πλοηγείτε στον  ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

πατήστε ΚΕΝΤΡΙΚΗ   

 

                     

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

                                                                                                        

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου  "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

Στον οικοχώρο θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την φροντίδα του ανθόκηπου και λαχανόκηπου, συμβουλές για τα φυτά και ημερολόγιο φροντίδας τους κατά εποχή ή μήνα

ΑΡΩΜΑΤΙΚΑ ΦΥΤΑ & ΒΟΤΑΝΑ

Βότανα: Μια ιστορική αναδρομή  

τελευταία ενημέρωση: 07/03/2014

Το σπαθοχορτο & σπαθολαδο

Συλλογή & Διατήρηση βοτάνων

Από το λάδανο στο φάρμακο!

Τα βότανα σήμερα

Αλόη Βέρα

Καλλιεργήστε το προσωπικό σας φαρμακείο

Echinacea (Eχινάκια)

Τριόλι: το... Βιάγκρα που δίνει η ελληνική φύση                    Τζίνσενγκ

 Ιπποφαές, ένας φυσικός θησαυρός υγείας

Βασιλικός: Δροσερός και πιπεράτος

Ντόπιες γεύσεις με άρωμα

Αγριόχορτο κατά καρκίνου του δέρματος

Η Αγία των βοτάνων και ο δρόμος

Σημύδα..για γερή αποτοξίνωση

ΜΥΡΩΔΙΚΑ & ΜΠΑΧΑΡΙΚΑ

ΛΕΞΙΚΟ ΒΟΤΑΝΩΝ

Μηχανή αναζήτησης φυτών

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΒΟΤΑΝΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΚΑΘΑΡΙΣΜΟ ΤΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

Καλλιεργητικές εργασίες λαχανόκηπου κατά μήνα

Η γλώσσα των λουλουδιών

Μαγειρική με βότανα για έξτρα νοστιμιά

Ανθηρή η αρωματική χλωρίδα, μαραμένη η αξιοποίησή της

Κρόκος «Ανθισμένη» αντικαρκινική βόμβα

Λεβάντα: περιγραφή & καλλιέργεια

Δίκταμο: Θεραπευτικές ιδιότητες

Σούπερ τροφή ο σφένδαμος

Κινεζικά βότανα

Κυνήγι θησαυρών στο Αιγαίο!  

Κολλιτσίδα ένα ισχυρότατο βότανο

Χωράφι ονείρων-Φαρμακευτική Γεωργία        Στο μικροσκόπιο η λουίζα

Κόλιανδρος εναντίον των βακτηρίων

Ρίγανη η εξαίσια 

Μελισσόχορτο: Μοναδική γεύση και άρωμα

Χαμομήλι αγνό και θαυματουργό!

Chia: Η super τροφή

Τα βότανα στην υπηρεσία της χαλάρωσης

Αψιθιά, για το πεπτικο συστήμα

ΓΙΑΤΡΟΣΟΦΙΑ

Ασφόδελος: Θεραπευτικές ιδιότητες
Γκίνγκο Μπιλόμπα, θησαυρός για την υγεία Το βότανο Σαμπούκος Γαιδουράγκαθο. Θαυματουργό βότανο!
Η Ρόδια Ρίζα ΤΟ ΒΟΤΑΝΟ TOY 21ου ΑΙΩΝΑ! Βότανα & Μαγεία  

Βότανα: Μια ιστορική αναδρομή

Οι αναζητήσεις στο θαυμαστό κόσμο των βοτάνων για τον καθένα μας ίσως να ξεκινά από ένα βίωμα, μια εικόνα, μια γεύση... ίσως και από το ενδιαφέρον για μία σχέση διαφορετική με τη φύση
Σύμφωνα με τον ορισμό που δίνει το Αγγλικό λεξικό της Οξφόρδης, «βότανα είναι όλα τα χρήσιμα φυτά, των οποίων οι ρίζες, οι μίσχοι, τα άνθη και τα φύλλα χρησιμεύουν ως τροφή ή θεραπεία, χάρη στο άρωμά τους ή με κάποιο άλλο τρόπο...».
Η ιστορία των πολιτισμών είναι γεμάτη μύθους και παραδόσεις που αναφέρονται στις θεραπευτικές χρήσεις των φυτών. Πίσω από κάθε θαυματουργή ενέργεια ίσως να βρίσκεται και ένα βοτάνι που λίγοι έτυχε να γνωρίζουν και λίγοι να το χρησιμοποιούν. Βοτάνια που γνώριζαν οι θεοί και τυχαία ανακάλυψαν οι άνθρωποι, βότανα που ξεπηδούν από το αίμα μυθικών ηρώων, όπως ο υάκινθος που φυτρώνει τη στιγμή που το αίμα του νεαρού Υάκινθου, φίλου του Απόλλωνα ποτίζει τη γη. Εκείνος όμως που θεωρείται ο βαθύτερος γνώστης των βοτάνων είναι ο δάσκαλος του μυθικού Αχιλλέα και του Ιπποκράτη ο Χείρων Κένταυρος που ζούσε στο Πήλιο. Βότανα όπως το χειρώνιον και το κενταύριον φέρουν ακόμη το όνομά του.  

Τους τελευταίους αιώνες η έννοια «βότανο» περιορίστηκε σε κάποια συγκεκριμένα φυτά τα οποία χρησιμοποιούνται ως θεραπευτικά ροφήματα, ως καταπλάσματα, ως πρώτη ύλη στα πρακτικά γιατροσόφια και τη σύγχρονη φαρμακολογία. Έχουμε την τάση να αποκλείουμε τα φυτά εκείνα που χρησιμεύουν μόνο για τροφή καθώς και εκείνα που χρησιμοποιούνται για διακοσμητικούς ή πρακτικούς λόγους. Κανείς δε θα λογάριαζε τα πλεγμένα σ’ ένα καλάθι κλαδάκια ιτιάς ως βότανο. Κι όμως παλιότερα χρησιμοποιούνταν ως αφέψημα για τους πονοκεφάλους και τα κρυολογήματα, ενώ τα δραστικά συστατικά της ιτιάς οδήγησαν στην παραγωγή της ασπιρίνης. Η σημερινή διάκριση των φυτών σε βότανα, λαχανικά, φρούτα, χόρτα και «ζιζάνια»είναι μια πρόσφατη επινόηση. Για τους αρχαίους Έλληνες, Ρωμαίους, Άραβες, Κινέζους και Ινδούς τα φυτά επιδρούν θεραπευτικά και εξισορροπητικά στον ανθρώπινο οργανισμό ακόμα και όταν καταναλώνονται καθημερινά ως τροφές. Επίσης και όταν μαγειρεύονται ή συνδυάζονται με άλλα υλικά όπως κρέας, ψάρι, δημητριακά, αυτά συνεχίζουν να διατηρούν τα ενεργά συστατικά τους και να έχουν θεραπευτικές ιδιότητες. «Να φας τσουκνίδα για να προστατευθείς απ’ όλες τις ασθένειες του έτους» συμβούλευε τους Αθηναίους ο Ησίοδος. Ενώ ο πατέρας της Ιατρικής, ο Ιπποκράτης, συνιστούσε να βάζουν οι άνθρωποι πολλά αρωματικά (βότανα) στα φαγητά τους, για να χορταίνουν εύκολα και γρήγορα, ώστε να μη χρειάζεται να τρώνε πολύ, γιατί η πολυφαγία δεν ωφελεί.

Για ένα μάγειρα στην αρχαία Ελλάδα μα και στο Μεσαίωνα, το λάχανο, τα καρότα, τα σπαράγγια, τα ραδίκια, τα αγγούρια ήταν όλα «βότανα της κουζίνας», το ίδιο με το φασκόμηλο, το δίκταμο και τη μαντζουράνα..

Η ιστορία των βοτάνων

Η χρήση των φυτών για φαρμακευτικούς σκοπούς είναι τόσο παλιά όσο και ο πολιτισμός και η πρώτη γνωστή γραπτή αναφορά για θεραπευτικά φυτά έρχεται από τους Σουμέριους το 2200 π.Χ. Ο πατέρας της Ιατρικής, ο Έλληνας Ιπποκράτης κατέγραψε περίπου 400 είδη βοτάνων που η χρήση τους ήταν γνωστή κατά τον 5ο αιώνα π.Χ. και ο Διοσκουρίδης κατά τον πρώτο μ.Χ. αιώνα  έγραψε μια βοτανική χρησιμοποιώντας 600 φυτά. Αυτό το έργο ήταν  βάση για πολλές μεταγενέστερες βοτανικές έρευνες. Μια από τις πιο δημοφιλείς βοτανικές γράφτηκε από τον Culpeper το 17ο αιώνα.
Κατά την διάρκεια του Μεσαίωνα και του σκοταδισμού οι προλήψεις σε συνδυασμό με την άγνοια απέδωσαν μαγικές ιδιότητες στα φυτά, μερικές φορές για ασήμαντη αιτία, και ανέπτυξαν ιεροτελεστίες όπου μηχανορραφούσαν για συντηρήσουν το μυστήριο και την μαγεία.
Ο άνθρωπος ήταν επίσης πληροφορημένος, από την αρχή του πολιτισμού,  για τα αποτελέσματα των αρωμάτων στο σώμα στο μυαλό και στα συναισθήματα. Τα λουλούδια χρησιμοποιούνταν για να προσελκύσουν αγάπη, φαγητό και προστασία. Τα αρωματικά φυτά χρησιμοποιούνταν για να γιατρέψουν το σώμα.  Τα πιο ακριβά λουλούδια προσφέρονταν στους θεούς και στις θεές σαν θυσία, και η χρήση αρωματικών θυμιαμάτων έχει καταγραφεί από την αρχαιότητα.
Σε όλο τον κόσμο, από την αρχαιότητα μέχρι την σύγχρονη εποχή, διαφορετικές κουλτούρες  έχουν ανακαλύψει πολλά κοινά σημεία όπως και ποικίλες χρήσεις για βότανα και αιθέρια έλαια. Οι μύθοι, οι θρύλοι, η παράδοση και η ιατρική αντικατοπτρίζουν αυτές τις γνώσεις.

Τα βότανα από την αρχαιότητα έως σήμερα

Η διατήρηση της υγείας του ανθρώπου και των άλλων οργανισμών, εξαρτάται άμεσα από τις συνθήκες και τους παράγοντες του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν. Τον αέρα που αναπνέουν, το νερό που πίνουν, την τροφή που τρώνε και την ένταση του φωτός και της ακτινοβολίας που δέχονται από τον ήλιο. Όταν κάποιος από τους παράγοντες ή τις συνθήκες αυτές μεταβληθεί, ποιοτικά κυρίως αλλά και ποσοτικά, τότε δημιουργούνται δυσάρεστες προϋποθέσεις για την πρόκλησηπροβλημάτων στην υγεία των ζωϊκών οργανισμών και του ανθρώπου.

Ο άνθρωπος από τα πρώτα χρόνια της εμφάνισής του πάνω στη γη διέθετε το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, όπως και τα άλλα άγρια ζώα. Μέσα από το ένστικτο αυτό αλλά και την παρατήρηση της συμπεριφοράς των άγριων ζώων, αντιμετώπιζε τα θέματα καλής υγείας του, περισσότερο προληπτικά, με το να διατηρεί μια άμεση σχέση με το περιβάλλον του και κυρίως μέσα από την φυτική τροφή του. Αλλά και σε περιπτώσεις διαταραχής της υγείας του πάλι και τότε με το ένστικτό του και τη γνώση που αποκτούσε σιγά-σιγά αλλά και με την παρατήρηση ότι τα άγρια ζώα προσέφευγαν στην κατανάλωση συγκεκριμένων φυτών, επέλεγε κι αυτός να τρώει συγκεκριμένα φυτά ή μέρη φυτών(καρπούς, ρίζες, φύλλα κ.λπ.). Έτσι δημιουργήθηκε στον άνθρωπο που προόδευε γνωστικά, μια σημαντική γνώση για την πρόληψη και τη θεραπεία διαφόρων παθήσεων που η συστηματική τους καταγραφή από φωτισμένα μυαλά της εποχής όπως ο Ιπποκράτης, έβαλε τα θεμέλια της επιστήμης της Ιατρικής και της Φαρμακολογίας. Τα φυτά αυτά απέκτησαν ξεχωριστό κύρος και ενδιαφέρον και συνδέθηκαν με θεούς και ήρωες στον μύθο και την ιστορία,ονομάστηκαν δε "βότανα". Πολλά από τα φυτά αυτά χρησιμοποιούνται ακόμη και σήμερα για την παρασκευή σύγχρονων φαρμάκων. Η ιστορία της χρήσης των βοτάνων είναι μεγάλη και αφορά πολλούς διαφορετικούς λαούς και πολιτισμούς, όπως τους Κινέζους, τους Άραβες, τους Έλληνες, τους Ινδιάνους Μάγια της Κεντρικής Αμερικής και τους Ίνκας στη Νότια Αμερική.

Τα βότανα από το Βυζάντιο και το Μεσαίωνα... στα Νεότερα χρόνια

Στα βυζαντινά χρόνια τα χόρτα και τα λαχανικά θεωρούνταν κατώτερες τροφές γι’αυτό οι καλοφαγάδες τα απέφευγαν. Στα τραπέζια των πλουσίων και των αυτοκρατόρων σπάνια συναντούσες χόρτα και λαχανικά. Αντίθετα ο απλός λαός αλλά και ο κλήρος εκτιμούσαν ιδιαίτερα τα φρούτα, τα λαχανικά και τα άγρια χόρτα. Το Μεσαίωνα μέσα στους κήπους των μοναστηριών «ανθίζει» η βοτανολογία. Καλλιεργούνταν σε μεγάλη κλίμακα ποικιλία φυτών, παλαιά και νέα, γνωστά και άγνωστα φυτά. Τα μοναστήρια γίνονται κέντρα βοτανοθεραπείας. Οι μοναχοί έφτιαχναν φαρμακευτικά φυτά, έλαια και αλοιφές που χρειάζονταν για τη θεραπεία των ασθενών. Με την έλευση της τυπογραφίας, η κλασική γνώση ξεφεύγει από τους τοίχους των μοναστηριών. Οι συνταγές που είχαν διασωθεί από αρχαία κείμενα μεταπλάστηκαν και εμπλουτίστηκαν στο πέρασμα των χρόνων και έρχονται να συμπληρώσουν τη λαϊκή ιατρική.  Κατά το 16ο και 17ο αιώνα δημοσιεύτηκαν πολλά βοτανολόγια με σκοπό να βοηθήσουν όσους ασχολούνταν με τη βοτανοθεραπεία.
Στην πατρίδα μας η αφθονία φαρμακευτικών φυτών που συναντούμε σε κάθε γωνιά της, βοήθησε στην ανάπτυξη της λαϊκής ιατρικής και της βοτανοσυλλογής. Το μάζεματων βοτάνων απαιτούσε προσοχή, μυστικότητα και μαγικές διαδικασίες ώστε να διασφαλίζονται οι θεραπευτικές τους ιδιότητες. Τα μάζευαν την Πέμπτη ή την Παρασκευή,συνήθως το χάραμα, αλλά και το καταμεσήμερο ή και μεσάνυχτα, ανάλογα με τις τοπικές συνήθειες. Αλλού τα μάζευαν παιδιά και αλλού τα ευλογούσαν στην εκκλησία. Έτσι θρησκευτικές τελετές ήταν συνυφασμένες με μαγικές ενέργειες και ιατρικές πρακτικές. Ονομαστοί οι βοτανοσυλλέκτες της Ηπείρου, που μάζευαν τα βότανα στο φαράγγι του Βίκου και γι’ αυτό ονομάζονταν βικογιατροί.

Οι πρακτικοί λοιπόν γιατροί, οι κομπογιανίτες όπως τους αποκαλούσε ο λαός μας και κυρίως γυναίκες, γνώριζαν τα «μυστικά» των βοτάνων τα οποία χρησιμοποιούσανως γιατροσόφια. Η γνώση αυτή περνά ευλαβικά από γενιά σε γενιά και φτάνει μέχρι τις μέρες μας. 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η δύναμη των μαγικών αρωματικών βοτάνων

βότανα και αρώματα…..βανίλια-λεβάντα-μέντα….μεθυστικά αρώματα δεντρολίβανο…εξαίσιο το άρωμά του
πράσινο μήλο-πορτοκάλι….ποιος από εμάς δεν γνωρίζει τις ιδιαίτερες μυρωδιές τους
και ο Dr. Hirsch(1) ιδρυτής και διευθυντής του ερευνητικού κέντρου the Smell and Taste Treatment στο Chicago μας λέει ότι
το άρωμά τους μειώνει το άγχος και το στρες που ταλαιπωρεί την καθημερινότητά μας…
- το άρωμα του δυόσμου μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε την ναυτία και να χαλαρώσουμε ενώ
- το άρωμα της λεβάντας μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε τις αϋπνίες…
η αποτελεσματικότητα όμως των οσμών-συνεχίζει ο Dr. Hirsch-εξαρτάται από το αν η συγκεκριμένη μυρωδιά μας είναι ευχάριστη ή όχι…
δεν είναι λίγες οι φορές που πολλά άτομα αναφέρουν ότι κάποιες μυρωδιές αυξάνουν τις ημικρανίες τους
ενώ
για τις ίδιες μυρωδιές άλλα άτομα αναφέρουν ότι έχουν μειώσει κατά πολύ τα συμπτώματα των ημικρανιών τους αυτό
έχει να κάνει με το ότι οι μυρωδιές συνειρμικά μας συνδέουν με συγκεκριμένες εμπειρίες…
οι ερευνητές υποψιάζονται ακόμα πως ορισμένες μυρωδιές μπορούν να προκαλέσουν πολλαπλές ανεπαίσθητες αλλαγές στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα
και όλα αυτά γιατί η όσφρηση -σύμφωνα με πολλούς ερευνητές-αναδεικνύεται στην πλέον ισχυρότερη αίσθησή μας καθώς συνδέεται άμεσα με το συναίσθημά μας και με τη μνήμη μας…
εμείς ας δούμε πως επιδρούν διάφορα αρώματα βοτάνων στο συναισθηματικό κόσμο των περισσοτέρων από μας…
- το άρωμα του βασιλικού βελτιώνει την λειτουργία του εγκεφάλου και βοηθά τα άτομα που ασκούν πνευματική εργασία που έχουν δυσκολία συγκέντρωσης που νιώθουν άγχος στρες είναι αναποφάσιστα και υποφέρουν από αϋπνίες…
- το άρωμα του γιασεμιού ενεργεί κατευναστικά στην υπερένταση και υπερδιέγερση…
- το άρωμα του θυμαριού βοηθάει τα άτομα που υποφέρουν από συναισθηματική ένταση από νευρικότητα από απαισιοδοξία και έλλειψη συγκέντρωσης…
- το άρωμα της μαντζουράνας -αυτό το υπέροχο άρωμα-μας βοηθάει να κατανικήσουμε τη συναισθηματική ένταση τη νευρικότητα την αϋπνία
την οξυθυμία την υπερκινητικότητα την επιθετικότητα…..
- το άρωμα του περγαμόντου είναι κατάλληλο για στιγμές άγχους στρες μελαγχολίας κατάθλιψης και συναισθηματικής έντασης…
- το άρωμα του λεμονιού είναι κατάλληλο για στιγμές αναποφασιστικότητας ανικανότητας συγκέντρωσης κατάθλιψης πνευματικής κόπωσης και
για απώλεια μνήμης…
- το άρωμα του ευκάλυπτου για όταν νιώθουμε εξάντληση για όταν δυσκολευόμαστε να συγκεντρωθούμε για συναισθηματική ένταση…
- το άρωμα του γκρέιπ φρουτ για όταν καταλαβαίνουμε ότι η αυτοπεποίθησή μας βρίσκεται στα χαμηλά της για όταν νιώθουμε πνευματική κόπωση
για όταν μας καταλαμβάνουν αρνητικές σκέψεις για όταν έχουμε μελαγχολία και στρες…
- το άρωμα του φασκόμηλου για καταστάσεις κατάθλιψης έντονης νευρικότητας κόπωσης άγχους αϋπνίας μελαγχολίας για επιλόχειο κατάθλιψη
για έλλειψη δημιουργικότητας και
επειδή ο κατάλογος των μαγικών αρωματικών βοτάνων δεν είναι μικρός σε μια άλλη ανάρτηση θα τα ξαναβρούμε….

 

ΚΟΡΥΦΗ

Συλλογή & Διατήρηση βοτάνων

Συλλογή βοτάνων Η συλλογή βοτάνων είναι μια σημαντική διαδικασία που επηρεάζει τη χημική σύστασή τους και τις θεραπευτικές τους ιδιότητες. Δεν συλλέγουμε μεγαλύτερες ποσότητες βοτάνων απ’ ό,τι χρειαζόμαστε.

Μαζεύουμε τα φύλλα πριν ανθίσει το φυτό, ενώ σπόρους και βλαστούςμετά την ανθοφορία, στο στάδιο της πλήρους ωρίμανσης. Τα αρωματικά φυτά τα μαζεύουμε νωρίς το πρωί εφόσον δεν υπάρχειυγρασία.

Δεν ξεριζώνουμε τα βότανα. Κόβουμε προσεκτικά το μέρος του φυτού πουθέλουμε με κοφτερό εργαλείο έτσι ώστε του χρόνου να ξαναβλαστήσει. Αν θέλουμε τις ρίζες του βοτάνου τις συλλέγουμε το φθινόπωρο και το χειμώνα τότεπου το φυτό έχει σταματήσει την παραγωγή φύλλων και λουλουδιών, όταν δηλαδήέχει τελειώσει ο κύκλος του φυτού.

Διατήρηση βοτάνων Ο πιο δημοφιλής τρόπος διατήρησής τους είναι η αποξήρανση. Αφού μαζέψουμε τα βότανα, φτιάχνουμε μικρά ματσάκια και τα κρεμούμε ανάποδα σε μέρος που αερίζεται και δε το βλέπει ο ήλιος. Μόλις αποξηρανθούν, αφαιρούμε τα φύλλα από τα κοτσάνια και τα τοποθετούμε σε αεροστεγή βάζα. Τα φυλάσσουμε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος, καθώς η ζέστη και το φως γρήγορα εξαφανίζουν το χρώμα και το άρωμά τους. Μερικά από τα καταλληλότερα βότανα για να τα αποξηράνουμε είναι η ρίγανη, το θυμάρι, το δενδρολίβανο, το χαμομήλι, το τσάι του βουνού, η δάφνη και η μέντα.

Ορισμένα φυλλώδη βότανα, όπως ο βασιλικός αν αποξηρανθούν χάνουν το χρώμα και τη γεύση τους. Η κατάψυξη είναι ο καλύτερος τρόπος. Τα κατεψυγμένα βότανα είναι πιο κοντά στο χρώμα και τη γεύση με τα φρέσκα και είναι ιδανικά για το μαγείρεμα. Η μέντα και η μαντζουράνα, ο μάραθος και ο βασιλικός, ο δυόσμος και το μελισσόχορτο καταψύχονται πολύ καλά.

Ένας άλλος τρόπος για να διατηρήσουμε τα βότανα είναι να τα βάλουμε μέσα σε λάδι. Τα βότανα που έχουμε συλλέξει πρέπει να τα χρησιμοποιούμε μέσα σε ορισμένο χρονικό διάστημα, λιγότερο του ενός χρόνου, γιατί χάνουν τις θεραπευτικές τους ιδιότητες.
Μπορούμε να πετύχουμε καλύτερα αποτελέσματα συνδυάζοντας δυο και τρία βότανα μαζί, τα οποία αναφέρονται πως έχουν τις ίδιες ιδιότητες για μια συγκεκριμένη πάθηση.

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

Τα βότανα σήμερα

Τα βότανα διατηρούν και σήμερα, σε κάποιον βαθμό, τη σπουδαιότητα που είχαν στο παρελθόν. Τα φαρμακευτικά φυτά μπορούν και προκαλούν έντονα συναισθήματα, καθώς φέρνουν στο νου παιδικές αναμνήσεις κάποιων ξεχωριστών εκδρομών στην εξοχή, όπου τα χαμομήλια και οι παπαρούνες παρέα με άλλα αγριόχορτα γίνονταν μπουκέτα προσφοράς σε πρόσωπα αγαπημένα. Παρ’ όλα αυτά στην καθημερινή μας ζωή αγνοούμε το ρόλο των φυτών. Το ψημένο ψωμί που γευόμαστε στο τραπέζι ελάχιστα μας φέρνει στο νου τα χωράφια με τα στάχυα που κυματίζουν στον αγέρα ή τα ρούχα που φοράμε σε τίποτα δε μας θυμίζουν τις βαμβακοκαλλιέργειες. Ακόμη λιγότερο τα έπιπλα μας θυμίζουν τα γιγαντιαία δέντρα του δάσους που κόπηκαν για τις ανάγκες μας. Έχουμε χάσει την αλλοτινή σχέση με τα φυτά και λησμονούμε πως ο αέρας που αναπνέουμε και η βροχή που πέφτει ρυθμίζονται από τον πράσινο κόσμο των φυτών. Σπάνια έχουμε απευθείας επαφή με τα φυτά, τα βλέπουμε ως διακοσμητικά στοιχεία που στολίζουν το σπιτικό μας ή δίνουν χρώμα στις διάφορες κοινωνικές εκδηλώσεις. Η χρησιμοποίηση των βοτάνων με απλούς και πρακτικούς τρόπους μπορεί να σημάνει την επιστροφή μας σε μια σχέση όπου εκτιμούμε τα «δώρα» της μάνας γης. Δουλεύοντας με τα βότανα φτιάχνοντας εκχυλίσματα και απλά αφεψήματα για να φανερωθούν οι ιδιότητές τους, φέρνουμε στο σπίτι μας μια γνώση που πέρασε μέσα από χιλιάδες χρόνια υπομονετικών δοκιμών και αποτυχιών. Η προτροπή του Ιπποκράτη «η τροφή σου να γίνει το φάρμακό σου», ας μας οδηγήσει σε αλλαγή στάσεων και συμπεριφορών που σχετίζονται με τη διατροφή μας και τη σχέση μας με το φυσικό περιβάλλον.

Χρησιμοποιούμε βότανα:

Για να θεραπεύουμε το σώμα και το νου μας.

Στις πρώτες βοήθειες και στις καθημερινές αδιαθεσίες.

Για να φροντίσουμε τον εαυτό μας και το σπίτι.

Για να απολαύσουμε τη γεύση τους και να αισθανθούμε όμορφα.

Τα βότανα στην κουζίνα μας Ένα απλό πιάτο, ένα κοινό φαγητό, μπορεί να γίνει ελκυστικό, να αποκτήσει άρωμα και γεύση, αν χρησιμοποιήσουμε κάποιο βότανο. Αρκεί να γνωρίζουμε η κάθε τροφή με ποιο βότανο συνδυάζεται. Προσθέτουμε βότανα στα φαγητά και στα γλυκά μας αν θέλουμε να δώσουμε άρωμα και γεύση ή να αυξήσουμε τη διατροφική αξία τους.

Η ρίγανη χρησιμοποιείται συχνά στα ψητά, στις σαλάτες, σε κάθε είδους κεφτέδες,καθώς και πάνω από την παραδοσιακή ελληνική φέτα.

Το δεντρολίβανο στα τηγανητά ψάρια και στα σαλιγκάρια.

Η δάφνη στα όσπρια αλλά και στη συντήρηση αποξηραμένων φρούτων (σύκα,σταφύλια).

Το κοτόπουλο και η γαλοπούλα ταιριάζουν με το θυμάρι, τη ρίγανη και το δυόσμο.

Το χοιρινό παντρεύεται με το φασκόμηλο, το δεντρολίβανο και τη δάφνη.

Το αρνί και το κατσίκι θέλουν τη ρίγανη, το δεντρολίβανο και το θυμάρι αλλά και σάλτσα μέντας.

Ο βασιλικός και ο δυόσμος λατρεύουν τα ζυμαρικά και τα παρασκευάσματα με βάση το γιαούρτι αλλά και τις ντομάτες και τις μελιτζάνες.

Μπορούμε επίσης να

δοκιμάσουμε λικέρ και κρασιά με βότανα, δροσιστικά ποτά με μέντα κ.α.
Η χρήση των βοτάνων στην κουζίνα απαιτεί μεγάλη προσοχή. Η σωστή δόση μπορεί να αποκαλύψει υπέροχες γεύσεις αλλά η υπερβολή να μας «χαλάσει» τη γεύση στο γλυκό ή στο φαγητό.

Τρόποι θεραπευτικών χρήσεων των βοτάνων Τα βότανα ενεργούν θεραπευτικά με τις διάφορες φαρμακευτικές ουσίες που περιέχουν. Τα βότανα μπορούν να χρησιμοποιηθούν με διάφορους τρόπους για τη θεραπεία μιας ή περισσοτέρων παθήσεων της υγείας του ανθρώπου. Οι κυριότεροι τρόποι χρήσεις των βοτάνων για θεραπευτικούς σκοπούς είναι οι παρακάτω:

Αφέψημα: σιγοβράζουμε το βότανο από δέκα λεπτά έως μισή ώρα. Η δόση συνήθως είναι μια κουταλιά της σούπας βότανο για τρία φλιτζάνια νερό. Χρησιμοποιούμε τη μέθοδο αυτή για ρίζες, κλαδάκια και φλοιούς.

Έγχυμα: βάζουμε το βότανο μέσα σε ένα δοχείο που

κλείνει καλά. Ρίχνουμε ζεστό νερό, πριν βράσει, γιατί το νερό που κοχλάζει διασκορπίζει τα πολύτιμα πτητικά έλαια του βοτάνου. Αφήνουμε για δέκα λεπτά να γίνει η έγχυση και μετά το στραγγίζουμε. Το έγχυμα που τυχόν θα μας περισσεύσει το φυλάμε σε μια κανάτα σε δροσερό μέρος.

Βάμμα: παίρνουμε το βότανο νωπό (600 γρ.) ή αποξηραμένο (200 γρ.) και το ρίχνουμεσε 1 λίτρο διαλύματος (25% αλκοόλη σε νερό) και το αφήνουμε για αρκετό χρόνο. Το βάμμα που προκύπτει είναι μόνο για εξωτερική χρήση.

Κατάπλασμα: διπλώνουμε ένα πανί και ανάμεσα τοποθετούμε νωπά βότανα. Στη συνέχεια βυθίζουμε για λίγο το πανί σε βραστό νερό. Αφού το στραγγίσουμε το βάζουμε στο αρρωστημένο μέρος. Διατηρούμε το κατάπλασμα υγρό βυθίζοντάς το περιοδικά σε ζεστό νερό.

Κομπρέσα: βυθίζουμε ένα καθαρό πανί σε ένα έγχυμα βοτάνων και μετά τοποθετούμε το βρεγμένο πανί στην αρρωστημένη περιοχή. Η κομπρέσα μπορεί να είναι κρύα ή ζεστή, ανάλογα με την περίπτωση.

Χρησιμοποιούμε τα βότανα για θεραπεία μόνο σε ελαφριές παθήσεις.

 

Τα βότανα της επόμενης γενιάς Ο Γιώργος Κορρές έχει φτάσει στην καταξίωση ακολουθώντας τη «φυσική» οδό και έτσι συνεχίζει: Την περίοδο αυτή, ερευνητική ομάδα της εταιρείας του συμμετέχει στο Agrocos, ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα που αφού μελετήσει 3.600 βότανα από όλο τον κόσμο, θα ανα- δείξει τα πέντε πιο ισχυρά φυσικά συστατικά που θα έχουν και εμπορική εφαρμογή. Ενδε-χομένως να βρισκόμαστε στο κατώφλι μιας επανάστασης και η Κορρές συμμετέχει σε αυτήν.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τα κυριότερα βότανα της Ελληνικής Γης: Χρήση & Θεραπευτικές Ιδιότητες

Η σωστή παρασκευή και δοσολογία των βοτάνων. Ένα από τα πρώτα πράγματα που πρέπει να μάθει όποιος ενδιαφέρεται για τις θεραπευτικές ιδιότητες των βοτάνων είναι πώς να τις αξιοποιεί.

Βασικός κανόνας: Η δόση είναι πάντα 1 με 1+1/2 κουταλάκι του γλυκού για κάθε φλιτζάνι νερό. Όταν έχουμε ρίζες, φλούδες δέντρου ή σκληρά φύλλα, καλό είναι να τα κόβουμε σε ψιλά κομμάτια πριν τα χρησιμοποιήσουμε. Υπάρχουν τρεις διαφορετικοί τρόποι με τους οποίους μπορούμε να πάρουμε τις θεραπευτικές ιδιότητες που περιέχονται στα φυτά. Από τη σκληρότητα του φυτού θα εξαρτηθεί ο τρόπος που θα ακολουθήσουμε…

Έγχυμα: Βάζουμε την απαιτούμενη ποσότητα βοτάνου σ’ ένα δοχείο εμαγιέ, γυάλινο, πήλινο ή κεραμικό (όχι μεταλλικό) που να κλείνει καλά, για να μη φύγουν τα αιθέρια έλαια. Το περιχύνουμε με βραστό νερό και το αφήνουμε σκεπασμένο για 10 λεπτά. Κατόπιν το φιλτράρουμε και το πίνουμε.

Αφέψημα: Βάζουμε στη φωτιά το νερό κρύο μαζί με το βότανο που θέλουμε στην κατάλληλη δοσολογία. Μόλις βράσει το νερό, χαμηλώνουμε τη φωτιά και σιγοβράζουμε καλλίτερα σκεπασμένο για 4-5 λεπτά ακόμα. Το κατεβάζουμε από τη φωτιά και αφήνουμε σκεπασμένο για 5 λεπτά. Κατόπιν το φιλτράρουμε και το πίνουμε.

Διάβρεγμα: Αυτός ο τρόπος χρησιμοποιείται σε ρίζες και φλοιούς, αλλά και σε φυτά με υψηλή περιεκτικότητα σε βλεννώδεις ουσίες, όπως π.χ. η μολόχα. Βάζουμε το φυτό σε κρύο νερό στην κατάλληλη δοσολογία και το αφήνουμε να μουλιάσει για 8-12 ώρες. Μετά το ζεσταίνουμε και το σουρώνουμε.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ: Σε οξείες περιπτώσεις ασθένειας πρέπει να λαμβάνονται 2-3 φλιτζάνια ροφήματος μοιρασμένα σε γουλιές καθ΄ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Ως θεραπεία(π.χ. Ανοιξιάτικη αποτοξίνωση) επίσης 2-3 φλιτζάνια ημερησίως. Το ίδιο βότανο δεν πρέπει ποτέ να λαμβάνεται καθημερινά για διάστημα μεγαλύτερο των 3 εβδομάδων, διότι υφίσταται ο κίνδυνος του εθισμού και η πιθανότητα να φέρει η θεραπεία τα αντίθετα από τα επιθυμητά αποτελέσματα.

ΔΑΦΝΗ
Αφέψημα: καταπολεμά ανορεξία, προβλήματα πέψης, κρυολογήματα, γρίπη και βήχα.
Στην κουζίνα: λόγω των αρωματικών και χωνευτικών ιδιοτήτων της χρησιμοποιείται σε πολλές σάλτσες. Επίσης σε ψητό κρέας, ψαρόσουπα, φακές και φάβα.

ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ
Αφέψημα: Βοηθά την κυκλοφορία του αίματος και δυναμώνει τον οργανισμό. Εξομαλύνει την καρδιακή λειτουργία, βελτιώνει τη λειτουργία του συκωτιού και της χολής, βοηθάει την πέψη. Είναι γνωστό σαν ένα από τα ελιξίρια της νεότητας. Ως υποκατάστατο καφέ για άτομα με προβλήματα στο στομάχι.
ΠΡΟΣΟΧΗ: Καθότι αυξάνει την πίεση του αίματος να μην χρησιμοποιείται από υπερτασικούς.

Ως προσθήκη στο μπάνιο: ξεκουράζει πνεύμα και σώμα, σε καταστάσεις εξάντλησης, πονοκέφαλο και ρευματισμούς. ΠΡΟΣΟΧΗ: Όχι το βράδυ!
Στην κουζίνα: σε σούπες, ψάρι, κρέας, πουλερικά, σάλτσες, λαχανικά, μανιτάρια.

ΔΥΟΣΜΟΣ
Έγχυμα: ενδείκνυται σε παθήσεις του στομάχου και των εντέρων, και ως αφροδισιακό.
Ως προσθήκη στο μπάνιο: ξεκουράζει πνεύμα και σώμα.
Στην κουζίνα: σε σάλτσες, σαλάτες, λαχανικά,κρέας, ψάρι, ρύζι, ντολμάδες, κεφτέδες.

ΕΥΚΑΛΥΠΤΟΣ
Αφέψημα: για παθήσεις του αναπνευστικού, ως αντιβακτηριδιακό στο άσθμα, στη βρογχίτιδα και την αμυγδαλίτιδα,στον επίμονο πυρετό. Κάνουμε εισπνοές ή το χρησιμοποιούμε ως προσθήκη στο μπάνιο σε κρυολογήματα, άσθμα και ρευματισμούς. Γαργάρες για αντισηψία του στόματος.

ΘΡΟΥΜΠΙ
Έγχυμα: βοηθάει την πέψη, για σπασμούς του στομάχου, φουσκώματα του εντέρου, αιμοκαθαρτικό. Λειτουργεί διεγερτικά στη σεξουαλική αδυναμία και την πνευματική κόπωση.

Στην κουζίνα: σε λαχανικά, όσπρια, πατάτες, μανιτάρια, κρέας, ψάρι, φρικασέ,σάλτσες ντομάτας. 

ΘΥΜΑΡΙ
Έγχυμα: διεγερτικό για την πνευματική εργασία και για σε γαστρεντερικές διαταραχές, άριστο ορεκτικό, αντισηπτικό. Γαργάρες για παθήσεις του αναπνευστικού.
Ως προσθήκη στο μπάνιο: επίσης για παθήσεις του αναπνευστικού και για πνευματική διαύγεια.
Στην κουζίνα: σε λαχανικά, μανιτάρια, σαλάτες, κυνήγι, κρέας, ψάρι, σούπες. ΜΑΡΑΘΟ
Έγχυμα: για προβλήματα του στομάχου(σπασμούς, αέρια, ανορεξία), κοιλιακούς πόνους νηπίων, αυξάνει το γάλα στις μητέρες. Για το βήχα σε περιπτώσεις άσθματος, κοκίτη, βρογχίτιδας. Ως οφθαλμικές κομπρέσες σε περιπτώσεις επιπεφυκίτιδας, πρησμένων ματιών κ.λπ.
Στην κουζίνα: σε ψωμί, ψάρι, λαχανικά, σάλτσες, σαλάτες.

ΜΕΝΤΑ
Έγχυμα: ρυθμιστικό της λειτουργίας του στομάχου, των εντέρων και της χολής. Σε αναγούλα, εμετό, καούρες και ανορεξία. Παυσίπονη και σπασμολυτική δράση που φέρνει ισορροπία σε όλο τον οργανισμό και παραμερίζει νευρικές διαταραχές, όπως νευρική ταχυπαλμία και νευρικούς πονοκεφάλους.
Στην κουζίνα: σε αρνί, λαχανικά, πατάτες, σάλτσες.

ΜΟΛΟΧΑ
Διάβρεγμα: ανακουφίζει φλεγμονές των βλεννογόνων, βρογχίτιδα, βήχα, φλεγμονές στομάχου/εντέρων. Ελαφριά με καθαρτική δράση. Πλούσια σε βιταμίνη C. Γαργάρες σε περιπτώσεις βραχνάδας και ενοχλήσεων από τα δόντια, για την άσχημη οσμή από το στόμα και τις φλεγμονές αμυγδαλών και βλεννογόνων. Κομπρέσες σε φλεγμονές και καλόγερους.

ΡΑΔΙΚΙ
Τα φύλλα χρησιμοποιούνται ως έγχυμα και η ρίζα ως διάβρεγμα. Για βελτίωση καιαναζωoγόνηση του μεταβολισμού. Αιμοκαθαρτικό και διουρητικό. Ρυθμίζει τη λειτουργία του συκωτιού και της χολής. Για προβλήματα της πέψης, ανορεξία, ρευματισμούς, διαβήτη. Τα φρέσκα φύλλα ωμά ή μαγειρεμένα αποτελούν άριστη τροφή.

ΡΙΓΑΝΗ
Έγχυμα: σπασμολυτικό σε κράμπες του στομάχου,για βήχα, ημικρανίες περιόδου. Δυναμώνει τα εξασθενημένα νεύρα.
Στην κουζίνα: σε ψάρι, κρέας, σάλτσες, σαλάτες, όσπρια.

ΡΙΓΑΝΗ ΑΓΡΙΑ
Έγχυμα: σπασμολυτικό σε βήχα και διαταραχές του στομάχου, “κινητοποιεί” τα έντερα σε περιπτώσεις δυσκοιλιότητας, φουσκωμάτων. Άριστο διουρητικό.
Εισπνοές: σε γρίπη,κρυολόγημα.
Στην κουζίνα: σε πίτσα, κιμά, μακαρόνια, σάλτσες, σαλάτες,ψητό, ψάρι, αρνί, όσπρια(να μην χρησιμοποιείται μαζί με μαντζουράνα γιατί καλύπτει το άρωμά της).

ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ
Έγχυμα: βοηθάει στον καθαρισμό και στη δημιουργία νέου αίματος. Πλούσια σε βιταμίνες και μεταλλικά στοιχεία. Βοηθάει το μεταβολισμού, δυναμωτικό σε περιπτώσεις αναιμίας και γενικότερης αδυναμίας. Βοηθάει σε δερματικές παθήσεις και παθήσεις του ουροποιητικού. Καθώς είναι διουρητική βοηθάει και στην αποβολή της ουρίας (ρευματισμοί, αρθριτικά, ποδάγρα). Αιμοστατική σε δυνατή περίοδο, αιματέμεση, αιματώματα και χρόνια ρινική αιμορραγία. Πλύση των μαλλιών με αφέψημα τσουκνίδας σταματάει την τριχόπτωση (εναλλακτικά: μασάζ στης ρίζες των μαλλιών με δυνατό αφέψημα).
Στην κουζίνα: Ωμή ως σαλάτα ή μαγειρεμένα ως χόρτα ή σε σούπες και πίτες.

ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ
Αφέψημα: άριστο αντιβακτηριδιακό,αντιφλεγμονώδες, αποτοξινωτικό, αποχρεμπτικό, σπασμολυτικό, ρυθμιστικό της εφίδρωσης. Για προβλήματα του στομάχου, του εντέρου, του συκωτιού και της χολής, για ουρολοιμώξεις, λοιμώξεις με πυρετό, γρίπη,κρυολόγημα, κλιμακτήριο, απογαλακτισμό.
Γαργάρες: για όλες τις φλεγμονές του λαιμού και του φάρυγγα.
Στην κουζίνα: σε κρέας, συκώτι, κυνήγι, ψάρι,ζυμαρικά.
ΠΡΟΣΟΧΗ: ΜΕΤΡΗΜΕΝΗ ΧΡΗΣΗ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ!

ΦΛΙΣΚΟΥΝΙ
Έγχυμα: για παθήσεις του στομάχου και των εντέρων, βοηθάει την κυκλοφορία του αίματος, αφροδισιακό, εμμηναγωγό. Για πονόδοντο μασάμε τα φύλλα του.
Στην κουζίνα: μικρή ποσότητα σε κρέας, πατάτες, σάλτσες.
ΠΡΟΣΟΧΗ: ΝΑ ΜΗΝ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ ΣΤΗΝ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗ – ΚΙΝΔΥΝΟΣ ΑΠΟΒΟΛΗΣ! ΧΑΜΟΜΗΛΙ
Σε εσωτερική και εξωτερική χρήση έχει αντιφλεγμονώδεις, παυσίπονες, καταπραϋντικές και σπασμολυτικές ιδιότητες.
Εσωτερικά ως έγχυμα: σε σπασμούς του στομάχου, φουσκώματα, κακή πέψη, φλεγμονές,στομάχου και εντέρων, πονοκέφαλο, γρίπη, υπερένταση, αϋπνίες,προβλήματα περιόδου.
Γαργάρες: φλεγμονές της στοματικής κοιλότητας και του φάρυγγα.
Εξωτερικά ως αφέψημα: κομπρέσες, πλύσεις, λουτρά, ατμόλουτρα προσώπου. Για εκζέματα, ακμή, πυώδεις, δερματοπάθειες, τραυματισμούς.
ΤΣΑΙ ΤΟΥ ΒΟΥΝΟΥ
Όχι μόνο για το κρυολόγημα
Ανέκαθεν το θεωρούσαν πανάκεια για τα κρυολογήματα και τις παθήσεις του αναπνευστικού. Και πραγματικά είναι από τα πιο διαδεδομένα και αγαπημένα ροφήματα στη χώρα μας. Είναι πλούσιο σε φλαβονοειδή, διτερπένια και μας προσφέρει αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική προστασία. Είναι ακόμη διουρητικό και αποτοξινωτικό. Σε αντίθεση με το κλασικό τσάι την αγαπημένη συνήθεια των Άγγλων, με το οποίο δεν έχει καμία σχέση, το τσάι του βουνού δεν έχει διεγερτική δράση, οπότε μπορούμε να το καταναλώσουμε και το βράδυ.
Αφέψημα: Μαζί με ξυλαράκια κανέλας και μέλι είναι ιδανικό μαλακτικό και αντισηπτικό και βοηθά στην ανακούφιση από το βήχα.

ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ (Lemon Balm)
Ελιξίριο νιότης
Στη χώρα μας είναι γνωστό ως μελισσοβότανο και σύμφωνα με τη βιβλιογραφία αποτελούσε το βότανο «γιατρό» για τους αρχαίους Έλληνες και τους Ρωμαίους. Το Μεσαίωνα, μάλιστα, ήταν ιδιαίτερα δημοφιλές ως ελιξίριο νεότητας. Περιέχει πτητικά έλαια, πολυφαινόλες και φλαβονοειδή. Ανακουφίζει από την υπερένταση της καθημερινότητας και βοηθά σημαντικά στις διαταραχές του ύπνου και ιδιαίτερα στην αϋπνία. Επιπλέον, διαθέτει και αντιικές, αντιβακτηριδιακές και σπασμολυτικές ιδιότητες.
Έγχυμα: Ρίχνετε ένα κουταλάκι σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό. Σκεπάζετε και αφήνετε για πέντε λεπτά. Στραγγίζετε και πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα.
Βάμμα: Πίνετε 1-2 ml σε λίγο νερό, δυο έως τρεις φορές την ημέρα.
Κρέμα: Αναζητήστε στο φαρμακείο κρέμα με αιθέριο έλαιο μέλισσας. Μπορεί να σας απαλλάξει από ερεθισμούς, ενώ εξαιρετική είναι η δράση της σε περιπτώσεις έρπητα ζωστήρα.

ΤΙΛΙΟ (Tilia cordata)
Φυσικό μυοχαλαρωτικό
Υπάρχει άφθονο σε όλα τα δάση και θα το αναγνωρίσετε από τα φύλλα του, που έχουν σχήμα καρδιάς. Τα άνθη του θεωρούνται πραγματικό «φάρμακο», καθώς περιέχουν φλαβονικά γλυκοσίδια και άλλες ουσίες που ωφελούν τον οργανισμό. Στην ουσία πρόκειται για ένα φυσικό μυοχαλαρωτικό.
Έγχυμα: Σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό προσθέτετε 1 κουταλάκι άνθη. Αφήνετε για πέντε λεπτά. Στραγγίζετε και πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα.
Αφέψημα: Σε ένα φλιτζάνι νερό βράζετε φρέσκο ξύλο τίλιου για πέντε λεπτά. Πίνετε 1 έως 2 φλιτζάνια την ημέρα.

ΔΙΚΤΑΜΟ Η ΕΡΩΝΤΑΣ
Ιδανικό αντιμικροβιακό
Ένα φυτό-θαύμα που φύεται μόνο στην Κρήτη. Οι φαρμακευτικές και κυρίως οι επουλωτικές ιδιότητές του είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Χρησιμοποιείται ως φάρμακο κυρίως με τη μορφή του αφεψήματος. Τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου είναι τρεις ουσίες καρβακρόλη, θυμόλη και πουλεγκιόνη οι οποίες προσδίδουν στο φυτό τις εξαιρετικές αντισηπτικές και αντισπασμωδικές του ιδιότητες. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα, ύστερα από πειράματα που έγιναν σε στελέχη του ελικοβακτηριδίου του πυλωρού, επιβεβαιώθηκε η δράση του και κατά του έλκους του στομάχου.
Αφέψημα: Βράζετε το βότανο σε ένα φλιτζάνι νερό, σουρώνετε και πίνετε.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ζώδια & Βότανα

Ανάλογα με την ιδιοσυγκρασία του, κάθε ζώδιο έχει τις δικές του ιδιαιτερότητες όσον αφορά την άμυνα του οργανισμού του, με διαφορετικά είδη θεραπευτικών φυτών και βοτάνων καθώς και διαφορετικές τροφές χρήσιμες για την υγιεινή του

διατροφή. Διαβάστε παρακάτω για όλα αυτά και δώστε την απαραίτητη ισορροπία την υγεία σας ανάλογα με το ζώδιο στο οποίο ανήκετε. Ακόμα και σήμερα μπορείτε να ωφεληθείτε από τη γενναιόδωρη φύση, που χρόνια πριν την Ιατρική και τη φαρμακολογία, βοήθησε (και προίκισε) τον άνθρωπο και τα ζώα να θεραπεύονται και να αμύνονται με τα αρωματικά βότανα και φυτά της.

Ζώδια & Βότανα ΚΡΙΟΣ - ΠΑΡΘΕΝΟ

Ζώδια & Βότανα ΖΥΓΟΣ - ΙΧΘΥΕΣ

ΚΟΡΥΦΗ

Καλλιεργήστε το προσωπικό σας φαρμακείο ΕΛΛΗ ΙΣΜΑΗΛΙΔΟΥ   

Αρκεί μία γλάστρα και σωστές οδηγίες για να έχετε στη βεράντα βότανα που θεραπεύουν από το κρυολόγημα ως τη δυσπεψία

Γιατί να επιμένετε στα χημικά τυποποιημένα φάρμακα, τη στιγμή που το φαρμακείο της φύσης και η παραδοσιακή ιατρική σάς προσφέρουν εναλλακτικές θεραπείες για δεκάδες παθήσεις; Με λίγη καλή διάθεση και τις κατάλληλες οδηγίες μπορείτε και εσείς να καλλιεργήσετε στη βεράντα ή ακόμα και στο περβάζι του παραθύρου σας θεραπευτικά βότανα που θα σας προσφέρουν τις «πρώτες βοήθειες» σε στιγμές ανάγκης, αλλά και διαρκείς θεραπείες για χρόνιες παθήσεις.
«Μπορείτε να προμηθευτείτε τα βότανα από οποιοδήποτε φυτώριο ή θερμοκήπιο. Προτείνω να τα αγοράσετε είτε σε σπόρους είτε σε μικρές γλάστρες που περιέχουν τις ρίζες και μεταφυτεύονται εύκολα στη γλάστρα σας. Σε όλα τα φυτώρια δίνονται λεπτομερείς οδηγίες σχετικά με το είδος του χώματος, την ηλιοφάνεια και τη συχνότητα ποτίσματος που απαιτείται. Σημειώστε ότι είναι ανθεκτικά και μπορούν να ευδοκιμήσουν ακόμα και σε μικρά γλαστράκια που χωρούν σε ένα απλό περβάζι » σχολιάζει η κυρία Χριστίνα Καρελιά, αισθητικός-αρωματοθεραπεύτρια, η οποία εδώ και δύο δεκαετίες διατηρεί ένα μικρό φαρμακείο στη βεράντα της. «Ομορφαίνει τη βεράντα, είναι οικονομικό και, επιπλέον, η φροντίδα των φυτών αποτελεί μια εξαιρετικά χαλαρωτική ενασχόληση» καταλήγει.
«Ολα τα βότανα μπορούν να ληφθούν σε καθημερινή βάση, χωρίς παρενέργειες» σχολιάζει ο κ. Νικόλαος Παπανδρέου, ιατρός ολιστικής ιατρικής και επιστημονικός διευθυντής του Κέντρου Ολιστικής Ιατρικής Αθηνών. «Η χρήση τους δεν αντικαθιστά την παραδοσιακή ιατρική, ωστόσο λειτουργεί ως εξαιρετικό συμπλήρωμα ακόμα και σε πολύ σοβαρές παθήσεις. Σε πολλούς ασθενείς που πάσχουν από καρκίνο, για παράδειγμα, χορηγούνται φαρμακευτικά βότανα ώστε ο οργανισμός τους να αντεπεξέλθει στην πολύχρονη και βαριά χημειοθεραπεία» τονίζει, προσθέτοντας ότι το δίλημμα ανάμεσα στην παραδοσιακή και στην εναλλακτική ιατρική είναι εικονικό: «Εχουν περάσει οι εποχές που οι “παραδοσιακοί” γιατροί κοιτούσαν τους ολιστικούς γιατρούς και τις εναλλακτικές φυτοθεραπείες με καχυποψία. Σήμερα είναι ευρέως γνωστό ότι οι παραδοσιακές μέθοδοι θεραπείας συμπληρώνονται από ολιστικές προσεγγίσεις με θεαματικά αποτελέσματα» καταλήγει.


ΚΟΡΥΦΗ

Καλλιεργήστε… το φαρμακείο σας!

Εντάξτε τα βότανα και τα μυρωδικά, σε δροσερή ή ξηρή μορφή, στην καθημερινή σας διατροφή, ως αφέψημα ή στη μαγειρική σας. Εξασφαλίζουν την ομαλή πέψη, την εύρυθμη λειτουργία του εντέρου και ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα του οργανισμού. Δροσίστε την αναπνοή σας μασώντας λίγα φύλλα μέντας, δυόσμου ή βασιλικού μετά από κάθε γεύμα.
Σε κήπο ή σε γλάστρες, μπορούμε εύκολα, να καλλιεργήσουμε το δικό μας “φαρμακείο“. Αρωματικά βότανα, με θεραπευτικές ιδιότητες. Μπορούμε να διαλέξουμε ποιά βότανα θέλουμε να φυτέψουμε, διαλέγοντας από την λίστα με τις θεραπευτικές ιδιότητες που έχει το καθένα. Ενδεικτικά, έχουμε τα:

1. ΠΑΝΣΕΣ (για έκζεμα)
Καλλιεργήστε τον. Ο πανσές είναι ένα όμορφο λουλούδι με έντονα χρώματα. Μπορείτε, λοιπόν, να τον τοποθετήσετε στο παράθυρο της κουζίνας ή να τον φυτέψετε σε κρεμαστή γλάστρα. Η περίοδος σποράς του διαρκεί από το φθινόπωρο μέχρι τα τέλη της άνοιξης. Τοποθετήστε τον σε σημείο με ήλιο και μη φυτεύετε τον ένα σπόρο πολύ κοντά στον άλλον. Φυτεύοντας διαδοχικά, μπορείτε να πετύχετε ανθοφορία σχεδόν όλο τον χρόνο.
Χρησιμοποιήστε τον Χάρη στις σαπωνίνες που περιέχει, καταπραΰνει την ερεθισμένη επιδερμίδα και τροφοδοτεί τον οργανισμό με θρεπτικά συστατικά. Φτιάξτε, λοιπόν, μια ανακουφιστική κρέμα. Ρίξτε 1 χούφτα από τα πέταλα του φυτού σε ένα κατσαρολάκι με 1 φλιτζάνι βραστό νερό και ανακατέψτε. Παράλληλα, λιώστε αργά σε πολύ χαμηλή θερμοκρασία 50 ml κερί μέλισσας μαζί με 50 ml ελαιόλαδο. Ενώστε τα μείγματα ανακατεύοντας, μέχρι να δημιουργηθεί μια παχύρρευστη πάστα. Χρησιμοποιήστε την κρέμα δύο φορές τη ημέρα. Διατηρείται στο ψυγείο για ένα χρόνο.
 

2. ΚΑΛΕΝΤΟΥΛΑ (για εξάνθημα και κάψιμο)
Καλλιεργήστε την καλέντουλα. Χρειάζεται μια ηλιόλουστη γωνιά στον κήπο για να μεγαλώσει. Μπορείτε, όμως, να τη φυτέψετε και σε γλάστρες στη βεράντα σας.
Η εποχή σποράς της είναι από τον Φεβρουάριο έως τον Απρίλιο, ενώ δίνει άνθη από την άνοιξη έως και το φθινόπωρο, ανάλογα με την ποικιλία. Αν έχετε κήπο, ρίξτε τους σπόρους ανάμεσα στα λαχανικά σας, αφού με την παρουσία της η καλέντουλα απομακρύνει πολλά έντομα.
Χρησιμοποιήστε την Κόψτε μια χούφτα πέταλα από την καλέντουλα και χτυπήστε τα στο μπλέντερ μαζί με 100 ml (ή 5 κουταλιές) τζελ από αλόη. Αν θέλετε, προσθέστε 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λεβάντας. Ρίξτε το μείγμα σε μια παγοθήκη και βάλτε τη στην κατάψυξη. Χρησιμοποιήστε τα παγάκια σε περίπτωση καψίματος ή όταν το δέρμα σας είναι ξηρό και σας προκαλεί φαγούρα, τρίβοντάς τα πάνω στην προβληματική περιοχή τουλάχιστον τρεις φορές την ημέρα.

  3. ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ (για έρπη)
Καλλιεργήστε το Το μελισσόχορτο είναι ένα από τα φυτά που μεγαλώνουν χωρίς ιδιαίτερη φροντίδα. Ρίξτε λίγους σπόρους σε μια γλάστρα ή στο χώμα του κήπου σας και σύντομα θα το δείτε να φυτρώνει και να εξαπλώνεται. Η σπορά γίνεται Αύγουστο με Σεπτέμβριο (με το φυτό να ανθίζει την άνοιξη) ή Μάρτιο με Απρίλιο (με το φυτό να ανθίζει το καλοκαίρι). Βεβαιωθείτε ότι το έχετε τοποθετήσει σε ηλιόλουστη θέση.
Χρησιμοποιήστε το Εκμεταλλευτείτε την αντιιική ιδιότητα του μελισσόχορτου για να καταπολεμήσετε τον επιχείλιο έρπη. Κόψτε περίπου 50 γρ. από τα φύλλα του μελισσόχορτου, ζεστάνετέ τα μαζί με 100 ml ελαιόλαδο σε χαμηλή φωτιά για περίπου 1 ώρα και σουρώστε το μείγμα. Στη συνέχεια, προσθέστε 1 κουταλιά κερί μέλισσας (θα το βρείτε σε καταστήματα με προϊόντα υγιεινής διατροφής), 1 κουταλιά μέλι και 4-5 σταγόνες αιθέριο έλαιο tea tree και συνεχίστε να το ζεσταίνετε σε πολύ χαμηλή φωτιά, μέχρι να λιώσουν όλα τα υλικά και να δημιουργηθεί ένα παχύρρευστο μείγμα σαν πάστα. Χρησιμοποιήστε το 4-5 φορές την ημέρα. Η κρέμα διατηρείται στο ψυγείο για ένα χρόνο.
 

4. ΜΑΡΑΘΟΣ (για φούσκωμα)
Καλλιεργήστε τον Ρίξτε 4-5 σποράκια σε μια βαθιά γλάστρα (γιατί έχει πολλές ρίζες). Ο μάραθος έχει ανάγκη τη ζέστη για να αναπτυχθεί. Οι χειμερινές θερμοκρασίες είναι πιθανό να επιβραδύνουν την ανάπτυξή του, ενώ ο παγετός μπορεί να τον καταστρέψει. Η σπορά του ξεκινάει τον Ιούλιο και διαρκεί μέχρι τον Σεπτέμβριο. Μην ξεχνάτε να τον ποτίζετε συχνά.
Χρησιμοποιήστε τον Φτιάξτε ένα ρόφημα με μάραθο ρίχνοντας σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό 2 κουταλιές ψιλοκομμένο μάραθο. Για μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα, χρησιμοποιήστε σπόρους μάραθου, αφού πρώτα τους χτυπήσετε στο γουδί. Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι οι σπόροι του έχουν την ιδιότητα να ηρεμούν τους σπασμούς του λεπτού εντέρου. Πιείτε 2-3 φλιτζάνια την ημέρα.

