πλοηγείτε στον  ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

πατήστε ΚΕΝΤΡΙΚΗ   

 

                     

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΤΕ την ιστοσελίδα

                               

                                                                         

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου  "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

Στον οικοχώρο θα βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την φροντίδα του ανθόκηπου και λαχανόκηπου, συμβουλές για τα φυτά και ημερολόγιο φροντίδας τους κατά εποχή ή μήνα

ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΤΕ την ιστοσελίδα

ΛΑΧΑΝΟΚΗΠΟΣ

Ξεκινώντας ένα λαχανόκηπο

τελευταία ενημέρωση: 31/12/2014

Συγκαλλιέργεια, συντροφικά φυτά

ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

Καλλιεργητικές εργασίες λαχανόκηπου κατά μήνα

Η γλώσσα των λουλουδιών

ΚΗΠΟΥΡΙΚΗ & ΥΓΕΙΑ

Αστική Γεωργία

Λαχανόκηπος - Έδαφος

Φρέσκα λαχανικά από τον κήπο και το... μπαλκόνι μας

Λαχανόκηπος - Σπόροι

Καλλιεργήστε μανιτάρια στο σπίτι

Συμβουλές φυτών

Λαχανόκηπος με ελάχιστο νερό

Παιδική κηπουρική 

Τα βρώσιμα

Συμβουλές για παιδική κηπουρική

ΚΗΠΟΥΡΙΚΗ

Ένα έτος σε 40΄΄   (Video)

Μηχανή αναζήτησης φυτών

Σπορά φύτεμα καλλιέργεια λαχανικών

Βιοδυναμική κηπουρική. Φυτεύοντας παρέα με το φεγγάρι.

ΒΟΤΑΝΑ  &  ΛΕΞΙΚΟ ΒΟΤΑΝΩΝ

ΧΟΡΤΑ & ΛΑΧΑΝΙΚΑ

Πόσα χρόνια έχεις να δεις πασχαλίτσες;

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ

Κως: Ο Κήπος του Ιπποκράτη

Μαρούλι – ένα λαχανικό για όλες τις εποχές!

Φιλικό προς το περιβάλλον λίπασμα

Καλλιεργήστε υπερτροφές στον κήπο και στο μπαλκόνι σε γλάστρες

Κίνημα τοποφάγων για υγεία και πολύχρονη ζωή    

Καλλιεργήστε τα υλικά της μαγειρικής

Φάρμες του μέλλοντος

Τα οικολογικά φάρμακα των κηπουρών

Παραδοσιακοί σπόροι

Φυτά που καθαρίζουν το έδαφος από βαρέα μέταλλα Τα πρώτα βήματα για έναν οργανικό λαχανόκηπο Hugelkultur, μία πολύ ενδιαφέρουσα τεχνική καλλιέργειας

Φτιάξτε κήπο  σε μια παλέτα

Καλλιεργήστε το προσωπικό σας φαρμακείο

Επίμονοι κηπουροί

Η καλλιέργεια της συκιάς ΦΥΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΔΑΦΟΥΣ Σχολικός κήπος

 

Ξεκινώντας ένα λαχανόκηπο (Από τον Γιώργο Κωνσταντακόπουλο)

Σε όχι και τόσο μακρινούς καιρούς, η θέα ενός μήλου ή ενός μαρουλιού, έφερνε αυθόρμητα και φυσικά στο νου, την εικόνα της βαρυφορτωμένης μηλιάς ή του δροσερού λαχανόκηπου. Το μήλο και το μαρούλι, αντιπροσώπευαν τις άκρες των αόρατων νημάτων της επαφής μας με την φύση. Για τον σημερινό άνθρωπο της πόλης, η άκρη του νήματος αυτής της πολύτιμης επαφής, αρχίζει και τελειώνει στην λαϊκή της γειτονιάς του. Η κηπουρική, είναι ένα βήμα για την γεφύρωση του χάσματος που άνοιξε η αστικοποίηση και να ξαναβρούμε τον φυσικό μας βηματισμό. Δεν χρειάζονται πολλά. Αγάπη για τα φυτά και όρεξη να κάνουμε παρέα μαζί τους. Ίσως δεν είναι εύκολο ούτε κάν εφικτό να καλλιεργήσετε μηλιές στην βεράντα σας ή πορτοκαλιές στα ελάχιστα μέτρα χώματος του παρτεριού σας που ξέφυγαν από το τσιμέντο. 

Τι θα λέγατε όμως για έναν λαχανόκηπο; Τόσον μικρό που να χωράει στον ελεύθερο χρόνο σας και τόσον μεγάλο όσον μπορεί να γεμίσει η όρεξή σας; Για να καλλιεργήσετε λαχανικά, δεν χρειάζεται να δημιουργήσετε ολόκληρο λαχανόκηπο. Αρκούν μερικά τετραγωνικά μέτρα για να έχετε λαχανικά όλον τον χρόνο. Αλλά και εσείς που ο μόνος ελεύθερος χώρος σας είναι μία βεράντα, μπορείτε να καλλιεργήσετε σε γλάστρες αρωματικά φυτά, λίγο φρέσκο κρεμμυδάκι, μερικές τομάτες. Αν λοιπόν αγαπάτε τα φυτά, αν έχετε ποτέ παρατηρήσει πως μεγαλώνει ένα νέο βλαστάρι μέρα με τη μέρα και πώς ένα άνθος μετασχηματίζεται σε καρπό, αν με ένα λόγο σας αρέσει η φλύαρη παρέα των φυτών, ελάτε να δούμε μαζί πώς μπορείτε να δημιουργήσετε έναν πλούσιο λαχανόκηπο. Υπό έναν όρο : Την περηφάνια σας από το αποτέλεσμα, να την μοιραστείτε πρώτα με τα φυτά σας. Ας συνοψίσουμε τώρα, τους σημαντικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την δημιουργία και την φροντίδα ενός λαχανόκηπου:
- Ο ελεύθερος χρόνος
- Η οργάνωση του λαχανόκηπου

- Η θέση του 
- Το ανάγλυφο του εδάφους
Ο ελεύθερος χρόνος: Είναι σημαντικό να προσδιορίσετε τον ελεύθερο χρόνο που θα διαθέτετε για τον λαχανόκηπό σας. Ίσως να επεκταθείτε πολύ στην αρχή στα πλαίσια του αρχικού ενθουσιασμού και στη συνέχεια να αναγκαστείτε να περιορίσετε την φροντίδα των λαχανικών σας ή να εγκαταλείψετε ένα μέρος τους. Η εικόνα ενός παραμελημένου λαχανόκηπου ενδέχεται να σας απογοητεύσει. Μην πτοηθείτε. Ξεκινήστε και πάλι υπολογίζοντας εκ νέου τις απαιτήσεις σας.
Η οργάνωση: Όσο μικρός και αν είναι ο λαχανόκηπός σας, χρειάζεται να τον οργανώσετε με εσωτερικές διαιρέσεις-μονοπάτια, έτσι ώστε να είναι προσβάσιμη ολόκληρη η επιφάνειά του. Αν ο χώρος είναι πολύ μικρός, δημιουργείστε γύρω-γύρω ένα μικρό μονοπάτι. Αν ο χώρος σας είναι κάπως μεγαλύτερος, δημιουργείστε δύο μονοπάτια που θα διασταυρώνονται στο κέντρο. Σε μεγαλύτερους χώρους, διαμορφώστε μικρά μονοπάτια ανάμεσα στα κύρια δρομάκια. Ως γενική αρχή, φροντίστε ώστε όλα τα τμήματα του λαχανόκηπου να είναι εύκολα προσβάσιμα, με την λιγότερη δυνατή σπατάλη καλλιεργήσιμου χώρου.
Η θέση: Ένας λαχανόκηπος για να είναι παραγωγικός, χρειάζεται φως και θερμότητα. Επομένως, όσο λιγότερο σκιάζεται το έδαφος από δέντρα ή οικήματα, τόσο καλλίτερα αποτελέσματα θα προκύψουν. Αν ο χώρος είναι απροστάτευτος από τον βοριά, καλό είναι να τοποθετήσετε μία πυκνή περίφραξη ή μία παρόμοια κατασκευή για την προστασία των χειμωνιάτικων λαχανικών σας. 
Το ανάγλυφο του εδάφους: Κατά κανόνα, ιδανικό για τον λαχανόκηπο είναι ένα επίπεδο έδαφος. Αν το έδαφος που διαθέτετε είναι υπερβολικά επικλινές, φροντίστε να το διαμορφώσετε σε επίπεδα, ώστε να μειωθεί κατά το δυνατόν η κλίση. Η μεγάλη κλίση, μπορεί να είναι αιτία να παρασυρθούν τα φυτά σας σε περίπτωση δυνατής βροχής, αλλά και να δυσκολέψει το αναγκαίο ομοιόμορφο πότισμα τους
καλοκαιρινούς μήνες.

ΚΟΡΥΦΗ

 

Λαχανόκηπος - Έδαφος: Προετοιμασία, λίπανση και διαμόρφωση 

Λοιπόν, όσο μικρό και αν είναι το τμήμα του εδάφους στο οποίο θα θελήσετε να εγκαταστήσετε τον λαχανόκηπό σας, χρειάζεται να το προετοιμάστε κατάλληλα, έτσι ώστε να δημιουργηθούν οι καλλίτερες δυνατές συνθήκες για την ανάπτυξη των λαχανικών σας. Θα προσπαθήσουμε να βάλουμε σε μία σειρά όλες τις διαδικασίες προετοιμασίας ως εξής:
- Χώμα και είδη χώματος
- Προετοιμασία εδάφους-λίπανση
- Διαμόρφωση εδάφους
1. Χώμα και είδη χώματος
Όπως θα έχετε παρατηρήσει, το έδαφος διαφέρει ως προς το χρώμα του χώματος όχι μόνο από περιοχή σε περιοχή, αλλά, ακόμα και μέσα στα όρια της ίδιας περιοχής. 
Θα έχετε ακούσει τις εκφράσεις «φτωχό» ή «γόνιμο» έδαφος. Κατά κανόνα λοιπόν, το χρώμα του χώματος, δίνει μία πρώτη ένδειξη για το κατά πόσον το έδαφος είναι φτωχό ή πλούσιο σε οργανικά συστατικά τα οποία είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη των φυτών. Συνήθως το χρώμα του χώματος μπορεί να είναι :
- Σκούρο μαύρο 
- Κοκκινωπό ή προς το κίτρινο, ή
- Καφέ χαλικωτό 
χωρίς βέβαια να αποκλείονται και άλλα εδάφη με διαφορετικό χρώμα.

Ας δούμε κάπως αναλυτικότερα τι σημαίνει πρακτικά το χρώμα του χώματος για την επιτυχία του λαχανόκηπού σας.

Σκούρο μαύρο χώμα: Αν το τμήμα του εδάφους που προορίζετε για λαχανόκηπο, έχει σκούρο μαύρο χώμα, τότε είστε τυχεροί, γιατί το χρώμα του δηλώνει ότι είναι μάλλον πλούσιο σε οργανικά συστατικά και επομένως θα ευνοήσει καλλίτερα την ανάπτυξη των λαχανικών σας. Σκάψτε σε 2-3 σημεία σε βάθος 20- 30 εκατοστά . Αν βρείτε από κάτω κόκκινο χώμα, τότε είστε διπλά τυχεροί, επειδή το κοκκινόχωμα ευνοεί την κατακράτηση υγρασίας και στεγνώνει κάπως πιο δύσκολα, με αποτέλεσμα τα φυτά σας να έχουν ένα σχεδόν ιδανικό έδαφος για την ανάπτυξή τους. Όχι πώς ένα τέτοιο χώμα δεν έχει απαιτήσεις λίπανσης. Απλά, δείχνει ότι το έδαφος δεν είναι φτωχό σε συστατικά που θεωρούνται απαραίτητα για την γονιμότητά του.

Κοκκινόχωμα ή κιτρινωπό: Ένα τέτοιο έδαφος, επιφανειακά, στερείται των θρεπτικών συστατικών που είναι απαραίτητα για την ανάπτυξη λαχανικών. Μπορεί να είναι κατάλληλο για πολυετή φυτά (δέντρα) με βαθιές ρίζες, αλλά μάλλον δεν είναι τόσο κατάλληλο για λαχανικά τα οποία έχουν επιφανειακό ριζικό σύστημα. Αν διαθέτετε τέτοιο έδαφος, μην απογοητεύεστε. Μπορείτε να το προετοιμάσετε έτσι, ώστε να γίνει κατάλληλο για λαχανικά. Απλώς θα χρειαστείτε περισσότερη οργανική ουσία (κοπριά ή άλλα οργανικά συστατικά όπως φύλλα) για να το εμπλουτίσετε. Μερικά κοκκινοχώματα, λόγω της σύστασής τους, δεν απορροφούν εύκολα την κοπριά ή το κομπόστ. Για να το διαπιστώσετε αυτό, μπορείτε να κάνετε την εξής δοκιμή. Σκορπίστε σε ένα σημείο του εδάφους μία ποσότητα κοπριάς, ανακατέψτε την καλά με το χώμα και ποτίστε. Επαναλάβετε τα ποτίσματα σαν να είχατε φυτέψει το μέρος. Μετά από 10-15 ημέρες, θα πρέπει η κοπριά και το χώμα να έχουν γίνει μία ομοιόμορφη μάζα και να μην ξεχωρίζουν. Αν όμως η κοπριά εξακολουθεί να ξεχωρίζει εμφανώς από το χώμα ή έχει εξαφανιστεί εντελώς, αυτό σημαίνει ότι το χώμα σας χρειάζεται αρκετά μεγαλύτερες ποσότητες οργανικών συστατικών (κοπριάς) για να ισορροπήσει.
Καφέ χαλικωτό: Αν δεν έχετε άλλο χώρο, θα πρέπει να μπείτε στο έξοδο να απομακρύνετε σε αρκετό βάθος το χώμα και να το αντικαταστήσετε με άλλο, κατάλληλο για λαχανικά. 
Εν κατακλείδι, για να διαπιστώσετε αν ένα χώμα είναι γόνιμο, ρίξτε μια ματιά στα ζιζάνια. Αν είναι εύρωστα και θαλερά, αυτό είναι καλό σημάδι. Σε ένα έδαφος που τα ζιζάνια αναπτύσσονται καλά, είναι βέβαιο ότι το ίδιο θα συμβεί και με τα λαχανικά σας, αφού προηγουμένως μάθετε στα ζιζάνια ποιος κάνει κουμάντο στο συγκεκριμένο μέρος.
2. Προετοιμασία εδάφους-λίπανση
Η προετοιμασία του εδάφους που θα φιλοξενήσει τον λαχανόκηπό σας, αρχίζει κανονικά από το Φθινόπωρο και περιλαμβάνει :
- Βαθύ σκάψιμο και λίπανση το Φθινόπωρο.

