ΠΟΝΟΣ

πλοηγείτε στον ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

Η ιστοσελίδα αυτή είναι τμήμα του οικοχώρου " ΥΓΕΙΑ"

ΠΟΝΟΣ
7 είδη πόνου που δεν πρέπει να αγνοήσετε	τελευταία ενημέρωση: 10/01/2013	Αυτοί που νιώθουν τον πόνο του άλλου - Ενσυναίσθηση
Όποιος αγαπάει πονάει... λιγότερο		Αυτοί που νιώθουν τον πόνο του άλλου - Ενσυναίσθηση
Νικήστε τον πόνο!		Κι όμως, ο πόνος νικιέται
Τα... πρόσωπα του πόνου στον ώμο		Έξυπνα φάρμακα κατά του πόνου
Κόψτε τον πόνο στη μέση		ΑΝΤΙΔΟΤΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΗΞΙΜΟ
Κολικός Νεφρού		ΑΝΤΙΔΟΤΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΗΞΙΜΟ
Κάθε πόνος θέλει το αναλγητικό του...		Πονάς; Ρωτάς!
Πόνος από medlook		ΑΡΝΗΤΙΚΑ ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ
ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ		Παθήσεις του σκελετού και Πόνος
Οι αγκαλιές απαλύνουν τον πόνο		Θεραπευτικό fitness για τον πόνο
Γιατί πονάμε όταν καιγόμαστε από τον ήλιο	Ημέρα Παρηγορητικής φροντίδας	Οι κοκκινομάλληδες πονούν περισσότερο;
Τα νεύρα που ευθύνονται για τη φαγούρα	Ημέρα Παρηγορητικής φροντίδας

Πονάς; Ρωτάς! Γράφει η ΣΟΦΙΑ ΝΕΤΑ

Τι είναι ο νευροπαθητικός πόνος; Πόσα είδη πόνου υπάρχουν; Πού μπορώ να απευθυνθώ; Πότε θα πρέπει να δραστηριοποιηθώ; Πώς να περιγράψω τον πόνο στον γιατρό μου για να καταλάβει τι νιώθω; Σε αυτά και άλλα ερωτήματα σχετικά με τον νευροπαθητικό πόνο και τα συμπτώματά του δίνει απαντήσεις ένα ελληνικό εξειδικευμένο site στην ηλεκτρονική διεύθυνση www.ponasrotas.gr

Ενα ελληνικό site ενημέρωσης για τον χρόνιο νευροπαθητικό πόνο Μέσα από το www.ponasrotas.gr, ο ενδιαφερόμενος μπορεί, μεταξύ άλλων, να ενημερωθεί για τον «μυστηριώδη» πόνο που νιώθει, να βοηθηθεί στο να κατανοήσει το είδος αυτού του πόνου, να διαβάσει για τις αιτίες που τον προκαλούν, ώστε να μπορεί να περιγράψει τα συμπτώματα που νιώθει όταν απευθυνθεί σε έναν ειδικό γιατρό. Το site ενημέρωσης για τον πόνο είναι στον «αέρα» με την υποστήριξη της Pfizer Hellas. Η δημιουργία του διαδικτυακού τόπου www. ponasrotas.gr, εντάσσεται στο παγκόσμιο πλαίσιο των δράσεων που υλοποιεί η εταιρεία για την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση του κοινού για τον χρόνιο νευροπαθητικό πόνο.

Νευροπαθητικός πόνος Ο πόνος είναι μία από τις φυσιολογικές αντιδράσεις του οργανισμού μας που μας ειδοποιεί για δυσλειτουργίες στο σώμα μας ή για επιβλαβείς εξωγενείς παράγοντες. Ο οξύς πόνος (περιγράφεται επίσης ως βραχύς πόνος) συνιστά γενικά προειδοποιητικό σήμα και είναι ζωτικής σημασίας, καθώς προστατεύει, για παράδειγμα, από τα εγκαύματα και σηματοδοτεί την ύπαρξη τραυμάτων και λοιμώξεων. Ο οξύς πόνος, που προφανώς συνδέεται με τραυματισμό και υποχωρεί μετά την επούλωση, συνήθως έχει διάρκεια μικρότερη από ένα μήνα. Ωστόσο, ο πόνος που συνεχίζεται για πολύ καιρό μετά την επούλωση ή την αποκατάσταση του τραύματος είναι γνωστός ως χρόνιος πόνος και μπορεί να μετατραπεί σε σοβαρό και ανυπόφορο πρόβλημα. Σχεδόν 1 στα 5 (19%) άτομα στην Ευρώπη υποφέρει από χρόνιο πόνο.

Ο πόνος στα νεύρα είναι ένα είδος χρόνιου πόνου που οφείλεται είτε σε βλάβη των νεύρων που υπό φυσιολογικές συνθήκες αναγνωρίζουν το αίσθημα του πόνου, είτε σε τραυματισμό μέρους του νευρικού συστήματος που μεταφέρει τα σήματα πόνου, όπως η σπονδυλική στήλη ή ο εγκέφαλος.

Σωστή αντιμετώπιση Αυτό το είδος πόνου, γνωστό ως νευροπαθητικός πόνος, δεν έχει τον προστατευτικό ρόλο του οξέος πόνου και πρέπει να διαγνωστεί και να αντιμετωπιστεί σωστά. Πλήθος παθήσεων είναι δυνατόν να προκαλέσουν άμεση βλάβη στα νεύρα και κατά συνέπεια νευροπαθητικό πόνο, όπως η σκλήρυνση κατά πλάκας ή οι τραυματισμοί από ατύχημα. Ο ακρωτηριασμός ενός μέλους αποτελεί επίσης μια ευρέως γνωστή αιτία νευροπαθητικού πόνου (πόνος μέλους-φαντάσματος).

Ο νευροπαθητικός πόνος μπορεί επίσης να αποτελεί μια σχετικά συχνή επιπλοκή άλλων παθήσεων που συσχετίζονται με τα νεύρα. Αυτές οι παθήσεις περιλαμβάνουν τον διαβήτη, τον έρπητα ή την οσφυαλγία. Αυτό εξηγεί γιατί ο νευροπαθητικός πόνος μπορεί να αποτελεί συνηθέστερη αιτία χρόνιου πόνου από ό,τι αντιλαμβάνεται ο περισσότερος κόσμος.

Ο χρόνιος νευροπαθητικός πόνος και οι επιπτώσεις του Ο νευροπαθητικός πόνος θεωρείται μία από τις χρόνιες παθήσεις που ασκούν σωματική και ψυχολογική επίδραση στο άτομο, δημιουργώντας τελικά ένα αναπόφευκτο οικονομικό φορτίο, που αποτελεί μια σημαντική πρόκληση και για τα συστήματα υγείας.

Τι είναι νευροπαθητικός πόνος;

Σαρώνουν τον ανθρώπινο εγκέφαλο για να φτιάξουν τον «χάρτη του πόνου»

Επιστήμονες ανακοίνωσαν ότι για πρώτη φορά βρίσκονται κοντά στη δημιουργία ενός χάρτη του εγκεφάλου που θα αφορά αποκλειστικά τον πόνο. Το επίτευγμα αναμένεται να βοηθήσει στον εντοπισμό του ακριβούς σημείου του πόνου, αλλά και να δώσει πληροφορίες για την έντασή του. Η ένταση του πόνου είναι ένα από τα πιο αμφιλεγόμενα δεδομένα, καθώς ο πόνος δεν είναι μία απλή λειτουργία, αλλά συνδέεται με τις εμπειρίες του παρελθόντος και τον τρόπου που βιώνει ο καθένας ξεχωριστά κάποια συναισθήματα. Για να βρουν τα δύο ζητούμενα, νευροεπιστήμονες από το Πανεπιστημιακό Κολέγιο του Λονδίνου χρησιμοποίησαν μία ειδική τεχνολογία σάρωσης του εγκεφάλου, προκειμένου να αναλύσουν τις δομές του και να παρατηρήσουν τον τρόπο με τον οποίο αντιδρά ο εγκέφαλος στον πόνο. Με τη διαδικασία αυτή θα καταλάβουν από ποιο σημείο του σώματος ξεκινά ο πόνος και σε ποιο σημείο του εγκεφάλου καταλήγει. Τα δεδομένα από τα σήματα που θα συλλέξουν θα αποτελέσουν τον «χάρτη του πόνου», όπως ονομάστηκε ήδη. «Οταν εμφανίζεται ο πόνος σε διαφορετικά μέρη του σώματος, το σήμα του μεταφέρεται σε διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου, όπως πάντα δίνει το ίδιο τελικό αποτέλεσμα, το αίσθημα του πόνου», εξηγεί η δρ Φάβια Μανσίνι, καθηγήτρια γνωσιακής νευρολογίας. Η τεχνική αυτή θα βοηθήσει τους γιατρούς να αναλύσουν την ένταση του πόνου, καθώς μέχρι σήμερα η διάγνωση για τον πόνο, που είναι πολύ ευαίσθητο θέμα, βασίζεται αποκλειστικά στην περιγραφή του ασθενούς. Επίσης, ειδικοί εκτιμούν ότι η δημιουργία του «χάρτη του πόνου» θα βάλει τέλος στο αιώνιο ερώτημα εάν οι άνδρες πονούν λιγότερο από τις γυναίκες και θα αποκαλύψει ποιο από τα δύο φύλα τελικά έχει περισσότερες αντοχές στον πόνο.

ΚΟΡΥΦΗ

7 είδη πόνου που δεν πρέπει να αγνοήσετε

Ο όρος “αναγκαίο κακό” ταιριάζει απόλυτα στην περίπτωση του πόνου. Κανείς δε θέλει να πονάει, όμως είναι ένας τρόπος το σώμα μας να στείλει το σήμα ότι κάτι δεν πάει καλά. Και μπορεί συχνά ο πόνος να είναι απλά μια ενόχληση ή το αποτέλεσμα μιας απότομης κίνησης ή της υπερκατανάλωσης φαγητού ή ποτού, όμως ενίοτε μπορεί να είναι το καμπανάκι ότι κάτι πιο σοβαρό συμβαίνει στον οργανισμό μας.

Ας δούμε λοιπόν σε ποιες περιπτώσεις σύμφωνα με τους ειδικούς πρόκειται για πόνους που δεν πρέπει να αγνοήσετε και γιατί. Και φυσικά σε περίπτωση αμφιβολίας ζητήστε οπωσδήποτε ιατρική βοήθεια.

1- Ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής σας

Ζητήστε ιατρική βοήθεια αμέσως. Αν πρόκειται για ασυνήθιστο πονοκέφαλο, λένε οι ειδικοί, θα μπορούσε ακόμη και να συνδέεται με εγκεφαλική αιμορραγία ή με όγκο στον εγκέφαλο. Για οποιοδήποτε πόνο, δεν είστε σίγουροι από τι προκλήθηκε, χρειάζεται να συμβουλευτείτε άμεσα γιατρό.

Η Sharon Brangman, εκπρόσωπος της Αμερικανικής Γηριατρικής Εταιρείας, σημειώνει: «Όταν κάποιος λέει ότι έχει το χειρότερο πονοκέφαλο της ζωής του, αυτό που μάθαμε στην ιατρική εκπαίδευση είναι ότι αποτελεί ένα κλασικό σημάδι για ανεύρυσμα εγκεφάλου. Για αυτό το λόγο είναι απαραίτητη η άμεση ιατρική βοήθεια».

2- Πόνος ή δυσφορία στο στήθος, το λαιμό, το σαγόνι, τον ώμο, το βραχίονα ή την κοιλιά

Ο πόνος στο στήθος θα μπορούσε να είναι σημάδι καρδιακής προσβολής. Ωστόσο αυτό που πρέπει να θυμάστε είναι ότι στις καρδιακές παθήσεις συνήθως εμφανίζεται δυσφορία, όχι πόνος. «Μην περιμένετε να νιώσετε πόνο», δηλώνει ο Αμερικανός καθηγητής καρδιολογίας, Jerome Cohen. «Όσοι πάσχουν από καρδιά μιλούν για πίεση, όχι για πόνο. Νιώθουν απίστευτο βάρος στο στήθος».

Η δυσφορία που συνδέεται με την καρδιά μπορεί επίσης να εμφανιστεί στο στήθος, στο λαιμό, το σαγόνι, τον αριστερό ώμο ή βραχίονα ή στην κοιλιά και μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία. Πολύ συχνά οι ασθενείς καθυστερούν να πάνε στο γιατρό επειδή το παρερμηνεύουν ως καούρα.