 5. ΜΑΡΟΥΛΙ (για αϋπνία)
Καλλιεργήστε το στο χώμα ή σε βαθιές γλάστρες στο μπαλκόνι σας και σε χώμα πλούσιο σε οργανική ουσία. Μπορείτε να σπείρετε σπόρους από νωρίς την άνοιξη. Χρησιμοποιήστε καλοχωνεμένη κοπριά ή κάποιο λίπασμα πλούσιο σε οργανική ουσία. Το καλοκαίρι θα σας «ξεβλαστώσει» γρήγορα, γι’ αυτό κόψτε το όσο είναι ακόμα τρυφερό.
Χρησιμοποιήστε το: φτιάξτε μια σούπα με πατάτα και πράσο και στη συνέχεια προσθέστε δύο χούφτες ψιλοκομμένο μαρούλι. Περάστε όλα τα υλικά από το μπλέντερ και απολαύστε τη σούπα σαν ελαφρύ βραδινό. Η κατασταλτική δράση που θεωρείται ότι έχει το μαρούλι θα ηρεμήσει το νευρικό σας σύστημα και θα σας βοηθήσει να κοιμηθείτε ευκολότερα.
 

6. ΔΥΟΣΜΟΣ (Ανακουφίζει από τη δυσπεψία, αναζωογονεί τους κουρασμένους μυς.)
Η μέντα αναπτύσσονται γρήγορα. Φυτέψτε τη σε γλάστρα και μην αφήσετε το χώμα να στεγνώσει. Μαζεύετε πάντα τα νεαρά φύλλα.
Χρησιμοποιήστε το ως
– παυσίπονο για το στομάχι
Έχει τονωτικές, διεγερτικές και αντισπασμωδικές ιδιότητες και λειτουργεί κατά της δυσπεψίας, των νευρικών διαταραχών και των ταχυκαρδιών. Καταπραΰνει τους πόνους στο στομάχι και τη χοληδόχο κύστη.
Εμποτίστε πέντε φύλλα για δέκα λεπτά σε ένα φλιτζάνι ζεστό νερό. Στραγγίξτε το και πίνετε μετά από κάθε γεύμα.
- λάδι για μασάζ για τους πονεμένους μυς
 

7. ΘΥΜΑΡΙ (Ανακουφίζει από το βήχα.)
Φύτεψε φιντανάκια σε ένα ηλιόλουστο σημείο και αφήστε το λίπασμα σχεδόν να στεγνώσει ανάμεσα στα ποτίσματα. Μπορείτε να μαζεύετε τα φύλλα ή τα βλαστάρια οποιαδήποτε στιγμή. Αν, όμως, θέλετε να τον αποξηράνετε, περιμένετε μέχρι τα τέλη του καλοκαιριού, πριν ανθίσει.
Χρησιμοποιήστε το ως
- μείγμα για το βήχα
Εμποτίστε 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα βλαστάρια για δέκα λεπτά σε ένα φλιτζάνι νερό που μόλις βράσατε. Στραγγίξτε και πιείτε.

8. ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ (Χαρίζει υγιή μαλλιά, απαλύνει τον πονόλαιμο, ανακουφίζει από το πρήξιμο.) Η φασκομηλιά δε χρειάζεται ιδιαίτερη φροντίδα. Απλώς χρειάζεται συχνό κλάδεμα για να δημιουργούνται νέα βλαστάρια και να μην ψηλώσει πολύ. Είναι καλύτερα να χρησιμοποιείτε φρέσκα φύλλα, αλλά μπορείτε να τα βάλετε σε σακουλάκια στην κατάψυξη.
Χρησιμοποιήστε το
- για να αποκαταστήσετε το χρώμα των σκούρων μαλλιών
Ξεπλύντε τα μαλλιά σας στο τέλος με τσάι φασκόμηλου, φτιαγμένο με 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα φύλλα εμποτισμένα σε μισό λίτρο βραστό νερό για 10 λεπτά.

– για γαργάρες για τον πονόλαιμο

Περιχύστε 2 κουταλιές της σούπας φρέσκα φύλλα με βραστό νερό. Προσθέσθε μέλι και αφήστε το να κρυώσει λίγο. Έπειτα, κάντε γαργάρες. Αν θέλετε μπορείτε να το καταπιείτε.
- για κατάπλασμα στα στραμπουλήγματα
Λιώστε μια χούφτα φύλλα με έναν μικρό πλάστη. Βάλτε τα σε ένα κατσαρολάκι, ρίξτε μηλόξυδο και σιγοβράστε τα μέχρι να μαλακώσουν. Στύψτε απαλά τα φύλλα, τυλίξτε τα σε ένα κομμάτι ύφασμα και βάλτε στην πονεμένη περιοχή όσο είναι ακόμα ζεστά.
9. ΑΛΟΗ ΒΕΡΑ (Ανακουφίζει από τα τσιμπήματα εντόμων και τα εγκαύματα (ηλιακά και μη).)
Είναι εύκολη να καλλιεργηθεί από τους αρχάριους καθώς δε χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή. Βάλτε αλόη βέρα σε μια γλάστρα σε εξωτερικό χώρο, μακριά από το ηλιακό φως. Αφήστε το χώμα να στεγνώσει πριν ποτίσετε και μαζεύετε τα χαμηλά φύλλα.
Χρησιμοποιήστε τη
- πάνω στο καμένο δέρμα
Κόψτε πρώτα ένα φύλλο κατά μήκος, χωρίστε το σε κομμάτια των 5 εκ., τυλίξτε το καθένα σε διάφανη μεμβράνη και βάλτε τα στην κατάψυξη. Όταν τα χρειαστείτε, ξετυλίξτε ένα κομμάτι και τρίψτε απαλά την πλευρά με τη γέλη πάνω στο δέρμα. Τα κομμάτια αντέχουν μέχρι και εννέα μήνες.

10. ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ (Αποκαθιστά τη συγκέντρωση.) Ο βασιλικός χρειάζεται πολλή ζέστη. Βάλτε έτοιμο το φυτό (τα φιντανάκια είναι δύσκολα) σε ένα ηλιόλουστο σημείο και φροντίστε να το ποτίζετε τακτικά ώστε να είναι πάντα υγρό το χώμα. Προσθέστε μικρή ποσότητα λιπάσματος κάθε μήνα για να το διατηρείτε σε καλή κατάσταση. Μαζεύετε τα εξωτερικά φύλλα, που μπορείτε να βάλετε και στην κατάψυξη για αργότερα.
Χρησιμοποιήστε το
- ως ενισχυτικό συγκέντρωσης
Κόψτε ένα φυλλαράκι, τρίψτε το ανάμεσα στα δάχτυλά σας και εισπνεύστε το άρωμά του.

11. Μαϊντανός ή πετροσέλινο: Διετές φυτό. Καλλιεργείται σε εύκρατες χώρες και χρησιμοποιείται κυρίως στη μαγειρική και σε σαλάτες. Γνωστό από την αρχαιότητα ως αρωματικό βότανο αλλά και ως φάρμακο σε διάφορες παθήσεις. Είναι πλούσιος σε βιταμίνη C .
12. Σέλινο: Διετές φυτό, της ίδιας οικογένειας με το μαϊντανό. Χρησιμοποιείται απο την αρχαιότητα στη μαγειρική αλλά και ως φάρμακο, από τους Έλληνες, τους Ρωμαίους και τους Κινέζους. Το σέλινο είναι ορεκτικό, χωνευτικό και τονωτικό. Χρησιμοποιείται κατά των παθήσεων των νεφρών, της ουροδόχου κύστης και των αρθριτικών. Περιέχει σίδηρο, ασβέστιο, φώσφορο, βιταμίνη C, B1, B2 και Κ.

13. Άνηθος: Αρωματικό φυτό πλούσιο σε θεραπευτικές ιδιότητες. Χρησιμοποιείται ως ορεκτικό και τονωτικό. Είναι διουρητικός και βοηθάει στην καταπολέμηση της παχυσαρκίας. Βοηθάει επίσης στην υδροπικία και είναι κατά της ανεμοβλογιάς και της ιλαράς. Οι σπόροι του άνηθου καταπολεμούν τα κοιλιακά αέρια και τους κολικούς στα μικρά παιδιά.

14. Μέντα: Αρωματικό ετήσιο φυτό που το συναντάμε σε όλη την Ελλάδα. Υπάρχει η μέντα η πιπερώδης και η πουλέγιος ή αλλιώς φλισκούνι. Φυτό με με ευχάριστη γεύση και πολλές θεραπευτικές ιδιότητες. Ως αφέψημα είναι ιδιαίτερα χωνευτική, αφού τονώνει την παραγωγή χολής και τη λειτουργία του συκωτιού. Καταπολεμά το κρυολόγημα και το βήχα, έχει αντισπασμωδικές ιδιότητες, αντιεμετικές και αντισηπτικές, όπως ο δυόσμος και βοηθάει στις δερματικές παθήσεις. Λειτουργεί κατά των συμπτωμάτων της κολίτιδας και του κολικού. Το φλισκούνι συνιστάται κατά του εμετού και ρυθμίζει την έμμηνο ρύση.
15. Δενδρολίβανο: Γνωστός από την αρχαιότητα αειθαλής θάμνος, μεσογειακής καταγωγής. Οι τρυφεροί βλαστοί και τα φύλλα του χρησιμοποιούνται ως αρωματικό στη μαγειρική, κυρίως στα ψητά και ιδιαιτέρως στο αρνί και το κατσίκι. Στη ζαχαροπλαστική χρησιμοποιείται στη παρασκευή γλυκών του κουταλιού. Στη φαρμακευτική, από το δενδρολίβανο παρασκευάζεται φάρμακο για τους ρευματισμούς, το βήχα και τους ερεθισμούς του στόματος.
Το μυστικό
Οι συνταγές απευθύνονται σε υγιή άτομα που δεν ταλαιπωρούνται από κάποιες παθήσεις. Αν είστε έγκυος, συμβουλευτείτε τον γυναικολόγο σας πριν δοκιμάσετε κάποια βότανα, όπως η αλόη βέρα και το φασκόμηλο.

ΚΟΡΥΦΗ

Ντόπιες γεύσεις με άρωμα ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΠΕΤΡΟΣ ΣΤΕΦΑΝΗΣ

Συλλέγουν ένα ένα με το χέρι και τυποποιούν βότανα και αρωματικά φυτά

«Εδώ πάνω, στις βουνοπλαγιές της Χαλκιδικής, φύονται αμέτρητα είδη βοτάνων και αρωματικών φυτών. Με τη γυναίκα μου και τα δυο παιδιά μου, συλλέγουμε και πωλούμε γύρω στα πενήντα: από τον κράταιγο και το ταραξάκον μέχρι το αγαπημένο μου φλισκούνι, μία από τις έντεκα ελληνικές μέντες, που έχει απίθανο άρωμα και τονωτικές ιδιότητες».
(ΠΑΤΗΣΤΕ στην εικόνα)
Είναι ο μοναδικός επαγγελματίας συλλέκτης βοτάνων στον Ταξιάρχη, το χωριό που φημίζεται και για τα χριστουγεννιάτικα έλατά του. Λίγο πριν ασχοληθεί και φέτος και ο ίδιος με την κοπή και πώλησή τους, ο 55χρονος αγρότης κ. Νίκος Παπακωνσταντίνου κάνει οικογενειακή του υπόθεση και άλλους εκλεκτούς θησαυρούς της φύσης: με τη σύζυγό του Άννα, τον Κωνσταντίνο και τη Στέλλα, τα παιδιά τους, συλλέγουν με τον παραδοσιακό τρόπο, ένα ένα με το χέρι, και τυποποιούν στη βιοτεχνία αφεψημάτων («Χολομών») που διατηρούν ντόπια αρωματικά φυτά και βότανα. Ειδικά την άνοιξη, οργώνουν βήμα βήμα τον Χολομώντα, τα 1.164 μέτρα του ορεινού όγκου της Χαλκιδικής, για να τα εντοπίσουν. «Εδώ και είκοσι χρόνια, είναι η εποχική δραστηριότητά μας. Τώρα, μάλιστα, ξεκινάμε σιγά σιγά και δικές μας καλλιέργειες, σε ιδιόκτητα χωράφια, σε περίπου 35 στρέμματα. Ήδη βάλαμε και μεταφυτεύουμε μελισσόχορτο, φασκόμηλο, δεντρολίβανο, λεβάντα κι άλλα βότανα, που προμηθευτήκαμε από φυτώρια βιολογικών φυτών. Η πλειονότητα, ωστόσο, της παραγωγής μας είναι οι ποσότητες που εμείς οι ίδιοι συγκεντρώνουμε επί ώρες εκεί έξω, στην ύπαιθρο. Με ειδική άδεια από το Δασαρχείο Πολυγύρου, αλλά και από τη Δασοπονική Σχολή του ΑΠΘ- καθώς οι εκτάσεις εδώ είναι πειραματικός αγρός του-, συλλέγουμε προς διάθεση μερικά από τα καλύτερα φαρμακευτικά φυτά»
Βοτανολογία. Με δάσκαλό του στα μονοπάτια της τοπικής γης τον γεωπόνο- βοτανολόγο Παύλο Χαριστό, μυήθηκε στα νιάτα του στην παραδοσιακή βοτανολογία. Η επιδότηση από ευρωπαϊκό πρόγραμμα (Leader) τού έδωσε και την απαραίτητη ώθηση, ώστε να ασχοληθεί και επαγγελματικά με το... μυρωδάτο αυτό αντικείμενο. «Σήμερα λειτουργούμε τη δική μας μονάδα επεξεργασίας βοτάνων: μετά τη συγκομιδή, πρέπει να τα καθαρίσεις, ορισμένα θέλουν και πλύσιμο, κατόπιν στέγνωμα στο στεγνωτήριο και φυσική αποξήρανση- η διαδικασία είναι μεγάλη, μέχρι να τα πουλήσεις τελικά, ανάλογα με το είδος και την ποσότητα, μπορεί και να περάσουν αρκετές ημέρες», λέει ο κ. Παπακωνσταντίνου.
Αμοργιανά μου βότανα. Στις Κυκλάδες, οι ντόπιοι επιμένουν να κυνηγούν τις φυτικές αρωματικές προκλήσεις, ώστε να προσδίδουν έξτρα γεύσεις στο τραπέζι τους. Δεκάδες φαρμακευτικά αρωματικά φυτά και βότανα, ανάμεσα στα συνολικά 600 είδη της πλούσιας τοπικής χλωρίδας, αναζητά συστηματικά στην Αμοργό ο 51χρονος νευροφυσιολόγος κ. Βαγγέλης Βασσάλος. Από κοινού με τη σύζυγό του, Ελένη Τανούλη, λειτουργούν εδώ και μία τριετία ιδιόκτητη μονάδα (Ιάματα) συλλογής κι επεξεργασίας, με έδρα τη Λαγκάδα. «Τέσσερα πέντε άτομα, ντόπιοι, αλλά και ξένοι συλλέκτες, βγαίνουμε έξω στα χωράφια, ανάλογα και με την εποχή, για τη συγκομιδή τους. Είναι δύσκολη δουλειά, καθώς θέλει περπάτημα σ΄ όλο το νησί. Για την ακρίβεια, πρέπει να ξέρεις ποια είδη φύονται σε κάθε περιοχή: φασκόμηλο, π.χ., θα βρεις κυρίως στο βορειοανατολικό τμήμα, στην Αιγιάλη, την αψιθιά θα τη συναντήσεις στα Θολάρια», εξηγεί ο κ. Β. Βασσάλος.

 

Ελλάδα, η γη των βοτάνων «Απ' όλες τις χώρες της Ευρώπης η Ελλάδα είναι εκείνη η οποία φιλοξενεί τον μεγαλύτερο με διαφορά αριθμό ενδημικών ειδών. Ανάμεσα στα περίπου 5.700 είδη ανώτερων φυτών, περίπου τα 750 δεν υπάρχουν πουθενά εκτός των πολιτικών συνόρων της χώρας: σχεδόν ένα στα οκτώ.

ΚΟΡΥΦΗ

Από το λάδανο στο φάρμακο! ΙΩΑΝΝΑ Α. ΣΟΥΦΛΕΡΗ  

Τον γενετικό μηχανισμό που παράγει τη φαρμακευτική ρητίνη του λαδάνου ανακάλυψαν έλληνες ερευνητές, ανοίγοντας τον δρόμο για «υποβοηθούμενη» παραγωγή του

Μπορεί να μη γνωρίζετε την επιστημονική ονομασία του φυτού της φωτογραφίας μας, αλλά οι πιθανότητες να το έχετε δει στις εκδρομές σας στην ελληνική ύπαιθρο είναι μεγάλες, καθώς φύεται ευρέως στη χώρα μας.

Η κρητική λαδανιά με τα χαρακτηριστικά «τσαλακωμένα» άνθη της

Αυτό όμως που μπορεί να μη γνωρίζετε είναι ότι από αυτό το φυτό, που ανήκει στο γένος Cistus, παράγεται το λάδανο, μια ρητίνη με φαρμακευτικές ιδιότητες γνωστές από την αρχαιότητα και καλά τεκμηριωμένες από τη σύγχρονη επιστήμη. Βασισμένη σε αυτά τα δεδομένα, η ερευνητική ομάδα του καθηγητή Βιοτεχνολογίας Φαρμακευτικών Φυτών στη Φαρμακευτική Σχολή του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης κ. Αγγελου Κανελλή αποφάσισε πριν από 13 χρόνια να κάνει «φύλλο και φτερό» το φυτό προκειμένου να εντοπίσει τα γονίδια που ευθύνονται για την παραγωγή των θεραπευτικών ουσιών του και να τα αξιοποιήσει για να αυξήσει την παραγωγή τους. Τώρα που μέρος των στόχων αυτών έχει εν πολλοίς επιτευχθεί ο κ. Κανελλής μίλησε στο «ΒΗΜΑScience» για αυτή την ωραία επιστημονική περιπέτεια που ξεκίνησε από ένα χωριό της Κρήτης.
Από την εποχή του Ιπποκράτη «Το Cistus,και ειδικότερα το είδος (Cistus creticus creticus,κρητική λαδανιά ή αλάδανος) που φύεται γύρω από το χωριό Σίσες Μυλοποτάμου στα βόρεια του Νομού Ρεθύμνης,παράγει μεγάλες ποσότητες μιας ρητίνης,γνωστής από την αρχαιότητα για τις φαρμακευτικές ιδιότητές της.Είναι χαρακτηριστικό ότι το φυτό αναφέρεται από τον Ιπποκράτη,τον Ηρόδοτοκαι τον Διοσκουρίδη, αλλά και από νεότερους βοτανολόγους,όπως ο Τουρνεφόρ. Στη ρητίνη περιέχονται λαβδανικά διτερπένια, ενώσεις οι οποίες έχουν αποδειχθεί από μελέτες σύγχρονων ερευνητών πως διαθέτουν αντιμικροβιακή αλλά και κυτταροστατικήδράση.Ειδικότερα,η κυτταροστατικήδράση τους έχει τεκμηριωθεί από τον δραΚ. Δεμέτζο, καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών,ο οποίος τη διαπίστωσε σε μια σειρά ανθρώπινων λευχαιμικών κυτταρικών σειρών.Εχοντας αυτά ως δεδομένα,ξεκινήσαμε πριν από 13 χρόνια να μελετήσουμε το βιοχημικό μονοπάτι παραγωγής των εν λόγω διτερπενίων» μας είπε ο κ. Κανελλής.

Τα μυστικά των τριχωμάτων Η ρητίνη της λαδανιάς παράγεται από τα αδενικά τριχώματα του φυτού. Τα τριχώματα είναι εξειδικευμένες δομές της επιδερμίδας πολλών φυτών και μπορούν να διαδραματίζουν πολλούς και ποικίλους ρόλους.

Τριχώματα της κρητικής λαδανιάς, που παράγουν την πολύτιμη ρητίνη

Ειδικότερα στα φυτά που είναι αναγκασμένα να ζουν σε ακραία περιβάλλοντα, όπως παραδείγματος χάριν η λαδανιά, η οποία φύεται σε άνυδρες περιοχές, τα τριχώματα συχνά παράγουν ουσίες με ιδιότητες προστατευτικές για τα φυτά. Δεν είναι λοιπόν περίεργο το γεγονός ότι οι έλληνες ερευνητές εστίασαν το ενδιαφέρον τους στη μελέτη των τριχωμάτων του φυτού. «Ο στόχος μας ήταν τριπλός:να απομονώσουμε και να χαρακτηρίσουμε τα γονίδια τα οποία συμμετέχουν στο βιοσυνθετικό μονοπάτι των λαβδανικών διτερπενίων με φαρμακευτικές ιδιότητες, αλλά και να εντοπίσουμε τα γονίδια που εκφράζονται μόνο στα τριχώματα και ακόμη εκείνα που παίζουν καθοριστικό ρόλο στη μορφογένεση των τριχωμάτων» σημείωσε ο κ. Κανελλής. Στην πράξη δηλαδή αυτό που ήθελε η ερευνητική ομάδα ήταν να διαλευκάνει όλα τα στάδια παραγωγής των διτερπενίων, αρχίζοντας από την αρχή, από τη δημιουργία των τριχωμάτων. Οπως εξήγησε ο κ. Κανελλής, «μπορεί κανείς να δει τα τριχώματα του φυτού Cistus creticus σαν μίνι εργοστάσια παραγωγής βιοδραστικών μορίων.Ηταν πολύ σημαντικό να ξέρουμε όλα τα στάδια σε αυτή την αλυσίδα.Παραδείγματος χάριν,ένας τρόπος να αυξήσει κανείς την παραγωγή των διτερπενίων θα ήταν μέσω της αύξησης του αριθμού των τριχωμάτων».
Απαιτήθηκε πολλή και εξαιρετικά κοπιαστική εργασία, όπως μαρτυρούν οι ανακοινώσεις των ελλήνων ερευνητών σε μια σειρά από έγκριτες επιστημονικές επιθεωρήσεις («Ρlant Ρhysiology», «Ρlant Μolecular Βiology», «Journal of Εxperimental Βotany», «Ρhytochemistry», «Ρlant Cell Reports» κ.ά.) τα τελευταία χρόνια. Ολα άρχισαν με τη συλλογή των τριχωμάτων από φύλλα του φυτού σε διαφορετικά στάδια ανάπτυξης, τα οποία χρησιμοποιήθηκαν ως πρώτη ύλη για την απομόνωση χιλιάδων γονιδίων, τα οποία στη συνέχεια κατηγοριοποιήθηκαν με τη βοήθεια σύγχρονων μοριακών τεχνικών και βιοπληροφοριακής. Από αυτή τη δεξαμενή γονιδίων, οι έλληνες ερευνητές επέλεξαν τα πιο ενδιαφέροντα για περαιτέρω μελέτη. Ενα από τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης είναι η αποκάλυψη ενός άγνωστου ως πρόσφατα βιοχημικού μονοπατιού μέσω του οποίου παράγονται τα λαβδανικά διτερπένια. Οπως μας εξήγησε ο κ. Κανελλής, «εκτός από την ικανοποίηση της αποκάλυψης αυτής καθαυτής, η διαλεύκανση του μηχανισμού παραγωγής των λαβδανικών διτερπενίων μάς παρέχει τη δυνατότητα να παρέμβουμε εφόσον χρειαστεί για να αυξήσουμε την παραγωγή τους». Το ίδιο σημαντικός για την αύξηση της παραγωγής είναι ο εντοπισμός γονιδίων που ρυθμίζουν τη μορφογένεση των τριχών. Σύμφωνα με τον έλληνα καθηγητή «Ολα τα κύτταρα της επιδερμίδας της λαδανιάς έχουν την ικανότητα να δώσουν γένεση σε τριχώματα.Ωστόσο,όταν ένα κύτταρο μπαίνει στον δρόμο της διαφοροποίησης προς τρίχωμα, απαγορεύει στα γειτονικά του να το μιμηθούν. Ενας άλλος τρόπος λοιπόν να αυξήσει κανείς τον αριθμό των τριχωμάτων θα ήταν να άρει αυτή την απαγόρευση».
Ωφέλιμος ρόλος για τον καπνό Περιττό να πούμε ότι η άρση της εν λόγω απαγόρευσης θα πρέπει να είναι επιλεκτική και πολύ καλά ελεγχόμενη. Οι έλληνες ερευνητές διαθέτουν σήμερα τα κατάλληλα μοριακά εργαλεία για να πετύχουν αυτόν τον στόχο. Ωστόσο επειδή η λαδανιά είναι ένα φυτό δύσκολο στη γενετική τροποποίηση, σκοπεύουν να συνεχίσουν τον πειραματισμό τους με το πολύ καλά μελετημένο φυτό του καπνού. «Σε πρώτη φάση σκοπεύουμε να τροποποιήσουμε γενετικά καπνό ώστε στα τριχώματά του να παράγονται τα λαβδανικά διτερπένια της κρητικής λαδανιάς.Βασικό εργαλείο μας σε αυτή την προσπάθεια είναι μια περιοχή DΝΑ της λαδανιάς την οποία έχουμε απομονώσει και ταυτοποιήσει και η οποία καθορίζει την έκφραση των γονιδίων στα τριχώματακαι μόνο σε αυτά». Ωστόσο τα μοριακά εργαλεία των ελλήνων ερευνητών δεν θα χρησιμοποιηθούν μόνο για την αξιοποίηση της κρητικής λαδανιάς, αλλά και ενός ακόμη φυτού της πλούσιας κρητικής χλωρίδας. Εχοντας μελετήσει τη βιοσύνθεση των φαινολικών τερπενίων του κρητικού φασκόμηλου (τα οποία εμφανίζουν αντιμικροβιακές, αντικαρκινικές, αντιδιαβητικές αλλά και νευροπροστατευτικές ιδιότητες), σκοπεύουν να προβούν σε γενετική τροποποίηση του καπνού ώστε να εξασφαλίσουν την παραγωγή τους. Φαίνεται λοιπόν ότι είναι ζήτημα χρόνου να πάρουμε φάρμακα από τα τριχώματα-μίνι εργοστάσια παραγωγής φαρμακευτικών προϊόντων του καπνού. Περισσότερες πληροφορίες στις ιστοσελίδες
http://www.pharm.auth.gr/kanellis/
 

 και http://www.ests-pharm.web.auth.gr/search.php?est  =0 [γενομικές βάσεις δεδομένων Cistus και Salvia fruticosa (κρητικό φασκόμηλο)]
ΤΡΙΧΩΜΑΤΑ ΜΕ ΣΗΜΑΣΙΑ
Τι προσφέρουν
* Προστατεύουν το φυτό από έντομα και άλλα παθογόνα.
* Ελαχιστοποιούν την απώλεια νερού.

* Μειώνουν τις μηχανικές πιέσεις.

* Συμβάλλουν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας.

* Βοηθούν στη συλλογή αλλά και στη διάδοση της γύρης.
Προϊόντα με εμπορική αξία
* Οι ίνες του βαμβακιού παράγονται από μονοκυτταρικές τρίχες στην επιφάνεια των σπόρων.Η παραγωγή των ινών αρχίζει αμέσως μετά τη γονιμοποίηση του φυτού και σκοπός τους είναι η μεταφορά των σπόρων.
* Φαρμακευτικές ουσίες,όπως παραδείγ ματος χάριν η αρτεμισίνη που χορηγείται για την αντιμετώπιση της ελονοσίας ή η αντι-ιική υπερικίνη.
* Πρώτες ύλες για καλλυντικά,όπως η σκλαρεόλη,η οποία παράγεται από τις τρίχες ενός είδους φασκόμηλου και χρησιμοποιείται στην παραγωγή αρωμάτων.

* Αρωματικές ύλες των βοτάνων.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Echinacea (Eχινάκια)  Του Κ. Θ. Μπουχέλου Ομότιμου Καθηγητή Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η επιστημονική ονομασία του φυτού είναι Echinacea angustifolia. Ανήκει στην οικογένεια των Asteraceae.  Ονομάστηκε έτσι από την ελληνική λέξη χνος (αχινός), για τα αγκαθωτά άνθη του. Είναι ιθαγενές φυτό της B. Αμερικής και ένα από τα πιο διαδεδομένα βότανα των Ινδιάνων, που το χρησιμοποιούσαν για να θεραπεύουν από μολύνσεις (πονόλαιμο, βήχα, πονοκέφαλο) μέχρι και δαγκώματα φιδιών. Μετά την εμφάνιση των αντιβιοτικών, η χρήση του περιορίστηκε αρκετά. Από το 1970, λόγω της τάσεως για την εφαρμογή εναλλακτικών μεθόδων, άρχισε και πάλι να διαδίδεται ευρύτερα.

Τώρα είναι ένα από τα πιο γνωστά και διαδεδομένα βότανα, καθώς οι θεραπευτικές του ιδιότητες συνδέθηκαν με την αντιμετώπιση του κοινού κρυολογήματος. Υπάρχουν εννέα ποικιλίες του φυτού, εκ των οποίων οι τρείς χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς. Χρήσιμα μέρη είναι ολόκληρο το φυτό, δηλαδή η ρίζα, τα φύλλα και τα άνθη του, παρ’ όλο η μεγαλύτερη συγκέντρωση των δραστικών ουσιών βρίσκεται στις ρίζες του, που περιέχουν πολυσακχαρίτες , αιθέρια έλαια, φλαβονοειδή, βιταμίνη C, ελαϊκό οξύ κ.ά. Το βότανο περιέχει πτητικό έλαιο, γλυκοσίδες, αμίδες, φενόλες, αντιβιοτικά πολυακετυλένια, ινουλίνη, λιπαρά οξέα, σίδηρο, πρωτεΐνες, τανίνες και βιταμίνες Α, και E.

Πως δρα
Οι πολυσακχαρίτες του φυτού διεγείρουν την δράση των Τ-Λεμφοκυττάρων, που παράγουν αντισώματα τα οποία καταστρέφουν τους νοσογόνος παράγοντες (ιούς, μικρόβια, μύκητες), γεγονός που εξηγεί την αποτελεσματικότητα του φυτού σε στρεπτοκοκκικές και σταφυλοκοκκικές λοιμώξεις και φλεγμονές. Στο αίμα επιταχύνει τη φαγοκυττάρωση και καταστρέφει τα βακτήρια. Καταστέλλει την ανάπτυξη των τρυπανοσωμάτων
Leishmania donovani L. major, και Trypanosoma brucei. Σε κυτταρικό επίπεδο ελαττώνει την παραγωγή του ενζύμου υαλουροδινάση, που καταστρέφει το υαλουρονικό οξύ και οδηγεί σε διάσπαση του συνδετικού ιστού.

 Όσο πιο ενωρίς χρησιμοποιηθεί σε μια εξελισσόμενη προσβολή του οργανισμού, τόσο πιο αποτελεσματική είναι. Για τον ίδιο λόγο είναι χρήσιμη και η «προληπτική» λήψη της σε περίοδο υψηλής νοσηρότητας.
Χρησιμοποιείται πρωτίστως για την τόνωση του ανοσοποιητικού και του λεμφικού συστήματος, γι’ αυτό και αποτελεί την πρώτη επιλογή όταν πρέπει να ενισχυθεί η άμυνα του οργανισμού έναντι των λοιμώξεων του αναπνευστικού (γρίπη, κρυολόγημα). Συχνά χρησιμοποιείται και για την καταπολέμηση φλεγμονών και μολύνσεων (ουρολοιμώξεις), κολικών και δερματικών παθήσεων (ψωρίαση, έρπις, έλκος, πληγές, εγκαύματα, ακμή)..

Στην αγορά, εκτός από φρέσκο και αποξηραμένο βότανο που γίνεται ρόφημα, υπάρχουν εκχύλισμα, σιρόπια, βάμματα, κάψουλες, ταμπλέτες, και αλοιφές.
Ασφαλής χρήση
H εχινάκια δεν είναι τοξική, ενώ οι παρενέργειες που μπορεί να έχει σχετίζονται, ως επί το πλείστον, με ήπιες στομαχικές διαταραχές, αρκεί να λαμβάνεται σωστά. H χρήση της απαγορεύεται σε παιδιά κάτω των 4 ετών, σε εγκύους και γυναίκες που θηλάζουν, όπως και σε άτομα που πάσχουν από , αυτοάνοσα νοσήματα, ανεπάρκειες του ανοσοποιητικού συστήματος. Επίσης, δεν πρέπει να λαμβάνεται από όσους χρησιμοποιούν φάρμακα όπως η κορτιζόνη, γιατί οι ειδικοί πιστεύουν ότι το βότανο καταστέλλει τη δράση τους. Δεν πρέπει να λαμβάνεται για περισσότερο από 2 μήνες, επειδή χάνει την αποτελεσματικότητά της και μπορεί να μειώσει την άμυνα του οργανισμού.

Μερικά είδη του φυτού Echinacea, καλλιεργούνται ως καλλωπιστικά σε κήπους. Διατηρούν ένα ελκυστικό φύλλωμα όλο τον χρόνο και αντέχουν σε ποικιλία συνθηκών. Το φυτό μπορεί να καλλιεργηθεί σε μικρές σχετικά επιφάνειες και στην πόλη (κήπους, μποαλκόνια, ταράτσες, κλπ), αλλά εμφανίζεται με μεγάλη δυναμική σαν συστηματική φαρμακευτική καλλιέργεια με συμβόλαια. 

 

Το φυτό εχινάκεια δεν βοηθά στο κρυολόγημα

Πολλοί άνθρωποι σε όλο τον κόσμο -και στην Ελλάδα- καταφεύγουν στην εχινάκεια για να καταπολεμήσουν το κρυολόγημά τους ή για προληπτικούς λόγους, αλλά μια νέα αμερικανική επιστημονική έρευνα έρχεται μάλλον να απομυθοποιήσει τις θεραπευτικές ιδιότητες του συγκεκριμένου φυτού, το οποίο συνήθως πουλιέται με μορφή παραφαρμακευτικού βοτανικού σκευάσματος. Η μελέτη δεν διαπίστωσε κάποια άξια λόγου βελτίωση στο κρυολόγημα όσων παίρνουν εχινάκεια. Οι ερευνητές της Ιατρικής Σχολής του πανεπιστημίου του Ουινσκόνσιν, υπό τον καθηγητή Μπρους Μπάρετ, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη -την μεγαλύτερη του είδους της σχετικά με την εχινάκεια- στο ιατρικό περιοδικό «Annals of Internal Medicine», μελέτησαν μια ομάδα 719 ενηλίκων και παιδιών, ηλικίας 12 έως 80 ετών, με συμπτώματα κρυολογήματος διάρκειας μιας εβδομάδας περίπου. Οι εθελοντές που έπαιρναν εχινάκεια, σύμφωνα με τους ερευνητές, κατά μέσο όρο ξεμπέρδεψαν από το κρυολόγημα μόνο επτά έως δέκα ώρες νωρίτερα σε σχέση με όσους είχαν πάρει εικονικό σκεύασμα (πλασέμπο) ή κανένα χάπι απολύτως, ενώ τα συμπτώματά τους ήσαν οριακά μόνο πιο ήπια. Η ωφέλεια αυτή κρίνεται ασήμαντη και μπορεί να αποδοθεί ακόμα και στον παράγοντα της τύχης, σύμφωνα με τους επιστήμονες. Οι εθελοντές πήραν δέκα γραμμάρια αποξηραμένης ρίζας εχινάκειας την πρώτη μέρα και πέντε γραμμάρια καθημερινά τις επόμενες τέσσερις μέρες, ενώ δεν ανέφεραν κάποιες παρενέργειες. «Η διάρκεια της ασθένειας και τα συμπτώματά της δεν διέφεραν ουσιαστικά με την εχινάκεια σε σχέση με το πλασέμπο», δήλωσαν οι ερευνητές και πρόσθεσαν ότι η έρευνά τους δεν επιβεβαιώνει «την ικανότητα της εχινάκειας, σε αυτές τις δόσεις, να αλλάξει ουσιαστικά την πορεία του κοινού κρυολογήματος». Τα ποικίλα σκευάσματα εχινάκειας στο εμπόριο (υπολογίζονται σε πάνω από 800) μπορεί να διαφέρουν αρκετά μεταξύ τους, επειδή προέρχονται από διαφορετικά μέρη και είδη του φυτού, το οποίο έχει γίνει αρκετά δημοφιλές διεθνώς, με αποτέλεσμα οι παγκόσμιες πωλήσεις του να παρουσιάζουν μεγάλη άνοδο. Συχνά ένα προϊόν περιέχει εχινάκεια μαζί με κάποιο άλλο βότανο. Σε διάφορα μέρη του κόσμου, από τα παλιά χρόνια, η εχινάκεια, που θεωρείται ότι ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα, έχει χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση διαφόρων παθήσεων πέρα από τα κρυολογήματα. Έρευνες έχουν δείξει ότι μερικοί άνθρωποι μπορούν να εμφανίσουν ήπια συμπτώματα αλλεργικής αντίδρασης στην εχινάκεια, ενώ η χρήση της αντενδείκνυται στη διάρκεια της εγκυμοσύνης και του θηλασμού. Αρκετές μελέτες έχουν γίνει την τελευταία δεκαετία, αλλά γενικά δεν έχει προκύψει ένα οριστικό συμπέρασμα για το κατά πόσο η εχινάκεια μπορεί να προλάβει ένα κρυολόγημα ή να μειώσει τη διάρκειά του. Σύμφωνα με τον δρα Τζέημς Τέιλορ του πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον, η εχινάκεια μπορεί πιθανώς να προλάβει ένα κρυολόγημα, όμως το πρόβλημα βρίσκεται στο να διαλέξει κανείς το προϊόν εκείνο του εμπορίου που είναι εν δυνάμει αποτελεσματικό, καθώς πολλά άλλα παρόμοια δεν είναι. «Θα συμβούλευα ένα γονέα ότι η εχινάκεια μπορεί να προλάβει ένα κρυολόγημα, όμως δεν υπάρχουν οριστικά (επιστημονικά) στοιχεία για αυτή την προληπτική δράση της, που να έχουν δημοσιευτεί μέχρι σήμερα». Από την άλλη, όπως είπε, όσοι παίρνουν εχινάκεια για να συντομεύσουν το κρυολόγημά τους, μάλλον πασχίζουν μάταια. Ο Μπάρετ παραδέχτηκε ότι η νέα έρευνά του (που χρηματοδοτήθηκε από το Εθνικό Κέντρο Συμπληρωματικής και Εναλλακτικής Ιατρικής των Εθνικών Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ) αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο να εκληφθεί θετικά από τους υποστηρικτές της εχινάκειας, ενώ για τους επικριτές της αποτελεί την οριστική επιβεβαίωση ότι η τυχόν ευεργετική δράση της είναι αμελητέα. «Τα αποτελέσματα δεν δείχνουν με βεβαιότητα προς καμία κατεύθυνση (θετική ή αρνητική)», σχολίασε ο Μαρκ Μπλούμενταλ, επικεφαλής του Αμερικανικού Βοτανικού Συμβουλίου.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Προειδοποίηση για την εχινάκεια Λαλίνα Φαφούτη 

Δεν πρέπει να χορηγείται σε παιδιά κάτω των 12 ετών εξ αιτίας του κινδύνου αλλεργιών

Προειδοποίηση για την εχινάκεια

Η εχινάκεια μπορεί να προκαλέσει αλλεργίες σε παιδιά κάτω των 12 ετών σύμφωνα με τη βρετανική Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας

Το βότανο εχινάκεια δεν θα πρέπει να χορηγείται σε παιδιά κάτω των 12 ετών εξ αιτίας του κινδύνου εμφάνισης αλλεργιών, σύμφωνα με προειδοποίηση των βρετανικών αρχών.

Η προειδοποίηση απευθύνεται σε πρώτο στάδιο στους γονείς αλλά στο άμεσο μέλλον θα πρέπει επίσης να αναγράφεται υποχρεωτικά στη συσκευασία των σκευασμάτων εχινάκειας που κυκλοφορούν στη βρετανική αγορά.

Μικρός αλλά σημαντικός κίνδυνος

Αν και τα πραγματικά οφέλη της αποτελούν αυτή τη στιγμή αντικείμενο επιστημονικής διαμάχης, η εχινάκεια λαμβάνεται συχνά ως μέσο ενίσχυσης του οργανισμού εναντίον του κρυολογήματος και της γρίπης.

Η Ρυθμιστική Αρχή Φαρμάκων και Προϊόντων Υγείας της Βρετανίας (MHRA) διαπίστωσε ωστόσο ότι η λήψη της από παιδιά ηλικίας κάτω των 12 ετών ενέχει αυξημένο ποσοστό κινδύνου αλλεργιών όπως η εμφάνιση εξανθημάτων, κνίδωσης ή ακόμη και θανατηφόρου αλλεργικού σοκ. Αν και το ποσοστό αυτό είναι μικρό, η MHRA έκρινε ότι στην περίπτωση των μικρών παιδιών ο κίνδυνος αντισταθμίζει τα όποια οφέλη του βοτάνου και για τον λόγο αυτό προέβη στη σχετική απόφαση.

Η βρετανική αρχή τονίζει ωστόσο ότι το μέτρο είναι προληπτικό και δεν αφορά τους ενήλικες και τα παιδιά άνω των 12 ετών. «Δεν πρόκειται για ένα πολύ σοβαρό ζήτημα ασφαλείας, αλλά για ένα μέτρο προληπτικής φύσεως» δήλωσε ο Ρίτσαρντ Γούντφιλντ, επικεφαλής της πολιτικής βοτάνων της MHRA. «Οι γονείς δεν θα πρέπει να ανησυχήσουν αν έχουν δώσει εχινάκεια σε παιδιά κάτω των 12 ετών στο παρελθόν».

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΑΛΟΗ ΒΕΡΑ

Ανθίζει σε ζεστά και ξηρά κλίματα και εμφανισιακά μοιάζει περισσότερο με κάκτο. Στην πραγματικότητα ανήκει στην οικογένεια των κρίνων. Παραμένει υγρό, όταν άλλα φυτά μαραίνονται και πεθαίνουν, κρατώντας τους πόρους του κλειστούς για την αποφυγή απώλειας της υγρασίας του. Τα χονδρά σαρκώδη φύλλα της δημιουργούν τα επιθυμητά θρεπτικά συστατικά μετά από 3 έως 5 χρόνια. Από το φυτό μπορούν να ληφθούν μόνο τρία φύλλα, μια φορά το χρόνο.
Υπάρχουν περισσότερες από 300 ποικιλίες αλόης, αλλά μόνο η ποικιλία «Aloe Vera Barbadensis Miller» είναι αυτή που χρησιμοποιείται από τον άνθρωπο, γιατί διαθέτει μεγάλη ποσότητα ενεργών συστατικών, κυρίως του πολυσακχαρίτη Acemannan.

ΙΣΤΟΡΙΑ
Αρχαίες καταγραφές δείχνουν ότι τα πλεονεκτήματα της Αλόης Βέρα είναι γνωστά, εδώ και αιώνες. Οι πρώτες αναφορές έγιναν πριν από 6.000 χρόνια στην Αίγυπτο.
Έλληνες και Ρωμαίοι γιατροί τη χρησιμοποιούσαν με μεγάλη επιτυχία, σαν θεραπευτικό βότανο. Ο Διοσκουρίδης, Έλληνας γιατρός του 1ου μ.Χ. αιώνα την περιγράφει στο βιβλίο του για τα βότανα. Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης, ότι, τόσο οι αρχαίοι Κινέζοι όσο και οι Ινδιάνικοι πολιτισμοί, χρησιμοποιούσαν την Αλόη Βέρα. Οι βασίλισσες της Αιγύπτου, συσχέτιζαν τη χρήση της με την αναζήτηση της φυσικής τους ομορφιάς.
Λέγεται ότι ο Μέγας Αλέξανδρος, κατέκτησε το νησί Σοκότρα στον Ινδικό Ωκεανό, για να έχει στη διάθεσή του προμήθειες Αλόης, προκειμένου να θεραπεύονται οι τραυματισμένοι στρατιώτες του, μετά από τη εντυπωσιακά γρήγορη επούλωση ενός τραύματός του με λάδι αλόης.

ΤΑ ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ ΚΑΙ ΟΙ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΟΥ ΧΥΜΟΥ ΤΗΣ ΑΛΟΗΣ ΒΕΡΑ
Ο χυμός Αλόης βέρα περιέχει περισσότερα από 200 θρεπτικά συστατικά, τα οποία μπορούν να χωριστούν στις παρακάτω κατηγορίες.
ΒΙΤΑΜΙΝΕΣ
Η Αλόη περιέχει ένα ευρύ φάσμα βιταμινών, με πιο σημαντικές τις αντιοξειδωτικές βιταμίνες C, Ε και η β- Καροτίνη, πρόδρομο της βιταμίνης Α. Είναι επίσης, μια από τις ελάχιστες φυτικές πηγές στον κόσμο βιταμίνης B12, αν και σε πολύ μικρή ποσότητα. Επίσης περιέχονται βιταμίνη Β1, Β2, Β3, Β6, βιταμίνη Ε, φυλλικό οξύ κ.α.
ΜΕΤΑΛΛΑ και ΙΧΝΟΣΤΟΙΧΕΙΑ
Αυτά περιλαμβάνουν αλουμίνιο, χλώριο, μαγνήσιο, μαγγάνιο, ψευδάργυρο, χαλκό, χρώμιο, ασβέστιο, νάτριο, σελήνιο, σίδηρο, θειάφι, χαλκό, φώσφορο και κάλιο, όλα απαραίτητα συστατικά στη χημεία και τις διεργασίες ενός υγιούς οργανισμού.
ΑΜΙΝΟΞΕΑ
Ο ανθρώπινος οργανισμός χρειάζεται 22 αμινοξέα (δομικά υλικά των πρωτεϊνών) και η Αλόη προσφέρει τα είκοσι ένα από αυτά. Το πιο σημαντικό όμως, είναι ότι προσφέρει 7 από τα 8 απαραίτητα αμινοξέα, που δεν είναι σε θέση να παρασκευάσει ο οργανισμός και τα οποία πρέπει να χορηγηθούν μέσω της τροφής.
ΣΑΚΧΑΡΑ
Αυτά περιλαμβάνουν τους 14 σημαντικότερους πολυσακχαρίτες, οι οποίοι επιδρούν στο ανοσοποιητικό σύστημα, όπως ο πολυσακχαρίτης acemannan.
ΠΕΠΤΙΚΑ ΕΝΖΥΜΑ
Λιπάσες και πρωτεάσες διαλύουν την τροφή και βοηθούν την πέψη.
ΑΝΤΙ-ΦΛΕΓΜΟΝΩΔΗ ΕΝΖΥΜΑ
Στοιχεία τα οποία είναι ικανά να μειώνουν τις φλεγμονές.
ΛΙΠΑΡΑ ΟΞΕΑ
Οι τρεις κύριες μορφές τους (χοληστερόλη, καμπεστερόλη, β-σιτοστερόλη) δρουν σαν ισχυροί αντι-φλεγμονώδεις παράγοντες.
ΛΙΓΝΙΝΗ
Αυτή η ουσία δίνει στην Αλόη την ικανότητά της να διαπερνά την επιδερμίδα, για να εισχωρήσει σε βάθος.
ΣΑΠΩΝΙΝΕΣ
Αυτά είναι φυτικές γλυκοσίδες με ιδιότητες σάπωνος, που ασκούν ισχυρή αντιμικροβιακή δράση ενάντια στα βακτήρια, τους ιούς, τους μύκητες και τους ζυμομύκητες, όπως για παράδειγμα τον μύκητα candida ή "άφθα".
ΑΝΘΡΑΚΙΝΟΝΕΣ
Περιέχει 11 ανθρακινόνες, οι πιο σημαντικές από τις οποίες είναι η αλοΐνη και εμοδίνη, οι οποίες, αν και σε ελάχιστες ποσότητες, είναι αρκετά ισχυρά παυσίπονα και αναγνωρίζεται ότι διαθέτουν αντιβακτηριδιακή και ιοκτόνο δράση.

ΓΙΑΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ
Το φρεσκοκομμένο φύλλο της Αλόης ενδείκνυται ιδιαίτερα ως συμπλήρωμα διατροφής και περιποίησης δέρματος.
Είναι αποτελεσματική, γιατί προσφέρει ένα πλούσιο μίγμα από θρεπτικά στοιχεία, η συνδυασμένη δράση και ισορροπία των οποίων παράγει ένα ισχυρότερο αποτέλεσμα, από ότι θα αναμενόταν από κάθε στοιχείο χωριστά. Αυτό, συμβαίνει, γιατί λειτουργούν ως ομάδα, ενισχύοντας τη δυναμικότητα μεταξύ τους, γνωστή ως συνέργεια. Διαθέτει επίσης προσαρμοστικές ιδιότητες, που σημαίνει ότι, κάθε άτομο παίρνει από αυτή, αυτό ακριβώς που έχει ανάγκη, συνεπώς τα πλεονεκτήματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.

ΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΙΚΗ
Η Αλόη, λόγω των θεραπευτικών της ιδιοτήτων, βοηθά αρχικά στην αποφυγή τραυματισμών στο επιθήλιο, και όταν αυτό υφίσταται κάποιο τραυματισμό, ενισχύει την επούλωση. Τα αντιοξειδωτικά αντιμετωπίζουν τις καταστρεπτικές "ελεύθερες ρίζες", τα ασταθή στοιχεία που παράγονται από τον οργανισμό μας αλλά βρίσκονται και σε ρυπογόνες ουσίες του περιβάλλοντος. Πιστεύεται ότι προκαλούν διάφορες ασθένειες. συμπεριλαμβανομένων και κάποιων μορφών καρκίνου, όπως επίσης και ότι συμβάλλουν στην επιτάχυνση της διαδικασίας γήρανσης. Μια μακριά αλυσίδα σακχάρων στην Αλόη Βέρα, επιδρά στο ανοσοποιητικό σύστημα, βοηθώντας στη ρύθμιση της δράσης του.
Η Αλόη είναι το ίδιο αποτελεσματική στην επιδερμίδα όπως και στο ερεθισμένο έντερο ή στο άσθμα.

ΠΩΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΕΙΤΑΙ Ο ΧΥΜΟΣ ΑΛΟΗ ΒΕΡΑ
Ο χυμός πίνεται πριν τα γεύματα, δύο με τρεις φορές τη μέρα σε ποσότητα περίπου 30 ml. Ο χυμός μπορεί να καταναλωθεί σκέτος ή αναμεμειγμένος με χυμό φρούτων.

 

Φτιάξτε θρεπτική λοσιόν για το σώμα με ελαιόλαδο και αλόη

Το ελαιόλαδο έχει πολλές καλές ιδιότητες για το δέρμα, το θρέφει, το ενυδατώνει, του δίνει υγεία κλπ.
Η αλόη από την άλλη, επουλώνει πληγές και ενδείκνυται σε όσους έχουν ακμή. Για την λοσιόν που θα φτιάξετε καλό είναι η αλόη να είναι φρέσκια, κομμένη από την γλάστρα ή τον κήπο σας για καλύτερα αποτελέσματα.
Για να φτιάξετε την λοσιόν, θα χρειαστείτε 1/4 φλιτζανιού χυμό αλόης, 1 φλιτζάνι ελαιόλαδο και 5 κάψουλες βιταμίνη Ε.
- Βάλτε σε μπλέντερ την αλόη και το λάδι και προσθέστε και την βιταμίνη Ε.
- Αν φτιάξετε μεγάλη ποσότητα, για να διατηρηθεί, βάλτε σε σκουρόχρωμο βαζάκι/μπουκαλάκι ....

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

Αλόη: προσοχή στις παρενέργειες

Η χρήση της αλόης βρίσκει τις απαρχές της πολύ πίσω, στα χρόνια της αρχαίας Αιγύπτου. Γνωστή και ως «φυτό της αθανασίας» χρησιμοποιούνταν ως δώρο ταφής στους αποθανόντες Φαραώ.

Παραδοσιακά η αλόη χρησιμοποιούνταν για την επούλωση των πληγών, για τη βελτίωση δερματικών παθήσεων και από το στόμα ως καθαρτικό. Σήμερα, πέρα από τις παραδοσιακές χρήσεις, έχουν προκύψει επιπρόσθετες όπως αυτή από του στόματος για μια ποικιλία καταστάσεων π.χ. σακχαρώδης διαβήτης, άσθμα, επιληψία και οστεοαρθρίτιδα. Τοπική χρήση επίσης προτείνεται για εγκαύματα, καψίματα από τον ήλιο, ακόμα και για περιπτώσεις ψωρίασης. Φυσικά το τζελ της αλόης μπορεί να βρεθεί σε μια ποικιλία προϊόντων για το δέρμα, όπως λοσιόν, αλοιφή ή αντιηλιακή κρέμα. Από την αλόη επίσης παράγεται ένας χυμός, ο οποίος διαθέτει καθαρτικές ιδιότητες. Παλαιότερα, προϊόντα αλόης είχαν την έγκριση να κυκλοφορούν ως μη συνταγογραφούμενα καθαρτικά. Πρόσφατα όμως αποσύρθηκαν από την αμερικανική αγορά, ακριβώς επειδή οι κατασκευάστριες εταιρείες δεν παρείχαν στους καταναλωτές αρκετά δεδομένα ασφάλειας αυτών των προϊόντων. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα υποδεικνύουν πως το τζελ της αλόης μπορεί να δράσει ευεργετικά στα εγκαύματα. Υπάρχει, παρ' όλ' αυτά, μια μελέτη η οποία δείχνει πως το εν λόγω τζελ αναστέλλει την επούλωση σοβαρών μετεγχειρητικών ουλών. Κάνοντας μια ανασκόπηση σε όλα τα δεδομένα των πρόσφατων μελετών για την αλόη προκύπτει το συμπέρασμα πως τα δεδομένα δεν είναι αρκετά πειστικά για να υποστηρίξουν οποιαδήποτε από τις παραπάνω χρήσεις.Επιπρόσθετα, έχουν αναφερθεί διάφορες παρενέργειες από τη χρήση της. Για παράδειγμα, οι κοιλιακές κράμπες και η διάρροια αποτελούν φαινόμενα από τη χρήση της από το στόμα. Η διάρροια που προκαλείται μπορεί με τη σειρά της να επηρεάσει την απορρόφηση πολλών φαρμάκων. Οι ασθενείς επίσης με σακχαρώδη διαβήτη που λαμβάνουν ανάλογη φαρμακοθεραπεία θα πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί καθώς οι διάφορες μελέτες δείχνουν πως η χρήση της αλόης από το στόμα μειώνει τα επίπεδα του σακχάρου στο αίμα. Επίσης από τη χρήση της από το στόμα έχουν αναφερθεί ορισμένες περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας. Φυσικά η ασφάλεια από τη χρήση της αλόης ακόμα τεκμηριώνεται από μελέτες που βρίσκονται υπό εξέλιξη. Στην απόπειρα όμως δοκιμής κάποιου βοτάνου ο καθένας δεν θα πρέπει να παρασύρεται από διάφορες φήμες ή από εύπεπτα διαφημιστικά μηνύματα. Αντίθετα θα πρέπει να συμβουλεύεται τον ειδικό ώστε να λαμβάνονται υπ' όψιν όλες οι σχετικές παράμετροι.

 

Οδηγίες πως να χρησιμοποιήσετε τη φρέσκια αλόη

Πως μεταχειριζόμαστε τα φύλλα της, σε περίπτωση που διατηρούμε φρέσκια αλόη σε γλάστρα. Το μόνο που θα χρειαστείτε είναι το φυτό και ένα κοφτερό μαχαίρι.

Οι περισσότεροι άνθρωποι απλά κόβουν ένα κομμάτι από το φύλλο της αλόης και το πιέζουν πάνω στη πάσχουσα περιοχή του δέρματος. Αυτό δεν είναι και τόσο λάθος, αλλά δεν είναι και σωστό, γιατί έτσι δεν εκμεταλλεύονται το εσωτερικό gel που έχει και τις μεγαλύτερες θεραπευτικές ιδιότητες, αλλά μόνο ένα μέρος του χυμού. Για να πάρουμε όλο το gel θα πρέπει να φιλετάρουμε το φύλλο, περίπου όπως θα κάναμε με ένα μεγάλο ψάρι.

Η διαδικασία βήμα-βήμα
1. Διαλέγουμε ένα μεγάλο και υγιές στην όψη φύλλο, όσο πιο κοντά στο έδαφος γίνεται. Αυτά τα φύλλα είναι τα πιο παλιά και έχουν περισσότερα ωφέλιμα συστατικά από τα νεότερα φύλλα, που είναι πιο ψηλά στο φυτό. Αν το φυτό σας δεν έχει τέτοια φύλλα ίσως δεν είναι ώριμο για να το κόψετε. Αυτά τα δεδομένα θα σας βοηθήσουν και στην επιλογή φυτού από τον έμπορο.

2. Φοράμε latex γάντια. Κόβουμε το φύλλο της αλόης από το μητρικό φυτό, όσο γίνεται πιο κοντά στο κορμό. Όσο μεγαλύτερο το φύλλο που επιλέξαμε, τόσο περισσότερο χυμό περιέχει. Μόλις κόψουμε το φύλλο θα διαρρεύσει ένα καφεκίτρινο ή πρασινοκίτρινο υγρό. Αποφύγετε να το αγγίξετε. Αφήστε το φύλλο όρθιο για λίγα λεπτά να φύγει όλο το υγρό.

Η αλόη όταν τεμαχιστεί εκκρίνει δύο υγρά τα οποία έχουν διαφορετικές επιδράσεις και ιδιότητες. Ο καφεκίτρινος χυμός που εκκρίνεται αμέσως μόλις κοπεί η πράσινη επιφάνεια του φύλλου περιέχει αλοΐνη. Η αλοΐνηείναι μια ουσία που βρίσκεται ακριβώς κάτω από το φλοιό και, πέρα από την πικρή της γεύση, έχει έντονη ερεθιστική και καθαρτική δράση. Σε μεγάλη ποσότητα και μακροχρόνια λήψη, γίνεται τοξική. Από την άλλη το διαυγές υγρό που εκκρίνεται από το εσωτερικό του φύλλουείναι καταπραϋντικό και βοηθά στην επούλωση τραυμάτων, ελκών και εγκαυμάτων.

Σημείωση: Θα πρέπει να κάνετε τη διαδικασία μέσα σε δύο ώρες το πολύ, από την ώρα που θα κόψετε το φύλλο από το φυτό ώστε να αποφύγετε την οξείδωση του,με κίνδυνο να χαθούν τα ευεργετικά συστατικά του.

3. Κόψτε τη μυτερή άκρη και απορρίψτε τη. Κόψτε τις κατά μήκος άκρες του φυτού, εκατέρωθεν με τα αγκάθια, και απορρίψτε τις και αυτές. Ξεπλύνετε το φύλλο με άφθονο νερό. Το φύλλο τώρα θα μοιάζει με ένα σάντουιτς από ζελέ. Το gel αλόης που θέλουμε είναι παγιδευμένο ανάμεσα στη χοντρή σάρκα του φυτού από την επάνω και κάτω μεριά. Δείτε τις φωτό.

4. Προσπαθήστε να αφαιρέσετε τη πράσινη σάρκα από τη επάνω μεριά, διατρέχοντας το μαχαίρι εσωτερικά κατά μήκος του φύλλου (όπως θα κάνατε και με το φιλέτο ενός ψαριού).
5. Έπειτα γυρίστε το φύλλο ανάποδα, ώστε να ακουμπάει το gel πάνω σε μια καθαρή επιφάνεια (πιάτο, επιφάνεια κοπής κτλ.) και αφαιρέστε και τη σάρκα από κάτω. Προσπαθήστε να μη χαραμίσετε πολύ gel με το κόψιμο.

6. Με ένα κουτάλι ξύστε απαλά όσο gel έμεινε πάνω στη σάρκα που αφαιρέσατε με το μαχαίρι. Προσέξτε να μη ξύσετε και τμήματα από το εσωτερικό φλοιό του φύλλου γιατί δε τα θέλουμε επειδή περιέχουν αλοΐνη.

7. Συγκεντρώστε το gel της αλόης σε ένα καθαρό (αποστειρωμένο κατά προτίμηση) δοχείο. Είναι έτοιμο για να το χρησιμοποιήσετε όπως επιθυμείτε.

Εσωτερική λήψη
Σε περίπτωση που θέλετε να βγάλετε το gel της αλόης για εσωτερική κατανάλωση, συμβουλευτείτε πρώτα κάποιον ειδικό, ιατρό ή θεραπευτή. Μόλις πάρετε το ΟΚ, κάντε τη παραπάνω διαδικασία προσεκτικά, ώστε να έχετε στα χέρια σας μόνο το καθαρό gel, και ξεπλύνετε το “φιλέτο” της αλόης μέ ξυδόνερο ώστε να αφαιρέσετε τα υπολείμματα του εσωτερικού φλοιού. Δείτε στη παρακάτω φωτογραφία ποιός είναι ο εσωτερικός φλοιός. Θέλουμε το gel και τη βλέννη, δε θέλουμε τον εσωτερικό και εξωτερικό φλοιό.

Φάτε ή πιείτε τη ποσότητα που σας πρότεινε ο γιατρός ή ο θεραπευτής σας. Φυλάξτε το gel που απέμεινε μετά τη χρήση μέσα στο ψυγείο.