- Ελαφρύ σκάψιμο τον Φεβρουάριο.

Μη σας πτοήσει το βαθύ σκάψιμο. Εννοούμε τόσο βαθύ, όσο μπορεί να εισχωρήσει στο έδαφος η τσάπα σας. Φροντίστε να αναποδογυρίζετε τις μπάλες του χώματος που ανασηκώνει η τσάπα σας, ώστε οι ρίζες των ζιζανίων να είναι προς τα πάνω και να εκτίθενται στο φως και τον αέρα. Έτσι, τα ζιζάνια θα ξεραθούν ευκολότερα ενώ τα κλαδιά τους θα θαφτούν κάτω από το χώμα, θα σαπίσουν και θα σχηματίσουν οργανική ουσία χρήσιμη για τα λαχανικά σας. Μην διαλύετε τις μπάλες και μην ισοπεδώσετε το μέρος μετά το φθινοπωρινό σκάψιμο. Οι βροχές του χειμώνα και ο πάγος, θα θρυμματίσουν το χώμα και θα το κάνουν ανάλαφρο. Απομακρύνετε μόνο τα πολυετή ζιζάνια που ενδεχομένως υπάρχουν και αφήστε τα μονοετή να θαφτούν. Στην συνέχεια ρίξτε άφθονη κοπριά ή κομπόστ. 

Τον Φεβρουάριο, ξανασκάψτε το μέρος πιο ελαφρά, αλλά περισσότερο επιμελημένα ώστε να ενσωματωθεί τελείως η κοπριά στο έδαφος και απομακρύνετε μόνο τα μεγάλα χόρτα-ζιζάνια που ενδεχομένως έχουν μεγαλώσει στη διάρκεια του χειμώνα.
Πλέον το έδαφος είναι έτοιμο για διαμόρφωση και φύτευση.

3. Διαμόρφωση εδάφους Η κύρια εργασία διαμόρφωσης, συνίσταται στην δημιουργία των βραγιών, δηλαδή των τμημάτων που το καθένα τους θα φιλοξενήσει και ένα διαφορετικό είδος λαχανικού. Αυτό δεν είναι πάντα απαραίτητο, γιατί ορισμένα λαχανικά μπορούν να καλλιεργηθούν μαζί στον ίδιο χώρο. Οι βραγιές, έχουν διπλό σκοπό : Διευκολύνουν την πρόσβαση και επιτρέπουν την αποστράγγιση του πλεονάζοντος νερού κατά το πότισμα. Πριν αρχίσετε να διαμορφώνετε τις βραγιές, θα πρέπει να ισοπεδώσετε καλά το χώμα με ένα γράβαλο ή «καλλιεργητή»(2) και να τρίψετε τους χοντρούς σβώλους σε όσο το δυνατόν πιο λεπτά κομμάτια.

Οι βραγιές, διαμορφώνονται δημιουργώντας αυλάκια ή/και διαδρόμους οι οποίοι ορίζουν ταυτόχρονα και το μέγεθος των βραγιών. Δημιουργείστε με αυτό τον τρόπο, τόσες βραγιές όσα και τα είδη των λαχανικών που έχετε αποφασίσει να καλλιεργήσετε. Δεν είναι απαραίτητο όλες οι βραγιές να έχουν το ίδιο μέγεθος. Το μέγεθος κάθε βραγιάς, εξαρτάται από την ποσότητα του λαχανικού που έχετε αποφασίσει να καλλιεργήσετε εκεί. Μέλημά σας κατά τον σχηματισμό των βραγιών θα πρέπει να είναι, η εύκολη πρόσβαση σε όλα τα σημεία του λαχανόκηπου. Καλό είναι, ο προσανατολισμός των βραγιών να γίνεται προς τα νοτιοανατολικά, έτσι ώστε όλα τα λαχανικά σας να δέχονται την ίδια ποσότητα ηλιακού φωτός. Αν το σχήμα του χώρου σας, δεν σας διευκολύνει, προτιμήστε να διαμορφώσετε στενόμακρες βραγιές, για να επιτύχετε σε όλες τον επιθυμητό προσανατολισμό. 
Κοπριά και Κομπόστ : Θα γνωρίζετε ασφαλώς την έκφραση «χωνεμένη κοπριά». Είναι κοπριά του προηγούμενου έτους η οποία έχει αφεθεί σε σωρούς να «χωνέψει». Αυτό σημαίνει ότι μέσα στον σωρό, αναπτύσσονται ωφέλιμοι μύκητες οι οποίοι, αποδομούν τα συστατικά της κοπριάς και τα μετασχηματίζουν σε οργανική ουσία κατάλληλη για λίπανση. Σημειώστε ότι η φρέσκια κοπριά, αν χρησιμοποιηθεί πριν χωνέψει, μπορεί να «κάψει» τα φυτά σας. 
Το κομπόστ, είναι οργανική ουσία η οποία παρασκευάζεται από κοπριά, φύλλα, φύκια κ.λ.π., με τον ίδιο τρόπο που παρασκευάζεται η χωνεμένη κοπριά. Μόνο πού, το κομπόστ, παρασκευάζεται σε βιομηχανική κλίμακα και διατίθεται στην αγορά συσκευασμένο σε σάκους. Είναι ένα τέλειο οργανικό και οικολογικό λίπασμα όπως ακριβώς και η κοπριά. Μπορείτε να το βρείτε, απευθυνόμενοι σε καταστήματα οργανικών λιπασμάτων ή σε μεγάλα φυτώρια.
(2)-Γράβαλο ή καλλιεργητής : Είναι ένα μεταλλικό εργαλείο, σε σχήμα υπερμεγέθους χτένας. Χρησιμοποιείται για την ισοπέδωση του εδάφους και την απομάκρυνση ταυτόχρονα των ζιζανίων που δεν έχουν ενσωματωθεί στο χώμα κατά το σκάψιμο.

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

Φιλικό προς το περιβάλλον λίπασμα

Οι γεωργοί, οι κηπουροί και οι ερασιτέχνες καλλιεργητές ίσως ξαφνιαστούν αν μάθουν ότι το υπέρτατο λίπασμα, κατ’ εξοχήν φιλικό για το περιβάλλον, είναι κάτι μάλλον απρόσμενο (και δωρεάν!): Ένα μείγμα από ανθρώπινα ούρα με στάχτες ξύλων, σύμφωνα με μια νέα φινλανδική επιστημονική έρευνα.

Μια ομάδα φινλανδών ερευνητών του Τμήματος Επιστήμης του Περιβάλλοντος του πανεπιστημίου του Κουόπιο, υπό την Σουρέντρα Πραντάν, παρουσίασε τη σχετική εργασία τους στο “Journal of Agriculture and Food Chemistry” (Περιοδικό Γεωργίας και Χημείας Τροφίμων), σύμφωνα με τη βρετανική «Ντέιλι Μέιλ».

Όπως διαπίστωσαν οι επιστήμονες –μετά τα σχετικά μάλλον ασυνήθιστα πειράματα σε θερμοκήπιο με ντομάτες - αν κανείς ουρεί στα φυτά του και προσθέτει στάχτες, το χώμα εμπλουτίζεται δεόντως, σε βαθμό που η παραγωγή φρούτων και λαχανικών είναι υπερτετραπλάσια σε σχέση με τα φυτά που δεν έχουν δεχτεί καθόλου λίπασμα. Από άποψη απόδοσης, τα φυτά που έχουν δεχτεί λίπασμα ούρων συν στάχτης, παράγουν ανάλογη ποσότητα με όσα έχουν δεχτεί συμβατικό χημικό λίπασμα, χωρίς όμως τις παρενέργειες και το υψηλό κόστος των τελευταίων.

Το πρωτότυπο λίπασμα αποδείχτηκε άκρως αποτελεσματικό, εκτός από ντομάτες, σε αγγούρια, καλαμπόκια, λάχανα κ.α. Και στο παρελθόν οι επιστήμονες είχαν διαπιστώσει την χρησιμότητα των ούρων, αλλά τώρα για πρώτη φορά τα ανακάτεψαν με στάχτες.

Όταν συνδυάζονται με στάχτες, τα ούρα είναι ακόμα καλύτερα στο να τροφοδοτούν τα φυτά με ανόργανες ουσίες, ενώ παράλληλα μειώνεται η οξύτητα του χώματος.

Όπως λένε οι φινλανδοί επιστήμονες, μπορεί μια μέρα ένα τέτοιο οικολογικό λίπασμα να αντικαταστήσει τα ακριβά και λιγότερο φιλικά προς το περιβάλλον συνθετικά λιπάσματα. Θεωρούν ότι τα πορίσματά τους μπορεί να οδηγήσουν στη δημιουργία μιας νέας πηγής φθηνών λιπασμάτων, που δεν θα περιέχουν επικίνδυνες χημικές ουσίες.

Σύμφωνα εξάλλου με την μελέτη, τα πλούσια σε άζωτο ούρα δεν περιέχουν τον κίνδυνο μετάδοσης ασθενειών μέσω μικροβίων. Οι έρευνες στις ντομάτες που είχαν δεχτεί λίπασμα ούρων και στάχτης, δεν έδειξαν την παρουσία κάποιου επικίνδυνου μικρο-οργανισμού.

 

Λίπασμα: Η τροφή των φυτών

 

ΚΟΡΥΦΗ

Λαχανόκηπος - Σπόροι: Συλλογή, Αποθήκευση, Σπορά, Μεταφύτευση 

Μία από τις πιο σημαντικές φροντίδες του συνειδητοποιημένου κηπουρού είναι, η συλλογή των σπόρων από τα ίδια του τα λαχανικά ώστε να έχει τη δυνατότητα να τα αναπαράγει εξ υπ’ αρχής σε κάθε νέα καλλιεργητική περίοδο, με εντελώς δικά του μέσα. Βέβαια, πάντα μπορείτε να αγοράσετε σπόρους αλλά και έτοιμα φυτά για μεταφύτευση, από τα ειδικά καταστήματα αγροτικών προϊόντων. Ωστόσο, η παραγωγή των λαχανικών σας από σπόρους που θα έχετε μαζέψει εσείς, θα σας δώσει πιστεύω, τη γεμάτη αίσθηση του ολοκληρωμένου κηπουρού.

Θα δούμε λοιπόν, όλη τη διαδικασία και τα στάδια παραγωγής νέων φυτών από δικούς σας σπόρους, εξετάζοντας τα ακόλουθα σχετικά θέματα :
- Συλλογή σπόρων και αποθήκευση σπόρων 
- Σπορά και σπορεία 
- Μεταφύτευση νέων φυτών
1. Συλλογή σπόρων: Όπως πολύ καλά ξέρετε, η φύση επιλέγει τα πιο εύρωστα και δυνατά μέλη για την διαιώνιση των ειδών. Από αυτόν τον κανόνα δεν εξαιρούνται τα φυτά. Επομένως για να συλλέξετε τους σπόρους σας, θα πρέπει να επιλέξετε τα καλλίτερα και πιο δυνατά φυτά σας τα οποία θα αφήσετε να μεγαλώσουν και να καρπίσουν. Από το χειμωνιάτικο μαρούλι έως την καλοκαιρινή τομάτα, τα φυτά στο τέλος του κύκλου τους καρπίζουν με τον ιδιαίτερο για το καθένα τρόπο. Το μαρούλι θα ανθίσει και θα παράγει ένα απίθανο πλήθος από μικροσκοπικούς σπόρους. Η τομάτα θα ωριμάσει και θα σας δώσει επίσης πάμπολλους σπόρους. Για να συλλέξετε λοιπόν σπόρους καλής ποιότητας, αρκεί να κάνετε τα εξής:

• Σπόροι από φυτά που το φαγώσιμο μέρος τους είναι τα φύλλα (π.χ. μαρούλι, μαϊντανός κ.λ.π): Επιλέξτε δύο-τρία εύρωστα φυτά και αφήστε τα να ολοκληρώσουν τον κύκλο της ανάπτυξής τους. Μαζέψτε τους σπόρους όταν το μπουκέτο θα έχει κιτρινίσει για τα καλά και θα είναι εμφανώς ξερό. Κόψτε το προσεκτικά με ένα ψαλίδι, διπλώστε το σε μία πετσέτα χωρίς χνούδι και τρίψτε το. Ανοίξτε προσεκτικά την πετσέτα και θα δείτε ένα τεράστιο πλήθος μικρών σπόρων. Φυλάξτε τα σε χάρτινα φακελάκια
• Σπόροι από φυτά που το φαγώσιμο μέρος τους είναι ο καρπός (π.χ. Τομάτες, μπάμιες κ.λ.π): Επιλέξτε δυο-τρία εύρωστα φυτά και αφήστε μερικούς καρπούς πάνω σε αυτά να ωριμάσουν. Όταν ο μίσχος του καρπού ξεραθεί, είναι καιρός να μαζέψετε τους σπόρους που υπάρχουν στο εσωτερικό ων καρπών. Ειδικά στην τομάτα, μαζέψτε τους σπόρους όταν ο καρπός θα αρχίσει να ζαρώνει. Στα υπόλοιπα όπως η μπάμια ή η μελιτζάνα, κόψτε τον καρπό και μαζέψτε τους σπόρους όταν ο μίσχος θα έχει ξεραθεί τελείως. Επειδή αυτοί οι σπόροι είναι υγροί, θα πρέπει να τους στεγνώσετε σε μέρος ξηρό και σκιερό πριν τους αποθηκεύσετε σε χάρτινη συσκευασία. 

Θυμηθείτε μία λεπτομέρεια: τα φυτά που έχετε επιλέξει για παραγωγή σπόρων, θα σταματήσετε να τα ποτίζετε όταν θα έχει ωριμάσει καλά ο καρπός, περίπου μία εβδομάδα έως δέκα ημέρες πριν από τη συλλογή.

Φυλάξτε τους σπόρους σας σε σκοτεινό και ξηρό μέρος και μην ξεχάσετε να γράψετε σε κάθε φάκελο το είδος του σπόρου που περιέχει. 

Αν έχετε έναν οικογενειακό λαχανόκηπο και δεν σκοπεύετε να σπείρετε τον θεσσαλικό κάμπο, τότε, ένα μαρούλι παράγει τόσο σπόρο όσος χρειάζεται για τις ανάγκες μιας οικογένειας. Το ίδιο και ένας καρπός τομάτας ή μπάμιας ή μελιτζάνας. 