«Δε θα ανησυχούσα για έναν 18χρονο αλλά αν ένα άτομο έχει ανεξήγητη, επίμονη δυσφορία και ξέρει ότι ανήκει στην ομάδα υψηλού κινδύνου, δε θα πρέπει να περιμένει ούτε λεπτό», τονίζει ο Jerome Cohen. «Στις γυναίκες τα σημάδια δυσφορίας μπορεί να είναι πιο λεπτά. Η καρδιακή νόσος μπορεί να εκδηλωθεί με συμπτώματα, όπως φούσκωμα ή δυσφορία στην κοιλιά. Επίσης συνοδεύεται από αίσθημα κόπωσης».

Ο κίνδυνος για καρδιακές παθήσεις αυξάνεται δραματικά μετά την εμμηνόπαυση. Μπορεί να αποτελέσει αιτία θανάτου πιο συχνά στις γυναίκες από τους άνδρες, παρά το γεγονός ότι οι άνδρες διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο σε οποιαδήποτε ηλικία. Οι γυναίκες πρέπει να είναι σε επαγρύπνηση.

3- Πόνος χαμηλά στη μέση ή στην ωμοπλάτη

Ο πόνος μπορεί να είναι συνεχής ή ξαφνικός. Τις περισσότερες φορές είναι αρθρίτιδα, επισημαίνει η καθηγήτρια γηριατρικής, Sharon Brangman. «Υπάρχει όμως η πιθανότητα να συνδέεται με τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ή με κοιλιακά προβλήματα». Ιδιαίτερα προσεκτικοί πρέπει να είναι όσοι έχουν υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτη και οι καπνιστές.

4- Σοβαρός πόνος στην κοιλιά

Μην αγνοείτε τον επίμονο και δυνατό πόνο στην κοιλιά. Οι παθήσεις της χοληδόχου κύστεως, τα προβλήματα του παγκρέατος, το έλκος στομάχου και οι διαταραχές του εντέρου είναι μερικές από τις πιθανές αιτίες του κοιλιακού πόνου, που χρειάζονται μεγάλη προσοχή.

5- Πόνος στη γάμπα

Ένας από τους λιγότερο γνωστούς κινδύνους είναι η φλεβική θρόμβωση, ένας θρόμβος αίματος που μπορεί να παρουσιαστεί σε βαθιές φλέβες των ποδιών και να αποδειχτεί ιδιαίτερα επικίνδυνος. Ο καρκίνος, η παχυσαρκία, η ακινησία λόγω παρατεταμένης παραμονής στο κρεβάτι, η εγκυμοσύνη και η προχωρημένη ηλικία συμπεριλαμβάνονται μεταξύ των παραγόντων κινδύνου.

Μερικές φορές προκαλείται μόνο πρήξιμο, χωρίς πόνο. Αν έχετε πρήξιμο ή πόνο στους μυς της γάμπας, επισκεφτείτε το γιατρό σας.

6- Κάψιμο στα πόδια

Σε ορισμένα άτομα που δεν γνωρίζουν ότι έχουν διαβήτη, αυτό είναι ένα από τα πρώτα συμπτώματα. Είναι κάτι σαν κάψιμο ή σα να σε τρυπάνε καρφίτσες στα πόδια, κάτι που μπορεί να υποδεικνύει βλάβη στα νεύρα.

7- Ασαφείς, συνδυασμένοι ή ιατρικώς ανεξήγητοι πόνοι

«Διάφορα επώδυνα, σωματικά συμπτώματα είναι κοινά στην κατάθλιψη», αναφέρει ο ψυχίατρος, Thomas Wise. «Οι ασθενείς συνήθως παραπονιούνται για πονοκεφάλους, πόνο στην κοιλιά ή στα άκρα ή μερικές φορές για συνδυασμό αυτών των πόνων».

Επειδή ο πόνος μπορεί να είναι χρόνιος και δεν είναι τρομερά εξουθενωτικός, τα καταθλιπτικά άτομα, οι οικογένειές τους αλλά και οι επαγγελματίες υγείας συχνά αγνοούν τα συμπτώματα. Επιπλέον, όσο πιο βαριά είναι η μορφή της κατάθλιψης, τόσο μεγαλύτερη δυσκολία έχει ο ασθενής να περιγράψει τα συναισθήματά του. Όλα αυτά μπορούν να οδηγήσουν σε λάθος διάγνωση.

Άλλα συμπτώματα που πρέπει να σας ανησυχήσουν είναι η απομόνωση και η έλλειψη διάθεσης για οτιδήποτε. «Ζητήστε βοήθεια όταν έχετε χάσει το ενδιαφέρον σας για δραστηριότητες, δεν είστε σε θέση να εργαστείτε ή να σκεφτείτε αποτελεσματικά και δεν μπορείτε να συναναστραφείτε με τους άλλους ανθρώπους. Και μην υποφέρετε σιωπηλά όταν πληγώνεστε», υπογραμμίζει ο Thomas Wise.

Οι επιστήμονες κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου επισημαίνοντας ότι η κατάθλιψη δεν υποβαθμίζει απλά την ποιότητα ζωής του ασθενούς. Θα πρέπει να αντιμετωπίζεται με επιθετική αγωγή πριν προκαλέσει δομικές αλλαγές στον εγκέφαλο.

ΚΟΡΥΦΗ

Αυτοί που νιώθουν τον πόνο του άλλου

Το να νιώθει κάποιος κυριολεκτικά τον πόνο του άλλου αποδεικνύεται τελικά ότι μπορεί και να μην είναι απλώς σχήμα λόγου, αφού σύμφωνα με νέα στοιχεία ορισμένοι άνθρωποι έχουν διαφορετική αντίδραση στον πόνο των άλλων.

Βρετανοί ερευνητές χρησιμοποίησαν μεθόδους απεικόνισης του εγκεφάλου για να δείξουν ότι σε άτομα που λένε ότι αισθάνονται τον πόνο των άλλων, παρατηρείται εντονότερη δραστηριότητα στα κέντρα πόνου του εγκεφάλου τους όταν βλέπουν κάποιον άλλο σε δύσκολη κατάσταση. Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές εξέθεσαν 108 φοιτητές κολεγίου στη θέα εικόνων από επώδυνες καταστάσεις, που κυμαίνονταν από τραυματισμούς αθλητών μέχρι ασθενείς που υποβάλλονταν σε επώδυνες ιατρικές πρακτικές. Διαπίστωσαν στη συνέχεια ότι, ενώπιον τουλάχιστον μιας εικόνας, περίπου το ένα τρίτο των φοιτητών όχι μόνο είχε μια συναισθηματική αντίδραση αλλά στιγμιαία ένιωσε και πόνο στην ίδια περιοχή του τραύματος της εικόνας. Στην απεικόνιση ήταν επίσης ευδιάκριτη η διαφορά στην ένταση της δραστηριότητας σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον πόνο, στα άτομα που έδειξαν τη μεγαλύτερη ευαισθησία. «Θεωρούμε ότι αυτό επιβεβαιώνει πως τουλάχιστον ορισμένοι άνθρωποι έχουν μια ακαριαία φυσική αντίδραση όταν παρατηρούν άλλους που βιώνουν έναν τραυματισμό ή εκφράζουν τον πόνο τους», δήλωσε ο δρ Στιούαρτ Ντερμπισίαρ, εκ των ερευνητών του Πανεπιστημίου του Μπίρμιγχαμ που πραγματοποίησαν την έρευνα.

Γιατί η ενσυναίσθηση του πόνου των άλλων είναι εγκεφαλική λειτουργία

Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗΣ

Το ότι οι άνθρωποι -αλλά και τα περισσότερα ανώτερα θηλαστικά- είναι ικανοί να αντιλαμβάνονται, να συναισθάνονται και να βιώνουν τα αισθήματα της χαράς ή του πόνου που αισθάνεται ένα τρίτο πρόσωπο είναι μια κοινότοπη διαπίστωση που επιβεβαιώνεται από την καθημερινή μας εμπειρία. Λιγότερο κοινότοπη αποδεικνύεται η κατανόηση των νευροεγκεφαλικών μηχανισμών στις οποίες βασίζεται και των βιοψυχολογικών αναγκών που ικανοποιεί αυτή η σχεδόν μαγική ικανότητά μας να αναγνωρίζουμε, και κυρίως να βιώνουμε σε πρώτο πρόσωπο, τις εσωτερικές και προσωπικές εμπειρίες των άλλων. Αυτή η αδιαφανής και μέχρι πρόσφατα παρεξηγημένη βιολογική μας ικανότητα, η οποία περιγράφεται από τους ειδικούς ως «ενσυναίσθηση», αποτελεί πλέον αντικείμενο μελέτης των νευροεπιστημών. Χάρη σε αυτόν τον διεπιστημονικό τομέα έρευνας -που περιλαμβάνει τη νευρολογία, τη νευροβιολογία, τη νευροψυχολογία και κάποιες γνωσιακές επιστήμες- αρχίζουμε να κατανοούμε τις νευροφυσιολογικές προϋποθέσεις και τις ψυχοβιολογικές λειτουργίες του φαινομένου της ενσυναίσθησης.

Αν, όπως επιβεβαιώνουν οι πιο πρόσφατες έρευνες, η «ενσυναίσθηση», δηλαδή η μη συνειδητή και συνεπώς η μη λεκτική ικανότητά μας να αντιλαμβανόμαστε νοητικά τα προσωπικά βιώματα των συνανθρώπων μας, αποτελεί μία από τις βασικές προϋποθέσεις όχι μόνο της κοινωνικής μας ζωής, αλλά και της βιολογικής επιβίωσής μας ως κοινωνικών όντων, τότε θα πρέπει να βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στην αρχιτεκτονική του εγκεφάλου μας: να είναι δηλαδή εγγεγραμμένη στα λειτουργικά νευρωνικά κυκλώματα της πολύπλοκης μηχανής του νου που βρίσκεται μέσα στο κρανίο μας.

Ολα τα ευγενή μας συναισθήματα -η συμπόνια, ο αλτρουισμός, ακόμη και ο έρωτας- εξαρτώνται από αυτή την ιδιαίτερα αναπτυγμένη ικανότητα του είδους μας για ενσυναίσθηση. Για παράδειγμα, η Μαρία, ένα συμπαθητικό κοριτσάκι τριών ετών, βρίσκεται στην παιδική χαρά και βλέπει τον Γιώργο, ένα άγνωστο συνομήλικο παιδάκι, να κλαίει σπαραχτικά επειδή έπεσε από την κούνια. Η άμεση αντίδρασή της είναι να βάλει κι αυτή τα κλάματα και αμέσως μετά να του προσφέρει την αγαπημένη της κούκλα για να τον παρηγορήσει. Και θα ήταν μεγάλο σφάλμα να πιστέψει κανείς ότι τέτοιες εκδηλώσεις ενσυναίσθησης του πόνου των άλλων αφορούν μόνο τα νήπια. Πώς όμως θα μπορούσαμε να ορίσουμε αυτή την ευχέρεια των περισσότερων ανθρώπων να αναγνωρίζουν και να βιώνουν οι ίδιοι τις εμπειρίες και τα συναισθήματα των άλλων;

Οι σημερινοί νευροεπιστήμονες και οι εξελικτικοί ψυχολόγοι υιοθέτησαν την έννοια «empathy», η οποία ορθά αποδίδεται στα ελληνικά ως «ενσυναίσθηση» και όχι βέβαια ως «εμπάθεια» ή ως «συμπάθεια», έννοιες που έχουν εντελώς διαφορετική σημασία. Στην προσπάθειά μας να ορίσουμε αυτή τη μάλλον ασαφή και σκοτεινή έννοια ανατρέξαμε σε ένα σύγχρονο Λεξικό Ψυχολογίας. Εκεί βρήκαμε τον ακόλουθο ορισμό: «Η ικανότητα ενός ατόμου να κατανοεί και να συμμερίζεται τα συναισθήματα, τις σκέψεις, και τις ανησυχίες ενός άλλου ανθρώπου "σαν να" ήταν αυτός ο άλλος, διατηρώντας όμως την ακεραιότητά του» (βλ. Λεξικό Ψυχολογίας, εκδ. Τόπος, 2008). Μολονότι, σχετικά ακριβής, αυτός ο ορισμός περιορίζει την ενσυναίσθηση σε ένα τυπικά ανθρώπινο ψυχολογικό φαινόμενο, παραβλέποντας το γεγονός ότι έχει συχνά διαπιστωθεί σε όλα τα ανώτερα θηλαστικά· και επιπλέον παραλείπει κάθε αναφορά στο πώς αυτή η νοητική λειτουργία αναδύεται πάντα μέσα από συγκεκριμένους νευροψυχολογικούς μηχανισμούς.