Σημειώσεις

Οι πληροφορίες είναι ενημερωτικού περιεχομένου και δεν υποκαθιστούν ιατρικές οδηγίες. Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας πριν καταναλώσετε εσωτερικά οποιοδήποτε σκεύασμα αλόης.
Το “φιλετάρισμα” της αλόης για εσωτερική κατανάλωση γενικά δε προτείνεται σε αρχάριους στο χειρισμό της. Για εξωτερική χρήση δεν υπάρχει κάποιος κίνδυνος.
Αν κάνετε τη διαδικασία με σωστό και καθαρό τρόπο, το gel που θα βγάλετε μπορεί να διατηρηθεί στο ψυγείο μέχρι και για 6 μήνες.
Μια καλή ιδέα για να διατηρήσετε το gel αλόης είναι να βάλετε το χυμό μέσα σε παγοθήκες και να το καταψύξετε. Έτσι θα χρησιμοποιείτε κάθε φορά μόνο τη μικρή ποσότητα που χρειάζεστε και επιπλέον θα διατηρηθεί για περισσότερο καιρό, ίσως και παραπάνω από 1 χρόνο. 

 

ΑΛΟΕ (ΑΛΟΗ)  

 

Αγριόχορτο κατά καρκίνου του δέρματος

Ενα ζιζάνιο φαίνεται ότι μπορεί να θεραπεύσει διαφορετικές μορφές της νόσου και μάλιστα με λίγες παρενέργειες

Αγριόχορτο που ανήκει στο γένος ευφορβία (ένα είδος μικρής γαλατσίδας) φάνηκε ότι αντιμετωπίζει εξαιρετικά μορφές του καρκίνου του δέρματος

Ενα κοινό ζιζάνιο που βρίσκουμε σε πολλούς κήπους και το οποίο χρησιμοποιείται επί αιώνες ως θεραπευτικό βότανο για την αντιμετώπιση των σπίλων αλλά και του άσθματος φαίνεται ότι μπορεί να θεραπεύσει διαφορετικές μορφές καρκίνου του δέρματος· εκτός από το μελάνωμα που αποτελεί την πιο επιθετική και «φονική» μορφή καρκίνου του δέρματος. Το συγκεκριμένο αγριόχορτο ανήκει στο γένος ευφορβία (επιστημονική ονομασία Εuphorbia peplus) και πρόκειται για ένα είδος μικρής γαλατσίδας που απαντάται μερικές φορές ακόμη και στα ρείθρα των δρόμων. Οπως είδαν αυστραλοί επιστήμονες που το δοκίμασαν σε 36 ασθενείς με συνολικά 48 καρκινικές αλλοιώσεις του δέρματος (βασικοκυτταρικά καρκινώματα, ακανθοκυτταρικά καρκινώματα και επιδερμικά καρκινώματα), τα αποτελέσματα από την εφαρμογή του εκχυλίσματος του φυτού ήταν εντυπωσιακά. Οι συγκεκριμένοι ασθενείς δεν είχαν ανταποκριθεί στις συμβατικές θεραπείες, συμπεριλαμβανομένης της επέμβασης για την αντιμετώπιση του καρκίνου τους, ενώ κάποιοι δεν ήταν καν σε θέση να υποβληθούν σε χειρουργική επέμβαση λόγω προχωρημένης ηλικίας. Στους εθελοντές εφαρμόστηκε θεραπεία με το εκχύλισμα του Εuphorbia peplus μία φορά την ημέρα επί τρεις συνεχόμενες ημέρες επάνω στο σημείο των καρκινικών αλλοιώσεων. Τα πρώτα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά, σύμφωνα με δημοσίευση αυτή την εβδομάδα στο επιστημονικό περιοδικό «Βritish Journal of Dermatology». Μόλις έναν μήνα μετά τη θεραπεία εξαφανίστηκαν 41 από τις 48 αλλοιώσεις. Οι ασθενείς που δεν θεραπεύθηκαν ακολούθησαν δεύτερο κύκλο θεραπείας με το αγριόχορτο.
Επειτα από 15 μήνες κατά μέσον όρο, στα δύο τρίτα των 36 ασθενών εμφανιζόταν πλήρης ύφεση της κατάστασης. Σε ό,τι αφορούσε τους τρεις τύπους καρκίνου του δέρματος που εξετάστηκαν η πλήρης απόκριση στη θεραπεία έφθανε το 75% στα επιδερμικά καρκινώματα, το 57% στα βασικοκυτταρικά καρκινώματα και το 50% στα ακανθοκυτταρικά καρκινώματα. Παράλληλα παρουσιάστηκαν λίγες παρενέργειες από τη θεραπεία. Μόνο το 14% των ασθενών ανέφερε ήπιο πόνο, ενώ μόνο σε μια περίπτωση εμφανίστηκε έντονος βραχυπρόθεσμος πόνος. Οι ερευνητές από διαφορετικά ιατρικά ινστιτούτα στη Βρισβάνη της Αυστραλίας αποδίδουν τη θεραπευτική δράση του Εuphorbia peplus ενάντια στον καρκίνο του δέρματος στο δραστικό συστατικό ingenol mebutate που περιέχει και το οποίο έχει αποδειχθεί ότι εξολοθρεύει τα καρκινικά κύτταρα. Οι ειδικοί σημειώνουν πάντως ότι απαιτούνται περαιτέρω μελέτες προκειμένου να επιβεβαιωθεί εάν η ουσία ingenol mebutate μπορεί να αποτελέσει μια νέα μη επεμβατική μορφή θεραπείας των δερματικών καρκίνων. Τονίζουν επίσης ότι το συγκεκριμένο αγριόχορτο δεν είναι κατάλληλο προς βρώση. Το 90% των καρκίνων του δέρματος οφείλεται σε έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία και οι καρκινικές αλλοιώσεις εμφανίζονται συνήθως στα σημεία που εκτίθενται περισσότερο στην ηλιακή ακτινοβολία, όπως είναι το κεφάλι, ο σβέρκος, τα αφτιά και το επάνω μέρος της παλάμης.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ιπποφαές, ένας φυσικός θησαυρός υγείας

Το ιπποφαές είναι ένα από τα αρχαιότερα φυτά της Γης και κατέχει μία από τις πιο διακεκριμένες θέσεις στον κατάλογο των φυτών με γνωστές στη σύγχρονη επιστήμη φαρμακευτικές ιδιότητες.

Αυτοφύεται σε μορφή θάμνου στην περιοχή της Ευρασίας και το έλαιό του, που παράγεται από τους καρπούς του με τη μέθοδο της εκθλίψεως, χωρίς χημικά ή άλλα πρόσθετα, έχει ευεργετικές ιδιότητες για τις περισσότερες λειτουργίες του οργανισμού.

Το ιπποφαές είναι γνωστό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες από την αρχαιότητα. Οι πρώτες αναφορές εμφανίζονται τον 4ο αιώνα π.Χ. σε κείμενα του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη, αλλά και του Διοσκουρίδη, πατέρα της Φαρμακολογίας. Σύμφωνα με ιστορικές πηγές, το ιπποφαές αποτελούσε μέρος της διατροφής του Μεγάλου Αλεξάνδρου και των στρατιωτών του, οι οποίοι είχαν παρατηρήσει ότι τα άρρωστα και τραυματισμένα άλογα θεραπεύονταν τρώγοντας τα φύλλα του ιπποφαούς. Αλλωστε από εκεί προέρχεται και το όνομά του αφού οι λέξεις ίππος και φάος σημαίνουν λαμπερό άλογο. Μετά την ανακάλυψη αυτή, το ιπποφαές έγινε το απαραίτητο τονωτικό των πολεμιστών σε κάθε εκστρατεία, για να τους προσφέρει μεγαλύτερη αντοχή και δύναμη. Υπάρχουν επίσης ιστορικές αναφορές ότι το χρησιμοποιούσε στις εκστρατείες του και ο Τζέκινς Χαν. Το 1926 πραγματοποιήθηκε για πρώτη φορά βιοχημική ανάλυση των καρπών του, σύμφωνα με την οποία περιέχει 190 θρεπτικά συστατικά εκ των οποίων τα 106 βρίσκονται στους σπόρους από το κουκούτσι και 84 στη σάρκα του καρπού.

Χάρη σε αυτά τα 190 θρεπτικά βιοενεργά συστατικά με τις καταγεγραμμένες ευεργετικές ιδιότητες, το ιπποφαές μπορεί ουσιαστικά να χαρακτηριστεί ως η κορυφαία φυσική πηγή αναζωογόνησης. Αποτελεί πλούσια πηγή βιταμινών Α, D, Ε, Κ, C, Β1, Β2, Β6, Β12 που χαρίζουν στον οργανισμό αποθέματα αντοχής και ενέργειας, τον αναζωογονούν σε βάθος και τον διατηρούν σε άριστη κατάσταση. Περιέχει, επίσης, μέταλλα και ιχνοστοιχεία όπως Νάτριο, Κάλιο, Χλώριο, Μαγνήσιο, Ασβέστιο, Σίδηρο, Ψευδάργυρο, Σελήνιο, Χρώμιο που συμβάλλουν, το καθένα από αυτά ξεχωριστά, στην ομαλοποίηση των λειτουργιών του οργανισμού.

Αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό του ιπποφαούς είναι ότι παρουσιάζει τη μεγαλύτερη περιεκτικότητα φυτικών λιπαρών οξέων που έχει ανακαλυφθεί μέχρι σήμερα και αποτελεί την καλύτερη πηγή πρόσληψης Ω3, Ω6, Ω7 και Ω9. Σύμφωνα με έρευνες η έλλειψη των λιπαρών οξέων από τη διατροφή σχετίζεται με την ανεπαρκή λειτουργία πολλών συστημάτων του οργανισμού, όπως το καρδιαγγειακό, το νευρικό και το ανοσοποιητικό σύστημα. Αντίθετα, η συμπλήρωση της διατροφής με τα απαραίτητα λιπαρά οξέα συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων της «κακής» χοληστερόλης, στην ομαλή λειτουργία του καρδιαγγειακού συστήματος και στη ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Με δεδομένο ότι ο ανθρώπινος οργανισμός δεν μπορεί να παράγει μόνος του αυτά τα λιπαρά οξέα, η επαρκής καθημερινή πρόσληψή τους με το ιπποφαές τού χαρίζει τη συστηματική τόνωση που χρειάζεται για να αντεπεξέλθει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο στις καθημερινές του υποχρεώσεις.

Ομως, σημαντική δράση κατά της κακής χοληστερόλης έχει και η φυτική στερόλη Β-Sitosterol που περιέχει το ιπποφαές, η οποία είναι 30 φορές πιο ισχυρή από τη χολίνη και έχει τη δυνατότητα να μειώνει την απορρόφηση των λιποπρωτεϊνών στο πεπτικό σύστημα.

Επίσης, το ιπποφαές είναι μία πολύ δημοφιλής τροφή και για την αντιοξειδωτική δράση που προσφέρει αφού είναι η μόνη που περιέχει πάνω από 15 ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες και είναι πλούσια σε λυκοπένιο, ζεαξανθίνη και φλαβονοειδή. Το λυκοπένιο και η ζεαξανθίνη ανήκουν στην οικογένεια τον καροτενοειδών και αποτελούν ισχυρές αντιοξειδωτικές ουσίες. Αυτά τα δύο συστατικά μαζί με Α και Β-καροτένιο, cryptoxanthin, taraxanthin και phytofluin είναι υπεύθυνα για το πορτοκαλο-κόκκινο χρώμα του ιπποφαούς.

Τα φλαβονοειδή επίσης αποτελούν μία σημαντική κατηγορία αντιοξειδωτικών και συνδέονται με μειωμένη αρτηριακή πίεση και με την εξουδετέρωση των ελεύθερων ριζών οξυγόνου που επιτίθενται στα κύτταρα και επιταχύνουν τη γήρανση.

Παράλληλα, το ιπποφαές δρα ενισχυτικά και στον τομέα της ομορφιάς. Τα θρεπτικά συστατικά και τα μικροστοιχεία που περιέχει συμβάλλουν αποτελεσματικά στο αδυνάτισμα, στην αντιγήρανση και στην ενδυνάμωση των μαλλιών και των νυχιών. Μελέτες έχουν δείξει ότι το έλαιό του δρα ενάντια στον αποχρωματισμό του δέρματος, στις φακίδες, στην ακμή και προστατεύει την επιδερμίδα από τη βλαβερή ηλιακή ακτινοβολία. Επιμέρους, στην πλούσια βιβλιογραφία που καταγράφει τις ευεργετικές του ιδιότητες γίνονται αναφορές για τη συμβολή του στην προστασία του προστάτη, στην πρόληψη της γεροντικής εκφύλισης της ώχρας κηλίδας, στην αντιμετώπιση των συμπτωμάτων κατά τη διάρκεια της εμμηνόπαυσης. Παράλληλα, χάρη στο πλήθος των βιταμινών, των μετάλλων και των ιχνοστοιχείων που περιέχει ενισχύει το ανοσοποιητικό σύστημα προστατεύοντας από τις ιώσεις.

Το ιπποφαές αποτελεί έναν πραγματικό φυσικό θησαυρό υγείας που θωρακίζει καθημερινά τον οργανισμό.

 

Ιπποφαές, ένας δυναμίτης υγείας Τζούλη Αποστολάτου

Ρώσοι και κινέζοι επιστήμονες το τοποθετούν στην πρώτη δεκάδα των πιο ισχυρών θεραπευτικών φυτών στον κόσμο. Υποστηρίζουν ότι περιέχει περισσότερη βιταμίνη C από τη φράουλα, το ακτινίδιο, το πορτοκάλι, την ντομάτα, το καρότο και τον κράταιγο. Επίσης, ότι η περιεκτικότητά του σε βιταμίνη Ε είναι υψηλότερη από εκείνη του σιταριού, του καλαμποκιού και της σόγιας και ότι οι φυτοστερόλες που περιέχει ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες του ελαίου της σόγιας. Επιπλέον, έχει όλες τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β και όλα τα απαραίτητα για τον οργανισμό μέταλλα και ιχνοστοιχεία. Και όχι μόνο αυτό. Προσφέρει στον οργανισμό ακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως: ω-3, ω-6, ω-7 και ω-9. Έχει ισχυρή αντιοξειδωτική, αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, αναλγητική και επουλωτική δράση. Για όλους αυτούς τους λόγους, χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα διατροφής, ως συστατικό φαρμακευτικών και καλλυντικών σκευασμάτων, αλλά και ως αυτούσιο φαρμακευτικό σκεύασμα για πλήθος παθήσεων, ενώ από τους καρπούς του παρασκευάζονται χυμοί και μαρμελάδες.
Αν και στη σύγχρονη Ελλάδα το ιπποφαές χρησιμοποιείται την τελευταία διετία, στην αρχαιότητα η χρήση του ήταν πολύ διαδεδομένη. Σχετικές αναφορές υπάρχουν σε κείμενα του Θεόφραστου, μαθητή του Αριστοτέλη, αλλά κυρίως του Διοσκουρίδη, του πατέρα της Φαρμακολογίας. Το όνομά του το οφείλει στα στρατεύματα του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που παρατήρησαν ότι τα άρρωστα και τραυματισμένα άλογα που έτρωγαν τα φύλλα και τους καρπούς του φυτού ανάρρωναν γρηγορότερα, αποκτούσαν περισσότερη δύναμη, ενώ το τρίχωμά τους δυνάμωνε και γινόταν πιο λαμπερό. Το ονόμασαν ιπποφαές, που στα νέα ελληνικά σημαίνει φωτεινό, λαμπερό άλογο (ίππος: άλογο, φάος: φως, λάμψη).
Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα φυτά στη Γη. Η παρουσία του χρονολογείται πολύ πριν την εποχή των παγετώνων. Η επιστημονική του ονομασία είναι: Ιπποφαές το ραμνοειδές (Hippophae rhamnoides). Ευδοκιμεί ακόμα και στα πιο φτωχά χώματα και ανάλογα με το μικροκλίμα της κάθε περιοχής, το συναντάμε σε παράκτιες ζώνες, αλλά και σε ημιερημώδεις ή ορεινές περιοχές. Oι καρποί του μοιάζουν με ρώγες σταφυλιού, είναι πορτοκαλί και χυμώδεις και έχουν υπόξινη γεύση. Σύμφωνα με το «Διεθνές Κέντρο Έρευνας και Εκπαίδευσης για το Ιπποφαές», το φυτό ευδοκιμεί και καλλιεργείται στην Ευρώπη και στην Ασία. Το συναντάμε κυρίως στις εξής χώρες: Κίνα, Μογγολία, Ινδία, Νεπάλ, Πακιστάν, Ρωσία, Oυκρανία, Αγγλία, Γαλλία, Δανία, Oλλανδία, Γερμανία, Πολωνία, Φιλανδία, Σουηδία και Νορβηγία. Στη χώρα μας καλλιεργείται στη βόρεια Εύβοια, στην περιοχή Αχούρια.
Στην κλασική θιβετιανή φαρμακευτική βίβλο «Sibu Yidian», που έχει γραφτεί το 18ο αιώνα, τριάντα ολόκληρα κεφάλαια είναι αφιερωμένα στις θεραπευτικές ιδιότητες και χρήσεις του φυτού. Στην Ινδία αποτελεί βασική παράμετρο της Ayurveda, ενώ είναι αναπόσπαστο κομμάτι της κινεζικής φαρμακευτικής. Στη Μογγολία χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες ως άριστο τονωτικό. O θρύλος λέει ότι ο Τζένγκις Χαν και ο στρατός του έπιναν χυμό από ιπποφαές, προκειμένου να αυξήσουν την αντοχή και να επιταχύνουν τη θεραπεία των πληγών τους. Στη Ρωσία χρησιμοποιείται εδώ και πολλά χρόνια ως συστατικό της διατροφής των αστροναυτών. Το 1929 έγινε η πρώτη βιοχημική ανάλυση των συστατικών του. Oι πρώτες κλινικές δοκιμές για τις θεραπευτικές χρήσεις του φυτού ξεκίνησαν στη Ρωσία τη δεκαετία του 1950. Τη δεκαετία του 1970 συμπεριλήφθηκε στον επίσημο κατάλογο των φαρμακευτικών ουσιών που χρησιμοποιούνται στη Ρωσία και την Κίνα και τα επόμενα χρόνια συμπεριλήφθηκε στους επίσημους φαρμακευτικούς καταλόγους των χωρών όπου καλλιεργείται. Μέχρι σήμερα έχουν γίνει πολλές μελέτες, κυρίως στη Ρωσία και την Ασία, που έχουν φέρει στο φως την πληθώρα των θρεπτικών συστατικών που περιέχει και την ευεργετική τους δράση στον ανθρώπινο οργανισμό.

Το πυκνό ριζικό σύστημα του ιπποφαούς και η αντοχή του σε άγονες και δύσκολες συνθήκες (κρύο, αλάτι, φτωχά εδάφη) είναι οι λόγοι που ο θάμνος αυτός φυτεύεται συστηματικά σε καμμένες περιοχές για να εμποδίσει τη διάβρωση των εδαφών, όπως π.χ. σε μεγάλες εκτάσεις της βόρειας Κίνας, όπου παράλληλα οι καρποί του συλλέγονται και αποφέρουν κάποιο εισόδημα στους ντόπιους πληθυσμούς.

Συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία των «υπερτροφών» (super foods), μερικές από τις οποίες είναι: η σπιρουλίνα, η αλόη, η γύρη, το τζίνσενγκ, το κερί του ζαχαροκάλαμου, η χλωρέλα, το αιθέριο έλαιο δενδρολίβανου. Σύμφωνα με ρώσους και κινέζους επιστήμονες, το ιπποφαές περιέχει 190 πολύτιμες ουσίες, οι περισσότερες από τις οποίες έχουν ισχυρή αντιοξειδωτική δράση. Oι περισσότερες και δραστικότερες (106) έχουν εντοπιστεί στο έλαιο που περιέχουν οι καρποί του. Σύμφωνα με τους μελετητές, το σημαντικότερο επιστημονικό εύρημα για το ιπποφαές δεν είναι μόνο ότι περιέχει πολύτιμες ουσίες για την υγεία του ανθρώπου, αλλά και το ότι τόσο οι συγκεντρώσεις τους όσο και ο συνδυασμός τους έχουν συνταιριαστεί από τη φύση με τέτοιον τρόπο, ώστε να προσφέρουν την καλύτερη δυνατή κάλυψη στον ανθρώπινο οργανισμό.
Το ιπποφαές περιέχει ένα μοναδικό συνδυασμό αντιοξειδωτικών συστατικών που δρουν προληπτικά κατά της γήρανσης, των καρδιαγγειακών νοσημάτων και του καρκίνου. Ειδικότερα, μεταξύ άλλων περιέχει:
Βιταμίνη C: Συνεισφέρει στην απορρόφηση του σιδήρου, βοηθά στο σχηματισμό κολλαγόνου στο δέρμα, στην επούλωση των πληγών, στην επανόρθωση των ιστών και ενισχύει την άμυνα του οργανισμού.
Βιταμίνη Ε: Επιβραδύνει τη γήρανση των κυττάρων, βοηθά στην οξυγόνωση των ιστών και ενισχύει το γεννητικό σύστημα. Επιταχύνει την επούλωση των πληγών και προστατεύει από την αρτηριοσκλήρυνση.
Βιταμίνη Α: Διατηρεί την υγεία των ματιών και του δέρματος.
Όλα τα μεταλλικά στοιχεία: Ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, χαλκό, κάλιο, σελήνιο και ψευδάργυρο. Είναι απαραίτητα για την πνευματική και σωματική υγεία. Όπως και οι βιταμίνες, δρουν ως καταλύτες σε πολλές βιολογικές αντιδράσεις και οι λειτουργίες τους είναι αλληλένδετες. Το σελήνιο και ο χαλκός έχουν πολύ ισχυρή αντιοξειδωτική δράση.
Καροτενοειδή: Αποτρέπουν σε μεγάλο βαθμό την οξείδωση των κυττάρων και την καταστροφή τους. Το ιπποφαές περιέχει β-καροτένιο, που είναι πρόδρομος της βιταμίνης Α, καθώς και λυκοπένιο (αντικαρκινική δράση), α-καροτίνη, ζεαξανθίνη (πρόληψη κατά της γεροντικής ωχράς κηλίδας) και λουτεΐνη. Πολλές φορές το ιπποφαές, ανάλογα με την περιοχή στην οποία καλλιεργείται, περιέχει καροτενοειδή σε μεγαλύτερες ποσότητες από κάθε άλλο φυτό.
Πολυακόρεστα λιπαρά οξέα: Συγκεκριμένα: ω-3 (λινολενικό οξύ), ω-6 (λινελαϊκό οξύ), ω-7 (παλμιτελαϊκό οξύ), ω-9 (ελαϊκό οξύ). Το ιπποφαές θεωρείται από ρώσους και κινέζους επιστήμονες η πλουσιότερη πηγή φυτικών λιπαρών οξέων, που είναι απαραίτητα στον οργανισμό για την καλή λειτουργία του εγκεφάλου, του νευρικού, του ανοσοποιητικού και του αναπαραγωγικού συστήματος, ενώ προστατεύουν από καρδιαγγειακές παθήσεις, περιορίζουν τα επίπεδα της κακής χοληστερίνης στο αίμα και έχουν και ισχυρή αντιφλεγμονώδη και αντιοξειδωτική δράση. Το ω-7 λιπαρό οξύ είναι κυρίως ζωικής προέλευσης. Έχει εντοπιστεί μόνο στο έλαιο του φυτού μακαντέμια, αλλά σε συγκεντρώσεις 2 φορές χαμηλότερες από αυτές που έχουν βρεθεί στο ιπποφαές. Το ω-7 έχει αντιική, αντιβακτηριδιακή, επουλωτική και αντιγηραντική δράση.
...βιταμινών του συμπλέγματος Β: Βοηθούν στην καλή λειτουργία
του νευρικού και μυϊκού συστήματος, αλλά και της καρδιάς. Συμμετέχουν στη σύνθεση των ενζύμων και στο μεταβολισμό των λιπών, των πρωτεϊνών και των υδατανθράκων. Βοηθούν στην ανάπτυξη και στην αναπαραγωγή, φροντίζουν για την υγεία των μαλλιών, των νυχιών και του δέρματος.
...βιταμίνης D: Βοηθά στο μεταβολισμό του ασβεστίου, του φωσφόρου και του μαγνησίου στον οργανισμό και την ενσωμάτωσή τους στα οστά, συμβάλλοντας στην υγεία τους.
...βιταμίνης Κ: Παίζει καθοριστικό ρόλο στην πηκτικότητα του αίματος
και βοηθά στο σχηματισμό των οστών και στην ανασύστασή τους.
...β-σιτοστερόλης: Ανήκει σε μια ομάδα στερολών που υπάρχουν μόνο στα φυτά. Έχει αποδειχθεί ότι μόνη της ή σε συνδυασμό με άλλες φυτικές στερόλες μειώνει τα επίπεδα κακής χοληστερίνης στο αίμα. Επίσης, δρα προστατευτικά από την υπερπλασία του προστάτη, ενώ υπάρχουν ενδείξεις ότι προστατεύει από τον καρκίνο.
...φλαβονοειδών: Πρόκειται για ουσίες που συναντάμε μόνο στα φυτά και έχουν παρόμοιες αντιοξειδωτικές ιδιότητες με αυτές των βιταμινών C, Ε και Α.

1. Τόνωση, ευεξία και ενέργεια, γρήγορη ανάρρωση και επούλωση των πληγών.
2. Ενίσχυση του ανοσοποιητικού, προστασία από τον καρκίνο.
3. Προστασία και ενίσχυση του νευρικού συστήματος, μείωση του άγχους.
4. Ρύθμιση του μεταβολισμού.
5. Αντιμετώπιση της υπερπλασίας του προστάτη, παθήσεων στο συκώτι, καθώς και γαστρεντερικών προβλημάτων, όπως η ελκώδης κολίτιδα, η οισοφαγίτιδα, η νόσος του Crohn.
6. Προστασία από καρδιαγγειακά προβλήματα, μείωση της κακής χοληστερίνης και του σακχάρου στο αίμα, προστασία των αγγείων, ενίσχυση της κυκλοφορίας του αίματος.
7. Ανακούφιση από τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, τους πόνους της περιόδου και προστασία του αναπαραγωγικού συστήματος. 8. Επανόρθωση ιστών και κυττάρων μετά από μεγάλη έκθεση σε ακτινοβολία.
9. Προληπτική δράση εναντίον οφθαλμικών παθήσεων, όπως ο καταρράκτης και η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας.
1O. Αποτοξίνωση του οργανισμού, οξυγόνωση και ανανέωση των κυττάρων, αντιμετώπιση πρόωρης γήρανσης.
11. Αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων, όπως ακμή, δυσχρωμίες, έκζεμα, έγκαυμα, ψωρίαση, έκζεμα.
● Αποξηραμένο φυτό σε καταστήματα που πουλάνε βότανα, για να φτιάξετε αφέψημα ή έγχυμα.
● Το έλαιο του φυτού, που προκύπτει από την έκθλιψη των καρπών του. Περιέχει τα θρεπτικά συστατικά στην πιο ισχυρή τους μορφή. Χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων (εξωτερική επάλειψη) και για την τόνωση του κυκλοφορικού (πίνοντάς το διαλυμένο σε νερό ή χυμό).
● Συμπυκνωμένο χυμό, που προκύπτει από την πολτοποίηση των καρπών και των φύλλων του φυτού και έχει πιο ήπια δράση από το έλαιο. Είναι κατάλληλο για την τόνωση και ενδυνάμωση του οργανισμού.
Κάψουλες: Πρόκειται για το ξηρό εκχύλισμα των φύλλων και των καρπών του φυτού. Είναι πιο εύκολο στη χρήση και έχει ικανοποιητικά αποτελέσματα. Επίσης, κυκλοφορούν κάψουλες που περιέχουν έλαιο ιπποφαούς.
Αναζητήστε τα σε καταστήματα ειδών υγιεινής διατροφής, μεγάλα φαρμακεία ή φαρμακεία που πουλούν φυτικά φαρμακευτικά και καλλυντικά σκευάσματα.
Αν αντιμετωπίζετε κάποιο πρόβλημα υγείας, θα πρέπει να συμβουλευτείτε πρώτα έναν ειδικό, ώστε να σας υποδείξει την κατάλληλη δοσολογία για την περίπτωσή σας. Διαφορετικά, αν απλώς θέλετε να τονώσετε τον οργανισμό σας, μπορείτε να πίνετε αφέψημα ή έγχυμα 2-3 φορές την ημέρα ή να παίρνετε 1 κάψουλα την ημέρα. Εναλλακτικά, μπορείτε να πίνετε 2 κουταλάκια σιρόπι διαλυμένα σε ένα ποτήρι χυμό ή νερό 3 φορές την ημέρα. Το έλαιο χρησιμοποιήστε το μόνο αφού συμβουλευτείτε ειδικό. Επίσης, φροντίζετε κατά καιρούς να χρησιμοποιεί το ιπποφαές, όπως και όλα τα φαρμακευτικά βότανα, σε όλες τις μορφές που κυκλοφορούν στην αγορά, ώστε ο οργανισμός σας να επωφελείται στο μέγιστο από τα θρεπτικά συστατικά που περιέχουν.

Αφέψημα: Βάζετε σε 1 μπρίκι 1 κούπα νερό και προσθέτετε 4-5 καρπούς ιπποφαoύς. Βράζετε το αφέψημα για 3-5 λεπτά, το αφήνετε να κρυώσει και το πίνετε.
Έγχυμα: Βράζετε σε ένα μπρίκι 1 κούπα νερό, κατεβάζετε το μπρίκι από τη φωτιά και προσθέτετε 4-5 φυλλαράκια αποξηραμένα φύλλα. Τα αφήνετε 5-7 λεπτά, σουρώνετε και πίνετε.

 

Ιπποφαές, ο θησαυρός 190 πολύτιμων ουσιών

Ως θησαυρός 190 πολύτιμων ουσιών, το ιπποφαές κατέχει επάξια τη φήμη της σούπερ τροφής για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Για την ιστορία
Η χρήση του στην αρχαιότητα φαίνεται πως ήταν πολύ διαδεδομένη. Μάλιστα, μνημονεύεται από τον Θεόφραστο, μαθητή του Αριστοτέλη, αλλά και από τον Διοσκουρίδη, πατέρα της φαρμακολογίας. Πιστεύεται ότι πήρε την ονομασία του (ίππος: άλογο, φάος: φως, λάμψη) από το γεγονός ότι αποτελούσε τροφή για τα άλογα του Μεγάλου Αλεξάνδρου. Είχε παρατηρηθεί ότι τα τραυματισμένα και άρρωστα άλογα ανάρρωναν γρηγορότερα και αποκτούσαν πιο λαμπερό τρίχωμα. Εδώ και αιώνες το ιπποφαές αποτελεί βασικό συστατικό της παραδοσιακής ιατρικής σε πολλές ασιατικές χώρες.

Πώς µας ωφελεί
Το ιπποφαές είναι σύμμαχος για την υγεία μας και συμπεριλαμβάνεται στην κατηγορία των υπερτροφών. Σύμφωνα με ρώσους και κινέζους ερευνητές, η αξία του ιπποφαούς δεν οφείλεται μόνο στα συστατικά που περιέχει, αλλά και στην ποσότητα στην οποία τα περιέχει, καθώς και στον συνδυασμό τους. Ξεχωρίζει, εκτός των άλλων, για την υψηλή περιεκτικότητά του σε βιταμίνες C και E, καθώς και σε καλά λιπαρά. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι περιέχει περισσότερη βιταμίνη C από τη φράουλα, το ακτινίδιο, το πορτοκάλι, την ντομάτα και το καρότο, ενώ η περιεκτικότητά του σε βιταμίνη Ε είναι υψηλότερη από εκείνη του σιταριού, του καλαμποκιού και της σόγιας. Επίσης, έχει όλες τις βιταμίνες του συμπλέγματος Β, που βοηθούν στην καλή λειτουργία του νευρικού συστήματος, καθώς και όλα τα απαραίτητα για τον οργανισμό μέταλλα και ιχνοστοιχεία (ασβέστιο, μαγνήσιο, σίδηρο, φώσφορο, χαλκό, κάλιο, σελήνιο, ψευδάργυρο).

Ακόμη, οι φυτοστερόλες που περιέχει ξεπερνούν κατά πολύ εκείνες του ελαίου της σόγιας, ενώ προσφέρει στον οργανισμό ακόρεστα λιπαρά οξέα, όπως ω-3, ω-6 και ω-9, που προστατεύουν από καρδιαγγειακές παθήσεις και ενισχύουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Επιπλέον, είναι πλούσιο σε αντιοξειδωτικά συστατικά, τα οποία δρουν προληπτικά κατά της γήρανσης, και έχει ισχυρή αντιφλεγμονώδη, αντιμικροβιακή, αναλγητική και επουλωτική δράση, γι’ αυτό και συστήνεται για την αντιμετώπιση δερματικών προβλημάτων (ακμή, έκζεμα, ψωρίαση, έγκαυμα). Για όλους αυτούς τους λόγους, χρησιμοποιείται ως συμπλήρωμα διατροφής, ως συστατικό φαρμακευτικών και καλλυντικών σκευασμάτων, αλλά και ως αυτούσιο φαρμακευτικό σκεύασμα για πλήθος παθήσεων.

Στην αγορά
Σε καταστήματα με βότανα θα βρούμε αποξηραμένο ιπποφαές για να φτιάξουμε αφέψημα ή έγχυμα. Επίσης, κυκλοφορεί με μορφή συμπυκνωμένου χυμού, που προκύπτει από την πολτοποίηση των καρπών και των φύλλων του φυτού. Σε φαρμακεία που πωλούν φυτικά σκευάσματα ή σε καταστήματα με είδη υγιεινής διατροφής θα βρούμε κάψουλες από ξηρό εκχύλισμα των φύλλων και των καρπών του φυτού, αλλά και κάψουλες που περιέχουν το έλαιό του.

Στην κουζίνα
Ο χυμός των καρπών του ιπποφαούς μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την παρασκευή αφεψημάτων, μαρμελάδων, σιροπιών, ενώ ο καρπός του μπορεί να προστεθεί σε τρόφιμα ή φαγητά, π.χ. σε πίτες.

Η ταυτότητά του
Το κοινό ιπποφαές φτάνει σε ύψος τα 3-5 μ., έχει σκληρά και ακανθώδη κλαδιά, ενώ τα φύλλα του είναι λογχοειδή με μήκος 3-8 εκ. Το πυκνό ριζικό του σύστημα και η αντοχή του στις δύσκολες συνθήκες είναι οι λόγοι που ο θάμνος αυτός φυτεύεται συστηματικά σε καμένες περιοχές προκειμένου να εμποδίσει τη διάβρωση του εδάφους. Οι καρποί του μοιάζουν με ρώγες σταφυλιού, έχουν πορτοκαλί χρώμα και είναι χυμώδεις. Έχουν υπόξινη γεύση και γι’ αυτό δεν μπορούν να καταναλωθούν ωμοί, εκτός και αν ωριμάσουν πάρα πολύ ή αν αναμειχθούν με πιο γλυκό χυμό. Η συγκομιδή των καρπών είναι ιδιαίτερα δύσκολη εξαιτίας της πυκνής διάταξής τους σε κάθε κλαδί. Συνήθως γίνεται απόσπαση ολόκληρου του κλαδιού, γεγονός που έχει καταστροφικές συνέπειες για το φυτό. Η πιο αποτελεσματική μέθοδος συγκομιδής, χωρίς να τραυματιστούν τα κλαδιά, είναι να γίνει χρήση ειδικού αναδευτήρα. Όταν οι καρποί του φυτού πολτοποιηθούν, ο χυμός που προκύπτει διαχωρίζεται σε τρία στρώματα: στην κορυφή μένει μια πηχτή πορτοκαλιά κρέμα, στη μέση ένα στρώμα που περιέχει τα μονοακόρεστα και πολυακόρεστα λιπαρά οξέα και το κατώτερο στρώμα είναι το ίζημα του πολτού, το οποίο αποτελείται κυρίως από τα έλαια του φυτού.

Ασπίδα για τα µάτια
Το ιπποφαές παρέχει προστασία κατά των οφθαλμικών παθήσεων, όπως ο καταρράκτης και η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας, χάρη στην περιεκτικότητά του σε β-καροτένιο, που είναι πρόδρομη μορφή της βιταμίνης Α, και στην ισχυρή αντιοξειδωτική ουσία ζεαξανθίνη. Μάλιστα, σύμφωνα με έρευνες, όσοι καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε ζεαξανθίνη έχουν 35% λιγότερες πιθανότητες να εκδηλώσουν εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Πολλές φορές το ιπποφαές, ανάλογα με την περιοχή στην οποία καλλιεργείται, περιέχει καροτενοειδή σε μεγαλύτερες ποσότητες από κάθε άλλο φυτό.

ΚΟΡΥΦΗ

"Ιπποφαές" ένα φυτό με ευεργετικές ιδιότητες               Ιπποφαές  

Hippophae rhamnoides (Ιπποφαές)                  ΜΑΓΙΚΟ ΦΥΤΟ: ΙΠΠΟΦΑΕΣ      

Καλλιεργήστε υπερτροφές στον κήπο και στο μπαλκόνι σε γλάστρες

Από το...στόμα του αλόγου Άλκης  Γαλγαδάς

Την περασμένη Κυριακή τα αυτοκίνητα είχαν πλημμυρίσει όλους τους χώρους γύρω από το Αρχαιολογικό Μουσείο της Αιανής. Αν και πρόκειται για ένα από τα ωραιότερα μουσεία της Μακεδονίας και η Αιανή είναι πανέμορφος τόπος, ο κόσμος εκείνη την ημέρα ήταν συγκεντρωμένος εκεί διότι είχε οργανωθεί μια ημερίδα σχετικά με την καλλιέργεια του φυτού που είναι γνωστό σ΄ εμάς με τη θαυμάσια ελληνική ονομασία «ιπποφαές». Κάτι, δηλαδή, που κάνει τα άλογα να λάμπουν. Σε άλλες γλώσσες έχει πολύ πιο ταπεινές ονομασίες (buckthorn, sanddorn, argousier, espino armarillo, havtorn), αλλά εδώ σ΄ εμάς έχει μια κυριολεκτικά λαμπρή ετυμολογία αφού υποτίθεται πως από αυτό έτρωγαν τα άλογα του Μ. Αλεξάνδρου και κρατιόνταν γερά και με εξαιρετικά γυαλιστερό τρίχωμα.
Οι Αγγλοι έχουν την έκφραση: «Straight from the horse΄s mouth», που σημαίνει έγκυρη πληροφορία και έχει μείνει από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα, όταν ψάχνοντας για ασφαλείς πληροφορίες στο στοίχημα του ιπποδρόμου οι αθεράπευτοι παίκτες έφθαναν στον στενό κύκλο των ανθρώπων γύρω από το άλογο (σταβλίτες, ιδιοκτήτες) και κάποιοι ειρωνικά έλεγαν ότι έχουν πληροφορίες από το... ίδιο το άλογο. Από το στόμα του αλόγου, λοιπόν, σκεφθήκαμε να αντλήσουμε πληροφορίες και φθάσαμε στην Αιανή, είκοσι λεπτά με το αυτοκίνητο στα νότια της Κοζάνης. Διότι το ιπποφαές όχι μόνο ανήκει πλέον στις λεγόμενες υπερ-τροφές (super foods), όχι μόνο, αν και ακριβό, πολλοί το χρησιμοποιούν καθημερινά χωρίς να ξέρουν και πολλά, αλλά τα τελευταία δύο-τρία χρόνια γίνεται προσπάθεια να καλλιεργηθεί συστηματικά και στην Ελλάδα και μάλιστα με βιολογικό τρόπο, χωρίς τη χρήση τοξικών εντομοκτόνων και με στοχευμένη παραγωγή, δηλαδή αγορασμένο το προϊόν από πριν.
Υπάρχει μεγάλο ενδιαφέρον για τη συστηματική καλλιέργειά του, γι΄ αυτό και τόσος κόσμος εκείνο το πρωινό για ένα φυτό σκληραγωγημένο, με αντοχή σε θερμοκρασίες από-40 ως και +45 βαθμούς, που φύτρωνε μόνο του κυρίως σε παραθαλάσσιες περιοχές, σε εδάφη με αρκετό αλάτι και λίγο βρόχινο νερό δίνοντας μικρούς πορτοκαλί στο χρώμα και με ξινή γεύση καρπούς.Τους ανθρώπους εκεί δεν φαινόταν να τους ένοιαζε που χρειάζονται δύο-τρία χρόνια καλλιέργειας προτού δώσει τους πρώτους καρπούς, το ότι πολλές ποικιλίες έχουν ακόμη πολύ σκληρά και αιχμηρά αγκάθια, ότι η συλλογή του καρπού είναι δύσκολη, ότι πρόκειται για δίοικο φυτό, δηλαδή υπάρχουν αρσενικά και θηλυκά φυτά, άρα στις φυτείες απαιτείται ειδική διάταξη για τη γονιμοποίηση των θηλυκών από τα αρσενικά. Σήμερα εισάγουμε σε φύλλα, λάδι, χυμό και χάπια ιπποφαές ως και από το Τουρκμενιστάν, διότι σε άλλες χώρες, από τη Σουηδία και τη Φινλανδία ως τη Ρωσία, την Κίνα και το Θιβέτ, έχουν αναγνωριστεί οι θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού αυτού. Πέρα από τα γνωστά, ότι περιέχει όλο το σύμπλεγμα Β, βιταμίνη Α, πολλαπλάσια βιταμίνη C από τα πορτοκάλια, βιταμίνη Ε, φλαβονοειδή για τις καρδιαγγειακές παθήσεις, υπάρχουν και δύο ακόμη σημαντικά στοιχεία.Το ένα είναι ότι φαίνεται να επιβραδύνει τον ρυθμό δημιουργίας των καρκινικών κυττάρων στο παχύ έντερο και στους μαστούς, ενώ, σύμφωνα με σοβαρές εργασίες στο Ομπου της Φινλανδίας, βοηθάει στη γρήγορη ίαση δερματικών κα αυτοάνοσων ασθενειών.Το ακόμη καλύτερο για την Ελλάδα είναι ότι, σε συνδυασμό με ελαιόλαδο, δίνει ένα εξαιρετικό προϊόν για την περιποίηση του δέρματος, κάτι που θα πρέπει να λάβουν υπόψη τους οι μέλλοντες καλλιεργητές. Και γενικότερα εδώ στην Ελλάδα ας μην ξεχνούμε ότι έχουμε αργήσει σε σχέση με το ιπποφαές, αν και οι πρόγονοί μας πίστευαν ότι και ο... Πήγασος έτρωγε από αυτό για να μπορεί να πετάει! Θα συνεχίσουμε όμως πιο αναλυτικά γι΄ αυτό το φυτό.

 

Ο «ανανάς» της Μακεδονίας Άλκης  Γαλγαδάς

Χάρηκε που βρήκε επιτέλους ιπποφαές.Οχι σε βαζάκια ή σε χάπια,αλλά ολόκληρο φυτό.Το αγόρασε,ποιος ξέρει πόσα έδωσε,το πήρε στον κήπο του,το πότιζε συχνά, το περιποιόταν,το καμάρωνε.Περίμενε πώς και πώς για τα λουλούδια και,κυρίως,για τους καρπούς του.Σε μερικές εβδομάδες είχε μπροστά του το αποτέλεσμα των κόπων του.Μια γλάστρα που ήταν...για πέταμα.Τι δεν είχε πάει καλά; Πολλά.Γιατί το ιπποφαές μπορεί να είναι ένα φυτό που αντέχει να μένει μόνιμα έξω,εκτεθειμένο σε κάθε είδους καιρικές συνθήκες αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν κανόνες για την περιποίησή του όταν το έχουμε στον κήπο ή σε έναν αγρό.Αγοράζουμε τουλάχιστον δύο φυτά,τα οποία πρέπει να είναι ένα αρσενικό και ένα θηλυκό.Θα πρέπει να είναι φυτεμένα αρκετά κοντά,αφού περιμένουμε το αρσενικό με τη βοήθεια του αέρα να γονιμοποιήσει το θηλυκό.Ολα αυτά όμως ύστερα από τρία χρόνια.Διότι πρέπει να περιμένεις λίγο περισσότερο από δύο χρόνια προτού δώσει τους πρώτους καρπούς.Και αφού έχεις προσέξει να μην του ρίχνεις πολύ νερό.Γιατί αυτό ακριβώς οδηγεί κατευθείαν στο σάπισμα,ιδιαίτερα μέσα στη γλάστρα!
Δεν είναι δύσκολο φυτό, αφού φυτρώνει και σε παραλίες, όπου το έδαφος περιέχει και αλάτι και το γλυκό νερό είναι σπάνιο (οι Γερμανοί το ονομάζουν αγκάθι της αμμουδιάς και οι Σουηδοί αγκάθι της θάλασσας). Κάνει μάλιστα πολύ καλό στο περιβάλλον, διότι σε συνεργασία με μύκητες όπως ο Αctinomycetes δεσμεύει άζωτο στις ρίζες του, άρα δεν χρειάζεται καν αζωτούχο λίπανση. Αν πρόκειται να καλλιεργηθεί συστηματικά,γνωρίζοντας ότι τα αρσενικά δεν δένουν καρπό διότι είναι χρήσιμα μόνο για τη γονιμοποίηση των θηλυκών,καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να έχουμε πολύ περισσότερα από αυτά τα τελευταία μέσα σε έναν αγρό,να είναι δηλαδή το 85%-90% των φυτών θηλυκά και να έχουν φυτευτεί με ειδική διάταξη ως προς τα αρσενικά,για να γίνεται με τη βοήθεια των τοπικών ανέμων η γονιμοποίηση.
Η γεύση των καρπών του πλησιάζει αυτήν του ανανά, αλλά στο πιο ξινό,γι΄ αυτό καταναλώνεται πιο εύκολα ως χυμός και ακόμη ευκολότερα σε χάπια.Οι ρώσοι κοσμοναύτες για την παραμονή τους στους διαστημικούς σταθμούς και για να προστατεύονται από την κοσμική ακτινοβολία παίρνουν αλοιφή ιπποφαούς,ενώ οι Κινέζοι το έχουν πάντα μαζί τους και το δίνουν στους αθλητές τους όταν συμμετέχουν σε Ολυμπιακούς Αγώνες.Και αυτό λέει πολλά.Γι΄ αυτό ειδικά στη Δυτική Μακεδονία γίνονται μεγάλες προσπάθειες να αναπτυχθεί η καλλιέργειά του.

«Βόμβες βιταμίνης» ονομάζονται από τους πιο ενθουσιώδεις οι καρποί του ιπποφαούς.Είναι ένας από τους λίγους καρπούς που περιέχουν βιταμίνη Β12,αφού πιο πολύ τη συναντάμε στο κρέας.Γι΄ αυτό και συνιστάται η κατανάλωση του ιπποφαούς ειδικά σε όσους αποφεύγουν το κρέας.Μαγνήσιο,σίδηρος,ασβέστιο,μαγγάνιο και μια πολύ ισχυρή αντιοξειδωτική δράση,όλα αυτά σε δύο κουταλιές χυμού που η γεύση του καλυτερεύει με μία κουταλιά μέλι,ιδιαίτερα όταν αναμειχθεί με ένα τσάι (του βουνού καλύτερα) ή με χυμό μήλου.
Η κατανάλωση του λαδιού πρέπει να γίνεται με προσοχή και με την καθοδήγηση ειδικού,αλλά καλό είναι να ξέρουμε ότι λίγες σταγόνες αυτού του λαδιού σε πληγές βοηθάει την ανάπλαση των δερματικών κυττάρων,η επάλειψη με λάδι στο δέρμα ανακουφίζει από τις πληγές της χρόνιας κατάκλισης,ενώ βοηθά στην αντιμετώπιση της δερματικής ακμής και της ξηροδερμίας.Από τον 14ο αιώνα ακόμη ήταν γνωστή η δράση του ως καθαρτικού αλλά και για ανεπάρκειες του συκωτιού,ενώ ακόμη και ο φλοιός του,όταν μουσκέψει σε νερό για 15 λεπτά και βραστεί για μισή ώρα,δίνει ένα αφέψημα καλό για πριν από τον ύπνο.Η περιεκτικότητά του σε βιταμίνη C είναι 30 φορές μεγαλύτερη από αυτήν του πορτοκαλιού και πέντε φορές μεγαλύτερη από του ακτινιδίου,περιέχει περισσότερη βιταμίνη Ε από το σιτάρι,και ο καρπός του είναι πλούσιος σε φυτοστερόλες,ουσίες που προλαμβάνουν καρδιαγγειακές παθήσεις.Μπορεί δηλαδή να το παρομοιάζουν με τον ανανά στη γεύση αλλά σε περιεκτικότητα ωφέλιμων συστατικών έχει την αξία πολλών σπόρων και φρούτων μαζί.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τριόλι: το... Βιάγκρα που δίνει η ελληνική φύση 

Γνωρίζουν Ελληνες και Κύπριοι ότι το φυτικό συστατικό για την παραγωγή των σχετικών σκευασμάτων (Βιάγκρα), που υποβοηθούν τη σεξουαλικότητα ανδρών και γυναικών, είναι διάσπαρτο στην ελληνική και κυπριακή φύση; Ασχέτως αν στις δύο χώρες οι πώλησεις του Βιάγκρα έχουν εκτοξευτεί στη δεύτερη θέση μεταξύ των 27 χωρών-μελών της Ε.Ε.

Tribulus Terrestis, τριόλι, τριβόλι ή και πενταξύλια: πολλά ονόματα, πολλές και οι «δυνατότητες» Tribulus Terrestis, τριόλι, τριβόλι ή και πενταξύλια: πολλά ονόματα, πολλές και οι «δυνατότητες» Την απάντηση αλλά και την ενημέρωση για τον πλούτο των θεραπευτικών ιδιοτήτων των βοτάνων δίνει η δρ Κυριακή Ζαννέττου-Παντελή, η οποία για περισσότερο από 3 χρόνια έψαξε, κατέγραψε και μελέτησε πάνω από 2.000 βότανα στην Κύπρο. Εξ αυτών, τα 673 ανήκουν στην κατηγορία των φαρμακευτικών φυτών. Ολες αυτές οι πληροφορίες συμπεριλαμβάνονται στο βιβλίο της «Τα φαρμακευτικά φυτά της Κύπρου».

Στα παλιά τα χρόνια για την αντιμετώπιση διαφόρων παθήσεων, ακόμη και για τη βελτίωση των σεξουαλικών επιδόσεων, επιστρατεύονταν οι γητευτές και οι λαϊκοί θεραπευτές, που με τα διάφορα ξόρκια και χαϊμαλιά τους κατάφερναν ή να λύσουν το πρόβλημα της σεξουαλικότητας ή να αποθαρρύνουν τους «ασθενείς» σε τέτοιο βαθμό, ώστε τους οδηγούσαν σε παραίτηση από την προσπάθεια θεραπείας τους!

Αυτά συνέβαιναν μέχρις ότου ανακαλύφθηκε το «θαυματουργό χάπι», το Βιάγκρα. Πολλά έχουν λεχθεί για τις θαυματουργές επενέργειές του αλλά και πολύ λίγα για τις παρενέργειές του. Πολύ λίγοι θάνατοι έχουν αποδοθεί στη χρήση του, οι περισσότεροι έχουν αποσιωπηθεί ή αποδοθεί σε άλλες αιτίες.

«Αυτό όμως που αρκετοί δεν γνωρίζουν είναι ότι πολλά σκευάσματα και φάρμακα παρασκευάζονται αντλώντας την πρώτη ύλη τους από τα βότανα κυρίως του ανατολικού ημισφαιρίου και της Μεσογείου και τέτοια φυτά είναι διάσπαρτα στην ελληνική και κυπριακή γη».

«Στην Κύπρο οι καλλιεργητές έχουν καταλάβει τη σημασία των συγκεκριμένων φυτών και έτσι αυξάνονται συνεχώς. Τελευταία βρήκαν έναν καλό βοηθό-καθοδηγητή στην προσπάθειά τους. Ο βοηθός αυτός είναι το τμήμα Αρωματικών & Φαρμακευτικών Φυτών του υπουργείου Γεωργίας, Φυσικών Πόρων και Περιβάλλοντος της Κύπρου. Μάλιστα από φέτος ξεκίνησε ένας νέος εκθεσιακός θεσμός από τον Κυπριακό Οργανισμό Τουρισμού, που αφορά την "Ημέρα των βοτάνων"».

Η δρ Κυριακή Ζαννέττου-Παντελή αναφερόμενη στο θέμα της τόνωσης της σεξουαλικής ζωής των ανθρώπων αλλά και στο ξεπέρασμα των ψυχοσωματικών ανωμαλιών, που συνοδεύουν την μειωμένη παρουσία των σεξουαλικών ορμονών στον άνθρωπο και στα δύο φύλα, τόνισε ότι «υπήρχε το βουλγαρικό φάρμακο "Τριπεστάν" και το "Τριβολίν" τα τελευταία χρόνια, που παρασκευάζονται αποκλειστικά από το φυτό Tribulus terrestis τα οποία είναι τα γνωστά μας τριόλια ή πενταξύλια»!

Εκτός από τα τριόλια ή πενταξύλια υπάρχουν και άλλα φυτικά φάρμακα που βοηθούν στον τομέα αυτό είναι το Glanolin (εκχύλισμα από σπόρους φραγκοστάφυλου) και το Primrose-oil, πρόκειται για λάδι του νυχτολούλουδου Oenothera erythrocepala). Τα αποτελέσματα των δύο τελευταίων δεν είναι τόσο εντυπωσιακά ως προς τη σεξουαλική δραστηριότητα του ανθρώπου, όμως βοηθούν αφάνταστα εξαλείφοντας τα ψυχοσωματικά συμπτώματα που συνοδεύουν τη μείωση των σεξουαλικών ορμονών.

Το φυτό το βρίσκουμε εύκολα και σε μεγάλη ποσότητα σε Ελλάδα και Κύπρο. Βλαστεί στο ίδιο περιβάλλον με το άτομο και μπορεί να χρησιμοποιηθεί είτε για προληπτικούς είτε για θεραπευτικούς σκοπούς. Η προετοιμασία του ως θεραπευτικού ροφήματος είναι πολύ εύκολη για όσους θα ήθελαν να ακολουθήσουν την εύκολη και φτηνή αυτή λύση για επίλυση του προβλήματος των σεξουαλικών επιδόσεων, χωρίς παρενέργειες για τον οργανισμό.

Τα τριόλια,«τα αγκαθερά ζιζάνια των αγρών» (σ.σ. κατά το λεξικό Μπαμπινιώτη. Στο ίδιο λεξικό συναντάμε και τις μεταφορικές έννοιες κολλητσίδα, ζιζάνιο που αποδίδεται στο άτακτο παιδί αλλά και στον κακό δαίμονα), ανθίζουν κάθε χρόνο από τον Μάη μέχρι τον Οκτώβρη. Φέρουν άνθη μικρά κίτρινα, που βρίσκονται στη βάση των ακραίων φύλλων τους. Τα φύλλα τους είναι αντίθετα, σύνθετα, πτερόσχιδα με 3-7 ζεύγη φυλλαρίων. Ο καρπός είναι στρογγυλός, επίπεδος και αποτελείται από 5 σπόρους. Ο κάθε σπόρος φέρει τρία άνισα σκληρά αγκάθια, αυτά που προσδιορίζουν και το όνομά του, τρίλοβος, ενώ το δεύτερο προσδιορίζει τη συνήθεια του φυτού-βοτάνου να απλώνει στη γη δημιουργώντας εκεί που βλασταίνει έναν μικρό χορτοτάπητα.

«Μικροί -θυμίζει η δρ Ζαννέττου- περπατώντας ξυπόλυτοι στους αγρούς πολλές φορές είχαμε την άσχημη εμπειρία να πατήσουμε τους σπόρους αυτούς. Ο πόνος ήταν τόσο οξύς, που μας ανάγκαζε να χοροπηδούμε στο ένα πόδι μέχρις ότου καταφέρουμε να αφαιρέσουμε το αγκάθι αυτό. Ετσι έμεινε η παροιμιακή φράση ετριολίστηκε ή τριολίστηκε σε σημείο που όταν κάποιος αντιδρούσε έντονα σε κάτι, να τον ρωτούν: "Τι έπαθες και τριολίστηκες τώρα;"» *

Τρία φλιτζανάκια την ημέρα, τα προβλήματα κάνουν πέρα Το βοτάνι μαζεύεται χωρίς τις ρίζες του, σε πλήρη άνθιση, μαζί με τους σπόρους του, οι οποίοι έχουν πιο έντονες ιδιότητες. Στη συνέχεια καθαρίζεται από τις σκόνες, τοποθετείται σε μια κατσαρόλα και καλύπτεται με νερό. Πρέπει να βράσει καλά, μέχρις ότου μείνει πιο λίγο από το μισό το αρχικό νερό. Το εκχύλισμα σουρώνεται και φυλάσσεται στο ψυγείο μέχρι μία εβδομάδα. Η δοσολογία είναι τρία φλιτζανάκια του καφέ την ημέρα, το τελευταίο το βράδυ πριν από τον ύπνο.

Το ρόφημα επιδρά στους άνδρες αυξάνοντας την ανδρική ορμόνη τεστοστερόνη, βοηθά στη σπερματογένεση αυξάνοντας τον αριθμό και την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων, αυξάνει τη σεξουαλική διάθεση.

Στις γυναίκες τονώνει την σεξουαλική διάθεση και βοηθά να ξεπεραστούν τα διάφορα ψυχοσωματικά προβλήματα, που συνοδεύουν την εμμηνόπαυση όπως: αϋπνία, υπερένταση, απάθεια, υπερευαισθησία και υπεραιμία. Το ίδιο βοηθά, σε περιπτώσεις που παρουσιάζονται τα προβλήματα αυτά σε πρόωρη αφαίρεση των μητρικών.

Το μαγιοβότανο μπορεί να παίρνεται για απεριόριστο χρόνο χωρίς παρενέργειες. Ομως συστήνεται να γίνονται μικρά διαλείμματα μετά την πρώτη δίμηνη ή τρίμηνη συνεχή λήψη του, που κανονικά αυξάνει τα επίπεδα των ορμονών και διορθώνει τη σεξουαλική διάθεση.

 

Αφροδισιακά βότανα που ανεβάζουν τη... διάθεση (Η αγκινάρα Ο άκορος Η γλιστρίδα Η μέντα Ο δίκταμος Η δρακοντιά Η κανέλα Το κόλιαντρο Η κυδωνιά Ο λυκίσκος Ο μαϊντανός Ο μάραθος Η ροδιά Το σερνικοβότανο Η τριγωνέλλα Η τσουκνίδα Κάππαρη Πιπεριά Το γαρίφαλο )

 

Σεξ και Φάρμακα

 

ΚΟΡΥΦΗ

Κρόκος «Ανθισμένη» αντικαρκινική βόμβα   Θεοδώρα Τσώλη 

Μια ουσία που προέρχεται από το λουλούδι κρόκος μπορεί να εξουδετερώσει τους συμπαγείς όγκους

Μια νέα θεραπεία για τον καρκίνο, η οποία βασίζεται σε μια παλαιά «ανθισμένη» συνταγή αφού έχει ως βάση της το φυτό κρόκος, αναπτύσσεται από ειδικούς του Πανεπιστημίου του Μπράντφορντ στη Βρετανία.

Σύμφωνα με τους ειδικούς που την ανέπτυξαν η θεραπεία αποτελεί μια «έξυπνη αντικαρκινική βόμβα» η οποία μπορεί να εντοπίζει και να καταστρέφει ολοσχερώς συμπαγείς όγκους διαφορετικών μορφών της νόσου. Το σημαντικότερο όλων είναι μάλιστα ότι στοχεύει αποκλειστικώς τα καρκινικά κύτταρα αφήνοντας ανέπαφους τους υγιείς ιστούς. Εκτιμάται έτσι ότι δεν θα συνδέεται με τις επώδυνες παρενέργειες των συμβατικών χημειοθεραπειών.

Λουλουδάτη θεραπεία

Η θεραπεία ονομάζεται κολχικίνη (πρόκειται για ουσία που εξάγεται από ένα ενδημικό στη Βρετανία είδος κρόκου, γνωστού ως «σαφράν των λιβαδιών» ή «γυμνή κυρία») και αναφορές σχετικά με αυτήν γίνονται ακόμη και σε αρχαίους οδηγούς που αφορούν ουσίες ενάντια στις φλεγμονές. Η κολχικίνη είναι γνωστό ότι διαθέτει αντικαρκινικές ιδιότητες, ωστόσο είναι πολύ τοξική για τους υγιείς ιστούς, με αποτέλεσμα η χρήση της να είναι άκρως περιορισμένη.