2. Σπορά και σπορείο: Όταν έρθει ο καιρός για την αναπαραγωγή των φυτών σας, καλό είναι θα έχετε διαμορφώσει ένα σπορείο. Το σπορείο, είναι ένας προστατευμένος χώρος διαμορφωμένος με ιδιαίτερη προσοχή ώστε να μπορούν να βλαστήσουν οι σπόροι σας και να σας δώσουν νέα φυτά. Ο χώρος που απαιτείται δεν χρειάζεται να είναι μεγάλος. Μπορεί να είναι ένας μικρός χώρος στον κήπο σας, προφυλαγμένος καλά από τον αέρα ή ακόμα μπορεί να είναι μερικά καφάσια τα οποία θα γεμίσετε με χώμα. Πριν σπείρετε, θα πρέπει να προετοιμάσετε το χώμα ως εξής :
• Προσθέστε σε ποσοστό 50% χωνεμένη κοπριά ή κομπόστ.

• Ανακατέψτε το μείγμα πολύ καλά και δουλέψτε το ώστε να γίνει όσο πιο λεπτόκοκκο γίνεται. Αν κοιτάξετε για παράδειγμα το μέγεθος των σπόρων του μαϊντανού, θα καταλάβετε ότι ένας τέτοιος σπόρος αν καταπλακωθεί από ένα μεγάλο σβώλο χώματος δεν θα βλαστήσει ποτέ. 
• Προκειμένου για καφάσια, τοποθετήστε ένα πλαστικό φύλλο το κάτω μέρος για να συγκρατείται το χώμα και κατόπιν γεμίστε τα με το χώμα.
• Ποτίστε το ώστε να βραχεί καλά.

Στη συνέχεια μπορείτε να σπείρετε τους σπόρους σας εφαρμόζοντας την ακόλουθη πρακτική κατά περίπτωση :
• Πολύ μικροί σπόροι (μαρούλι, μαϊντανός κ.λ.π): Πριν τους σπείρετε, ανακατέψτε τους με μία ποσότητα από το ίδιο το χώμα, έτσι ώστε να εξασφαλίσετε ότι θα διασπαρούν ομοιόμορφα στην επιφάνεια του χώματος. Στη συνέχεια απλώστε από πάνω μία πολύ λεπτή στρώση χώματος με το χέρι.
• Μεγάλοι σπόροι (τομάτας, πιπεριάς κ.λ.π) : Κάντε με ένα μολύβι τρύπες βάθους 1- 2 εκατοστών και σε απόσταση 5 εκατοστά μεταξύ τους και βάλτε σε κάθε τρύπα από 1 σπόρο. Αν σας φαίνεται κουραστικό, μπορείτε να τους σπείρετε σκορπώντας τους πάνω στο χώμα και κατόπιν με ένα πολύ ελαφρύ ανάδευμα του χώματος να τους ενσωματώσετε σε αυτό.

Όταν ποτίζετε, και μέχρι να βλαστήσουν οι σπόροι, να τοποθετείτε πάνω στο χώμα ένα κομμάτι λινάτσας ή άλλου υφάσματος και να ποτίζετε πάνω σε αυτό με καταβρεχτήρι. Αποφεύγετε έτσι να παρασυρθούν οι σπόροι από το νερό και να ξεριζωθούν. Όταν βλαστήσουν, φροντίστε να ποτίζετε σιγά-σιγά για να μην ξεριζώσετε τα νεαρά φυτά.

Μέχρι να βλαστήσουν οι σπόροι σας και τα φυτά σας να φτάσουν σε ύψος τα 3- 5 εκατοστά , το σπορείο σας χρειάζεται προστασία. Αν το έχετε εγκαταστήσει σε χώρο του κήπου σας, φροντίστε να το σκεπάζετε με πλαστικό κάλυμμα έχοντας τοποθετήσει τα κατάλληλα στηρίγματα. 

Αν αντίθετα το έχετε εγκαταστήσει σε καφάσια, μπορείτε να τοποθετήσετε πάνω από κάθε καφάσι ένα γυάλινο σκέπασμα. 

Το σκέπαστρο, προφυλάσσει τα νεαρά φυτά από το κρύο και ταυτόχρονα διατηρεί συνέχεια μία σχετική υγρασία όπως περίπου σε ένα θερμοκήπιο. Ποτίζετε όταν δείτε την υγρασία να πέφτει ή το χώμα να σπάει επιφανειακά και να δημιουργεί χαραμάδες.
Μετά από 10 περίπου ημέρες, θα εμφανιστούν τα νέα φυτά. Όταν βγάλουν 3-4 φυλλαράκια , αφαιρούμε τα καλύμματα και αφήνουμε τα φυτά μας να μεγαλώσουν ελεύθερα, φροντίζοντας πάντα να υπάρχει σχετική υγρασία στο χώμα.

3. Μεταφύτευση: Όταν τα φυτά μας φθάσουν σε ύψος γύρω στα 15 εκατοστά , είναι καιρός να τα μεταφυτεύσουμε στην οριστική τους θέση. Ανάλογα με το είδος, επιλέγουμε και την απόσταση μεταξύ τους. Πιο κοντινή στα μαρούλια πιο μεγάλη στις τομάτες. Στην παρουσίαση ορισμένων φυτών στη συνέχεια των άρθρων μας θα αναφερθούν οι σχετικές λεπτομέρειες για κάθε φυτό χωριστά.

Κατά την οριστική φύτευση :
• Ανοίξτε τις λακκούβες σε τέτοιο βάθος ώστε να χωρούν τα 2/3 του φυτού και να μένει έξω από το χώμα μόνο το 1/3. 
• Αφαιρέστε τα φυτά από το σπορείο σας ένα-ένα με προσοχή και με το απαραίτητο χώμα στις ρίζες του. Αν δεν το καταφέρνετε πάντα αυτό, δεν πειράζει. Δεν είναι λόγος αποτυχίας η γυμνή ρίζα κατά τη μεταφύτευση. 
• Ποτίστε καλά ώστε να ενσωματωθούν οι ρίζες στο χώμα.
Αν ακολουθήσετε όλα τα προαναφερθέντα, θα έχετε δημιουργήσει έναν λαχανόκηπο με δικούς σας σπόρους, ο οποίος δεν θα διαφέρει σε τίποτε από τον αντίστοιχο του χωριού. Είναι πολύ διαφορετικό να πάρετε έτοιμα μικρά φυτά σε γλαστράκια και διαφορετικό να τα δημιουργήσετε εσείς και να τα παρακολουθήσετε να βλαστάνουν να μεγαλώνουν και να κλείνουν πάλι τον κύκλο τους δίνοντάς σας νέους σπόρους. Αν μη τι άλλο, αντιλαμβανόμαστε καλλίτερα τον κύκλο της ζωής και κάνουμε ένα πολύ σημαντικό βήμα στην επαφή μας με τη φύση.
 

 

Πως φτιάχνω ΣΠΟΡΕΙΟ και πως μεγαλώνω φυτά, ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ!!!

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τι φυτεύουμε, τι μεταφυτεύουμε, τι συλλέγουμε και πότε?

Στον πίνακα που ακολουθεί μπορείτε να δείτε τι σπέρνουμε, τι φυτεύουμε και τι μεταφυτεύουμε ανά μήνα. Επιλέξτε τους συνδέσμους για περισσότερες πληροφορίες

Ιανουάριος

Σπέρνουμε: μπιζέλια, κουκιά, σπανάκια, σέσκλα, πράσα, ενώ σε θερμοκήπιο αγγούρια, ντομάτες, πιπεριές, καρότα  μελιτζάνες,.  

Φυτεύουμε:  Κρεμμύδια σκόρδα καρότο

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα , μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, χλωρά ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, βρούβες, τσουκνίδες, μάραθο, σέλινο, Κρεμμύδια σκόρδα καρότο

Φεβρουάριος

Σπέρνουμε: μπιζέλια, κουκιά, σπανάκια, σέσκλα, πράσα, ενώ σε θερμοκήπιο αγγούρια,  ντομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες, καρότο.  

Φυτεύουμε: Κρεμμύδια σκόρδα καρότο

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα , μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, χλωρά Κρεμμύδια σκόρδα καρότο, ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, βρούβες, τσουκνίδες, μάραθο, σέλινο,

Μάρτιος

Σπέρνουμε: Τομάτες, καρότα, παντζαρια ρεπανάκια, αντίδια, σπανάκια, σέσκλα, σέλινο, μαϊντανό, άνηθο, κόλιανδρο, καρότο

Φυτεύουμε: Πατατες καρότα, και κλήματα

Μεταφυτεύουμε: Μαρούλια, πράσα, αγκινάρες, καρότα

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα , μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, χλωρά Κρεμμύδια σκόρδα, ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, βρούβες, τσουκνίδες, καυκαλίθρα, μάραθο, σέλινο, μαϊντανό, σπαράγγια, οβριές, καρότο

Απρίλιος

Σπέρνουμε:  Καλαμπόκια, φασόλια, Τομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές, καρότα, παντζαρια ρεπανάκια, αντίδια, σπανάκια, σέσκλα, πράσα, σέλινο, μαϊντανό, άνηθο, κόλιανδρο, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Ντομάτες Πίπεριές, μελιτζάνες, αγγούρια, κολοκύθια, πράσα,

καρότα

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, νεράντζια, περγαμότα, μαρούλια, αγκινάρες, κουκιά, αρακά, χλωρά Κρεμμύδια σκόρδα, ραδίκια, ζοχούς, σπανάκι, σέσκλα, τσουκνίδες, μάραθο, σέλινο, μαϊντανό, καρότα

Μάιος

Σπέρνουμε: Καλαμπόκια, φασόλια, μπάμιες, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Ντομάτες πιπεριές, μελιτζάνες, αγγούρια, κολοκύθια, πεπόνια, καρπούζια

Συγκομιδή: Κολοκύθια, αγγούρια,  πιπεριές μαρούλια, αγκινάρες, κουκιά, αρακά, φακές,  Κρεμμύδια σκόρδα φράουλες, καρότα, παντζάρια σπανάκι, σέσκλα, βλίτα, μάραθο, σέλινο, μαϊντανό, κόλιανδρο, καρότα

Ιούνιος

Σπέρνουμε: Καλαμπόκια, φασόλια, κολοκύθια, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Ντομάτες πιπεριές, μελιτζάνες, αγγούρια, κολοκύθια, καρότα

Συγκομιδή: Κολοκύθια, αγγούρια,  πιπεριές, Κρεμμύδια σκόρδα, φράουλες, καρότα, παντζαρια,, σπανάκι, σέσκλα, βλίτα, αντράκλα, μάραθο, σέλινο, μαϊντανό, κόλιανδρο, σιτάρι, κριθάρι, βρώμη, Βερίκοκα, ροδάκινα, αχλάδια, κεράσια, βύσσινα, κορόμηλα, καρότα

Ιούλιος

Σπέρνουμε: Φασόλια, κολοκύθια, αγγούρια, μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Αγγούρια, κολοκύθια, μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, καρότα

Συγκομιδή: Καλαμπόκια, Ντομάτες πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκύθια, αγγούρια, φράουλες, φασόλια, μπάμιες, σκόρδα ξερά, κρεμύδια ξερά, βλίτα, αντράκλα, σέλινο, μαϊντανό, κόλιανδρο, Βερίκοκα, ροδάκινα, αχλάδια, κορόμηλα, καρπούζια, πεπόνια, καρότα

Αύγουστος

Σπέρνουμε: Μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, μαρούλια, καρότα, παντζαρια ρεπανάκια,  Πατάτες, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Αγγούρια, κολοκύθια, μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, καρότα

Συγκομιδή: Καλαμπόκια, Ντομάτες πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκύθια, αγγούρια,  φασόλια, μπάμιες, βλίτα, αντράκλα, σέλινο, μαϊντανό, κόλιανδρο, Ροδάκινα, αχλάδια, αμύγδαλα, μήλα, σύκα, καρπούζια, πεπόνια, καρότα

Σεπτέμβριος

Σπέρνουμε:  Μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, μαρούλια, καρότα, παντζαρια ρεπανάκια,  πράσα, σέλινο, μαϊντανό, άγρια και ήρεμα χόρτα, σπανάκια, σέσκλα, σινάπια, μυρώνια, καυκαλίθρα, καρότα

Φυτεύουμε: Κρεμμύδια σκόρδα, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Μαρούλια, μπρόκολα, κουνουπίδια, λάχανα, πράσα, καρότα

Συγκομιδή: Ντομάτες πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκύθια, αγγούρια,  μπάμιες, φασόλια, αραποσίτια, βλίτα, αντράκλα, σέλινο, μαϊντανό, Αχλάδια, μήλα, ροδάκινα, σύκα, καρύδια, αμύγδαλα, φουντούκια, φιστίκια, κάστανα, ρόδια, σταφύλια φραγκόσυκα, καρότα

Οκτώβριος

Σπέρνουμε:  Μαρούλια, πράσα, ραδίκια, ρόκα, ζοχούς, αντίδια, καφκαλίθρες, μυρώνια, μαϊντανό, σινάπια, σπανάκι, καρότα, παντζαρια ρεπανάκια,, καρότα

Φυτεύουμε: Κρεμμύδια σκόρδα, μπιζέλια, κουκιά, καρότα

Μεταφυτεύουμε:  Μάπες, μπρόκολα κουνουπίδια, μαρούλια, αγκινάρες, καρότα

Συγκομιδή: Καρύδια, ρόδια, ελιές, λεμόνια, λοτούς, κυδώνια, αχλάδια, καρότα

Νοέμβριος

Σπέρνουμε: Σιτάρι, κριθάρι, φακές, ρεβίθια, μαρούλια, πράσα,  καρότα

Φυτεύουμε: Κρεμμύδια σκόρδα, μπιζέλια, κουκιά, καρότα

Μεταφυτεύουμε: Μάπες, μπρόκολα κουνουπίδια, μαρούλια, πράσα, σέλινο, αγκινάρες

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, ελιές, μαρούλια, Κρεμμύδια , ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, σινάπια, τσουκνίδες, μάραθο, καρότα

Δεκέμβριος

Φυτεύουμε: Κρεμμύδια σκόρδα για χλωρά την άνοιξη και ξερά το καλοκαίρι, συμπληρώνουμε μπιζέλια και κουκιά για όψιμη συγκομιδή (καιρού επιτρέποντος, στα πεδινά και νότια μέρη της Ελλάδος), καρότα

Συγκομιδή: Λεμόνια, πορτοκάλια, μανταρίνια, νεράντζια, περγαμότα, ελιές, μήλα, μάπες, μπρόκολα, κουνουπίδια, μαρούλια, Κρεμμύδια , ραδίκια, ζοχούς, ρόκα, σπανάκι, σέσκλα, λάπατα, βρούβες, σινάπια, τσουκνίδες, μάραθο, καρότα

 