Τα μολυσματικά συναισθήματα

Για να κατανοήσουμε πώς η σύγχρονη νευροεπιστήμη επιχειρεί να εξηγήσει αυτό το αινιγματικό βιο-ψυχολογικό φαινόμενο, θα παρουσιάσουμε πολύ συνοπτικά την άποψη της Frederique de Vignemont, διακεκριμένης γνωσιακής νευροψυχολόγου, η οποία έχει από καιρό επικεντρώσει τα ερευνητικά της ενδιαφέροντα στη μελέτη των μηχανισμών της ανθρώπινης ενσυναίσθησης του πόνου.

Οπως συστηματικά υπογραμμίζει σε πρόσφατα δημοσιευμένα κείμενά της, το συναίσθημα του πόνου είναι διττής φύσεως: πρόκειται για μια εμπειρία αισθητηριακή και ταυτόχρονα συναισθηματική. Σε ένα τυπικά νευρολογικό-αισθητηριακό επίπεδο ανάλυσης οι άνθρωποι αισθάνονται την ένταση του πόνου σε κάποιο συγκεκριμένο σημείο του σώματός τους. Σχεδόν παράλληλα, σε ένα συναισθηματικό - ψυχολογικό επίπεδο ανάλυσης, ο πόνος βιώνεται ως δυσάρεστο συναίσθημα. Συνεπώς, ό,τι οι ειδικοί περιγράφουν ως η «μήτρα του πόνου» περικλείει, από νευροφυσιολογικής απόψεως, δύο διακριτά εγκεφαλικά δίκτυα που ενεργοποιούνται παράλληλα όταν πονάμε: ένα αισθητηριακό και ένα συναισθηματικό.

Τι ακριβώς συμβαίνει μέσα στον εγκέφαλό μας όταν βλέπουμε ένα αγαπημένο μας πρόσωπο να σφαδάζει από τον πόνο ή ένα παιδάκι να κλαίει απαρηγόρητο; Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι όχι απλώς αντιλαμβανόμαστε και επεξεργαζόμαστε συνειδητά τον πόνο τους, αλλά, ώς έναν βαθμό, βιώνουμε προσωπικά τον πόνο τους. Πώς όμως είναι δυνατόν να βιώνουμε ή να μοιραζόμαστε το συναίσθημα ενός άλλου προσώπου;

Η νευροεπιστήμη άρχισε να λύνει το αίνιγμα της ενσυναίσθησης

Μόνο τα τελευταία χρόνια, χάρη στην εντυπωσιακή πρόοδο των νευροεπιστημών, αρχίζουμε να κατανοούμε τους εγκεφαλικούς μηχανισμούς που επιτρέπουν την ανάδυση αυτών των αξιοπερίεργων «ψυχολογικών» μας ικανοτήτων. Για παράδειγμα, από τις πρωτοποριακές έρευνες πάνω στους «νευρώνες - καθρέπτες» προκύπτει ότι η θέα και μόνο του πόνου των άλλων ενεργοποιεί αυτά τα νευρωνικά κυκλώματα που μας επιτρέπουν να βιώνουμε τις συναισθηματικές συνέπειες του πόνου των άλλων μολονότι δεν ασκούνται πάνω στο σώμα μας τα «πραγματικά» αίτια του πόνου.

Χάρη σε πιο πρόσφατες νευροψυχολογικές αναλύσεις των αισθημάτων του πόνου, μεταξύ των οποίων και οι μελέτες της Frederique de Vignemont, αποσαφηνίστηκαν οι διαφορές μεταξύ της ενσυναίσθησης, της συμπάθειας και της μολυσματικής δράσης των αλγογόνων αισθημάτων. Για παράδειγμα, μόλις ο Κωστάκης εμβολιάζεται στην παιδική κλινική, αρχίζει να κλαίει. Η νοσοκόμα που του κάνει την ένεση νιώθει συμπάθεια, δηλαδή κατανοεί τι αισθάνεται το παιδί, αλλά δεν βιώνει τα αισθήματά του, διαφορετικά θα της ήταν αδύνατον να κάνει καλά τη δουλειά της! Ενώ η μητέρα του παιδιού βιώνει προσωπικά τον πόνο του Κωστάκη, χάρη στη σχέση ενσυναίσθησης που υπάρχει ανάμεσά τους. Αντίθετα, η Μαρία, η μεγαλύτερη αδελφή του παιδιού, στο θέαμα του αδελφού της που κλαίει σπαραχτικά, παγώνει λες και υποβάλλουν την ίδια σε εμβολιασμό. Σε αυτή την περίπτωση, πρόκειται για τη μολυσματική δράση του πόνου: πρόκειται για μια εγωκεντρική και σχεδόν αυτιστική αντίδραση στον πόνο των άλλων.

Ενώ η ενσυναίσθηση και η συμπάθεια αποτελούν ένα άνοιγμα στα συναισθήματα των άλλων, η μολυσματική δράση του πόνου είναι εσωστρεφής· αφού ως ψυχολογική αντίδραση επικεντρωνόμαστε στον ίδιο μας τον εαυτό όταν βρισκόμαστε απέναντι στον πόνο ενός τρίτου προσώπου.

Οι φτωχοί «καταλαβαίνουν» καλύτερα τους άλλους Οι άνθρωποι της ανώτερης κοινωνικο-οικονομικής τάξης είναι πιο μορφωμένοι, πιο πλούσιοι, έχουν καλύτερες δουλειές και ζουν μια πιο άνετη ζωή, όμως φαίνεται πως δεν υπερτερούν σε όλα. Μια νέα αμερικανο-καναδική επιστημονική έρευνα διαπίστωσε ότι οι φτωχότεροι και λιγότεροι μορφωμένοι είναι πιο ικανοί στο να συναισθάνονται τους άλλους και να «διαβάζουν» τα συναισθήματα τους σε σχέση με τους πλούσιους.

ΚΟΡΥΦΗ

Ενσυναίσθηση: πώς ο νους μας ιδιοποιείται τα αλλότρια πάθη Γράφει ο Σ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗΣ

Τι ακριβώς συμβαίνει «μέσα» μας όταν βλέπουμε ένα γνωστό ή και άγνωστο πρόσωπο να σφαδάζει από τον πόνο ή ένα παιδάκι να κλαίει απαρηγόρητο; Εύκολα διαπιστώνει κανείς ότι σε αυτές τις περιπτώσεις δεν αντιλαμβανόμαστε απλώς τις εκδηλώσεις χαράς ή λύπης των άλλων, αλλά έχουμε τη δυνατότητα να βιώνουμε προσωπικά και σχεδόν σωματικά τέτοια αλλότρια συναισθήματα. Για να περιγράψει την αινιγματική ικανότητά μας να μοιραζόμαστε από κοινού και να βιώνουμε σε πρώτο πρόσωπο τα συναισθήματα ενός τρίτου προσώπου η σύγχρονη νευροψυχολογία καταφεύγει στην έννοια της «ενσυναίσθησης».

Ολοι γνωρίζουμε πόσο εξαιρετικά δύσκολο, και ενίοτε βασανιστικό, μπορεί να είναι το να περιγράψουμε με λέξεις όχι αυτό που σκεφτόμαστε αλλά αυτό που νιώθουμε. Γιατί άραγε ένα απίστευτα μεγάλο μέρος της ανθρώπινης επικοινωνίας βασίζεται και τελικά συντελείται με μη λεκτικά επικοινωνιακά μέσα (όπως π.χ. με τη «γλώσσα» του σώματος);

Παρά τις «λογοκεντρικές» προκαταλήψεις μας, ο ανθρώπινος λόγος -προφορικός ή γραπτός- ίσως αποτελεί εν τέλει ένα ιδιαίτερα φτωχό και συχνά παραπλανητικό μέσο επικοινωνίας. Ακριβώς γι' αυτό όταν μιλάμε με κάποιο πρόσωπο δεν περιοριζόμαστε μόνο στο «τι λέει» αλλά και στο «πώς το λέει». Πολύ συχνά, μάλιστα, καταλαβαίνουμε καλύτερα τι πραγματικά «θέλει να πει» από το πώς το λέει: στο αδιαφανές παιχνίδι της ανθρώπινης επικοινωνίας η γλώσσα του σώματος αποδεικνύεται ιδιαίτερα εύγλωττη.

Πρόσφατες έρευνες στον χώρο της νευροψυχολογίας επιβεβαιώνουν και εξηγούν επιστημονικά αυτό που ανέκαθεν γνωρίζαμε ή μάλλον διαισθανόμασταν εμπειρικά: οι ανθρώπινες σχέσεις -διαπροσωπικές και κοινωνικές- βασίζονται και σε μεγάλο βαθμό διαμορφώνονται από «μη λεκτικούς» και εν μέρει μη συνειδητούς κώδικες επικοινωνίας. Από τις ανεπαίσθητες αλλαγές στον τόνο της φωνής, στη στάση του σώματος, αλλά και από τις χειρονομίες ή από τις εκφράσεις του προσώπου του συνομιλητή μας καταλαβαίνουμε πολύ περισσότερα από όσα ο ίδιος μάς λέει ή, ενδεχομένως, από όσα θα ήθελε να καταλάβουμε.

Για να εξηγήσουν αυτή τη «μαγική» ικανότητα να ταυτιζόμαστε ή να εισδύουμε απρόσκλητοι στις «εσωτερικές» νοητικές καταστάσεις των άλλων προσώπων οι ειδικοί χρησιμοποιούν την έννοια «empathy», όρο που ορθά αποδίδεται ως «ενσυναίσθηση» και όχι βέβαια ως «συμπάθεια» ή ακόμη χειρότερα ως «εμπάθεια». Το γεγονός ότι εμείς οι άνθρωποι, όπως εξάλλου και τα περισσότερα θηλαστικά, είμαστε σε θέση να «συναισθανόμαστε», να «αντιλαμβανόμαστε» βιωματικά τα αισθήματα ενός τρίτου προσώπου αποτελεί κοινότοπη διαπίστωση. Η εξήγηση ωστόσο του γιατί και του πώς ακριβώς συμβαίνει αυτό το καθημερινό «θαύμα» αποδεικνύεται, όπως θα δούμε, λιγότερο κοινότοπη.

Η μέχρι χθες κοινωνικά υποτιμημένη και παραμελημένη από την επιστήμη βιολογική μας ικανότητα για ενσυναίσθηση έχει μετατραπεί τα τελευταία χρόνια σε αντικείμενο συστηματικής διερεύνησης τόσο των νευροεπιστημών όσο και της εξελικτικής ψυχολογίας. Κοινός στόχος αυτών των ερευνών είναι να αποκαλύψουν τις βιολογικές (εξελικτικές και εγκεφαλικές) προϋποθέσεις και τους νευροψυχολογικούς μηχανισμούς που επιτρέπουν την εμφάνισή της.

Υπερβαίνοντας τα αυτιστικά μας όρια

Η ενσυναίσθηση δεν είναι απλώς ένας επιστημονικός νεολογισμός αλλά μια θεμελιώδης νοητική λειτουργία: αναφαίρετο συστατικό στοιχείο των σχέσεών μας με τους άλλους και με τον κόσμο που μας περιβάλλει.

Η πιο πρόσφατη γενεαλογία αυτής της έννοιας θα μπορούσε να αναζητηθεί στα κείμενα των ρομαντικών συγγραφέων του δέκατου ένατου αιώνα Herder και Novalis, οι οποίοι θεωρητικοποίησαν την υπερβατική εμπειρία ενότητας της υποκειμενικής ψυχής με την αντικειμενική Φύση. Ωστόσο, μόνο μετά το 1906, με τη δημοσίευση της μονογραφίας του Γερμανού φιλόσοφου-ψυχολόγου Theodor Lipps με τίτλο «Ενσυναίσθηση και αισθητική απόλαυση», η έννοια αυτή θα αρχίσει να κάνει δειλά δειλά την εμφάνισή της στα φιλοσοφικά σαλόνια της κεντρικής Ευρώπης. Για τον Lipps η ενσυναίσθηση αποτελεί την αναγκαία συνθήκη όχι μόνο κάθε αισθητικής εμπειρίας αλλά και της βαθύτερης ενότητας του υποκειμένου με τον κόσμο.