Τώρα ερευνητές του Ινστιτούτου για τη Θεραπεία του Καρκίνου (ICT) στο Πανεπιστήμιο του Μπράντφορντ ανέφεραν κατά τη διάρκεια της Γιορτής των Βρετανικών Επιστημών (British Science Festival) που λαμβάνει χώρα στο Μπράντφορντ ότι βρήκαν τον τρόπο ώστε να κάνουν την κολχικίνη αποτελεσματική χωρίς να είναι τοξική.

Τροποποίηση του μορίου

Οι ερευνητές οι οποίοι έχουν κάνει και σχετική δημοσίευση στο επιστημονικό περιοδικό «Cancer Research» τροποποίησαν το μόριο της κολχικίνης έτσι ώστε να είναι ανενεργό έως ότου φθάσει στο σημείο-«στόχο» που δεν είναι άλλο από τον όγκο. Μόλις η ουσία εισαχθεί στον όγκο ενεργοποιείται και «εξολοθρεύει» τα αιμοφόρα αγγεία που τον τροφοδοτούν. Με αυτόν τον τρόπο τελικώς ο καρκίνος λιμοκτονεί και πεθαίνει.

Πώς όμως ενεργοποιείται η θεραπεία; Όπως εξηγεί ο επικεφαλής της μελέτης καθηγητής Λόρενς Πάτερσον, διευθυντής του Ινστιτούτου ICT, αυτό επιτυγχάνεται μέσω ενός ενζύμου που ανήκει σε μια οικογένεια πρωτεασών που ονομάζονται μεταλλοπρωτεϊνάσες της εξωκυττάριας ουσίας (Matrix Metalloproteinases - MMPs).  «Ενας από τους ρόλους του συγκεκριμένου MMP στον καρκίνο είναι να ανοίγει μονοπάτι στους όγκους ώστε να αναπτύσσονται και να δημιουργούν νέα αιμοφόρα αγγεία προκειμένου να τραφούν. Η καινοτόμος μέθοδός μας εκμεταλλεύεται την παρουσία αυτού του ΜΜΡ ώστε να ενεργοποιήσει το φάρμακο τα οποίο με τη σειρά του επιτίθεται στα αιμοφόρα αγγεία του καρκίνου και τα καταστρέφει. Ετσι μειώνεται ο χρόνος ζωής του καρκίνου».

Πώς απασφαλίζεται η «βόμβα»

Το τροποποιημένο μόριο της κολχικίνης έχει μια πρωτεΐνη προσδεδεμένη επάνω του η οποία το καθιστά αβλαβές ενόσω το φάρμακο ταξιδεύει ανάμεσα στους υγιείς ιστούς. Όταν όμως φθάσει στον όγκο, το ένζυμο ΜΜΡ που εντόπισαν οι ειδικοί στοχεύει την πρωτεΐνη της κολχικίνης και την αφαιρεί. Με τον τρόπο αυτό η αντικαρκινική «βόμβα» απασφαλίζεται και ξεκινά η διαδικασία καταστροφής των αιμοφόρων αγγείων του όγκου.

Με δεδομένο ότι το συγκεκριμένο ένζυμο παράγεται από όλους τους συμπαγείς όγκους οι επιστήμονες εκτιμούν ότι η… έξυπνη θεραπεία τους θα είναι αποτελεσματική ενάντια σε διαφορετικές μορφές καρκίνου. Εχουν ήδη διεξαγάγει πειράματα στο εργαστήριο σχετικά με πέντε μορφές καρκίνου – σάρκωμα, αλλά και καρκίνοι του μαστού, του εντέρου, του πνεύμονα και του προστάτη – με πολύ καλά αποτελέσματα και χωρίς να παρατηρηθούν παρενέργειες. Είναι χαρακτηριστικό ότι στο πλαίσιο ενός πειράματος όλα τα ποντίκια που μελετήθηκαν εμφάνισαν πλήρη ύφεση του καρκίνου τους μετά από χορήγηση μιας μόνο δόσης της θεραπείας.

Και για τις μεταστάσεις

Η ερευνητική ομάδα εκτιμά ότι η νέα μέθοδος μπορεί να επιτρέψει στην κολχικίνη να αντιμετωπίζει και δευτερογενείς όγκους που έχουν αναπτυχθεί εξαιτίας μεταστάσεων. Εκτιμά επίσης ότι η καινούργια τεχνική είναι δυνατόν να χρησιμοποιηθεί για τη μεταφορά και άλλων φαρμάκων απευθείας στους όγκους χωρίς να προσβάλλονται οι γειτονικοί τους υγιείς ιστοί.

Μετά τα άκρως επιτυχημένα πειράματα στα ζώα οι επιστήμονες ελπίζουν ότι η θεραπεία θα μπει σε πρώτη φάση κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους στο Νοσοκομείο Σεντ Τζέιμς στο Λιντς μέσα στους επόμενους 18 μήνες. Εάν όλα πάνε καλά ο καθηγητής Πάτερσον πιστεύει ότι η τροποποιημένη κολχικίνη θα χρησιμοποιείται σε συνδυασμό με τις υπάρχουσες θεραπείες ενισχύοντας την πολύπλοκη μάχη ενάντια στον καρκίνο. Ο καθηγητής δηλώνει άκρως αισιόδοξος σχετικά με τη δυναμική της θεραπείας. Ωστόσο, συμπληρώνει «είμαι επιφυλακτικός καθώς όλα όσα έχουν γίνει μέχρι σήμερα αφορούν αποκλειστικώς το εργαστήριο και δεν έχουν δοκιμαστεί σε ανθρώπους».

Κρόκος Κοζάνης, το όπλο κατά της νόσου Αλτσχάιμερ Ο κρόκος Κοζάνης έχει σημαντική δράση κατά συγκεκριμένου ενζύμου που ευθύνεται για τη νόσο Αλτσχάιμερ. Για τον λόγο αυτό θα ξεκινήσει στην 3η Νευρολογική κλινική του ΑΠΘ, στο νοσοκομείο «Παπανικολάου», μελέτη σε ανθρώπους με ήπια άνοια στους οποίους θα χορηγείται κρόκος παράλληλα με τη ριβαστιγμίνη, το φάρμακο που κυκλοφορεί σε μορφή αυτοκόλλητου.

 

Κρόκος Κοζάνης: Το “καμάρι” της Ελλάδας

Ένα από τα πιο θρεπτικά μπαχαρικά, ο κρόκος Κοζάνης, εκτός του ότι νοστιμίζει το φαγητό μας, συγκεντρώνει πολλαπλές φαρμακευτικές και αφροδισιακές ιδιότητες, περνώντας μπροστά στη λίστα με τα ωφέλιμα μπαχαρικά.

Κάτι ήξερε η Κλεοπάτρα που χρησιμοποιούσε το διάσημο αυτό μπαχαρικό στα καλλυντικά της, αφού ο κρόκος Κοζάνης ή η ελληνική ζαφορά όπως μπορεί επίσης να το συναντήσετε, συγκαταλέγεται στα πιο πολύτιμα μπαχάρια που έκαναν «θραύση» από τα αρχαία χρόνια.

Με τους κατοίκους της περιοχής της Κοζάνης να φυτεύουν τον κρόκο κάθε καλοκαίρι και να παίρνουν τα πολύτιμα στίγματα του λουλουδιού κάθε φθινόπωρο κάνοντας χειρωνακτική δουλειά, η ελληνική ζαφορά έχει φτάσει πλέον να ανήκει στην καλύτερη ποιότητα του εν λόγω μπαχαρικού στον κόσμο.

Μικρή ποσότητα του κρόκου χαρίζει τόσο χρώμα, όσο και τη λεπτή, πικάντικη γεύση του στα φαγητά, ειδικά σε ζυμαρικά, σούπες, ρύζι, κρέας, ψάρια, σάλτσες, σαλάτες, γλυκά, ροφήματα κ.ο.κ., η νοστιμιά του, όμως, δεν είναι το μόνο πλεονέκτημά του. Οι πολλαπλές του ιδιότητες ευεργετούν τον οργανισμό και την υγεία μας έσω κι έξω, γι’ αυτό άλλωστε δεν είναι τυχαίο που έχει τέτοια κατανάλωση παγκοσμίως και προστίθεται με κάθε ευκαιρία στη μαγειρική κάθε νοικοκυράς ανά τον κόσμο.

Ο κρόκος Κοζάνης στο… μικροσκόπιο

Τα βαθυκόκκινα λεπτά νήματα που μας έχουν συστηθεί ως ζαφορά, προέρχονται από τα αφαιρούμενα στίγματα του λουλουδιού, τα οποία παίρνουν αυτή τη μορφή όταν αποξηραίνονται – αρκετή λεπτοδουλειά, αν φανταστείτε ότι για να πάρουμε 100 γραμμάρια κόκκινου κρόκου, χρειάζονται περίπου… 50 χιλιάδες στίγματα.

Τα κύρια δρώντα συστατικά του είναι η πικροκροκίνη και η κροκίνη , ενώ άλλα συστατικά του είναι η λυκοπίνη, η ζεαξανθίνη, η βιταμίνη Β και Β2, το καρωτίνιο α-β και γ, οι υδατάνθρακες και το αιθέριο έλαιο.

Η κροκετίνη που προέρχεται από την κροκίνη, είναι ένα καροτενοειδές που απομονώνεται από τον κρόκο και είναι υπεύθυνο για το κόκκινο χρώμα του, ενώ έχει πολλαπλές ιδιότητες στην ιατρική, αφού αποτελεί αντιοξειδωτικό και αντιφλεγμονώδη παράγοντα. Από την άλλη, η πικροκροκίνη μας δίνει τη σαφρανάλη, η οποία είναι αυτή που δίνει το χαρακτηριστικό άρωμα στον κρόκο και την πικρότητα που αφήνει στη γεύση.

Και γευστικός και ωφέλιμος για την υγεία

Με χρήσεις του στη ζαχαροπλαστική, τη φαρμακευτική, τη μαγειρική, την τυροκομία, την ποτοποιία και άλλους κλάδους (ακόμη και στη ζωγραφική, με τους βυζαντινούς ζωγράφους να τον χρησιμοποιούν ευρέως), ο κρόκος Κοζάνης έχει μπει πλέον για τα καλά στις ζωές μας, με σκοπό εκτός από τη γεύση, να μας μεταφέρει τις πολύτιμες ιδιότητές του. Πώς μπορεί να μας ωφελήσει;

-Έχει αντικαρκινικές ιδιότητες: Σύμφωνα με μελέτη του εργαστήριου Γενικής Χημείας του Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών σε συνεργασία με το γαλλικό Laboratoire de Spectroscopie Biomoléculaire, U.F.R de Pharmacie, οι κροκίνες που περιέχονται στα στίγματα του κρόκου είναι ασυνήθιστα υδατοδιαλυτά καροτενοειδή, τα οποία βρέθηκε ότι μπορούν να αναστείλουν τον πολλαπλασιασμό των λευχαιμικών κυττάρων. Συν τοις άλλοις, ο κρόκος έχει βρεθεί πως δρα ενάντια σε ορισμένους τύπους καρκίνου συμπεριλαμβανομένου του νευροβλαστώματος, του καρκίνου του μαστού και του αδενοκαρκινώματος του παχέος εντέρου.

-Ασκεί αντιοξειδωτική δράση: Τα αντιοξειδωτικά και ιδιαιτέρως τα καροτενοειδή του, στα οποία περιλαμβάνονται και οι κροκίνες, σημειώνουν σημαντική ευνοϊκή επίδραση στην επιδερμίδα όσον αφορά την έκθεσή της στον ήλιο, ενώ η αντιοξειδωτική δράση του μπαχαρικού επεκτείνεται και στον καρδιακό μυ, ανακόπτοντας την αύξηση της απόπτωσης των μυϊκών ινών. Ενδιαφέρον, μάλιστα, παρουσιάζει και το γεγονός ότι στην ισπανική Βαλένθια σημειώνεται μειωμένη συχνότητα εμφραγμάτων, που αποδίδεται στην ευρεία κατανάλωση κρόκου στην περιοχή.

-Βοηθά στη μείωση της αρτηριακής πίεσης: Σύμφωνα με πειράματα σε ποντικούς, η χορήγηση κρόκου φάνηκε να συντελεί στη μείωση της αρτηριακής πίεσης, με τους συγγραφείς της μελέτης να κάνουν λόγω για τη σπουδαιότητα της αντιοξειδωτικής του δράσης.

-Βελτιώνει τη μνήμη: Τα νέα είναι ελπιδοφόρα για όσους συνεχώς ξεχνούν που έβαλαν τα κλειδιά τους, τα γυαλιά τους και την τσάντα τους, αφού Ιάπωνες ερευνητές παρουσίασαν κλινική εφαρμογή του κρόκου για βελτίωση μνήμης, με το σχετικό σκεύασμα να κυκλοφορεί ήδη στην Ιαπωνία. Η δράση αυτή έχει μέχρι στιγμής αποδειχτεί με βεβαιότητα σε ποντικούς και μάλλον έρχεται και η σειρά των ανθρώπων…

-Φροντίζει τα μάτια μας: Παρ’ όλο που για την ηλιακή οφθαλμοπάθεια δεν υπάρχει παραδεκτή θεραπεία, η χορήγηση κρόκου φαίνεται να αποτελεί μια ενδιαφέρουσα πρόταση, αφού σε πειραματικό μοντέλο που μιμείται τις βλάβες του οφθαλμού στον άνθρωπο, τα αποτελέσματα υπήρξαν ενθαρρυντικά.

- Ευεργετεί το πεπτικό και τα νεφρά: Στη λαϊκή ιατρική, ο κρόκος Κοζάνης θεωρείται άριστο φάρμακο για τις ασθένειες του στομάχου, ενώ διευκολύνει την πέψη και αυξάνει την όρεξη. Από πολλούς ερευνητές υποστηρίζεται ότι καταπραΰνει τους πόνους των νεφρών, ενώ περιορίζει τις γαστραλγίες και τους νευρικούς κολικούς.

- Έχει αφροδισιακές ιδιότητες: Οι αρχαίοι φαίνεται να αποδίδουν στον κρόκο αφροδισιακές ιδιότητες, ενώ πολλοί συγγραφείς τον συνδέουν με τον έρωτα και τη γονιμότητα και πολλοί ειδικοί αναφέρονται σε αυτόν ως ένα πολύ καλό τονωτικό. Οι αφροδισιακές του ιδιότητες φαίνεται να οφείλονται και πάλι στην κροκίνη και όσοι ενδιαφέρονται να κάνουν πιο… πικάντικη όχι μόνο τη μαγειρική τους, αλλά και τη σεξουαλική τους ζωή, ο κρόκο Κοζάνης μπορεί να συμβάλλει.

-Βελτιώνει την επιδερμίδα με ακμή: Ο κρόκος Κοζάνης μπορεί να έχει και εξωτερική χρήση και να δράσει ευεργετικά σε περιπτώσεις παρουσίας σπυριών στο δέρμα, φλεγμονών, αλλά και σε παθήσεις του στήθους.

Σε ποιες μορφές θα τον βρείτε και τι να προσέξετε

Ο κρόκος Κοζάνης διατίθεται στην αγορά, κατά κανόνα, με τη μορφή μιας ευλύγιστης υγροσκοπικής μάζας από νήματα που προέρχονται από τα αποξηραμένα στίγματα των λουλουδιών. Μπορείτε, ακόμη, να τον βρείτε και σε μορφή σκόνης, η οποία προέρχεται από το άλεσμα των νημάτων και στο εμπόριο διακρίνεται με τα ονόματα των περιοχών από τις οποίες παράγεται. Τον ελληνικό κρόκο, θα τον βρείτε ως κρόκο Κοζάνης και την ποιότητά του εξωτερικά μπορείτε να την προσδιορίσετε μέσω του χρώματος, του μεγέθους των στιγμάτων και του αρώματός του. Το χρώμα του πρέπει να είναι διακριτικό, βαθύ σκούρο κόκκινο, με μυρωδιά αρκετά χαρακτηριστική έως έντονη.

Πώς μπορείτε να τον απολαύσετε;

Όσοι τον έχετε δοκιμάζει, γνωρίζετε ότι ο κρόκος Κοζάνης, σαν μπαχαρικό, προσθέτει στο φαγητό ένα λεπτό άρωμα, όμορφο κίτρινο χρώμα και πικάντικη γεύση, ενώ είναι απαραίτητο να χρησιμοποιείται στις ποσότητες που αναφέρονται στις συνταγές, προκειμένου να μην αλλοιωθεί η γεύση των φαγητών. Όταν ο κρόκος είναι σε μορφή σκόνης πρέπει να προστίθεται στο φαγητό διαλυμένος σε νερό, ενώ τα στίγματα πρέπει να μουλιάζουν σε ένα φλιτζάνι νερό 1 ώρα πριν το μαγείρεμα και στη συνέχεια προσθέτουμε στο φαγητό, είτε τα στίγματα μαζί με το νερό, είτε το σουρωμένο νερό.

Χρησιμοποιήστε τον στα φαγητά σας (σε πατάτες με κοτόπουλο, σε ριζότο με θαλασσινά, σε κεφτεδάκια, στο αρνί, στο χοιρινό, στην κρεμμυδόσουπα κ.ά.), στα γλυκά σας (στο χαλβά, στο γαλακτομπούρεκο, στο κέικ, στο παγωτό κ.ά.) και στα ροφήματά σας (στο τσάι, στη λεμονάδα, σε αρωματικούς καφέδες, στο λικέρ κ.ά.) και απολαύστε τη χαρακτηριστική του γεύση ανά πάσα στιγμή της ημέρας, ευεργετώντας τον οργανισμό σας από την κορυφή ως τα νύχια.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Κρόκος και τζίνσενγκ απογειώνουν τη λίμπιντο

Εάν επιθυμείς να τονώσεις την ερωτική σου ζωή, προσθέστε κρόκο και τζίνσενγκ στη μαγειρική σου και τα αποτελέσματα θα είναι θεαματικά! Αυτό διαπίστωσαν οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Γκελφ στο Οντάριο, με επικεφαλής τον καθηγητή Μάσιμο Μαρκόνε του τμήματος επιστήμης των τροφίμων, που δημοσιεύουν τη σχετική μελέτη στο διεθνές περιοδικό έρευνας τροφίμων «Food Research International». Οι ερευνητές αναφέρουν επίσης ότι το κρασί και η σοκολάτα φαίνεται επίσης να έχουν αφροδισιακές ιδιότητες. Αυτές όμως βρίσκονται κυρίως στο μυαλό, καθώς επηρεάζουν το επίπεδο των ενδορφινών και της σεροτονίνης στον εγκέφαλο. Οσον αφορά το αλκοόλ, η έρευνα επιβεβαιώνει ότι αυξάνει τη σεξουαλική διέγερση, πλην όμως μειώνει τη σεξουαλική απόδοση. Τα αφροδισιακά έχουν χρησιμοποιηθεί εδώ και χιλιάδες χρόνια παντού στη Γη, όμως η επιστήμη πίσω από τις υποτιθέμενες φυσιολογικές και ψυχολογικές «ερεθιστικές» ιδιότητες τους -και κατά πόσο αυτές επαληθεύονται- δεν έχει μέχρι στιγμής αναπτυχθεί σε επαρκή βαθμό, σύμφωνα με τους καναδούς επιστήμονες. Οι τελευταίοι προχώρησαν στην πιο λεπτομερή συγκριτική καταγραφή και αξιολόγηση (μετα-ανάλυση) που έχει γίνει μέχρι σήμερα, εξετάζοντας εκατοντάδες δημοσιευμένες μελέτες πάνω στο θέμα. Οπως είπαν, «υπάρχει ανάγκη για φυσικά προϊόντα που βελτιώνουν το σεξ, χωρίς να έχουν αρνητικές παρενέργειες». Στην εποχή μας, προβλήματα όπως η στυτική δυσλειτουργία αντιμετωπίζονται κυρίως με συνθετικά φάρμακα όπως το «Βιάγκρα», τα οποία όμως μπορεί να έχουν παρενέργειες, όπως πονοκεφάλους, μυικούς πόνους, θόλωση της όρασης κ.α. Αν και οι ερευνητές αναφέρουν ότι και άλλες τροφές, όπως το σκόρδο και το μοσχοκάρυδο, φαίνεται να αυξάνουν τη σεξουαλική διέγερση των ζώων, εμφανίζονται επιφυλακτικοί θεωρώντας ότι χρειάζονται και άλλες κλινικές μελέτες για να κατανοηθούν οι αφροδισιακές επιδράσεις τους στους ανθρώπους. Αλλα φαγητά που φημίζονται για τις αφροδισιακές ιδιότητές τους, είναι τα στρείδια (ο Καζανόβας φημολογείται ότι έτρωγε για πρωϊνό κάθε μέρα 50 από αυτά), το σαλάμι, το τσίλι κ.α.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Κρόκος ή Προζάκ; Η αρχαία θεραπευτική γνώση επιβεβαιώνεται από την επιστήμη Ευαγγέλου Μαριάννα - βιοχ Msc

Ενώ ο κρόκος είναι εξαιρετικά ακριβός, επειδή χρειάζονται περίπου 150 λουλούδια για να μας δώσουν μόλις 1.000 mg (0,035 oz) στύμονες κρόκου , και κοστίζει περίπου 800 ευρό το κιλό, δεν χρειάζεται αρκετή ποσότητα για να έχει αποτέλεσμα.

Η μοναδικότητά του είναι, επίσης, στο γεγονός ότι η συγκομιδή του δεν μπορεί να αυτοματοποιειθεί αλλά γίνεται προσεκτικά με το χέρι, όπως χωρίς αμφιβολία έχει γίνει για δεκάδες χιλιάδες, αν όχι εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια.

Ο κρόκος έχει τεκμηριωθεί ότι έχει χρησιμοποιηθεί ως ένα πολύπλευρο φάρμακο από τους αρχαίους χρόνους.

Το 2004 ερευνητές που μελετούν 3.500 χρόνια παλιές τοιχογραφίες της Θήρας, ένα ελληνικό νησί στο Αιγαίο, που βρέθηκαν απεικονίσεις της θεάς προεδρεύει ο κατασκευαστής και η χρήση ενός φαρμάκου από το λουλούδι κρόκος. [I]

Ίσως ακόμη πιο εκπληκτικό είναι το γεγονός ότι απεικονίσεις 50.000 ετών προϊστορικών θέσεων στο βορειοδυτικό Ιράν περιέχουν χρωστικές ουσίες με βάση τον κρόκο, που δείχνει ότι η σχέση του ανθρώπου με τον κρόκο είναι τόσο παλιά όσο ο ίδιος ο χρόνος.

Η Χημεία του κρόκου εκφράζει μια απόκοσμη πολυπλοκότητα.

Περιέχει πάνω από 150 πτητικές και αρωματικές ενώσεις – μια βιοχημική συμφωνία που εξασφαλίζει ότι το μυστήριο της δεν θα μπορέσει να αποκωδικοποιειθεί πλήρως, τουλάχιστον στο βαθμό που οι μεγάλες ιατρικές δυνάμεις παραμένουν άκαμπτες στην απλουστευμένη σύγχρονη φαρμακολογία.

Ενώ η πρόσφατη προβολή του κρόκου για τις ιδιότητες του στην απώλεια βάρους (μέσω καταστολής της όρεξης) στην εκπομπή του Δρ Oz έχει προκαλέσει αρκετά ένα κύμα ανανεωμένου ενδιαφέροντος για αυτό το μπαχαρικό, ο κρόκος έχει πολύ περισσότερα να προσφέρει από αυτό.

Μπορεί, πράγματι, να βοηθήσει σοβαρές νευροεκφυλιστικές παθήσεις όπως η νόσος του Alzheimer …

Μια 22-εβδομάδων πολυκεντρική, τυχαιοποιημένη, διπλή-τυφλή, ελεγχόμενη μελέτη του κρόκου στην καταπολέμηση της ήπιας έως μέτριας μορφής της νόσου του Αλτσχάιμερ που δημοσιεύθηκε το 2010, έδειξε ότι 15 mg κρόκου δύο φορές την ημέρα ήταν εξίσου αποτελεσματικό με 5 mg δονεπεζίλης (Aricept) δύο φορές την ημέρα , με σημαντικά λιγότερες παρενέργειες.

Μια άλλη 16-εβδομάδων, τυχαιοποιημένη και ελεγχόμενη μελέτη με εικονικό φάρμακο, που επίσης, δημοσιεύθηκε το 2010, έδειξε ότι 15 mg κρόκου δύο φορές την ημέρα ήταν τόσο ασφαλές και αποτελεσματικο σε ήπια έως μέτρια μορφή της νόσου του Αλτσχάιμερ.

Αλλα δεν είναι μόνο οι στύμονες που έχουν θεραπευτικές ιδιότητες, τα πέταλα του φυτού Crocus sativus έχουν επίσης αποδειχθεί σχεδόν ισοδύναμα με το Prozac (φλουοξετίνη), για την θεραπεία της κατάθλιψης.

Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Progress in Neuropsychopharmacology and Biological Psychiatry το 2007, 15 mg πέταλα του Crocus sativus ήταν εξίσου αποτελεσματικά με 10 mg του Prozac για τη θεραπεία ήπιας έως μέτριας μορφής κατάθλιψης, πετυχαίνοντας στο 25% των συμμετεχόντων πλήρη ύφεση.

Μια άλλη μελέτη που δημοσιεύθηκε το 2004 για την κατάθλιψη έδειξε ότι 30 mg κρόκου την ημέρα, ήταν εξίσου αποτελεσματικά με 100 mg την ημέρα του φαρμάκου ιμιπραμίνη, για τη θεραπεία της ήπιας έως μέτριας μορφής κατάθλιψης.

Άλλες επιβεβαιωμένες πειραματικά, θεραπευτικές ιδιότητες του κρόκου είναι:

Αγχώδεις Διαταραχές

Aσθενοσπερμία (χαμηλή σπερματοζωαρίων)

Καρδιακή υπερτροφία

Τοξικότητα ήπατος ωφειλόμενη σε χημειοθεραπεία

Καρκίνο του παχέος εντέρου

Κρόκος «Ανθισμένη» αντικαρκινική βόμβα

Διαβητική νευροπάθεια

Δυσμηνόρροια (ακανόνιστη έμμηνο ρύση)

Στυτική Δυσλειτουργία

Οδοντοφυία

Υπέρταση

Φλεγμονή

Καρκίνος του ήπατος

Απόφραξη μέσης εγκεφαλικής αρτηρίας

Σκλήρυνση κατά πλάκας

Εξάρτησης από οπιοειδή / Αποτοξίνωση

Καρκίνο του παγκρέατος

Ψωρίαση

Αναπνευστικές ασθένειές

Επούλωση πληγών 

Ο κρόκος έχει αποδειχθεί ότι ρυθμίζει τουλάχιστον 22 βιολογικούς κύκλους μέσω των ακόλουθων φαρμακολογικών δράσεων:

Αγχολυτική

Αντιφλεγμονώδη

Αντικαρκινική

Αντικαταθλιπτική

Αντιμεταλλαξιογόνο

Αντιοξειδωτική

Aντιπολλαπλασιαστική

Aφροδισιακή

Aποπτωτική

Βρογχοδιασταλτική

Αναστέλει το ασβέστιο

Καρδιοπροστατευτική

Χημειοπροληπτική

Χημειοθεραπευτική

Αναστολέας Κυκλοοξυγενάσης

Διεγερτικών ανταγωνιστικών αμινοξέων

Υπνωτική και ηρεμιστική

Υποτασική

Νευροπροστατευτική

Ανταγωνιστές προσταγλανδίνης

Παράγοντας νέκρωσης όγκων άλφα αναστολέα 

Ένα τέτοιο φυτό όπως ο κρόκος, όπως και κάθε φυτό με ένα τέτοιο μεγάλο αριθμό και τρόπους δράσης και τόσο μεγάλη βιολογική δραστηριότητα σε εξαιρετικά μικρές ποσότητες, θα πρέπει να χρησιμοποιείται με προσοχή.

Ας μην ξεχνάμε ότι η διαφορά από το φάρμακο και το φαρμάκι είναι ελάχιστη.

Σε πολύ μικρές ποσότητες, ένα βότανο όπως ο κρόκος μπορεί να ωθήσει ένα σύστημα σε ισορροπία, ή σε μια κατεύθυνση που ο χρήστης μπορεί να αντιμετωπίσει σαν θετικό – για παράδειγμα, όπως συμβαίνει όταν ο κρόκος χρησιμοποιείται σε ένα πιάτο σαν μπαχαρικό, ή καταναλώνονται το ως τσάι.

Ωστόσο, σε υψηλότερες “φαρμακολογικές δοσολογίες,” ειδικά όταν αναμιγνύονται με άλλα συνταγογραφούμενα φάρμακα, υπάρχει κίνδυνος να γίνει σοβαρή βλάβη.

 

Το σαφράν στο μικροσκόπιο Βάσω Παπασούλη

Δημοφιλές καρύκευμα στην Ελλάδα, ο κρόκος θεωρείται πολύτιμος για πολλούς λόγους: για τη δυσκολία συγκομιδής του, το δυνατό άρωμά του, τη μοναδική γεύση του, τη χρωστική του δύναμη, αλλά και για τις ευεργετικές του ιδιότητες στην υγεία μας.

Ο κρόκος (Crocus sativus L.) είναι βολβώδης πόα που συναντάται στη Νοτιοανατολική Ευρώπη και στη Δυτική Ασία, ενώ πολλά είδη του είναι αυτοφυή και στην Ελλάδα, όπου είναι γνωστός με διάφορες ονομασίες: σαφράν, σαφράνι, ζαφορά, μαμελούκος. Συστηματική καλλιέργεια γίνεται στην Κοζάνη, περιοχή που, σύμφωνα με εργαστηριακές μετρήσεις, δίνει εξαιρετικής ποιότητας παραγωγή. Ο κρόκος προέρχεται από τα λεπτά, πορτοκαλοκόκκινα στίγματα που έχουν τα μοβ λουλούδια του φυτού, τα οποία ανθίζουν το φθινόπωρο. Το γεγονός ότι συγκαταλέγεται στα πιο ακριβά μπαχαρικά του κόσμου δικαιολογείται αφενός από τη χρονοβόρα και απαιτητική διαδικασία της συλλογής, της επεξεργασίας και της αποξήρανσης των στιγμάτων και αφετέρου από τη μεγάλη ποσότητα ανθών που απαιτείται για να προκύψει το τελικό προϊόν. Αξίζει να σημειωθεί ότι χρειάζονται περισσότερα από 150.000 άνθη κρόκου για 1 κιλό αποξηραμένων στιγμάτων.
Με «θεϊκή» καταγωγή
Κατά την ελληνική μυθολογία, ο θεός Ερμής, καθώς έκανε εξάσκηση στη δισκοβολία, χτύπησε θανάσιμα στο κεφάλι τον θνητό φίλο του Κρόκο. Η στενοχώρια του ήταν τόσο μεγάλη, ώστε αποφάσισε να του χαρίσει την αθανασία, μεταμορφώνοντας το άψυχο κορμί του σε ένα πανέμορφο μοβ λουλούδι και το αίμα του σε 3 κόκκινα στίγματα στην καρδιά του λουλουδιού. Το φυτό και οι ιδιότητές του είναι γνωστές από την αρχαιότητα. Οι αρχαίοι Έλληνες κατανάλωναν τον κρόκο για να καταπολεμήσουν την αϋπνία και τα δυσάρεστα αποτελέσματα του μεθυσιού, ενώ οι αρχαίοι Αιγύπτιοι και Ρωμαίοι τον χρησιμοποιούσαν για το βάψιμο των χιτώνων. Η κύρια χρήση του, ωστόσο, ήταν στην ιατρική. Σύμφωνα με αναφορές, οι Ιπποκράτης, Διοσκουρίδης και Γαληνός χρησιμοποιούσαν τον κρόκο ως βασικό συστατικό σε διάφορα ιατρικά σκευάσματα και τον συνιστούσαν ως παυσίπονο, αντιπυρετικό, υπνωτικό, επουλωτικό και αφροδισιακό. Χρήση του κρόκου, όμως, φαίνεται πως έκανε και η Κλεοπάτρα, η οποία τον χρησιμοποιούσε ως συστατικό για τα καλλυντικά της.
Η διατροφική του αξία
Τα αποξηραμένα στίγματα ως βασικά συστατικά τους έχουν την κροκίνη και την κροκετίνη, που είναι υπεύθυνες για το χρώμα τους, την πικροκροκίνη, στην οποία οφείλουν τη γεύση τους, και τη σαφρανάλη, η οποία είναι κύριο συστατικό του αρωματικού αιθέριου ελαίου. Τα συστατικά αυτά ανήκουν στα καροτενοειδή και στα παράγωγά τους, που έχουν ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Η δράση τους αυτή θεωρείται εξαιρετικά πολύτιμη, διότι ενισχύει την άμυνα του οργανισμού απέναντι στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες με τη σειρά τους έχουν συσχετιστεί με τη γήρανση του δέρματος, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, την αρθρίτιδα, τον σακχαρώδη διαβήτη και με πολλά άλλα προβλήματα. Επιπλέον, ο κρόκος περιέχει σε σημαντικές ποσότητες βιταμίνες (A, C, φυλλικό οξύ, Β6, νιασίνη, ριβοφλαβίνη), καθώς και σίδηρο, ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο. Το βασικό μακροθρεπτικό του συστατικό είναι οι υδατάνθρακες, ενώ περιέχει λίγη πρωτεΐνη, ελάχιστο λίπος και μηδενική χοληστερίνη. Τα 2 γρ. κρόκου, που αντιστοιχούν σε ένα κουταλάκι του γλυκού, μας δίνουν 7 θερμίδες.
Πώς μας ωφελεί
* Εγκέφαλος Η περιεκτικότητά του σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β συμβάλλει στη βελτίωση της εγκεφαλικής λειτουργίας και στην ενίσχυση της μνήμης. Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι το κοκτέιλ βιταμινών και αντιοξειδωτικών ουσιών που περιέχει ο κρόκος μπορεί να προστατέψει και από τη γεροντική άνοια, αλλά και από την εκφυλιστική νόσο του Αλτσχάιμερ.
*Καρδιά Ο κρόκος μπορεί να λειτουργήσει ως ασπίδα για την καρδιά, καθώς έρευνες σε πειραματόζωα έχουν δείξει ότι συμβάλλει στη μείωση των επιπέδων χοληστερίνης και τριγλυκεριδίων, αποτρέποντας έτσι τη δημιουργία αθηρωματικής πλάκας. Στην ιδιότητα αυτή μάλιστα αποδίδεται η μειωμένη συχνότητα καρδιαγγειακών επεισοδίων στη Βαλένθια της Ισπανίας, όπου η κατανάλωση κρόκου είναι μεγάλη.
*Στομάχι Παραδοσιακά χρησιμοποιείται για την ανακούφιση του στομαχόπονου και των πεπτικών διαταραχών, δεδομένου ότι ενισχύει τη διαδικασία της πέψης.
*Πνεύμονες Το αφέψημα του κρόκου θεωρείται ιδιαίτερα αποτελεσματικό για τη θεραπεία ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος, όπως το άσθμα.
*Δέρμα Θεωρείται φυσικό φάρμακο για την επιδερμίδα και ειδικά για τη θεραπεία της ακμής λόγω των αντιβακτηριδιακών του ιδιοτήτων. Επιπλέον, οι αντιοξειδωτικές ουσίες του κρόκου παρέχουν προστασία ενάντια στις ελεύθερες ρίζες, οι οποίες, μεταξύ άλλων, προκαλούν πρόωρη γήρανση.
*Διάθεση Έχει ηρεμιστικές ιδιότητες, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται για την καταπολέμηση του άγχους και του εκνευρισμού. Επιπλέον, προσφέρει στον οργανισμό ευεξία, πνευματική διαύγεια και τόνωση. Ορισμένες έρευνες, μάλιστα, έχουν δείξει ότι ο κρόκος έχει ευεργετική επίδραση στις περιπτώσεις ήπιας κατάθλιψης, καθώς φαίνεται να έχει παρόμοια αποτελέσματα με αυτά των αντικαταθλιπτικών φαρμάκων.
*Γονιμότητα Από την αρχαιότητα ο κρόκος είχε συνδεθεί με τον έρωτα και τη γονιμότητα. Σήμερα θεωρείται ισχυρό «όπλο» για την ενίσχυση της ανδρικής γονιμότητας. Έρευνες σε πειραματόζωα έδειξαν ότι οι αντιοξειδωτικές του ουσίες βελτιώνουν την κινητικότητα των σπερματοζωαρίων. Στις γυναίκες η χρήση του σε μικρές ποσότητες φαίνεται πως μπορεί να ρυθμίσει την περίοδο.
*Αντικαρκινική δράση Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η δράση αυτή οφείλεται στην αντιοξειδωτική ουσία κροκετίνη, η οποία φαίνεται ότι μπορεί να αποτρέψει την ανάπτυξη και τον πολλαπλασιασμό των καρκινικών κυττάρων.
Στην αγορά
Στο εμπόριο ως καρύκευμα κυκλοφορεί σε 2 μορφές, σε νηματίδια ή σε σκόνη, η οποία προκύπτει από το άλεσμα των στιγμάτων. Επίσης, κυκλοφορεί και σε διάφορα φαρμακευτικά σκευάσματα, π.χ. συμπληρώματα διατροφής.
Στην κουζίνα
Μικρή ποσότητα κρόκου είναι αρκετή για να χαρίσει στα φαγητά κίτρινο χρώμα, δυνατό άρωμα και πικάντικη γεύση. Ταιριάζει ιδανικά με το ρύζι, τα ζυμαρικά, τις πατάτες, τα λευκά κρέατα, τα ψάρια, τις σούπες και τις σάλτσες, ενώ συνδυάζεται αρμονικά με άλλα μπαχαρικά. Χρησιμοποιείται όμως και στη ζαχαροπλαστική, στην παρασκευή κέικ, τσουρεκιών και παγωτών. Αν θέλουμε, μπορούμε να απολαύσουμε τη γεύση του και στα ροφήματά μας (στο τσάι, τον καφέ, το γάλα κ.α.). Σε κάθε περίπτωση, η χρήση του πρέπει να γίνεται με μέτρο, καθώς η μεγάλη ποσότητα μπορεί να αλλοιώσει τη γεύση του φαγητού.
Παρενέργειες
Πρόσληψη μέχρι 1,5 γρ. ημερησίως θεωρείται ασφαλής, ωστόσο σε δόσεις πάνω από 5 γρ. την ημέρα ο κρόκος θεωρείται τοξικός για τον οργανισμό. Αντενδείκνυται σε άτομα με ηπατική ή νεφρική νόσο, ενώ η υπερβολική κατανάλωσή του θα πρέπει να αποφεύγεται από έγκυες ή θηλάζουσες γυναίκες.

 

ΚΟΡΥΦΗ

H σημύδα είναι ένα βότανο που βοηθά στην αποτοξίνωση, στην ανανέωση και στην αποβολή των περιττών υγρών. Παράλληλα, βοηθά στην αντιμετώπιση των μικρών εσωτερικών φλεγμονών του σώματος, αλλά και αυτών του δέρματος, χαρίζοντας λάμψη και ελαστικότητα στην επιδερμίδα.
Πώς θα την πιείτε (έγχυμα) : Pίχνετε 10 γρ. σημύδας σε βραστό νερό και το αφήνετε για 5-10΄. Πίνετε 1-2 φλιτζάνια, το απόγευμα και το βράδυ, για 2 εβδομάδες έως 1 μήνα.

ΚΟΡΥΦΗ

Κολλιτσίδα ένα ισχυρότατο αντικαρκινικό,διουρητικό και αποτοξινωτικό βότανο.

Eνα από τα 10 ισχυρότερα  βότανα στον κόσμο. Arctium lappa Burdock root  αrctium minus  λάππα  πλατανομαντηλίδα αρκουδοβότανο 

η κολλιτσίδα έχει μιά μακρά ιστορία μέσα στο διάβα των αιώνων και κατέχει τη φήμη ενός από τα θρεπτικότερα και ισχυρότερα τονωτικά βότανα του ήπατος -μαζί με το γαϊδουράγκαθο – το οποίο βοηθά στην αποτοξίνωση και στον καθαρισμό του αίματος…  είναι ένα από τα ισχυρότερα διουρητικά βότανα το οποίο βοηθά στην αποβολή των άχρηστων συσσωρευμένων υλικών του οργανισμού και ένα από τα ισχυρότερα εφιδρωτικά βότανα… 

η κολλιτσίδα είναι το βότανο που αυξάνει την έκκριση χολής ώστε να αφομοιωθούν καλύτερα τα λιπαρά τρόφιμα… έχει χρησιμοποιηθεί εδώ και αιώνες σε μιά σειρά από παθήσεις και ήταν μιά από τις πιο σημαντικές παραδοσιακές θεραπείες   

η κολλιτσίδα ήταν η αφορμή ο Ελβετός μηχανικός Georges de Mestral να επινοήσει το συνδετήρα  hook-and-loop ή φερμουάρ ή βέλκρο-velcro…

η έμπνευσή του ήρθε κατά τη διάρκεια της προσπάθειάς του να αφαιρέσει τις κολλιτσίδες από το τρίχωμα του σκύλου του και το πλεκτό του πουλόβερ καθώς λοιπόν δε μπορούσε να τις αφαιρέσει εύκολα αποφάσισε να τις βάλει στο μικροσκόπιο για να καταλάβει τι ακριβώς συμβαίνει…

αυτό που είδε ήταν εκατοντάδες αγκίστρια από δύο ξεχωριστά προϊόντα που αποτελούνται από γάντζους και θηλιές να έχουν ενωθεί τόσο καλά ώστε να είναι δύσκολο να διαχωριστούν αυτή η παρατήρηση του Mestral ήταν η αρχή των φερμουάρ…

η κολλιτσίδα μας αποτελείται κυρίως από υδατάνθρακες πρωτεΐνες πτητικά έλαια φυτικές στερόλες τανίνες και λιπαρά έλαια
οι ερευνητές δεν είναι βέβαιοι για το ποια από όλα τα δραστικά συστατικά στη ρίζα της κολλιτσίδας είναι υπεύθυνα για τις θεραπευτικές ιδιότητές της  αλλά το βότανο έχει  αντιφλεγμονώδεις αντιοξειδωτικές αντιβακτηριακές αντιιικές διουρητικές εφιδρωτικές αποτοξινωτικές αντιδιαβητικές

αντισυπτικές και αντιβιοτικές - καταστρέφει το σταφυλόκοκκο- ιδιότητες
άρα και τις αντίστοιχες θεραπευτικές δράσεις…
τονώνει τις λειτουργίες της  χοληδόχου κύστεως του  ήπατος του θυρεοειδούς και του φλοιού των επινεφριδίων ενθαρρύνοντας την πέψη και το μεταβολισμό των λιπών και των πρωτεϊνών στην πραγματικότητα πρόσφατες μελέτες δείχνουν ότι η κολλιτσίδα  περιέχει φαινολικά οξέα
κερκετίνη και luteolin - όλα τους ισχυρότατα  αντιοξειδωτικά -νιτρικό κάλιο αιθέριο έλαιο γλίσχρασμα - το γλισχρασμα προστατεύει τους βλεννογόνους του οργανισμού από τους ερεθισμούς και τις φλεγμονές - ινουλίνη-μια φυσική διαιτητική ίνα η οποία έχει χρησιμοποιηθεί για να βελτιώσει την πέψη και η οποία μπορεί να μετατραπεί σε ένα γλυκαντικό κατάλληλο για τους διαβητικούς- παλμιτικό οξύ καφεϊκό οξύ σιτοστερόλη
βιταμίνες Β κάλιο θείο σιδήρο ασβέστιο επίσης περιέχει
 arctigenin - το οποίο είναι μία λιγνάνη – και το οποίο έχει δείξει ισχυρές αντιικές αντικαρκινικές αντιοξειδωτικές και αντι-φλεγμονώδεις δράσεις χρησιμοποιείται για τη θεραπεία των φλεγμονών των ιστών ανακουφίζει από το stress παρατηρούμε λοιπόν ότι  η κολλιτσίδα είναι ένα σπουδαίο βότανο με ένα πλήθος ιδιοτήτων και δράσεων και έχουν ασχοληθεί μαζί της πολλοί μεγάλοι βοτανολόγοι ο  
David Hoffmann  λέει για την κολλιτσίδα  ” οδηγεί το σώμα σε μιά κατάσταση  ολοκλήρωσης και υγείας βοηθά να αποκατασταθεί το αρχέγονο προσχέδιο που έχει δημιουργηθεί για την υγεία – να το πω έτσι – το οποίο έχει χαθεί στα άτομα που πάσχουν από χρόνιες παθήσεις” 

Συγκεντρωτικά η κολλιτσίδα χρησιμοποιείται στα εντερικά φουσκώματα στην κολίτιδα στη δυσκοιλιότητα στη ναυτία στην παχυσαρκία στην κυτταρίτιδα στη δυσπεψία στους πονοκεφάλους στη διάρροια  στις αιμορροΐδες στα αρθριτικά στους ρευματισμούς και στις ισχιαλγίες μειώνοντας πρήξιμο γύρω από τις αρθρώσεις στη θυλακίτιδα στο σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα στη λιθίαση του χοληδόχου στη λιθίαση των νεφρών- έχει ισχυρή νεφροπροστατευτική αντι-φλεγμονώδη δράση - γενικά στις λοιμώξεις του ουροποιητικού στις παθήσεις του στομάχου σαν ένα από ισχυρότερα διουρητικά βότανα

Η κολλιτσίδα χρησιμοποιείται σε μια σειρά από παθήσεις που σχετίζονται με την κατακράτηση των υγρών του οργανισμού όπως στην ουρική αρθρίτιδα  επίσης χρησιμοποιείται για τον έλεγχο του σακχάρου στο αίμα καθώς έχει ισχυρές αντιδιαβητικές ιδιότητες  για τη μείωση της χοληστερίνης για τα οιδήματα του οργανισμού σαν άριστο αποχρεμπτικό βότανο χρησιμοποιείται για την οξεία ή χρόνια βρογχίτιδα και

άλλες παθήσεις των πνευμόνων στα κρυολογήματα στη γρίπη  στην ιγμορίτιδα ενώ είναι ιδανική για τις ασθένειες του στόματος και του λαιμού

σαν άριστο αντισηπτικό βότανο σταματά τις μολύνσεις σταματώντας τον πολλαπλασιασμό των μικροβίων και λόγω της ισχυρής της επιρροής στο συκώτι και στο αίμα έχει ισχυρή θεραπευτική δράση σε όλες σχεδόν τις δερματολογικές παθήσεις από τις πιο συχνές και ποικίλες όπως: 

στην ακμή στα πυώδη εξανθήματα στη ψωρίαση στα απόστημα στην αλλεργία στο έρπη στο μικροβιακό έκζεμα στο ξηρό έκζεμα στα τσιμπήματα των εντόμων στη φαγούρα στις λειχήνες στη δοθιήνωση – καλόγεροι στα εγκαύματα μέχρι και τις πιο σοβαρές όπως: 

ο καρκίνος η κολλιτσίδα είναι ισχυρότατο αντικαρκινικό  και βοηθά στην επουλωτική διαδικασία σε όλες τις περιπτώσεις η κολλιτσίδα καθώς είναι ένα από τα σπουδαιότερα αποτοξινωτικά βότανα χρησιμοποιείται για τη θεραπεία καταστάσεων που προκαλούνται από «υπερφόρτωση» τοξινών

επίσης χρησιμοποιείταιγια την ανάπτυξη και τόνωση των μαλλιών για την τριχόπτωση-το μασάζ με το χυμό του φυτού βοηθάει στην ανάπτυξη της τρίχας και προλαμβάνει την τριχόπτωση-για την πιτυρίδα τη σμηγματόρροια τη μυκητίαση

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η Αγία των βοτάνων

Η σημασία των βοτάνων για τη θεραπεία του σώματος περνά και στην τέχνη. Η βυζαντινή αγιογραφία προβάλλει την Αγία Αναστασία τη φαρμακολύτρια, ως την Αγία γιατρό, να κρατά στο ’να της χέρι βότανα και στ’ άλλο το φαρμακευτικό μπουκάλι. Σύμφωνα μετους Συναξαριστές της, η Αναστασία έτρεχε στις φυλακές για να θεραπεύσει τις πληγές των βασανιζόμενων χριστιανών με βοτάνια. Σήμερα σε ορισμένα χωριάτης βόρειας Ελλάδας συνηθίζουν στη γιορτή της, στις 22 Δεκεμβρίου, να ζυμώνουν ειδικά ψωμιά με βότανα ή να στολίζουν την εικόνα της με αυτά. 

1. Καταγωγή καί δράση της Αγίας Αναστασίας

Γεννήθηκε καί μεγάλωσε στή Ρώμη στό τέλος του 3ου μ.Χ αιώνος. Ήταν κόρη αρχοντικής καί πλούσιας οικογένειας. Παρά τήν σκληρή επαγρύπνηση του ειδωλολάτρη πατέρα της Πραιτεξτάτου, η Χριστιανή μητέρα της Φαύστα τήν οδήγησε στόν Χριστιανό διδάσκαλο Χρυσόγονο πού της δίδαξε τό Χριστιανισμό καί άναψε τόν έρωτα καί τήν αγάπη της πρός τόν Χριστό. Αποφασισμένη νά ζήσει μοναχική ζωή διά βίου, εν αγνεία καί παρθενία, υποχρεώθηκε εν τούτοις πιεζόμενη από τόν πατέρα της, νά παντρευτεί τόν ειδωλολάτρη αξιωματούχο του αυτοκράτορος Διοκλητιανού Πούπλιο, τήν πρός τόν οποίο όμως σαρκική συνάφεια απέφευγε, όπως λέγει τό συναξάριο, διά τήν απιστίαν αυτού, προφασιζόμενη ότι ήταν ασθενής· «νοσείν αεί προφασιζομένη». Ο αιφνίδιος καί θεόσταλτος θάνατος του συζύγου της ελευθέρωσε όλες τίς δυνατότητες της Αναστασίας, πού διέθεσε στό εξής, η περικαλλέστατη αυτή καί αρχοντική νεαρή γυναίκα, όλα της τά πλούτη, τό χρόνο, τή δράση καί τήν αγάπη της στό νά επισκέπτεται στίς φυλακές τούς φυλακισμένους Χριστιανούς, νά τούς ενισχύει καί νά τούς ενθαρρύνει, ώστε νά μήν δειλιάσουν μπροστά στό μαρτύριο. Έγινε «αλείπτρια», προπονήτρια πολλών μαρτύρων πού οφείλουν τό ένδοξο μαρτυρικό τους τέλος στήν ενθάρρυνση της Αναστασίας.

2. Ενισχύει στή Θεσσαλονίκη τίς αδελφές οσιομάρτυρες, Αγάπη, Χιονία καί Ειρήνη

Γιά τό έργο της αυτό δέν περιορίστηκε στή Ρώμη, αλλά άπλωσε τήν αγάπη της μέχρι τήν Ανατολή, μέχρι τή Νικομήδεια, αφού διέτρεξε τό Ιλλυρικό καί τή Μακεδονία, όπου έδρασε ιδιαίτερα στήν πόλη της Θεσσαλονίκης. Οι τρεις γνωστές αδελφές Αγάπη, Χιονία καί Ειρήνη πού μαρτύρησαν επί Διοκλητιανού στή Θεσσαλονίκη, πρίν από τό μαρτυρικό τους θάνατο γνώρισαν τήν φροντίδα καί τήν αγάπη της Αγίας Αναστασίας, η οποία γιά τό λόγο αυτό φυλακίσθηκε καί βασανίσθηκε σέ φυλακή της Θεσσαλονίκης. Είναι μάλιστα πολύ πιθανό ότι τό όρος στό οποίο τοξεύθηκε από στρατιώτη η τρίτη από τίς αδελφές, η αγία Ειρήνη, είναι τό όρος όπου σήμερα είναι η Μονή της Αγίας Αναστασίας, η οποία φρόντισε καί ενεταφίασε τά τίμια σώματα των τριών αδελφών παρθενομαρτύρων, των οποίων τή μνήμη η Εκκλησία γιορτάζει στίς 16 Απριλίου.

3. Χρυσόγονος καί Ζωΐλος

Δέν είναι όμως μόνον οι τρεις παρθενομάρτυρες της Θεσσαλονίκης μέ τίς οποίες συνδέθηκε η Αγία Αναστασία. Αναφερθήκαμε προηγουμένως στόν διδάσκαλό της Χρυσόγονο, ο οποίος υπέστη μαρτυρικό θάνατο στήν Νικομήδεια της Μικράς Ασίας κατά τόν συναξαριστή, κατ’ άλλους δέ στήν Ακυϊλία της Ιλλυρίας. Σώζεται αλληλογραφία μεταξύ της Αγίας Αναστασίας, τόν καιρό πού τήν είχε φυλακίσει ο άνδρας της, γιά νά εμποδίσει τήν φιλάνθρωπη δράση της, καί του Χρυσογόνου, πού τόν είχαν φυλακίσει, γιατί δίδασκε μέ παρρησία καί πολλή επιτυχία τό Χριστιανισμό. Τόν Χρυσόγονο ακολούθησε η Αναστασία στήν μαρτυρική του πορεία από τή Ρώμη στή Νικομήδεια, αφού εν τώ μεταξύ αποφυλακίσθηκε μετά τό θάνατο του συζύγου της. Του συμπαρεστάθη καί τον ενεδυνάμωσε, η τολμηρή αυτή μαθήτρια τόν πρεσβύτη δάσκαλο. Μετά τόν δι’ αποκεφαλισμού μαρτυρικό του θάνατο, ο Χρυσόγονος εμφανίσθηκε σέ όραμα στόν ιερέα Ζωΐλο, του υπέδειξε τόν τόπο πού βρισκόταν τό άγιό του λείψανο καί του απεκάλυψε ότι ο αυτοκράτωρ Διοκλητιανός έδωσε εντολή νά βασανιστούν οι τρεις αδελφές Αγάπη, Χιονία καί Ειρήνη, τίς οποίες όμως θά ερχόταν νά ενθαρρύνει η Αναστασία, όπως καί έγινε. Τό ίδιο όραμα είδε συγχρόνως καί η Αναστασία, πού ανέλαβε πράγματι νά συμπαρασταθεί στίς τρεις μέλλουσες μάρτυρες. Ο ιερεύς Ζωΐλος, πλησίον του οποίου έμεναν οι τρεις αδελφές, δέχτηκε σέ λίγες μέρες τήν προαναγγελθείσα επίσκεψη της Αναστασίας, η οποία προσκύνησε τό άγιο λείψανο του διδασκάλου της καί ανέλαβε τίς τρεις αδελφές, οι οποίες όπως είπαμε, μαρτύρησαν στή Θεσσαλονίκη. Ο Ζωΐλος εντός ολίγου απέθανεν εν Κυρίω, όπως του είχε προαναγγείλει ο Χρυσόγονος, μαζί μέ τόν οποίο εορτάζεται στίς 22 Δεκεμβρίου, ημέρα του μαρτυρίου καί της μνήμης της Αγίας Αναστασίας. Στόν συναξαριστή ο Ζωΐλος παρουσιάζεται ως μάρτυς. Χρυσόγονος, Ζωΐλος, Αγάπη, Χιονία, Ειρήνη αποτελούν τήν πρώτη ομάδα αγίων, μέ τήν οποία συνδέθηκε η Αγία μας, ακολουθούν όμως καί άλλες.

4. Η Θεοδότη καί τά παιδιά της

Κατά τήν παραμονή της στή Νικομήδεια, όπου είχε φθάσει συνοδεύοντας τόν διδάσκαλό της Χρυσόγονο, η Αναστασία έγινε γνωστή γιά τίς αγαθοεργίες καί τήν χριστιανική της δράση. Στήν πόλη αυτή ζούσε εν χηρεία, μετά τό θάνατο του συζύγου της, η Θεοδότη μέ τά τρία παιδιά της. Προσκολλήθηκε στήν Αναστασία, ως συνεργάτης καί βοηθός στίς ατέλειωτες επισκέψεις των φυλακισμένων καί διωκομένων Χριστιανών. Επειδή αρνήθηκε νά υπανδρευθεί τόν άρχοντα Λευκάδιο, πού τήν θαύμαζε γιά τήν ομορφιά της, η Θεοδότη οδηγήθηκε σέ δίκη, κατά τήν οποία προτίμησε νά μαρτυρήσουν αυτή καί τά τρία παιδιά της μέσα σέ καμίνι φωτιάς, παρά νά αρνηθούν τόν Χριστό· η μητρότητα στίς ωραιότερες στιγμές της, αφού θέτει σέ δεύτερη μοίρα τή ζωή τή σαρκική των παιδιών της, προκειμένου νά κερδίσουν τήν αιώνια καί αγέραστη ζωή της βασιλείας του Θεού. Αλλη μία ομάδα μαρτύρων από τόν κύκλο της Αγίας Αναστασίας, πού γιορτάζουν επίσης μαζί της στίς 22 Δεκεμβρίου.

5. Οι εκατόν είκοσι κατάδικοι

Εφθασε όμως καί ο καιρός καί του δικού της μαρτυρίου, πρίν από τό οποίο έγινε αιτία νά πλουτίσει η Εκκλησία μας μέ εκατόν είκοσι ακόμη μάρτυρες. Μετά από επίμονες προσπάθειες οι άρχοντες, άλλοτε μέ υποσχέσεις καί γλυκόλογα καί άλλοτε μέ φρικτά βασανιστήρια, δέν κατόρθωσαν νά πείσουν τήν Αναστασία νά αρνηθεί τή χριστιανική της πίστη. Η Θεοδότη εμφανιζόταν στόν ύπνο της, μήνυμα από τόν ουρανό, γιά νά τήν ενισχύσει, ανταποδίδοντας έτσι όσα είχε κάνει η Αναστασία γι αυτήν. Κατά θαυματουργικό τρόπο η Αναστασία, αντί νά βγαίνει ταλαιπωρημένη καί εξουθενωμένη από τίς φυλακές καί τά βασανιστήρια, εμφανιζόταν ακμαία καί χαρούμενη. Στήν απόγνωσή του ο ειδωλολάτρης άρχοντας διατάσσει νά βάλουν τήν Αναστασία μαζί μέ άλλους εκατόν είκοσι ειδωλολάτρες καταδίκους καί ένα Χριστιανό, τόν Ευτυχιανό, μέσα σέ μεγάλη βάρκα, νά ανοιχθούν στή θάλασσα καί, αφού ανοίξουν οπές στή βάρκα, νά τούς αφήσουν νά πνιγούν, όπως καί έγινε. Ο Θεός όμως δέν επέτρεψε νά ευοδωθούν τά σχέδια του άρχοντα, γιατί τό δικό του σχέδιο προέβλεπε τή σωτηρία καί άλλων ανθρώπων. Ξαφνικά εμφανίζεται στό τιμόνι της βάρκας η Θεοδότη καί τήν οδηγεί μέ ασφάλεια στή στεριά. Εκθαμβοι οι εκατόν είκοσι κατάδικοι από τό θαύμα πού έζησαν, πίστεψαν στόν Χριστό, ομολόγησαν καί αυτοί μέ παρρησία τήν πίστη τους ενώπιον του άρχοντος, μέ συνέπεια νά αποκεφαλισθούν καί νά κερδίσουν τόσο γρήγορα τήν αιωνιότητα.

6. Τό μαρτύριο της Αγίας

Η άκαμπτη καί ανυποχώρητη Αναστασία τελικά δέθηκε σέ πασσάλους καί, δεμένη όπως ήταν, παραδόθηκε στή φωτιά, στίς 22 Δεκεμβρίου, πού η Εκκλησία γιορτάζει τή μνήμη της. Τό λείψανο της Αγίας τό πήρε μία γυναίκα αρχόντισσα, πού λεγόταν Απολλωνία, αφού χρησιμοποίησε τή γνωριμία της μέ τή σύζυγο του επάρχου. Ενεταφίασε τό σώμα στόν κήπο της, όπου αργότερα έκτισε καί νάο πρός τιμήν της. Ποιός ακριβώς ήταν ο τόπος αυτός του μαρτυρίου καί του ενταφιασμού της δέν γνωρίζουμε. Τό μαρτύριό της έγινε τό 303 ή 304 κατά τό Διωγμό του Διοκλητιανού, κατά πολλούς στή Θεσσαλονίκη, κατά άλλους στό Σίρμιο, ενώ υπάρχουν καί μερικοί πού πιστεύουν ότι εμαρτύρησε στή Ρώμη.