ΚΟΡΥΦΗ

Πώς γίνεται ένας λαχανόκηπος με ελάχιστο νερό TOY HΛIA KANTAPOY - Γεωπόνος, σύμβουλος βιολογικής γεωργίας
Ξεφυλλίζοντας το ιταλικό περιοδικό AAM Terra Nuova, εντυπωσιάστηκα από ένα άρθρο για την ιστορία ενός «τρελού» Eλβετού. O Jean Pain έκανε ένα πείραμα σ' ένα μικρό αγροτεμάχιο. Mε κομπόστ από τα «σκουπίδια του δάσους» και μερικά «κόλπα» κατάφερε να αποκτήσει έναν υγιέστατο και παραγωγικό λαχανόκηπο με ελάχιστο νερό.
O Eλβετός Jean Pain στη δεκαετία του '60 δούλεψε ως φύλακας μιας φάρμας, η οποία είχε και ένα μεγάλο κομμάτι δάσους. Το πρώτο πράγμα που τον ανησύχησε και έπρεπε να αντιμετωπίσει ήταν ο εφιάλτης τής τότε αλλά και της σημερινής εποχής, οι πυρκαγιές στα δάση. Εφαρμόζοντας τις παλιές μεθόδους διαχείρισης των δασών, έφερε να βοσκήσουν στο δάσος, γουρούνια, πρόβατα, αλλά κυρίως κατσίκια - το κατσικίσιο τυρί που παρήγαγε έγινε διάσημο στην περιοχή του. Το φθινόπωρο, αφού καθάριζε το δάσος από τη θυσανώδη και τη θαμνώδη βλάστηση, χρησιμοποιούσε τα ξερά κλαδιά όπως έκαναν παλαιότερα και οι χωρικοί, δηλαδή ξύλα για τις σόμπες, για τους φούρνους, αλλά το μεγαλύτερο μέρος το έκαιγε επί τόπου στο χωράφι. Μια μέρα, όμως, διαβάζοντας κάποια παλαιά κείμενα που βρήκε στο αρχοντικό της φάρμας, έμαθε για το «humus vivus», αυτό που σήμερα ονομάζουμε κομπόστ. Υλικό που κάποιοι «παλιοί σοφοί» παρασκεύαζαν από τα «σκουπίδια» του δάσους. Με αυτήν την έρευνα -την κατασκευή και τη χρήση του humus- αφιέρωσε και την υπόλοιπη ζωή του. Το μυστικό για την παραγωγή φυτών ντομάτας, ύψους 2,5 μέτρων , χωρίς την ανάγκη νερού ήταν ακριβώς το «humus vivus». Για να αποδείξει τα αποτελέσματα των ερευνών του ο Jean Pain αποφάσισε να κάνει ένα μικρό οικογενειακό λαχανόκηπο 100 m2 . Επέλεξε, λοιπόν, ένα αγροτεμάχιο φτωχότατο σε θρεπτικά συστατικά, το οποίο βρισκόταν 10 μέτρα από την κορυφή ενός πετρώδους λόφου και σε υψόμετρο 410. Hταν ένα χωράφι πετρώδες, με υπέδαφος αμμώδες και με υδροφόρο ορίζοντα στα 95 μέτρα βάθος. Είχε νότιο προσανατολισμό και βρισκόταν στην περιοχή της Provenza (Ν. Γαλλία), που χαρακτηρίζεται από ξηρά καλοκαίρια και με μια μέση θερμοκρασία 35ο C υπό σκιάν.
Ο λαχανόκηπος περιμετρικά, αλλά και από πάνω, καλύφθηκε από συρμάτινη σήτα για προστασία από ζώα και πουλιά. Το Μάιο, στην πάνω σήτα τοποθέτησε χλωρά κλαδιά από πεύκα για να δημιουργήσει την απαραίτητη σκίαση για να μπορέσουν να ριζοβολήσουν ευκολότερα τα νεαρά φυτά πριν από τις ζέστες του καλοκαιριού. Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις του Jean Pain, η σκίαση του λαχανόκηπου ήταν απαραίτητη επειδή τα φυτά ποτίστηκαν κατά τη στιγμή της μεταφύτευσης και στη συνέχεια μόνο άλλη μια φορά έπειτα από κάποιες μέρες. Το έδαφος του λαχανόκηπου τον χειμώνα ήταν καλυμμένο από ένα στρώμα οργανικής ουσίας τακτοποιημένο σε παρτέρια πλάτους 1,20 μέτρων , χωρισμένα μεταξύ τους από μονοπάτια στα οποία είχε τοποθετήσει μακριές ξύλινες τάβλες για να περπατάει χωρίς να συμπιέζει το έδαφος (σχήμα 1). Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι όλη η επιφάνεια του αγροτεμαχίου, παρτέρια και μονοπάτια ήταν καλυμμένη από ένα στρώμα οργανικής ουσίας. Οι δε γραμμές φύτευσης δεν ήταν πάνω σε σαμάρια, όπως στη Β. Ευρώπη -που είναι λογικό για να έχουμε απορροή του περίσσιου νερού- αλλά το αντίθετο, σε αυλάκια για να έχουμε όσο το δυνατόν περισσότερη υγρασία και να μειώσουμε στο ελάχιστο τις απώλειές της από την εξάτμιση.

Ξεκίνησε λοιπόν το Νοέμβριο με την σπορά της σαλάτας. Aυτή ήταν και η πρώτη καλλιέργεια. Στο τέλος του Φεβρουαρίου - αρχές Μαρτίου προχώρησε στη δεύτερη καλλιέργεια, φυτεύοντας μπιζέλια, τα οποία μετά 2 μήνες τα συγκόμισε. Eφτασε έτσι στη στιγμή της τρίτης καλλιέργειας και της πιο σημαντικής. Είναι η στιγμή της ανανέωσης της κάλυψης του εδάφους με νέα οργανική ουσία, που θα δώσει τα θρεπτικά συστατικά και την προστασία που χρειαζόμαστε. Ξεκίνησε, λοιπόν, με μια ομοιόμορφη επικάλυψη του εδάφους από 7 cm κομπόστ. Πάνω από το κομπόστ τοποθέτησε ένα στρώμα 10 cm από χονδροειδές οργανικό υλικό για εδαφοκάλυψη (ροκανίδι από το κόψιμο των ξύλων, άχυρα, φύλλα κ.λπ.). Αυτά τα δύο υλικά δημιούργησαν και το κάλυμμα από οργανική ουσία των παρτεριών. Αρχές Μαΐου ξεκίνησε τις μεταφυτεύσεις, π.χ. πήρε ένα φυτό μελιτζάνας -που το είχε φυτέψει το Φεβρουάριο στο σπορείο- και το μεταφύτευσε στο έδαφος δημιουργώντας ένα χώρο στο κόμποστ που είχε ήδη στρώσει (σχήμα 2). Μια βασική αρχή είναι να μη μένει ποτέ το κομπόστ ακάλυπτο και εκτεθειμένο στο φως, έτσι έπειτα από κάθε μεταφύτευση θα πρέπει να το σκεπάζετε με το υλικό εδαφοκάλυψης. Το υλικό της εδαφοκάλυψης, οποιαδήποτε και αν είναι η σύνθεσή του, όχι μόνο δεν επιτρέπει στο κομπόστ να χάσει την υγρασία του, αλλά κατά τη διάρκεια των ζεστών ωρών της ημέρας, δημιουργεί ένα στρώμα υγρασίας από πάνω του και βοηθάει στην αποδόμηση της οργανικής ουσίας.
Ακολουθώντας τα παραπάνω, ήδη στα τέλη του Αυγούστου είχε απίστευτα αποτελέσματα. Οι ντομάτες έφθασαν τα 1,80 μ. ύψος, με μια καταπληκτική ανάπτυξη. Η παραγωγή καρπών αυτήν την περίοδο έφθασε τα 6 κιλά ανά φυτό. Τα φασόλια είχαν ξεπεράσει τα 2 μ. ύψος. Τέσσερις εβδομάδες αργότερα, μπόρεσε να κάνει μιαν επαλήθευση της συγκομιδής. Μέση ανάπτυξη των φυτών της μελιτζάνας 1,20 μ. , μέση παραγωγή 5 κιλά/φυτό και το σημαντικότερο, λόγω της ανεπτυγμένης ανθοφορίας και καρποφορίας ήταν σίγουρη η παραγωγή μέχρι και τα πρώτα κρύα του Νοέμβρη.

ΚΟΡΥΦΗ

Σπορά φύτεμα καλλιέργεια λαχανικών

Το φύτεμα των λαχανικών από σπόρους είναι μια εύκολη δουλειά αρκεί να ακολουθήσουμε σωστά κάποιους γενικούς κανόνες. Το χώμα φύτευσης πρέπει να είναι ελαφρύ, καλά δουλεμένο απαλλαγμένο από άλλους σπόρους αν δεν χρησιμοποιήσουμε έτοιμο φυτόχωμα που είναι η καλύτερη λύση. Επίσης πρέπει να στραγγίζει καλά για να μην κρατεί υγρασία και σαπίσουν οι σπόροι μας. Ο γενικός κανόνας στο βάθος φύτευσης είναι περίπου τρεις φορές το μέγεθος του σπόρου, δηλαδή άλλο βάθος θα φυτεύουμε τις ντομάτες μας που είναι πολύ μικρός ο σπόρος και άλλο τα καλαμπόκια ή τον αρακά που είναι μεγαλύτερος ο σπόρος τους.Το φως όπως η υγρασία και η θερμοκρασία είναι τα απαραίτητα για το φύτρωμα των σπόρων. Η εποχή σποράς, φύτευσης λαχανικών πρέπει να είναι μέσα στους ακόλουθους πίνακες θερμοκρασίας γιατί το μικροκλίμα κάθε περιοχής είναι διαφορετικό, άλλο δηλαδή για τη βόρειο και άλλο για την νότιο Ελλάδα.
Οι σπόροι βλαστάνουν και έξω από τις συγκεκριμένες θερμοκρασίες ,αλλά υπολογίστε μεγαλύτερο χρόνο βλάστησης στις χαμηλότερες και μικρότερο χρόνο βλάστησης στις μεγαλύτερες θερμοκρασίες.  

ΑΝΑΛΥΤΙΚΗ ΣΠΟΡΑ ΛΑΧΑΝΙΚΩΝ

ΑΓΓΟΥΡΙ-CUCUMIS SATIVUS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο
Βάθος φύτευσης: 1.5-2.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 25-30 ημέρες
Ωρίμανση: 25-50 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΚΑΛΑΜΠΟΚΙ-ZEA MAYS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε από την άνοιξη μέχρι το καλοκαίρι όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Απρίλιο-Μάιο-Ιούνιο
Βάθος φύτευσης: 2.5-5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-20
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 100-130 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία
ΚΑΡΟΤΟ-DAUCUS CAROTA
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη ή φθινόπωρο νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 7-30 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Φεβρουάριο-Μάρτιο-Απρίλιο  και Ιούλιο-Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 0.5-1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-15
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 65-70 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία
ΚΟΛΟΚΥΘΑ-CUCURBITA PEPO
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 21-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιο έως Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 1.5-5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 25-40 ημέρες μετά. Μπορούμε να κάνουμε και άμεση σπορά χωρίς μεταφύτευση.
Ωρίμανση: 40-50 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΚΟΥΝΟΥΠΙΔΙ-BRASSICA OLERACEA/BOTRYTIS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Σπέρνουμε μέσα καλοκαιριού έως αρχές φθινοπώρου (Ιούλιο-Σεπτέμβριο) ανά 15 ημέρες για συνεχή συγκομιδή όταν οι θερμοκρασίες είναι 7-30 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 0.5-1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 35-50 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 50-95 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΚΡΕΜΥΔΙ-ALLIUM CEPA
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε με σπόρο την άνοιξη νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 10-30 C. Από βολβούς το φθινόπωρο για φρέσκο και Φεβρουάριο για ξερό.
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Φεβρουάριο-Μάρτιο από σπόρο
Βάθος φύτευσης: 1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 30-50 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 90 μέρες μετά την βλάστηση και αναλόγως το μέγεθος που τα θέλουμε
ΛΑΧΑΝΟ/ΜΑΠΑ-BRASSICA OLERACEA/CAPITATA
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Σπέρνουμε μέσα καλοκαιριού έως αρχές φθινοπώρου (Ιούλιο-Σεπτέμβριο) ανά 15 ημέρες για συνεχή συγκομιδή όταν οι θερμοκρασίες είναι 7-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 0.5-1 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 7-12
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 40 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 65-95 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΜΑΡΟΥΛΙ-LACTUCA SATIVA
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε τέλος καλοκαιριού έως αρχές φθινοπώρου (Αύγουστο-Σεπτέμβριο) ανά 15 ημέρες για συνεχή συγκομιδή όταν οι θερμοκρασίες είναι 5-26 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Αύγουστο-Σεπτέμβριο και Φεβρουάριο-Μάρτιο
Βάθος φύτευσης: 0.5-1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-15
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 15-25 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 40-90 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία και τη θερμοκρασία
ΜΕΛΙΤΖΑΝΑ-SOLANUM MELONGENA/ESCULENTUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 23-32 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο
Βάθος φύτευσης: 0.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-13
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 40-55 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 50-80 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΜΠΑΜΙΑ-OKRA/ABELMOSCHUS ESCULENTUS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 18-32 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάιο
Βάθος φύτευσης: 1.5-2.5 εκατοστά. Μουσκεύουμε τους σπόρους για 3-4 ώρες πριν την σπορά. Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 30-35 ημέρες μετά. Μπορούμε να κάνουμε και άμεση σπορά χωρίς μεταφύτευση.
Ωρίμανση: 50-60 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία και τη θερμοκρασία
ΜΠΙΖΕΛΙ-PISUM SATIVUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε το φθινόπωρο όταν οι θερμοκρασίες είναι 5-20 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Οκτώβριο-Νοέμβριο
Βάθος φύτευσης: 1.5-2 εκατοστά. Μουσκεύουμε τους σπόρους για 3-4 ώρες πριν την σπορά.
Ημέρες βλάστησης: 7-14
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 70-100 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία και τη θερμοκρασία
ΜΠΡΟΚΟΛΟ-BRASSICA OLERACEA/BOTRYTIS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Σπέρνουμε μέσα καλοκαιριού έως αρχές φθινοπώρου (Ιούλιο-Σεπτέμβριο) ανά 15 ημέρες για συνεχή συγκομιδή όταν οι θερμοκρασίες είναι 10-30 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Ιούνιο-Ιούλιο-Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 0.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 3-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 40 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 55-75 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΠΑΝΤΖΑΡΙ/ΤΕΥΤΛΑ-BETA VULGARIS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη ή φθινόπωρο νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 10-30 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Φεβρουάριο-Μάρτιο και Ιούλιο-Αύγουστο
Βάθος φύτευσης: 0.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 55-80 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία
ΠΑΤΑΤΑ-SOLANUM TUBEROSUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη ή φθινόπωρο νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 18-21 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Φεβρουάριο-Μάρτιο-Απρίλιο και Ιούλιο-Αύγουστο (καλοκαιρινή)
Βάθος φύτευσης: 7.5-10 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: ’μεση
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 90-120 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία

