μια κατσαρόλα. Μόλις πάρουν βράση σε δυνατή φωτιά, τα σουρώνουμε. Τα βάζουμε σε παγωμένο νερό. Τα σουρώνουμε. Κόβουμε τις άκρες και μετά σε 4-6 φέτες το καθένα, αφαιρώντας τους σπόρους. Τα ρίχνουμε στο σιρόπι και σιγοβράζουμε ελαφρά μέχρι να γίνουν διάφανα, 10-15 λεπτά. Τα βγάζουμε με τρυπητή κουτάλα και τα βάζουμε σε μια λαδόκολλα σε μία στρώση.
6. Χτυπάμε το αυγό και τους κρόκους στο μπλέντερ. Ρίχνουμε τη ζάχαρη χτυπώντας μέχρι να φουσκώσουν. Χτυπάμε μαζί και το βούτυρο. Μετά ρίχνουμε τα αμύγδαλα, το εκχύλισμα και το κονιάκ. Αδειάζουμε το μείγμα στην τάρτα. Ψήνουμε στο κέντρο του φούρνου στους 190 βαθμούς Κελσίου μέχρι να ροδίσει ομοιόμορφα, για 20 λεπτά.
7. Μόλις κρυώσει βάζουμε τα κουμκουάτ ανάποδα στη σειρά, σε ομόκεντρους κύκλους.
8. Ζεσταίνουμε το σιρόπι και το περιχύνουμε σε όλη την επιφάνεια. Όταν κρυώσει, σερβίρουμε.
Κεμπάμπ από κουμκουάτ σε κινέζικη μαρινάτα
Για 8 μερίδες ●2 κ.σ. σάλτσα hoisin ●2 κ.σ. σάλτσα σόγιας ●2 κ.σ. ζάχαρη ●4 κ.γ. χυμό πορτοκαλιού ●4 κ.γ. ουίσκι ●1 κ.σ. ξεφλουδισμένο και ψιλοκομμένο φρέσκο τζίντζερ ●1 κ.σ. ψιλοκομμένο σκόρδο ●1 κιλό χοιρινό χωρίς κόκαλα, κομμένο σε κυβάκια 3 εκ. ●2 φλιτζ. κουμκουάτ

1. Αναμειγνύουμε τη hoisin με τη σάλτσα σόγιας, τη ζάχαρη, τον χυμό πορτοκαλιού, το ουίσκι, το τζίντζερ και το σκόρδο σε ένα ρηχό πιάτο. Βάζουμε τα κυβάκια του χοιρινού μέσα στη μαρινάτα, τα γυρίζουμε να καλυφθούν καλά από όλες τις πλευρές και τα αφήνουμε να μαριναριστούν για 1-2 ώρες στο ψυγείο, σκεπασμένα.
2. Προθερμαίνουμε το γκριλ (βάζουμε τη σχάρα 15 εκ. από τη φωτιά). Περνάμε τα κυβάκια και τα κουμκουάτ ξεχωριστά σε σούβλες. Ψήνουμε τα χοιρινά κεμπάμπ στο γκριλ μέχρι να ροδίσουν από όλες τις πλευρές (για 12 λεπτά συνολικά), αλείφοντάς τα με επιπλέον μαρινάτα. Αλείφουμε τα κουμκουάτ με μαρινάτα και τα ψήνουμε (για 5 λεπτά συνολικά), γυρίζοντάς τα από όλες τις πλευρές για να ψηθούν ομοιόμορφα. Τα βγάζουμε από τις σούβλες και τα σερβίρουμε αμέσως.

ΚΟΡΥΦΗ

Μανταρίνι εναντίον καρκίνου Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ

Οι μικροί πορτοκαλί καρποί, εκτός από νόστιμοι και αρωματικοί, ανήκουν και στις αντιοξειδωτικές τροφές. Η μανταρινιά, όπως και τα υπόλοιπα εσπεριδοειδή, κατάγεται από την ανατολική Ασία (Κίνα, Ινδονησία κ.α.), όπου και καλλιεργούνταν αρκετές χιλιάδες χρόνια πριν φτάσει στην Ευρώπη. Οσον αφορά τη χώρα μας, οι πρώτες αναφορές ανάγονται στο 1829, οπότε αναφέρεται πως την έφερε στον Πόρο ο Ρώσος ναύαρχος Χέιδεν.

Σήμερα η καλλιέργειά της στην Ελλάδα καλύπτει έκταση περίπου 57.000 στρεμμάτων. Στην πρώτη θέση βρίσκεται η Αργολίδα, με 19.200 στρέμματα, και ακολουθούν Αρτα, Λακωνία, Χανιά, Κορινθία, Θεσπρωτία, Αιτωλοακαρνανία, Μεσσηνία κ.λπ. Στην αγορά βρίσκει κανείς από τον Οκτώβριο έως και τον Απρίλιο πολλές ποικιλίες και υβρίδια, οι κυριότερες εκ των οποίων είναι οι εξής:

α. Το κοινό μεσογειακό μανταρίνι (Citrus deliciosa), με καρπούς που ωριμάζουν από το Δεκέμβριο μέχρι το Φεβρουάριο. Διακρίνεται για τον λεπτό φλοιό κιτρινοπράσινου χρώματος, με σάρκα χυμώδη, πολύ αρωματική και γλυκιά, που όμως έχει πολλούς σπόρους (σπέρματα). Κάποτε ήταν η μόνη που καλλιεργούνταν στη χώρα μας, αλλά σήμερα εκτοπίζεται συνεχώς από τις άσπερμες ποικιλίες. Πλέον συναντάται κυρίως στη Χίο, την Κάλυμνο και την Κρήτη.

β. Οι κλημεντίνες (Citrus reticulata) Αλγερίου, Ισραήλ, Πόρου, Ρόδου κ.λπ. Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους με σφαιρικό, πεπλατυσμένο σχήμα. Η επιδερμίδα τους είναι λεπτή, πορτοκαλοκόκκινη, που χαλαρώνει κατά την ωρίμαση, ενώ η σάρκα τους είναι αρωματική, γλυκιά και άσπερμη ή ολιγόσπερμη. Με πορτοκαλί καρπούς, που ωριμάζουν από Οκτώβριο μέχρι Ιανουάριο, είναι η πλέον διαδεδομένη ποικιλία στην Ελλάδα.