7. Τά λείψανα της Αγίας

Είναι πάντως ιστορικά εξακριβωμένο ότι τό λείψανό της βρέθηκε στό Σίρμιο, απ όπου μεταφέρηθκε στήν Κωνσταντινούπολη επί πατριάρχου Γενναδίου (457-471) καί αυτοκράτορος Λέοντος Α´ (457-474). Τοποθετήθηκε κατ αρχήν στόν επ ονόματί της ναό πού βρισκόταν στόν Ιππόδρομο, τόν μοναδικό πού είχε απομείνει στούς Ορθοδόξους κατά τήν εποχή του Αρειανισμού. Στόν μικρό αυτό ναό έδωσε τή μεγάλη μάχη του εναντίον αυτής της αιρέσεως ο άγιος Γρηγόριος ο Θεολόγος καί επανέφερε τήν Ορθοδοξία στήν Κωνσταντινούπολη μέ τούς περίφημους Θεολογικούς Λόγους πού εξεφώνησε εκεί.

Σήμερα, μέρη των ιερών λειψάνων της Αγίας, η αγία κάρα της καί μέρος από τό δεξιό της πόδι βρίσκονται στήν Ιερά Πατριαρχική καί Σταυροπηγιακή Μονή της Αγίας Αναστασίας της Φαρμακολυτρίας στήν Μακεδονία.

8. Γιατί ονομάζεται «Φαρμακολύτρια»

α) Δίδει φάρμακα καί θεραπεύει σωματικές καί ψυχικές ασθένειες

Τό επίθετο «Φαρμακολύτρια» της Αγίας έχει δύο έννοιες, μία γενική καί μία ειδική. Κατά τήν ευρύτερη, τήν γενική έννοια, η Αγία ονομάζεται έτσι, διότι όπως λέει ο Τρύφων Ευαγγελίδης στό βιβλίο του Βίοι Αγίων (σελ. 994) «είχεν άνωθεν παρά Θεού τήν δύναμιν νά λύη καί καταστρέφη των φαρμάκων καί των δηλητηρίων τά κακά αποτελέσματα καί τάς ενεργείας» ή διότι παρέχει η ίδια αφθόνως φάρμακα, «εκλύει» φάρμακα γιά τήν θεραπεία των σωματικών καί ψυχικών ασθενειών, όπως λέγει τό Μεγαλυνάριο μιάς ακολουθίας της: «Φάρμακα προχέουσα μυστικά ψυχών καί σωμάτων θεραπεύεις πάθη δεινά, ω Αναστασία, τη θεία ενεργεία· διό τάς χάριτάς σου πάντες κηρύττομεν».

β) Διότι λύνει τίς φαρμακείες, δηλαδή τά μάγια

Κατά τήν ειδική έννοια η Αγία ονομάζεται «Φαρμακολύτρια», διότι ανάμεσα στίς πολλές άλλες ιάσεις καί θεραπείες πού επιτελεί έλαβε από τόν Θεό τή Χάρη καί τή δύναμη νά γλυτώνει όσους έπεσαν στά δίχτυα των φαρμακών καί των φαρμακευτριών, δηλαδή των μάγων καί των μαγισσών. Λύνει τίς φαρμακείες, δηλαδή τά μάγια, καί γι αυτό ονομάζεται φαρμακολύτρια.

Παραθέτουμε ένα από τά παλαιά θαύματα της Αγίας πού αναφέρεται σέ θεραπεία μαγεμένης κοπέλλας καί έχει σχέση μέ τό μοναστήρι πού ήταν τότε ηγουμένη η Αγία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου, όπως τό διηγείται ο πατήρ Χαράλαμπος Βασιλόπουλος (Βίοι Αγίων 89, Η Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια, σελ. 34 ε.):

Μιά κοπέλλα ευγενής καί ωραία, πού καταγόταν από τήν Καππαδοκία, ήταν αρραβωνιασμένη. Επειτα μετάνοιωσε η νέα καί δέν τόν ήθελε τόν μνηστήρα. Αλλά γιά νά μήν τήν ενοχλεί εκείνος, έφυγε καί πήγε στό Μοναστήρι, πού ήταν Ηγουμένη η Αγία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου, κοντά στήν Κωνσταντινούπολη καί εκεί εμόνασεν.

Ο μνηστήρας της δέν μπορούσε μέ κανέναν τρόπο νά τήν βγάλη από τό Μοναστήρι. Ηταν μεθυσμένος από τόν έρωτα. Γι αυτό βρήκε ένα μεγάλο μάγο καί του έταξε πολλά χρήματα, αν θά μπορούσε νά καταφέρη τήν νέα μέ τά μάγια του, νά εγκαταλείψη τό Μοναστήρι καί νά γίνη γυναίκα του.

Ο μάγος εκεί στήν Καππαδοκία έκανε τά μάγια του καί η γυναίκα βγήκε από τίς φρένες της. Γύριζε όλο τό Μοναστήρι καί φώναζε τόν μνηστήρα μέ τό όνομά του. Ωρκιζόταν δέ, ότι εάν δέν της ανοίξουν τήν πόρτα νά πάη νά τόν βρή θά πνιγόταν. Η Οσία Ειρήνη η Χρυσοβαλάντου, η Ηγουμένη, τήν έβλεπε σ αυτήν τήν κατάσταση, έκλαιγε καί έλεγε:·

- Αλλοίμονο σέ μένα τήν αθλία, διότι διά τήν αμέλειαν των βοσκών αρπάζουν οι λύκοι τά πρόβατα. Αλλά, πονηρέ διάβολε, άδικα κοπιάζεις. Ο Χριστός δέν θά σέ αφήση νά καταπιής τήν αμνάδα μου.

Τότε συγκέντρωσε όλη τήν αδελφότητα καί τίς δίδαξε νά φυλάγωνται από τίς πανουργίες του δαίμονος. Διέταξε κατόπιν νά νηστέψουν όλες όλη τήν εβδομάδα καί νά προσεύχωνται. Νά κάμνουν δέ διά τήν πάσχουσαν αδελφήν, κάθε μέρα χίλιες μετάνοιες. Ετσι προσευχόταν η κάθε μία στό κελλί της.

Τήν τρίτη νύχτα βλέπει η Αγία Ειρήνη εκεί πού προσευχόταν, τά μεσάνυχτα, μπροστά της τόν Μέγαν Βασίλειον, πού της είπε:

-Γιατί μάς ονειδίζεις Ειρήνη, ότι αφήνομε καί γίνονται στήν πατρίδα μας τά φοβερά καί ανόσια μάγια; Οταν ξημερώση, πάρε τήν άρρωστη μαθήτριά σου καί νά τήν πάς εις τάς Βλαχέρνας. Εκεί θά έλθη νά τήν θεραπεύση η Μήτηρ του Δεσπότου Χριστού, πού έχει τή δύναμη.

Ο Αγιος αμέσως έγινε άφαντος. Η Αγία πήρε τήν πάσχουσα καί δύο αδελφές, τίς εναρετώτερες, καί πήγε στόν Ναό των Βλαχερνών. Εκεί προσευχόταν όλη τήν ημέρα μέ δάκρυα. Τό μεσονύκτιον όμως από τόν κόπον αποκοιμήθηκαν.

Τότε βλέπει στόν ύπνο της η Αγία πολύ λαό, πού ετοίμαζαν τούς δρόμους. Ηταν χρυσοφορεμένοι, ολόφωτοι καί ραντίζανε μέ ευωδέστατα άνθη καί εθυμίαζαν. Η Αγία τούς ρώτησε, γιατί έκαμναν τόση ετοιμασία. Εκείνοι αποκρίθηκαν:

- Η Μήτηρ του Θεού έρχεται. Ετοιμάσου καί σύ ν αξιωθής νά τήν προσκυνήσης.

Τότε έφτασε η Παντάνασσα. Τήν ακολουθούσε πλήθος αμέτρητο αστραπηφόρων, τό δέ θείο καί σεβάσμιο πρόσωπό της έχυνε τόση λάμψη, πού δέν μπορούσε νά τό βλέπη άνθρωπος. Οταν είδε όλους τούς εκεί αρρώστους η Παναγία, ήλθε καί στήν άρρωστη μαθήτρια της Ειρήνης. Η Ηγουμένη πέφτει στά πόδια της Παναγίας φοβισμένη καί έντρομη. Ακουσε όμως ότι η Θετόκος φώναξε τό Μέγαν Βασίλειον καί τόν ερώτησεν γιά τήν Ειρήνη, τί χρειαζόταν. Εκείνος της εξέθεσεν όλη τήν υπόθεση της νέας.

- Καλέστε τήν Αναστασία, είπεν η Παναγία.

Η Αγία Αναστασία η Φαρμακολύτρια έφθασε αμέσως. Τότε η Θεοτόκος της είπε:

- Πηγαίνετε στήν Καισάρεια μέ τόν Βασίλειο, εξετάστε μέ επιμέλεια καί νά θεραπεύσετε αυτήν τήν κόρη της, διότι σέ σένα ο Υιός καί Θεός μου χάρισε αυτήν τήν χάριν.

Κατόπιν προσκύνησαν τήν Παναγία η Αγ. Αναστασία καί ο Μέγας Βασίλειος καί ανεχώρησαν εσπευμένως νά εκτελέσουν τήν εντολή. Ακουσε δέ καί η Οσία Ηγουμένη μιά φωνή, πού της έλεγε·:

- Πήγαινε στό Μοναστήρι σου, εκεί θά θεραπευθή.

Όταν η Χρυσοβαλάντου ξύπνησε, φανέρωσε καί στίς άλλες μοναχές τό όραμα καί ανεχώρησαν χαρούμενες. Ηταν Παρασκευή καί τήν ώρα του Εσπερινού μαζεύτηκαν όλες στό Ναό. Η οσία τούς διηγήθηκε τήν οπτασία καί τίς διέταξε νά σηκώσουν μάτια καί χέρια στόν Ουρανό καί νά λέγουν από τήν καρδιά τους τό «Κύριε ελέησον».

Επειτα από πολλή ώρα προσευχής μέ δάκρυα, φάνηκαν στόν αέρα πετώντας η Αναστασία η Φαρμακολύτρια καί ο Μέγας Βασίλειος, ο οποίος της είπε:

- Απλωσε, Ειρήνη, τά χέρια σου. Δέξου αυτά καί μή μάς ονειδίζεις άδικα.

Αυτό της τό είπε, διότι η Οσία Χρυσοβαλάντου προσευχόταν στήν εικόνα του καί του έλεγε νά διώξη τούς Μάγους από τήν Καισάρεια. Άπλωσε τότε τά χέρια της καί πήρε ένα δέμα, πού ερχόταν από τόν αέρα καί τό οποίον εζύγιζε τρεις λίτρες.

Οταν όμως τό έλυσε, βρήκαν μέσα διάφορα μαγικά· σπάγγους, τρίχες, μολύβια, δεσίματα καί γραμμένα ονόματα δαιμόνων, ιδιαιτέρως όμως είχαν δύο μικρά αγαλματάκια από μολύβι. Τό ένα ήτο του ανδρός τό ομοίωμα καί τό άλλο της μοναχής. Οι μοναχές εθαύμασαν καί όλη τήν νύχτα ευχαριστούσαν τήν Θεοτόκον.

Τό πρωί έστειλε η Ηγουμένη στίς Βλαχέρνες δύο μοναχές καί τήν πάσχουσαν. Εδωσε συγχρόνως εις αυτές καί τά προαναφερθέντα μαγικά, καθώς καί λάδι μέ πρόσφορον, γιά νά λειτουργήση ο Προσμονάριος.

Αυτός μετά τήν θείαν Λειτουργίαν έχρισε τήν άρρωστη από τό λάδι της κανδήλας. Επειτα έβαλε τά μαγικά επάνω στά αναμμένα κάρβουνα. Τήν ώρα δέ πού καιγόταν εκείνα, λύνονταν καί τά αόρατα δεσμά της μοναχής. Ηλθε τότε στό μυαλό της καί δόξαζε τόν Θεόν, πού τήν απάλλαξε.

Οταν όμως διαλύθηκαν τελείως τά μολυβένια αγάλματα, έβγαιναν φωνές μεγάλες από τά κάρβουνα, όπως κάνουν οι χοίροι, όταν τούς σφάζουν.

Οσοι ήσαν παρόντες καί έβλεπαν καί άκουγαν αυτά, φύγανε έντρομοι, δοξάζοντες τόν Θεόν, πού κάμνει τέτοια θαυμάσια. Κατόπιν επέστρεψαν οι μοναχές στό Μοναστήρι καί διηγόνταν στίς άλλες τά συμβάντα. 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ευριπίδου: Ο δρόμος των μπαχαρικών Χρώματα κι αρώματα αναβλύζουν από κάθε γωνιά της Οτιδήποτε και να αναζητεί κανείς, από οποιαδήποτε κουζίνα του κόσμου είναι σίγουρο ότι θα το βρει στο «δρόμο των μπαχαρικών». Από τις αρχές του 20ου αιώνα, από την συμβολή της Ευριπίδου με την οδό Αιόλου μέχρι την πλατεία Κουμουνδούρου, συγκεντρώνονταν εμπορικά καταστήματα μπαχαρικών, εδώδιμων αποικιακών και ειδών τροφίμων σχετικών με τα εμπορεύματα της παρακείμενης Κεντρικής Αγοράς Αθηνών.

ΚΟΡΥΦΗ

Λεβάντα: περιγραφή & καλλιέργεια

Η λεβάντα είναι ένα δικότυλο φυτό που ανήκει στο γένος Lavandula, το οποίο περιλαμβάνει περίπου 28 είδη φυτών  που αυτοφύονται στις Παραμεσόγειες περιοχές , τη δυτική Ασία και την Ινδία. Είναι φυτά αειθαλή, φρυγανώδη και ιδιαίτερα αρωματικά. Τα πιο γνωστά είδη είναι η Lavandula spica (Λεβάντα η  σταχυώδης), L. stoechas (Λεβάντα η στοιχάς) ή , L. vera (Λεβάντα η γνήσια).

- Τα κλαδιά της εκπτύσσονται από τη βάση σε αστεροειδή διάταξη, έχουν όρθια ανάπτυξη και καλύπτονται από τριχίδια.
- Τα φύλλα είναι γραμμοειδή ή προμήκη, ακέραια ή με χείλη.
- Τα άνθη της είναι κυανά- μωβ και φύονται επάκρια στον βλαστό σε ταξιανθία στάχεως. Η ανθοφορία εμφανίζεται τέλος Άνοιξης με αρχές καλοκαιριού.
- Φυτό μέτριου ρυθμού ανάπτυξης, που ευδοκιμέι σε ηλιόλουστες θέσεις
- Προτιμά χώμα με καλή αποστράγγιση και Ph 6,5- 7,5. Δεν ευδοκιμεί σε εδάφη με πολλή υγρασίας, ενώ είναι ανθεκτική στην έλλειψη νερού. Ωστόσο δεν αντέχει συνθήκες ολοσχερούς ξηρασίας.
- Η παρουσία ασβεστίου στο χώμα αυξάνει το άρωμα των ανθών.
- Φυτεύετε το φθινόπωρο ή την άνοιξη και κάθε καλοκαίρι μετά το πέρας της ανθοφορίας κλαδεύετε τους βλαστούς κατά το 1/3 του μήκους τους.
- Πολλαπλασιάζεται με μόσχευμα 10-12 εκ. τον Αύγουστο και μεταφυτεύεται ως νεαρό φυτό την επόμενη Άνοιξη.
- Καλλωπιστική χρήση: για χαμηλούς φράχτες, για ασβεστούχα χαλικώδη εδάφη που δεν είναι εκμεταλλεύσιμα, για αρωματικούς κήπους.

συνταγή: ζάχαρη λεβάντας

Αν νομίζατε ότι η λεβάντα χρησιμοποιείται μόνο για να διώχνει το σκώρο από τη ντουλάπα σας είστε γελασμένοι. Οι gourmet κηπουροί ξέρουν πως τα λουλούδια της λεβάντας μπορούν να πρωταγωνιστήσουν στην κουζίνα τους! Ετοιμάστε ζάχαρη λεβάντας ανακατέβοντας μέσα σε γυάλινο βάζο 1 μέρος άνθη λεβάντας σε 10 μέρη κρυσταλλικής ζάχαρης. Αφήστε τα για 2 εβδομάδες και έπειτα πασπαλίστε με το αρωματικό αυτό άρτυμα τις τάρτες φρούτων, τις μαρμελάδες και τους λουκουμάδες! Η λεβάντα συνδυάζεται γευστικά με τα κρεμώδη τυριά (mascarpone, ricotta κ.λπ.), το δεντρολίβανο, το αρνί, το κοτόπουλο, την πάπια, τα αποξηραμένα φρούτα, το μέλι, τα γαλακτοκομικά προϊόντα (κρέμες) και τους ξηρούς καρπούς (καρύδια). Δεν έχετε παρά να πειραματιστείτε!

 

10 Χρήσεις για την υπέροχη Λεβάντα

Το ανθεκτικό αλλά ταπεινό φυτό της λεβάντας, περιέχει θεραπευτικές ιδιότητες που ωφελούν το μυαλό και το σώμα. Ανακαλύψτε πώς το δημοφιλές αυτό φυτό μπορεί να ανακουφίσει από την πίεση, την αϋπνία, την κατάθλιψη και πολλά άλλα! Η λεβάντα κάνει για τα πάντα!
Δείτε μερικές μόνο από τις εφαρμογές της που ακολουθούν.

Τα λουλούδια της λεβάντας (φρέσκα ή ξηρά) εκπέμπουν μια ισχυρή, αρωματική,
«ανεβαστική» μυρωδιά όταν τρίβονται στα δάκτυλά μας. Για να ανεβάσετε γρήγορα τη διάθεσή σας ή για στιγμιαία ανακούφιση απ’ το στρες, τρίψτε στα δάκτυλά σας μερικά άνθη και εισπνεύσατε τη μυρωδιά, αργά και βαθιά. Ο συνδυασμός της βαθιάς εισπνοής και εισπνοής της μυρωδιάς της λεβάντας θα σας ηρεμήσει από τη νευρική ένταση, την ανησυχία και τα συναισθήματα πανικού, εντός λίγων λεπτών.

Ένα χαλαρωτικό, κατευναστικό τσάι μπορεί να γίνει από τα λουλούδια. Απλά βάλτε ένα κουτάλι σούπας φρέσκων ή ξηρών λουλουδιών σε μία τσαγιέρα και χύστε βρασμένο νερό μέσα. Εμποτίστε για περίπου δέκα λεπτά. Αυτό το τσάι ηρεμεί τα νεύρα, καταπραΰνει το στομάχι και τη νευρική υπερένταση και υποβοηθά τον ύπνο.

Το αιθέριο έλαιο της λεβάντας, εφαρμόζεται όπως ένα άρωμα στα μαλλιά, το λαιμό, τα αυτιά ή άλλα μέρη σωμάτων. Μυρίζει περίφημα!

Προσθέστε μερικές σταγόνες ελαίου λεβάντας στο λουτρό σας ή στο σφουγγάρι για το ντους για έναν κατευναστικό καθαρισμό. Εάν δεν έχετε αιθέριο, προσθέστε μια γεμάτη χούφτα φρέσκων ή ξηρών.

Για να καταστήσετε τον ύπνο πιο αναπαυτικό, στάξτε μερικές σταγόνες λεβάντας στο μαξιλάρι σας.
Μια άλλη επιλογή είναι να τυλίξετε μια χούφτα ξηρών λουλουδιών σε ένα πάνινο σακούλι, να το δέσετε και να ρίξετε στη μαξιλαροθήκη σας.

Για να ανακουφίσετε ένα ηλιακό έγκαυμα, προσθέστε μερικές σταγόνες αιθέριου ελαίου σε νερό, μέσα σε ένα μπουκάλι ψεκασμού, και ψεκάστε το ηλιοκαμένο δέρμα.

Τυλίξτε μια χούφτα λουλουδιών λεβάντας σε ένα τετράγωνο πανί και δέστε με κορδόνι. Μπορείτε επίσης να στάξετε μερικές σταγόνες αιθέριου ελαίου πάνω στο σακούλι για πρόσθετη αρωματοθεραπευτική δράση. Ρίξτε το σακούλι στο στεγνωτήριό σας για να δώσετε στα ρούχα σας μία απίστευτη μυρωδιά. Αυτό θα φρεσκάρει μέχρι και 25 γεμίσματα του στεγνωτηρίου!

Εφαρμόστε σταγόνες αιθέριου ελαίου πάνω στα τσιμπήματα εντόμων, τα κοψίματα και γδαρσίματα. Η λεβάντα είναι πολύ αντισηπτική και καταστρέφει τα μικρόβια που μπορούν να προκαλέσουν μολύνσεις.

Εμποτίστε φρέσκα ή ξηρά λουλούδια σαν για να κάνετε ένα τσάι. Αλλά αντί να το πιείτε, τον αφήνετε να δροσίσει και το χρησιμοποιείτε ως ξέβγαλμα των μαλλιών, για να μειώσει την πιτυρίδα.

Τα κονιορτοποιημένα λουλούδια μπορούν να προσθέσουν μια μοναδική και ευχάριστη γεύση σε σαλάτες, κρέμες, μαρμελάδες, ζελέ και μπισκότα. Είναι ένα μαγειρικό, συστατικό συγγενές με τη μέντα, τη φασκομηλιά, τη μαντζουράνα και το θυμάρι και μπορεί να χρησιμοποιηθεί με τον ίδιο τρόπο με αυτά τα βότανα. Η λεβάντα είναι τόσο ευπροσάρμοστη στην κουζίνα, που ουσιαστικά οποιοσδήποτε πειραματισμός με αυτήν, θα παραγάγει πολύ καλά αποτελέσματα.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Σούπερ τροφή ο σφένδαμος

Το σιρόπι σφενδάμου, πραγματικός θεσμός στον Καναδά (χρησιμοποιείται πολύ ως συνοδευτικό στις τηγανίτες και τις κρέπες, ενώ το φύλλο του δέντρου στολίζει τη σημαία της χώρας) και διαθέτει θεραπευτικές ιδιότητες, παρόμοιες με αυτές του μύρτιλου, του πράσινου τσαγιού και άλλων «σούπερ τροφών» του είδους, όπως αποκαλύπτει επιστημονική μελέτη που παρουσιάστηκε πρόσφατα. «Ανακαλύψαμε ότι διάφορα συστατικά του διαθέτουν αντιοξειδωτικές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες, που έχουμε ήδη δει να δρουν κατά του καρκίνου, των διάφορων τύπων διαβήτη και των βακτηριολογικών λοιμώξεων», σημειώνει ο Ναβίντρα Σίραμ, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Ρόουντ Αϊλαντ των ΗΠΑ, υπεύθυνος της έρευνας. Προσθέτει, μάλιστα, ότι οι πολυφαινόλες αυτού του εκχυλίσματος με το χρυσαφί χρώμα πιθανόν να συμβάλλουν και στη σταθεροποίηση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα των διαβητικών, αναστέλλοντας την ενεργοποίηση των ενζύμων που θεωρούνται υπεύθυνα για την ασθένεια. Οι επιστήμονες, οι οποίοι μελέτησαν διεξοδικά το εκχύλισμα σφενδάμου του Κεμπέκ, εντόπισαν συνολικά 54 ευεργετικά συστατικά, από τα οποία πέντε ήταν εντελώς άγνωστα. Σε ένα από τα πέντε αυτά συστατικά δόθηκε η ονομασία κεμπεκόλη, προς τιμήν της γαλλόφωνης επαρχίας του Κεμπέκ, η οποία είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός του εκχυλίσματος παγκοσμίως. Τα νέα μόρια που ανακαλύφθηκαν ίσως βοηθήσουν τους χημικούς να παρασκευάσουν καινούρια φάρμακα για διάφορες ασθένειες. Τα αποτελέσματα της έρευνας παρουσιάστηκαν στην ετήσια συνάντηση της American Chemical Society (Αμερικανική Ενωση Χημικών), στην Καλιφόρνια, και αναμένεται να δημοσιευτούν στο επόμενο τεύχος του περιοδικού «Journal of Functional Foods». Η έρευνα χρηματοδοτήθηκε από την Ομοσπονδία Παραγωγών Σφενδάμου του Κεμπέκ και από το υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικών Τροφίμων του Καναδά.

ΚΟΡΥΦΗ

 

Σχολείο για καλλιέργεια αρωματικών φυτών «Σχολείο» για την καλλιέργεια αρωματικών φυτών, όπως μέντας, βασιλικού, δενδρολίβανου, λεβάντας, έστησε το Πανεπιστήμιο Θεσσαλίας με σκοπό να αποκτήσουν την απαιτούμενη τεχνογνωσία νέοι παραγωγοί από την ευρύτερη περιοχή, όπως των Φαρσάλων, ενώ θα παρέχει και στήριξη στη διερεύνηση προώθησης των προϊόντων και σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

ΚΟΡΥΦΗ

Το σπαθοχορτο & σπαθολαδο

 

Το σπαθοχορτο ειναι ενα μικρο αυτοφυτο φυτο που βγαινει σε πολλα μερη της Ελλαδας, (οπως και σε αλλες χωρες βέβαια). Ειναι γνωστο απο την αρχαιοτητα. Το αναφερουν ο Γαληνος και ο Διοσκουριδης σαν επουλωτικο για πληγες και εγκαυματα. Πηρε δε το ονομα του, σπαθοχορτο, γιατι οι Αρχαιοι Σπαρτιατες το χρησιμποιουσαν για τις πληγες απο τα βέσπαθια. Ξεραμενα τα ανθη του, πινονται σαν τσαϊ και ειναι αντικαταθλιπτικο, καταπολεμα την αϋπνια, και επουλωνει το ελκος. Στην Αμερικη καλλιεργουνται 1000000 στρεματα με το εκπληκτικό αυτό φυτο ,που το χρησημοποιουν ως αντικαταθλιπτικο.
Το Σπαθολαδο εχει πολλες ιδιοτητες ωστόσο. Λογω τις ιδιοτητας του να αναπλαθει τα κυτταρα, ειναι αριστο επουλωτικο για πληγες και εγκαυματα, στα οποια εξαλειφει και τα σημαδια. Επισης ειναι εξαιρετικα αποτελεσματικο για τους ρευματισμους, για την ισχιαλγια, για τους κυρσους, και για καθε λογης σπυρακια και κρεατοελιες. Είναι επίσης εξαιρετικό και για εξωτερικη χρηση, αλλα δεν βλαπτει και εαν καποιος το πιει ( γινεται απο αγνο λαδι ελιας και ανθη του βοτανου! ) Σαν ποσιμο χρεισιμοποιουνται τα ξεραμενα ανθη του βοτανου, βρασμενα σαν τσαϊ. Κανει καλο στους πονους του στομαχου, στο ελκος, και στην καταθλιψη. Το φυτο εκει που καλιεργειται, χρισημευει κυριως για αντικαταθλιπτικο, και κατα της αυπνιας. Ετσι μπορει καποιος να πιει και το σπαθολαδο, απλως η γευση του δεν ειναι και η καλυτερη..;);)
Στη Γερμανια συνταγολογειται εδω και πολλα χρονια ως αντικαταθλιπτικο!
Είναι ο καιρός του για μάζεμα..από οσο γνωρίζω βρίσκει κανείς πολύ εύκολα στην περιοχή μας, οπότε τέλη του μηνός αρχές του επομένου μήνα..κάντε όλοι εναν ομορφο περιπατο με τους αγαπημενους σας φιλους και μαζεψτε λιγο ..ενα καλο ματσακι..φρεσκο ομως..μεσα σε 1,5 λιτρο καλου ελαιολαδου..κατα προτίμηση αγουρελαίου ειτε εξτρα παρθένου..ειναι ετοιμο να το αφήσετε στο μπαλκόνι σας εξω στον ήλιο για 40 ημερες μεχρι να γινει εντελως κοκκινο! Και ειναι ετοιμο για το φαρμακειο του νοικοκυριού σας ! Ειναι εξαιρετικο δε να σημειωθει για εγκαυματα απο πανες..συγκαμματα για μικρα μπεμπε..εντελως αγνο..διχως το παραμικρο ιχνος χημικων προσθετων, παραμπενς και αλλων επιβαρυντικων στοιχειων..καλη επιτυχια λοιπον..και καλη ανταμωση στους αγρους για το μαζωμα του!

Σπαθόλαδο: Το γιατρικό των Αρχαίων Σπαρτιατών κατακτά τις ΗΠΑ

Τις ευεργετικές ιδιότητες του σπαθόλαδου, το οποίο χρησιμοποιούσαν οι αρχαίοι Σπαρτιάτες για να θεραπεύσουν τις πληγές τους μετά τις μάχες, ανακάλυψαΣπαθόλαδο: Το γιατρικό των Αρχαίων Σπαρτιατών κατακτά τις ΗΠΑν οι Αμερικανοί. Το συγκεκριμένο προϊόν κάνει θραύση το τελευταίο διάστημα στις ΗΠΑ με πολλούς να υποστηρίζουν ότι συμβάλλει στην αντιμετώπιση της κατάθλιψης. Οι αρχαίοι Σπαρτιάτες, το χρησιμοποιούσαν προκειμένου να θεραπεύσουν τις πληγές τους μετά τις μάχες, αλλά και το έλκους του στομάχους και την κατάθλιψη. Το φυτό αυτό διακρίνεται, όχι μόνο για το έντονο κίτρινο χρώμα του, αλλά και για τις πολλές θεραπευτικές του ιδιότητες αντισηπτικές, αντιοξειδωτικές, αντιφλεγμονώδεις, στυπτικές και επουλωτικές, ενώ βοηθά σημαντικά στην αντιμετώπιση της ισχιαλγίας, των ρευματικών πόνων και των πόνων των αρθρώσεων κι έχει άριστες επουλωτικές ιδιότητες. Το σπαθόλαδο, αποτελείται κυρίως από το σπαθόχορτο (γνωστό και ως βαλσαμόχορτο), το οποίο ανθίζει κάθε Μάιο για έναν μήνα και έχει ιδιότητες αντικαταθλιπτικού. Ο τρόπος παρασκευής του, δεν είναι γνωστός στο ευρύ κοινό, ωστόσο στην Ελληνική επαρχεία το χρησιμοποιούσαν για διάφορα μικροπροβλήματα υγείας.

Το σπαθόχορτο από το 1997, έχει εξαπλωθεί στις ΗΠΑ όπου καταγράφει υψηλές πωλήσεις, ύστερα από σχετικό πρόγραμμα του ABC News, καθώς αποτέλεσε το εναλλακτικό «πρόζακ» για την ήπια και μέτρια κατάθλιψη, αλλά και στη Γερμανία όπου χρησιμοποιείται ως αντισπασμωδικό αλλά και για την αντιμετώπιση αϋπνιών, συνίσταται από τους γιατρούς για την καταπολέμηση της μελαγχολίας. 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Χαμομήλι αγνό και θαυματουργό! ΑΠΟ ΤΗ ΜΑΡΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ

Πασίγνωστο και αγαπητό ήδη από τα αρχαία χρόνια για τις πάμπολλες θεραπευτικές του ιδιότητες και το πλήθος των ευεργετικών συστατικών του, το χαμομήλι το ευγενές, (Chamaemelum Nobile όπως είναι η επιστημονική του ονομασία), θεωρείται φίλος των μωρών και των ηλικιωμένων αλλά και όσων πάσχουν από ευσυγκινησία, θλίψη, άγχος, υπερένταση, αϋπνία. 

Χίλιες και μία χρήσεις!
Χρησιμοποιείται για δυσπεψίες, δερματικούς ερεθισμούς, τσιμπήματα εντόμων, νευράκια και πόνους κολικών ή οδοντοφυΐας μωρών και παιδιών.

Καταπολεμά: αναφυλαξία, φαγούρα, δερματικά.

Είναι εφιδρωτικό, αντιπυρετικό, βακτηριοκτόνο, παυσίπονο, ηρεμιστικό και καταπολεμά πονοκεφάλους, ζαλάδες, νευραλγίες. (λόγω των σαλικυλικών που περιέχει και η ασπιρίνη).

Οι αντισηπτικές του ιδιότητες προστατεύουν από προβλήματα του πεπτικού και μολύνσεις του βλεννογόνου.

Κατά τους ερευνητές του Imperial College Λονδίνου, η κατανάλωση χαμομηλιού προκαλεί την εμφάνιση ουσιών (π.χ. γλυκίνη) που καλμάρουν τους μυϊκούς σπασμούς και καταπολεμούν τις φλεγμονές.

Συστήνεται για: κρυολογήματα, ακμή, κολίτιδα, στομαχικά έλκη. Τις μαλακτικές του ιδιότητες αξιοποιούν οι βιομηχανίες φαρμάκων και καλλυντικών για τις ευαίσθητες επιδερμίδες και ξηροδερμίες.

Το φρέσκο είναι καλύτερο!
Το φρέσκο χαμομήλι ωφελεί περισσότερο, ιδιαίτερα αν το μαζέψετε μόνοι σας από την εξοχή, αποφεύγοντας αυτό που φύεται στις άκρες των δρόμων, που είναι γεμάτο από τις βλαβερές ουσίες των εξατμίσεων. Θα διαπιστώσετε πως έστω κι ένα λουλουδάκι, φρέσκο ή αποξηραμένο στο σπίτι, έχει δυνατότερο άρωμα από ένα σακουλάκι εμπορίου, ξεχασμένο στα ράφια.

Αποξήρανση από... σπίτι
Κόβουμε τα ανθάκια από τους βλαστούς, τα στρώνουμε αραιά σε χαρτί κουζίνας και τα αφήνουμε σε μέρος σκιερό και αεριζόμενο να αποξηρανθούν, ώστε να διατηρήσουν το χρώμα και τη χημική τους σύνθεση (τα γυρίζουμε κάθε 2-3 μέρες). Κατόπιν τα κλείνουμε σε γυάλες μέσα στο ντουλάπι. Διατηρούν πλήρεις ιδιότητες επί ένα χρόνο.

Αντενδείξεις
Αν και θεωρείται ασφαλές βότανο, πρέπει να το αποφεύγουν οι έγκυες (είναι εμμηναγωγό), όσοι πάσχουν από άσθμα και όσοι έχουν αλλεργία σε μαργαρίτες ή χρυσάνθεμα. Σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να προκαλέσει εμετό. Καλό είναι να το αποφεύγουν όσοι παίρνουν αντιπηκτικά, βαρβιτουρικά, αντισπασμωδικά, υπνωτικά, αντικαταθλιπτικά, αντιισταμινικά, αντισυλληπτικά, ηρεμιστικά (όπως Βάλιουμ) ή άλλα ηρεμιστικά βότανα. Είναι ασύμβατο με το αλκοόλ.

Ιδέες με... χαμομήλι!

Για κολικούς εντέρων και τυμπανισμό: έγχυμα χαμομηλιού και μαραθόσπορου.

Για μεταξένια μαλλιά ξέβγαλμα στο λούσιμο.

Τέλειο χαρμάνι για στρες, κόπωση, αϋπνία, κακή διάθεση με: χαμομήλι, λυκίσκο, τίλιο, ρολογιά, μαντζουράνα, βάλσαμο.

Απολαυστικό τσάι χαμομηλιού & κρόκου
Σε 1 κούπα βραστό νερό μουλιάζουμε 1½ γεμάτη κουταλιά χαμομήλι και 3-4 «κλωστές» κρόκου. Σε 10' σουρώνουμε και... να ένα υπέροχο ρόφημα, με χρυσαφί χρώμα, πικάντικο άρωμα, «γεμάτη» γεύση και μοναδικές... χάρες, αφού στις ιδιότητες του χαμομηλιού προστίθενται και αυτές του κρόκου: τονωτικό καρδιάς και πνευματικής διαύγειας και... εχθρός της χοληστερίνης!

Κρέμα χαμομηλιού

Υλικά:

2-3 κουταλιές σούπας νισεστέ (άνθος αραβοσίτου)

5-6 κουταλιές ζάχαρη

750 γρ. φρέσκο γάλα πλήρες

1 κούπα τσάι χαμομηλιού - κρόκου

2 κουταλιές χοντροκομμένο φιστίκι Αιγίνης

Εκτέλεση: Διαλύουμε καλά τη ζάχαρη και το νισεστέ στο τσάι. Ζεσταίνουμε το γάλα σε χαμηλή φωτιά και προσθέτουμε το μείγμα του τσαγιού, ανακατεύοντας συνεχώς ώσπου να αρχίσει να πήζει. Μοιράζουμε σε 4 μπολ και, αφού κρυώσει, το βάζουμε στο ψυγείο. Έπειτα από δύο-τρεις ώρες σερβίρουμε, πασπαλισμένο με το φιστίκι.

Δοκιμάστε το!

Φτιάξτε έγχυμα (τσάι): σε καυτό νερό ρίχνουμε 2 κουταλάκια χαμομήλι, το αφήνουμε να μουλιάσει (10-15'), σουρώνουμε και το πίνουμε έως 3 φορές την ημέρα, ανάμεσα στα γεύματα.

Ιδανικό για γαργάρες/μπουκώματα: ειδικά στις περιπτώσεις με πονόλαιμο, άφθες, ερεθισμένα ούλα από μολύνσεις ή εξαγωγή δοντιών.

Τέλειο για εντριβές: Ζεσταίνουμε σε χαμηλή φωτιά σε μικρό σκεύος 3-4 κουταλιές ελαιόλαδο. Προσθέτουμε 2-3 κουταλιές άνθη χαμομηλιού, τα αφήνουμε να βγάλουν το έλαιό τους, σουρώνουμε με γάζα, κάνουμε ελαφριά εντριβή στην κοιλίτσα των μωρών και... αντίο κολικοί! Επίσης καλμάρει πόνους στομάχου, τυμπανισμού και κολικών παιδιών και ενηλίκων.

Και στο μπάνιο: Ρίξτε 200 γρ. άνθη στην μπανιέρα, για κουρασμένους μυς, εκτεταμένους δερματικούς ερεθισμούς ή για να καλμάρουν οι αιμορροΐδες. Προσθέτοντας 2 κούπες έγχυμα στο βραδινό μπάνιο των ανήσυχων μωρών και παιδιών, τα προετοιμάζετε για ύπνο ελαφρύ.

Κάνει και για πλύσεις: είναι ιδανικό για την ευαίσθητη γυναικεία περιοχή.

Σαν κομπρέσα: Αφήνουμε 1-2 κουταλιές χαμομήλι να μουλιάσει σε ½ κούπα βραστό νερό (για 10'). Το πολτοποιούμε, το βάζουμε πάνω σε γάζα και το τοποθετούμε στο πονεμένο μέρος (μώλωπες, πιασμένους μυς, κράμπες, τσιμπήματα εντόμων).

Και μάσκα antistress: σε ένα μπολ διαλύουμε ένα κουταλάκι μέλι και έναν κρόκο αβγού με 2 κουταλιές χλιαρό έγχυμα χαμομηλιού. Απλώνουμε σε καθαρό πρόσωπο, αφήνουμε για 10', ξεβγάζουμε με χλιαρό νερό και... ακτινοβολούμε φρεσκάδα!

Χαμομήλι: ένα βότανο με θεραπευτικές και καλλυντικές ιδιότητες

Οι αντισηπτικές του ιδιότητες προστατεύουν από προβλήματα του πεπτικού και μολύνσεις του βλεννογόνου

Χαμομήλι το ευγενές: chamaemelum nobile. Γνωστό από τα χρόνια της αρχαιότητας για τις θαυματουργές – κυρίως καταπραϋντικές - ιδιότητες του, το βότανο αυτό δεν πρέπει να λείπε από το ντουλάπι του σπιτιού, καθώς χρησιμεύει δια πάσα νόσον. Δεν μπορείτε να χωνέψετε; Υποφέρετε από φαγούρα; Δυσκολεύεστε να κοιμηθείτε; Το χαμομήλι ανακουφίζει από έντονα συναισθηματικά προβλήματα, ηρεμεί το νευρικό σύστημα, έχει αντιβακτηριδιακές και αντιφλεγμονώδεις δράσεις, βοηθά σε περιπτώσεις έλκους, κολικούς εντέρων και τυμπανισμό, συμβάλλει στην ανακούφιση των παιδιών από τους πόνους της οδοντοφυίας. Οι αντισηπτικές του ιδιότητες προστατεύουν από προβλήματα του πεπτικού και μολύνσεις του βλεννογόνου. Το άνθος χαμομηλιού είναι πολύτιμο για εντριβές, δρα μάλιστα ιδιαίτερα αποτελεσματικά στους κοιλόπονους των μωρών. Ζεστάνετε σε χαμηλή φωτιά 3-4 κουταλιές ελαιόλαδου και προσθέστε 2-3 κουταλιές χαμομηλιού, αφήνοντας το να αποβάλει το έλαιο του. Σουρώστε και έχετε στα χέρια σας ένα ισχυρό θεραπευτικό μέσο για μικρούς και μεγάλους. Συνιστάται για πλύσεις στη γενετήσια περιοχή, καθώς έχει αντισηπτικές ιδιότητες, ενώ μπορεί να ανακουφίσει οιδήματα, τσιμπήματα εντόμων και μώλωπες (το αφήνουμε να μουλιάσει σε βρασμένο νερό, για διάστημα 10 λεπτών). Και ο κατάλογος δεν έχει τέλος, αφού μπορείτε να το χρησιμοποιήσετε ακόμη και στο λούσιμο (ξέβγαλμα), κάνει μεταξένια τα μαλλιά.
Καλλυντικές ιδιότητες
Αν έχετε φυσικά ξανθά μαλλιά και θέλετε να ενισχύσετε το χρώμα τους χωρίς την χρήση βλαβερών χημικών συστατικών, λουστείτε (ειδικά τώρα, το καλοκαίρι) με αφέψημα χαμομηλιού. Το αποτέλεσμα είναι εντυπωσιακό.
Το βότανο αυτό μπορεί να σας χρησιμεύσει ακόμη και ως ντεμακιγιάζ. Αν δεν έχετε στην τουαλέτα σας γαλάκτωμα καθαρισμού, φτιάξτε μείγμα με 2 κουταλιές γάλα και 2 κουταλιές από αφέψημα χαμομηλιού. Βάλτε το σε βαμβάκι ή κατευθείαν στο πρόσωπο σας.
Αν υποφέρετε από μαύρους κύκλους ή πρησμένα μάτια, τοποθετήστε κομπρέσες χαμομηλιού (αφού κρυώσει) στην ευαίσθητη αυτή περιοχή για 10 λεπτά.
Ποιοί πρέπει να το αποφεύγουν
Οι έγκυες _ θεωρείται εμμηναγωγό.
Οι αλλεργικοί σε μαργαρίτες και χρυσάνθεμα.
Οι πάσχοντες από άσθμα.
Οι πάσχοντες από έλλειψη σιδήρου. Μπορεί να επηρεάσει την απορρόφηση σιδήρου από το έντερο.
Όσοι ακολουθούν φαρμακευτική αγωγή με αντικαταθλιπτικά, ηρεμιστικά, υπνωτικά, και άλλα συναφή σκευάσματα.
Όσοι αγαπούν το αλκοόλ.
 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Βασιλικός: Δροσερός και πιπεράτος ΚΕΙΜΕΝΑ ΜΑΡΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ

Ήρθε από την Ανατολή, εγκαταστάθηκε στη Μεσόγειο, απλώθηκε σύντομα στο Βορρά και ταξίδεψε με τον Κολόμβο στο Νέο Κόσμο. Ιταλοί και Έλληνες τον αγαπούν όσο κανένα άλλο αρωματικό, για το... βαρύ γλυκό άρωμά του και την πιπεράτη όσο και δροσερή του γεύση. Ήρθε από την Ανατολή, εγκαταστάθηκε στη Μεσόγειο, απλώθηκε σύντομα στο Βορρά και ταξίδεψε με τον Κολόμβο στο Νέο Κόσμο. Ιταλοί και Έλληνες τον αγαπούν όσο κανένα άλλο αρωματικό, για το... βαρύ γλυκό άρωμά του και την πιπεράτη όσο και δροσερή του γεύση.

Το καλύτερο φλερτ Οι ποικιλίες του βασιλικού ξεπερνούν τις 60 ? μικρόφυλλος, πλατύφυλλος, γιγαντόφυλλος, πράσινος, πρασινομόβ, μοβ-μαύρος. Όσο πιο σκούρος, τόσο πιο πιπεράτος σε άρωμα και γεύση. Στο... φλερτ με τη βασίλισσα του καλοκαιριού, την ντομάτα, τον συναγωνίζεται ο μαϊντανός, που πάει με όλα, αλλά ωχριά μπροστά στις χάρες του βασιλικού, που εξιτάρουν τις αισθήσεις.

Οι συμπάθειες & οι αντιπάθειές του Ο βασιλικός δεν μπλέκει με τα αρωματικά του βουνού (ρίγανη, θυμάρι, θρούμπι), αλλά τα αντικαθιστά επάξια! Με το στιβαρό του άρωμα κόβει τη μυρωδιά των λευκών τυριών, εξευγενίζει το σκόρδο, γίνεται εξωτικός με κάρδαμο, γαρίφαλο ή μοσχοκάρυδο, δεν πολυπάει με βανίλια ή κανέλα, ενώ συνοδεύει... ιπποτικά την αέρινη, λεμονάτη λουίζα! Το τσάι του είναι άριστο ορεκτικό. Αρωματίζει εκλεκτά ξίδια, λάδια και κρασιά, ποτά χωρίς άρωμα (ρακή, βότκα) και δίνει στα σπιτικά ηδύποτα αρωματική και γευστική σπιρτάδα, μαζί με μια ανεπαίσθητη πικράδα, για να μη λιγώνουν.

Για να γίνει φουντωτός & καμαρωτός
Είναι φυτό μονοετές, ζει από άνοιξη έως και φθινόπωρο.

Φυτεύεται με σπόρους, όμως είναι καλύτερο να αγοράσετε φιντάνια από φυτώρια και να μεταφυτέψετε 2-3 μαζί σε πλατιά γλάστρα. Έτσι θα αποκτήσετε ένα φουντωτό φυτό, που πιάνει εύκολα και αναπτύσσεται γρήγορα κάτω από τον ήλιο με άφθονο πότισμα.

Για να φουντώσει, κόβετε λυγερά κλωνάρια που, αν τα βάλετε στο νερό, σε 1-2 εβδομάδες θα αναπτύξουν ρίζες και μπορούν να φυτευτούν.

Ιούλιο-Αύγουστο ο βασιλικός "στολίζεται" με άσπρα ή άσπρα-μοβ ανθάκια. Για να μην "ξυλιάσει", πρέπει να κόβονται οι ανθισμένες κορυφές.

Από Σεπτέμβριο κυκλοφορεί ο "χειμωνιάτικος" βασιλικός, που με φροντίδα αντέχει έως τις γιορτές.

Πώς θα τον συντηρήσεις Συλλέγεται - πριν και κατά την ανθοφορία -, πλένεται, στεγνώνεται και, όταν αποξηρανθεί, φυλάσσεται μέσα σε βάζα, στα ντουλάπια.

Γεμίζουμε καθαρές γυάλες με πλυμένα και καλοστεγνωμένα πλατιά φύλλα βασιλικού, τα σκεπάζουμε με λάδι και τα διατηρούμε στο ψυγείο.

Φυσικές συνταγές Για τον πονοκέφαλο: 2-5 σταγόνες αιθέριο έλαιο, συν 1 κουταλάκι μέλι μέσα σε λίγο νερό.

Για την ψύξη στο κεφάλι: εισπνοές καυτού αφεψήματος.

Για τους πονεμένους μυς: μασάζ με λίγες σταγόνες αιθέριο έλαιο διαλυμένες μέσα σε αμυγδαλέλαιο.

Για τη φαγούρα: κοπανισμένα φύλλα σε γάζα, που τοποθετείται πάνω στο ερεθισμένο δέρμα.

Για τα τσίμπημα εντόμων/σκορπιών: τρίψτε νωπά φύλλα πάνω στο τσίμπημα.

Αντενδείξεις Η συχνή χρήση προκαλεί λήθαργο και μειώνει την αυτοσυγκέντρωση.

Η απευθείας χρήση του αιθέριου ελαίου πάνω στο δέρμα μπορεί να το ερεθίσει, ενώ η μεγάλη ποσότητα μπορεί να προκαλέσει έως και έγκαυμα. Διαλύστε το αιθέριο έλαιο πάντα σε έλαιο βάσης (π.χ. αμυγδαλέλαιο).

Να μη λαμβάνεται κατά την εγκυμοσύνη.

Βασιλιάς και στην κουζίνα

Ταλιατέλες με βασιλικό
Συνταγή-αστραπή

ΥΛΙΚΑ για 4 άτομα

2 πακέτα πέστροφα καπνιστή

1 πακέτο ταλιατέλες

1 κουτί κρέμα γάλακτος (15% λιπαρά)

1 βαζάκι χαβιάρι σολομού (μαύρο ή κόκκινο)

1 σκελίδα ψιλοκομμένο σκόρδο

1 κούπα ψιλοκομμένος βασιλικός

λίγο ρούμι (προαιρετικά)

100 γραμμ. τριμμένη παρμεζάνα

φρεσκοτριμμένο πιπέρι/μοσχοκάρυδο, ελάχιστο αλάτι

* Σιγοβράστε την κρέμα γάλακτος μαζί με το σκόρδο και το βασιλικό, προσθέστε τα φιλέτα πέστροφας σε κομμάτια 4-6 εκ., ραντίστε με ρούμι, αφήστε 5-7 λεπτά και αποσύρετε από τη φωτιά. Προσθέστε πιπέρι, μοσχοκάρυδο και ελάχιστο αλάτι. Περιχύστε με τη σάλτσα τις ταλιατέλες, προσθέστε το χαβιάρι σολομού και τριμμένη παρμεζάνα και στολίστε με κλωναράκι βασιλικού.

Πέστο Τζενοβέζε
Απογειώνει τις αισθήσεις

ΥΛΙΚΑ για 3-4 άτομα

1 πακέτο σπαγγέτι

2-3 σκελίδες σκόρδο

1 κούπα βασιλικός

1/2 κούπα κουκουνάρι

3/4 κούπας παρθένο ελαιόλαδο (καλύτερα αγουρέλαιο)

1 κούπα τριμμένη παρμεζάνα nαλατοπίπερο

* Στο γουδί ή στο μούλτι πολτοποιούμε τα υλικά, ώσπου να γίνουν μια ενιαία σάλτσα, την οποία προσθέτουμε πάνω από τα μόλις βρασμένα αλ ντέντε σπαγγέτι.

Ενδιαφέρουσα παραλλαγή: 3/4 κούπας βασιλικό, 1/3 κούπας μαϊντανό, 1/4 κούπας ανάλατο ηλιόσπορο ή 1/4 κούπας φουντούκια μακαντέμια, για γεύση... Χαβάης!

ΚΑΙ ΓΕΥΣΤΙΚΑ ΚΟΛΠΑ Με μπόλικο βασιλικό, κιμά, ντομάτα και σκόρδο γίνεται μια... αχτύπητη μπολονέζ.

Απολαυστική ανάπαυλα από τη χωριάτικη, η σαλάτα βασιλικού, ντομάτας, μοτσαρέλας, με παρθένο ελαιόλαδο, ήπιο ξίδι από κρασί (όχι μπαλσάμικο) και 1 μικρό ποτηράκι με γκράπα.

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΤΡΙΤΗ ΠΑΓΚΟΣΜΙΩΣ Η ΕΛΛΑΔΑ ΣΕ ΕΝΔΗΜΙΚΑ ΦΥΤΑ, ΕΧΕΙ ΑΦΗΣΕΙ ΤΗ ΒΙΟΜΗΧΑΝΙΑ ΦΥΣΙΚΩΝ ΚΑΛΛΥΝΤΙΚΩΝ ΕΡΜΑΙΟ ΣΤΗ ΓΡΑΦΕΙΟΚΡΑΤΙΑ, ΤΗΝ ΑΔΡΑΝΕΙΑ, ΤΗΝ ΠΟΛΥΝΟΜΙΑ ΚΑΙ ΤΗ ΔΙΑΦΘΟΡΑ

Ανθηρή η αρωματική χλωρίδα, μαραμένη η αξιοποίησή της

Μολονότι η Ελλάδα διαθέτει χιλιάδες αρωματικά φυτά και βότανα και θα μπορούσε να είναι σήμερα παγκόσμιος κολοσσός στη βιομηχανία φυσικών καλλυντικών, μόλις τις τελευταίες δεκαετίες έβαλε πλώρη, πρώτα για να πείσει την ελληνική αγορά κι έπειτα για να διεισδύσει στις διεθνείς, έχοντας απέναντί της γιγάντιες πολυεθνικές εταιρείες, που κυριαρχούν στα συμβατικά καλλυντικά.

Εξαιτίας της κυριαρχίας της χημείας στον 20ό αιώνα, το ενδιαφέρον του αγροτικού πληθυσμού για τα αρωματικά φυτά και βότανα για πολλά χρόνια παρέμενε περιορισμένο και μόνο για οικιακή χρήση, κυρίως για αφεψήματα και όχι για καλλυντικά. Το ενδιαφέρον για τα αρωματικά βότανα και φυτά αναζωπυρώθηκε τα τελευταία χρόνια με την αλλαγή νοοτροπίας που οδήγησε στην ορθολογικότερη εκμετάλλευση των φυσικών πόρων και στον περιορισμό της χρήσης χημικών πρόσθετων στην κοσμητολογία.

Βιοποικιλότητα

Η χώρα μας είναι απ'τις πλουσιότερες της Ευρώπης και του κόσμου σε βιοποικιλότητα, εξηγεί η Ελένη Μαλούπα, ερευνήτρια του ΕΘΙΑΓΕ, υπεύθυνη του Βαλκανικού Βοτανικού Κήπου Κρουσσίων και εθνική εκπρόσωπος για τη διατήρηση των αυτοφυών εκτός τόπου.

«Τα αυτοφυή φυτά της Ελλάδας είναι περίπου 6.000 φυτικά είδη και υποείδη, τα οποία αποτελούν σχεδόν το 50% των αυτοφυών φυτών της Ευρώπης! Εξ αυτών, τα 700 είδη είναι ενδημικά, δηλαδή δεν τα βρίσκουμε πουθενά αλλού στον κόσμο, ενώ περίπου 20% είναι αρωματικά ή και φαρμακευτικά φυτά. Σημαντικός αριθμός των ελληνικών φυτικών ειδών παρουσιάζουν πτητικά συστατικά, που κυρίως ανήκουν στην ομάδα των τερπενίων και είναι υπεύθυνα για τις αρωματικές τους ιδιότητες», λέει.

Στην Αγγλία ευδοκιμούν μόλις 800 είδη και υποείδη φυτών και η Ελλάδα είναι η 3η χώρα σε παγκόσμια κατάταξη, δεδομένου του αριθμού ενδημικών φυτών, ανάλογα με το γεωγραφικό της μέγεθος!

Βεβαίως, η απουσία πολιτικής βούλησης και στρατηγικού σχεδιασμού για δεκαετίες, σε συνδυασμό με τα γνωστά βαρίδια της ελληνικής πραγματικότητας (γραφειοκρατία, πολυνομία, προβλήματα στην αδειοδότηση), άφησε στην τύχη τους και χωρίς κατάρτιση τους αγρότες, που θα μπορούσαν σήμερα να έχουν ένα αξιοπρεπές εισόδημα από καλλιεργήσιμα ελληνικά αρωματικά βότανα και φυτά. Το μέγεθος της ελληνικής αγοράς είναι 5 φορές μικρότερο από το μέσο ευρωπαϊκό, ενώ ανοιχτή πληγή παραμένει η παράνομη συλλογή ελληνικών βοτάνων από ξένες εταιρείες, μέσω τρίτων.

Μελέτη

Βοτανοσυλλέκτες, παραγωγοί, γεωπόνοι, φυτωριούχοι ώς και βιομήχανοι παλεύουν μόνοι τους σε μια παγκοσμιοποιημένη αγορά άκρως ανταγωνιστική, όπου οι τρίτες χώρες εισέρχονται με κακής ποιότητας προϊόντα, κοστίζουν όμως 10 φορές λιγότερο, είτε διότι δεν είναι βιολογικά είτε λόγω μεροκάματων πείνας.

Το 2002, έγινε ολοκληρωμένη μελέτη απ'το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο και το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας για τις «Επενδυτικές δυνατότητες των αρωματικών φυτών». Εκτοτε, ελάχιστα πράγματα άλλαξαν όσον αφορά τη δημιουργία υποδομών για ενδιαφερόμενους επενδυτές (παρατηρητήριο, βάση δεδομένων, θεσμικό πλαίσιο κ.λπ.). Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει συμβουλευτική υπηρεσία στον αγροτικό τομέα, παρ' ότι επίκειται να θεσμοθετηθεί, ενώ με τη μεταφορά αρμοδιοτήτων στις Περιφέρειες, υποστηρίζουν αγρότες, η ανοργανωσιά μεγάλωσε.

Κράτη, ακόμη και γειτονικά, παρεμβαίνουν σε διεθνείς εκθέσεις για τη συμμετοχή εταιρειών του κλάδου, παρέχοντας επιχορηγήσεις, υλικό, τεχνική υποστήριξη, κ.λπ. Στην Ελλάδα, τονίζουν παραγωγοί, συμβαίνει ακριβώς το αντίθετο. Το κόστος συμμετοχής σε εκθέσεις είναι δυσβάσταχτο με ό,τι αυτό συνεπάγεται για την ανταγωνιστικότητα και την εικόνα μας στη διεθνή αγορά.

Δειλά βήματα

Τις τελευταίες δεκαετίες έγιναν δειλά βήματα, στο πλαίσιο κυρίως της συμβολαιακής γεωργίας, δηλαδή από ιδιώτες-αγρότες, αγροτικούς συνεταιρισμούς και συλλέκτες βοτάνων, που υπογράφουν με ελληνικές εταιρείες ότι η παραγωγή τους θ'απορροφηθεί. Ο Αγροτικός Συνεταιρισμός Αρωματικών Φυτών Αγρινίου «Ανθήρ» συστάθηκε από Ομάδα Παραγωγών της περιοχής, αφού η καπνοκαλλιέργεια σταμάτησε. Η Ενωση Αγροτικών Συνεταιρισμών Ρεθύμνου έχει δημιουργήσει υποδομές για αρωματικά φυτά και βότανα, τα οποία προορίζονται για φαρμακευτική χρήση, οι μαστιχοπαραγωγοί της Χίου κι οι κροκοπαραγωγοί της Κοζάνης έχουν κάνει σημαντικά βήματα, ενώ υπάρχουν διάσπαρτοι ιδιώτες μικροί παραγωγοί.

Τα αρωματικά φυτά δεν αποδίδουν αμέσως παραγωγή· γεγονός που ιδίως για τους μικρούς παραγωγούς θέτει ζήτημα επιβίωσης. Ο αγροτικός κόσμος κατά κανόνα δεν θέλησε ν'ασχοληθεί με τα αρωματικά φυτά και γι'άλλους λόγους: άγνοια, αδυναμία απορρόφησης της παραγωγής στον δευτερογενή τομέα, μικρό εισόδημα, υψηλό κοστολόγιο, απουσία επιδοτήσεων και υποδομών, αδυναμία σύνδεσης του προϊόντος με τον τουρισμό.

«Η άγνοια μάλιστα ωθεί συχνά Ελληνες και ξένους να κακοποιούν τον εθνικό μας πλούτο, συλλέγοντας άτσαλα ακόμη και τη γνωστή σε όλους μας ρίγανη, που χρησιμοποιείται, πέρα από τη μαγειρική και την ιατρική και στην αρωματοποιία», εξηγεί η Ελένη Μαλούπα.

Σημαντικά περιθώρια ανάπτυξης στο πλαίσιο της συμβολαιακής γεωργίας υπάρχουν για: θυμάρι, φασκόμηλο, χαμομήλι, ταραξάκο, υπερικό (βαλσαμόχορτο), λουίζα, βαλεριάνα, λεβάντα και τσάι του βουνού.

Το ελληνικό καλλυντικό προέρχεται κατά κανόνα από βιολογικές καλλιέργειες και η παραγωγή του κοστίζει 10 φορές περισσότερο.

Ηγετικό ρόλο στην παραγωγή και αξιοποίηση αρωματικών φυτών κατέχουν οι χώρες της Ασίας, ενώ ΗΠΑ, Γερμανία, Ιαπωνία και Γαλλία αποτελούν τους κύριους αγοραστές. Τα μεγαλύτερα κέντρα εμπορίου είναι η Νέα Υόρκη, το Τόκιο και το Αμβούργο.