ΠΕΠΟΝΙ-CUCUMIS MELO
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 23-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Απρίλιο-Μάιο
Βάθος φύτευσης: 3 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 20-30 ημέρες
Ωρίμανση: 60-90 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΠΙΠΕΡΙΑ-CAPSICUM ANNUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 18-35 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιο-Απρίλιο-Μάιο
Βάθος φύτευσης: 0.5-1 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 6-12
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 30-50 ημέρες μετά
Ωρίμανση: 60-90 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΣΚΟΡΔΟ-ALLIUM SATIVUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε με βολβούς φθινόπωρο για φρέσκο και Φεβρουάριο για ξερό, όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-26 C.
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Οκτώβριο-Φεβρουάριο
Βάθος φύτευσης: 1.5-2.5 εκατοστά με τη μύτη προς τα πάνω
Ημέρες βλάστησης: 7-20
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 90 μέρες μετά την βλάστηση και αναλόγως το μέγεθος που τα θέλουμε
ΣΠΑΝΑΚΙ-SPINACIA OLERACEA
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη ή φθινόπωρο νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 7-23 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Αύγουστο-Σεπτέμβριο και Φεβρουάριο-Μάρτιο
Βάθος φύτευσης: 1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 7-15
Μεταφύτευση: ’μεση σπορά
Ωρίμανση: 40-50 ημέρες μετά την σπορά ανάλογα με την ποικιλία
ΤΟΜΑΤΑ-LYCOPERSICON ESCUTENTUM
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη νωρίς όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-30 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Μάρτιος-Απρίλιος-Μάιος
Βάθος φύτευσης: 1.5 εκατοστά
Ημέρες βλάστησης: 5-15
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 40-60 ημέρες
Ωρίμανση: 55-90 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
ΦΑΣΟΛΙΑ ΦΡΕΣΚΑ/ΞΕΡΑ-PHASEOLUS VULGARIS
Εποχή σποράς - Θερμοκρασία βλάστησης: Φυτεύουμε την άνοιξη όταν οι θερμοκρασίες είναι 15-29 C
Προτεινόμενη εποχή σποράς για υπαίθρια καλλιέργεια: Απρίλιος-Αύγουστος
Βάθος φύτευσης: 2.5-5 εκατοστά αναλόγως το μέγεθος του σπόρου. Μουσκεύουμε τους σπόρους για 3-4 ώρες πριν την σπορά.
Ημέρες βλάστησης: 5-10
Μεταφύτευση: Ανάλογα την ποικιλία και της συνθήκες ανάπτυξης συνήθως 20-30 ημέρες μετά. Μπορούμε να κάνουμε και άμεση σπορά χωρίς μεταφύτευση.
Ωρίμανση φρέσκων: 50-95 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία
Ωρίμανση ξερών: 95-125 ημέρες μετά την μεταφύτευση ανάλογα με την ποικιλία

ΚΟΡΥΦΗ

Ας προετοιμαστούμε για την άνοιξη!  Μαρία Λεβογιάννη τεχνολόγος

Ο καιρός σιγά σιγά ανοίγει κι όλα οδηγούν προς την άνοιξη! Την εποχή που όπου κι αν κοιτάξεις βλέπεις χρώματα κι απολαμβάνεις υπέροχες μυρωδιές απ τα λουλούδια. Τον μήνα Μάρτιο μπορούμε να ξεκινήσουμε την προετοιμασία του κήπου μας, για την άνοιξη. Κι αν αναρωτιέστε ποιος θα σας βοηθήσει, σας θυμίζουμε ότι καταλληλότεροι βοηθοί είναι τα παιδιά! Ας δούμε λοιπόν τι φυτεύουμε και πως μπορούν να βοηθήσουν οι μικροί μας φίλοι:

Ραπανάκια
Έχουμε πολύ γρήγορα αποτελέσματα και μεγαλώνουν πολύ γρήγορα, περίπου σ' ένα μήνα. Έτσι ο/η μικρός / μικρή κηπουρός μας δεν θα μείνει πολύ με την αγωνία. Μπορούν να φυτευτούν πυκνά, σε απόσταση 10-15 εκατοστών.

Ντοματάκια
Η ντομάτα είναι ένα από τα πιο διασκεδαστικά φυτά για τα παιδιά. Είναι προτιμότερο να επιλέξετε έτοιμο φυτό, παρά να μεγαλώσουν από σπόρο. Φυτεύουμε εκεί που πέφτει περισσότερο ο ήλιος , δίπλα από κάθε φυτό στερεώνουμε πάσσαλο 60 εκατοστών και καθώς μεγαλώνουν τα φυτά, τα δένουμε χαλαρά. Ρίχνουμε μπόλικη κοπριά και ποτίζουμε το χώμα, όμως τα φύλλα πρέπει να διατηρηθούν στεγνά. Η διάρκεια ανάπτυξης τους είναι 50-75 ημέρες. Επίσης τα ντοματάκια μεγαλώνουν πολύ εύκολα και σε γλάστρες.

Καρότα
Οι σπόροι φυτεύονται απ’ ευθείας στο έδαφος, ωριμάζουν σε 2 μήνες, άρα οι μικροί μας φίλοι πρέπει να κάνουν λίγη υπομονή. Επειδή το καρότο αναπτύσσεται προς τα κάτω, το χώμα πρέπει να είναι αφράτο και χωρίς πέτρες. Πρέπει να ποτίζουμε καλά και να αραιώνουμε, γιατί η πυκνή φύτευση δίνει φύλλα χωρίς ρίζες. Καλύτερα θα είναι να προτιμήσετε μικρού μεγέθους καρότα για να είναι πιο εύκολη η συγκομιδή από τα παιδιά. Επίσης τρώγονται πιο ευχάριστα.

Κολοκύθα
Αν έχετε χώρο στον κήπο σας ή στο μπαλκόνι σας, ένα πολύ ωραίο λαχανικό που μπορείτε να φυτέψετε είναι η κολοκύθα. Οι σπόροι φυτεύονται σε λοφάκι, ανοίγουμε τρεις τρύπες και τοποθετούμε από ένα σπόρο σε κάθε τρύπα. Σε μία βδομάδα θ' αρχίσουν να βλασταίνουν, μετά από λίγες μέρες σχηματίζονται τα φύλλα κι αρχίζουν να έρπουν στο χώμα. Οι κολοκύθες ωριμάζουν σε 80 – 120 ημέρες και το καταλαβαίνουμε από το σκληρό εξωτερικό τους περίβλημα.

Σίγουρα θα πρέπει να υπάρχει καθημερινή φροντίδα, για την σωστή ανάπτυξη των φυτών. Επίσης δεν ξεχνάμε ότι η ιδανική ώρα για να ποτίσουμε τα φυτά μας είναι τις πρωινές ώρες!

Έτσι λοιπόν αγοράζοντας πολύχρωμα εργαλεία και γλάστρες για τους μικρούς μας φίλους σίγουρα θα περάσουμε ευχάριστα απογεύματα και διασκεδαστικά κυριακάτικα πρωινά, φυτεύοντας λαχανικά στον κήπο ή το μπαλκόνι μας.
Καλή διασκέδαση! 

ΚΟΡΥΦΗ

Παιδική κηπουρική 

Τα παιδιά είναι γεννημένοι κηπουροί: είναι περίεργα, τους αρέσει να μαθαίνουν μέσα από την πράξη και θέλουν να λερώνονται ! Καλλιεργώντας τον κήπο το παιδί έχει την ικανοποίηση να φροντίζει κάτι δικό του για καιρό και παρατηρεί από πρώτο χέρι τον κύκλο της φύσης. Και βέβαια η κηπουρική είναι ένας ωραίος τρόπος για να αποκτήσει το παιδί περιβαλλοντική συνείδηση, εξερευνώντας τη λειτουργία της φύσης. Αν αγαπήσει τον κήπο και τα φυτά από μικρό, θα διατηρηθεί αυτό για όλη τη ζωή του. Μπορεί ακόμη και να αρχίσει να τρώει κάποια λαχανικά που τώρα μισεί !!!

Δεν είναι απαραίτητο να ζει κανείς στην εξοχή, ούτε να έχει μεγάλη έκταση για να δημιουργήσει ένα παιδικό κήπο. Ακόμη και σε μερικές γλάστρες στο μπαλκόνι το παιδί μπορεί να καλλιεργήσει πολλών ειδών λαχανικά και λουλούδια. Αν μπορείτε, συνεννοηθείτε με άλλους ενοίκους της πολυκατοικίας για να καλλιεργήσετε τα φυτά στην ταράτσα. Mπορείτε ακόμη να συζητήσετε τη δυνατότητα να δημιουργήσει το σχολείο ή νηπιαγωγείο του παιδιού σας ένα σχολικό κήπο.

Τι να φυτέψετε; Τα 10 πιό εύκολα λαχανικά για παιδιά.

Η αυτοπεποίθηση του μικρού κηπουρού μεγαλώνει όταν οι προσπάθειές του αποδίδουν καρπούς. Επιλέγουμε λοιπόν φυτά που είναι κατάλληλα για παιδιά. Αυτά που προτείνουμε ως τα 10 καλύτερα μεγαλώνουν εύκολα, γρήγορα, και είναι διασκεδαστική η συγκομιδή, ακόμη κι αν η γεύση τους δεν τους πολυαρέσει στην αρχή.

Ηλιοτρόπια Απαραίτητα για κάθε παιδικό κήπο. Φυτέψτε Μάρτη - Απρίλη μόνον 1-2 γιατί πιάνουν πολύ χώρο. Οι σπόροι βλασταίνουν σε μια εβδομάδα, τα φυντάνια μεγαλώνουν σε δύο εβδομάδες και μέσα σε ένα μήνα ξεπερνούν το μισό μέτρο ύψος. Σε 8 εβδομάδες τα μπουμπούκια ανθίζουν αποκαλύπτοντας εκατοντάδες σπόρους. Φυτέψτε τους σπόρους που χρησιμοποιούνται για φαγητό (όχι βέβαια ψημένους και αλατισμένους). Τα ηλιοτρόπια ξεραίνονται το φθινόπωρο. Οι σπόροι είναι πλούσιοι σε πρωτεϊνες και σίδηρο. Αφού κρατήσετε μερικούς για την επόμενη σπορά, ψήστε τους υπόλοιπους και σερβίρετέ τους σαν σνακ.

Μαρούλια Ενας καλός τρόπος να κινήσετε το ενδιαφέρον των παιδιών για τη σαλάτα, γρήγορη και εύκολη σοδειά. Φυτέψτε Σεπτέμβρη - Φλεβάρη σε απόσταση περίπου 25 εκατοστά . Διατηρείστε το έδαφος υγρό, ιδιαίτερα τις δύο πρώτες εβδομάδες. Oι σπόροι βλασταίνουν σε 7-10 μέρες. Η περίοδος ανάπτυξης είναι 40-50 μέρες.

Ραπανάκια Επίσης γρήγορα αποτελέσματα για τη νεαρή κηπουρό. Οι σπόροι φυτρώνουν σε 3-10 μέρες και μεγαλώνουν πολύ γρήγορα, περίπου σε ένα μήνα. Μπορούν να φυτευτούν πυκνά, σε απόσταση 10- 15 εκατοστών . Φυτέψτε τα απ' ευθείας στο παρτέρι από Σεπτέμβρη ως Μάρτη.

Μπιζέλια Τα μπιζέλια μεγαλώνουν γρήγορα και είναι διασκεδαστικά γιατί τρώγονται απ' ευθείας από το φυτό. Οι σπόροι φυτρώνουν σε 10 μέρες και ωριμάζουν σε 2 μήνες. Φυτέψτε Σεπτέμβρη - Νοέμβρη (στα ψυχρά μέρη Μάρτη - Απρίλη) σε δροσερά μέρη του κήπου προστατευμένα από τον ήλιο και πολύ πυκνά, ανά 3 εκατοστά . Μπορείτε να διαλέξετε αναρριχητικές ποικιλίες ή νάνους.

Ντοματάκια Απολύτως αναγκαία. Είναι τα πιό διασκεδαστικά φυτά για παιδιά, μετά τις φράουλες. Προτιμούμε τα έτοιμα φυντάνια παρά να μεγαλώσουμε από σπόρο. Φυτεύουμε σε ηλιόλουστη θέση Μάρτη - Μάη. Δίπλα σε κάθε φυντάνι στερεώνουμε πάσσαλο 60 εκατοστών και καθώς μεγαλώνουν τα φυτά, τα δένουμε χαλαρά. Ρίχνουμε μπόλικη κοπριά και ποτίζουμε στο χώμα, διατηρώντας τα φύλλα στεγνά. Η περίοδος ανάπτυξης είναι 50-75 μέρες. Τα ντοματάκια μεγαλώνουν πολύ καλά και σε γλάστρες. ΚαπουτσίνοιΛουλούδια περισσότερο παρά λαχανικά, μεγαλώνουν πολύ εύκολα και γρήγορα και ενθαρρύνουν τη νεαρή κηπουρό. Τα κίτρινα, πορτοκαλί και κόκκινα άνθη εμφανίζονται 50 περίπου μέρες μετά από τη φύτευση. Προτιμούν ηλιόλουστα σημεία, όχι πολύ υγρό χώμα και με λίγη κοπριά εξαπλώνονται απίστευτα. Τα φύλλα έχουν μια πιπεράτη γεύση που δίνει ενδιαφέρον στις σαλάτες, αλλά και τα εδώδιμα άνθη προστίθενται στις σαλάτες για χρώμα. Μάλιστα τα μπουμπούκια χρησιμοποιούνται σαν υποκατάστατα της Κάπαρης, συντηρημένα σε άλμη. Δοκιμάστε, όπως και τα ντοματάκια, να τα μεγαλώσετε και σε κρεμαστές γλάστρες.

Φασόλια Εύκολα, γρήγορα και διασκεδαστική συγκομιδή. Οι σπόροι φυτρώνουν σε 4-8 μέρες και ωριμάζουν σε 2 μήνες. Φυτεύουμε από Μάρτιο ως αρχές Ιούνη (για όψιμα Αύγουστο), σε μικρή απόσταση, ανά 10 εκατοστά . Χρειάζονται ηλιόλουστη θέση, υγρό χώμα και κοπριά. Επιλέγουμε αναρριχητικές ή έρπουσες ποικιλίες. Δεν βρέχουμε τα φύλλα στο πότισμα.