γ. Τα σατσούμα (Citrus unshiu), τα οποία στην Ελλάδα καλλιεργούνται σε περιορισμένες εκτάσεις. Με καταγωγή από την Ιαπωνία, η ποικιλία αυτή έχει μικρούς έως μεγάλους σφαιρικούς καρπούς, πεπλατυσμένους, άσπερμους, αρκετά γλυκούς και ελαφρώς υπόξινους. Ο φλοιός τους είναι λεπτός, πορτοκαλί χρώματος, ο οποίος χαλαρώνει κατά την ωρίμαση. Ωριμάζουν από τον Οκτώβριο μέχρι το Δεκέμβριο.

δ.Τα Ενκορ (Εncore), μια όψιμη ποικιλία που ωριμάζει από το Φεβρουάριο μέχρι τον Απρίλιο. Ο καρπός τους είναι μεσαίου μεγέθους και η επιδερμίδα τους πορτοκαλοκίτρινη. Η σάρκα τους είναι πλούσια σε χυμό, γευστική, αλλά με πολλά σπόρια.

ε. Τελευταία, αλλά εξίσου σημαντική είναι η Ορτανικ (Citrus reticulata). Μια μεσοπρώιμη ποικιλία, με πολλά σπέρματα, που ωριμάζει από τον Ιανουάριο μέχρι το Φεβρουάριο. Ο καρπός της είναι μεγάλος και πλακέ. Εχει σάρκα ζουμερή, γευστική και αρκετά αρωματική.

Στο χώμα ή σε γλάστρα Η μανταρινιά είναι ένα πολύ όμορφο δέντρο. Ως καλλωπιστικό φυτό, μπορεί να φυτευτεί σε μεγάλη γλάστρα, χωρίς να έχει μεγάλες ανάγκες σε φροντίδα. Από την άλλη, στο χώμα θέλει ζεστό κλίμα και θερμοκρασίες που το χειμώνα δεν πρέπει να πέφτουν κάτω των -2° C. Σε περιπτώσεις, δε, που η θερμοκρασία πέσει κάτω από τους -5° C, η μανταρινιά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα επιβίωσης (καλό είναι σε αυτές τις περιπτώσεις να προστατεύουμε τους κορμούς των δέντρων, ιδιαίτερα αν είναι νεαρής ηλικίας, με κάποιο αντιπαγετικό υλικό. Σε περιοχές με ζεστό κλίμα και υψηλή ατμοσφαιρική υγρασία, οι καρποί είναι μεγαλύτερου μεγέθους και με περισσότερο χυμό, ενώ όταν, κατά την ωρίμαση των καρπών, ο καιρός είναι ζεστός, η γεύση τους είναι πολύ καλύτερη.

Προτιμά ηλιόλουστες και απάνεμες ζώνες και σε περίπτωση ισχυρών ανέμων κάποιος φυτοφράχτης, φυσικός ή τεχνητός, μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα. Είναι δέντρο που προτιμά γόνιμα εδάφη, με υψηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και με πολύ καλή στράγγιση. Αντιθέτως, αντιμετωπίζει προβλήματα σε εδάφη συνεκτικά και βαριά -που δεν αερίζονται-, καθώς και σε αυτά που περιέχουν υψηλά ποσοστά ασβεστίου και αλάτων.

Τι προσέχουμε Οταν προμηθευόμαστε μανταρίνια από την αγορά, θα πρέπει η επιδερμίδα τους να μην έχει κηλίδες, να είναι ελαστική και λαμπερή και να μην είναι ιδιαίτερα κολλημένη στη σάρκα τους. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος διατηρούνται για 2 με 3 ημέρες, ενώ στο οικιακό ψυγείο μέχρι 10 ημέρες.

Πλούσια σε βιταμίνες Τα μανταρίνια είναι πλούσια σε βιταμίνες A, B και C, σε καροτενοειδή και κάλιο (βοηθά στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης). Είναι πολύ υγιεινά φρούτα: περιέχουν τη μεγαλύτερη ποσότητα της αντιοξειδωτικής ουσίας ζεαξανθίνης και, σύμφωνα με δύο ιαπωνικές μελέτες, η συχνή κατανάλωσή τους μειώνει τις πιθανότητες να προσβληθεί κάποιος από καρκίνο του ήπατος, καρδιοπάθειες, εγκεφαλικά και διαβήτη.

Μανταρίνι: μάθε τα μυστικά του         Φλούδες μανταρίνι...   Μανταρίνι μυρωδά- το κι από σόι