Οι πρωτοπόροι της κοσμητολογίας, με διέθνες μερίδιο 3-5% Σε εποχές ισχνών αγελάδων, ο τομέας του ελληνικού φυσικού καλλυντικού, με ελάχιστη ή μηδενική παρέμβαση της χημείας, πάει αρκετά καλά.

Αρωμα δημιουργίας, δυσοσμία γραφειοκρατίας Στρωμένη καριέρα είχε ο 37χρονος Νίκος Χατζηανδρέου, που σπούδασε Πολιτικές Επιστήμες στην Αθήνα και στη Διπλωματική Ακαδημία του Λονδίνου, με πατέρα πρώην δήμαρχο.

Οικογένεια καλλιεργητών Σε μια έκταση συνολικά 60 στρεμμάτων, στους Κουμαραδαίους Σάμου, γύρω στα 15 χιλιόμετρα από το Πυθαγόρειο, η 43χρονη Γεωργία Κληρονόμου καλλιεργεί μαζί με την οικογένειά της: ρίγανη, θρούμπη, φασκόμηλο, δεντρολίβανο, βασιλικό, αρμπαρόριζα, μαντζουράνα, μέντα, χαμομήλι, δυόσμο, λεβάντα, φλισκούνι, ενώ αξιοποιούν και τους ευκαλύπτους που διαθέτουν.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Μελισσόχορτο: Μοναδική γεύση και άρωμα  ΜΑΡΙΝΑ ΣΤΕΦΑΝΙΔΟΥ

Κάτι ξέρουν οι... μέλισσες που προτιμούν το μελισσόχορτο, αφού δεν τέρπει μόνο τις αισθήσεις με τη λεμονάτη αύρα του, αλλά φρεσκάρει τη διάθεση και καλμάρει το στρες! Αρκεί ένα γλαστράκι του φυτού με τα βαθυπράσινα φύλλα - που διατηρείται φρέσκο όλο σχεδόν το χρόνο και ζει χρόνια - για να απλωθεί το ντελικάτο άρωμα του μελισσόχορτου στη βεράντα ή την κουζίνα μας. Αφήστε που δίνει μοναδική γεύση και άρωμα σε σαλάτες, λευκό ξίδι, ψητά πουλερικά, κρέατα ή ψάρια, αλλά και σε αναψυκτικά, παγωτά, γλυκά, λικέρ!

Ένας θησαυρός στο μπαλκόνι
Από την αρχαιότητα ήταν γνωστές οι ιαματικές του ιδιότητες, ιδίως ως καταπλάσματος, για τα τσιμπήματα των εντόμων.

Το 17ο αιώνα οι βοτανολόγοι το θεωρούσαν "διαμάντι" για τον εγκέφαλο, τη μνήμη και δραστικό κατά της μελαγχολίας. Θέλετε κι άλλες λεπτομέρειες; ??? Τα ιαματικά συστατικά του είναι πολλά: πολυφαινόλες,φλαβονοειδή, αιθέριο έλαιο, σιτρονέλα, τανίνη, γλυκάνη... Πολλοί μάλιστα το αποκαλούν "κιτροβάλσαμο", κι αυτό γιατί μυρίζει σαν αρωματικό λεμόνι και είναι βάλσαμο για τον οργανισμό!

Διεγερτικό σώματος και νου: δίνει χαρά, ξεθολώνει το μυαλό, διώχνει την ατονία, τονώνει συκώτι, σπλήνα, χολή, καρδιά, συμβάλλει στη μακροζωία!

Παράλληλα, είναι χωνευτικό κι ακόμη τονώνει τη μήτρα, δρα κατά της δυσμηνόρροιας και της αναιμίας. Επίσης, ως εφιδρωτικό και αντιπυρετικό θεωρείται πολύτιμο για την ανακούφιση των συμπτωμάτων του κρυολογήματος και της γρίπης.

Ο συνδυασμός αιθέριου ελαίου μελισσόχορτου και λεμονιού ισορροπεί τη λειτουργία του θυρεοειδή, Όμως μην προχωρήσετε σε... αλχημείες, αν δεν ρωτήσετε πρώτα το φαρμακοποιό ή το γιατρό σας.

Δοκιμάστε το τσάι των "έξι"
Το μελισσόχορτο παντρεύεται τέλεια με αρκετά βότανα και δίνει μοναδικό τσάι. Το τσάι των "έξι" βοτάνων μάλιστα είναι εκπληκτικό και προτείνω ανεπιφύλακτα να το δοκιμάσετε:

Μέσα σε ένα λίτρο καυτό μεταλλικό νερό ρίχνουμε ένα φλιτζάνι μίγμα από: ? μελισσόχορτο ? μαντζουράνα ? πασιφλόρα (ή αλλιώς ρολογιά) ? χαμομήλι ? τίλιο ? υπέρικο (βαλσαμόχορτο).

Αφήνουμε να κρυώσει λίγο, το σουρώνουμε και το διατηρούμε στο ψυγείο για 1-2 μέρες. Πίνουμε καθημερινά από 1 φλ. τσαγιού μεσημέρι-βράδυ μετά το φαγητό, ώσπου να πάψουν: ζαλάδες, αϋπνίες και να μειωθούν φοβίες και κατάθλιψη.

Ιδέα!

Μουλιάζετε φρέσκα φύλλα σε άσπρο κρασί, τα βάζετε σε γάζα ως κατάπλασμα για επώδυνα πρηξίματα από τσιμπήματα εντόμων ή αρθριτικά.

Ετοιμάστε ένα χαλαρωτικό... spa στο σπίτι, ρίχνοντας στην μπανιέρα σας 2-3 κούπες δυνατό έγχυμα ή μια χούφτα ξερά φύλλα.

Τρίβετε δόντια και ούλα με φρέσκα φύλλα μελισσόχορτου. Είναι ό,τι πρέπει για πονόδοντο, ουλίτιδα και δροσερή αναπνοή.

Ετοιμάστε έγχυμα φύλλων και ανθέων με μέλι και ροδόνερο: τονώνει, ηρεμεί, καταπολεμά φοβίες, ζαλάδες, ναυτία, πονοκέφαλο, αλλά και ταχυκαρδία.

 

Mελισσόχορτο

Καταπραΰνετε τον πόνο με ένα ζεστό, σπασμολυτικό τσάι από μελισσόχορτο.

Το μελισσόχορτο (Melissa officinalis), που έχει ένα ευχάριστο άρωμα λεμονιού, διαθέτει ισχυρές θεραπευτικές ιδιότητες και είναι ένα βότανο που αξίζει να έχετε πάντα στο σπίτι. Με ένα αφέψημα, που θα φτιάξετε αφήνοντας 30 γρ. αποξηραμένο βότανο σε καυτό νερό για 10-15 λεπτά, θα επωφεληθείτε από τις αντισπασμωδικές, κατευναστικές και καταπραϋντικές του ιδιότητες. Ενδείκνυται ιδιαίτερα σε περιπτώσεις ημικρανίας και σε νευρικές καταστάσεις, ενώ καταπολεμά την υπέρταση.
To μελισσόχορτο φαίνεται να είναι ένα βότανο με πάρα πολλές χρήσεις παρουσιάζει έντονη αντιοξειδωτική δράση και μέτρια αντιβακτηριδιακή. Τα μέρη του φυτού που χρησιμοποιούμε είναι κατ’ αρχάς τα φύλλα που είναι ευεργετικά για την κατάθλιψη και την ένταση και γενικά για την αντιμετώπιση διαταραχών του νευρικού συστήματος ,καθώς και στην αποφυγή ανάπτυξης έλκους.Βοηθάει την λειτουργία της καρδιάς και ηρεμεί τους έντονους παλμούς της, και διώχνει μακριά την θλίψη και το άγχος επειδή επηρεάζει το τμήμα του εγκεφάλου που σχετίζεται με την ψυχική διάθεση. Το μελισσόχορτο βοηθάει το μυαλό να καθαρίσει, αυξάνει την αντίληψη και ενισχύει τη μνήμη. Τα φύλλα του έχουν φυσώδεις ιδιότητες κατά συνέπεια είναι ιδανικό για όσους υποφέρουν από πεπτικές διαταραχές ενώ ταυτόχρονα είναι αποτελεσματικό σε περιπτώσεις αϋπνίας. Κλινικές μελέτες έδειξαν πως η δράση του αυτή οφείλεται, κατά κύριο λόγο, στο ροσμαρινικό οξύ (rosmarinic acid) που περιέχει το βότανο.
Πρόσφατη συστηματική έρευνα σε φοιτητές έδειξε πως η κατανάλωση Μελισσόχορτου μειώνει σημαντικά το stress κατά τη διάρκεια των εξετάσεων - οδηγώντας σε καλύτερη συγκέντρωση και επιδόσεις ( ως και 6 ώρες μετά τη κατανάλωση). Τα ζεστά αφεψήματα με μελισσόχορτο ανακουφίζουν από τον πυρετό, τη καταρροίκή έμφραξη και την ιγμορίτιδα. Το μελισσόχορτο είναι δροσιστικό και έτσι τα φύλλα του είναι καλά για εμπύρετα κρυολογήματα. Επίσης με νωπά φύλλα μπορούμε να φτιάξουμε ένα δροσιστικό ρόφημα το καλοκαίρι. Εξωτερικά το βότανο χρησιμοποιείται σε πληγές και επώδυνα πρηξίματα Το αιθέριο έλαιο του Μελισσόχορτου έχει τις ίδιες ιδιότητες με τα φύλλα, αλλά είναι πολύ πιο ισχυρό. Με λίγες μόνο σταγόνες μπορούμε να φτιάξουμε ένα πολύ ισχυρό αντίδοτο για την κατάθλιψη. Άλλες χρήσεις που έχει αυτό το θαυμάσιο βότανο είναι σαν αλοιφή που την χρησιμοποιούμε για ερεθισμούς, δαγκώματα εντόμων ή για να απωθούμε τα έντομα. Η αντιβακτηριακή και αντισταμινική του δράση καθιστά το μελισσόχορτο άριστη θεραπεία για μολύνσεις και αλλεργίες, όπως ο αλλεργικός κατάρρους, το έκζεμα και οι φλεγμονώδεις παθήσεις των ματιών. Όσο αφορά το αναπαραγωγικό σύστημα, το βότανο ανακουφίζει από σπασμούς και πόνους της περιόδου. Το τσάι μελισσόχορτου διευκολύνει τον τοκετό αν ληφθεί τις τελευταίες εβδομάδες της εγκυμοσύνης. Η εξωτερική χρήση (σε μορφή κρέμας) βοηθάει στην αντιμετώπιση του έρπη Το έλαιο του μελισσοβότανου το χρησιμοποιούμε ως αλοιφή ή ως ήπιο μασάζ για την κατάθλιψη, την ένταση, το άσθμα και την βρογχίτιδα.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Στο μικροσκόπιο η λουίζα ΑΠΟ ΤΗ ΜΥΡΤΩ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΥ

Έχει πανέμορφα μικρά άνθη σε λευκό, μοβ ή πράσινο χρώμα και υπέροχο άρωμα που θυμίζει λεμόνι. Ο λόγος για τη λουίζα, ένα βότανο με ποικίλες φαρμακευτικές ιδιότητες, το οποίο, αν και έχουμε ταυτίσει με την ελληνική γη, στην πραγματικότητα κατάγεται από την Αμερική, ενώ στην Ευρώπη το έφεραν οι Ισπανοί τον 17ο αιώνα. Η λουίζα είναι γνωστή κυρίως για τη συμβολή της στο αδυνάτισμα και τη βελτίωση της κυτταρίτιδας.
Πώς μας ωφελεί;

Θεωρείται βότανο εξαιρετικά αποτελεσματικό στο αδυνάτισμα, επειδή έχει την ιδιότητα να λιώνει το λίπος, ενώ παράλληλα καταπολεμά την κυτταρίτιδα.

Καταπραΰνει το στομάχι και το πεπτικό σύστημα, γι’ αυτό και ενδείκνυται σε περιπτώσεις δυσπεψίας, φουσκώματος, κολικού του στομάχου και εντερικών διαταραχών.

Έχει αντιπυρετική δράση, ενώ θεωρείται αποτελεσματικό σε περίπτωση διάρροιας ή αιμορραγίας.

Συγκαταλέγεται στα τονωτικά βότανα, αλλά ταυτόχρονα έχει την ιδιότητα να προσφέρει έναν ήρεμο ύπνο, διώχνοντας την ένταση και το στρες.

Συστήνεται σε περιπτώσεις κακοσμίας του στόματος.

Είναι γνωστό για τη διουρητική του δράση, γι’ αυτό και συνιστάται σε περιπτώσεις που ο οργανισμός έχει την τάση να δημιουργεί πέτρες στα νεφρά (νεφρολιθιάσεις).

Μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε έγχυμα λουίζας για τον καθαρισμό του προσώπου μας.

Με τη μορφή ελαίου συμβάλλει στην επούλωση των πληγών.

Έχει παρατηρηθεί ότι ανακουφίζει από ημικρανίες, νευρικούς πόνους και πόνους στα αφτιά.

Χρησιμοποιείται για την αποτοξίνωση του οργανισμού.

Στην αγορά
Μπορούμε να προμηθευτούμε από κάποιο φυτώριο ή ακόμα και σουπερμάρκετ ένα γλαστράκι με λουίζα, έτσι ώστε να χρησιμοποιούμε φρέσκα τα φύλλα της. Εναλλακτικά, θα βρούμε το συγκεκριμένο βότανο και αποξηραμένο σε φαρμακεία και καταστήματα βιολογικών ειδών (για να φτιάξουμε ρόφημα λουίζας), αλλά και σε μορφή αιθέριου ελαίου και βάμματος.
Στην κουζίνα
Δίνει γεύση και άρωμα λεμονιού σε σάλτσες που συνοδεύουν λευκά κρέατα ή ψάρια, ταιριάζει σε σούπες και σαλάτες, ενώ τα φρέσκα φύλλα της αρωματίζουν γλυκά (π.χ. κέικ, παγωτά) και ποτά.
Φτιάξτε μόνοι σας
Αντι-στρές ρόφημα
Βράζουμε 1 φλιτζάνι νερό και στη συνέχεια ρίχνουμε μέσα περίπου 5 φύλλα λουίζας. Αφήνουμε το μείγμα για 4-5΄ και έπειτα το σουρώνουμε. Για πιο γλυκιά γεύση, μπορούμε να προσθέσουμε και 1 κουταλιά μέλι. Για την καταπολέμηση της αϋπνίας, εμπλουτίζουμε το ρόφημα και με 1-2 κουταλάκια λεβάντα. Πίνουμε μέχρι 2 φλιτζάνια την ημέρα.
Σπιτικό αναψυκτικό
Ρίχνουμε σε ένα κατσαρολάκι 1 μέρος νερό μαζί με 2 μέρη ζάχαρη και βράζουμε το μείγμα για 4-5΄, μέχρι να γίνει δηλαδή σιρόπι. Κατεβάζουμε από τη φωτιά, προσθέτουμε 1/2 μέρος φρέσκα φύλλα λουίζας (από τη γλάστρα μας) και αφήνουμε το μείγμα να κρυώσει. Στη συνέχεια, σουρώνουμε το μείγμα και το αποθηκεύουμε σε ένα γυάλινο δοχείο, το οποίο φυλάσσουμε στο ψυγείο. Κάθε φορά που σερβίρουμε, αραιώνουμε με λίγη σόδα ή τόνικ και μερικά παγάκια.
Επουλωτική συνταγή
Ρίχνουμε λίγες σταγόνες από το αιθέριο έλαιο της λουίζας σε ένα βαμβάκι και το τοποθετούμε πάνω σε πληγές ή μώλωπες που θέλουμε να υποχωρήσουν γρήγορα. Επαναλαμβάνουμε 3 φορές την ημέρα.
Κρέμα κατά της κυτταρίτιδας
Σε 100 ml κρέμα βάσης, προσθέτουμε 1 κουταλάκι βάμμα λουίζας και 10 σταγόνες αιθέριο έλαιο λουίζας. Το μείγμα διατηρείται στο ψυγείο για περίπου 6 μήνες (ο χρόνος ζωής εξαρτάται από την κρέμα βάσης που έχουμε επιλέξει). Εναλλακτικά, μπορούμε να ζητήσουμε από τον φαρμακοποιό να μας φτιάξει την κρέμα.
Αδυνατιστικό ρόφημα
Σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό, προσθέτουμε 1 κουταλάκι αποξηραμένη λουίζα ή 3-4 φύλλα φρέσκια λουίζα και αφήνουμε το μείγμα για 4-5΄. Στη συνέχεια, σουρώνουμε και πίνουμε. Προσοχή, όμως! Δεν πρέπει να πέσουμε στην παγίδα τού ότι όσο μεγαλύτερη ποσότητα καταναλώνουμε, τόσο γρηγορότερα θα αδυνατίσουμε. Η συνιστώμενη δοσολογία είναι μέχρι 2 φλιτζάνια την ημέρα για περίοδο περίπου ενός μήνα. Κατόπιν, καλό είναι να διακόψουμε για ένα χρονικό διάστημα (περίπου 2 εβδομάδων) και να συνεχίσουμε. Εναλλακτικά, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε λουίζα σε μορφή βάμματος. Συστήνονται 30 σταγόνες (διαλυμένες σε ένα ποτήρι νερό), τρεις φορές την ημέρα.
Προσοχή!
Καλό είναι να αποφεύγουν τη λουίζα άνθρωποι με υπόταση, επειδή είναι διουρητική και ρίχνει την πίεση, καθώς και γυναίκες σε περίοδο εγκυμοσύνης και θηλασμού.

 

Λουίζα, το λουλούδι με τις μαγικές ιδιότητες

Αρχικά θα σάς μαγέψουν τα μικρά ανθάκια που στολίζουν αυτόν τον όμορφο φυλλοβόλο θάμνο, άλλοτε λευκά, μοβ ή ανοιχτόχρωμα πράσινα. Στη συνέχεια, η όσφρησή σας θα συλλάβει εκλεπτυσμένες λεμονάτες εσάνς να δροσίζουν ευχάριστα τον χώρο, ενώ όταν βράσετε τα λογχοειδή πράσινα φύλλα της, θα γευτείτε στον ουρανίσκο σας μια ευχάριστα ξινή γεύση που θα σάς χαρίσει ευεξία. Το βότανο της Λουίζα, με το λατινικό όνομα «Lippia citriodora» ανήκει στην οικογένεια των Verbenaceae (που περιλαμβάνει περίπου 250 είδη) και κατάγεται από την Αμερική. Σήμερα όμως τη θεωρούμε πλέον και δικό μας φυτό και την αναφέρουμε εκτός από τα επιστημονικά της ονόματα Λιππία η κιτρίοσμος και λεμονόχορτο, λόγω της λεμονάτης μυρωδιάς των ανθών και των φύλλων της, αλλά στην Κρήτη που της έχουν ιδιαίτερη αδυναμία θα ακούσετε να την αποκαλούν και γοργογιάννη. Η όμορφη λουίζα είναι ένα ένα φαρμακευτικό λουλούδι που φροντίζει για την καλή μας υγεία με πολλούς τρόπους, ως αφέψημα ή λάδι, αφού τόσο τα άνθη, όσο και τα φύλλα της είναι ιδιαίτερα ευεργετικά για τον ανθρώπινο οργανισμό.

Σε τι βοηθά;

*Για τα νοσήματα του στομάχου και του πεπτικού συστήματος το αφέψημά της είναι ευεργετικό και βοηθάει, όταν υποφέρουμε από
δυσπεψία, μετεωρισμό, νευραλγίες και κολικούς του στομάχου και των εντέρων.
*Σταματά τη διάρροια και την αιμορραγία
*Βοηθά στο αδυνάτισμα και στην εξαφάνιση της κυτταρίτιδας
και στην αποβολή των περιττών υγρών.
*Είναι αποτελεσματικό τονωτικό, αλλά ταυτόχρονα και καταπραϋντικό.
*Είναι αντιπυρετικό.
*Είναι διουρητικό και συνίσταται σε περιπτώσεις νεφρολιθιάσεων.
*Βοηθάει στην αποτοξίνωση του οργανισμού.
*Ανακουφίζει από τις ημικρανίες.
*Καταπολεμά την κακοσμία του στόματος.
*Το ζεστό έγχυμα της λουίζας είναι φημισμένο για της αφροδισιακές του ιδιότητες.
*Χρησιμοποιήστε το έγχυμα του βοτάνου, για να πλύνετε και να καθαρίσετε το πρόσωπό σας.
*Το έλαιό της βοηθά τις πληγές να επουλωθούν.
* Ευεργετικό με καταπλάσματα στους νευρικούς πόνους και νευρικές κεφαλαλγίες, καθώς και στους πόνους των αυτιών.
*Το αιθέριο έλαιο του φυτού χρησιμοποιείται και στην αρωματοποιία, ζαχαροπλαστική, ποτοποιία κ.λ.π.

Ειδικότερα:

Δίαιτα

Οι ευεργετικές ιδιότητες της λουίζας βοηθούν στην αποτοξίνωση και την αποβολή των περιττών υγρών από τον οργανισμό αλλά και την καύση της κυτταρίτιδας. Είναι από τα πιο διάσημα βότανα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας. H συχνή χρήση της βοηθά στην αύξηση του ρυθμού του μεταβολισμού, στη ρύθμιση της όρεξης και στη διούρηση – γι’ αυτό και είναι μια καλή επιλογή για όσους ταλαιπωρούνται από κατακράτηση υγρών. Ακόμα, βοηθάει σημαντικά στη σύσφιξη του δέρματος. Επιλέξτε να πίνετε ένα φλιτζάνι αφέψημα περίπου 20 λεπτά πριν τα γεύματά σας. Προσπαθήστε να το τηρήσετε για 1-2 μήνες, κάντε ένα διάλειμμα 2 εβδομάδων και συνεχίστε ανάλογα με τα κιλά που θέλετε να χάσετε. Αν θέλετε, μπορείτε να το χρησιμοποιείτε και ως κομπρέσα.

Κακοσμία του στόματος

Αν νιώθετε ή σάς έχουν πει ότι το στόμα σας μυρίζει άσχημα, πιείτε ένα αφέψημα λουίζας. Φυσικά η κακοσμία είναι σύμπτωμα που οφείλεται σε πολλούς και διαφορετικούς λόγους, όπως στοματικά, οδοντιατρικά, αναπνευστικά ή γαστρεντερικά προβλήματα. Μέχρι να βρει την οριστική λύση, αφήστε 50 γρ. φύλλα λουίζας να μουλιάσουν για 15 λεπτά σε 1 λίτρο κρύο νερό και μετά βράστε τα για λίγα δευτερόλεπτα. Αφήστε τα να κάτσουν για άλλα 10 λεπτά, ώστε να διαλυθεί στο νερό το αιθέριο έλαιο του φυτού. Πιείτε 3-4 φλιτζάνια από αυτό το «τσάι» μέσα στη μέρα, και θα διαπιστώσετε ότι η κακοσμία θα καταπολεμηθεί.

Οδηγίες Προετοιμασίας

Έγχυμα : Aφού βράσει το νερό στο μπρίκι, το αποσύρετε από τη φωτιά, προσθέτετε τη συνιστώμενη δόση του βοτάνου και το αφήνετε σκεπασμένο για 5 λεπτά. Tο σουρώνετε και το πίνετε.
Aφέψημα : Tο αφέψημα ενδείκνυται για τα σκληρά φύλλα και τις ρίζες των βοτάνων. Στην περίπτωση αυτή, βράζετε το βότανο μαζί με το νερό για 5 λεπτά, το σουρώνετε και το πίνετε.
Το αιθέριο έλαιο
Το αιθέριο έλαιο της λουίζας θα το βρείτε εύκολα στα φαρμακεία ή στα καταστήματα βιολογικών ειδών. Λίγες μόνο σταγόνες πάνω σε ένα βαμβάκι, βοηθούν τις πληγές να επουλωθούν και τους μώλωπες να υποχωρήσουν. Όμως μην το παρακάνετε, γιατί η λουίζα έχει ιδιαίτερα υψηλή περιεκτικότητα σε καμφορά και μπορεί να σάς φέρει τα αντίθετα αποτελέσματα.

Αρωματική πρόταση
Λουίζα με λεβάντα για ήρεμες ημέρες και νύχτες
Συστατικά
5-6 φύλλα λουίζας
1 1/2 κουταλιά του γλυκού λεβάντα
1 κούπα φυσικό μεταλλικό νερό
1 κουταλιά του γλυκού μέλι

Οδηγίες
Βράστε το φυσικό μεταλλικό νερό στους απαιτούμενους βαθμούς (100° Κελσίου ) και κατόπιν ρίξτε τα φύλλα λουίζας και τα άνθη λεβάντας.
Αφήστε τα να βγάλουν το άρωμα τους για 4-5 λεπτά και, αφού το σουρώσετε και το σερβίρετε στην αγαπημένη σας κούπα, προσθέστε το μέλι.
Χαλαρώστε και απολαύστε το.

Λίγα μυστικά ακόμα
Μπορείτε ακόμα να φτιάξετε το ρόφημα του ενός λίτρου και να το βάλετε στο ψυγείο. Έτσι θα απολαύσετε το χαλαρωτικό ποτό σας παγωμένο ακόμα και στο γραφείο σας κατά τη διάρκεια της ημέρας. Φτιάξτε παγάκια από το ρόφημα που ετοιμάζετε και όχι από νερό, καθώς έτσι θα διατηρήσετε τη γεύση του ποτού σας αναλλοίωτη.
Προσοχή!
Συστήνεται να αποφεύγεται η χρήση της από όσους πάσχουν από υπόταση,
επειδή είναι διουρητική και μειώνει την πίεση.
 

ΚΟΡΥΦΗ

Chia: Η super τροφή που πρέπει να δοκιμάσετε

Πιθανόν να έχετε ακούσει για τους σπόρους Chia. Αν όχι, η λέξη αυτή θα φτάσει σύντομα στα αυτιά σας, επειδή το Chia μπορεί να σας δώσει περισσότερη ενέργεια από ό,τι έχετε βιώσει ως τώρα, θα σας δώσει δύναμη και αντοχή και θα βοηθήσει στην απώλεια βάρους! Εδώ είναι ο θρύλος του: Πολύ πριν το τηλέφωνο ή το διαδίκτυο, κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορίας των Αζτέκων, οι φυλές μπορούσαν να επικοινωνούν μόνο μέσω δρομέων, οι οποίοι κυριολεκτικά έτρεχαν από τη μια φυλή στην επόμενη. Αλλά πώς αυτοί οι άνδρες που έτρεχαν για μέρες μπορούσαν να επιβιώσουν; Ο θρύλος λέει ότι αυτοί οι άνθρωποι επιβίωναν με Chia, ένα αρχαίο βότανο που ανθίζει στο Μεξικό και τη Γουατεμάλα.

Chia, είναι η λέξη που χρησιμοποιούσαν οι Μάγια για τη δύναμη.

Γιατί είναι μια super τροφή;

Οι σπόροι Chia έχουν:
- 2 Φορές περισσότερη πρωτεΐνη από οποιοδήποτε άλλο σπόρο ή σιτάρι.
- 5 Φορές περισσότερο ασβέστιο από το γάλα, καθώς και «boron», το οποίο είναι ένα ιχνοστοιχείο που βοηθά στην μεταφορά του ασβεστίου στα οστά σας.
- 2 Φορές την ποσότητα του καλίου που έχουν, για παράδειγμα, οι μπανάνες.
- 3 Φορές την αντιοξειδωτική δύναμη των blueberries.
- 3 Φορές περισσότερο σίδηρο από το σπανάκι.
- Άφθονη ποσότητα των ω-3 και ω-6, τα οποία είναι απαραίτητα λιπαρά οξέα.

Με όλες αυτές τις θρεπτικές αξίες, δεν προκαλεί έκπληξη ότι ορισμένες ιατρικές μελέτες έχουν δείξει σημαντικά καρδιαγγειακά και άλλα οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση σπόρων Chia. Παρά τα κάποια ελπιδοφόρα αποτελέσματα, ωστόσο, η έρευνα σχετικά με τους σπόρους Chia είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό λειψή και χρειάζονται περισσότερες μελέτες μέχρι να μπορεί να ειπωθεί κάτι με βεβαιότητα.

 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τζίνσενγκ: Θέλει προσοχή  Γαλδαδάς Αλκης 

Γκότζι-μπέρι, γκίνγκο-μπιλόμπα, γκουαρανά, κάμου, μάκα είναι τα ονόματα νεοφανών φυτών και καρπών στην ελληνική αγορά που προσφέρονται στον καταναλωτή με κοπιώδη διαφήμιση. Και είναι φυσικό μόνο καλά να γράφονται στις συσκευασίες, στις διαφημίσεις, στα δωρεάν έντυπα-περιοδικά, στις παρουσιάσεις γύρω από τις ικανότητες του καθενός από αυτά. Προτού όμως καταναλώσουμε κάποιο, που είναι και έξω από την ελληνική φυτική πραγματικότητα, θα πρέπει να ρίξουμε μια ματιά τουλάχιστον στις προϋποθέσεις υπό τις οποίες επιτυγχάνουν τα όσα καταπληκτικά ισχυρίζονται ότι επιτυγχάνουν αυτά τα φυτά, καθώς και στα αρνητικά σε περίπτωση κατανάλωσής τους. Ενα καλό παράδειγμα στην περίπτωση αυτή είναι το τζίνσενγκ. Πρόκειται για ένα αρκετά παλιό και πλούσια διαφημισμένο προϊόν στην ελληνική αγορά που παρουσιάζεται ότι έχει θαυματουργές ιδιότητες: «Θεωρείται ως μέσο πρόληψης, ως θεραπευτικό αλλά κυρίως τονωτικό. Χρησιμοποιείται για να προληφθούν η κούραση, ο πονοκέφαλος, η εξάντληση και η αμνησία. Συμπληρώνει τις θεραπείες σε ασθένειες της καρδιάς, των νεφρών, των νεύρων και του κυκλοφορικού συστήματος, βοηθά να αντιμετωπίσουμε το στρες, αυξάνει την ικανότητα για σωματική και νοητική εργασία, βελτιώνει τη λειτουργία του ενδοκρινικού συστήματος, προστατεύει από επιβλαβείς ακτινοβολίες, δυναμώνει το αναπαραγωγικό σύστημα (αυξάνει τον αριθμό σπερματοζωαρίων στους άνδρες, στις γυναίκες δρα ενάντια στην ατροφία ή υπολειτουργία των ωοθηκών ή την απουσία εμμήνου ρύσεως), μειώνει την κακή χοληστερίνη, τα τριγλυκερίδια και τα λιπαρά οξέα στο αίμα, ενώ αυξάνει την καλή χοληστερίνη. Χρησιμοποιείται επίσης κατά του διαβήτη και θεωρείται ότι έχει αντικαρκινική δράση. Βελτιώνει τις αθλητικές επιδόσεις και γενικά αυξάνει σημαντικά την εσωτερική ενέργεια του οργανισμού».
Το τζίνσενγκ είναι ένα πολυετές αρωματικό φυτό με μια ρίζα σαν λεπτό κακοσχηματισμένο καρότο από όπου φύονται και άλλες μικρότερες δευτερεύουσες σε μήκος και πάχος. Το όνομά του το πήρε από το ότι μοιάζει με έναν επίσης κακοσχηματισμένο ανθρωπάκο. Επάνω από τη γη εμφανίζονται  βλαστοί και άνθη που μαραίνονται κάθε χρόνο και μπορεί να φθάσει σε ύψος από 30 ως και 70 εκατοστά. Ανθοφορεί μετά τα πρώτα δύο χρόνια, γίνεται πλήρες φυτό στα πέντε και συλλέγεται για τη ρίζα του στα έξι. Τα γνήσια φυτά ανήκουν στο γένος Panax (από την ελληνική λέξη πανάκεια = κατάλληλο για όλες τις ασθένειες) και την οικογένεια Araliaceae. Αξίζει λοιπόν πρώτα να δούμε συστηματικά ποιο «τζίνσενγκ» ανήκει πού, διότι οι ιδιότητές τους διαφέρουν ανάλογα και με τον τόπο καταγωγής τους. Γνήσια τέκνα της οικογένειας θεωρούνται τα: Panax ginseng (ασιατικό τζίνσενγκ) και Panax quinquefolium (αμερικανικό τζίνσενγκ).  Στην ίδια οικογένεια και στο ίδιο γένος ανήκουν: Panax japonicus (ιαπωνικό τζίνσενγκ), Panax notoginseng (Sanqui ή Tienqi τζίνσενγκ), Panax elegantior (Pearl ginseng), Panax pseudoginseng (τζίνσενγκ των Ιμαλαΐων) και Panax zingiberensis (τζίντζερ τζίνσενγκ). Αυτά που δεν θεωρούνται γνήσια τέκνα είναι τα παρακάτω: Schisandra chinensis (κινεζικό τζίνσενγκ), Gynostemma pentaphyllum (νότιο τζίνσενγκ, Jiaogulan), Eleutherococcus senticosus (σιβηρικό τζίνσενγκ), Pseudostellaria heterophylla (πριγκιπικό τζίνσενγκ),  Withania somnifera (ινδικό, Ashwagandha),  Pfaffia paniculata (βραζιλιάνικο τζίνσενγκ, στα ελληνικά καταστήματα το βρίσκουμε με την ονομασία Suma),  Lepidium meyenii (περουβιανό τζίνσενγκ, σην Ελλάδα με την ονομασία Maca),  Oplopanax horridus (τζίνσενγκ Αλάσκας). Με οδηγό λοιπόν τον παραπάνω κατάλογο, με κάποια ακρίβεια, μπορούμε πλέον από τα όσα είναι γραμμένα στη συσκευασία να προσανατολιστούμε για ποιο τζίνσενγκ πρόκειται. Το ότι κάποιο από αυτά δεν ανήκει στην οικογένεια Araliaceae και το γένος Panax δεν σημαίνει ότι είναι (εντελώς) άχρηστο ή ότι μόνο αυτό είναι επικίνδυνο και το άλλο εντελώς ακίνδυνο. Τα τρία πιο πολύ διακινούμενα είναι το αμερικανικό, το ασιατικό και αυτό της Σιβηρίας. Πρέπει όμως να ξεχωρίζουμε τις ιδιότητες του καθενός και να μη θεωρούμε ότι μπορούν να μπαίνουν όλα στο ίδιο τσουβάλι. Π.χ., το αμερικανικό θεωρούν ότι βοηθάει σε κάποιες περιπτώσεις διαβήτη, αυτό της Σιβηρίας ανακουφίζει από τα έντονα συμπτώματα του έρπητα και το ασιατικό ενισχύει τις νοητικές ικανότητες, κατεβάζει τη γλυκόζη στο αίμα και βοηθάει σε περιπτώσεις στυτικής δυσλειτουργίας. Καλό είναι επίσης να αναφέρουμε ότι όταν χρησιμοποιείται το όποιο τζίνσενγκ σε μαγειρευτά φαγητά, που η παρασκευή τους δηλαδή απαιτεί παρατεταμένη θέρμανση, πολλά από τα καλά συστατικά τους καταστρέφονται. Γι' αυτό είναι καλύτερα να τρώγεται σε σαλάτες.

ΚΟΡΥΦΗ

Chia: Η super τροφή που πρέπει να δοκιμάσετε

Πιθανόν να έχετε ακούσει για τους σπόρους Chia. Αν όχι, η λέξη αυτή θα φτάσει σύντομα στα αυτιά σας, επειδή το Chia μπορεί να σας δώσει περισσότερη ενέργεια από ό,τι έχετε βιώσει ως τώρα, θα σας δώσει δύναμη και αντοχή και θα βοηθήσει στην απώλεια βάρους! Εδώ είναι ο θρύλος του: Πολύ πριν το τηλέφωνο ή το διαδίκτυο, κατά τη διάρκεια της αυτοκρατορίας των Αζτέκων, οι φυλές μπορούσαν να επικοινωνούν μόνο μέσω δρομέων, οι οποίοι κυριολεκτικά έτρεχαν από τη μια φυλή στην επόμενη. Αλλά πώς αυτοί οι άνδρες που έτρεχαν για μέρες μπορούσαν να επιβιώσουν; Ο θρύλος λέει ότι αυτοί οι άνθρωποι επιβίωναν με Chia, ένα αρχαίο βότανο που ανθίζει στο Μεξικό και τη Γουατεμάλα.

Chia, είναι η λέξη που χρησιμοποιούσαν οι Μάγια για τη δύναμη.

Γιατί είναι μια super τροφή;

Οι σπόροι Chia έχουν:
- 2 Φορές περισσότερη πρωτεΐνη από οποιοδήποτε άλλο σπόρο ή σιτάρι.
- 5 Φορές περισσότερο ασβέστιο από το γάλα, καθώς και «boron», το οποίο είναι ένα ιχνοστοιχείο που βοηθά στην μεταφορά του ασβεστίου στα οστά σας.
- 2 Φορές την ποσότητα του καλίου που έχουν, για παράδειγμα, οι μπανάνες.
- 3 Φορές την αντιοξειδωτική δύναμη των blueberries.
- 3 Φορές περισσότερο σίδηρο από το σπανάκι.
- Άφθονη ποσότητα των ω-3 και ω-6, τα οποία είναι απαραίτητα λιπαρά οξέα.

Με όλες αυτές τις θρεπτικές αξίες, δεν προκαλεί έκπληξη ότι ορισμένες ιατρικές μελέτες έχουν δείξει σημαντικά καρδιαγγειακά και άλλα οφέλη για την υγεία από την κατανάλωση σπόρων Chia. Παρά τα κάποια ελπιδοφόρα αποτελέσματα, ωστόσο, η έρευνα σχετικά με τους σπόρους Chia είναι ακόμη σε μεγάλο βαθμό λειψή και χρειάζονται περισσότερες μελέτες μέχρι να μπορεί να ειπωθεί κάτι με βεβαιότητα.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Δίκταμο: Θεραπευτικές ιδιότητες και τρόποι χρήσης

Ο δίκταμος (δίχταμο) είναι φρύγανο ενδημικό της Κρήτης με φαρμακευτικές ιδιότητες γνωστές ήδη από την αρχαιότητα. O Δίκταμος, λέγεται επίσης, έρωντας, σταθάρι, σταμνόχορτο, σταματόχορτο, στομαχόχορτο. Φυτρώνει σε ορεινές και απότομες ασβεστολιθικές εκτάσεις. Σε απότομες πλαγιές φαραγγιών και χαράδρων αλλά και σε απόκρημνους παραλιακούς βράχους.

H παλιά φαρμακοτεχνία το χρησιμοποιούσε για την παρασκευή της θηριακής και του μιθριδατείου. Το δίκταμο ήταν γνωστός πριν από το μεσαίωνα στους Eυρωπαίους σαν φαρμακευτικό φυτό.

Ο δίκταμος είναι φυτό τονωτικό και διεγερτικό του πεπτικού συστήματος, σπασμολυτικό, στυπτικό, επουλωτικό, καταπραϋντικό των πόνων του στομαχιού και των εντέρων. Είναι ακόμη διουρητικό, χολαγωγικό, έμμηναγωγό, καταπολεμά τις αμοιβάδες, καταπραΰνει τον πονοκέφαλο και τον πονόδοντο . Ευεργετικό σε περιπτώσεις νευρικών διαταραχών, στο σκορβούτο, σε διαλείποντες πυρετούς (αναλυτικά, βλ. παρακάτω)

Ιστορικά στοιχεία για το δίκταμο:

Ο Δίκταμος ή έρωντας (Origanum dictamnus) είναι το πιο φημισμένο από τα κρητικά ενδημικά φυτά. Ειναι χαμηλός ημιξυλώδής θάμνος, που οι βλαστοί του φθάνουν τα 40 εκ. Το φυτό είναι τριχωτό και έχει μια βελούδινη υφή. Τα φύλλα είναι πρασινόλευκα, τα λουλούδια του ροζ, και το άρωμα του θεσπέσιο.

Φυτό της οικογένειας των Xειλανθών (Labiate).. O Πλίνιος αναφέρεται σ` αυτό το φυτό: “Tο φυτόν καλούμενον δίκταμον εις ουδέν άλλο μέρος φύεται ειμη εν τη νήσω Kρήτη”.

O Θεόφραστος στο έργο του “Περί Φυτών ιστορίες” γράφει: “Tο δίκταμο είναι φυτό που βγαίνει μόνο στη Κρήτη….

Είναι σπάνιο, διότι ο τόπος που το παράγει είναι μικρός και οι κατσίκες το βόσκουν επειδή τους αρέσει.

Ο Δίκταμος ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και οι αρχαίοι γιατροί του απέδιδαν πολλές θεραπευτικές ιδιότητες.

Kατά την αρχαιότητα το άγαλμα της θεάς Aρτέμιδος, η οποία εκτός των άλλων ήταν και προστάτης των επιλόχων γυναικών, έφερε στο κεφάλι της στεφάνι από δίκταμο.

Eπίσης, κατά την αρχαιότητα θεωρούσαν το δίκταμο ικανό να απορρίπτει τα σιδερένια τόξα από τα πληγωμένα σώματα.

Σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς αυτό έγινε γνωστό από τα αγριοκάτσικα της Kρήτης [τους Kρητικούς Aίγαγρους (Capra aegagrus)] τα οποία όταν πληγώνονταν και έμενε το βέλος στο σώμα τους, έτρωγαν δίκταμο και αυτό έπεφτε αμέσως.

Σ` αυτό αναφέρονται πολλοί συγγραφείς, όπως ο Θεόφραστος, ο Διασκουρίδης, ο Πλούταρχος, ο Πλίνιος, ο Aπούλιος και άλλοι. Κατά την αρχαιότητα θεωρούσαν το δίκταμο ικανό να απορρίπτει τα σιδερένια τόξα από τα πληγωμένα σώματα.

“Tας δε εν τη Kρήτη αίγας τας αγρίας όταν τοξευθώσι ζητείν το δίκταμνον δοκεί γαρ εκβλητικόν είναι των βελών”

Aριστοτέλης, ‘Περί των ζώων ιστορίαι’

O Bιργίλιος στο 12ο βιβλίο της “Aινειάδας” του, διηγείται ότι όταν πληγώθηκε ο Aινείας από βέλος, η μητέρα του η Aφροδίτη πήγε και μάζεψε δίκταμο στο όρο Ίδη της Kρήτης “φυτόν ύπερ επιζητεί η άγρια αίξ, όταν το ταχύ βέλος του κυνηγού την πληγώση”.

Ενεργά συστατικά του δίκταμου:

Tο φυτό δίκταμο (δίχταμος) περιέχει καμφορά, ενώ το βασικό συστατικό του αιθέριου ελαίου του είναι η καρβακρόλη. Η θυμόλη αποτελεί κύριο συστατικό του πολυσύνθετου αιθερίου ελαίου, σε ποσοστό 78% (v/v). Ακόμα, σε αυτό υπάρχουν μεταξύ άλλων τα 3-θουγένιο (0.3%), α-πινένιο (0.3%), β-πινένιο (0.3%), α-τερπινένιο (0.9%), π-κυμένιο (10.1%), γ-τερπινένιο (7.9%), β-καρυοφυλλένιο (0.4%), λιναλοόλη (0.4%) και τερπινεν-4-όλη (0.3%). Προσδιορίστηκαν και τα ακόλουθα συστατικά: τρικυκλένιο, σαβινένιο, λιμονένιο, λιναλοόλη και καμφορά. Επιπλέον, παρατηρήθηκε μια αύξηση στο ποσοστό του π-κυμενίου που συνοδευόταν από μια μείωση του ποσοστού της καρβακρόλης, ιδιαίτερα στα φύλλα, όταν χρησιμοποιούταν ο φώσφορος στο θρεπτικό υλικό, από ότι όταν χρησιμοποιούταν το άζωτο σε αυτό. Ακόμα, είναι αξιοσημείωτο ότι προέκυψαν συστατικά τα οποία δεν υπήρχαν όταν χρησιμοποιούταν το άζωτο, ή ο άγριος τύπος του φυτού, γεγονός που μπορεί να οφείλεται στο ότι η παρουσία φωσφόρου ενεργοποιούσε κατάλληλα βιοσυνθετικά ένζυμα τα οποία στις άλλες περιπτώσεις ήταν λιγότερο ενεργά.

Θεραπευτικές ιδιότητες του δίκταμου:

Το πιο γνωστό είδος είναι το Ορίγανον ο δίκταμος (Οriganum dictamnus) ή δίκταμο της Κρήτης, με τα γκριζοπράσινα, χνουδωτά φύλλα, το οποίο παραδοσιακά βράζουν και πίνουν ως τσάι. Εκτός από εξαιρετικό αφέψημα, το δίκταμο έχει και θεραπευτικές ιδιότητες.

Ο δίκταμος είναι φυτό τονωτικό και διεγερτικό του πεπτικού συστήματος, σπασμολυτικό, στυπτικό, επουλωτικό, καταπραϋντικό των πόνων του στομαχιού και των εντέρων. Είναι ακόμη διουρητικό, χολαγωγικό, έμμηναγωγό, καταπολεμά τις αμοιβάδες, καταπραΰνει τον πονοκέφαλο και τον πονόδοντο . Ευεργετικό σε περιπτώσεις νευρικών διαταραχών, στο σκορβούτο, σε διαλείποντες πυρετούς. Το δίκταμο έχει αντισηπτική δράση, τονωτική και αντισπασμωδική. Χρησιμοποιείται για την επούλωση των τραυμάτων, ως καταπραϋντικό του πεπτικού συστήματος, καθώς και κατά της γρίπης και του κρυολογήματος. Δρα σπασμολυτικά και συμβάλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση των κυκλοφορικών και καρδιολογικών προβλημάτων, ανακουφίζει από πονοκεφάλους, και στομαχικές διαταραχές, πονόδοντους και αποστήματα. Ενεργεί επίσης, ως αντιδιαβητικό, εμμηναγωγό αλλά και ως αφροδισιακό( στην Κρήτη το αναφέρουν και ως «έρωντα»).

Αντιοξειδωτική δράση του δίκταμου

dictamnusΜια από τις σημαντικότερες δράσεις που παρουσιάζει το φυτό και η οποία έχει μελετηθεί αρκετά είναι η αντιοξειδωτική του δράση. Σύμφωνα με μια μελέτη που δημοσιεύτηκε [Lionis et al. 1998], χρησιμοποιήθηκαν υδατικά εκχυλίσματα από φυτά Origanum dictamnus τα οποία συλλέχθηκαν την περίοδο της άνοιξης (1gr σε 100ml). Στα πειράματα αυτά διαπιστώθηκε η αντιοξειδωτική δράση των παραπάνω δειγμάτων με δύο μεθόδους. Κατά την πρώτη μέθοδο, παρουσία των δειγμάτων μειώθηκε η αποδόμηση της δεοξυριβόζης κατά περίπου 50% μετά τη έκθεσή της σε υπεροξείδιο του υδρογόνου, σίδηρο και ασκορβικό οξύ. Στη δεύτερη μέθοδο, προσδιορίστηκαν τα προϊόντα υπεροξείδωσης των λιπών, όπου βρέθηκε ότι παρουσία των εκχυλισμάτων του φυτού, μειώθηκαν σημαντικά τα ποσοστά τους. Σύμφωνα με τους συγγραφείς της μελέτης, τα αποτελέσματα αυτά πιθανότατα οφείλονται στην ύπαρξη των πολυφαινολών μέσα στα εκχυλίσματα του φυτού. Έχουν συζητηθεί διάφοροι μηχανισμοί για τη δράση των πολυφαινολών, όπως η επίδρασή τους στην LDL (χαμηλής πυκνότητας λιποπρωτεΐνη), που είναι παράγοντας πρόκλησης αθηρωματικών πλακών, η ένωση με τις ελεύθερες ρίζες που παράγονται από τους ενεργοποιημένους μεταβολίτες οξυγόνου, και η δέσμευση του σιδήρου που καταλύει τις οξειδωτικές αντιδράσεις. Τα παραπάνω δείχνουν, επομένως, ότι το συγκεκριμένο φυτό δρα ως αποτελεσματικό αντιοξειδωτικό στον ανθρώπινο οργανισμό και μειώνει τον κίνδυνο νοσημάτων που είναι απόρροια της επίδρασης των ενεργοποιημένων μεταβολιτών.

Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι τα υδατικά εκχυλίσματα του φυτού κατάφεραν να δεσμεύσουν με καλή απόδοση ρίζες υδροξυλίου που είχαν παραχθεί με διάφορους τρόπους [Moller et al. 1991]. Πιο συγκεκριμένα, στην πραγματοποίηση της μελέτης αυτής οδήγησε το γεγονός ότι ο δίκταμνος χρησιμοποιούταν ευρέως σε βοτανικά εγχύματα, τα οποία παρασκευάζοταν πολύ εύκολα με νερό, κάτι που έδειχνε την πιθανή παρουσία σημαντικών συστατικών στα υδατικά αυτά εκχυλίσματα. Χρησιμοποιήθηκαν αποξηραμένα φύλλα δικτάμνου και πραγματοποιήθηκαν εκχυλίσεις αυτών με νερό, μεθανόλη, αιθανόλη και ακετόνη. Τα αποτελέσματα των πειραμάτων έδειξαν σαφώς ότι τα εκχυλίσματα, που προέκυψαν με την κατεργασία των φύλλων με νερό και μεθανόλη, εμφάνιζαν ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση, δεσμεύοντας σε μεγαλύτερο βαθμό ρίζες υδροξυλίου, από ότι αυτά με την αιθανόλη και την ακετόνη. Το αποτέλεσμα αυτό, δηλαδή η ισχυρότερη αντιοξειδωτική δράση, αποδόθηκε στο μεγαλύτερο ποσοστό φαινολικών συστατικών που εκχυλίζονταν με τους πρώτους διαλύτες (νερό, μεθανόλη), παρά με τους δεύτερους διαλύτες (αιθανόλη, ακετόνη). Πράγματι, πειραματικά διαπιστώθηκε ότι η αντιοξειδωτική δράση που παρουσίαζαν τα διάφορα εκχυλίσματα του φυτού, ήταν άμεσα συνδεδεμένη με τα περιεχόμενα σε αυτά φαινολικά συστατικά. Επιπλέον, με αυτό τον τρόπο επιβεβαιώθηκε για άλλη μια φορά και ο σημαντικός ρόλος των φαινολικών συστατικών ως “καθαριστές-παγίδες” (scavengers) ελευθέρων ριζών. Η διαφορά στο μέγεθος της αντιοξειδωτικής δράσης των διαφόρων εκχυλισμάτων, εξηγήθηκε από τους συγκεκριμένους επιστήμονες, ότι οφειλόταν στο γεγονός ότι τα φαινολικά συστατικά του φυτού παραλαμβάνονταν σε μεγαλύτερο βαθμό με νερό και μεθανόλη παρά με αιθανόλη και ακετόνη.

Το γεγονός ότι με το πέρασμα του χρόνου οι διάφορες φυσικές αντιοξειδωτικές ουσίες κερδίζουν συνεχώς έδαφος στην πρόληψη καρδιαγγειακών νοσημάτων και διαφόρων ειδών καρκίνου, οδήγησε και άλλους επιστήμονες στο να ελέγξουν την αντιοξειδωτική δράση του φυτού [Couladis et al. 2003]. Η επιστημονική αυτή ομάδα χρησιμοποίησε υπέργεια τμήματα του φυτού, τα οποία τα συνέλεξε την άνοιξη και τα εκχύλισε με αιθανόλη. Η αρχή στην οποία στηρίχτηκαν τα πειράματά τους ήταν το γεγονός της σουπεροξείδωσης του αραχιδονικού οξέος σε μηλονική διαλδεΰδη απουσία αντιοξειδωτικών ουσιών, κάτι όμως που δεν πραγματοποιούταν παρουσία τέτοιων ουσιών. Με τη χρήση, λοιπόν, του αιθανολικού εκχυλίσματος του φυτού διαπιστώθηκε ότι αυτό παρουσίαζε αντιοξειδωτική δράση ίδια με αυτή της ουσίας που χρησιμοποιήθηκε ως θετικό δείγμα, δηλαδή της α-τοκοφερόλης.

Μια ομάδα ερευνητών διαπίστωσε ότι το κλάσμα των συστατικών, το οποίο εκχυλιζόταν από το δίκταμνο με τη βοήθεια εξανίου, είχε ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες, καθώς είχε αναφερθεί ότι ελάττωνε τη μεταλλαξιογόνο δράση ενός διατροφικού καρκινογόνου [Lagouri et al. 1996]. Αυτήν την άποψη τη στήριξαν στο γεγονός ότι τα συστατικά που υπήρχαν στο συγκεκριμένο κλάσμα ήταν κυρίως τοκοφερόλες, ουσίες που είναι γνωστό εδώ και πολύ καιρό ότι εμφανίζουν ισχυρότατη αντιοξειδωτική δράση.

Αντιμικροβιακή δράση του δίκταμου

Πολλαπλές είναι οι μελέτες οι οποίες ασχολήθηκαν με τη διερεύνηση της αντιμικροβιακής δράσης του φυτού Origanum dictamnus.

Μία από αυτές [Sivropoulou et al. 1996], εξετάζει την επίδραση της παρουσίας του αιθερίου ελαίου του φυτού στην ανάπτυξη οκτώ διαφορετικών, Gram θετικών και αρνητικών, βακτηριακών κλώνων. Οι κλώνοι που χρησιμοποιήθηκαν για τα πειράματα ήταν δύο από τα βακτήρια Escherichia coli και Staphylococcus aureus και ένας από τα βακτήρια Pseudomonas aeruginosa, Salmonella typhimurium, Rhizobium leguminosarum και Bacillus subtilis. Η μέθοδος στηριζόταν στην ίδια αρχή με αυτή του αντιβιογράμματος. Επεξηγηματικά, καθένας από τους κλώνους των βακτηρίων αφέθηκε να αναπτυχθεί μέσα σε θρεπτικό υλικό και στη συνέχεια οι αποικίες του επιστρώθηκαν σε ένα τρυβλίο petri. Ένα στρογγυλό χαρτάκι διαποτίστηκε με το αιθέριο έλαιο του φυτού και τοποθετήθηκε μετέπειτα και αυτό πάνω στο τρυβλίο petri.

Από τους ίδιους ερευνητές [Economakis et al. 1999], πραγματοποιήθηκε παρόμοια μελέτη σε φυτά των οποίων το θρεπτικό υπόστρωμα είχε διαφορετική σύσταση. Πιο συγκεκριμένα, όλα τα συστατικά του υποστρώματος ήταν τα ίδια με αυτά της προηγούμενης μελέτης, εκτός του ότι υπήρχαν διαφορετικές συγκεντρώσεις αζώτου. Το υπόλοιπο πείραμα πραγματοποιήθηκε κατά παρόμοιο τρόπο και στη συνέχεια ελέγχθηκε η αντιμικροβιακή δράση του αιθερίου ελαίου των παραπάνω φυτών σε κλώνους των βακτηρίων Staphylococcus aureus, Staphylococcus epidermidis, Staphylococcus hominis, Escherichia coli και Pseudomonas aeruginosa. Τα αποτελέσματα έδειξαν μεγάλη αντιμικροβιακή δράση για όλους τους κλώνους με εξαίρεση αυτόν της Pseudomonas aeruginosa κατά πανομοιότυπο τρόπο με την προηγουμένως αναφερθείσα μελέτη.

Κάποιοι άλλοι επιστήμονες ασχολήθηκαν με την πιθανή αντιμυκητιασική δράση που μπορεί να έχει το αιθέριο έλαιο του δικτάμνου έναντι του μύκητα Penicillium digitatum [Daferera et al. 2000]. Χρησιμοποίησαν στα πειράματά τους το αιθέριο έλαιο του φυτού καθώς και καθαρή θυμόλη και καρβακρόλη ως θετικά δείγματα. Μετά το τέλος των πειραμάτων διαπίστωσαν ότι η μέση ανασταλτική δόση της καθαρής θυμόλης (ED50, η δόση που προκαλεί αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα κατά 50%) και η ελάχιστη ανασταλτική δόση (MIC) ήταν 79 και 200 μg/mL, και της καθαρής καρβακρόλης 47 και 160 μg/mL, αντίστοιχα. Επιπλέον, το αιθέριο έλαιο του φυτού οδηγούσε σε καθολική αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα στη συγκέντρωση 300 μg/mL. Το γεγονός αυτό οδήγησε στο συμπέρασμα ότι η συνύπαρξη στο αιθέριο έλαιο του φυτού της θυμόλης και της καρβακρόλης έχει ως συνέπεια την εμφάνιση συνεργιστικού αποτελέσματος στην αναστολή της ανάπτυξης του μύκητα.

Η υπόθεση που διατυπώθηκε από τον Farg και τους συνεργάτες του για την αντιμυκητιασική δράση του αιθερίου ελαίου [Farg et al. 1989], ήταν ότι οφειλόταν στην παρουσία σε αυτό συστατικών που είχαν αρωματικό δακτύλιο με φαινολικό υδροξύλιο. Αυτό δίνει τη δυνατότητα στις ουσίες αυτές να σχηματίζουν δεσμούς υδρογόνου με τα ενεργά κέντρα ενζύμων, που είναι απαραίτητα για τον μύκητα, και να προκαλούν την αναστολή τους. Ωστόσο, αυτό δεν εξηγεί την αντιμυκητιασική δράση αιθέριων ελαίων, φυτών της ίδιας οικογένειας, που όμως δεν έχουν φαινολικά συστατικά. Σύμφωνα με τον Faid και τους συνεργάτες του [Faid et al. 1996], η σειρά της δράσης των συστατικών του ελαίου είναι η εξής: φαινόλες (μέγιστη δράση) > αλκοόλες > αλδεΰδες > κετόνες >αιθέρες > υδρογονάνθρακες [Daferera et al. 2000].

Το 2000 δημοσιεύτηκε μελέτη [Karanika et al. 2000], η οποία εξετάζει την επίδραση που έχει η παρουσία του αιθερίου ελαίου του φυτού στην ανάπυξη του ζυμομύκητα Yarrowia lipolytica. Στη μελέτη αυτή παρατηρήθηκε ότι προκαλούταν μεγάλη αναστολή της ανάπτυξης του ζυμομύκητα, η οποία όμως οφειλόταν στο γεγονός ότι τα υδατικά εκχυλίσματα του φυτού δημιουργούσαν ακατάλληλο περιβάλλον για τον ίδιο το ζυμομύκητα. Επομένως, τα εκχυλίσματα δεν είχαν άμεση επίδραση στα κύτταρα του ζυμομύκητα. Αντίθετα, υποτέθηκε ότι η ιδιότητά τους να αναστέλλουν την ανάπτυξή του προερχόταν από το γεγονός ότι τα συστατικά τους δρουν ως χηλικοί παράγοντες οι οποίοι δεσμεύουν τα μεταλλικά ιόντα του περιβάλλοντος, τα οποία όμως είναι απαραίτητα για το ζυμομύκητα.

Τέλος, έχει βρεθεί από τους επιστήμονες [Vokou et al. 1993], ότι η χρήση του αιθερίου ελαίου του δικτάμνου μπορεί να χρησιμοποιηθεί μελλοντικά με αποτελεσματικό και ασφαλή τρόπο για να επιμηκύνει το χρόνο αποθήκευσης της πατάτας, προστατεύοντάς την ταυτόχρονα από μικροβιακές μολύνσεις. Την άποψη αυτή τη στήριξαν σε πειράματα τα οποία έδειξαν ότι το αιθέριο έλαιο είχε ισχυρή αντιμικροβιακή ιδιότητα. Πιο συγκεκριμένα, διαπίστωσαν ότι αυτό εμφάνιζε μέγιστη δράση κατά των κλώνων του Erwinia carotovora, αλλά και άλλων βακτηρίων που απομονώθηκαν από την επιφάνεια της πατάτας.

Ενδείξεις, θεραπευτική χρήση, εθνοφαρμακολογία

Το φυτό του δικτάμου από την αρχαιότητα έβρισκε πολλές χρήσεις σε αρκετά προβλήματα υγείας. Στις μέρες μας, στις ήδη γνωστές θεραπευτικές ιδιότητές του προστέθηκαν και ορισμένες ακόμα που διαπιστώθηκαν είτε από μελέτες είτε από τις αναφορές τους στη λαϊκή θεραπευτική.

Ο δίκταμος εμφανίζει επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό θεωρείται φάρμακο για το στομάχι, αλλά και για τα αποστήματα και τα σπυριά (σαν κατάπλασμα). Καταπραΰνει τους πόνους του στομάχου και των εντέρων. Για τους παραπάνω λόγους συστήνεται σε διαταραχές, κολικούς και φλεγμονές του γαστρεντερικού συστήματος. Είναι ευστόμαχο και πολύ χωνευτικό.

Σε πονοκεφάλους και πονόδοντους, κάνει καλό όταν μασάει κανείς για πολλή ώρα φύλλα δικτάμνου. Καταπολεμά την κακοσμία του στόματος και βοηθάει στην αντιμετώπιση ουλίτιδας.