Το επόμενο αποφασιστικό βήμα στην εξέλιξη αυτής της έννοιας θα πραγματοποιηθεί με την πρωτοποριακή φαινομενολογική προσέγγιση της Edith Stein, νεαρής μαθήτριας του μεγάλου φιλόσοφου Ε. Husserl. Το 1916 στη διδακτορική της διατριβή με τίτλο «Περί του προβλήματος της ενσυναίσθησης», η Stein καταφέρνει να μετατρέψει σε φιλοσοφικό πρόβλημα ό,τι μέχρι τότε ήταν ένα «βασανιστικό αίνιγμα», όπως ο ίδιος ο Χούσερλ περιέγραφε την ενσυναίσθηση. Για τη νεαρή φιλόσοφο, αντίθετα, η ενσυναίσθηση αποτελεί την εμπειρία «που βρίσκεται στη βάση όλων των μορφών μέσω των οποίων προσεγγίζουμε ένα άλλο πρόσωπο». Είναι, σύμφωνα με τη Stein, το παράδοξο ενέργημα μέσω του οποίου η αλλότρια πραγματικότητα, ό,τι εμείς δεν είμαστε, ό,τι δεν έχουμε ακόμη βιώσει ή δεν θα βιώσουμε ποτέ και ό,τι μας μεταθέτει αλλού, στο ανοίκειο, μετατρέπεται σε συστατικό στοιχείο της βαθύτερης και διευρυμένης εμπειρίας μας αυτού που υπάρχει πέρα και έξω από εμάς. Και αποτελεί ασφαλώς ειρωνεία ότι η σημαντικότερη ερευνήτρια της ενσυναίσθησης θα πέσει η ίδια θύμα της ανεπαρκούς ενσυναίσθησης των ναζί: λόγω της εβραϊκής καταγωγής της θα μεταφερθεί σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, όπου θα εξοντωθεί σε ένα θάλαμο αερίων.

Η φαινομενολογία της ενσυναίσθησης

Πολλές δεκαετίες αργότερα, οι πρωτοποριακές διαισθήσεις, που τόσο πρόωρα διατύπωσε στο έργο της η Stein, θα επιβεβαιωθούν από την επιστημονική μελέτη του φαινομένου της ενσυναίσθησης, και ειδικότερα από τις σχετικές ψυχολογικές, ηθολογικές και νευροβιολογικές έρευνες.

Σε ό,τι αφορά το πεδίο των ψυχολογικών ερευνών, τα τελευταία χρόνια έγινε απολύτως σαφές ότι η ικανότητα να βιώνει κανείς σε πρώτο πρόσωπο, δηλαδή να «ταυτίζεται» με τις νοητικές καταστάσεις, τις υποκειμενικές εμπειρίες ή τα προσωπικά συναισθήματα των άλλων, είναι μια νοητική ικανότητα που εμφανίζεται πολύ νωρίς, ήδη από το δεύτερο ή τρίτο έτος της ζωής ενός παιδιού! Σύμφωνα με τον John Bowlby, διάσημο Βρετανό ψυχαναλυτή, αποφασιστικό ρόλο στην ανάπτυξη της ικανότητας της ενσυναίσθησης παίζει η ψυχολογική «προσκόλληση» του νεογέννητου στους γονείς του ή σε όποιον το φροντίζει καθημερινά.

Αλλά και πλήθος ηθολογικών ερευνών (η ηθολογία μελετά τις βιολογικές προϋποθέσεις και τα αίτια της συμπεριφοράς των ζωών) επιβεβαιώνουν ότι το φαινόμενο της προσκόλλησης αποτελεί τη βάση για τη μετέπειτα ανάπτυξη της ενσυναίσθησης τόσο στα ζώα όσο και στους ανθρώπους. Για παράδειγμα, έχει διαπιστωθεί ότι τα δελφίνια, οι ελέφαντες, διάφορα άλλα θηλαστικά και όλα ανεξαιρέτως τα πρωτεύοντα αποκρίνονται ενσυναισθητικά στον πόνο των άλλων, ειδικότερα όταν με αυτόν που υποφέρει υπάρχει κάποια συναισθηματική προσκόλληση, π.χ. όταν γνωρίζονται από καιρό.

Με άλλα λόγια, τόσο στους ανθρώπους όσο και στα περισσότερο εξελιγμένα ζώα, «χωρίς συναισθηματική προσκόλληση δεν υπάρχει ενσυναίσθηση», όπως υποστηρίζει ο Boris Cyrulnik, ο επιφανής ηθολόγος που διευθύνει το Κέντρο Ηθολογικών Ερευνών στην Τουλόν της Γαλλίας. Οσο λοιπόν μεγαλύτερη είναι η συναισθηματική προσέγγιση και οικειότητα τόσο μεγαλύτερη θα είναι και η ενσυναισθητική απόκριση. Παράλληλα όμως, η ικανότητα εξοικείωσης και συνταύτισης με τους άλλους εξαρτάται, με τη σειρά της, σε μεγάλο βαθμό από την ενσυναισθητική μας ευαισθησία. Οπως το θέτει και ο διάσημος ψυχολόγος Daniel Coleman, «η ενσυναίσθηση οικοδομείται πάνω στην αυτεπίγνωση. Οσο περισσότερο ανοιχτοί είμαστε στις ίδιες μας τις συγκινήσεις τόσο περισσότερο ικανοί θα είμαστε στο να αντιληφθούμε τα συναισθήματα» (βλ. «Η συναισθηματική νοημοσύνη», εκδ. Ελληνικά Γράμματα, σελ. 148).

Πρόκειται, ωστόσο, για μια νοητική ικανότητα που, προφανώς, εξαρτάται από την οργάνωση και την πολυπλοκότητα του εγκεφάλου που την παράγει. Ομως για τα νευρωνικά ριζώματα της ενσυναίσθησης καθώς και για τις βιολογικές-κοινωνικές προϋποθέσεις αυτής της ικανότητας θα πούμε περισσότερα στο επόμενο άρθρο μας σχετικά με τους «κοινωνικούς» νευρώνες-κάτοπτρα.

Σε μια εποχή κοινωνικής βαρβαρότητας όπως η σημερινή, όπου ο τυφλός οικονομικός ανταγωνισμός συνοδεύεται από τον ακραίο και ανερυθρίαστο εγωτισμό, ένας όλο και μεγαλύτερος αριθμός ατόμων οδηγείται σε μια ναρκισσιστική ή, ακριβέστερα, αυτιστική κωφότητα απέναντι στον πόνο και τα δεινά των συνανθρώπων μας. Σήμερα, αυτή η εσωστρεφής και αυτάρεσκη αναζήτηση του «πραγματικού» μας εαυτού αποδεικνύεται ολότελα μάταιη, αφού το αίτημα της «εγωτικής αυτογνωσίας» δεν έχει κανένα απολύτως νόημα εκτός της κοινωνίας και εκτός της Ιστορίας. Αντίθετα, σε συνθήκες βαθιάς οικονομικής και κοινωνικής κρίσης μόνο ενισχύοντας την αλτρουιστική ενσυναίσθηση ίσως καταφέρουμε να διασφαλίσουμε το μέλλον μας ως κοινωνικών πλασμάτων.

"ΣΥΝΑΙΣΘΗΜΑΤΑ"

ΚΟΡΥΦΗ

Ένας καθρέφτης μέσα στο κεφάλι μας Γράφει ο ΣΠΥΡΟΣ ΜΑΝΟΥΣΕΛΗΣ

Γιατί η χαρά, η λύπη ή η πλήξη που «βλέπουμε» στα πρόσωπα των άλλων είναι μεταδοτικές και επηρεάζουν βαθύτατα τη διάθεσή μας; Γιατί το χασμουρητό, το γέλιο ή το κλάμα είναι τόσο κολλητικά; Προφανώς, η ικανότητά μας να «συν-αισθανόμαστε» και να «βιώνουμε» (σχεδόν σωματικά) αλλότρια αισθήματα και συγκινήσεις αποτελεί την απαραίτητη προϋπόθεση κάθε ανθρώπινης διαπροσωπικής σχέσης και συνεπώς ολόκληρης της κοινωνικής μας ζωής. Ομως από ποιους νευροβιολογικούς μηχανισμούς εξαρτάται αυτή η φαινομενικά παράδοξη ικανότητά μας για ενσυναίσθηση; Οπως και για κάθε άλλη νοητική μας ικανότητα, η εξήγησή της θα πρέπει, πρωτίστως, να αναζητηθεί στα περίπλοκα νευρωνικά κυκλώματα του εγκεφάλου μας. Ναι, αλλά πού ακριβώς; Τα πιο ευγενή μας αισθήματα -η συμπόνια, ο αλτρουισμός, ακόμη και ο έρωτας- εξαρτώνται από την πιο θεμελιώδη νοητική μας ικανότητα της ενσυναίσθησης. Και όπως είδαμε στο τελευταίο μας άρθρο (Βλ. «Ε» 29-01-11), οι σύγχρονες επιστήμες του νου χρησιμοποιούν τον όρο «ενσυναίσθηση» για να περιγράψουν τη μη λεκτική ικανότητα των ανθρώπων (αλλά και των πιο εξελιγμένων ζώων) να αντιλαμβάνονται σε πρώτο πρόσωπο τα συναισθήματα άλλων προσώπων.

Αν μάλιστα, όπως επιβεβαιώνεται από τις πιο πρόσφατες έρευνες αυτού του φαινομένου, η ικανότητα για ενσυναίσθηση αποτελεί μια από τις βασικές προϋποθέσεις τόσο της προσωπικής όσο και της κοινωνικής μας ζωής, τότε προφανώς θα πρέπει να βρίσκεται βαθιά ριζωμένη στην αρχιτεκτονική του εγκεφάλου μας.

Από καιρό ήταν γνωστό στους νευρολόγους ότι ασθενείς οι οποίοι είχαν υποστεί -μετά από ασθένεια ή τραυματισμό- κάποια βλάβη στον μετωπιαίο λοβό του εγκεφάλου τους εκδήλωναν μια περίεργη δυσλειτουργία: ενώ ήταν απολύτως ικανοί να κατανοούν το σημασιολογικό περιεχόμενο των λέξεων που άκουγαν, δεν ήταν πλέον σε θέση να αναγνωρίσουν το συναισθηματικό περιεχόμενο ή τις ψυχικές «αποχρώσεις» τους. Αλλοι πάλι ασθενείς με βλάβη σε διαφορετικά εγκεφαλικά κέντρα έχαναν την ικανότητα όχι να κατανοούν αλλά να εκφράζουν τα συναισθήματά τους.

Βασιζόμενη στη μελέτη τέτοιων κλινικών περιπτώσεων, η επιφανής Αμερικανίδα νευρολόγος Leslie Brothers πρότεινε το 1979 μια πρώτη νευρολογική εξήγηση της ενσυναίσθησης. Συγκεκριμένα, υποστήριξε ότι στις εκδηλώσεις ενσυναίσθησης εμπλέκονται κυρίως το μεταιχμιακό σύστημα και η αμυγδαλή, δύο εγκεφαλικές δομές που ήταν ήδη γνωστό ότι παίζουν καθοριστικό ρόλο στη γέννηση και την επεξεργασία των συναισθημάτων. Σύντομα όμως έμελλε να γίνει σαφές ότι τα πράγματα ήταν πολύ πιο σύνθετα: αυτή η παραδοσιακή εντοπιστική προσέγγιση της ενσυναίσθησης σε κάποια μακροσκοπικά «κέντρα» του εγκεφάλου αποδείχτηκε όχι μόνο ανεπαρκής αλλά και ιδιαίτερα παραπλανητική.

Ωστόσο, αποφασιστικής σημασίας για την αποκάλυψη των νευρωνικών υποδομών και των εγκεφαλικών κυκλωμάτων της ενσυναίσθησης ήταν μια τυχαία παρατήρηση που έκαναν στο εργαστήριό τους κάποιοι άγνωστοι, τότε, Ιταλοί ερευνητές που εργάζονταν στο Πανεπιστήμιο της Πάρμας. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990, οι Giacomo Rizzolati, Vittorio Gallese και Leonardo Fogassi διαπίστωσαν ότι οι πίθηκοι μακάκοι διέθεταν ένα άγνωστο μέχρι τότε είδος νευρικών κυττάρων, κάποιους ειδικούς νευρώνες που τους επέτρεπαν να καταγράφουν και να αναγνωρίζουν τις κινήσεις ή τους ήχους των ατόμων που βρίσκονταν γύρω τους.

Τοποθετώντας μικροηλεκτρόδια στον εγκεφαλικό φλοιό των πιθήκων, οι ερευνητές αυτοί μελετούσαν πώς αντιδρούσαν οι πίθηκοι σε διάφορα κινητικά ερεθίσματα, π.χ. όταν έπιαναν μια ρώγα σταφύλι ή μια μπανάνα για να τη φάνε. Ενα πρωί, μπαίνοντας στο εργαστήριο, ο Leonardo Fogassi πήρε ασυναίσθητα μια ρώγα σταφύλι και την έβαλε στο στόμα του. Τότε συνέβη κάτι πολύ περίεργο: την ίδια στιγμή ενεργοποιήθηκαν κάποιοι νευρώνες στον προκινητικό φλοιό του πιθήκου που τον κοιτούσε να τρώει το σταφύλι! Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος του πιθήκου αντέδρασε σαν να είχε πραγματοποιήσει ο ίδιος αυτήν την κίνηση. Από αυτήν την αρχικά τυχαία παρατήρηση τα επόμενα χρόνια ο Giacomo Rizzolati και η ομάδα του θα οικοδομήσουν την επαναστατική θεωρία τους για τους νευρώνες-κάτοπτρα (mirror-neurons).