ΚΟΡΥΦΗ

Το αμφιλεγόμενο φρούτο grapefruit Α. ΓΑΛΔΑΔΑΣ

Είναι πιο πολύ εισαγόμενο, έχει εντελώς ξενικό όνομα, θεωρήθηκε θαυματουργό απ΄ όσους «κατασκευάζουν» δίαιτες για να αδυνατίζουν οι συνάνθρωποί τους και επικίνδυνο για όσους κατασκευάζουν διάφορα φάρμακα για να μην ανεβαίνουν τα επίπεδα της χοληστερόλης, ενώ μπορεί να διαταράσσει και την παραγωγή ορμονών. Εχει και ένα βασικό συστατικό που το βρίσκουμε άφθονο πιο πολύ στις ντομάτες, ενώ όταν το τρώμε αφήνει μια κάπως πικρή, αλλά όχι δυσάρεστη γεύση στα χείλη. Τι είναι;
Λένε ότι πήρε το όνομά του στα αγγλικά, grapefruit, διότι οι μεγάλοι καρποί του εμφανίζονται από μακριά σαν να αποτελούν ένα υπερμέγεθες τσαμπί σταφύλι (grape), αν και αυτό δεν συμβαίνει σε όλες τις ποικιλίες. Στα γαλλικά το όνομά του pamplemousse έχει ολλανδικές ρίζες και σήμαινε «χονδρό λεμόνι». Δεν είναι όμως λεμόνι. Από τα τέλη του 19ου αιώνα είχαν αρχίσει τα παράδοξα με τον χυμό του. Στις Ηνωμένες Πολιτείες σε όποιες εκκλησίες οι πιστοί επέμεναν ότι τους είναι αδύνατον να δεχθούν Θεία Κοινωνία που να περιέχει αλκοόλ, οι ιερείς είχαν καταλήξει ότι θα τους έδιναν χυμό γκρέιπ-φρουτ! Σήμερα ορισμένοι που αποφεύγουν το αλκοόλ προτιμούν σαν υποκατάστατο ακριβώς αυτό τον χυμό διότι έχει βρεθεί πως περιέχει μια σειρά συστατικών που περιέχονται και στο κρασί, χρήσιμων στη μάχη για χαμηλότερη χοληστερόλη, μικρότερο κίνδυνο εναποθέσεων στις αρτηρίες και λιγότερες πιθανότητες για καρδιακό επεισόδιο.
Και είναι αλήθεια ότι κάποια στιγμή οι διαιτολόγοι το διαφήμισαν τρομακτικά. Για αυτούς ήταν σαν να ανακάλυψαν χρυσάφι. Οχι μόνο επειδή εντελώς απροσδόκητα βρίσκεται το φρούτο αυτό να περιέχει εξίσου πολύ λυκοπένιο με την ντομάτα. Η μεγάλη διαφήμισή του έγινε χάρη στο λεγόμενο «γαλλικό παράδοξο»: οι Γάλλοι έτρωγαν τέσσερις φορές περισσότερο βούτυρο και τρεις φορές περισσότερο ζωικό λίπος, είχαν περισσότερη χοληστερόλη και πίεση, κάπνιζαν όσο οι Αμερικανοί, αλλά οι καρδιοπάθειες σε αυτούς ήταν δυόμισι φορές λιγότερες σε αριθμό απ΄ ό,τι στους Αμερικανούς. Το εξήγησαν με το ότι οι Γάλλοι έπιναν (πολλές φορές) περισσότερο κόκκινο κρασί από τους άλλους και το κρασί περιείχε μια ομάδα ισχυρών αντιοξειδωτικών (φαινολικών) ενώσεων που ονομάζονται φλαβονοειδή.
Επειδή λοιπόν και ο χυμός του γκρέιπ-φρουτ περιείχε τα ίδια άρχισαν να τον εξετάζουν με μεγάλη προσοχή.
Υπήρχαν βέβαια και οικονομικά κίνητρα γι΄ αυτό αφού η Καλιφόρνια και μετά το Ισραήλ ήταν από τις χώρες με τη μεγαλύτερη παραγωγή γκρέιπ-φρουτ παγκοσμίως. Κάνει λοιπόν το Πανεπιστήμιο της Φλόριδας στα γρήγορα μια συγκριτική δοκιμή ανάμεσα σε επτά διαφορετικούς χυμούς. Καταλήγουν στο ότι ο χυμός του γκρέιπ-φρουτ περιέχει πολλά ιχνοστοιχεία και βιταμίνες, ενώ δίνει τις λιγότερες θερμίδες, αφού περιέχει πολύ λιγότερα σάκχαρα από άλλα φρούτα. Μαζί δίνει, σαν ένα ακόμη δώρο, τα φλαβονοειδή (με τη διαφορά πως πρέπει να πιεις τρεις φορές περισσότερο χυμό σε όγκο απ΄ ό,τι κρασί, για να πάρεις την ίδια ποσότητα, αλλά οι θερμίδες είναι πολύ λιγότερες). Και στις ίνες έχει υπεροχή: ένα πορτοκάλι δίνει επτά γραμμάρια, ένα μήλο πέντε, η μπανάνα τέσσερα και μισό γκρέιπ-φρουτ έξι. Το ένα τέταρτο της ημερήσιας ποσότητας που συνιστάται, αν δεν κάνω λάθος. Τη μισή ποσότητα αποτελούν ίνες που δεν είναι διαλυτές και βοηθούν στη μάχη κατά της δυσκοιλιότητας και άρα περιορίζουν τις πιθανότητες για καρκίνο του παχέος εντέρου. Την άλλη μισή ποσότητα ίνες διαλυτές και αυτό βοηθάει να περιορίζεται η χοληστερόλη στο αίμα. Στον χυμό όμως βρίσκουμε μόνο ένα μέρος από τα ωφέλιμα συστατικά του φρούτου αυτού. Δηλαδή πολλή βιταμίνη C, λιγότερο βιταμίνες Α, το σύμπλοκο Β, Ε και Κ, πολλή πηκτίνη που κατεβάζει τη χοληστερόλη, ασβέστιο, φολικό οξύ, φωσφόρο, κάλιο. Τη μεγάλη ωφέλεια την έχει όποιος τρώει ολόκληρο τον καρπό, ξεφλουδισμένο αλλά μαζί με το «άσπρο».
Και ενώ όλα αυτά τα καλά είχαν αρχίσει να γίνονται γνωστά, στις αρχές της δεκαετίας του ΄90 έγινε ένα πείραμα με εντελώς απροσδόκητα αποτελέσματα που άλλαξαν τη χωρίς επιφυλάξεις επέλαση του γκρέιπ-φρουτ στο διαιτολόγιο του σύγχρονου ανθρώπου...

ΚΟΡΥΦΗ

Ο καρπός της δίαιτας Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΤΑΡΟΥ

Το γκρέιπφρουτ φημίζεται για θεραπευτικές ιδιότητές, όμως θέλει προσοχή όταν συνδυάζεται με τη λήψη φαρμάκων

Με φανατικούς φίλους ή εχθρούς, το δημοφιλές αυτό εσπεριδοειδές με την ξινόπικρη γεύση δεν περνάει επ' ουδενί απαρατήρητο. Πλούσιο σε βιταμίνες Α, Β, C και πλείστες άλλες ευεργετικές ιδιότητες, το γκρέιπφρουτ φημίζεται για τη λιποδιαλυτική του δράση. Είτε καταναλώνεται σκέτο (η προσθήκη κανέλας μειώνει την πικρή γεύση του) είτε ως χυμός, το φρούτο αυτό προτιμάται κυρίως από όσους ακολουθούν διατροφή χαμηλή σε θερμίδες. Αν και είναι ιδανικό για δίαιτες, ωστόσο πρέπει να καταναλώνεται με προσοχή. Και αυτό γιατί επιστημονικές έρευνες έχουν δείξει, τελευταία, ότι ο χυμός του μπορεί να επηρεάσει σημαντικά (ενδεχομένως και αρνητικά) τη δράση αρκετών φαρμάκων.

Στις μέρες μας, ωστόσο, το Citrus paradisi, όπως ονομάζεται επιστημονικά το γκρέιπφρουτ, τις λιποδιαλυτικές ιδιότητες του οποίου όλοι εξυμνούν, καλλιεργείται ως επί το πλείστον στις ΗΠΑ, τη χώρα με τη μεγαλύτερη κατανάλωση παγκοσμίως. Η κατ' άλλους φυσική μετάλλαξη της φράπας (από τη διασταύρωση φράπας και πορτοκαλιού), εκτός από τις ΗΠΑ, που έχουν το 41% της παγκόσμιας παραγωγής, καλλιεργείται συστηματικά επίσης σε Κίνα, Νότια Αφρική, Μεξικό, Ισραήλ, Ισπανία, Αυστραλία, Αργεντινή κ.λπ.