Το αφέψημά του είναι διουρητικό [Μπαζαίος 1986].

Ως εμμηναγωγό φημίζεται ότι βοηθάει σε περιπτώσεις αμηνόροιας, που προέρχεται από εξάντληση του οργανισμού (έλλειψη περιόδου).

Συνιστάται σε νευρικές διαταραχές, νευρικούς πονοκεφάλους και άλλα νοσήματα του νευρικού συστήματος, εξαιτίας των καταπραϋντικών ιδιοτήτων που εμφανίζει.

Για τις αντισηπτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται σε διαλείποντες πυρετούς, γρίπη και κρυολογήματα.

Η ρίζα του ως αλοιφή βρίσκει χρήση κατά της ισχιαλγίας, ενώ ο χυμός του καταναλώνεται μέσα σε κρασί για να θεραπεύσει τα δαγκώματα φιδιού.

Μερικοί συνιστούν τη χρήση του στο σκορβούτο.

Η πιο γνωστή από παλιά χρήση του ήταν να βοηθάει τις γυναίκες να γεννούν πιο εύκολα και γρήγορα (οι επίτοκες έπιναν μερικά αφεψήματα άγριου δικτάμνου), ενώ συνήθως χρησιμοποιούταν και ως εκτρωτικό μέσο [Πρινέας κ.α. 1983, Μπαζαίος 1986, Γκανιάτσας 1966, Gunther 1968].

Συχνά γίνεται χρήση του λόγω των ανθελμινθικών, αντιμικροβιακών και αντισπασμωδικών ιδιοτήτων του [Οντι Μνιμη 1994, Σκρουμπής 1990, Γκανιάτσας 1966].

Τέλος, χρησιμοποιείται ως αιμοστατικό σε μώλωπες [Ζαχαρόπουλος 1959], και ως τονωτικό.

Παρενέργειες από τη χρήση δίκταμου

Λίγα είναι τα στοιχεία που αναφέρονται στη βιβλιογραφία για τις πιθανές παρενέργειες που μπορεί να έχει η χρήση του φυτού. Έτσι, συνιστάται, να μη γίνεται καθημερινή χρήση του γιατί προκαλεί τοξικές παρενέργειες. Επιπλέον, θεωρείται ότι μπορεί να προκαλέσει διακοπή της κύησης όταν πίνεται συχνά από μια έγκυο.

Γενικότερα, όμως, όπως συμβαίνει στην περίπτωση κάθε φυτού που έχει θεραπευτικές ιδιότητες, δεν πρέπει να γίνεται αλόγιστη χρήση του, γιατί τότε η δράση του αναστρέφεται και από θεραπευτική γίνεται τοξική λόγω υπερδοσολογίας των δραστικών συστατικών του.

Σκευάσματα με δίκταμο:

Αρκετά είναι τα σκευάσματα του φυτού αυτού που είτε χρησιμοποιούνται από παλιά και ως τις μέρες μας και προέρχονται από τη λαϊκή θεραπευτική, είτε έχουν τη βάση τους στις σημερινές γνώσεις των επιστημόνων. Αυτά διακρίνονται σε εγχύματα, βάμματα, οίνους, αφεψήματα, επιθέματα-καταπλάσματα, σκόνες, μίγματα, αλοιφές και λουτρά. Ακολουθούν διάφορες συνταγές για κάθε σκεύασμα.

Εγχύματα

Το φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως έγχυμα βάζοντας 1/2 – 5 δράμια του φυτού σε 150 δράμια νερό [Πρινέας κ.α. 1983].

Για την παρασκευή του εγχύματος αρκεί να τοποθετήσουμε 5-10gr σε 1 λίτρο βραστού νερού και να τα αφήσουμε εκεί για περίπου 10 λεπτά.

Στη συνέχεια μπορούμε να πίνουμε δύο φλιτζάνια την ημέρα [Μπαζαίος 1986, www.abio.gr/herbs/].

Χρησιμοποιούνται 20-30gr από ολόκληρο το φυτό σε ένα λίτρο νερό για να καταπολεμηθούν η ατονία και οι σπασμοί.

Βάμματα

Ως βάμμα σε δόση 1 ½ -3 δραμιών μέσα σε ποτό [Πρινέας κ.α. 1983].

Το βάμμα λαμβάνεται όταν τοποθετήσουμε 15-20gr μέσα σε κρασί ή ρακί.

Ύστερα από λίγες μέρες μπορεί να χρησιμοποιηθεί λίγο-λίγο (το πολύ 50 γραμμάρια τη μέρα για 3-4 μέρες) [Μπαζαίος 1986, www.abio.gr/herbs/].

Φτιάχνετε σε κρασί ή ρακί με 15-20gr βότανο και χρησιμοποιείται όπως και το αραιωμένο αφέψημα [Οντι Μνιμη 1994].

Είναι δυνατό να παρασκευασθεί αφήνοντας 40gr ανθισμένες κορυφές να χωνευτούν σε μισό λίτρο καθαρό οινόπνευμα ή ζιβανία ή κρασί για λίγες μέρες και κατόπιν σουρώνουμε και φυλάμε το υγρό.

Πίνουμε ένα μικρό ποτηράκι μετά από κάθε φαγητό για τις ευστόμαχες και χωνευτικές του ιδιότητες.

Αφεψήματα

Για να παρασκευάσουμε το αφέψημα βάζουμε 10-15gr φύλλα του φυτού σε μισό λίτρο νερό

Το αφήνουμε να φτάσει στη θερμοκρασία βρασμού

Το αφήνουμε να κρυώσει για περίπου 20 λεπτά πριν το φιλτράρουμε και το χρησιμοποιήσουμε [Μπαζαίος 1986, www.abio.gr/herbs/]. Βάζουμε 20-30gr βότανο σε ένα λίτρο νερό για ένα τονωτικό ρόφημα που καταπραϋνει τους πονοκέφαλους, τις νευραλγίες και τις στομαχικές διαταραχές και παθήσεις του συκωτιού.

Επιθέματα-καταπλάσματα

Για να δημιουργήσουμε ένα κατάπλασμα αφήνουμε φύλλα του σε μικρή ποσότητα βραστού νερού έτσι ώστε να υγρανθούν και μετέπειτα τα τυλίγουμε σε γάζες .

Με τον πολτό του βοτάνου ή με το βάμμα φτιάχνονται καταπλάσματα ή επιθέματα για τους πονοκέφαλους, τους πόνους του στομάχου, τις παθήσεις του συκωτιού, τις φλεγμονές του δέρματος, για εξελκώσεις και δοθιήνες. ]. Τα επιθέματα στο υπογάστριο βοηθούν κατά τον τοκετό, ενώ το κατάπλασμα από πολτό είναι πολύ αποτελεσματικό για τις εκχυμώσεις κατά της δυσοσμίας του στόματος (μάσημα φύλλων) [Οντι Μνιμη 1994].

Σκόνες

Όταν τρίψουμε τα ξερά φύλλα του σε σκόνη και τη ρίξουμε σε πληγή σταματάει το αίμα [Μπαζαίος 1986, www.abio.gr/herbs/].

Σκόνη: χρησιμοποιείται ως αντιμικροβιακό, αντισηπτικό, ανθελμινθικό, αντιαιμορραγικό και επουλωτικό φάρμακο [Οντι Μνιμη 1994].

Από τη σκόνη μπορούμε να διαλύσουμε ένα κουταλάκι του καφέ σε ένα ποτήρι καυτό νερό, να το αφήσουμε για λίγα λεπτά και στη συνέχεια να το πιούμε με δοσολογία δύο ποτήρια την ημέρα.

Μίγματα

Μερικοί χρησιμοποιούν το φυτό για να φτιάξουν το λεγόμενο ‘Dictamus Creticus mixture’, το οποίο αποτελείται από τις εξής δρόγες: Cortex Canella, Ocinum basilicum, Salvia officinalis, Mentha officinalis, Thymus vulgaris, Dictamnus creticus, Camelia sinensis, Sideritis officinalis, Rosa canina. Το μίγμα των παραπάνω τονωτικών δρογών μπορεί εύκολα να αντικαταστήσει τον καφέ.

Αλοιφές

Πολλοί φτιάχνουν με τη δρόγη του φυτού την αλοιφή “Flying Ointment“, η οποία παρασκευάζεται από ένα μέρος από καθεμιά από τις παρακάτω δρόγες: Dittany of Crete (Origanum dictamnus), Cinquefoil (Potentilla simplex, Rosaceae), Mugwort (Artemisia douglasiana, Asteraceae), Parsley (Petroselinum crispum, Apiaceae). Τα τέσσερα μέρη θερμαίνονται ήπια σε χαμηλή θερμοκρασία μέχρι να υγροποιηθούν, ενώ παρατηρούμε ότι δεν καίγονται. Προσθέτουμε ένα μέρος μίγματος αποξηραμένων δρογών, ανακατεύουμε με μια ξύλινη κουτάλα μέχρι να γίνει πλήρης ανάμιξη και συνεχίζουμε τη θέρμανση μέχρι να εξατμιστεί το αιθέριο έλαιο, γεγονός που το καταλαβαίνουμε από την οσμή του αέρα. Πιέζουμε το μίγμα μέσα από κόσκινο και το βάζουμε σε γυάλινο βάζο. Προσθέτουμε σε αυτό μισό κουτάλι του τσαγιού βάμμα βενζόης ως φυσικό συντηρητικό. Το αποθηκεύουμε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος, όπως μέσα στο ψυγείο. Η αλοιφή θα πρέπει να κρατήσει για εβδομάδες ή και μήνες ακόμα. Αν μαυρίσει η αλοιφή, τότε την πετάμε και στο βάζο, αφού καθαριστεί, τοποθετούμε νέα, πρόσφατα παρασκευασμένη αλοιφή.

Λουτρά

Το φυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στο λουτρό. Βράζουμε σε μπόλικο νερό αρκετά φύλλα και ανθισμένες κορυφές και προσθέτουμε το νερό του σε ζεστό λουτρό. Μένουμε στο ζεστό λουτρό για 15-20 λεπτά. Τα θεραπευτικά αυτά λουτρά είναι ηρεμιστικά, τονωτικά, αυξάνουν την ερωτική διάθεση και πιστεύεται ότι διατηρούν τη νεότητα.

Καθεστώς προστασίας, εμπόριο δικτάμου:

Origanum_dictamnus_1Το φυτό Origanum dictamnus περιλαμβάνεται στη Συνθήκη της Βέρνης, την Οδηγία 92/43/ΕΟΚ και το Π.Δ. 67/81, ενώ κομμάτι του πληθυσμού υπάγεται μέσα στον Εθνικό Δρυμό της Σαμαριάς, όπου και απαγορεύεται η συλλογή του [Παπαγεωργίου κ.α. 2001].

Το φυτό του δικτάμνου, εξαιτίας των φαρμακευτικών και αρωματικών του ιδιοτήτων, έγινε πασίγνωστο παγκοσμίως, γεγονός που οδήγησε στην εξαγωγή ποσοτήτων του στο εξωτερικό και ιδιαίτερα στην Ιταλία, Γαλλία, Βέλγιο, Αγγλία και Γερμανία. Το 1929 που οι ποσότητες που εξάγονταν προέρχονταν μόνο από τον αυτοφυή δίκταμνο, η τιμή του είχε φτάσει πολύ ψηλά. Αυτό συνέβαινε, γιατί η συλλογή του ήταν πολύ δύσκολη και επικίνδυνη εξαιτίας της ιδιαίτερης γεωγραφικής εξάπλωσης που το χαρακτηρίζει.

Δίκταμο ιδιότητες

Ιδιότητες του δίκταμου – συμπερασματικά:

Οι θαυματουργικές του ιδιότητες του δίκταμου αναφέρονται από πολλούς αρχαίους συγγραφείς όπως είναι ο Όμηρος, ο Αριστοτέλης, ο Ευριπίδης, ο Θεόφραστος, ο Βιργίλιος, ο Πλούταρχος, ο Διοσκουρίδης, ο Γαληνός κ.α Το αναφέρουν σαν αποτελεσματικό στις παθήσεις των νεφρών, των εντέρων για τις δηλητηριάσεις κ.α., κάτι που έχει εξακριβωθεί από τους σύγχρονους μελετητές, γι’ αυτό στην Κρήτη συνηθίζουν να το προσφέρουν σαν ρόφημα. Κατά την μυθολογία ήταν αφιερωμένος στη θεά Άρτεμη γιατί βοηθούσε, όπως κι εκείνη στον τοκετό. Για τον ίδιο λόγο οι αρχαίοι παρίσταναν το άγαλμα της θεάς με στεφάνι από δίκταμο. Οι παλαιότεροι το χρησιμοποιούσαν με τη μορφή καταπλάσματος σαν αιμοστατικό και επουλωτικό, γι’ αυτό ακούγεται και με το όνομα σταματόχορτο. Διηγούνται ιστορίες γι’ αγρίμια, που λαβωμένα από ία βέλη κυνηγών, έτρωγαν δίκταμο κι η ακίδα του βέλους έπεφτε από το σώμα τους.

Εκτός από κυτταροτοξική, το αιθέριο έλαιο του Origanum dictamnus εμφανίζει και εντομοκτόνο δράση. Ο Δίκταμος χρησιμοποιείται παραδοσιακά ως αντι-αιμορραγική, επουλωτική ουσία, τελευταία επιβεβαιώθηκε η δράση του κατά του έλκους του στομάχου. Η αντιοξειδωτική δράση του υδατικού εκχυλίσματος είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς είναι εμφανής η δυνατότητα εκμετάλλευσης της στη βιομηχανία τροφίμων ως συντηρητικού. Οι χρήσεις που αναφέρονται στην βιβλιογραφία είναι ώς πεπτικό, αντιμικροβιακό, αντισηπτικό, ανθελμινθικό, αντιαιμορραγικό, επουλωτικό, εμμηναγωγό, σπασμολυτικό, καταπραϋντικό των στομαχικών πόνων και των νευρικών διεγέρσεων. Έχει αναφερθεί επίσης ότι διευκολύνει την κατάκλιση (έγκυες) και ως αντιεπιληπτικό. Το αιθέριο έλαιο έχει επίσης και οικονομική σημασία στην κοσμετολογία.

Θεραπευτικές Ιδιότητες – συμπερασματικά:

Το δίκταμο έχει αντισηπτική δράση, τονωτική και αντισπασμωδική. Χρησιμοποιείται για την επούλωση των τραυμάτων, ως καταπραϋντικό του πεπτικού συστήματος, καθώς και κατά της γρίπης και του κρυολογήματος. Δρα σπασμολυτικά και συμβάλει στην πρόληψη και στην αντιμετώπιση των κυκλοφορικών και καρδιολογικών προβλημάτων, ανακουφίζει από πονοκεφάλους, και στομαχικές διαταραχές, πονόδοντους και αποστήματα. Ενεργεί επίσης, ως αντιδιαβητικό, εμμηναγωγό αλλά και ως αφροδισιακό. Ονoμάζεται στοματόχορτο, γιατί όταν μασάμε τα φύλλα του σταματά την κακοσμία του στόματος, στομαχόχορτο, γιατί βοηθάει στη χώνευση και καταπραΰνει τους πόνους του στομαχιού και σταματόχορτο, γιατί αν βάλουμε κοπανισμένα φύλλα πάνω σε πληγή σταματάει την αιμορραγία.

Τα καλύτερα αντιοξειδωτικά ροφήματα πράσινο τσάι, Δίκταμο, Τσάι του βουνού

 

Δίκταμος ή έρωντας: Το θεϊκό βότανο της ΚρήτηςΔίκταμος ή έρωντας: Το θεϊκό βότανο της Κρήτης

ο δίκταμος ο θάμνος της Δίκτης – το όνοµα ∆ίκτανµος όπως τον αποκάλεσαν οι αρχαίοι προέρχεται από το ονομαστό όρος της Κρήτης την ∆ίκτη και
τη λέξη θάµνος δηλαδή “∆ίκταµνος ο Θάµνος της ∆ίκτης” ή έρωντας με επιστημονική ονομασία Origanum dictamnus είναι ένα το πιο φημισμένα κρητικά ενδημικά φυτά και το βρίσκουμε μόνο στο νησί της Κρήτης σκαρφαλωμένο σε απόκρημνους βράχους με υψόμετρο από 0 έως 1900 μέτρα και όπως έγραψε και ο Θεόφραστος “το δε δίκταµνον ίδιον της Κρήτης”… το δίκταμο είναι ένα πολυετές αρωματικό φυτό με βλαστούς 20-40cm τα φύλλα του είναι  πρασινόλευκα 13-25mm δισκοειδή-ωοειδή και καλυμμένα με πυκνές τρίχες τα λουλούδια του με μιά πανέμορφη στεφάνη ροδινοπρασινωπή έως κοκκινολιλά, περιβαλλόμενη από μεγάλα κοκκινωπά βράκτια ο κάλυκάς του είναι με 5 οδόντες και το άρωμα του θεσπέσιο… ο δίκταμος – το θαυματουργό αυτό βότανο -είναι γνωστός από τη μινωική εποχή όταν οι μινωίτες παρασκεύαζαν
- αρώματα - αλοιφές -τις οποίες χρησιμοποιούσαν για την επούλωση τραυμάτων και πληγών- - αρωματικά λάδια – ειδικά με λάδι ελαιόλαδου το οποίο και πρόσφεραν στους θεούς στους βασιλιάδες και ιερείς τους - αλλά και - αρωματικούς οίνους όπως το δικταμνίτη οίνο που μας αναφέρει ο Διοσκουρίδης στο πέμπτο βιβλίο του περί ύλης ιατρικής …τα αρωματικά λάδια που παρασκεύαζαν από το βότανο είχαν τονωτικές και διεγερτικές ιδιότητες…ο Πλίνιος αναφερόμενος στο δίκταμο λέει:

 “Tο φυτόν καλούμενον δίκταμον εις ουδέν άλλο μέρος φύεται ειμη εν τη νήσω Kρήτη”.

ο Θεόφραστος στο έργο του “Περί Φυτών ιστορίες” γράφει:“Tο δίκταμο είναι φυτό που βγαίνει μόνο στη Κρήτη….ο δίκταμος ήταν γνωστός από την αρχαιότητα και οι αρχαίοι γιατροί του απέδιδαν πολλές θεραπευτικές ιδιότητες…το άγαλμα της θεάς Aρτέμιδος η οποία εκτός των άλλων ήταν και προστάτης των επιλόχων γυναικών έφερε στο κεφάλι της στεφάνι από δίκταμο… επίσης κατά την αρχαιότητα θεωρούσαν το δίκταμο ικανό να απορρίπτει τα σιδερένια τόξα από τα πληγωμένα σώματα…σύμφωνα με τους αρχαίους συγγραφείς αυτό έγινε γνωστό από τα αγριοκάτσικα της Kρήτης (τους Kρητικούς Aίγαγρους (Capra aegagrus)) τα οποία όταν πληγώνονταν και έμενε το βέλος στο σώμα τους έτρωγαν δίκταμο και αυτό έπεφτε αμέσως…στο δίκταμο αναφέρονται πολλοί συγγραφείς όπως
- ο Θεόφραστος – ο οποίος αναφέρει πως ο δίκταμος χρησιμοποιήθηκε άπειρες φορές την ώρα του τοκετού σαν κατάπλασμα χαμηλά στην κοιλιά για τη δυστοκία…
- ο Διασκουρίδης – ο οποίος θεράπευε και τις πληγές των στρατιωτών σε περιόδους πολέμου με το δίκταμο μας αναφέρει:
“ού µόνον γαρ πινοµένη, αλλά και προστιθεµένη, υποθυµιωµένη τα τεθνηκότα έµβρυα εκτινάσσει”…
- ο Πλούταρχος - ο Πλίνιος - ο Aπούλιος και άλλοι…
- ο Aριστοτέλης στο έργο του “Περί των ζώων ιστορίαι” μας κάνει γνωστές τις παυσίπονες και επουλωτικές ιδιότητες του δίκταμου αναφέροντας τα εξής: “Επεί και εν Kρήτη φασί τας αίγας τας αγρίας όταν τοξευθώσι ζητείν το δίκταμνον δοκεί δε τούτον εκβλητικόν είναι των τοξευµάτων εν τω σώµατι”.
- ο Iπποκράτης τον χρησιμοποιούσε σαν εμμηναγωγό εκτρωτικό για την διευκόλυνση της υστεροτοκίας – για αυτό είχε ονομάσει το βότανο και “ωκυτόκιον” – από το ωκύς που σημαίνει ταχύς και τόκος που σημαίνει τοκετός και κατ’επέκταση αυτό που επιταχύνει τον τοκετό - για προβλήματα της χοληδόχου κύστεως και για τα προβλήματα των πνευμόνων πριν από το μεσαίωνα το δίκταμο ήταν γνωστό στους Eυρωπαίους σαν φαρμακευτικό φυτό ενώ από το αιθέριο έλαιό του αρωματίζονταν ποτά όπως η Bενεδικτίνη και η Tραπιστίνη…
ο Bιργίλιος στο 12ο βιβλίο της “Aινειάδας” του διηγείται ότι όταν πληγώθηκε ο Aινείας από βέλος η μητέρα του η Aφροδίτη πήγε και μάζεψε δίκταμο στο όρο Δίκτη της Kρήτης “φυτόν ύπερ επιζητεί η άγρια αίξ, όταν το ταχύ βέλος του κυνηγού την πληγώση”… αλλά και η ίδια όταν αισθάνθηκε τους πόνους του τοκετού μάζεψε φύλλα δικτάμου και τα χρησιμοποίησε κατάλληλα… σήμερα είναι περιζήτητο
σπάνιο και δυσεύρετο διότι ο τόπος που το παράγει είναι μικρός και ο δίκταμος υπήρξε ένα βότανο µε ιδιαίτερη οικονοµική σηµασία στο παρελθόν -όπως άλλωστε και σήµερα – που η υπερβολική και αλόγιστη εκμετάλευση του άγριου βοτάνου προκάλεσε µείωσή του ακόµα και εξαφάνισή του σε ορισµένες περιοχές…ο δίκταμος σήμερα προστατεύεται από τη Συνθήκη της Βέρνης…έρωντας λοιπόν το δίκταμο για τις αναζωογονητικές του ιδιότητες και σταθάρι σταμνόχορτο σταμοτόχορτο στομαχόχορτο καιχρησιμοποιείται ως τονωτικό αφέψημα για
να καταπραΰνει τους πονοκεφάλους
τις νευραλγίες και
τις στομαχικές διαταραχές
για τις παθήσεις του συκωτιού αλλά και
ως εμμηναγωγό…
το έγχυμα από ολόκληρο το φυτό χρησιμοποιείται
για
την καταπολέμηση της ατονίας
για αναζωογόνηση
σαν αφροδισιακό
για τα κρυολογήματα
για το βήχα
στο δίκταμο αποδίδονται σήμερα πολλές θεραπευτικές ιδιότητες όπως
ισχυρές αντιοξειδωτικές
επουλωτικές
παυσίπονες
αντιμικροβιακές
αναζωογονητικές
αποχρεμπτικές
αντιπυρετικές
ηπατοπροστατευτικές
συσφικτικές
τονωτικές
αντισηπτικές
αντισπασμωδικές
αντιαιμορραγικές
καταπραυντικές του πεπτικού συστήματος
σπασμολυτικές
ισχυρές αφροδισιακές
καθώς και η ικανότητα να καταστέλλει την μεταλλαξιογένεση
το έγχυμα του βοτάνου
απαλύνει
τους πονοκεφάλους
τις νευραλγίες
τις ηπατικές παθήσεις
τους πόνους της περιόδου
ανακουφίζει από
το βήχα που
συνδέονται με το κρυολόγημα
από τις ήπιες γαστρεντερικές διαταραχές και
τις στομαχικές διαταραχές
το κατάπλασμά του απαλύνει πονοκεφάλους
πληγές και
δερματικές φλεγμονές – παραδοσιακά το δίκταμο ανακουφίζει από τις φλεγμονές και τους μώλωπες τους δέρματος…
το αιθέριο έλαιο του ανακουφίζει από
μυϊκούς
ρευματικούς πόνους και
παθήσεις του δέρματος…
η ρίζα του χρησιμοποιείται ως αλοιφή για τη θεραπεία της ισχιαλγίας…
γενικά ο δίκταμος στην Ελλάδα έχει χρησιμοποιηθεί ως μια παραδοσιακή θεραπεία χωρίς προβλήματα για πάρα πάρα πολλά χρόνια
και
ας δούμε τα συστατικά του
το δίκταμο – λοιπόν – περιέχει:
- φλαβονοειδή
- κουμαρίνες
- φαινολικά οξέα
- τα φλαβονοειδή:
apigenin
kaempferol
quercetin
eriodictyol
taxifolin
narigenin
- τα τριτερπένια:
oleanolic
rare 21α-OH oleanolic acid
ursolic acid
21α-OH ursolic acid
και
ouvaol
- αιθέρια έλαια:τα κύρια συστατικά του αιθέριου ελαίου του δίκταμου είναι τα μονοτερπένια:
carvacrol
γ-terpinene
και
p-cymene
- κατεχίνες
~~~~~~~~~~~~~~~
για το δίκταμο δεν έχουν αναφερθεί ανεπιθύμητες ενέργειες
και
η παραδοσιακή χρήση του βοτάνου είναι ασφαλής…
η ασφάλεια του δίκταμου κατά τη διάρκεια της κύησης και της γαλουχίας δεν έχει τεκμηριωθεί…
και
ας δούμε πως μας λέει ο Διοσκουρίδης ότι παρασκεύαζαν το δικταμνίτη οίνο:
μουσκεύουμε σε οκτώ κοτύλες μούστου τέσσερις δραχμές δίκταμου μέσα σε πανί για τρεις μήνες…
κάνει καλό σε όσους έχουν ναυτία στο στομάχι
ενώ
προκαλεί και την έμμηνο ρύση και τον καθαρισμό μετά τον τοκετό…
και
δίκταμο σε ελαιόλαδο:
σε ένα γυάλινο βάζο ρίχνουμε ένα φλιτζάνι αγνό ελαιόλαδο και
προσθέτουμε τρία με τέσσερα κλαδάκια φρέσκο ή ξερό δίκταμο…
το φυλάμε σε δροσερό και σκοτεινό μέρος για τρεις περίπου εβδομάδες οπότε
και
το σουρώνουμε
μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε
σε φαγητά
σε σαλάτες και σάλτσες
ή
να κάνουμε επάλειψη σε σημεία του δέρματός μας που έχουν πρόβλημα…
~~~~~~~~~~~~~~~~~~
αυτός είναι – λοιπόν – ο δίκταμος ή έρωντας ο οποίος συλλέγεται τόσο δύσκολα όσο «τα πάθη του έρωτα» σύμφωνα με την παράδοση και είναι άλλος ένας θησαυρός της Κρητικής Γης…

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ασφόδελος: Θεραπευτικές ιδιότητεςΑσφόδελος: Θεραπευτικές ιδιότητες

Ο Ασφόδελος από της αρχαιότητος μέχρι σήμερα εθεωρείτο θεραπευτικό βότανο και εχορηγείτο προπαντός:

1) σαν σπουδαίο καρδιοτονωτικό – διουρητικό φάρμακο στις ίδιες ενδείξεις με την Σκίλλα την παραθαλάσσια (πολύ πιθανόν να περιέχει σαν δραστικά συστατικά γλυκοζίδες αναλόγου συνθέσεως με την Σκιλλαβιόζη – Scillaren Α-Β)
2) σαν εμμηναγωγό
3) διουρητικό – αποχρεμπτικό
4) αντιφλεγμονώδες (ενζυματική δράση)
5) εμετικό (λόγω ερεθισμού του βλεννογόνου του στομάχου).

ΘΕΡΑΠΕΥΤΙΚΑΙ ΕΝΔΕΙΞΕΙΣ – ΠΟΣΟΛΟΓΙΑ ΜΟΡΦΑΙ

Α) Κατά την Ιπποκρατική εποχή εχορηγείτο σα φάρμακο

1) στην εξιδρωματική πλευρίτιδα
2) στις καρδιοπάθειες με οιδήματα ανά σάρκα
3) στον ασκίτη (κίρρωση του ήπατος)
4) σαν εμμηναγωγό και
5) σαν αποχρεμπτικό (πιθανώς στο πνευμονικό οίδημα) και στις χρονιές ασθματικές βρογχίτιδες – Υπό μορφή

α) οξυμέλιτος Oxymel Asphodele) στη δοσολογία: τρία κοχλιάρια σούπας την ήμερα (20 δράμια κόνδυλοι ασφοδέλου 200 δράμια ξύδι, 20 δράμια οινόπνευμα, 400 δράμια μέλι.
Παρασκευή : αφού τεμαχισθούν οι κόνδυλοι του ασφοδέλου ή γίνουν πολτός αναμιγνύονται με το ξύδι και το οινόπνευμα και μετά 3 ήμερες διηθείται και χρησιμοποιείται ως Vinaigre Asphodele, διά της προσθήκης δε του μέλιτος λαμβάνεται το οξύμελι ασφοδέλου.
Άλλος τρόπος:
α) διά βρασμού των κονδύλων του ασφοδέλου σε ξύδι ή κρασί (100 γραμ. ρίζες σε ένα κιλό ξύδι ή κρασί σπιρτωμένο, δυνατό και προσθήκης μέλιτος σαν βελτιωτικού
β) αυτούσιο τον κόνδυλο στη δόση όσον αστράγαλος τρεις φορές την ημέρα
γ) πολτός εξ όλων των μερών του φυτου βρασμένος μαζί με κιθαράλευρο ως που να γίνει πηκτή : για καταπλάσματα στους δοθιήνας, αποστήματα και άτονα έλκη
δ) καταπλάσματα από κοπανισμένα και πολτοποιημένα τμήματα του φυτού χλωρά εις τα δήγματα ερπετών, αραχνών, σκορπιών, σκολοπένδρων κ.λ.π.

Β) Κατά την Ρωμαϊκήν Εποχή και μετά εχορηγείτο ό ασφόδελος κατά τις οδηγίες του Διοσκουρίδου στις παρακάτω ενδείξεις:

1) Σαν διουρητικό, εμμηναγωγό, αντινευραλγικό, αντιβηχικό και αντισπασμωδικό. Στη δοσολογία: Ρίζα ασφοδέλου όσον αστράγαλος 3 φοράς ημερησίως ή 4 γραμ. ρίζας κοπανισμένης και διαλελυμένης μέσα σε κρασί ημερησίως. «Κινουσι δε ουρησιν καί έμμηνα ποθεΐσα ίώνται καί πλευράς άλγήματα καί βήχια καί σπάσματα καί ρήγματα δραχμής (δραχμή=3,75 γραμ.) μιας τό πλήθος τής ρίζης εν οϊνω πινομένη ποιεί δε καί ευημεστέρους οσον αστράγαλος βρωθεΐσα» Διοσκ.

2) Κατά δηγμάτων ερπετών (φίδια, αράχνες, σκορπιοί κλπ.) στη δοσολογία 4-12 γραμ. ρίζας ημερησίως σε δυνατό κρασί εσωτερικούς και τοπικώς σε καταπλάσματα από κοπανισμένα φύλλα, ρίζας, άνθη, μαζί με κρασί. «Καί έρπετοδήκτους δίδοται ωφέλιμος οσον δραχμών τριών τό πλήθος (τό άνώτερον). Κάν καταπλάτ- τειν δε δει τά δήγματα τοΐς τε φύλλοις καί τη ρίζη καί τοις άνθεσι συν οϊνω» Διοσκ… «ό δε καρπός καί τά άνθη κατ’ εξοχήν
σκολοπένδρων και σκορπιών άντιφάρμακον έ’στιν έν οϊνω ποθέντα» Διοσκ.

3) Προς θεραπεία και επούλωση γαγγραινωδών ελκών, άτονων ελκών, φλεγμονών μαστών (Μαστίτιδες), φλεγμονών όρχεων, φυμάτων και δοθιήνων. Υπό μορφή αλοιφής – πολτού, Παρεσκευάζετο δε ή αλοιφή από τριμμένη ρίζα ασφοδέλου και βρασμένης ώσπου να πολτοποιηθεί με προσθήκη οίνου ή τρυγίας οίνου. Στις πρόσφατες φλεγμονές αντί τρυγίας μετεχειρίζοντο κριθαράλευρο. «Και ρυπαρά και νεμόμενα ελκη καί μαστών καί δίδυμων φλεγμονάς καί φύματα καί δοθιήνας συγκαθεψομένης τρύγος οϊνου τή ρίζη πρός δέ τάς προσφάτους φλεγμονάς μετ’ αλφίτου» Διοσκ.

4) Προς Θεραπεία της Άλωπεκίας—τριχοφάγου—τριχοπτώσεων υπό μορφή τέφρας εκ καείσης ρίζας, προς κάλυψη. «Καεισα δέ ρίζα τής τέφρας έπιπλασσομένης αλωπεκίας δασύνει». Διοσκ. «Καί τούτου ή ρίζα χρήσιμος ώσπερ άρου καί άσάρου καί δρακοντίου, ρυπτικής τε καί διαφορητικής υπάρχουσα δυνάμεως* Καυθείσης δ’ αυτής ή τέφρα θερμοτέρα καί ξηραντικωτέρα καί λεπτομερεστέρα καί διαφορηκοτέρα γίγνεται καί διά τούτο καί αλωπεκίας ϊάται». Γαληνός, τόμ. XI, σελ. 845.

4) Εγκαύματα – χιονίστρες – ωταλγίες. Υπό μορφή ελαίου μέσα στο όποιον έχει ψηθεί ρίζα του ασφοδέλου για επάλειψη και σε σταγόνες εντός του ακουστικού πόρου. «Έν έψηθέν δέ ελαιον κεκοιλειμέναις ταΐς ρίζαις επί πυρός, ειλκωμένας χειμέτλας καί περί- καυτα υπαλειφόμενον ωφελεί καί ώταλγώσι βοηθεΐ έγχεόμενον εις τό οΰς» Διοσκ.

6) Οφθαλμίες. Αλοιφή – χυλός καμωμένος από κοπανισμένη ρίζα σε παλιό γλυκό κρασί μαζί με σμύρνα και κρόκο και θερμανθέντος μέχρις ότου γίνει αλοιφή μαλακή προς επάλειψη και κάλυψη των οφθαλμών ως καταπλάσματος «Ό δέ χυλός τής ρίζης προσλαβών οίνον, παλαιού γλυκέως και σμύρνη και κρόκου συνεψηθέντα επί τό αυτό εγχριστον γίνεται όφθαλμοΐς φάρμακον» Διοσ.

7) Λεύκη = Άλφός. Ρίζα ασφοδέλου κοπανισμένη καί τριμμένη στή λευκή επιφάνεια του δέρματος καί έν συνεχεία εκθεσις εις τάς ήλιακάς ακτίνας. «Άλφόν τε λευκόν προανατριφέντα έν έσθο- νίω έν Ήλίω καταχρισθεΐσα ή ρίζα σμήχει» Διοσκ.

8) Πυώδης ωτίτης. Χυλός ρίζας ασφοδέλου ζεσταμένος μαζί με μέλι, κρασί – σμύρνα και λιβανωτό ως που να γίνει ένα μίγμα εντός του άκουστικου πόρου με γάζα. «Καί πρός ώτα πυρρροουντα καθ’ εαυτόν καί ουν λιβανωτω καί μέλιτι καί οϊνω καί σμύρνη χλιανθείς αρμόζει». Διοσκ.

9) Εμετικό – Καθαρτικό. «Ταράττει δε κοιλίαν» Διοσκ.

10) Οδονταλγίες. Καταπαύει ό πόνος του δοντιού αν εγχυθεί χυλός ρίζας στον αντίστοιχο ακουστικό πόρο (αντανακλαστική θεραπεία), «ωταλγίας τε καθ’ εαυτόν εγχυθείς ό χυλός τω άντικειμένω ώτίω, πραΰνει». Δισκ.

Γ) Λαϊκή Θεραπευτική. Παλαιοτέρα και σύγχρονος εποχή.

Συνταγαί. Από χειρόγραφα καλογέρων του Πατριαρχείου της εποχής της τουρκοκρατίας μαθαίνουμε ότι μετεχειρίζοντο του ασφοδέλου τις ρίζες υπό μορφή όξυμέλιτος προς θεραπεία της ελώδους αίμοσφαιρινουρίας (100 g. κόνδυλοι, 1 οκά ξύδι νά βράση σε πήλινο δοχείο ώσπου να μείνει το μισό και να προστεθεί 1)2 οκά μέλι. Να λαμβάνει ό ασθενής κοχλ. σούπας ανά τρίωρο μέχρις ότου τα ούρα αποχρωματιστούν και υποχωρήσει ο πυρετός. Η πρόγνωση ήταν καλή έφ’ όσον στα ούρα του αρρώστου δεν διακρίνονται μικρά σωματίδια όταν ετίθεντο ταύτα εντός υάλινου δοχείου και εξετάζονται στο προσπίπτουν φως από ένα στενό άνοιγμα διά μέσου του δοχείου προς τον σκοτεινό θάλαμο του εξεταστού.

Σε πολλούς γνωστή είναι μία αλοιφή που παρασκευάζουν και χρησιμοποιούν ακόμα και σήμερα στην ύπαιθρο με θαυμαστά αποτελέσματα. Πριν ανακαλυφθούν τα αντιβιοτικά δεν γνωρίζω να υπήρχε ανάλογος αλοιφή στα φαρμακεία τόσο θεραπευτική και επουλωτική των μολυσμένων τραυμάτων, άτονων έλκων, αποστημάτων γαγγραινωδών έλκων κλπ. Πολύ πιθανόν να οφείλεται η αποτελεσματικότητας της σε αντιβιοτικές ουσίες και διάφορα ένζυμα που περιέχει (ενζυματική – αντιβιοτική – ερεθιστική δράση). Η σύνθεσή της γίνεται με βάση του ασφοδέλου τους κονδύλους, την Salvia Ίεροβοτάνη, το ατεκνόχορτο (biarum) και τα κολοφώνιο – τρεμεντίνα – ρητίνη ελάτης – λάδι, κερί. Ή μάνα μου που παρασκεύαζε την αλοιφή αυτή ισχυρίζονταν πως προήρχετο από ένα Γιατρό-Θεραπευτή του Πατριαρχείου
της Πόλης που διετέλεσε και ιδιαίτερος Γιατρός στο Σεράϊ του Άβδούλ – Χαμίτ.

ΣΥΝΤΑΓΑI

1) Για τον τριχοφάγο, αλωπεκία, τριχόπτωση.
Σκόνη από αποτεφρωμένους κονδύλους, δύο κουταλιές της σούπας, λίγο λάδι ένα κουταλάκι μπαρούτι της μίνας δύο κρόκους αυγών. Τα δουλεύουν όλα αυτά ώσπου να γίνει αλοιφή και την μεταχειρίζονται για να τρίβουν τις ρίζες των μαλλιών ή το μέρος που παρουσιάζεται απόπτωση των τριχών.

2) Εκζέματα επιμολυνθέντα.
Πολτός ρίζας ασφοδέλου δια-λυμένος με μια κουταλιά θειάφι και δουλεμένος ως που να γίνει αλοιφή.

Χρήσιμα μέρη του φυτού
Όλα τα τμήματα του φυτού σε χλωρή κατάσταση περιέχουν τα δραστικά συστατικά υπό ποικίλουσα αναλογία και προπαντός οι κόνδυλοι μετά την αποξήρανση των φύλλων ή προ της ανοίξεως. Οι κόνδυλοι αποξηραινόμενοι δύνανται να διατηρήσουν την δραστικότητα τους χρόνια εφ’ όσον φυλαχθούν σε γυάλινα δοχεία μακριά από την υγρασία και το φως. Βραζόμενοι οι κόνδυλοι σε άφθονο νερό αποβάλλουν τη δυσάρεστη γεύση που έχουν και δύνανται να χρησιμοποιηθούν ως τροφή των ζώων. Είναι πολύ θρεπτικοί λόγω της μεγάλης ποσότητος αμύλου και κόλλας που περιέχουν.

Άλλες χρήσεις – Κόλλα για δέρματα
‘Από τούς κονδύλους του ασφοδέλου διά πολτοποιήσεως και βρασμού μέχρι συμπυκνώσεως παρασκευάζεται το γνωστό τσερίσι; που μεταχειρίζονται οι υποδηματοποιοί σαν κολλητική ουσία στην συγκόλληση των δερμάτων.

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑ: Απ’ όσα πάρα πάνω εξετέθησαν βγαίνει το συμπέρασμα ότι αφού ό ασφόδελος επέζησε τρεις χιλιάδες χρόνια τώρα σαν φάρμακο με πλήθος θεραπευτικές ενδείξεις πρέπει αναγκαστικά να έχει πραγματικά τις θεραπευτικές ιδιότητες αυτές και την αξία του σαν θεραπευτικό βότανο. Στα πειράματα που κάνουμε για να μελετήσουμε τις ιδιότητες ενός φαρμάκου είναι δυνατόν να ξεγελασθούμε γιατί πλήθος παράγοντες υπεισέρχονται κατά τον πειραματισμό καί μάς παρασύρουν σε μια υπερεκτίμηση των αποτελεσμάτων ή και το αντίθετο. Η πείρα όμως τόσων αιώνων, κι από χιλιάδες παρατηρητάς γινόμενη και ηλεγμένη δεν γελιέται είναι κι αυτή ένα πείραμα – παρατήρηση – περισσότερο σίγουρο από την πείρα τού ενός πειραματιστή – και με κριτή τον χρόνο. Δε θα ήτανε νομίζω χαμένος κόπος αν οι βιοχημικοί μας αποφάσιζαν να ασχοληθούν με τον ασφόδελο όπως και με τόσα άλλα βότανα της λαϊκοθεραπευτικής μας που φυτρώνουν στην πατρίδα μας.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Αψιθιά, το ελιξήριο του πεπτικού συστήματος

Η αψιθιά είναι γνωστή από την εποχή του Ιπποκράτη και θεωρείται ένα από τα πιο αρωματικά φυτά παρόλη την πικρή της γεύση. Στην Αρχαία Ελλάδα την ονόμαζαν Αρτεμισία, ενδεχομένως προς τιμή της θεάς Αρτεμης και την χρησιμοποιούσαν σε περιπτώσεις αμηνόρροιας. Αλλοι λαοί όπως οι Αραβες, οιΑψιθιά, το ελιξήριο του πεπτικού συστήματος Αιγύπτιοι, οι Κέλτες την χρησιμοποιούσαν το αψέντι ως ορεξιογόνο
Κατά τον μεσαίωνα αποδώσανε αρκετές ”μαγικές” ιδιότητες στην αψιθιά και πίστευαν ότι η ύπαρξή της σε ένα σπίτι το προφυλάσσει από τα από τα κακά πνεύματα.
Χρησιμοποιούμενα μέρη αψιθιάς
Στη βοτανοθεραπευτική χρησιμοποιούνται τα φύλλα, οι ανθισμένες κορυφές που συλλέγονται το καλοκαίρι και οι ρίζες το φθινόπωρο.

Συστατικά αψιθιάς

Πτητικό έλαιο που περιέχει σεσκιτερπενικές λακτόνες (αρταβισίνη, αναψινθίνη), θυϊόνη, αζουλένια, φλαβονοειδή, φαινολικά οξέα, λιγνάνες

Εναλλακτικές θεραπείες με αψιθιά – absinthe

Είναι διεγερτικό του πεπτικού, δηλαδή εξαιρετικά χρήσιμο φάρμακο για αυτούς που έχουν κακή πέψη. Αυξάνει την οξύτητα του στομάχου και την παραγωγή της χολής και βελτιώνει την πέψη και την απορρόφηση των θρεπτικών ουσιών, βοηθώντας έτσι σε άλλες παθήσεις
Γενικά, το φυτό, σε μέτριες δόσεις, ερεθίζει το στομάχι, αυξάνει την όρεξη, διευκολύνει την πέψη, επιταχύνει την κυκλοφορία του αίματος, προκαλεί εκκρίσεις, συντελεί στο αδυνάτισμα και χωνεύει τα λίπη. Στη θεραπευτική, χρησιμοποιούνται οι σπόροι Αψιθιάς. Βοηθά στην πέψη και στο αδυνάτισμα. (λιώνει τα λίπη). Έχει ευεργετική δράση στους διαβητικούς και βοηθά στην καταπολέμηση των ρευματισμών. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την καταπολέμηση της αναιμίας, ως αντιπυρετικό, ενώ έχει και διουρητικές ιδιότητες. Εξωτερικά, μπορεί να χρησιμοποιηθεί και ως αντισηπτικό.

Άλλες χρήσεις της αψιθιάς (absinthe)

Οι φρέσκοι ή αποξηραμένοι βλαστοί αποκρούουν τα έντομα και τα ποντίκια.
Τα ξεραμένα φύλλα τους όταν τοποθετηθούν στα ρούχα αποκρούουν τους σκώρους. Αποθαρρύνει τους γυμνοσάλιαγκες και τα έντομα και για αυτό σήμερα χρησιμοποιείται στην παρασκευή εντομοαπωθητικών.

ΔΟΣΟΛΟΓΙΑ

Έγχυμα με 1-2 κουταλάκια του γλυκού ξηρό βότανο σε ένα φλιτζάνι βραστό νερό και το αφήνουμε για 10-15 λεπτά.
Εσωτερικά, χρησιμοποιείται σε μορφή σκόνης 0,5-2 γρ. ως στομαχικό και 4-10 γρ. ως σκωληκοκτόνο.
Σε περιπτώσεις επιληψίας και σπασμών χρησιμοποιείται σκόνη από τις θρυμματισμένες ρίζες της αψιθιάς, από 1- 3 κουταλάκια του καφέ την ημέρα, μόνη της ή με λίγη ζάχαρη.

Προφυλάξεις κατά τη λήψη αψιθιάς – absinthe αψέντι
Να λαμβάνετε σε μικρές δόσεις, και όχι για πάνω από 2 εβδομάδες κάθε φορά. Να μη λαμβάνετε στη διάρκεια της εγκυμοσύνης.
Πάντα χρησιμοποιείτε τα βότανα υπό την επίβλεψη ενός ειδικού και ειδικά όταν παίρνετε ταυτόχρονα άλλα φάρμακα ή βότανα.
Προσεκτική πρέπει να είναι και η χρήση του αφεψήματος της αψιθιάς γιατί μπορεί να προκαλέσει διάφορες διαταραχές όπως πονοκεφάλους, σπασμούς, αποβολή εμβρύου, καρδιολογικές διαταραχές μέχρι και θάνατο.

ΚΟΡΥΦΗ

Το βότανο Σαμπούκος και οι υπέροχες ιδιότητές τουΤο βότανο Σαμπούκος και οι υπέροχες ιδιότητές του

ΣΑΜΠΟΥΚΟΣ (ELDER EUROPEAN)- SENSITIES.
Περιγραφή: Ο σαμπούκος είναι μικρό φυλλοβόλο δένδρο. Ο φλοιός του κορμού είναι ανοιχτόχρωμος με σχισμές και λευκά φακίδια. Έχει φύλλα μεγάλα, πράσινα θαμπά, με 5 λογχοειδή οδοντωτά φυλλάρια, άνθη μικρά λευκοκίτρινα, πολύ μυρωδάτα κατά μεγάλα απλωτά σκιάδια. Οι καρποί του είναι μικρές μαύρες ράγες. Η λαϊκή παράδοση χαρακτηρίζει τον Σαμπούκο ως πλήρες Φαρμακείο λόγω των αναρίθμητων θεραπευτικών και προφυλακτικών του ιδιοτήτων. Τα μέρη που χρησιμοποιούνται για θεραπευτικούς σκοπούς είναι ο φλοιός, τα άνθη, οι καρποί και τα φύλλα.Τα άνθη του βγαίνουν σε ταξιανθίες όπως και οι καρποί, είναι ερμαφρόδιτα και έχουν ευχάριστη μυρωδιά που οφείλεται στο πλούσιο αιθέριο έλαιο που περιέχουν. Τα μικρά του φρούτα είναι σκούρα, σχεδόν μαύρα όταν είναι ώριμα.

Ο Σαμπούκος (Sambucus nigra) είναι επίσης γνωστός ως Ζαμπούκος, Σαμβυξ, Κουφοξυλιά, Αφροξυλιά, Αφροξυλάνθη, Ακταία, Βούζια, Φροξυλιά, Φροξινάνθη. Πρόκειται για μία ομάδα 30 περίπου φυτών που ευδοκιμούν σε εύκρατες και υποτροπικές περιοχές του Βορείου κυρίως ημισφαιρίου. Χρήσιμα τμήματα του Σαμπούκου είναι τα φύλλα, τα άνθη και οι καρποί του.
Οι Άγγλοι αποκαλούν το δέντρο “elder” και τον καρπό του “elderbery”. Κάποια άλλα από τα πολλά του ονόματα είναι: Elderberry, Sambucus nigra, Ellanwood, Holunder, Πρεσβύτερος αλλά συχνότερα καλείται Γέροντας. Ανήκει στην οικογένεια Caprifoliaceae.
Ο Γέροντας (Sambruca nigra) είναι ένα κοινό δέντρο στο Ηνωμένο Βασίλειο και την Ευρώπη, και έχει πολιτογραφηθεί σε πολλά μέρη του κόσμου.

Στη σύγχρονη βοτανοθεραπεια ο Σαμπουκος χρησιμοποιείται κυρίως για την αντιμετώπιση της γρίπης και των συμπτωμάτων της. Δύο ανεξάρτητες κλινικές έρευνες που δημοσιεύτηκαν το 2004, έδειξαν πως η κατανάλωση Σαμπούκου μειώνει σημαντικά τόσο τα συμπτώματα όσο και το χρόνο ανάρρωσης από τη γρίπη (τόσο τύπου Α όσο και τύπου Β).

Ο Σαμπούκος περιέχει το περισσότερο νιτρικό κάλιο σε σχέση με οποιοδήποτε βότανο και είναι πλούσιος σε πολλές βιταμίνες (κυρίως Α, Β, C). Τον 17ο αιώνα ήταν δημοφιλές γιατρικό για να καθαρίζει τα φλέματα, ενώ τον 18ο αιώνα στην Γαλλία το απόσταγμα του Σαμπούκου εκθειαζόταν για την ικανότητά του να λευκαίνει το δέρμα και να σβήνει τις φακίδες. Τα φύλλα δρουν ως εξωτερικό μαλακτικό και επουλωτικό, εσωτερικό καθαρτικό, αποχρεμπτικό, διουρητικό και εφιδρωτικό. Επίσης λιωμένα χρησιμοποιούνται για μωλωπισμούς, διαστρέμματα, τραύματα και χιονίστρες συνήθως σε μορφή μίας ζεστής κομπρέσας. Για κρυολογήματα και πυρετούς ο Σαμπούκος συνδυάζεται με Μέντα, Αχιλλέα ή Ύσσωπο. Για τη γρίπη συνδυάζεται με Αγριμόνιο. Για την καταρροή με τη Χρυσόβεργα.

Η περίοδος άνθησης διαρκεί περίπου για τρεις εβδομάδες, και γίνεται στις πρώτες ζέστες του καλοκαιριού (ανθίζει στο τέλος της άνοιξης) αλλά η διατήρηση των λουλουδιών απαιτεί μεγάλη εμπειρία στους χειρισμούς.

Θεραπευτικές ιδιότητες και χρήσεις:
Υπάρχουν διάφορα είδη σαμπούκου. Χρησιμοποιούνται τα άνθη και τα μούρα του για:
- Ανακούφιση από τον πόνο.
- Καταπολέμηση των μολύνσεων.
- Θεραπεία του βήχα, του κρυολογήματος, της γρίπης και της ιγμορίτιδας.
- Δερματικές παθήσεις. Θεραπεία του πυρετού. Αντιμετώπιση της δυσκοιλιότητας.
- Αγωγή για πρήξιμο (οίδημα) λόγω της διουρητικής του ιδιότητας.
Τα αποξηραμένα φύλλα και τα ψημένα (βρασμένα) μούρα του σαμπούκου, κυρίως του Ευρωπαϊκού είδους, χρησιμοποιούνται σε τσάγια, υγρά αποστάγματα και κάψουλες.

Διάφορες έρευνες προσπάθησαν να τεκμηριώσουν τις θεραπευτικές ιδιότητες του σαμπούκου. Πράγματι οι άνθρωποι για αιώνες χρησιμοποιούν τα άνθη, τα μούρα, τον φλοιό και τα φύλλα του για διάφορες θεραπείες. Τα επιστημονικά δεδομένα που υπάρχουν μέχρι σήμερα για το σαμπούκο μπορούν να συνοψισθούν ως εξής:
Παρά το γεγονός ότι μερικές μικρές έρευνες έδειξαν ότι ο σαμπούκος μπορεί να ανακουφίζει από τα συμπτώματα της γρίπης, οι αποδείξεις δεν είναι αρκετά ισχυρές για να τεκμηριώσουν αυτή τη θεραπευτική ιδιότητα των μούρων του σαμπούκου. Στα συμπεράσματα μερικών ερευνών υπήρξαν εισηγήσεις που ανέφεραν ότι ένα προϊόν που περιείχε άνθη σαμπούκου και άλλα βότανα δυνατόν να βοηθά στη θεραπεία των μολύνσεων των ιγμορείων (ιγμορίτιδες) όταν χρησιμοποιείται ταυτόχρονα με αντιβιοτικά. Ωστόσο χρειάζονται περαιτέρω έρευνες για επιβεβαίωση οπουδήποτε οφέλους. Δεν υπάρχει αξιόπιστη πληροφόρηση για την αποτελεσματικότητα των μούρων και των λουλουδιών του σαμπούκου σε άλλες ενδείξεις.

Για τη χρήση του σαμπούκου, λόγω του ότι μπορεί να παρουσιαστούν παρενέργειες, επιβάλλεται προσοχή: Τα ανώριμα ή αμαγείρευτα μούρα του σαμπούκου είναι τοξικά. Μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, εμετούς ή σοβαρή διάρροια. Μόνο τα μούρα χρώματος μπλε ή μαύρου του σαμπούκου είναι εδώδιμα. Επειδή τα άνθη του σαμπούκου πιθανόν να έχουν διουρητικές δράσεις χρειάζεται προσοχή όταν χρησιμοποιούνται ταυτόχρονα με φάρμακα που αυξάνουν τη διούρηση (διουρητικά).

Οι σκούρες ρώγες του φυτού μπορούν να καταναλωθούν νωπές σε μικρή ποσότητα όταν είναι πλήρως ώριμες, γιατί είναι δηλητηριώδεις όσο είναι άγουρες. Οι καρποί είναι ασφαλείς -αφού μαγειρευτούν- και μπορούν να γίνουν μαρμελάδα, ζελέ, ή σιρόπι. Δένουν πολύ καλά καλά με τα βατόμουρα τα μήλα και άλλα φρούτα στις γλυκές πίτες, και γίνονται εξαιρετικό γλυκό του κουταλιού.
Οι καρποί περιέχουν: αμινοξέα – βιοφλαβονοειδή – φλαβονοειδή – καροτενοειδή -ζάχαρη – τανίνες, βιταμίνες Α- Β- C ( βιταμίνη C σε μεγάλη ποσότητα) .

Ο φλοιός δρα ως καθαρτικό, εμετικό και διουρητικό.

Τα φύλλα δρουν ως εξωτερικό μαλακτικό και επουλωτικό, εσωτερικά καθαρτικό, αποχρεμπτικό, και εφιδρωτικό. Χρησιμοποιούνται για μωλωπισμούς, διαστρέμματα, τραύματα και χιονίστρες. Τα φύλλα έχουν έντονη καθαρτική δράση αλλά η γεύση τους δεν είναι ευχάριστη. Τα φύλλα αφού πολτοποιηθούν και αραιωθούν με νερό διώχνουν μακριά τις μύγες, σκοτώνουν τις αφίδες, και άλλα έντομα. Συλλέγονται τον Ιούνιο και τον Ιούλιο, μόνο με αίθριο καιρό, και αφού ο ήλιος έχει διώξει την πρωινή δροσιά, και αποξηραίνονται.

Χρησιμοποιούνται τόσο φρέσκα, όσο και αποξηραμένα. *Η χρήση των φύλλων του σαν ρόφημα δεν είναι ιδιαιτέρα διαδεδομένη στη χώρα μας, με εξαίρεση τη Θεσσαλία και εκεί γίνεται σε συνδυασμό με άλλα βότανα.

Τα άνθη δρουν ως εφιδρωτικό και αντικαταρροικό, είναι πολύ καλά για θεραπεία κρυολογημάτων και γρίπης, πονόλαιμου, πονόδοντου, ξερόβηχα, αμυγδαλών και φαρυγγίτιδας. Είναι κατάλληλα και για κάθε καταρροϊκή φλεγμονή του ανωτέρου αναπνευστικού συστήματος, όπως πυρετός εκ χόρτου και ιγμορίτιδα. Εξωτερικά τα λουλούδια μπορούν να χρησιμοποιηθούν όπως και το χαμομήλι.Τα αποξηραμένα λουλούδια έχουν μαλακτικές ιδιότητες για το δέρμα, ενώ τα φρέσκα αποφεύγονται γιατί είναι ερεθιστικά.Είναι κατάλληλα για την επιπεφυκίτιδα, για δερματικές παθήσεις, για το ξηρό δέρμα και τα εγκαύματα από τον ήλιο. Το εκχύλισμα των ανθέων ( Aqua Sambuci )είναι μαλακτικό, λευκαντικό και αναπλαστικό για το δέρμα, κατάλληλο τόσο για τις πανάδες, όσο και για τα τραύματα και τις ουλές.
Μπορεί να προστεθεί στο νερό του λουτρού για ένα αναζωογονητικό μπάνιο που θα καταπραΰνει τα ευερέθιστα νεύρα και θα ανακουφίσει από τη φαγούρα. Μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το πλύσιμο των ματιών, σε πληγές ή φλεγμονές, όπως και το χαμομήλι.

Οι καρποί του Σαμπούκου δρουν ως εφιδρωτικό, διουρητικό και υπακτικό. Έχουν παρόμοιες ιδιότητες με τα άνθη αλλά επιπλέον είναι χρήσιμοι και στους ρευματισμούς. τις νευραλγίες, και τις ορμονικές διαταραχές.Έχουν δράση διουρητική, καθαρτική και υπακτική. Προάγουν την εφίδρωση, καταπολεμούν τη δυσκοιλιότητα,και συμβάλλουν στην αποτοξίνωση του οργανισμού.

Μαγειρικές χρήσεις:
Οι καρποί της κουφοξυλιάς είναι πλούσιοι σε βιταμίνες και μέταλλα, και χρησιμοποιούνται σαν τονωτικό σιρόπι για να προλάβουν τις ασθένειες του χειμώνα. Περιέχουν ευεργετικά φλαβονοειδή, και έχουν δυνατή αντιοξειδωτική δράση. Συλλέγονται από τα τέλη του καλοκαιριού, έως τις αρχές του φθινοπώρου. Τρώγονται ψημένοι, και μ’αυτούς παρασκευάζουν γλυκά, και ποτά.
Τα πράσινα, άγουρα μούρα είναι δηλητηριώδη και πρέπει να αποφεύγονται. Ακόμη και τα ώριμα διατηρούν σε μικρότερο βαθμό την τοξικότητά τους και είναι ο λόγος που στις περισσότερες συνταγές συστήνεται το ψήσιμο τους στους 100° C.

Οι ταξιανθίες των φρέσκων λουλουδιών βουτηγμένες σε κουρκούτι και σερβιρισμένες με σιρόπι σφενδάμου και χυμό λεμονιού, είναι ένα νόστιμο σνακ, αλλά και παραδοσιακό γλυκό όπως οι δικοί μας λουκουμάδες σε κάποιες περιοχές. Τα άνθη χρησιμοποιούνται επίσης για την παρασκευή λικέρ, και τον αρωματισμό άλλων αλκοολούχων ποτών. Οι συνταγές για σιρόπια, κρασιά και λικέρ δεν έχασαν ποτέ τη δημοτικότητά τους και η χρήση τους συνεχίζεται μέχρι σήμερα. Στο Βέλγιο, ένα είδος μπύρας γίνεται από τα μούρα του γέροντα. Οι Βρετανοί συνήθιζαν το σπιτικό κρασί και λικέρ από Σαμπούκο γιατί πίστευαν ότι παρατείνει τη ζωή και για τη θεραπεία του κοινού κρυολογήματος. Οι καρποί χρησιμοποιούνται στην παρασκευή γλυκισμάτων, στον αρωματισμό κέικ, μπισκότων, χυμών και φρούτων. Οι Καυκάσιοι οινοποιούν τον μούστο τους με άνθη Σαμπούκου και αρωματίζουν κάποιες κρέμες, οι Βούλγαροι φτιάχνουν ξύδι Σαμπούκου, και οι Σέρβοι μαρμελάδες. Εδώ σ’εμάς απ’όσο ξέρω, η Σαμπούκα των Ιταλών μας έγινε γνωστή σαν κέρασμα στα ποτάδικα και τα μεζεδοπωλεία τη δεκαετία του 90.