Καρότα Οι σπόροι του καρότου φυτεύονται απ' ευθείας στο έδαφος. Αργούν να φυτρώσουν, πρέπει λοιπόν να κάνετε υπομονή. Ωριμάζουν σε 2 μήνες. Το χώμα πρέπει να είναι αφράτο, χωρίς πέτρες, για να αναπτυχθεί προς τα κάτω το καρότο. Ποτίζετε καλά και αραιώστε τα φυντάνια όταν φυτρώσουν, γιατί η πυκνή φύτευση δίνει φύλλα χωρίς ρίζες. Προτιμήστε τις μικρές ποικιλίες για παιδιά, γιατί μεγαλώνουν πιό γρήγορα και τρώγονται πιό ευχάριστα. Φυτεύουμε Σεπτέμβρη - Οκτώβρη ή Φλεβάρη - Απρίλη.

Πατάτες Δεν αποτυγχάνουν ποτέ. Οι κόκκινες ποικιλίες μεγαλώνουν πιό γρήγορα από τις άσπρες και τα παιδιά μάλλον τις προτιμούν. Κόβουμε την πατάτα σε κομμάτια με 2 τουλάχιστον "μάτια" το καθένα και φυτεύουμε Γενάρη - Φλεβάρη ή μέσα Ιουλίου - τέλος Αυγούστου σε αυλάκια, ανά 30- 40 εκατοστά , με τα μάτια προς τα πάνω. Καθώς μεγαλώνει το φυτό, σωρεύστε το χώμα γύρω του ώστε να υπάρχει χώρος για τους κονδύλους. Όταν το φυτό μαραθεί ανοίγουμε τα λοφάκια και ψάχνουμε για τη σοδειά.

Κολοκύθα Αν έχετε χώρο, είναι ιδανικό λαχανικό για παιδικό κήπο. Φυτεύουμε τους σπόρους σε λοφάκι, Απρίλη - Μάη (για όψιμα, σπέρνουμε Ιούλιο). Ανοίγουμε τρείς τρύπες και παραχώνουμε από ένα σπόρο στην κάθε τρύπα. Βλασταίνουν σε μια εβδομάδα, μετά από μερικές μέρες σχηματίζονται τα φύλλα και τα φυτά αρχίζουν να έρπουν στο χώμα. Αφού σχηματιστούν τρείς κολοκύθες σε κάθε φυτό, κόβουμε όποια άνθη εμφανιστούν. Οι κολοκύθες ωριμάζουν σε 80-120 μέρες, όταν είναι σκληρές στο εξωτερικό και ακούγονται κούφιες. Η συγκομιδή γίνεται με κλαδευτήρι και χρειάζεται να επιβλέπει ή να την κάνει ενήλικος. Η σάρκα της κολοκύθας γίνεται πίτα. Τον φλοιό αν τον έχετε κρατήσει ολόκληρο μπορείτε με μερικές τρύπες να τον κάνετε φωτιστικό κήπου. Οι σπόροι αφού πλυθούν, ψήνονται με αλάτι και τρώγονται. Μην ξεχάσετε να κρατήσετε μερικούς για να φυτέψετε του χρόνου.

Και μερικές άλλες καλές επιλογές: Καλαμπόκι (εύκολο, χρειάζεται πολύ κοπριά και πότισμα), πιπεριές, κρεμμυδάκια (εύκολα), κολοκυθάκια, φράουλες, καρπούζια (παρόμοια με τις κολοκύθες).

 

Μαθήματα διατροφής στον... κήπο ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Μάνος Χαραλαμπάκης

Τα παιδιά που καλλιεργούν λαχανικά είναι πρόθυμα και να τα δοκιμάσουν

Η 13χρονη μαθήτρια της Γ΄ Γυμνασίου Κατερίνα Σαλταούρα σε μικρότερη ηλικία απεχθανόταν πολλά από τα λαχανικά, όπως δηλαδή συμβαίνει με τα περισσότερα παιδιά. Κι αυτό παρ΄ όλο που οι γονείς της προσπαθούσαν να την πείσουν για τα θετικά των ζαρζαβατικών. Εδώ και μερικά χρόνια όμως, όπως λέει , έχει αρχίσει να λατρεύει τα μπρόκολα ή τις πιπεριές και να συνειδητοποιεί πόσο ωφέλιμα είναι για την υγεία. «Όλα άλλαξαν όταν ξεκίνησα να ασχολούμαι η ίδια με τη φροντίδα των λαχανικών, όταν ξεκίνησα να τα καλλιεργώ». Τα φυτεύει και τα φροντίζει στην ταράτσα και το μπαλκόνι του σπιτιού της στον ’λιμο, έχοντας και τη συνδρομή του πατέρα της που ασχολείται επαγγελματικά με την κηπουρική. Και μπορεί φέτος που είναι στην Γ΄ Γυμνασίου, να μην έχει πολύ ελεύθερο χρόνο, «όποτε βρίσκω όμως, ασχολούμαι. Ξέρω ότι δεν έχουν φυτοφάρμακα. Και βέβαια πλέον μπορώ να καταλάβω πόσο διαφορετική γεύση έχουν τα λαχανικά που φυτεύω και φροντίζω σε σύγκριση με αυτά του εμπορίου. Ο πατέρας της, ο κ. Νώντας Σαλταούρας, δεν μπορεί να απαντήσει σε ποιο βαθμό η ενασχόληση της κόρης του με τον μίνι λαχανόκηπο έχει επηρεάσει τις διατροφικές της συνήθειες. «Σίγουρα όμως την έκανε να φάει λαχανικά. Ποιο παιδί σήμερα τρώει μπρόκολο;», λέει.
Παρόμοια είναι η άποψη που διατυπώνει και ο συνταξιούχος δάσκαλος κ. Γιώργος Ρόκκας, ο οποίος εδώ και περίπου 15 χρόνια επισκέπτεται σχολεία και πραγματοποιεί προγράμματα προσομοίωσης αγροτικών δραστηριοτήτων («Μικροί γεωργοί στην πόλη»). Μαθαίνει στα παιδιά δηλαδή πώς να φροντίζουν και να καλλιεργούν έναν λαχανόκηπο. «Τα παιδιά, ασχολούμενα με αυτή τη διαδικασία, αποκτούν οικολογική συνείδηση με βιωματικό τρόπο και σίγουρα αυτή η εμπειρία μπορεί να επηρεάσει τις διατροφικές τους συνήθειες. Τα βλέπω με τι ενθουσιασμό δοκιμάζουν καρπούς, λαχανικά, αφού πρώτα έχουν μάθει πώς παράγονται», αναφέρει. Η διατροφολόγος συμβουλεύει τους γονείς να φυτεύουν στους μικρούς κήπους που έχουν στις αυλές τους ή στις γλάστρες των μπαλκονιών, εκτός από καλλωπιστικά φυτά και λαχανικά. «Μ΄ αυτό τον τρόπο θα βάζουν τα παιδιά στη διαδικασία να τα μάθουν καλύτερα. Θα πρέπει όμως ταυτόχρονα με το... παιχνίδι της κηπουρικής, να τους δίνουν και κάποιες διατροφικές πληροφορίες. Δηλαδή να τους λένε τι περιέχουν τα λαχανικά. Και εφόσον βγουν οι καρποί, καλό είναι να βάλουν τα παιδιά και στη διαδικασία του μαγειρέματος».
Διάφορα χρώματα Μια καλή ιδέα που θα προσελκύσει το ενδιαφέρον των παιδιών είναι να φυτευτούν λαχανικά με διαφορετικά χρώματα, αναφέρει η γεωπόνος κ. Αντωνία Μουτάφη. «Οι γονείς δηλαδή μπορούν να αγοράσουν μαρούλια, και πράσινα και κόκκινα». Προσθέτει ακόμη ότι εάν σε ένα παρτέρι έχουν δίπλα δίπλα μαρούλι, ξερό και χλωρό κρεμμυδάκι, όταν τα μαζέψουν όλα μαζί «θα έχουν έτοιμα τα υλικά για μία σαλάτα».

Εξοικείωση με τις φακές! «ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ επηρεάζονται θετικά σε ό,τι αφορά τις διατροφικές τους συνήθειες ασχολούμενα με τους κήπους. Δεν είναι τυχαίο ότι η πλειονότητα των παιδιών αγαπούν απ΄ όλα τα όσπρια περισσότερο τις φακές. Αυτό συμβαίνει διότι στο σχολείο τις φυτεύουν μέσα σε κεσεδάκια γιαουρτιών», τονίζει στα «ΝΕΑ» η διατροφολόγος κ. Κωσταλένια Καλλιανιώτη. Και συνεχίζει: «Όσο περισσότερα πράγματα γνωρίζουν τα παιδιά για ένα τρόφιμο τόσο πιο φιλικά γίνονται απέναντι σ΄ αυτό. Ειδικά μάλιστα όταν αυτή τη γνώση την έχουν κατακτήσει και μέσα από μία διαδικασία παιχνιδιού». Συμπληρώνει ότι «όταν ένα παιδί μπαίνει στον κήπο και ασχολείται, βλέπει σιγά σιγά το λαχανικό να εξελίσσεται. Και είναι επόμενο να θέλει και να το δοκιμάσει».
Οι μικροί κηπουροί καταναλώνουν περισσότερα φρούτα ΟΛΟ ΚΑΙ ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΕΣ επιστημονικές έρευνες το τελευταίο διάστημα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι οι μικροί κηπουροί διατρέφονται και πιο σωστά. Δηλαδή ότι τα παιδιά που ασχολούνται με τη φροντίδα των κήπων είτε στο σχολείο τους είτε στο σπίτι τους τείνουν σιγά σιγά να καταναλώνουν περισσότερα φρούτα και λαχανικά. Μία από τις πιο πρόσφατες έρευνες πραγματοποιήθηκε από το αμερικανικό Πανεπιστήμιο Όμπερν στην Αλαμπάμα. Και έδειξε πως τα παιδιά που συμμετείχαν σε ένα σχολικό διατροφικό πρόγραμμα το οποίο περιελάμβανε και δραστηριότητες σε κήπο παρουσίασαν βελτίωση στις διατροφικές τους γνώσεις σε σύγκριση με άλλους συμμαθητές τους που απείχαν από την κηπουρική. Μάλιστα, οι ερευνητές της μελέτης τόνισαν πως τέτοια διατροφικά σχολικά προγράμματα μπορούν να αλλάξουν τις διατροφικές συμπεριφορές των παιδιών. Και γι΄ αυτό οι δάσκαλοι θα πρέπει να εντάξουν την κηπουρική στο σχολικό πρόγραμμα ως μία διαδικασία που μπορεί να συμβάλλει στις διατροφικές συνήθειες των μαθητών. Παρόμοια αποτελέσματα που αποδεικνύουν τη συμβολή που έχει η κηπουρική στη διατροφή των παιδιών έδειξε και μία άλλη έρευνα από το Τμήμα Ενδοκρινολογίας της Μάγιο Κλίνικ. Οι ερευνητές έφτιαξαν ένα καλοκαιρινό πρόγραμμα 12 εβδομάδων στο οποίο συμμετείχαν παιδιά ηλικίας 10-12 ετών τα οποία ασχολούνταν με την κηπουρική 2 φορές την εβδομάδα. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος τα παιδιά δοκίμαζαν φρούτα και λαχανικά και ετοίμαζαν σνακ με τέτοια προϊόντα. Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά: 97,8% των παιδιών διασκέδαζαν με τη διαδικασία να δοκιμάζουν φρούτα και λαχανικά. Και σχεδόν σε όλα (93,4%) άρεσε να ετοιμάζουν φαγητά με φρούτα και λαχανικά, όπως και να ασχολούνται με την κηπουρική (95,6%).

 

Κήποι φτιαγμένοι για παιδιά! Λοιπόν, έχει καιρό που ψάχνω από δω κι από κει να βρώ πράγματα που μπορώ να φτιάξω από υλικά χαμηλής αξίας ή υλικά που συνήθως χρησιμοποιούνται ως κάτι άλλο, και να δημιουργήσω έναν κήπο όπου τα παιδιά θα μπορούν να παίξουν με τις ώρες, όπου εκεί θα οξύνεται η φαντασία τους και όπου δεν θα φοβόμαστε μην βγάλουν κανένα μάτι, πέσουν σε καμιά μυτερή πέτρα κλπ.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Σχολικός κήπος Katsogianni Stavroula Agriculturist-Landscape Architect

Πολύ συχνά, θυμάμαι ακόμα και σήμερα την αυλή του σχολείου μου, παρόλο που  έχουν περάσει σχεδόν τριάντα χρόνια από τότε που την άφησα. Τον Σεπτέμβρη όταν επιστρέφαμε από τις καλοκαιρινές διακοπές βρίσκαμε πράσινες μπανάνες που μάταια περιμέναμε να ωριμάσουν, γιατί τις προλάβαιναν τα πορτοκάλια και το κρύο κατά τα τέλη Οκτώβρη. Πριν τα Χριστούγεννα το χώμα κατά μήκος του φράχτη μαύριζε από τις πατημένες ελιές. ακολουθούσε μια περίοδος χειμερίας νάρκης μέχρι την άνοιξη που μας ξυπνούσαν τα ζωηρά χρώματα των τριαντάφυλλων, τα μεθυστικά αρώματα των ξινών ενώ δεν έλειπε ο λαχανόκηπος τον οποίο φρόντιζαν η Πέμπτη και η έκτη τάξη Δημοτικού.

Ο σχολικός κήπος στο 9ο δημοτικό σχολείο Ρεθύμνου είναι έργο των δασκάλων.

Από τη δεκαετία του 70 στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης, οι κοινωνικές συνθήκες, τα εκπαιδευτικά πρότυπα και οι ανάγκες  άλλαξαν σε σχέση με το σήμερα.  Τότε το εκπαιδευτικό μας σύστημα στόχευε να μας μάθει τη βιολογία των φυτών  και να μας εξοικειώσει με αγροτικές εργασίες.

Σήμερα η αυλή του σχολείου,  αποτελεί το πιο υποτιμημένο τμήμα του σχολείου. Στην πλειοψηφία τους οι σχολικές αυλές είναι τσιμεντοστρωμένες και ασφαλτοστρωμένες επιφάνειες,  με κάποιες μπασκέτες ή  τέρματα ποδοσφαίρου σε μιαν άκρη και με ελάχιστη βλάστηση. Τα παιδιά φεύγουν από το σχολείο μετά από έξι χρόνια χωρίς να έχουν αφήσει κανένα ίχνος πίσω τους αλλά και χωρίς να πάρουν μνήμες από την αυλή του σχολείου.