Το εξωτικό φρούτο Mε καταγωγή που «παίζει» μεταξύ των νησιών Μπαρμπάντος, των Δυτικών Ινδιών και της Ασίας, το γκρέιπφρουτ -με τη χαρακτηριστική κιτρινωπή όψη- ήρθε στην Ευρώπη αρχικά ως καλλωπιστικό φυτό και μόλις στις αρχές του 19ου αιώνα άρχισε να επιλέγεται για τους καρπούς του. Στη χώρα μας καλλιεργείται από τα τέλη της δεκαετίας του '60, αλλά ουδέποτε συστηματικά. Σήμερα, το βρίσκουμε σε μικρές εκτάσεις στις ίδιες ζώνες με τα άλλα εσπεριδοειδή, όπως στην Αργολίδα, τη Λακωνία, την Αρτα, στα Χανιά, στην Αιτωλοακαρνανία, την Ηλεία και την Κορινθία. Το γκρέιπφρουτ είναι αειθαλές δέντρο και το ύψος του φτάνει τα 5 - 6 μ., ενώ κάποιες ποικιλίες του αγγίζουν -σε ιδανικές συνθήκες- τα 15 μ.

Εχει πυκνό φύλλωμα που αποτελείται από σκούρα πράσινα ή γυαλιστερά φύλλα και καρπούς με μαλακή και χυμώδη σάρκα που έχουν κίτρινο, ροζ ή βαθύ κόκκινο χρώμα, ανάλογα με την ποικιλία. Γενικά, οι καρποί του είναι μεγαλύτεροι απ' όλα τα άλλα εσπεριδοειδή. Ενδεικτικά, το βάρος τους κυμαίνεται από 200 έως 500 γρ., ενώ σε ορισμένες ποικιλίες φτάνουν τα 2 κιλά(!). Οι ποικιλίες του ταξινομούνται σε δύο ομάδες: τα κοινά ή λευκά και τα αιματόχρωμα. Στη χώρα μας καλλιεργούνται διάφορες ποικιλίες, οι συνιστώμενες όμως από το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τους νότιους νομούς της Πελοποννήσου και την Κρήτη είναι οι έγχρωμες (ένσπερμες) Red Blush και Star Ruby και οι άσπερμες λευκόσαρκες, ιδιαίτερα η March Seedless.

Βιολογικά και όχι κερωμένα Η καλλιέργεια του γκρέιπφρουτ έχει τους γνωστούς περιορισμούς των λοιπών εσπεριδοειδών: είναι δηλαδή ευαίσθητο στο κρύο και στις υψηλές θερμοκρασίες. Για τη φυσιολογική ανάπτυξή τους, όμως, απαιτούνται θερμοκρασίες μεταξύ 13 και 30 βαθμών Κελσίου - αν και αντέχουν και σε μικρότερες ή υψηλότερες θερμοκρασίες. Τα προβλήματα αρχίζουν να παρουσιάζονται πάνω από τους 38 βαθμούς Κελσίου (ιδιαίτερα όταν η θερμοκρασία αυτή συνδυάζεται με χαμηλή υγρασία) και κάτω από τους 0 βαθμούς Κελσίου. Εκεί που διαφοροποιούνται, όμως, τα γκρέιπφρουτ είναι οι μεγαλύτερες ανάγκες τους σε θερμότητα. Στα ξηρά κλίματα, συγκριτικά με τα υγρά, το χρώμα των καρπών είναι πιο έντονο και λαμπερό, η γεύση τους πιο καλή, το μέγεθος μεγαλύτερο και η περιεκτικότητα σε χυμό υψηλότερη.

Ως καλλιέργεια έχει αρκετούς εχθρούς και ασθένειες, που όμως μπορούν να αντιμετωπιστούν και με οικολογικά σκευάσματα. Σε γενικές γραμμές, θεωρείται μια επιβαρυμένη καλλιέργεια όσον αφορά τους ψεκασμούς με φυτοφάρμακα. Ιδίως τα εισαγόμενα γκρέιπφρουτ τις περισσότερες φορές είναι και «κερωμένα», δηλαδή μετά τη συγκομιδή έχουν απολυμανθεί με μυκητοκτόνα και επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη, για να μεγιστοποιηθεί ο χρόνος συντήρησής τους. Στην αγορά μπορούμε να βρούμε και βιολογικά γκρέιπφρουτ, εγχώρια αλλά και εισαγόμενα (τα βιολογικά, δεν έχουν απολυμανθεί, ούτε επικαλύπτονται εξωτερικά με παραφίνη). Τα εγχώρια τα βρίσκουμε από τα τέλη του Οκτωβρίου έως και τον Απρίλιο, ενώ τους υπόλοιπους μήνες η αγορά τροφοδοτείται από εισαγόμενα. Το μέγεθος δεν παίζει καθοριστικό ρόλο στην ποιότητά τους. Οταν τα επιλέγουμε, θα πρέπει να είναι γυαλιστερά από τη φύση τους, να είναι βαριά για το μέγεθός τους, να μην έχουν αμυχές, να μην είναι μαλακά και να μην έχουν σκούρα σημεία. Σε θερμοκρασία περιβάλλοντος -εφόσον είναι φρεσκοκομμένα- μπορούν να διατηρηθούν για 2 - 3 εβδομάδες, ενώ στο οικιακό ψυγείο ο χρόνος αυτός διπλασιάζεται.

«Βόμβα υγείας» υπό προϋποθέσεις Το «παραδοσιακό» αυτό διαιτητικό φρούτο είναι εξαιρετική πηγή βιταμινών Α, Β, C, φυτικών ινών και ισχυρών αντιοξειδωτικών ουσιών. Το γκρέιπφρουτ βοηθάει πραγματικά στη μείωση του λίπους και της χοληστερίνης, κυρίως χάρη στην πηκτίνη, που συνδέεται με τη λιποδιάλυση. Ταυτόχρονα, έχει αντιβακτηριδιακές ιδιότητες, οι οποίες ηρεμούν το πεπτικό έλκος και συμβάλλουν στη θεραπευτική διαδικασία. Τέλος, είναι ευρύτερα γνωστό σε όσους ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή, ότι το γκρέιπφρουτ επηρεάζει τον τρόπο απορρόφησης πολλών φαρμάκων από τον οργανισμό. Λόγω, λοιπόν, του ότι ο χυμός του μπορεί να επηρεάσει το μεταβολισμό, άλλοι τον αποφεύγουν εντελώς και άλλοι συνδυάζουν επίτηδες τα φάρμακα με ένα ποτήρι από αυτόν.