Η νευροβιολογία της ενσυναίσθησης

Σήμερα θεωρείται επαρκώς επιβεβαιωμένο ότι στον εγκεφαλικό φλοιό των περισσότερων ανώτερων θηλαστικών (του ανθρώπου συμπεριλαμβανομένου!) υπάρχει μια ειδική ομάδα νευρώνων, η οποία ενεργοποιείται όποτε ανιχνεύεται από τους νευρώνες αυτούς κάποια κινητική ή άλλη σωματική μεταβολή είτε στο ίδιο το ζώο είτε σε κάποιον οργανισμό που βρίσκεται κοντά του.

Πράγματι, οι νευρώνες-κάτοπτρα ενεργοποιούνται όχι μόνο όταν ο οργανισμός εκτελεί ο ίδιος κάποια πράξη, αλλά και όταν απλώς βλέπει κάποιον άλλο οργανισμό να εκτελεί αυτή την πράξη. Για παράδειγμα, οι νευρώνες-κάτοπτρα ενεργοποιούνται πάντοτε όταν ο πίθηκος μακάκος τρώει μια μπανάνα, αλλά και όποτε βλέπει κάποιον άλλο πίθηκο ή έναν άνθρωπο να τρώει μια μπανάνα.

Συνεπώς, οι νευρώνες-κάτοπτρα θα πρέπει να παίζουν αποφασιστικό ρόλο όχι μόνο στην εκμάθηση νέων κινήσεων αλλά και στην αναπαραγωγή μέσω μίμησης πιο σύνθετων προτύπων συμπεριφοράς. Πολύ συνοπτικά, όπως επιβεβαιώθηκε από διάφορες έρευνες, αυτή η ομάδα «κοινωνικών» νευρώνων βρίσκεται πίσω από όλες σχεδόν τις εντυπωσιακές επικοινωνιακές, μαθησιακές και κοινωνικές ικανότητες των ανώτερων θηλαστικών και ενδεχομένως αποτελεί το βιολογικό υπόστρωμα για την ανάπτυξη των ανώτερων νοητικών-συναισθηματικών ικανοτήτων του είδους μας.

Οσο για την τολμηρή υπόθεση ότι εκτός από τους πιθήκους και εμείς οι άνθρωποι διαθέτουμε ένα ανάλογο, αν και πολύ πιο πολύπλοκο, σύστημα από νευρώνες-κάτοπτρα, θεωρήθηκε εξαρχής από τους ειδικούς μια εικασία όχι απλώς εύλογη αλλά και απολύτως δικαιολογημένη. Μια επιστημονική εικασία που όχι μόνο επιβεβαιώνεται από όλα τα διαθέσιμα πειραματικά δεδομένα, αλλά και, επιπλέον, διαθέτει απρόσμενη εξηγητική δύναμη!

Ισως γι' αυτό ορισμένοι διαπρεπείς ερευνητές του εγκεφάλου θεωρούν ότι η ανακάλυψη των νευρώνων-κατόπτρων αποτέλεσε μια μεγάλη τομή στις αντιλήψεις μας σχετικά με τη λειτουργία του νου. Ετσι, για παράδειγμα, ένας μεγάλος νευροεπιστήμονας όπως ο V.R. Ramachandran θα δηλώσει απερίφραστα το 2000 ότι «οι νευρώνες-κάτοπτρα θα αποδειχτούν για την ψυχολογία ό,τι ήταν η ανακάλυψη του DNA για τη βιολογία: το πλαίσιο εντός του οποίου μπορούμε να εξηγήσουμε μια σειρά από νοητικές ικανότητες που μέχρι σήμερα παρέμεναν μυστηριώδεις και μη προσπελάσιμες πειραματικά».

ΚΟΡΥΦΗ

Κόψτε τον πόνο στη μέση Νέλλη Παρασκευοπούλου

Πολλές γυναίκες παραπονούνται για πόνους στη μέση, με αποτέλεσμα η καθημερινότητα να γίνεται δύσκολη. Ορθοστασία, κουβάλημα, δουλειές του σπιτιού αποτελούν μια επίπονη δοκιμασία. Δοκιμάστε αυτές τις απλές τεχνικές για να απαλλαγείτε από τον πόνο χωρίς να καταφύγετε στην ακινησία.

1. Ορθοστασία για πολλή ώρα: αν δεν στέκεστε σωστά, αυτό θα επιδεινώσει τους πόνους στη μέση. Η σωστή στάση του σώματος είναι με τα πόδια ανοικτά στο πλάτος των γοφών για να έχετε σταθερότητα, τα γόνατα χαλαρά και όλο το σώμα σε ευθεία γραμμή. Τραβήξτε προς τα μέσα τους κοιλιακούς για να ισιώσει η καμπύλη στην οσφυική περιοχή και μετακινήστε συχνά το βάρος από το ένα πόδι στο άλλο. Νιώστε τη βαρύτητα.

2. Αν στέκεστε για πολλή ώρα μπροστά στον νεροχύτη πλένοντας πιάτα ή σιδερώνετε, μπορείτε να ακουμπήσετε το ένα πόδι σε ένα σκαμπό με ύψος 23 εκατοστά για να ανακουφίσετε τη μέση και την πλάτη. Αλλάξτε πόδι κάθε τόσο.

3. Νοικοκυριό: όταν κάνουμε δουλειές του σπιτιού πολλές φορές κουράζουμε τη μέση μας και το σώμα βρίσκεται σε άβολες θέσεις. Ο χρυσός κανόνας είναι να μη σκύβετε ποτέ από τη μέση όταν θέλετε να γεμίσετε το πλυντήριο ή να στρώσετε το κρεβάτι.

4. Γονατίστε ή καθίστε ανακούρκουδα, με σφιγμένους τους κοιλιακούς και κάνοντας αργές κινήσεις. Οταν σιδερώνετε, η τάβλα πρέπει να είναι στο σωστό ύψος και προτιμήστε να καθίσετε σε ένα ψηλό σκαμνί αντί να στέκεστε όρθια.

5. Κουβάλημα: να θυμάστε ότι όταν θέλετε να σηκώσετε κάτι βαρύ δεν πρέπει ποτέ να σκύψετε με τεντωμένα τα πόδια. Λυγίστε τα γόνατα έτσι ώστε να χρησιμοποιήσετε τους μυς των ποδιών και όχι της μέσης. Κρατήστε το βάρος κοντά στο σώμα σας και όταν σταθείτε όρθια κρατήστε την πλάτη σας ίσια.

6. Οταν έχετε ψώνια να κουβαλήσετε, μοιράστε το βάρος και στις δυο πλευρές και αλλάξτε πλευρό κάθε τόσο. Η καλύτερη λύση είναι ένα σακίδιο στην πλάτη. Αν πονάει η μέση σας, μη σηκώσετε απολύτως τίποτα, αφήστε τους άλλους να κάνουν τη δουλειά για σας.

7. Ξάπλα: το στρώμα δεν πρέπει να είναι ούτε πολύ μαλακό ούτε πολύ σκληρό. Πρέπει να είναι συμπαγές, αλλά τόσο μαλακό ώστε να μπορεί να χαλαρώσει η πλάτη σας όταν ξαπλώνετε. Για να ανακουφίσετε τους πόνους στη μέση η καλύτερη στάση είναι στο πλάι με τα γόνατα λυγισμένα και ένα μαξιλάρι ανάμεσα στα γόνατά σας για να μειωθεί η ένταση στη μέση.

8. Αν προτιμάτε να κοιμάστε μπρούμυτα τοποθετήστε ένα μαξιλάρι κάτω από τους γοφούς για να πιέζεται λιγότερο η μέση σας. Αν προτιμάτε να κοιμάστε ανάσκελα μπορείτε να βάλετε ένα μαξιλάρι κάτω από τα γόνατα για να παραμένει επίπεδη η περιοχή της μέσης. Το ιδανικό μαξιλάρι πρέπει να είναι αρκετά μαλακό ώστε να υποστηρίζει τον αυχένα και να νιώθετε ότι οι μύες δεν τεντώνονται.

9. Αυτές οι μικρές λεπτομέρειες εξασφαλίζουν ήρεμο και ξεκούραστο ύπνο, απαραίτητη προϋπόθεση για να είστε πάντα σε φόρμα. Για να σηκωθείτε από το κρεβάτι, ποτέ μην πετάγεστε απότομα, γιατί μπορεί θα κουράσετε τους μυς της μέσης. Γυρίστε πρώτα στο ένα πλευρό με τα γόνατα λυγισμένα, κατεβάστε τα πόδια στο πάτωμα και στη συνέχεια καθίστε στηριγμένοι στο ένα χέρι. Τώρα μπορείτε να σταθείτε όρθιοι χωρίς να έχετε κουράσει καθόλου το μυικό σας σύστημα.

10. Στο αυτοκίνητο: χαλαρώστε, μη σφίγγετε τους ώμους και μη γραπώνεστε στο τιμόνι. Τα δάχτυλα των χεριών πρέπει να είναι χαλαρά, όπως και τα μπράτσα. Μη σφίγγετε τα δόντια σας, αφήστε τους μυς του προσώπου να χαλαρώσουν και αναπνεύστε αργά και σταθερά, ειδικά όταν βρίσκεστε σε μποτιλιάρισμα!

11. Αν οδηγείτε πολλές ώρες, μπορείτε να χρησιμοποιήσετε ένα ειδικό μαξιλαράκι που στερεώνεται στο κάθισμα του οδηγού και στηρίζει τη μέση σας. Θα διαπιστώσετε τεράστια διαφορά. Το κάθισμα του οδηγού πρέπει να γέρνει ελαφρά προς τα πίσω για να κουράζεται λιγότερο η μέση σας.

Πόνος στη μέση Γράφει ο ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΛΙΑΡΟΠΟΥΛΟΣ, νευροχειρουργός,

Ο δεύτερος συχνότερος πόνος μετά τον πονοκέφαλο!

Ο μυοσκελετικός πόνος είναι ένας από τους πιο συνηθισμένους λόγους επίσκεψης σε ιατρεία. Συγκεκριμένα, ο πόνος στη μέση είναι ο δεύτερος συχνότερος πόνος μετά τον πονοκέφαλο. Υπολογίζεται μάλιστα ότι περίπου το 85% των ανθρώπων θα βιώσουν κάποια στιγμή στη ζωή τους πόνο στη μέση, γεγονός που οφείλεται σε πλήθος παραγόντων, μεταξύ των οποίων η καθιστική ζωή, η έλλειψη άσκησης και η παχυσαρκία. Η εκγύμναση μερικών μόνο μυϊκών ομάδων για τις απλές καθημερινές δραστηριότητες αλλάζει τη στήριξη του σώματος, η οποία μακροπρόθεσμα οδηγεί στον εκφυλισμό των σπονδύλων. Αλλοι λόγοι εκφύλισης είναι η γήρανση, η φόρτιση του δίσκου και οι διαταραχές του κολλαγόνου.

Η κήλη μεσοσπονδύλιου δίσκου είναι μια συχνά απαντώμενη πάθηση και αφορά την προβολή του δίσκου μέσα στο σπονδυλικό σωλήνα και πίεση πάνω σε ένα ή περισσότερα νεύρα. Η θεραπευτική αντιμετώπιση των ασθενών με οσφυϊκή δισκοκήλη είναι αρχικά συντηρητική. Ωστόσο, εάν ο πόνος χειροτερεύει ή όταν παρατηρούνται νευρολογικά ελλείμματα (π.χ. απώλεια μυϊκής ισχύος, κατάργηση αντανακλαστικών, κ.λπ.), η χειρουργική επέμβαση αποτελεί τη μόνη θεραπευτική οδό.

Παρά τα καλά θεραπευτικά αποτελέσματα των συμβατικών χειρουργικών επεμβάσεων, η βλάβη μπορεί να προκύψει ως συνέπεια του τραυματισμού των ιστών από την επέμβαση. Οι λιγότερο τραυματικές τεχνικές μπορούν να μειώσουν αυτόν τον κίνδυνο και τις συνέπειές του.