ξειδωτικές ιδιότητες. Οι ginkgolides που περιέχει έχουν αποδειχτεί πως αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά λοιμώξεις και μολύνσεις που οφείλονται σε αλλεργίες καθώς και τις κρίσεις άσθματος ή τα τοξικά σοκ.

Τέλος το Γκινγκο είναι γνωστό για τις αντιγηραντικές του ιδιότητες. Η αντιοξειδωτική του δράση καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες στις οποίες οφείλεται η πρόωρη γήρανση.

Τα κύρια ενεργά συστατικά του Γκινγκο είναι τα φλανοειδή και οι λακτόνες (ginkgolides A, B, and C, bilobalide, quercetin και kaempferol).

Το Ginkgo έχει το μεγάλο πλεονέκτημα πως όταν χρησιμοποιείται στη προτεινόμενη δόσολογία μπορεί να καταναλώνεται μακροχρόνια – χωρίς ανεπιθύμητες παρενέργειες. Δεν πρέπει (χωρίς ιατρική συμβουλή) να καταναλώνεται από άτομα που λαμβάνουν αντι-θρομβωτικά φάρμακα (ακόμη και ασπιρίνη). Η προτεινόμενη δοσολογία είναι ένα κουταλάκι αποξηραμένου βοτανου σε μία κούπα βρασμένου νερού (3 φορές την ημέρα).

 

ΚΟΡΥΦΗ

Γαιδουράγκαθο. Θαυματουργό βότανο!

Το γαιδουράγκαθο είναι ένα βότανο θησαυρός που κάθε σπίτι πρέπει να έχει στο ντουλαπάκι του! Παρόλο που οι ιδιότητες του είναι δημοσιευμένες και παραδεκτές από όλη την επιστημονική κοινότητα και αγαπιέται με πολύ μεγάλη εκτίμηση από τους βοτανολόγους, εντούτοις δεν είναι διαδεδομένο όσο θα έπρεπε!

Γαιδουράγκαθο μετά τις χημειοθεραπείες!

Τι θα έπρεπε να πηγαίνουμε ως δώρο στους καρκινοπαθείς μετά από χημειοθεραπείες; Σίγουρα όχι χυμό που επιβαρύνει τους καρκινικούς δείκτες σύμφωνα με τις τελευταίες έρευνες! Αλλά γαιδουράγκαθο! Αφού ο ασθενής ανανήψει, ένα αφέψημα γαιδουράγκαθου του αποβάλει τις τοξίνες και την ακτινοβολία και καθαρίζει τον οργανισμό του δίνοντας του δύναμη. Ρωτήστε το γιατρό σας!

Καθαρό συκώτι!

Θεωρείτε το καλύτερο βότανο αν θέλετε να προστατέψετε το συκώτι σας από κίρρωση και ηπατίτιδα. Ειδικά αν λαμβάνετε φάρμακα για διάφορες παθήσεις, των οποίων η διεργασία περνάει από το συκώτι και το κουράζουν, το γαιδουράγκαθο θα το βοηθήσει να ανταπεξέλθει ομαλά.

Θεωρείτε επίσης ιδανικό αν πάσχετε από το σύνδρομο Χ. Ως γνωστόν για όσους από εσάς πάσχετε από  το συγκεκριμένο σύνδρομο , συμπαρασύρει μαζί του πολλά  συμπτώματα. Υψηλή χοληστερίνη, τριγλυκερίδια, πίεση, ζάχαρο και αυξημένο βάρος.  Το γαιδουράγκαθο η αλλιώς ο σίλυβος, προστατεύει, αντιμετωπίζει και δυναμώνει.

Αν ο οργανισμός μας, λόγω κάποιας ίωσης ή άλλης ασθένειας, έχει υπερφορτιστεί με αντιβιώσεις και θέλετε να τον απαλλάξετε απο τις τοξίνες του, πάλι το γαιδουράγκαθο είναι η λύση. Προστατεύει το συκώτι από την επιβάρυνση που δέχεται από τα φάρμακα.

Το γαιδουράγκαθο είναι ένα πολύ καλό μυστικό υγείας που είναι καιρός να πάψει πια να είναι μυστικό αλλά απλή και βέβαιη γνώση που μπορεί να σώζει και να προλαμβάνει.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Γκίνγκο Μπιλόμπα, ένας θησαυρός για την υγεία

To σύγχρονο Γκινγκο Μπιλομπα (Ginkgo Billoba) προέρχεται από τη Κίνα (στη πραγματικότητα πρόκειται για φυτό που … συνάντησαν οι δεινόσαυροι), αλλά είναι κωνοφόρο που καλλιεργείται εντατικά σε περιοχές σε ολόκληρο το πλανήτη. Χαρακτηρίζεται από την ανθεκτικότητα του στο επιβαρυμένο από μόλυνση αστικό περιβάλλον και χρήσιμα μέρη είναι τα φύλλα του. Πάνω από 400 κλινικές μελέτες έχουν γίνει για να διαπιστωθούν οι ιδιότητες του. Πρόκειται για το βοτανο με την μεγαλύτερη συνταγογράφηση παγκοσμίως.

Το Γκίνγκο Μπιλόμπα είναι το αρχαιότερο είδος δένδρου που έχει εντοπισθεί στον πλανήτη. Υπολογίζεται από απολιθώματα ότι εμφανίσθηκε 180-200 εκατομμύρια χρόνια πριν. Ευδοκιμεί σχεδόν παντού αλλά μετά την περίοδο των παγετώνων περιορίσθηκε στις περιοχές της Βόρειας Κίνας. Στην Ευρώπη και την Αμερική έφτασε τον 18ο αιώνα. Η λέξη Γκίνγκο στην ιαπωνική γλώσσα σημαίνει «ασημένιο βερίκοκο» και προφανώς αναφέρεται στους καρπούς.

Στο σύγχρονη βοτανοθεραπεια το Γκινγκο χρησιμοποιείται από τους θεραπευτές για την αντιμετώπιση αρκετών ασθενειών και όχι άδικα. Μία από τις σημαντικότερες ιδιότητες του Γκινγκο είναι πως βελτιώνει την κυκλοφορία του αίματος σε ολόκληρο το σώμα και βοηθάει σημαντικά στην οξυγόνωση των αιμοφόρων αγγείων. Αυτή η πολύ σημαντική δράση έχει πολλαπλά οφέλη για τον οργανισμό.

Η καλύτερη οξυγόνωση του εγκεφάλου (καταναλώνει το 20% του συνολικού οξυγόνου) συμβάλει στην αντιμετώπιση προβλημάτων όπως είναι η απώλεια μνήμης, η απώλεια της δυνατότητας συγκέντρωσης και γενικότερα των νοητικών δυσλειτουργιών που συνδέονται κυρίως με τα γηρατειά – συμπεριλαμβανομένης και της νόσου Altzheimer.

Η καλύτερη κυκλοφορία του αίματος στον οργανισμό είναι ιδιαίτερα σημαντική για την καρδιακή λειτουργία και για την ελαστικότητα των αρτηριών. Το Γκινγκο θεωρείται ότι δρα καταλυτικά έναντι του PAF (platelet activation factor) που ευννοεί τις θρομβώσεις του αίματος, τη συγκέντρωση χοληστερίνης και κατά συνέπεια οδηγεί σε αρτηριοσκλήρυνση. Αντιμετωπίζει αποτελεσματικά το φαινόμενο των “κρύων άκρων” καθώς αποκαθιστά την κυκλοφορία του αίματος σε χέρια και πόδια. Επίσης, το Γκινγκο αναφέρεται και ως “Viagra της φύσης” καθώς θεωρείται ότι βοηθάει στην καλύτερη αιμάτωση των γεννητικών οργάνων και στην αντιμετώπιση του φαινομένου της στυτικής δυσλειτουργίας.

To Γκινγκο παρουσιάζει πολύ ισχυρές αντιοξειδωτικές ιδιότητες. Οι ginkgolides που περιέχει έχουν αποδειχτεί πως αντιμετωπίζουν αποτελεσματικά λοιμώξεις και μολύνσεις που οφείλονται σε αλλεργίες καθώς και τις κρίσεις άσθματος ή τα τοξικά σοκ.

Τέλος το Γκινγκο είναι γνωστό για τις αντιγηραντικές του ιδιότητες. Η αντιοξειδωτική του δράση καταπολεμά τις ελεύθερες ρίζες στις οποίες οφείλεται η πρόωρη γήρανση.

Τα κύρια ενεργά συστατικά του Γκινγκο είναι τα φλανοειδή και οι λακτόνες (ginkgolides A, B, and C, bilobalide, quercetin και kaempferol).

Το Ginkgo έχει το μεγάλο πλεονέκτημα πως όταν χρησιμοποιείται στη προτεινόμενη δόσολογία μπορεί να καταναλώνεται μακροχρόνια – χωρίς ανεπιθύμητες παρενέργειες. Δεν πρέπει (χωρίς ιατρική συμβουλή) να καταναλώνεται από άτομα που λαμβάνουν αντι-θρομβωτικά φάρμακα (ακόμη και ασπιρίνη). Η προτεινόμενη δοσολογία είναι ένα κουταλάκι αποξηραμένου βοτανου σε μία κούπα βρασμένου νερού (3 φορές την ημέρα).

 

ΚΟΡΥΦΗ

Βότανα & Μαγεία

Οι άνθρωποι ανακάλυψαν από νωρίς πως ορισμένα φυτά μπορούν να σκοτώσουν, να κοιμίσουν, να προκαλέσουν παραισθήσεις ή να μεταβάλλουν με οποιοδήποτε τρόπο τη συνηθισμένη τους συμπεριφορά. Και όπως ήταν φυσικό απέδωσαν στα φυτά υπερφυσικές ιδιότητες. Στα επιδέξια χέρια ενός μάγου ή μιας μάγισσας, τα φυτά μπορούσαν να προκαλέσουν ένα μεγάλο καλό ή κακό κι έτσι δημιουργήθηκαν οι αντιλήψεις πως ορισμένα φυτά βρίσκονταν κάτω από την εξουσία του διαβόλου και των δαιμόνων του, ενώ κάποια άλλα βρίσκονταν στην εξουσία των αγγέλων.

Όπως ακριβώς τα λουλούδια με την ευχάριστη μυρωδιά ταυτίστηκαν με τις αγαθές δυνάμεις, έτσι και τα φυτά με τις άσχημες μυρωδιές ταυτίστηκαν με τις αρνητικές. Η Μπελλαντόνα, ένα από τα πιο δηλητηριώδη φυτά της Ευρώπης, θεωρήθηκε πάντα σαν το πιο αγαπημένο φυτό του διαβόλου…

Ας δούμε λοιπόν κάποια φυτά και τις προκαταλήψεις που είχαν για αυτά, κυρίως το μεσαίωνα.

Γαϊδουράγκαθο: Ονομάστηκε “Δαγκωνιά του Διαβόλου” επειδή η ρίζα του μοιάζει σαν δαγκωμένη. Μάλιστα υπάρχει και ένα παλιό Ευρωπαϊκό ρητό που λέει “Η ρίζα του γαϊδουράγκαθου ήταν κάποτε μεγαλύτερη, αλλά τη δάγκωσε από τη μανία του ο διάβολος, όταν αναλογίστηκε την τιμωρία που τον περιμένει τη μέρα της Δευτέρας Παρουσίας. Ο Τζων Γκέραρντ, ένας Άγγλος φυτολόγος της Ελισαβετιανής εποχής (1545 – 1612), γράφει πως ο Διάβολος, δάγκωσε το γαϊδουράγκαθο από τη ζήλια του, επειδή από τη φύση του το φυτό αυτό είναι καλό και προσφέρει αμέτρητες υπηρεσίες στους ανθρώπους.

Κληματίδα: Η κλωστή του διαβόλου

Λουλάκι: Το μάτι του διαβόλου

Μανδραγόρας: Το κερί ή οι όρχεις του διαβόλου. Ήταν το ισχυρότερο όπλο κάθε μάγου γιατί μπορούσε να μαγέψει ή να τρελάνει τους ανθρώπους.

Δηλητηριώδη μανιτάρια: Τα κουμπιά του διαβόλου, η ζώνη του,, το πάτημα του, τα νύχια του, το φτύσιμο του και άλλα πολλά.

Οι αγκαθωτοί θάμνοι: Οι σκάλες του διαβόλου που τις χρησιμοποίησε για να κατέβει από τον παράδεισο.

Νυχτολούλουδο: Φύτρωνε πάντα έξω από το σπίτι της μάγισσας σε όλα τα ευρωπαϊκά παραμύθια. Οι φυτολογίες της Ελισαβετιανής εποχής, συστήνουν στους ανθρώπους να ξεριζώσουν προσεκτικά το νυχτολούλουδο από τους κήπους τους και να το καίνε μαζί με τις ρίζες του, αν δεν θέλουν να μπει ο διάβολος στο σπίτι τους. Το νυχτολούλουδο ήταν το σύμβολο των μάγων κι αυτό που τους έδινε τη δύναμη να πετούν. Αν κάποιος το έτρωγε θα βυθιζόταν σε λήθαργο ή θα τρελαινόταν. Αντίθετα ωστόσο, ο καπνός του (όταν το έκαιγαν δηλαδή) θεωρήθηκε ότι είναι ευεργετικός γιατί διώχνει τα κακά πνεύματα.

Φουντούκια, φτέρη, ηλιοτρόπιο, ήταν τα μέσα που χρησιμοποιούσαν οι μάγοι για να γίνουν αόρατοι.

Ιεροβότανο: Ήταν το φυτό της γοητείας…

Αγριόκλιμα: το αντίδοτο του μανδραγόρα

Απήγανος: Το φυτό με τις παραισθησιογόνες ιδιότητες είχε αξία για τη μάγισσα μόνο εάν το έκλεβε.

Καμπανούλες: Το φορούσαν οι μάγισσες σαν δαχτυλίθρες στα δάχτυλά τους πριν πετάξουν.

Τετράφυλλο τριφύλλι: Ήταν το καλύτερο μέσο για να γλιτώσει κανένας από τις μάγισσες, αν το φορούσε στο στήθος του.

Σκόρδο: Χρησιμοποιόταν για να γλιτώσουν από το μάτιασμα

Αγγελική: Το αποτελεσματικότερο φυτό για την προστασία από τις μάγισσες.

Φλαμουριά: Το ίδιο με την Αγγελική αλλά σε πολύ λιγότερο βαθμό.

Άνηθος: Ένα μάτσο έξω από την πόρτα έφτανε για να μην μπορέσει να μπει η μάγισσα.

Μαϊντανός: Μια αγγλική παροιμία έλεγε: “τηγανητός ο μαϊντανός, φέρνει στον άντρα θλίψη και στη γυναίκα σάβανο”. Εφόσον το φυτό χρειαζόταν τόσο καιρό να αναπαραχθεί, πίστευαν πως πήγαινε 9 φορές στο διάβολο πριν βγάλει τον ανθό του (?).

Φυτά των καλών δυνάμεων:

Μοβ αστερολούλουδο
Μοβ ξυνίθρα
Φύλλα λεβάντας
Άσπροι κρίνοι
Χρυσό γαϊδουράγκαθο
Γαλάζιο ιεροβότανο

Φυτά των κακών δυνάμεων:

Φλαμουριά
Πιμπινέλλα
Υοσκίαμος
Άνθος Φλαμουριάς
Αμάρανθος
Σκαμμωνία
Σκυλόχορτο
Βιργινία
Ινδική πάχνη
Αψέντι (Αψιθιά)
Δρακόχορτο

Ερωτικά φυτά

Φλούδα από μήλο. Αν το πετάξεις πίσω από τον ώμο σου, θα κάνει το πρόσωπο που αγαπάς, να σε ζητήσει σε γάμο.

Φύλλο φλαμουριάς. Αν το πιάσεις σφιχτά στο χέρι σου, θα παντρευτείς το πρώτο άτομο που θα συναντήσεις.

Φύλλο καλαμιάς. Αφροδισιακό

Μπιζέλι. Την επόμενη φορά που θα καθαρίσεις μπιζέλι, κράτα 9 στην άκρη, βάλτα μέσα σε μια σακούλα, άφησέ τα κοντά στη πόρτα σου και το πρώτο άτομο που θα τα πατήσει, θα γίνει εραστής σου. (Αυτό είναι για πολύ απελπισμένους!)

Μανδραγόρας: Να έχεις πάντα επάνω σου λίγο μανδραγόρα για να σε προστατέψει από τη ζήλια των άλλων και θα σου δώσει πολλές επιτυχίες.

Σμύρνα: Δεν θα μείνεις για πολύ καιρό στη μοναξιά εάν έχεις πάνω σου τη σμύρνα.

Κυκλάμινο: Φύτεψε ανάμεσα στα κεραμίδια του σπιτιού κι αν πιάσει είναι σημάδι πως γρήγορα θα παντρευτείς (!)

Κλαδί ιτιάς: Πάρε ένα κλαδί ιτιάς στο χέρι, φέρε βόλτα γύρω από το σπίτι τρεις φορές τρέχοντας και πες: “Όποιος είναι να με παντρευτεί, ας αρπάξει την άκρη της ιτιάς που βαστάω στο χέρι”. Την ώρα που θα συμπληρώνεις τον τρίτο κύκλο, θα δεις σε όραμα τον καλό σου να πιάνει την άκρη της ιτιάς (!!!)

Φυτά για όνειρα και οπτασίες

Τετράφυλλο τριφύλλι: Βάλτο κάτω από το μαξιλάρι σου και θα ονειρευτείς τον αγαπημένο σου.

Ρίζα από βιολέτα: Βάλε την κάτω από το μαξιλάρι σου και θα ονειρευτείς τις λύσεις για τα προβλήματά σου.

Ρίζες από άγριο καρότο: Αν τις βάλεις κάτω από το μαξιλάρι σου, ό,τι όνειρο δεις, θα βγει αληθινό (το ίδιο και οι εφιάλτες να φανταστώ;)

Φυτά που προστατεύουν από τα μάγια

Όλα τα κίτρινα λουλούδια προστατεύουν από το κακό!

Αγγελική: Πολύ δυνατή ρίζα. Κρέμασε την στο λαιμό σου και στο λαιμό όλων των μελών της οικογενείας σου για να τους προστατέψεις από το κακό.

Φασόλια: Αν δεις μια μάγισσα βάλε γρήγορα στο στόμα σου ένα φασόλι και φτύστο της στο πρόσωπο (χεχεχε μη αρχίζετε να φτύνετε φασόλια αριστερά και δεξιά στα μούτρα όσων δεν συμπαθείτε)

Σημύδα: Φόρεσε την ή κρέμασε την στο πρόσωπό σου

Φτέρη: Κρέμασε την στο λαιμό σου

Κυκλάμινο: Τα ξεραμένα λουλούδια του κλεισμένα σε ένα μπουκαλάκι κρεμασμένο στο λαιμό σου σε προστατεύουν από το μάτι (όχι όμως και από το αυχενικό).

Άνηθος: Εμποδίζει την πραγματοποίηση της θέλησης της μάγισσας

Σκόρδο: Ακόμα και η μυρωδιά του διώχνει τις μάγισσες (μόνο;) μακριά. Να το φοράς στα ρούχα σου ή να το φοράς με έναν σπάγκο στο λαιμό σου.

Πρινάρι: Μόλις το δουν οι μάγισσες φεύγουν τρέχοντας

Φλάμουρο του βουνού: Κρέμασε το στο κρεβάτι σου, θα σε προστατεύσει την ώρα που κοιμάσαι.

Απήγανος: Αν τον κλέψεις από το σπίτι κάποιου άλλου και το τρίψεις στο πάτωμά σου, όταν θα μπει η μάγισσα, θα γλιστρήσει και θα πέσει (και σκέψου να έρθει η πεθερά σου και να πέσει, άντε να μην το πιστέψεις μετά).

Δρακολούλουδο: Αν το κρεμάσεις στο λαιμό σου, ποτέ δεν θα σε πιάσουν τα μάγια

Τρίφυλλο τριφύλλι: Τα φύλλα του, αν τα φοράς στο λαιμό σου ή τα βάλεις κάτω από το μαξιλάρι σου, αφαιρείς τη δύναμη οπό τις μάγισσες.

Μυριόφυλλο:Το Μυριόφυλλο, παρόλο που ανήκει στον διάβολο, θα σε προστατεύσει από τη δύναμή του.

Σμίλακας: Να τον φυλάς στη νοτιοδυτική πλευρά του σπιτιού σου και θα σου φέρει προστασία.

Φυτά που φέρνουν ή διώχνουν την τύχη

Φύλλο δάφνης: Βάλε στο στόμα σου ένα φύλλο δάφνης για 24 ώρες και θα σε προστατέψει από την κακοτυχία

Γαϊδουράγκαθο: Φέρνει ατυχία εάν το βάλεις μέσα στο σπίτι

Καλαμπόκι: Ένα καμένο κομμάτι καλαμπόκι στο σπίτι, προστατεύει από την επίδραση των μάγων και φέρνει τύχη.

Τετράφυλλο τριφύλλι: Έχε το στο σπίτι σου και θα σου φέρει τύχη

Αγριοκάστανο: Φέρνει τύχη εάν το έχεις στη τσέπη σου

Ρίζα μανδραγόρα: Προστατεύει από την κακοτυχία

Σινάπι: Φύτεψε το κοντά στη μπροστινή και πίσω πόρτα του σπιτιού. Φέρνει τύχη.

Φυτά που σχετίζονται με ταξίδια:

Φύλλα μουριάς: Προστατεύουν τον ταξιδιώτη από την κούραση

Φτέρη: Προστατεύει τον ταξιδιώτη από το ζηλόφθονο μάτι

Φυτά που σε κάνουν αόρατο:

Αμάρανθος: Όταν τον φοράς κρεμασμένο στο λαιμό

΄Σπόροι από φτέρη: Όταν τους βάζεις στα παπούτσια σου

Ιξός: Όταν τον κρεμάς στο λαιμό σου

Τα φυτά είναι θαυμάσια πλάσματα με τα οποία μοιραζόμαστε αυτόν τον πλανήτη. Για την ακρίβεια είναι αυτά στα οποία οφείλουμε την ύπαρξή μας. Σαφώς λοιπόν δεν υπάρχουν φυτά του κακού και φυτά του καλού. Όλα τα φυτά είναι υπέροχα και ευλογημένα. Η δική μας ημιμάθεια και προκατάληψη μας κάνει να τα διαχωρίζουμε σε ομάδες και κατηγορίες.

Όσον αφορά τη χρήση των φυτών για τη χειραγώγηση ανθρώπων και καταστάσεων, πιστεύω ότι κάτι τέτοιο είναι από αφελές μέχρι και επικίνδυνο. Επικίνδυνο και μόνο που κάποιος μπορεί να σκέφτεται διάφορους τρόπους να εξαναγκάσει έναν άνθρωπο να κάνει κάτι παρά τη θέλησή του. Προσωπικά, δεν πιστεύω στις μαγγανείες και στις βασκανείες, πιστεύω όμως στη συνειδητή πρόθεση. Και εάν υπάρχει μόνο και μόνο η πρόθεση για κάτι τέτοιο, τότε το άτομο οδεύει σε ένα πολύ επικίνδυνο μονοπάτι.

Μερικές απλές “συνταγές μαγείας”. 

Για να βρεις τον κατάλληλο σύντροφο, φρόντισε πρώτα να δώσεις εσύ στον εαυτό σου ό,τι ζητάς από εκείνον: Αγάπη, τρυφερότητα, προστασία, φροντίδα.

Για να βλέπεις όμορφα όνειρα, απλά κοιμήσου αισιόδοξα.

Για να μη σου συμβεί ποτέ τίποτα κακό, βγάλε απλά τη λέξη “κακό” από τη ζωή σου και αντικατέστησε την με την λέξη “εμπειρία” και τίποτα κακό δεν θα σου ξανασυμβεί.

Για να έχεις τύχη, απλά αποδέξου ότι είσαι τυχερός που είσαι αρτιμελής, που δεν γεννήθηκες σε μια χώρα που βασιλεύει η πείνα και ο πόλεμος και η τύχη θα είναι με το μέρος σου.

Για ωραία ταξίδια, θα χρειαστείς αισιοδοξία, ανοιχτούς ορίζοντες και επιθυμία για περιπέτεια και τα ταξίδια σου θα γίνουν συναρπαστικά.

Τέλος, για να γίνεις αόρατος δεν υπάρχει καμία συνταγή. Εξάλλου γιατί να γίνεις αόρατος; Πριν γεννηθείς αόρατος ήσουν και όταν πεθάνεις αόρατος θα γίνεις. Ζήσε αυτά τα ωραία χρόνια επί γης με πάθος και αυθεντικότητα και δεν θα θελήσεις ποτέ να γίνεις πια αόρατος!

ΚΟΡΥΦΗ

Η Ρόδια Ρίζα ΤΟ ΒΟΤΑΝΟ TOY 21ου ΑΙΩΝΑ!Rhodiola-Rosea-dioskoyridhs

Η Ρόδια Ρίζα στην οποία ο Έλληνας γιατρός-θεραπευτής Διοσκουρίδης αφιέρωσε πολλές σελίδες έρευνας και τιμών για τις θαυματουργικές ιδιότητές της. Ένα πραγματικά αξιοθαύμαστο βότανο που όμως δεν είναι γνωστό όπως θα ‘πρεπε σήμερα.
Εκφύεται στα μεγάλα ύψη των αρκτικών και ορεινών περιοχών της Ευρώπης και της Ασίας. Δεν έχει καμία βιολογική συγγένεια με την κοινή τριανταφυλλιά, αλλά λόγω του παρόμοιου αρώματός της, έχει χρησιμοποιηθεί ως υποκατάστατο του ροδέλαιου των τριαντάφυλλων.
Αν και ο Διοσκουρίδης χρησιμοποίησε πρώτος στην Παγκόσμια ιστορία το φυτό, η χρήση του συνδέθηκε με τους Σκανδιναβούς και τη Ρωσία. Σουηδοί ερευνητές, παραδείγματος χάριν, θεωρούν ότι οι Βίκινγκς χρησιμοποιούσαν τακτικά την ροδιολα

Πέρα από τις ιδιότητες του φυτού που θα αναλυθούν περισσότερο, πρέπει να αναφερθεί και ο ρόλος που έπαιξε στην ελληνική μυθολογία!!
Όταν ο Ιάσονας με τους Αργοναύτες οδήγησαν το πλοίο, την Αργώ, διαμέσου της Μαύρης Θάλασσας προς την Κολχίδα, ξάφνου…
και να καθώς επιτάχυναν, ένα τεράστιο χάσμα άνοιξε μες στη θάλασσα, και αναδύθηκαν οι απόκρημνοι βράχοι του Καύκασου, όπου με τα άκρα του δεμένα πάνω στο σκληρό βράχο με ταπεινωτικά μπρούντζινα δεσμά, ο Προμηθέας έτρεφε με το συκώτι του έναν αητό που αέναα εχύμαγε ξανά στη λεία του.
Ξεπετάχτηκε ανασχηματισμένο όταν ο αετός που ξέσχιζε τη σάρκα έγινε αφορμή να στάξει το ματωμένο Ιχώρ του Προμηθέα στο έδαφος των Καυκάσιων Όρων.
Το άνθος του φυτρώνει με διπλό μίσχο, ένα πήχη (18 ίντσες) ψηλά. Στο χρώμα μοιάζει με τον Κορυκιανό κρόκο (σαφράνι) και η ρίζα του στο έδαφος μοιάζει σαν να είναι φρεσκοκομμένη. Σαν τη σκοτεινή υγρασία μιας βελανιδιάς στα όρη, εκείνη [η Μήδεια] μάζεψε τους χυμούς του σε ένα κοχύλι από την Κασπία…

Ναι η Μήδεια χρησιμοποίησε το βότανο για να κατασκευάσει το φίλτρο που θα προστάτευε τον αγαπημένο της Ιάσωνα από τον άθλο που του ανέθεσε να εκτελέσει ο πατέρας της ο Αιήτης, βασιλιάς της Κολχίδας. Η Μήδεια επικαλέστηκε την προστάδιδά της, τη θεά Εκάτη κι εκείνη της έδειξε που θα μπορούσε να βρει το βότανο με το οποίο θα έσωζε τον Ιάσωνα. Ο άθλος ήταν να χαλιναγωγήσει δύο ταύρους που έβγαζαν φωτιές από τα ρουθούνια τους και να τους χρησιμοποιήσει για να οργώσει ένα χωράφι όπου στη συνέχεια θα έσπερνε τα δόντια του δράκου.
Σύμφωνα με τον Απολλώνιο τον Ρόδιο:
τότε ο Ιάσονας ράντισε με το φίλτρο το σώμα του, μια ισχυρή δύναμη μπήκε μέσα του, απερίγραπτη, χωρίς φόβο, και τα δυο του χέρια κινήθηκαν ελεύθερα καθώς φούσκωναν με μιαν ανυπέρβλητη ενέργεια..
Με την ακατάβλητη ενέργειά του ο Ιάσονας νίκησε τελικά τους ταύρους και τους στρατιώτες που ξεφύτρωσαν από τα δόντια του δράκου που έσπειρε.
(Απόσπασμα από το βιβλίο των γιατρών Richard P. Brown Patricia L. Gerbang – THE RHODIOLA REVOLUTION)

Η βασική ιδιότητα της Ροδιόλα είναι η προσαρμοστικότητα!

Έχει ταξινομηθεί σαν «προσαρμογόνο» φυτό από Ρώσους ερευνητές, λόγω της δυνατότητάς της να αυξάνει την αντίσταση του οργανισμού σε ποικίλους χημικούς, βιολογικούς και φυσικούς παράγοντες άγχους.

Εμφανίζει μια σχεδόν απίστευτη καταπραϋντική, αντικαρκινική, καρδιοπροστατευτική, τονωτικη Συστήματος δράση. ή και ενδυναμωτική του Κεντρικού Νευρικού 

Η έρευνα δείχνει μεγάλη χρησιμότητα σε διαφορετικές ασθενικές καταστάσεις (όπως πτώση στην απόδοση εργασίας, δυσκολίες ύπνου, μειωμένη όρεξη, οξυθυμία, υπέρταση, πονοκέφαλους, κόπωση από έντονη φυσική ή διανοητική δραστηριότητα).

Η Rhodiola έχει μελετηθεί εντατικά στη Σοβιετική Ένωση – Ρωσία και τις Σκανδιναβικές Χώρες για περισσότερο από 35 έτη.
Η Rhodiola δρα επίσης και σαν αντικαταθλιπτικό.

Σε κλινική μελέτη με 150 ασθενείς που έπασχαν από μέτρια κατάθλιψη και επί 1 μήνα ελάμβαναν εκχύλισμα Rhodiola, τα 2/3 παρουσίασαν πλήρη απαλλαγή των κλινικών εκδηλώσεων της κατάθλιψης και έγιναν περισσότερο ενεργοί και κοινωνικοί. Κλινικές μελέτες έγιναν και για τη βελτίωση της εικόνας ασθενών με νόσο Alzheimer και Parkinson. Η αντικαταθλιπτική και αγχολυτική δράση της
Rhodiola σε σχέση με το Hypericum (St. John’s Wort), Ginkgo biloba και Panax Ginseng ήταν πιο ισχυρή.
Επιπλέον, η Rhodiola rosea ήταν 5 φορές λιγότερο τοξική σε σχέση με το Panax ginseng (άλλο βότανο εξίσου σημαντικό). Έμφαση δίνεται στο γεγονός ότι το εκχύλισμα της Rhodiola παρουσιάζει αναγεννητικές ιδιότητες, λόγω της δυνατότητάς του να αυξάνει την αποδοτικότητα των ενδοκυττάριων μηχανισμών αποκατάστασης του DNA.
Η Rhodiola σε εκτεταμένα πειράματα απέδειξε ότι αυξάνει την αντίσταση του οργανισμού στις τοξίνες που συσσωρεύονται κατά τη διάρκεια εξέλιξης μιας μόλυνσης όπως επίσης ότι καθιστά τον οργανισμό λιγότερο ευαίσθητο στους στρεσογόνους παράγοντες.
 

Τρόπος χρήσης:

Χρεισημοποιητε  η ριζα σαν βοτανο αλλα και στην μαγειρικη 

Αδειάστε το περιεχόμενο  (10 g) σε ένα γυάλινο βάζο και προσθέστε 2 dl αλκοόλης (Min.40 απόδειξη%). Αντικαταστήστε το καπάκι και ασφαλίστε σφιχτά. Τα κομμάτια του rosea Rhodiola εγχύει στην αλκοόλη και σε 4 έως 5 εβδομάδες. Να είστε βέβαιος να ταρακουνήσετε το βάζο μια-δυο φορές την ημέρα.

Μερίδες: Η συνιστώμενη ποσότητα είναι 1 κουταλάκι του γλυκού, αναμειγνύεται με νερό 1-3 φορές την ημέρα. Ανάλογα με τα συμπτώματα που μπορεί κανείς να   μεταβάλλει την  ποσότητα

 Παρενέργειες:  

Οδηγίες Δοσολογία: με  χάπια

Θα πρέπει να διαβάσετε την ετικέτα του προϊόντος για οδηγίες δοσολογίας και συμβουλευτείτε έναν φορέα παροχής υγειονομικής περίθαλψης, αν είναι απαραίτητο. Η συνιστώμενη δοσολογία των ενηλίκων για τη μορφή κάψουλας της Rhodiola rosea είναι 100 έως 300 mg ημερησίως. Δεν υπάρχουν επαρκή επιστημονικά στοιχεία που να συνιστούν τη χρήση του rosea Rhodiola στα παιδιά.

Ποιος δεν θα πρέπει να Rhodiola Rosea:

Μην πάρετε Rhodiola rosea εάν είστε έγκυος ή θηλάζετε, ή που λαμβάνουν συνταγογραφούμενα αναστολείς της μονοαμινοξειδάσης (αναστολείς ΜΑΟ) .

Αλληλεπιδράσεις φαρμάκων:

Μπορεί να αισθανθείτε υπνηλία αν συνδυάσετε Rhodiola rosea με βενζοδιαζεπίνες , εκλεκτικούς αναστολείς επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRIs) ή σεροτονίνης νορεπινεφρίνης επαναπρόσληψης της σεροτονίνης (SNRIs) .

 

ΚΟΡΥΦΗ

Κυνήγι θησαυρών στο Αιγαίο!  Α. ΓΑΛΔΑΔΑΣ

Μπορεί ένα φυτολόγιο να έχει σχέση με την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας και των ανατολικών συνόρων της Ελλάδας;

Πολλά πράγματα είναι μπροστά στα μάτια μας αλλά πρέπει κάποιος άλλος να μας κάνει να τα δούμε. Κάποτε, σε μια ανάλυση της στρατηγικής σημασίας τους, γράφτηκε για τα νησιά του Αιγαίου ότι, σε περίπτωση πολεμικής σύρραξης, ήταν όλα μαζί ένα αεροπλανοφόρο που μας είχε κάνει δώρο η Φύση και δεν είχαμε πληρώσει δραχμή για να το αποκτήσουμε.

Σήμερα, όπως και πριν από πολλά χρόνια, μια ερευνητική ομάδα από το Τμήμα Βιολογίας του Πανεπιστημίου της Πάτρας μάς λέει ότι τα ίδια αυτά νησιά, μαζί και με τις πιο ταπεινές βραχονησίδες, που εμείς απλά τους έχουμε κρεμάσει πωλητήρια, είναι φυσικά βιολογικά εργαστήρια που προσφέρονται για την παρατήρηση και τη μελέτη βασικών βιολογικών διεργασιών. Αλλά όχι μόνον αυτό. Αρκετοί άνθρωποι από το εξωτερικό θα ήθελαν να έλθουν την άνοιξη, στο πλαίσιο ενός πρωτότυπου και με πολλές προοπτικές οικοτουρισμού, πριν από τα μελτέμια, προτού ακόμη ζεσταθεί το νερό στη θάλασσα, εδώ στο Αιγαίο πέλαγος και να βρεθούν μέσα σε ένα πράσινο, πολύχρωμο, λιτό αλλά πανέμορφο βοτανικό μουσείο, με είδη φυτών που εγκαταστάθηκαν και ζουν στον τόπο αυτόν τουλάχιστον για μερικά εκατομμύρια χρόνια.

«Flora Aegaea» Η ομάδα της Πάτρας, ύστερα από 25 και πλέον χρόνια ερευνών στο Αιγαίο, θεωρεί ότι ήλθε η ώρα να συγκεντρώσει το διαθέσιμο ερευνητικό υλικό σε έναν τόμο που θα πληροφορεί κάθε ενδιαφερόμενο για το πού, πόσα και ποια είδη φυτών απαντούν στον χώρο του Αιγαίου. Θα μπορούσαμε μάλιστα να ισχυριστούμε ότι κάτι τέτοιο είναι υποχρέωση και των ελλήνων βοτανικών επιστημόνων, αλλά και της ελληνικής Πολιτείας, μια και το πιο πρόσφατο σχετικό έργο είναι η «Χλωρίδα του Αιγαίου, Flora Aegaea» του αυστριακού βοτανικού K. H. Rechinger που εκδόθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1940!.. Σημειώνεται επίσης ότι μια επιστημονικά τεκμηριωμένη και καλαίσθητη σχετική έκδοση ευρείας κυκλοφορίας θα μπορούσε να εξυπηρετήσει και κάποιους εθνικούς στόχους και να βάζει κάποια άλλα πράγματα στη θέση τους. Ποια είναι αυτά; Θέματα σχετικά και με τις «γκρίζες ζώνες» στο Αιγαίο! Διότι υπάρχουν στη διεθνή βιβλιογραφία, χωρίς αυτό να είναι γνωστό έξω από τον κύκλο των ειδικών, σημαντικά συγγράμματα που αναφέρονται στη χλωρίδα του Αιγαίου. Εκεί όμως περιλαμβάνονται και χάρτες που παρουσιάζουν τα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου ως τμήμα της Μικράς Ασίας και ως επαρχίες της Τουρκίας. Μάλιστα κατά τη διάρκεια της κρίσης γύρω από τα Ιμια η πολιτική ηγεσία είχε έλθει σε επαφή με την ερευνητική ομάδα της Πάτρας και προμηθεύθηκε φωτογραφικό υλικό που απεδείκνυε ότι ως και το 1995 τα νησιά αυτά δεν τα θεωρούσαν γκρίζες ζώνες ούτε και αυτοί οι Τούρκοι, αφού μέλη της ομάδας προσέγγιζαν την ξηρά με τη βοήθεια πλοίων του Πολεμικού Ναυτικού μας χωρίς οι γείτονες απέναντι να ενοχλούνται!

Με την έκδοση λοιπόν μιας νέας «Flora Aegaea» τώρα, εντελώς ειρηνικά, θα μπορούσε μέσα από τους σχετικούς χάρτες να αποκατασταθεί η αλήθεια. Διότι από την άλλη πλευρά του Αιγαίου έχει εκδοθεί «Η χλωρίδα της Τουρκίας και των νησιών του Ανατολικού Αιγαίου» με έτος ολοκλήρωσης το 1980, αλλά (συνεχίζει να) επικαιροποιείται μεγαλώνοντας ανά τακτά χρονικά διαστήματα, αφού τα όποια καινούργια ευρήματα συγκεντρώνονται και εκδίδονται, με την αμέριστη στήριξη του Ιδρύματος Ερευνών της Τουρκίας, χωρίς όμως να αλλάζουν οι παλιοί εκείνοι χάρτες.

Παλαιο-γέφυρες ξηράς Οι ειδικοί, μελετώντας την παλαιογεωγραφία του Αιγαίου, αλλά και τα πρότυπα εξάπλωσης των ειδών της χλωρίδας στην περιοχή, μπορούν εύκολα να διακρίνουν δύο γέφυρες ξηράς, τη μία στον χώρο του Κεντρικού Αιγαίου (Κυκλάδες) και την άλλη στον χώρο του Νότιου Αιγαίου (Κάρπαθος, Κάσος, Κρήτη, Κύθηρα, Πελοπόννησος) που συνέδεαν ως πριν από 5 εκατομμύρια χρόνια περίπου την ελληνική με τη μικρασιατική χερσόνησο. Τότε που άρχισε η τελευταία φάση σχηματισμού του νησιωτικού χώρου του Αιγαίου, στη σημερινή του μορφή, με αρχή την απομόνωση της Κρήτης. Η σημερινή γεωγραφία του αιγαιακού χώρου είναι αποτέλεσμα μιας σειράς γεωτεκτονικών και κλιματικών διεργασιών που είχαν αποτέλεσμα την εμφάνιση και εξαφάνιση νησιών, την αύξηση και μείωση του μεγέθους τους και την αυξομείωση του βαθμού γεωγραφικής απομόνωσης των χερσαίων τμημάτων (νησιών). Με τα υπάρχοντα στοιχεία κατά την περίοδο του Πλειστοκαίνου (τελευταία 900.000 χρόνια) η στάθμη της θάλασσας στο Αιγαίο ανεβοκατέβαινε κατά 150-200 μέτρα και αυτό συνέβη για περισσότερες από μία φορές.

Ολα τα παραπάνω είχαν σημαντικές συνέπειες για τους κατοίκους των νησιών, τα μεγέθη των πληθυσμών τους, τις επαφές και τις απομονώσεις αυτών. Ετσι δεν είναι περίεργο ότι ακόμη και σήμερα το νησιωτικό σύμπλεγμα του Αιγαίου θεωρείται ένα εξελικτικό εργαστήρι για τη μελέτη πολλών βιολογικών φαινομένων (ειδογένεση, πρότυπα γεωγραφικής εξάπλωσης ειδών, γενετική διαφοροποίηση).

Μετανάστευση προς δυσμάς Οπως εξηγεί ο επικεφαλής της ομάδας, καθηγητής Δ. Τζανουδάκης: «Τα παραπάνω γεωγραφικά χαρακτηριστικά είναι σημαντικά, με δεδομένο ότι ισχύουν δύο άλλες παραδοχές: Οτι όλα τα είδη (ζώων και φυτών) έχουν έμφυτη την τάση να διευρύνουν την περιοχή εξάπλωσής τους και ότι η διεύρυνση αυτή στην περιοχή του Αιγαίου ήταν κυρίως από ανατολικά προς δυτικά, αφού οι τροπικές περιοχές της Κεντρικής Ασίας ευνοούσαν περισσότερο την εμφάνιση των φυτών. Με αυτό ως δεδομένο οι γέφυρες ξηράς που συνέδεαν τη Μικρά Ασία με περιοχές του ελληνικού χώρου ήταν ιδιαίτερα σημαντικές για τη μετανάστευση ειδών χλωρίδας και πανίδας από τα ανατολικά προς τα δυτικά. Ο ελληνικός χώρος δέχθηκε και άλλα μεταναστευτικά κύματα, ιδιαίτερα κατά την περίοδο των παγετωδών περιόδων με κατεύθυνση από Βορρά προς Νότο, αλλά αυτά επηρέασαν κυρίως τις περιοχές της ηπειρωτικής Ελλάδας, γιατί την περίοδο του Πλειστοκαίνου τα νησιά του Κεντρικού και Νότιου Αιγαίου είχαν ήδη αποκοπεί και απομονωθεί από τις ηπειρωτικές περιοχές.

Το ότι τα νησιά ήταν ενωμένα μεταξύ τους αλλά και με τις παρακείμενες ηπειρωτικές ξηρές βοήθησε στον εποικισμό τους από πολλά είδη. Τα υπόλοιπα γεγονότα (κατακερματισμός, απομονώσεις, άνοδος και κάθοδος της θαλάσσιας στάθμης) βοήθησαν στη διαμόρφωση των ιδιαιτεροτήτων και της μοναδικότητας ως προς την παρουσία διαφόρων φυτών στο Αιγαίο. Η αξία της βιοποικιλότητας μιας περιοχής δεν κρίνεται μόνο από τον πλούτο της (υψηλός αριθμός ειδών) αλλά και από άλλα ποιοτικά χαρακτηριστικά της (ενδημισμός, σπανιότητα, ηλικία ή/και εξελικτική διαδρομή των στοιχείων της). Για παράδειγμα, η χλωρίδα περιοχών όπως η Κρήτη και οι Κυκλάδες δεν είναι ιδιαίτερα πλούσια σε αριθμό ειδών, είναι όμως ιδιαίτερα σημαντική για τη μοναδικότητα των ειδών της (ενδημικά), τα πρότυπα εξάπλωσής τους (υπολειμματικά), την καταγωγή τους κ.λπ».

Συνεχίζοντας το έργο του Θεόφραστου

Ο Θεόφραστος, πατέρας της Βοτανικής (3ος αιώνας π.Χ.), και ο Διοσκουρίδης, πατέρας της φαρμακογνωσίας (1ος αιώνας μ.Χ.), ήταν μεταξύ των πρώτων που μελέτησαν και κάνουν αναφορά στα φυτά του Αιγαίου. Βέβαια, το κύμα των μελετητών αρχίζει με εξερευνητικές αποστολές από τον 18ο αιώνα που εντείνονται ακόμη περισσότερο μετά τη δημοσίευση από τον Δαρβίνο των παρατηρήσεών του για τα νησιά Γκαλάπαγκος. Μάλιστα μια από τις εξέχουσες ιστορικές εξερευνητικές αποστολές ήταν αυτή του καθηγητή του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης John Sibthorp (1786-1795), που είχε βασικούς στόχους της από τη μια να επιβεβαιώσει τη δουλειά των Ελλήνων Θεόφραστου και Διοσκουρίδη αναφορικά με τα φαρμακευτικά φυτά και από την άλλη να εντοπίσει την καταγωγή των καλλωπιστικών φυτών που στόλιζαν τους ευρωπαϊκούς κήπους αλλά δεν τα είχε συναντήσει κανείς στη φύση. Το υλικό των εξερευνητικών αποστολών του John Sibthorp απετέλεσε τη βάση για τη δημοσίευση αργότερα του περίφημου πολύτομου και εικονογραφημένου έργου «Flora Graeca Sibthorpiana». Και εδώ μπορεί να δημιουργηθεί η εξής απορία: Αφού τη χλωρίδα των νησιών μας οι διάφορες αποστολές τη μελετούν από τόσο παλιά, υπάρχουν ακόμη θέματα που να παρουσιάζουν ενδιαφέρον; Στο σημείο αυτό ο καθηγητής Τζανουδάκης απαντά καταφατικά και χωρίς δισταγμό με δύο επιχειρήματα:

«1. Μια έρευνα ποτέ δεν ολοκληρώνεται. Πάντα υπάρχουν νέα ευρήματα και νέες προσεγγίσεις. Ενδεικτικά και μόνο αναφέρεται ότι στο εργαστήριο Βοτανικής του Πανεπιστημίου της Πάτρας τα τελευταία 25 χρόνια μέσα από τη δραστηριότητα του που σχετίζεται με την εξερεύνηση και μελέτη της ελληνικής χλωρίδας έχουν μελετηθεί πάρα πολλές περιοχές, ορεινές και νησιωτικές, και έχουν εντοπισθεί και περιγραφεί δεκάδες είδη φυτών ως νέα, όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά και για την επιστήμη.

2. Ο ελληνικός χώρος λόγω της ιδιαίτερης γεωμορφολογίας του και του έντονου κατακερματισμού του (νησιά, βουνά, χαράδρες, ποικιλία μικροβιοτόπων κ.λπ.) δεν είναι τόσο εύκολο να εξερευνηθεί».

Εξερευνητικές αποστολές, ελλήνων και ξένων, έχουν ξεκινήσει από πολύ παλιά αλλά δεν είχαν πάντοτε συνέχεια, καθώς οργανώνονταν από ανεξάρτητες ομάδες που συχνά δεν είχαν επαφή μεταξύ τους. Επίσης δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι μπορεί μια περιοχή να έχει εξερευνηθεί από κάποιους συλλέκτες αλλά το υλικό να μένει κάπου φυλαγμένο χωρίς να έχει μελετηθεί επισταμένως και να έχουν δημοσιευθεί τα σχετικά δεδομένα. Περιπτώσεις όχι και λίγες στην Ελλάδα...

Ξεφεύγουν τα είδη που ανθίζουν φθινόπωρο Κάτι που δεν είναι και πολύ γνωστό έχει σχέση με τον χρόνο επίσκεψης στην Ελλάδα των διαφόρων ξένων αποστολών. Πήγαιναν συνήθως κατά την περίοδο της άνοιξης, επειδή τότε ανθίζουν τα περισσότερα είδη φυτών, αλλά, όπως αποδείχθηκε με πρόσφατες εξερευνητικές αποστολές και μελέτες, πολλά είδη ανθίζουν άλλες εποχές, κυρίως το φθινόπωρο, και έτσι παρέμεναν ως πρόσφατα εντελώς άγνωστα.

Τα ως τώρα στοιχεία πάντως πρέπει επιπλέον να επικαιροποιηθούν και γι' αυτό συχνά απαιτούνται όχι μόνο εξερευνήσεις στο πεδίο αλλά και στη βιβλιογραφία και στα βοτανικά μουσεία όπου φυλάσσονται παλιές συλλογές προκειμένου να καταλήξουμε στο αν κάποιο είδος υπάρχει ή όχι σε μια περιοχή, για να μάθουμε και πόσα και ποια είδη τελικά υπάρχουν στην Ελλάδα συνολικά αλλά και σε κάθε περιοχή της ειδικά. Ευτυχώς, εδώ και έναν χρόνο, με πρωτοβουλία του ΔΣ της Ελληνικής Βοτανικής Εταιρείας, έχει συγκροτηθεί μια 8μελής διεθνής επιτροπή (Ελλήνων, Γερμανών, Σκανδιναβών) προκειμένου του χρόνου τέτοια εποχή να έχει συντάξει έναν πλήρη και επικαιροποιημένο κατάλογο των φυτικών ειδών που απαντούν στον ελληνικό χώρο. Η ερευνητική αυτή ομάδα εργάζεται, εθελοντικά, χωρίς καμία χρηματοδότηση, για να ολοκληρώσει το σχετικό έργο. Η πρωτοβουλία μάλιστα θεωρήθηκε αρκετά σημαντική και πριν από περίπου έναν μήνα στις Πρέσπες υπογράφηκε ένα μνημόνιο συνεργασίας (να και ένα καλό μνημόνιο!..) μεταξύ των οκτώ ερευνητών, του προέδρου της Βοτανικής Εταιρείας και του διευθυντή του Βοτανικού Μουσείου και του Βοτανικού Κήπου του Βερολίνου (ερευνητικό κέντρο με παράδοση στη μελέτη της ελληνικής χλωρίδας) προκειμένου το τελευταίο να αναλάβει τη χρηματοδότηση της σχετικής έκδοσης στα αγγλικά. Και μάλιστα όχι απλά ενός καταλόγου αλλά μιας έκδοσης με σχόλια και φωτογραφικό υλικό.

Κάν' το όπως οι Ολλανδοί Τέλος, ο καθηγητής Τζανουδάκης υπενθυμίζει κάτι που είχε ειπωθεί από κάποιους παλαιότερους βοτανικούς: «Η δουλειά ενός βοτανικού δεν τελειώνει με τη δημοσίευση του καταλόγου των φυτών μιας περιοχής _ αντίθετα, τότε αρχίζει...».

Στο πλαίσιο της παραπάνω ρήσης τα φυτικά είδη είναι ένας φυσικός πόρος που μπορεί να διαχειριστεί ανάλογα ο άνθρωπος, πέραν των άλλων (τροφή, πρώτη ύλη, θεραπευτική), και στην εφηρμοσμένη γεωργία και ανθοκομία. Πολλά είδη της ελληνικής χλωρίδας έχουν συγγένειες με τα καλλιεργούμενα και θα μπορούσαν να αποτελέσουν τη βάση για τη γενετική βελτίωσή τους! Μεγάλα ερευνητικά ιδρύματα, όπως για παράδειγμα αυτά από την Ολλανδία, δραστηριοποιούνται στον τομέα έντονα συλλέγοντας άγριες ποικιλίες, τις μελετούν και τις διατηρούν σε τράπεζες γενετικού υλικού για μελλοντικές έρευνες και εφαρμογές. Υπενθυμίζεται ότι το μείζον περιβαλλοντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε σήμερα, δηλαδή η απώλεια βιοποικιλότητας, δεν αφορά μόνο τα άγρια και αυτοφυή είδη. Περισσότερο έντονο είναι το πρόβλημα αναφορικά με τις καλλιεργούμενες ποικιλίες. Τοπικές ποικιλίες προσαρμοσμένες στα κλιματικά δεδομένα κάποιων περιοχών χάνονται είτε λόγω οριστικής εγκατάλειψης του τομέα της γεωργικής παραγωγής (βλ. τουριστικά νησιά) είτε λόγω της επικράτησης μονοκαλλιεργειών με ποικιλίες αυξημένης απόδοσης, αλλά με περισσότερες ανάγκες σε λίπανση και φυτοφάρμακα. Η διατήρηση επομένως των παλαιών καλλιεργούμενων ποικιλιών, καθώς και αυτοφυών ειδών που έχουν συγγένειες με τα καλλιεργούμενα είδη, θα μπορούσαν να φανούν ιδιαίτερα πολύτιμες για το μέλλον της γεωργίας. Και όχι μόνο. Οταν μάθουμε ποια είδη έχουμε, τότε αρχίζουμε τη μελέτη τους προκειμένου να μάθουμε τη βιολογική πληροφορία που φέρουν και πώς η πληροφορία αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί στο πλαίσιο των εφηρμοσμένων επιστημών, όπως η ιατρική, η φαρμακογνωσία, η αρωματοποιία, η γεωργία κ.ά.

Στο Αιγαίο υπάρχει ένας θησαυρός που ούτε ο Ιούλιος Βερν δεν είχε φανταστεί.

ΒΟΤΑΝΙΚΗ… ΟΡΘΟΦΩΝΙΑ Οσοι ασχολούνται με τα φυτά έχουν βέβαια τους δικούς τους κώδικες συνεννόησης που προσδίδουν ακρίβεια στις επικοινωνίες τους. Ενα μικρό γλωσσάριο μπορεί να διευκολύνει και τον μη ειδικό αναγνώστη:

Βοτανική: Η επιστήμη που μελετά τη Βιολογία των φυτικών οργανισμών. Συγκεκριμένα μελετά τη μορφή, τη δομή, τις λειτουργίες, την εξελικτική πορεία και τις αλληλεπιδράσεις με τα άλλα έμβια όντα και το υπόλοιπο περιβάλλον.

Πρωτογενείς παραγωγοί: Ανάμεσα στα βασικά και κοινά χαρακτηριστικά των έμβιων όντων είναι η ανάγκη τους να προσλαμβάνουν ενέργεια από το περιβάλλον προκειμένου να λειτουργήσουν (δηλαδή να εμφανίσουν τις εκδηλώσεις της ζωής). Με αυτό ως κοινή ομοιότητα, τα έμβια όντα διακρίνονται σε τρεις κατηγορίες:

· Αυτότροφοι (παραγωγοί/φωτοσυνθετικοί οργανισμοί)

· Ετερότροφοι (καταναλωτές/ζώα)

· Αποικοδομητές (μύκητες και κάποια βακτήρια).

Οι φωτοσυνθετικοί οργανισμοί (τα φυτά δηλαδή) λέγονται πρωτογενείς παραγωγοί γιατί μέσα από τη διαδικασία της φωτοσύνθεσης και χρησιμοποιώντας ανόργανα συστατικά (διοξείδιο άνθρακα, νερό) και ηλιακή ενέργεια παράγουν οργανικά μόρια. Οι άλλες δύο κατηγορίες μέσα από την τροφή τα παίρνουν έτοιμα και μέσα από τον μεταβολισμό τους παράγουν άλλα και λειτουργούν ή τα διασπούν (αποικοδομητές), βρίσκονται δηλαδή σε άμεση εξάρτηση από τους πρωτογενείς παραγωγούς. Ενας τρόπος μέτρησης της παραγωγικότητας ενός οικοσυστήματος είναι η παραγόμενη φυτική βιομάζα ανά μονάδα επιφάνειας.

Χλωρίδα: Με τον όρο αυτόν εννοούμε το σύνολο των διαφορετικών φυτικών ειδών που ζουν σε μια συγκεκριμένη γεωγραφική περιοχή.

Βλάστηση: Ο όρος παραπέμπει στο είδος της φυτοκάλυψης που συγκροτούν τα φυτικά είδη στην περιοχή (π.χ. δάσος, λιβάδι, θαμνώνας κ.λπ.).

Υπολειμματικά στοιχεία - υπολειμματική εξάπλωση: Σε περίπτωση που κάποιο είδος εμφανίζει διακεκομμένη (μη συνεχή) περιοχή εξάπλωσης. Απαντά, για παράδειγμα, σε δύο νησιά απομακρυσμένα και απομονωμένα μεταξύ τους (βλ. Αμοργό και Κρήτη) και πουθενά αλλού και ταυτόχρονα δεν έχει στενά συγγενικά είδη σε παρακείμενες περιοχές. Τέτοια είδη έχουν ιδιαίτερη επιστημονική αξία όχι μόνο επειδή είναι ενδημικά (δεν απαντούν πουθενά αλλού) αλλά και επειδή θεωρούνται ότι είναι «λείψανα» μιας χλωρίδας που υπήρχε στην περιοχή του Αιγαίου πριν από τον κατακερματισμό των δύο γεφυρών ξηράς που συνέδεαν την ελληνική με τη μικρασιατική χερσόνησο. Αν θωρήσουμε ότι στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς μας (βλ. Παρθενώνας, Ολυμπία, Κνωσός) έχουν μια ηλικία ολίγων χιλιάδων ετών, στοιχεία της φυσικής κληρονομιάς μας όπως τα παραπάνω είδη κατοικούν αδιάκοπα στο Αιγαίο για τουλάχιστον μερικά εκατομμύρια χρόνια.

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΞΕΡΟΛΙΘΙΑΣ Κάποια μικρά νησιά του Αιγαίου αντιμετωπίζονται ως στάνες απ' όπου τα ζώα δεν μπορούν να φύγουν και φυσικά δεν χρειάζονται φύλαξη. Αυτό είναι καταστροφικό γιατί ουσιαστικά στα νησιά αυτά η βλάστησή τους κατατρώγεται. Και ουσιαστικά έχουμε πλήρη ερημοποίηση του νησιού. Επίσης με την εξαφάνιση της υπάρχουσας βλάστησης με τη βόσκηση μειώνεται ο ανταγωνισμός και κάποιοι νέοι έποικοι έχουν περισσότερες ευκαιρίες για εγκατάσταση.

Μια συχνή διαχειριστική πρακτική που χρησιμοποιούν εκεί οι βοσκοί ήταν από παλιά το κάψιμο της ξυλώδους βλάστησης για την επικράτηση άλλων ποωδών ειδών (γρασίδια) που τα προτιμούν τα ζώα. Δηλαδή ακόμη μία διαταραχή στο οικοσύστημα.

Πρέπει βέβαια να σημειωθεί ότι στο παρελθόν σε μεγαλύτερα μικρά νησιά (π.χ. Λειψοί, Αρκοί) χρησιμοποιούνταν από τους κατοίκους ορθές διαχειριστικές πρακτικές για αειφορική διαχείριση. Π.χ. χώριζαν το νησί σε ζώνες και γινόταν εκ περιτροπής βόσκηση ανά έτος. Από τις μελέτες σε 75 βραχονησίδες του Ανατολικού Αιγαίου η ομάδα της Πάτρας διεπίστωσε ότι, παρ' όλο που μπορεί να αλλάζει η σύνθεση της χλωρίδας από νησί σε νησί, η Φύση (αν αφεθεί βέβαια) έχει την ικανότητα να κρατάει τα ποιοτικά χαρακτηριστικά της χλωρίδας σε κάθε νησί σχεδόν σταθερά.

Οι φωτογραφίες είναι από το αρχείο του Εργαστηρίου Βοτανικής του Πανεπιστημίου Πατρών και συγκεκριμένα των καθηγητών του Τομέα Βιολογίας Φυτών Δ. Τζανουδάκη, Γ. Ιατρού και του διδάκτορα Η. Πολέμη.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

 

 

               

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ © 2008-2009 ΒΟΥΛΑ ΒΑΒΑΡΟΥΤΣΟΥ*  

από 7/4/09

  .free counters.free counters.free counters...........

.

Μετρητής 

Επισκεπτών

από 16/1/2009

.....