 ΚΟΡΥΦΗ

Περγαμόντο Μαγειρέψτε τη φλούδα του

Η πωλητρια στη λαϊκή αγορά του Χαλανδρίου το προπερασμένο Σάββατο, αφού μου έδειξε πώς να ξύσω και να καθαρίσω τη φλούδα του περγαμόντου, πέταξε τη σάρκα λέγοντας ότι δεν τρώγεται. Παρ’ όλο που με το περγαμόντο φτιάχνουμε μόνο μαρμελάδα και γλυκό του κουταλιού – κι αυτά με τη φλούδα του – το έχουμε περί πολλού. Το γλυκό του κουταλιού θεωρείται από τα πιο ωραία, με τη γλυκόπικρη γεύση του και την ωραία υφή του. Για να φτιαχτεί όμως απαιτεί κόπο και χρόνο. Η μαρμελάδα με περγαμόντο είναι από τις πιο νόστιμες που υπάρχουν. Το αρωματικό αυτό υβρίδιο  προέκυψε πιθανόν από διασταύρωση νεραντζιάς και λεμονιάς. Η λέξη προέρχεται από τα τούρκικα – beg amudo που σημαίνει «το αχλάδι του άρχοντα». Καλλιεργείται συστηματικά στην Καλαβρία (ειδικότερα σε 45 χωριά του νομού Ρέτζιο) για το αιθέριο έλαιό του, το οποίο χρησιμοποιείται στην αρωματοποιία, την ποτοποιία, τη μαγειρική και τη ζαχαροπλαστική. Στην Καλαβρία αρωματίζουν με αυτό σάλτσες για θαλασσινά και όστρακα, κυνήγι και σορμπέτο. Επίσης καταναλώνεται ως αφέψημα. Το αιθέριο έλαιο μπορούμε να το προμηθευτούμε στο κατάστημα «Tonic Essentials» στου Ψυρή (Παλλάδος 24-26. Τηλ. 210-3317.371). Ρίξτε μια δυο σταγόνες στο αυγολέμονο ή στη ρεβιθάδα!

Μαρμελάδα περγαμόντο Εμπνευσμένη από μια συνταγή του αμερικανού (εκ Παρισίων) ζαχαροπλάστη Ντέιβιντ Λίμποβιτζ. Είναι πεντανόστιμη  με ενδιαφέρουσα γλυκόπικρη γεύση. Χρειάζεται όμως υπομονή και επιμονή για να πετύχει.

Υλικά
Για 4 φλιτζάνια (γύρω στο 1 λίτρο)

8 μεγάλα περγαμόντα (περίπου 750 γρ.),
600 γρ. ζάχαρη,
1 λίτρο νερό,
μια πρέζα θαλασσινό αλάτι,
1 κ.σ. λιμοντσέλο ή κίτρο Νάξου ή λικέρ πορτοκάλι

Κόβουμε τις δύο άκρες από τα περγαμόντα  και στη συνέχεια τα κόβουμε σε λεπτές φέτες. Τοποθετούμε τα κομμάτια σε μια  κατσαρόλα με  νερό. Σε δυνατή φωτιά, αφού βράσει, συνεχίζουμε το βράσιμο για 5 λεπτά για να τα ξεπικρίσουμε. Στραγγίζουμε. Τοποθετούμε ξανά τα φρούτα στην κατσαρόλα μαζί με τη ζάχαρη και 1 λίτρο νερό. Ρίχνουμε και το αλάτι. Σιγοβράζουμε τη μαρμελάδα μέχρι να φθάσει στους 140 βαθμούς. Αυτό θέλει περίπου μισή ώρα. Μόλις τελειώσουμε με το βράσιμο και έχει πήξει η μαρμελάδα (θα φαίνεται λίγο αραιή αλλά θα πήξει λίγο ακόμα καθώς κρυώνει) προσθέτουμε το λικέρ. Με μια μεγάλη κουτάλα μεταφέρουμε τη μαρμελάδα σε 2 ή 4 βαζάκια των 500 ή 250 ml τα οποία έχουμε βράσει ή αποστειρώσει. Κλείνουμε. Αποθηκεύουμε τη μαρμελάδα σε δροσερό, σκοτεινό μέρος. Ταιριάζει θαυμάσια με τυρί μαστέλο Χίου στη σχάρα ή στο τηγάνι.
• Εάν δεν έχουμε θερμόμετρο ειδικό για καραμέλα, μπορούμε να δοκιμάσουμε τη μαρμελάδα ύστερα από περίπου μισή ώρα ως εξής: παίρνουμε μια κουταλιά και τη βάζουμε σε ένα πιατάκι στην κατάψυξη για 5 λεπτά. Oταν τη σπρώχνουμε με το κουτάλι, η μαρμελάδα «ζαρώνει» σαν δέρμα. Τότε είναι έτοιμη.

Περγαμόντο το διεθνές

ΚΟΡΥΦΗ

Φρούτα - λαχανικά και ΥΓΕΙΑ

Αντικαρκινικός ο χυμός του ροδιού                    Θερίζει η επιδηµία-φάντασµα του E.coli  

Αντί να πάρετε βιταμίνη C σε χάπι, φάτε ένα πορτοκάλι         Ιογενής ευρωπαϊκή πολιτική 

Ντομάτα Σύμμαχος κατά του καρκίνου Τα πορτοκάλια «ασπίδα» ενάντια στα εγκεφαλικά λόγω φλαβανόνων

Μούρα και φράουλες εναντίον Πάρκινσον

Φρούτα και λαχανικά «ασπίδα» για την καρδιά Περιορίζουν τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων όταν καταναλώνονται ωμά Τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιαγγειακών νοσημάτων σε άτομα που έχουν γενετική προδιάθεση περιορίζει η κατανάλωση ωμών φρούτων και λαχανικών, σύμφωνα με νέα καναδική μελέτη. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Μακ Μάστερ εξέτασαν τις περιπτώσεις σχεδόν 27.000 ατόμων σε διάφορα σημεία του πλανήτη - συμπεριλαμβανομένης της Ευρώπης, της Κίνας και της Λατινικής Αμερικής. Υγιεινή διατροφή για γερή καρδιά

Διαπίστωσαν ότι η κατανάλωση πέντε ή περισσότερων μερίδων ωμών φρούτων και λαχανικών την ημέρα ήταν ικανή να εξουδετερώσει τις «ένοχες» μεταλλάξεις ενός γονιδίου (9p21) στο χρωμόσωμα 9. Οι μεταλλάξεις αυτές πιστεύεται ότι εμφανίζονται στο 20% των κατοίκων του πλανήτη που έχουν καυκάσια καταγωγή.