Θα πρέπει να  θεωρήσουμε την αυλή σαν ένα εργαλείο στα χέρια του δασκάλου, μια ακόμα τάξη,  την πιο σημαντική ίσως για να πειραματιστούν τα παιδιά να συνδέσουν τη θεωρία με την πράξη, να χαλαρώσουν κάτω από τον ίσκιο ενός δέντρου, να αναπτύξουν την κοινωνικότητά τους. Η αυλή θα πρέπει να μεταμορφωθεί σε πολυλειτουργικό χώρο  που θα έχει την ικανότητα να  μεταπλάθεται ανάλογα με τις δραστηριότητες και να συνδέεται αμφίδρομα τόσο με το κτήριο του σχολείου όσο και με τη γειτονιά. ανάλογα με τις ανάγκες. Στη σχολική αυλή ο δάσκαλος μπορεί να διδάξει τους μαθητές του διαδραστικά, δίνοντας τους ερεθίσματα όχι μόνο στο μάθημα της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης αλλά και σε άλλα μαθήματα. Πρόσφατα ένας δάσκαλος μου εξήγησε με πιο  τρόπο δίδαξε γεωμετρία  κατασκευάζοντας ένα λαχανόκηπο στην αυλή του σχολείου. 

Τα παιδιά  εκπαιδεύονται να κάνουν ανακύκλωση, να βρίσκουν τρόπους για να εξοικονομούν  ενέργεια, μιλάνε για φυτεμένα δώματα, για κομποστοποίηση, για τη συμβολή του πρασίνου στη ζωή τους, για υγιεινή διατροφή, και δεν έχουν την ευκαιρία να πιάσουν λίγο χώμα στα χέρια τους, να νιώσουν τη πλαστικότητά του, και τη δυναμική του σαν υλικό.

Η σχολική κοινότητα γνωρίζει τη σημασία του σχολικού κήπου, για αυτό τελευταία, έχουν γίνει αξιέπαινες προσπάθειες από δασκάλους και καθηγητές προς αυτή τη κατεύθυνση.

Προμελέτη Φύτευσης σε βρεφονηπιακό σταθμό του δήμου Γλυφάδας (Σχεδιασμός Urban Point)

 Σχεδιασμός περιβάλλοντος χώρου του 1ου παιδικού σταθμού της Αθήνας στα πλαίσια μνημονίου συνεργασίας του Δήμου με την Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Πρασίνου (ΠΕΕΓΕΠ). Μελέτες για δεκατρία σχολεία παρέδωσε η ΠΕΕΓΕΠ στο Δήμο της Αθήνας, που παραμένουν στα συρτάρια των υπηρεσιών του.

 

Θεματικός κήπος σε σχολείο για παιδιά με ειδικές ανάγκες( Σχεδιασμός Urban Point)

 

  Μεταμόρφωση τμήματος της σχολικής αυλής σχολείου της Νίκαιας. (Σχεδιασμός Urban Point)

 

Ο σχεδιασμός και η μελέτη του περιβάλλοντα χώρου επιβάλλεται, αν θέλουμε να υπάρχει ένα βιώσιμο και ποιοτικό αποτέλεσμα. Η πρακτική που εφαρμόζεται με λίγα διάσπαρτα δέντρα και κάποιες πικροδάφνες δε συγκροτούν σχολικό κήπο.

 

Ο σχεδιασμός θα πρέπει να εστιάζει:

         Στη βιοκλιματική βελτίωση του χώρου

         Στην ασφάλεια των χρηστών στο χώρο

         Στην εξασφάλιση όσο το δυνατό περισσότερου ελεύθερου χώρου

         Στην οριοθέτηση χρήσεων και λειτουργιών

         Στην απόκρυψη δυσάρεστης θέας

         Στη ενοποίηση του κήπου με τους πεζόδρομους στις  εισόδους  των  σχολείων

         Στην δραστηριοποίηση των μαθητών στον κήπο στα πλαίσια της περιβαλλοντικής εκπαίδευσης.

Επιβάλλεται να γίνει επαναπροσδιορισμός των αναγκών, των χρήσεων, των λειτουργιών του περιβάλλοντος χώρου του σχολείου. Τα σημερινά παιδιά περισσότερο από ποτέ έχουν ανάγκη να συνδεθούν με φυσικά στοιχεία, να τα παρατηρήσουν, να πάρουν υλικό από αυτά, να ανακαλύψουν την χρηστική αξία ενός φυτού που δίνει καρπούς, αλλά και ενός άλλου που μπορεί να μη δίνει αλλά η σημασία του μπορεί να είναι εξίσου σημαντική.

Οι αυλές των σχολείων πρέπει να ξαναζωντανέψουν, οι δήμοι πρέπει να το βάλουν στις προτεραιότητές τους, τα οφέλη είναι τόσα πολλά και είναι έργο μικρού  κόστους.

 

ΣΧΟΛΙΚΟΙ ΛΑΧΑΝΟΚΗΠΟΙ βήματα για την δημιουργία τους  του Δρ Ελισσαίου Γεώργιου 

http://biokipos.blogspot.gr/2014/05/blog-post_8.html

 

Κτίρια που μυρίζουν … θυμάρι Του Μάνου Χαραλαμπάκη 

Οι έξι μαθητές της τρίτης δημοτικού στο σχολικό συγκρότημα 7ο – 15ο Ν. Σμύρνης άφησαν για λίγο τα θρανία και πήγαν μια βόλτα στη φύση. Όχι, δεν χρειάστηκε να πάνε πολύ μακριά, ούτε μπήκαν σε πούλμαν για να τους μεταφέρει στην εξοχή. Βγήκαν από την τάξη τους, πέρασαν από το γραφείο των δασκάλων και βρέθηκαν στην καταπράσινη ταράτσα του σχολείου τους!

Μέσα σε λίγα λεπτά τα πρόσωπά τους αλλάζουν διάθεση και μεμιάς αρχίζουν τις αγαπημένες τους συνήθειες. Ο κήπος είναι γεμάτος αρωματικά φυτά. Τα πιτσιρίκια έναν χρόνο τώρα έχουν μυηθεί στην ιεροτελεστία της όσφρησης και της συγκομιδής. Μυρίζουν το δεντρολίβανο, την ρίγανη, το θυμάρι. Και θέλουν να μοιραστούν τον ενθουσιασμό τους. Μια από τις μαθήτριες κόβει λίγο θυμάρι και μας λέει: «Θέλετε να μυρίσετε κι εσείς;»

Σκηνές σαν την παραπάνω πριν από μερικά χρόνια αποτελούσαν σενάριο επιστημονικής φαντασίας για τα ελληνικά σχολεία. Εδώ και δεκαετίες το τσιμέντο αποτελούσε σήμα κατατεθέν των σχολικών κτιρίων. Φαίνεται όμως ότι σιγά σιγά κάτι αλλάζει. Το γκρίζο έχει αρχίσει να δίνει τη θέση του στο πράσινο. Το ίδιο συμβαίνει και σε άλλα δημόσια αλλά και ιδιωτικά κτίρια την τελευταία πενταετία. Διευθυντές σχολείων, γονείς, δήμαρχοι, ιδιώτες πείθονται από την εξοικονόμηση ενέργειας και τα λοιπά οφέλη στο περιβάλλον που προσφέρουν οι πράσινες στέγες και έτσι ξεκινούν κι εκείνοι τη δημιουργία ταρατσόκηπων.

Τα οφέλη από τη μετατροπή της ταράτσας σε κήπο ήταν πολλαπλά. Όπως τονίζει στα «ΝΕΑ» ο πρόεδρος της Σχολικής Επιτροπής κ. Δημήτρης Χρήστου και ένας από τους συντελεστές του πράσινου εγχειρήματος, είναι σημαντική η εξοικονόμηση ενέργειας. «Κάτω από την ταράτσα στεγάζεται το νηπιαγωγείο. Ε, λοιπόν, τον χειμώνα δεν χρειάστηκε να ανάψουν πολλές φορές το καλοριφέρ, διότι ο κήπος λειτουργεί ως μόνωση. Όσο για τις ζεστές ημέρες, η αίθουσα του νηπιαγωγείου είναι πιο δροσερή λόγω του ταρατσόκηπου».

Το κέρδος από τη δημιουργία του ταρατσόκηπου –κατασκευάστηκε από την εταιρεία Τοπιοδομή- δεν είναι μόνο η εξοικονόμηση ενέργειας και χρημάτων. Ο ταρατσόκηπος χρησιμποιείται και για εκπαιδευτικούς σκοπούς. Για παράδειγμα, μαθήματα για τη φύση, όπως Μελέτη του Περιβάλλοντος, γίνονται πλέον σε φυσικό τοπίο και αυτό ενθουσιάζει τους μαθητές. «Υπήρχαν φυτά που οι μαθητές δεν τα ήξεραν. Σ’ αυτόν τον κήπο τα είδαν πρώτη φορά» αναφέρει ο κ. Χρήστου. Από την πλευρά του ο διευθυντής του 7ου Δημοτικού κ. Γιώργος Γουρναρόπουλος τονίζει πως όλα τα παιδιά χαίρονται να βρίσκονται στον ταρατσόκηπο. «Είναι λογικό, διότι έρχονται σε επαφή με τη φύση, ενώ μέχρι πρότινος το σχολείο είχε μόνο τσιμέντο. Βλέπουν πώς μεγαλώνουν τα φυτά, παρατηρούν τις μέλισσες που τα επισκέπτονται ειδικά αυτήν την περίοδο». 

Ταρατσόκηποι

Αλματώδης αύξηση παρατηρείται στις κατασκευές ταρατσόκηπων την τελευταία τριετία. «Πράγματι, υπάρχει κινητικότητα και διάθεση διότι ο ταρατσόκηπος δίνει λύσεις. Ενδεικτικό είναι πως η δική μας εταιρεία πριν από 5 χρόνια έφτιαχνε έναν με δύο κήπους σε οροφές και τώρα φτιάχνουμε 30-50 το χρόνο» τονίζει ο γεωπόνος κ. Κωνσταντίνος Τάτσης από την εταιρεία Τοπιοδομή. 

Τα οφέλη

Εξοικονόμηση ενέργειας, μείωση πλημμυρικών φαινομένν, λιγότερη ρύπανση, είναι μερικά από τα οφέλη που προσφέρουν οι ρπάσινες ταράτσες. Έρευνες επιστημόνων που έχουν πραγματοποιηθεί σε κτίρια με ταρατσόκηπους έχουν δείξει πως η μείωση της κατανάλωσης ενέργειας για τις ανάγκες θέρμανσης και κλιματισμού φτάνει έως και το35% στον τελευταίο όροφο και κατά 10-20% στους υπόλοιπους.

Σημαντική είναι και η μείωση της θερμοκρασίας στο εσωτερικού του τελευταίου ορόφου, που φτάνει επίσης το 35%. Επιπροσθέτως, οι πράσινες στέγες μπορούν να μειώσουν φαινόμενα πλημμυρών, διότι συγκρατούν ως και το 50% του βρόχινου νερού, ενώ συμβάλλουν στη μείωση των εκλυόμενων ποσοτήτων διοξειδίου του άνθρακα στην ατμόσφαιρα αφού χρησιμοποιούνται λιγότερο τα κλιματιστικά.

Έρευνα επιστημονικής ομάδας, επικεφαλής της οποίας ήταν ο καθηγητής ΤΕΙ Χαλκίδας κ. Μιχάλης Βραχόπουλος, έδειξε ότι εάν φυτεύονταν όλες οι ταράτσες της Αθήνας θα εξοικονομούνταν περίπου 600MW ημερησίως, δηλαδή όσο η παραγωγή του σταθμού ηλεκτρικής ενέργειας στο Λαύριο. 

Το κόστος

Το κόστος μιας πράσινης ταράτσας αρχίζει από τα 65 ευρώ ανά τ.μ. και μπορεί να φτάσει τα 200 σε περίπτωση που χρειάζονται μεγάλες ποσότητες χώματος, φυτών και άλλα υλικά και , όπως τονίζουν οι ειδικοί, τόσο περίπου θα είναι και το κόστος μιας συμβατικής μόνωσης της ταράτσας. 

Οι . . . κρεμαστοί κήποι

Εξοικονόμηση ενέργειας, μείωση της θερμοκρασίας και των ρύπων προσφέρουν και οι κάθετοι κήποι. Πρόκειται για τη φύτευση πάνω στις κάθετες επιφάνειες των κτιρίων, δηλαδή στους τοίχους. Οι ειδικοί αναφέρουν ότι υπάρχουν δύο τρόποι για να εγκατασταθεί ένας τέτοιος κήπος: ο πρώτος είναι με την τοποθέτηση φυτοδοχείων, τα οποία στηρίζονται στον τοίχο του κτιρίου. Ο δεύτερος είναι με ένα εξειδικευμένο σύστημα που περιλαμβάνει ανθεκτικό μεταλλικό σκελετό, φύλλο PVC, μη βιοαποικοδομήσιμες μεμβράνες και μία ποικιλία φυτών. Και στις δύο μεθόδους εφαρμόζεται σύστημα αυτόματης άρδευσης. Όπως και ο ταρατσόκηπος, ο κάθετος κήπος λειτουργεί σαν κλιματιστικά. Κι αυτό διότι τους καλοκαιρινούς μήνες μειώνεται η θερμοκρασία κατά περίπου 5-6 βαθμούς στα δωμάτια που εφάπτονται με τους πράσινους τοίχους.

Τέλος, οι κρεμαστοί κήποι, μολονότι στο εξωτερικό είναι διαδεδομένοι, στη χώρα μας είναι ακόμη λιγοστοί. Ένας α[ ‘αυτούς εγκαταστάθηκε πριν από περίπου δύο χρόνια στην είσοδο των γραφείων του δήμου Αθηναίων, στην οδό Λιοσίων, από την εταιρεία Lando ltd. Ο συγκεκριμένος έχει διαστάσεις 2Χ1,50Χ4 μέτρα και τα φυτά του είναι ανθοφόρα και αειθαλή, ώστε να αντέχουν στις ιδιαίτερες κλιματικές συνθήκες του κέντρου. 

Πράσινα κτίρια

Τα οφέλη που προσφέρουν οι πράσινες στέγες

-Έως 35% μείωση κατανάλωσης ενέργειας στον τελευταίο όροφο και 10-20% στους υπόλοιπους

-Έως 35% μείωση θερμοκρασίας στο εσωτερικό του τελευταίου ορόφου 

-Έως 50% συγκράτηση του βρόχινου νερού (μείωση πλημμυρικών φαινομένων)

-Μείωση διοξειδίου του άνθρακα στο περιβάλλον

-Συγκράτηση σκόνης 

Τα οφέλη του κάθετου κήπου

(τοποθέτηση φυτών στους τοίχους)

-5-6 βαθμούς μείωση της θερμοκρασίας τους καλοκαιρινούς μήνες στο δωμάτιο που εφάπτεται του «κάθετου τοίχου»

-Ηχομόνωση

-Συγκράτηση ρύπων 

Κόστος πράσινης στέγης

-100-120 ευρώ ανά τ.μ. (80-200τ.μ.)