Ενδοσκοπικές επεμβάσεις

Οι ενδοσκοπικές επεμβάσεις εμφανίζουν πλεονεκτήματα που τις καθιστούν ως τις πλέον κατάλληλες σε πολλές περιπτώσεις. Οι επεμβάσεις οσφυϊκής δισκεκτομής με πρόσθια και οπίσθια προσπέλαση εφαρμόζονται για περισσότερα από 20 χρόνια. Πρόσφατα, η πλάγια και η οπίσθια προσπέλαση αναπτύσσονται για την προσέγγιση και απομόνωση οσφυϊκών δισκοκηλών που βρίσκονται μέσα στο σπονδυλικό κανάλι.

Το ενδοσκοπικό σύστημα Vertebris (Wolf) προσφέρει αρκετά πλεονεκτήματα, όπως είναι η τοποθέτηση του συστήματος φωτισμού και απεικόνισης ακριβώς στην επιφάνεια εργασίας, καθιστώντας δυνατή την ελαχιστοποίηση των τραυματισμών όχι μόνο της οδού πρόσβασης, αλλά και των δομών του σπονδυλικού καναλιού.

Ενα άλλο πλεονέκτημα είναι η συνεχής ροή νερού, η οποία προσφέρει εξαιρετικές συνθήκες οπτικής επαφής από το χειρισμό του νέου ενδοσκοπίου με την τεχνική joystick. Επίσης, οι νευρικές δομές προστατεύονται με τη χρήση της πλάγιας λοξότμητης χειρουργικής θήκης, που λειτουργεί ως άγκιστρο νεύρου. Οταν χρησιμοποιούνται σε συνδυασμό με τα προσφάτως ανεπτυγμένα εργαλεία, αυτό αποτελεί μια πραγματικά ελάχιστα επεμβατική τεχνική.

Οσον αφορά την ΟΜΣΣ, η συγκεκριμένη μέθοδος συγκριτικά με τη μέχρι τώρα χρησιμοποιούμενη μέθοδο της μικροσκοπικής δισκεκτομής, η οποία αναμφισβήτητα αποτελεί τη μεγαλύτερη και κυριότερη μέθοδο χειρουργικής αντιμετώπισης, προσφέρει:

* Τοπική αναισθησία σε σχέση με τη γενική.

* Μικρότερο χειρουργικό πόνο.

* Γρήγορη λειτουργική επαναδραστηριοποίηση.

* Δεν προκαλεί χειρουργική αποσταθεροποίηση, με αποτέλεσμα την αποφυγή της επανεπέμβασης για σπονδυλοδεσία.

Η επιλογή των ασθενών για τη μέθοδο της χειρουργικής επέμβασης γίνεται με αυστηρά κριτήρια που αφορούν την κλινική εικόνα, τη μαγνητική τομογραφία και ηλεκτρομυογράφημα των ασθενών. Η ενδοσκοπική δισκεκτομή χρησιμοποιεί την τεχνολογία των Laser και της ραδιοσυχνότητας στη λογική της προσπάθειας της μικροχειρουργικής.

Δύσκολη η διάγνωση του χρόνιου πόνου στη μέση Αδιάγνωστοι μένουν πολλοί από τους ασθενείς Αδιάγνωστοι μένουν πολλοί πάσχοντες από χρόνιο πόνο στη μέση με υποκείμενη νευροπαθητική προέλευση. Σύμφωνα με την έρευνα Back Pain, που πραγματοποιήθηκε σε δέκα ευρωπαϊκές χώρες, περισσότεροι από τους μισούς έλληνες ασθενείς που ερωτήθηκαν υπέφεραν από χρόνιο πόνο στη μέση για πάνω από έξι μήνες.

5 βήματα για να μην πονέσει ποτέ η μέση σας Τι πρέπει να κάνουμε για να διατηρούμε τη μέση μας υγιή και δυνατή; Η πρόληψη πάντα, είναι ότι καλύτερο…

10 μυστικά για τον πόνο στη μέση

ΚΟΡΥΦΗ

ΧΡΟΝΙΟΣ ΠΟΝΟΣ

Χρόνιος πόνος Της ΣΟΦΙΑΣ ΝΕΤΑ

Ο χρόνιος πόνος μπορεί να περιγραφεί ως «πόνος που διαρκεί περισσότερο από τη φυσιολογική περίοδο ανάρρωσης», η οποία, ελλείψει άλλων κριτηρίων, ορίζεται στους 3 μήνες. Μπορεί να προκληθεί από ένα τεράστιο φάσμα κοινών παθήσεων, όπως η αρθρίτιδα, ο καρκίνος και ο διαβήτης, ή από άλλους παράγοντες, όπως τραυματισμοί και χειρουργικές επεμβάσεις. Ο χρόνιος πόνος δεν εμπίπτει αποκλειστικά σε έναν επιστημονικό κλάδο, με αποτέλεσμα η πορεία ενός ατόμου με χρόνιο πόνο μέχρι τη σωστή διάγνωση και την κατάλληλη αντιμετώπιση, να είναι ιδίως κατακερματισμένη, δύσκολη και δαπανηρή.

Η πρωτοβουλία Pain Proposal αναπτύχθηκε με στόχο να επιτύχει συναίνεση σχετικά με τον τρόπο προσδιορισμού των επιπτώσεων του χρόνιου πόνου στην Ευρώπη, να αναδείξει την ανάγκη για ανάληψη άμεσης δράσης, προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι σημερινές ανεπάρκειες στη διαχείριση του χρόνιου πόνου και να διευκολύνει την ανταλλαγή παραδειγμάτων και καλών πρακτικών, που δείχνουν με ποιόν τρόπο μπορεί να επιτευχθεί η αποτελεσματική διαχείριση του πόνου.

Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, συστήθηκε μια ομάδα ειδικών στον χρόνιο πόνο από όλη την Ευρώπη, με στόχο να μοιραστούν τις γνώσεις, την εμπειρία και τις βέλτιστες πρακτικές που αναπτύσσονται σε διάφορες χώρες, αλλά και να συμβάλουν στη διαμόρφωση αποτελεσματικότερων συστάσεων για τη συνέχεια.

Η έκθεση Country Snapshot: reece παρουσιάζει τα σημερινά δεδομένα στην Ελλάδα όσον αφορά τη διαχείριση του χρόνιου πόνου και έχει συνταχθεί από τους Δημήτριο Κούβελα, καθηγητή Φαρμακολογίας, Αθηνά Βαδαλούκα, αναπληρώτρια καθηγήτρια Αναισθησιολογίας και Κώστα Αθανασάκη, ερευνητή στον Τομέα Οικονομικών της Υγείας, που παρουσίασαν πρόσφατα τα στοιχεία για την Ελλάδα.

Μυϊκοί πόνοι

Πολιτικοί, ασθενείς και ειδικοί της υγείας και της εργασίας ενώνουν τις δυνάμεις τους για τη θέσπιση μιας μοναδικής συμμαχίας, η οποία καλεί σε ευρωπαϊκή και εθνική δράση προκειμένου να περιοριστεί το βαρύ τίμημα των 240 ― δισεκατομμυρίων που κοστίζουν οι χρόνιες μυοσκελετικές παθήσεις (MSDs) στην ευρωπαϊκή κοινωνία. Η δημιουργία του Fit for Work Europe Coalition -μιας μοναδικής, πολύπλευρης συμμαχίας- είναι η συνέχεια της πανευρωπαϊκής έρευνας από το The Work Foundation, που δημοσιεύθηκε στις Βρυξέλλες ακριβώς ένα χρόνο πριν, καταδεικνύοντας ότι οι μυοσκελετικές παθήσεις (MSDs) ευθύνονται για το 49% της απουσίας από την εργασία και το 60% της μόνιμης ανικανότητας για εργασία στην Ευρωπαϊκή Ενωση. www.fitforworkeurope.eu

Η ελληνική πραγματικότητα Νέα στοιχεία για το 2010 αποκαλύπτουν τον αντίκτυπο του χρόνιου πόνου στα άτομα, στις επαγγελματικές προοπτικές και στις σχέσεις τους, κατά την προσπάθειά τους για επαρκή διαχείριση του πόνου τους ή ακόμα και για τη διάγνωσή του. Οπως προκύπτει:

Τα άτομα με χρόνιο πόνο χρειάζεται να περιμένουν χρόνια ώς τη διάγνωση.

38% των ατόμων με χρόνιο πόνο χρειάστηκε να περιμένουν περισσότερο από ένα χρόνο ώς τη διάγνωση.

32% δηλώνει ότι η διαχείριση του πόνου τους δεν είναι επαρκής.

83% δηλώνει επιθυμία να λειτουργεί ως ενεργό μέλος της κοινωνίας.

22% των ατόμων ανησυχούν ότι θα χάσουν τη θέση τους, εξαιτίας του χρόνιου πόνου.

38% ανησυχούν ότι ο πόνος θα αποτελέσει φραγμό στην επαγγελματική τους εξέλιξη.

64% των ιατρών που συμμετείχαν στην έρευνα πιστεύουν ότι γνωρίζουν τι πρέπει να κάνουν όταν ένας ασθενής συνεχίζει να παραπονιέται για πόνο μετά τη θεραπεία.

85% των ιατρών θα επιθυμούσαν να έχουν περισσότερη εκπαίδευση, ιδιαίτερα ως προς τη διαχείριση ασθενών με χρόνιο πόνο, καθώς και τις κατευθυντήριες οδηγίες για τα παραπεμπτικά και τις θεραπείες.

Σημειώνεται ότι είναι αξιοσημείωση η συνεισφορά των εκπαιδευτικών προγραμμάτων της Ελληνικής Εταιρείας Αλγολογίας http://www.hps-pain.gr/ και της Ελληνικής Εταιρείας Παρηγορητικής και Συμπτωματικής Φροντίδας Καρκινοπαθών και μη Ασθενών (ΠΑΡΗ.ΣΥ.Α.) http://www.grpalliative.gr/index.php?menu=1 που συμβάλλουν στην κατάρτιση των επαγγελματιών υγείας και κατ' επέκταση στην αποτελεσματικότερη αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου στο μέλλον. Επιπλέον, το πρόγραμμα κατ' οίκον νοσηλείας, αν και περιορισμένο, έχει συμβάλει στην αντιμετώπιση του χρόνιου πόνου, διευκολύνοντας ιδιαίτερα τα άτομα με χρόνιο πόνο που δεν χρειάζεται να μεταβαίνουν και να συνωστίζονται στα ιατρικά κέντρα.

«Επιδημία» ο χρόνιος πόνος Καρκινοπαθείς και πάσχοντες στα οστά και στις αρθρώσεις υποφέρουν αβοήθητοι για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς οι γιατροί να μπορούν να τους ανακουφίσουν ...»

Βρέθηκε το γονίδιο του χρόνιου πόνου Η ανακάλυψή του μπορεί να βοηθήσει στην ανάπτυξη νέων αναλγητικών φαρμάκων, το γονίδιο HCN2 υπάρχει στις ευαίσθητες στον πόνο απολήξεις των νεύρων αλλά δεν είχε διαπιστωθεί η άμεση σχέση του με τον χρόνιο πόνο. Το συγκεκριμένο είδος πόνου που είναι επίσης γνωστό με τον όρο «νευροπαθητικός πόνος» προέρχεται από κάποια βλάβη στα νεύρα και είναι διαφορετικός από τον χρόνιο πόνο μιας φλεγμονής.