Η υγιεινή διατροφή φάνηκε να φρενάρει την επικίνδυνη δράση των συγκεκριμένων μεταλλάξεων. Συγκεκριμένα, οι επιστήμονες είδαν ότι όσοι έφεραν τις μεταλλάξεις υψηλού κινδύνου αλλά παρόλα αυτά ακολουθούσαν ισορροπημένη διατροφή πλούσια σε ωμά φρούτα, λαχανικά και φρούτα του δάσους αντιμετώπιζαν τελικά τον ίδιο κίνδυνο καρδιακού επεισοδίου με εκείνους που έφεραν τη μετάλλαξη χαμηλού κινδύνου του ίδιου γονιδίου. «Τα αποτελέσματά μας υποστηρίζουν τις οδηγίες των φορέων δημόσιας υγείας που συνιστούν ότι η κατανάλωση πέντε ή περισσότερων μερίδων φρούτων και λαχανικών αποτελεί τρόπο για την ενίσχυση της καλής υγείας» αναφέρει η καθηγήτρια Σόνια Ανάντ. Στη μελέτη έλαβαν μέρος και ερευνητές από το Πανεπιστήμιο Μακ Γκίλ. Οι ερευνητές θεωρούν ότι χρειάζεται περαιτέρω έρευνα προκειμένου να διαπιστωθεί ο τρόπος με τον οποίο η διατροφή μπορεί να επιδρά στα γονίδια. Τα ευρήματα δημοσιεύονται στην επιθεώρηση «PLoS Medicine».

Φρούτα και λαχανικά δεν αρκούν για τους καπνιστές Η «θαυματουργή» καθημερινή κατανάλωση πέντε μερίδων φρούτων και λαχανικών δεν θωρακίζει ουσιαστικά τον οργανισμό από τον καρκίνο αν υπάρχουν τρεις επιβαρυντικοί παράγοντες: το κάπνισμα, η παχυσαρκία και η χρήση αλκοόλ. Μάλιστα η κατάσταση επιβαρύνεται αν κάποιοι από τους τρεις παράγοντες (ή και οι τρεις) συνυπάρχουν. Αυτό είναι το συμπέρασμα νέας έρευνας βρετανών επιστημόνων η οποία δημοσιεύθηκε στην επιθεώρηση «Βritish Journal of Cancer» και εξέτασε στοιχεία που συνελέχθησαν σε διάστημα δέκα ετών αναζητώντας αποδείξεις που να συνηγορούν στην επωφελή δράση της συγκεκριμένης διατροφικής «ασπίδας» κατά του καρκίνου. Ο κίνδυνος για εμφάνιση καρκίνου σχετίζεται περισσότερο με το πόσο πολύ τρώει και πίνει κανείς παρά με το τι τροφές καταναλώνει. Επιπλέον, ενώ το κάπνισμα αυξάνει ως και 50 φορές τις πιθανότητες ανάπτυξης διαφόρων μορφών καρκίνου, τα φρούτα και τα λαχανικά μειώνουν τον κίνδυνο κατά μόλις 10%. Ο επιδημιολόγος Τιμ Κι, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης, είπε ότι, ενώ τα οφέλη από την κατανάλωση φρούτων και λαχανικών είναι αδιαμφισβήτητα, δεν υπάρχουν αποδείξεις ότι από μόνα τους προστατεύουν από τον καρκίνο. «Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι σημαντικό συστατικό μιας υγιεινής δίαιτας και καλή πηγή θρεπτικών συστατικώναλλά μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι η αυξημένη κατανάλωσή τους εμποδίζει την εμφάνιση καρκίνου. Οπως φαίνεται, μετά το κάπνισμα, η παχυσαρκία και το αλκοόλ είναι οι σημαντικότεροι παράγοντες εμφάνισης καρκίνου» υπογράμμισε ο δρ Κι.

Φρούτα και λαχανικά για λεπτή σιλουέτα

Τα λαχανικά αλλάζουν τα γονίδιά μας! Επιστήμονες ανακαλύπτουν ότι το μικρο-RNA των τροφών φυτικής προέλευσης επηρεάζει την έκφρασή τους το αλκοόλ «ζάλιζε» τα μονοκύτταρα μειώνοντας την αντίδρασή τους ενάντια στις χημικές ουσίες στις οποίες εκτίθεντο. Συγκεκριμένα είδαν ότι παρήγαγαν μόλις το 25% της ιντερφερόνης τύπου 1, ενός μορίου σήμανσης που είναι γνωστό για την αντι-ιική του δράση. Ο ρόλος της ιντερφερόνης είναι ζωτικής σημασίας, καθώς αποτελεί την πρώτη αντίδραση του οργανισμού σε οποιαδήποτε ιογενή λοίμωξη Χωρίς αυτήν δεν είναι εφικτή η εξουδετέρωση του ιού.

Φρούτα και λαχανικά ενισχύουν τη φυσική ομορφιά Ειρήνη Βενιού 

Πέρα από υγιείς, μια διατροφή πλούσια σε φρούτα και λαχανικά μας κάνει πιο γοητευτικούς και λαμπερούς, υποστηρίζει νέα σκοτσέζικη μελέτη.  Όπως διαπίστωσαν οι ειδικοί του Πανεπιστημίου St Andrews οι κίτρινες και κόκκινες χρωστικές ουσίες που εντοπίζονται σε φρούτα και λαχανικά όπως π.χ. τα καρότα, οι τομάτες και τα μάνγκο, μπορούν να αλλάξουν την απόχρωση του δέρματος, κατά την απορρόφηση τους από τα λιποκύτταρα.

Χρυσός στο πιάτο Προς μεγάλη τους έκπληξη οι ερευνητές είδαν ότι η κατανάλωση δύο επιπλέον μερίδων φρούτων και λαχανικών την ημέρα για ένα διάστημα έξι εβδομάδων ήταν αρκετή για να χαρίσει στο δέρμα των εθελοντών μια χρυσαφένια λάμψη. Περαιτέρω έρευνα μάλιστα έδειξε ότι τα άτομα που κατανάλωναν μεγάλες ποσότητες φρούτων και λαχανικών αξιολογούνταν από άλλους ως πιο ελκυστικά, συγκριτικά με άτομα που κατανάλωναν μικρές ποσότητες. Οι ειδικοί πιστεύουν ότι η ανθρώπινη ματαιοδοξία θα μπορούσε ενδεχομένως να οδηγήσει τον κόσμο στον δρόμο της υγιεινής διατροφής. «Οι περισσότεροι από εμάς γνωρίζουμε ότι πρέπει να τρώμε πολλά φρούτα και λαχανικά, ωστόσο δεν διαθέτουμε επαρκή κίνητρα προκειμένου να υιοθετήσουμε και να ακολουθήσουμε μια υγιεινή διατροφή» εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης δρ Ρος Γουάιτχεντ. «Ελπίζουμε ότι υπογραμμίζοντας τα ταχύτατα οφέλη που χαρίζει η υγιεινή διατροφή στην εμφάνισή μας, θα βοηθήσουμε τον κόσμο ώστε να αρχίσει να τρέφεται πιο υγιεινά. Το να γνωρίζουμε ότι μέσα σε λίγες εβδομάδες θα είμαστε πιο γοητευτικοί, ίσως είναι πιο πειστικό σε σχέση με την υπόσχεση ότι κάποια στιγμή στη μετέπειτα ζωή μας θα διαπιστώσουμε τα ευεργετικά για την υγεία μας οφέλη της υγιεινής διατροφής» καταλήγει ο ειδικός.

Σπουδαία τα λάχανα! Α. Γαλδαδάς 

Πριν από μερικές δεκαετίες οι ερευνητές έκαναν μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση: ποντίκια που είχαν σκόπιμα εκτεθεί σε καρκινογόνους παράγοντες εμφάνιζαν αυξημένη αντίσταση στην προσβολή από έναν δεύτερο καρκινογόνο παράγοντα. Παρουσίαζαν, δηλαδή, μια ανθεκτικότητα οφειλόμενη σε ένζυμα που τα κύτταρά τους τα είχαν συνθέσει αντιδρώντας στην προσβολή από τον πρώτο παράγοντα. Αυτή η παρατήρηση οδήγησε στη σκέψη να αναζητηθούν ουσίες με χημική συμπεριφορά παρόμοια με αυτήν των καρκινογόνων παραγόντων, χωρίς όμως να είναι επικίνδυνες. Ηδη από τη δεκαετία του ‘60 υπήρχαν ενδείξεις ότι αυτός ήταν ένας καλός τρόπος να «ξεγελαστούν» τα κύτταρα και να αρχίσουν να παράγουν ένζυμα προστασίας από κάποιον αληθινό καρκινογόνο παράγοντα.

Οχι τυχαία τα βλέμματα των επιστημόνων στράφηκαν στα σταυρανθή, την οικογένεια λαχανικών που τα μέλη της ευτυχώς μπορούν να βρίσκονται συχνά στο τραπέζι ακόμη και του πιο φτωχού: κουνουπίδι, λάχανο, μπρόκολο, ρόκα, ρεπάνι, λαχανάκια Βρυξελλών. Η κατανάλωσή τους βάζει τον οργανισμό στη διαδικασία της παραγωγής των περιζήτητων ενζύμων που γι’ αυτά έγινε λόγος πριν και ειδικότερα της ουσίας ινδόλη-3-καρβινόλη, γνωστής στη βιβλιογραφία με τη συντομευμένη γραφή: I3C.

Ας δούμε τώρα πώς εμπλέκεται η Ι3C στην προστασία από τον καρκίνο. Οι θηλυκές ορμόνες οιστρογόνα, μετά την παραγωγή τους από τον γυναικείο οργανισμό, συμμετέχουν σε διάφορες αντιδράσεις. Συνολικά λοιπόν από αυτές τις αντιδράσεις μπορούν να προκύψουν δύο διαφορετικές πορείες. Στο τέλος της μιας προκύπτει 16-υδροξυ-οιστρόνη, που ενοχοποιείται για τη δημιουργία ανώμαλα πολλαπλασιαζόμενων κυττάρων στον ιστό του γυναικείου στήθους. Στην άλλη, την καλή περίπτωση, έχουμε στο τέλος παραγωγή 2-υδροξυ-οιστρόνης, μιας σχετικά αδρανούς ουσίας. Και οι δύο αυτές πορείες καθορίζονται από συγκεκριμένα ένζυμα. Η ποσότητά τους επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες.

Φαίνεται λοιπόν ότι η ουσία I3C, δηλαδή η ινδόλη-3-καρβινόλη, παίζει προστατευτικό ρόλο στην περίπτωση του καρκίνου του μαστού. Και είναι μια ουσία που βρίσκεται σε αφθονία ακριβώς στα σταυρανθή. Εχει αμφισβητηθεί από ενδοκρινολόγους το αν η αναλογία μεταξύ των δύο μορφών της υδροξυ-οιστρόνης, της 2- και της 16-, μπορεί να δείχνει την ύπαρξη ή την προδιάθεση για καρκίνο. Υπάρχουν όμως από την απέναντι πλευρά τα παρακάτω δεδομένα:

- 80 γυναίκες σε ισραηλινό κιμπούτζ δέχθηκαν να ακολουθήσουν δίαιτα με αρκετά σταυρανθή και από την ανάλυση των ούρων τους διαπιστώθηκε η αύξηση της «καλής» υδροξυ-οιστρόνης.

- Αυτό μπορεί να μην αναιρεί ακριβώς την αμφισβήτηση αλλά έχουμε και τη διαπίστωση ότι μετά την επανένωση Ανατολικής και Δυτικής Γερμανίας αυξήθηκε η εμφάνιση καρκίνου του στήθους στην (πρώην) ανατολική πλευρά, όταν σταμάτησαν να τρώνε τόσο πολύ βραστό λάχανο ξεπερνώντας την ανέχεια.

- Και αν αυτό φαίνεται ασαφές, μια πρωτότυπη έρευνα από το Πανεπιστήμιο του Ιλινόι δίνει άλλες διαστάσεις και στο προηγούμενο. Και ήταν πρωτότυπη γιατί είχαν την έμπνευση να ψάξουν την αιτία για την οποία οι πολωνές μετανάστριες στην Αμερική παρουσίαζαν ανεβασμένα ποσοστά προσβολής από καρκίνο του στήθους σε σχέση με τις συμπατριώτισσές τους πίσω στην Ευρώπη που τιμούσαν γενναία το λάχανο. Πήραν κύτταρα από γυναικείο στήθος προσβεβλημένο από καρκίνο, τα διήγειραν με τη θηλυκή ορμόνη και σε ορισμένα προσέθεταν στη συνέχεια εκχύλισμα από λάχανο ενώ σε άλλα όχι.  Ετσι διαπίστωσαν πως πραγματικά το λάχανο λόγω της ουσίας I3C αλλά και άλλων που περιέχει περιόριζε τον πολλαπλασιασμό των προσβεβλημένων κυττάρων.