ΚΟΡΥΦΗ

Οποιος αγαπάει πονάει... λιγότερο

Σύμφωνα με έρευνα του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας τα καλά αισθήματα μπορούν να μειώσουν το άλγος

Η αληθινή αγάπη λειτουργεί ως παυσίπονο περιορίζοντας την αίσθηση του πόνου, σύμφωνα με έρευνα του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Λος Άντζελες. Για να καταλήξει σε αυτό το συμπέρασμα, η επικεφαλής της έρευνας και καθηγήτρια ψυχολογίας Ναόμι Άιζενμπεργκερ εξέτασε 17 γυναίκες που διατηρούσαν μακροχρόνια σχέση. Διαπιστώθηκε πως το αίσθημα του πόνου που ένιωθαν οι συμμετέχουσες μειωνόταν όταν κοιτούσαν φωτογραφίες των αγαπημένων τους, ενώ το άλγος αυξανόταν όταν κοιτούσαν φωτογραφίες που απεικόνιζαν αράχνες ή άγνωστα πρόσωπα.
Στο πλαίσιο της έρευνας χρησιμοποιήθηκαν αξονικοί τομογράφοι για την αναγνώριση των αντιδράσεων του εγκεφάλου με την ταυτόχρονη πρόκληση αισθημάτων πόνου στις συμμετέχουσες. Οι γυναίκες κοιτούσαν φωτογραφίες αγαπημένων και ξένων προσώπων ή διαφόρων αντικειμένων. Έπειτα αξιολογούσαν το μέγεθος του πόνου που αισθάνθηκαν σε μία κλίμακα από το 1 ως το 20, ενώ αποκαλύφθηκε ότι ο πόνος ήταν μικρότερος όταν κοιτούσαν εικόνες των αγαπημένων τους. Οι επιστήμονες κατέληξαν ότι υπεύθυνο για την ανακούφιση του πόνου είναι το αίσθημα ασφάλειας που σχετίζεται με το πρόσθιο τμήμα του μετωπιαίου λοβού του εγκεφάλου. Μάλιστα όσο μεγαλύτερη και στενότερη ήταν η σχέση που διατηρούσαν οι γυναίκες με τα πρόσωπα που κοιτούσαν στις φωτογραφίες τόσο περισσότερο μειωνόταν το αίσθημα του πόνου αλλά και το στρες, καθώς και η δραστηριότητα στον μεσοκοιλιακό προμετωπιαίο φλοιό (VMPC).
Οι «ευεργετικές ιδιότητες» των συντρόφων έχουν ήδη αποδειχτεί σε παλαιότερες μελέτες, όμως για πρώτη φορά τα ευρήματα μπορούν να συμβάλλουν στον προσδιορισμό του τρόπου με τον οποίο τα συναισθήματα δρουν σε διάφορα τμήματα του εγκεφάλου, αλλά και στην αντιμετώπιση της αίσθησης δυσφορίας. «Ουσιαστικά αν κάποιος βιώνει πόνο ή πρόκειται να υποστεί μία επίπονη διαδικασία, η συνοδεία ενός αγαπημένου προσώπου ή απλά μία φωτογραφία του μπορεί να ανακουφίσει σημαντικά την αίσθηση του πόνου» σχολιάζει η δόκτωρ Ναόμι Άιζενμπέργκερ.
Η πραγματική αγάπη μπορεί να λειτουργήσει θεραπευτικά, ενώ στον αντίποδα οι αποκρουστικές εικόνες προκαλούν τα αντίθετα αποτελέσματα, αφού όπως εξηγεί η ερευνήτρια «αντικείμενα, όπως φίδια και αράχνες έχουν απειλήσει την ύπαρξή μας στην εξελικτική μας πορεία»..

ΚΟΡΥΦΗ

Ώρα για ανώδυνες επισκέψεις στον οδοντίατρο, Κορυφαίοι επιστήμονες παρουσίασαν στον βρετανικό Τύπο τις έξι τελευταίες τάσεις της οδοντιατρικής χωρίς πόνο

Η θέα της φύσης απαλύνει τον πόνο των καρκινοπαθών, Ερευνητές μέτρησαν ότι οι φωτογραφίες ειδυλλιακών τοπίων έχουν σαφώς καταπραϋντική επίδραση στους ασθενείς

ΚΟΡΥΦΗ

Πόνος από medlook

ΚΟΡΥΦΗ

Γιατί πονάμε όταν καιγόμαστε από τον ήλιο

Δεν είναι μυστικό ότι η υπερβολική έκθεση στον ήλιο καίει το δέρμα, προκαλώντας πόνο, κοκκίνισμα και έντονη λαχτάρα για οτιδήποτε κρύο που θα το ανακουφίσει. Γιατί όμως συμβαίνει αυτό; Την απάντηση βρήκαν επιστήμονες από τις ΗΠΑ.

Η υπεριώδης ακτινοβολία Β (UVB) του ηλίου βλάπτει τα μόρια του RNA των δερματικών κυττάρων, αναφέρουν στην επιθεώρηση «Nature Medicine».

Το RNA ή ριβονουκλεϊκό οξύ αποτελεί τμήμα του γενετικού υλικού του κυττάρου, κωδικοποιώντας τις πληροφορίες που μετατρέπουν τις γενετικές οδηγίες του DNA σε πρωτεΐνες.

Όταν το RNA υφίσταται βλάβες από την UVB, παύει να κωδικοποιεί τις πρωτεΐνες, λένε οι επιστήμονες από την Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνια, στο Σαν Ντιέγκο.

Όταν συμβαίνει αυτό, τα παρακείμενα στα καμένα κύτταρα απελευθερώνουν φλεγμονώδη μόρια, που ενεργοποιούν μια αλυσίδα χημικών αντιδράσεων οι οποίες οδηγούν στα συμπτώματα του ηλιακού εγκαύματος.

Μεσοπρόθεσμα, αυτές οι χημικές αντιδράσεις οδηγούν στην επούλωση του δέρματος από το έγκαυμα. Μακροπρόθεσμα, όμως, οι ίδιες αντιδράσεις αθροίζονται και αυξάνουν τον κίνδυνο δερματικού καρκίνου.

«Αυτή η φλεγμονώδης αντίδραση είναι σημαντική για την διαδικασία της επούλωσης του δέρματος έπειτα από τον θάνατο των δερματικών κυττάρων», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Ρίτσαρντ Λ. Γκάλο, καθηγητής Ιατρικής και διευθυντής του Τομέα Δερματολογίας του πανεπιστημίου.

Αν και οι επιστήμονες ήξεραν εδώ και χρόνια αρκετές από τις μοριακές συνέπειες της υπερέκθεσης στον ήλιο, μέχρι τώρα δεν ήξεραν πως ακριβώς αρχίζουν οι δερματικές βλάβες – και αυτό το κενό έρχεται να καλύψει η νέα έρευνα.

Οι ερευνητές ελπίζουν πως τώρα που αποκαλύφθηκε το πρώτο βήμα του ηλιακού εγκαύματος, θα μπορέσουν να βρουν τρόπους για να το αναχαιτίσουν – τουλάχιστον για τους φωτοευαίσθητους ανθρώπους, αν όχι για όλους μας.

Στην κατηγορία των φωτοευαίσθητων ανθρώπων, λ.χ., ανήκουν οι πάσχοντες από ψωρίαση, η οποία θεραπεύεται (και) με υπεριώδη ακτινοβολία, αλλά μία δυνητική ανεπιθύμητη ενέργεια της θεραπείας αυτής είναι η αύξηση του κινδύνου δερματικού καρκίνου.

«Η ανακάλυψή μας υποδηλώνει έναν τρόπο για να μπορούν οι πάσχοντες από ψωρίαση να επωφελούνται από την θεραπεία με UV, δίχως στην πραγματικότητα να εκτίθενται στην επιβλαβή UV», είπε ο δρ Γκάλο.

«Κάποιοι άνθρωποι, εξάλλου, όπως οι πάσχοντες από λύκο, είναι εξαιρετικά ευαίσθητοι στην UV και πρέπει να αποφεύγουν τον ήλιο. Αναζητούμε τρόπους για να τους βοηθήσουμε και αυτούς, μπλοκάροντας το χημικό μηχανισμό που ανακαλύψαμε».

Οι ερευνητές ανακάλυψαν τον μηχανισμό αυτό εκθέτοντας στο εργαστήριο ανθρώπινα δερματικά κύτταρα στην UVB και στη συνέχεια κάνοντας πειράματα σε ποντίκια. Συγκεκριμένα γονίδια στα ποντίκια μπορούν να καθορίσουν πόσο πιθανό είναι να υποστούν δερματικά εγκαύματα από τον ήλιο, εξήγησε ο δρ Γκάλο.

«Οι άνθρωποι διαθέτουν παρόμοια γονίδια, αλλά δεν είναι γνωστό εάν διαθέτουν μεταλλαγές αυτές των γονιδίων που μπορεί να επηρεάσουν την αντίδραση του δέρματός τους στον ήλιο», πρόσθεσε.

Ήλιος και Υγεία

ΚΟΡΥΦΗ

Οι αγκαλιές απαλύνουν τον πόνο

Αμερικανοί ψυχολόγοι ισχυρίζονται πως μια ζεστή αγκαλιά ή το κράτημα του χεριού ενός αγαπημένου μας προσώπου μπορεί να μειώσει τον σωματικό πόνο ειδικά στις γυναίκες. Οι ερευνητές από το πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια προξένησαν σε 25 γυναίκες ένα μικρό κάψιμο και κατόπιν τους έδειξαν φωτογραφίες των συντρόφων ή των συζύγων τους. Οι γυναίκες δήλωσαν κατόπιν πως η θέα του αγαπημένου τους προσώπου λειτουργούσε αναισθητικά απέναντι στον, ελαφρύ έστω, πόνο που ένιωθαν εκείνη την ώρα. Παρόμοια επίδραση πάνω τους ειχε και το κράτημα του χεριού του συντρόφου τους. Σύμφωνα με την ανακοίνωση των επιστημόνων, «οι εθελόντριες κατέθεσαν κατόπιν πως ένιωθαν σημαντική μείωση του σωματικού πόνου», συμπέρασμα που, κατά τους ερευνητές, δικαιολογεί και την γνωστή κίνηση που μια μητέρα φιλάει το χέρι του παιδιού της στο σημείο που εκείνο έχει χτυπήσει «ώστε να περάσει ο πόνος». Μιλώντας για σωματικότητα, αξίζει να αναφερθεί ότι αυτή μπορεί να αναπτύσσεται και ανάμεσα σε ασθενείς και τα κατοικίδιά τους. Πρόσφατες έρευνες στη Βρετανία έδειξαν ότι όσοι ιδιοκτήτες κατοικιδίων αναρρώνουν, ιδίως από κατάγματα και σοβαρούς τραυματισμούς, χρησιμοποιούν έως και 50% λιγότερα αναλγητικά σε σχέση με όσους δεν έχουν κατοικίδια.

Άγγιγμα-Αγκαλιά-Χάδι

ΚΟΡΥΦΗ

ΑΝΤΙΔΟΤΑ ΣΤΟΥΣ ΠΟΝΟΥΣ ΚΑΙ ΣΤΟ ΠΡΗΞΙΜΟ 10 βότανα που μπορούν να νικούν τις φλεγμονές (Αγριοκαστανιά Βελανιδιά Ευκάλυπτος Καρυδιά Κολοκυθιά Λεμονιά Μελιτζάνα Σκόρδο Πορτοκαλιά Αλόη)
Η χρήση του κάστανου έχει καλή αντιφλεγμονική δράση κυρίως σε ό,τι αφορά τις διαταραχές της φλεβικής κυκλοφορίας, όπως είναι οι κιρσοί και οι αιμορροΐδες Η καταπολέμηση των φλεγμονών ήταν από την αρχαιότητα μία από τις βασικές προτεραιότητες των γιατρών. Η δημιουργία φλεγμονής είναι απόλυτα φυσιολογική διαδικασία του οργανισμού. Η δημιουργία της σηματοδοτεί και την πρώτη απόπειρα του ανοσοποιητικού συστήματος να καταπολεμήσει το πρόβλημα υγείας που έχει προκύψει. Οι φλεγμονές, ωστόσο, χαρακτηρίζονται από δυνατούς πόνους, πρήξιμο και κοκκίνισμα, που δυσκολεύουν αφάνταστα την καθημερινότητα του ασθενούς. Αν μάλιστα οι φλεγμονές δεν ελεγχθούν έγκαιρα, μπορούν να προκαλέσουν καταστροφή ιστών και χρόνιους πόνους. Τα βότανα που βοηθούν τον οργανισμό να καταπολεμήσει τις φλεγμονές είναι δεκάδες.

Αγριοκαστανιά Η αγριοκαστανιά είναι ιθαγενές δέντρο της Ινδίας που απαντάται και στην Ευρώπη. Φυτρώνει σχεδόν σε όλα τα δάση της χώρας μας που βρίσκονται σε υψόμετρο 1.000-1.300 μέτρων. Η χρήση του κάστανου έχει καλή αντιφλεγμονική δράση κυρίως σε ό,τι αφορά τις διαταραχές της φλεβικής κυκλοφορίας, όπως είναι οι κιρσοί και οι αιμορροΐδες. Το βάμμα των σπόρων είναι το καλύτερο καταπραϋντικό για τις αιμορροΐδες, αφού μειώνει τον πόνο και ελαττώνει τον όγκο τους. Παρασκευάζεται με 120 γραμμάρια κοπανισμένης φλούδας τα οποία τοποθετούνται σε 450 γραμμάρια οινόπνευμα για δύο εβδομάδες, κατά τη διάρκεια των οποίων το μείγμα πρέπει να ανακατεύεται τακτικά. Στη συνέχεια γίνεται φιλτράρισμα, ενώ η συνιστώμενη δόση είναι δύο κουτάλια της σούπας την ημέρα. Πάντως δεν πρέπει να γίνεται κατάχρηση του φυτού, γιατί έχουν καταγραφεί περιπτώσεις δηλητηρίασης που εκδηλώνονται με γαστρεντερίτιδα, υπνηλία, κοκκίνισμα του προσώπου και μυδρίαση.