Κάτι ακόμη που ανακαλύφθηκε την προηγούμενη χρονιά και θα κάνει κι άλλους να τρέξουν στον... μανάβη είναι η διαπίστωση ότι σε ποντικούς που υπέστησαν τη δοκιμασία μιας δίαιτας φορτωμένης με λίπη η χορήγηση I3C τούς έκανε να πάρουν λιγότερο βάρος σε σχέση με εκείνους που τη στερήθηκαν. Κάτι που έχει βάλει σε πειρασμό και όσους ασχολούνται με τη σωματοδομική (δηλαδή, το body building). Με άλλα λόγια, πολλοί είναι αυτοί που θα πρέπει να φωνάζουν: σπουδαία (αυτά) τα λάχανα. Για να χαρούν και οι παραγωγοί λίγο.

ΚΟΡΥΦΗ

«Σιδερένια» προστασία προσφέρουν τα βυσσινί φρούτα

Βρετανοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι τα φρούτα με βυσσινί χρώμα (π.χ. τα βατόμουρα) προστατεύουν τον ανθρώπινο οργανισμό από την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας, η νόσος του Πάρκινσον, του Αλτσχάιμερ κ.ά. Αυτές οι ασθένειες οφείλονται εν μέρει στη δράση ορισμένων παραγώγων του σιδήρου που ευθύνονται για την παραγωγή τοξινών που προκαλούν βλάβες στον οργανισμό.

Τα βατόμουρα διαθέτουν ουσίες που εμποδίζουν την εμφάνιση σοβαρών ασθενειών

Οι τοξίνες αυτές είναι γνωστές ως «υδροξυλικές ρίζες» και πιστεύεται ότι προκαλούν τις λεγόμενες εκφυλιστικές ασθένειες. Για να προστατευτεί ο οργανισμός από τη δράση των υδροξυλικών ριζών απαιτείται η λήψη συστατικών που προσδένονται στα παράγωγα του σιδήρου και αποτοξινώνουν τον οργανισμό. Εκτός από τα βυσσινί φρούτα υπάρχουν και άλλες τροφές που είναι πλούσιες σε τέτοια συστατικά (λαχανικά, πράσινο τσάι, κ.ά.), όμως ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ διαπίστωσαν ότι τα βυσσινί φρούτα καταφέρνουν να αποτοξινώνουν τον οργανισμό πιο αποτελεσματικά. Η έρευνα είναι η πρώτη που αποκαλύπτει ότι οι υδροξυλικές ρίζες συνδέονται με πολλές και διαφορετικές μεταξύ τους παθήσεις παρέχοντας στοιχεία που θα βοηθήσουν τους επιστήμονες να αναπτύξουν νέες μεθόδους αντιμετώπισής τους.

ΚΟΡΥΦΗ

Ρόδι, τρέξιμο και παπάγια, τα μυστικά της μακροζωίας

Ένα ξερό δαμάσκηνο την ημέρα Κάνει τον ορθοπεδικό πέρα (!) προλαμβάνοντας την οστεοπόρωση

ΠΙΝΑΚΑΣ ΕΠΟΧΙΚΟΤΗΤΑΣ ΦΡΕΣΚΩΝ ΦΡΟΥΤΩΝ                                                                                                                                  

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
1. Ο παραπάνω πίνακας δείχνει την εποχή που κυκλοφορούν "φρέσκα" τα κυριότερα φρούτα , δηλαδή τη φυσική τους εποχή.
2. Η εποχικότητα των φυτικών τροφών είναι δείκτης φρεσκότητας. Μια φρέσκια και στην "εποχή" της τροφή έχει περισσότερες βιταμίνες.

Τρόφιμα εκτός εποχής Διατροφική παγίδα ή ευκολη λύση;

ΚΟΡΥΦΗ

Φρούτα εποχής!

Είναι καλό να προτιμάμε φρούτα και κηπευτικά εποχής. Το φυτό όταν «κόβεται» και καταναλώνεται βάση του χρόνου ωρίμανσής του (όχι μέσα στα θερμοκήπια) σημαίνει ότι όλες οι φυσιολογικές του λειτουργίες γίνονται με την λιγότερη κατανάλωση ενέργειας, αλλά έχει και τη μεγαλύτερη διατροφική αξία. Για αυτό όταν προτιμάμε φρούτα, λαχανικά και κηπευτικά της εποχής, τότε και εμείς αγοράζουμε καλύτερα προϊόντα σε χαμηλότερη τιμή και δείχνουμε τον δρόμο στους παραγωγούς να στρέφονται σε αυτές τις καλλιέργειες. Στους παρακάτω πίνακες μπορούμε να δούμε τις εποχές των περισσότερων φρούτων και λαχανικών. 

Φρούτα 

Ιανουάριος

Πορτοκάλια, λεμόνια, μανταρίνια, γκρέιπ φρουτ, μήλα

Φεβρουάριος

Λεμόνια, πορτοκάλια, σταφίδες

Μάρτιος

Λεμόνια, πορτοκάλια, μήλα

Απρίλιος

Μήλα ψυγείου, φράουλες

Μάιος

Πορτοκάλια (βαλέντσια), φράουλες, κεράσια

Ιούνιος

Βερίκοκα, κεράσια, φράουλες, ροδάκινα

Ιούλιος

Βύσσινα, κεράσια, βερίκοκα, ροδάκινα, καρπούζια, πεπόνια

Αύγουστος

Πεπόνια, σύκα, καρπούζια, αχλάδια, σταφύλια

Σεπτέμβριος

Σταφύλια, σύκα, δαμάσκηνα, αχλάδια, μήλα, καρπούζια, πεπόνια

Οκτώβριος

Σταφύλια, ρόδια, μήλα

Νοέμβριος

Αχλάδια, μήλα, ρόδια, μανταρίνια, πορτοκάλια, λεμόνια

Δεκέμβριος

Μανταρίνια , πορτοκάλια, λεμόνια, μήλα, αχλάδια, σταφίδες.

ΚΟΡΥΦΗ

.ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ © 2008-2009 ΒΟΥΛΑ ΒΑΒΑΡΟΥΤΣΟΥ  

.....

.

Μετρητής 

Επισκεπτών

από 16/1/2009