Βελανιδιά Η φλούδα της βελανιδιάς, που είναι το μέρος του δέντρου με τις μεγαλύτερες θεραπευτικές ιδιότητες, περιέχει μεγάλη ποσότητα τανίνης, η οποία έχει άσχημη μυρωδιά και δυνατή γεύση. Το αφέψημα της φλούδας είναι εξαιρετικό στην καταπολέμηση των φλεγμονών και των οιδημάτων του τραχήλου της μήτρας. Το αφέψημα παρασκευάζεται από 15 γραμμάρια φλούδας και 1.500 γραμμάρια νερό. Το μείγμα βράζει μέχρι να μείνει ένα κιλό. Στη συνέχεια χορηγείται με κρασί. Η εσωτερική χρήση της φλούδας πάντως πρέπει να γίνεται με μεγάλη προσοχή, γιατί σε μεγάλες δόσεις για περισσότερο χρονικό διάστημα από το επιτρεπόμενο μπορεί να προκαλέσει καρδιαλγία και βλάβες στο στομάχι.

Ευκάλυπτος Ο ευκάλυπτος είναι δέντρο ιθαγενές της Τασμανίας που μπορεί να φτάσει σε ύψος ακόμα και τα 50 μέτρα. Στην Ευρώπη έφτασε αρκετά αργά, στα τέλη του 19ου αιώνα. Τα φύλλα του περιέχουν ένα αιθέριο έλαιο, το ευκαλυπτέλαιο, το οποίο έχει έντονο άρωμα, πικρή και καυστική γεύση. Περιέχει κινεόλη σε ποσοστό 70%, αλκοόλες, κουμιναλδεΰδη, αρωμαδενδρίνη και πινένια. Το ευκαλυπτέλαιο είναι το συστατικό που έχει θεραπευτική δράση κατά των φλεγμονών του αναπνευστικού συστήματος, του πονόλαιμου και του άσθματος. Για να κάνουμε εισπνοές, βράζουμε νερό και ρίχνουμε φύλλα ευκαλύπτου, πευκοβελόνες, θυμάρι και λεβάντα. Οι εισπνοές γίνονται δύο ή τρεις φορές την ημέρα για μια περίοδο δύο εβδομάδων.

Καρυδιά Η καρυδιά είναι γνωστή από την αρχαιότητα, κυρίως στην Ινδία, από όπου και μεταφέρθηκε αρχικά στην Κίνα και αργότερα στην Ευρώπη. Τα αρωματικά φύλλα της περιέχουν τανίνη, πτητικά έλαια, χρωστικές ουσίες και μια αλκαλική ουσία, τη γιουγκλόνη. Ο καρπός περιέχει παχύ έλαιο σε ποσοστό 40% - 50%, ασβέστιο, σίδηρο, μαγγάνιο και κοβάλτιο. Το πυκνό αφέψημα των φρέσκων φύλλων είναι πολύ ευεργετικό σε περιπτώσεις φλεγμονής των γυναικείων γεννητικών οργάνων, όπου είναι απαραίτητες οι πλύσεις. Η παρασκευή του αφεψήματος από φύλλα καρυδιάς είναι πολύ εύκολη. Βάζουμε 15-30 γραμμάρια φύλλα σε ένα κιλό νερό και βράζουμε το μείγμα. Η συνιστώμενη δόση είναι από δύο έως πέντε φλιτζάνια την ημέρα.

Κολοκυθιά Η γλυκιά κολοκύθα είναι ένα φυτό με εξαιρετικές θεραπευτικές ιδιότητες και σπουδαία δράση κατά των φλεγμονών. Τα σπέρματα του φυτού περιέχουν ένα γλυκό και παχύ έλαιο, μια δριμεία ρητίνη, την πεπορεγίνη, καθώς επίσης και έλαιο, ζάχαρη, γόμα, κιτρουλλικό οξύ, χλωροφύλλη και εμουλσίνη. Η ψημένη σάρκα της γλυκιάς κολοκύθας χρησιμοποιείται ως καταπραϋντικό φάρμακο, ενώ ο ωμός πολτός χρησιμοποιείται με μαλακτικά καταπλάσματα κατά των εγκαυμάτων και κάποιων επιπόλαιων φλεγμονών. Επιπλέον, το γαλάκτωμα από τα σπέρματα της γλυκιάς κολοκύθας χρησιμοποιείται κατά των φλεγμονών του πεπτικού σωλήνα, της ουρήθρας και της κύστης.

Λεμονιά Η λεμονιά κατάγεται από την Ασία και εισήχθη στην Ελλάδα τον 4ο αιώνα π.Χ. από τους στρατιώτες του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είναι ένα από τα πιο γνωστά δέντρα με σπουδαίες θεραπευτικές ιδιότητες. Για την παρασκευή φαρμάκων χρησιμοποιούνται τα άνθη, τα φύλλα, η φλούδα, ο χυμός και οι σπόροι. Η φλούδα του λεμονιού περιέχει αιθέρια έλαια, ενώ η σάρκα του φυτού έχει βιταμίνες A, B, C και D, καθώς επίσης κιτρικό και μηλικό οξύ και άλατα μαγνησίου, πυριτίου, νατρίου, ασβεστίου, καλίου και φωσφόρου. Ο χυμός του λεμονιού είναι αντισηπτικός, αντιβακτηριδιακός και απολυμαντικός. Για τον λόγο αυτό είναι εξαιρετικό φάρμακο για τις λοιμώξεις του αναπνευστικού, το άσθμα, τον βήχα και τον πονόλαιμο.

Μελιτζάνα Η μελιτζάνα είναι ένα από τα σχετικά λίγα φυτά με θεραπευτική δράση που ήταν άγνωστα στους γιατρούς της αρχαίας Ελλάδας. Κατάγεται από τις Ινδίες και την Κίνα, ενώ στην Ευρώπη έφτασε για πρώτη φορά μόλις τον 16ο αιώνα ταυτόχρονα με την εξάπλωσή της στην Αμερική. Στη φαρμακευτική τα χρήσιμα μέρη της μελιτζάνας είναι τα φύλλα και ο μίσχος του καρπού. Τα φύλλα της μελιτζάνας, ως κατάπλασμα για εξωτερική χρήση, έχουν μαλακτικές και επουλωτικές ιδιότητες, κυρίως για περιπτώσεις που αφορούν αιμορροΐδες, καλόγερους, εγκαύματα και φλεγμονές. Ειδικά για ό,τι αφορά τις αιμορροΐδες, στη λαϊκή ιατρική περιγράφεται η παρασκευή μιας σκόνης από ψημένα κοτσάνια του καρπού της μελιτζάνας. Η σκόνη αυτή τοποθετείται με βαμβάκι πάνω στις αιμορροΐδες.

Σκόρδο Το σκόρδο είναι ένα από τα πιο πολύτιμα φαρμακευτικά φυτά. Είναι γνωστό από την αρχαιότητα. Οι εργάτες που έχτισαν τις πυραμίδες της Αιγύπτου έτρωγαν κάθε μέρα μια σκελίδα ως αντισηπτικό και τονωτικό. Το ίδιο έκαναν και οι αθλητές λίγο πριν λάβουν μέρος στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Γενικά, το σκόρδο ήταν για τους γιατρούς της αρχαιότητας φάρμακο για όλες τις αρρώστιες. Το σκόρδο ευεργετεί τον οργανισμό προλαβαίνοντας λοιμώξεις όπως η γρίπη, η φυματίωση και η βρογχίτιδα, καθώς και άλλες λοιμώξεις των πνευμόνων και των εντέρων. Η καλύτερη συνταγή είναι να φαγωθεί ωμό, ενώ για όσους φοβούνται την έντονη μυρωδιά του, αυτή εξουδετερώνεται με μαϊντανό, μήλο, σπόρους γλυκάνισου ή κάρδαμο.

Πορτοκαλιά Η πορτοκαλιά είναι διάσημη για τις θεραπευτικές ιδιότητές της. Η φλούδα του πορτοκαλιού περιέχει αιθέρια έλαια, ενώ ο χυμός του είναι πλούσιος σε βιταμίνες C, D, A και Ρ, ανόργανα άλατα ασβεστίου, καλίου, μαγνησίου, σιδήρου και νατρίου. Κυρίως χάρη στην περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C το πορτοκάλι θωρακίζει τον οργανισμό ενάντια σε λοιμώξεις του αναπνευστικού και του μυοσκελετικού συστήματος. Ο καλύτερος τρόπος για να έχουμε όλες τις ευεργετικές επιπτώσεις του πορτοκαλιού είναι να το φάμε νωπό ή να πιούμε τον χυμό του. Δεν είναι λίγοι ωστόσο αυτοί που αποξηραίνουν τις φλούδες και τις βάζουν σε γυάλινα βάζα για να τις χρησιμοποιήσουν αργότερα σε αφεψήματα.

Αλόη Η αλόη είναι πολύ γνωστή από την αρχαιότητα. Οι Ελληνες, οι Ρωμαίοι, οι Αιγύπτιοι και οι Κινέζοι τη χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύσουν ασθένειες του δέρματος, ενώ στην Αίγυπτο ήταν ένα από τα βασικά συστατικά για το βαλσάμωμα των νεκρών. Περιέχει περίπου 200 συστατικά τα οποία είναι πολύτιμα για τον οργανισμό. Μεταξύ αυτών είναι κάποια πολύτιμα αμινοξέα, σάκχαρα, στερόλες, ένζυμα, λιγνίνη, Β-καροτίνη, χολίνη, μηλικό οξύ, βιταμίνες, ασβέστιο, νάτριο, μαγνήσιο, κάλιο κ.λπ. Η ρητίνη κάποιων ποικιλιών αλόης είναι αρωματική και έχει αντιμυκητική, αντιβιοτική και αντιφλεγμονώδη δράση. Τις τελευταίες δεκαετίες δεν υπάρχει ανάγκη για την οικιακή παρασκευή αλοιφών ή αφεψημάτων, αφού η αλόη βρίσκεται πολύ εύκολα σε διάφορα φαρμακευτικά προϊόντα.

Η φλούδα της βελανιδιάς είναι το μέρος του δέντρου με τις μεγαλύτερες θεραπευτικές ιδιότητες. Η φλούδα του πορτοκαλιού περιέχει αιθέρια έλαια, ενώ ο χυμός του είναι πλούσιος σε βιταμίνες C, D, A και Ρ, ανόργανα άλατα ασβεστίου, καλίου, μαγνησίου, σιδήρου και νατρίου.

ΛΕΞΙΚΟ ΒΟΤΑΝΩΝ

ΚΟΡΥΦΗ

Ποιος φοβάται το «αυχενικό σύνδρομο»; Ακόμα και αν δεν σας έχει συμβεί ποτέ, σίγουρα έχετε ακούσει πολλά για το «αυχενικό σύνδρομο» και τις επιπτώσεις του. Μάθετε, λοιπόν, τις αιτίες που μπορεί να το προκαλέσουν και ανακαλύψτε θεραπείες που θα σας ανακουφίσουν από τον πόνο.

Ο πόνος είναι γένους ...θηλυκού Ο εγκέφαλος των γυναικών επεξεργάζεται διαφορετικά τα σήματα του πόνου

Διεθνής απαίτηση για αποτελεσματικότερες θεραπείες του πόνου Σήμερα, 1 στους 6 ενήλικες υποφέρει από χρόνιο ή υποτροπιάζοντα πόνο, ο οποίος επηρεάζει αρνητικά την εργασία, την παραγωγικότητα, την προσωπική και κοινωνική ζωή του ατόμου. Υπολογίζεται μάλιστα ότι το 13% του εργατικού δυναμικού πηγαίνει στη δουλειά νιώθοντας πόνο.

Όταν ο πόνος δεν περνάει με ένα χάπι... Υπάρχουν είδη πόνου που δεν αντιμετωπίζονται με ένα απλό χάπι. Γι΄ αυτό στα περισσότερα δημόσια νοσοκομεία λειτουργούν ειδικά Κέντρα Πόνου. Ο χρόνιος πόνος που πρέπει να αντιμετωπίζεται στα ειδικά Ιατρεία Πόνου των νοσοκομείων μπορεί να προέρχεται από καρκίνο, μυοσκελετικές παθήσεις, μεθερπητική νευραλγία, διαβητική νευροπάθεια κ.ά.

ΚΟΡΥΦΗ

Η ιστοσελίδα αυτή είναι τμήμα του οικοχώρου " ΥΓΕΙΑ"

από 7/4/09 .....

Μετρητής

Επισκεπτών

από 16/1/2009

..........