Περιλαμβάνονται τα φυτά, το σύστημα στεγανοποίησης, όλα τα υποστρώματα και το ποτιστικό σύστημα

-6 ευρώ ανά τ.μ. για απλή εγκατάσταση γλαστρών (δεν απαιτείται μόνωση)

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

Συμβουλές για παιδική κηπουρική:

, Κάθε παιδί πρέπει να έχει το δικό του παρτέρι ή τις δικές του γλάστρες. Πρέπει ο χώρος να είναι μικρός και να βρίσκεται στο καλύτερο σημείο του κήπου ή του μπαλκονιού σας, όπου υπάρχει το καλύτερο χώμα και φως. Φυτέψτε μόνο 2 ή 3 φυτά από κάθε είδος. Προετοιμάστε την επιτυχία.

, Δώστε στα παιδιά σας καλά εργαλεία. Αν μπορούν να τα χειριστούν, αφήνετε να χρησιμοποιούν τα δικά σας εργαλεία. Έτσι αναγνωρίζετε τη σημασία της δουλειάς τους. Εναλλακτικά μπορείτε να προμηθευτείτε καλής ποιότητος παιδικά εργαλεία από καταστήματα παιχνιδιών ή κέντρα κήπου. Δεν πρέπει όμως να είναι εύθραυστα, γιατί αυτό εκνευρίζει τα παιδιά.

, Δεν είναι απαραίτητο να αγοράσουμε πλαστικές γλάστρες. Φυτεύουμε μέσα σε κάθε δοχείο που βρίσκουμε κατάλληλο. Μισοβάρελα, τενεκέδες (χωρίς αιχμηρές γωνίες), κουτιά από κονσέρβες, κρεμαστές γλάστρες, παλιά καλάθια επενδυμένα με πλαστικό, τρύπιες κατσαρόλες, κουβάδες, λεκάνες, ποτιστήρια. Δείχνουμε έτσι στο παιδί ότι δεν υπάρχουν σκουπίδια, όλα μπορούν με ένα όμορφο βάψιμο και περιποίηση να χρησιμοποιηθούν και πάλι.

, Μοιράζοντας τους σπόρους, χώμα, εργαλεία κ.ο.κ., ενθαρρύνετε τη συνεργασία και την κοινοχρησία, αλλά και την υπευθυνότητα (τακτοποίηση και καθάρισμα των εργαλείων). Μπορείτε βέβαια να δώσετε στο κάθε παιδί τα δικά του εργαλεία.

, Τα παιδιά πρέπει να κάνουν όλη τη διαδικασία, από το σπόρο μέχρι το τραπέζι του φαγητού. Μαθαίνουν καλύτερα όταν καταλαβαίνουν το πλαίσιο της δραστηριότητάς τους. Έτσι καταλαβαίνουν ότι ο κήπος είναι διασκέδαση, αλλά όχι παιχνίδι. Νιώθουν ότι συνεισφέρουν κι αυτά στις ανάγκες της οικογένειας. Εκτός από το φύτεμα και την περιποίηση των φυτών, πρέπει να μαζέψουν μόνα τους καρπούς και να ετοιμάσουν το φαγητό με αυτά, όσο μικρή κι αν είναι η σοδειά τους (στο μέτρο βέβαια που μπορούν).

, Αντί να προσπαθείτε να εξηγήσετε με λόγια, δείξτε τους εικόνες.

, Η προσοχή τους περισπάται εύκολα. Δώστε τους διάφορα πράγματα κα κάνουν, ώστε να αρχίσουν αμέσως τη δουλειά και να είναι συνεχώς απασχολημένα. Ειδικά το σκάψιμο έχει μια ατέλειωτη γοητεία...

, Καλλιεργώντας τον κήπο θα λερωθούν. Η επαφή με το χώμα είναι αναγκαία και επιθυμητή.

, Αν το παιδί είναι πολύ μικρό, μπορεί να χρειαστεί να βοηθήσετε λίγο στα κρυφά. Μερικές δουλειές δεν είναι ευχάριστες και το παιδί ίσως να μη μπορεί πάντα να κάνει όλες τις δουλειές. Ίσως χρειαστεί να μαζέψετε τη νύχτα μερικούς γυμνοσάλιαγκες από τα μαρούλια, ή να τυλίξετε το λάστιχο. Το παιδί δεν χρειάζεται να ξέρει την κάθε μικρή βοήθεια που προσφέρετε, το βασικό είναι να νιώθει ότι το παρτέρι είναι δικό του.

, Προσέξτε όλες τις προσπάθειές τους. Ακόμη και ο μικρότερος έπαινος αυξάνει την αυτοεκτίμησή τους. Αναγνωρίστε τις αποτυχίες τους σαν μέρος της κηπουρικής. Το σημαντικό είναι να αγαπήσει το παιδί τον κήπο του, κι όχι η σοδειά που θα μαζέψει.

, Επιδείξτε τη δουλειά του παιδιού στους επισκέπτες σας, με τον ίδιο ενθουσιασμό που δείχνετε και τα δικά σας φυτά. Πάρτε τους επισκέπτες σας για μια βόλτα στον κήπο ή το μπαλκόνι, φωτογραφείστε τη σοδειά και στείλτε τη φωτογραφία στους παπούδες & γιαγιάδες. Η προσοχή που συγκεντρώνει η δουλειά τους είναι το καλύτερο κίνητρο για τα παιδιά ώστε να συνεχίσουν να ασχολούνται. Προτείνετέ τους αν θέλουν να χαρίσουν λίγα λαχανικά όπου προτιμούν, π.χ. στους φίλους ή τον παπού και τη γιαγιά.

, Μην τους επιβάλλετε τι θα κάνουν, αλλά να δείχνετε με το παράδειγμα του δικού σας κήπου και με τις προτάσεις.

, Φτιάξτε ένα ημερολόγιο εργασιών, ώστε να έχει όλο το χρόνο ενδιαφέρουσες ασχολίες, με διαφορετικά φυτέματα, λιπάνσεις, συγκομιδές κτλ.

, Μετά από κάθε δραστηριότητα προσπαθούμε να επαναλάβουμε αυτά που μάθαμε. Συζητείστε τι έκανε, τι είδε, ποιό πρέπει να είναι το επόμενο βήμα. Μπορεί ακόμη να ζωγραφίσει τα φυτά ή να κρατήσει ένα ημερολόγιο εργασιών, ή ένα τετράδιο με αποξηραμένα φύλλα και λουλούδια. Αν δεν ξέρει να γράψει, μπορεί να σας τα υπαγορεύει.

, Προσπαθείστε να εμπλέξετε στην κηπουρική και άλλα παιδιά, συγγενείς, γείτονες, συμμαθητές ή φίλους. Το κοινό ενδιαφέρον εντείνεται.

, Όταν ταξιδεύετε σε αγροτικές περιοχές, σταματείστε το αυτοκίνητο και δείξτε στο παιδί σας τις καλλιέργειες στα γύρω χωράφια. Επισημάνετε όμως τα λάθη της βιομηχανικής γεωργίας: "- Δεν υπάρχουν πουλιά, έντομα ή σκουλήκια". Σχολιάστε ακόμη και τα λαχανικά στο σουπερμάρκετ ή στη λαϊκή αγορά "- Ήρθε πάλι ο καιρός για μελιτζάνες", "- Αυτά τα μαρούλα τα έχουν φάει κάμπιες", ή ρωτήστε τον φιλικό παραγωγό "- Θέλουν πολύ ήλιο τα καρότα;".

, Και μια αναγκαία προειδοποίηση: Αποφύγετε κάθε χημικό λίπασμα, εντομοκτόνο, ζιζανιοκτόνο. Όχι μόνο είναι αντίθετο με το σκοπό της δραστηριότητας (παρεμβαίνουν εξωτερικά εντατικά στοιχεία στον κύκλο της φύσης), αλλά και ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΑ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΟ.

, Μιά άλλη ιδέα : μπορείτε να φυτέψετε σπόρους ή τμήματα φυτών που δεν καταναλώνονται. Τα παιδιά μαθαίνουν ότι τίποτε δεν πάει χαμένο στη φύση, ότι ο κύκλος της φύσης δεν σταματάει στο τραπέζι μας, ότι το κουκούτσι του φρούτου που φάγαμε δεν είναι σκουπίδι αλλά ένας μικρός θησαυρός που μπορεί να μας δώσει νέα φυτά. Ενα κουκούτσι από λεμόνι, για παράδειγμα, ή κάθε εσπεριδοειδές, δίνει ένα όμορφο δεντράκι με διακοσμητικό γυαλιστερό πράσινο φύλλωμα (δεν είναι όμως, τα περισσότερα, καρποφόρα). ’λλα τέτοια φυτά είναι:
- Χουρμάδες: παραχώνουμε τα κουκούτσια σε μιά γωνιά που το παιδί ποτίζει τακτικά. Το φυτό μπορεί να γίνει ένας όμορφος ψηλός φοίνικας (τα φύλλα είναι σκληρά και γωνιώδη).
- Ροδιά: Φυλλοβόλος θάμνος, χρειάζεται πότισμα.
- Αβοκάντο: (φυτεύουμε το κουκούτσι με τη μύτη προς τα πάνω και αφήνουμε το πάνω μισό έξω από το χώμα. Ποτίζουμε άφθονα).
- Ανανάς: Κόβουμε την κορυφή και ένα εκατοστό από το φρούτο. Φυτευουμε σε μίγμα κομπόστ και άμμου και διατηρούμε υγρό.
- Όταν μαγειρεύουμε καρότα ή ρέβες, κόβουμε την κορυφή με κοφτερό μαχαίρι, πετάμε όλα τα φύλλα εκτός από τα μικρά τρυφερά στο κέντρο και δίνουμε στα παιδιά να φυτέψουν. Μέσα σε ένα μήνα αναπτύσσονται διακοσμητικά λεπτά μακριά φύλλα.
 

ΚΟΡΥΦΗ

Φτιάξτε κήπο με αρωματικά βότανα σε μια παλέτα

Όπου και να γυρίσεις το βλέμμα σου στην Ελλάδα θα δεις μπροστά σου μια παλέτα κάπου αραγμένη, ξεχασμένη, αφημένη. Μια πολύ όμορφη και φτηνή ιδέα για όλους τους “μπαλκονάτους” φίλους μας λοιπόν είναι να μετατρέψετε την παλέτα σας σε κήπο. Το τι θα φυτέψετε εξαρτάται από εσάς.Μια ωραία και χρηστική πρόταση θα ήτανε τα αρωματικά φυτάΦτιάξτε κήπο με αρωματικά βότανα σε μια παλέτα όπως μέντα, δυόσμος, βασιλικός,μαϊντανός κλπ.

Δείτε πιο κάτω πόσο εύκολη είναι η διαδικασία…

Υλικά που θα χρειαστείτε
-Μία καθαρή παλέτα σε καλή κατάσταση
-Φυτόχωμα για γλάστρες (δύο μεγάλες σακούλες)
-Τα φυτά που θέλετε να φυτέψετε, εδώ θα πρότεινα αρωματικά φυτά για να έχουμε πάντα φρέσκα από το μπαλκόνι μας κατευθείαν στην κουζίνα (γύρω στα 6 φυτά για κάθε άνοιγμα στην παλέτα όπως θα δείτε πιο κάτω).
-Φιλμ εδαφοκάλυψης
-Μαύρο φιλμ εδάφους (κοστίζει γύρω στα 0,25 ευρώ τα 250m). Διαθέσιμο σε ρολά πλάτους 1m και μήκους 250m. Χρησιμοποιείται συνήθως σε φύτευση λαχανικών και αντέχει για μία έως δύο καλλιεργητικές σεζόν.
-Συρραπτικό Πιστόλι Βαρειάς Χρήσης
-Γυαλόχαρτο και ένα ψαλίδι

Συντήρηση του “παλετιανού” μας κήπου
-Αφού βρούμε την κατάλληλη παλέτα και την μεταφέρουμε σπίτι ρίξτε μια ματιά μήπως υπάρχουν πλευρές που χρειάζονται κάρφωμα ή λίγο τρίψιμο με το γυαλόχαρτο για να έχουμε λεία επιφάνεια καθώς θα δουλεύουμε.Έφτασε η μεγάλη στιγμή της συρραφής .

-Αποφασίστε πια από τις δύο “Φάτσες” σας φαίνεται πιο ευπαρουσίαστη, γιατί θα καλύψετε την “άσχημη” πλευρά με το ύφασμα. Θα καλυφθεί το κάτω μέρος,η “πλάτη” και οι δύο πλευρές της παλέτας με το φιλμ εδαφοκάλυψης.
-Μετρήστε και κόψτε το φιλμ για να καλύψετε την πίσω “φάτσα” το κάτω μέρος και τις δύο άκρες αφήνοντας το πάνω μέρος ακάλυπτο γιατί και εκέι θα φυτέψουμε τα φυτά μας αργότερα.
-Χαρίστε λίγους πόντους παραπάνω για τυχόν λάθη.Τεντώστε αλλά μην το παρακάνετε με το φιλμ (για να μην σχιστεί) και συρράψτε παντού όπου χρειάζεται.Φροντίστε να μην αφήνετε κενά και σούρες για να μην υπάρχουν διαρροές όταν θα ποτίζετε και χάνεται το χώμα.

Ας φυτέψουμε λοιπόν!

-Επιλέξτε τα φυτά που θα φυτευθούν στο πάνω μέρος της παλέτας. Βάλτε τα φυτά κολλητά μεταξύ τους για να έχουμε πυκνή βλάστηση.Αδειάστε την πρώτη σακούλα με το φυτόχωμα και στη συνέχεια σπρώξτε το ανάμεσα στα ανοίγματα και επαναλάβετε το ίδιο με την δεύτερη σακούλα. Φροντίστε το χώμα να πάει παντού ομοιόμορφα.
-Σπρώξτε το χώμα στο κάτω άνοιγμα δημιουργώντας βαθουλώματα στο οποία θα φυτέψουμε τα φυτά. Φυτέψτε 6 φυτά κολλητά στο κάθε άνοιγμα (ανάλογα). Στη συνέχεια σπρώξτε το χώμα για να στερεώσετε τα φυτά. Επαναλάβετε το ίδιο για όλα τα ανοίγματα.

Tip : Μην αφήστε κενό χώρο πουθενά γιατί θα χάνεται το χώμα όταν θα ποτίζετε.Φροντίστε όπως προαναφέραμε τα φυτά να είναι κολλητά μεταξύ τους. Αν υπάρχουν κενά σπρώξτε καλά το χώμα προς τα κάτω,

Φροντίζοντας την παλέτα κήπο μας
Καλό θα ήτανε να την αφήνατε στο πάτωμα για δύο βδομάδες μέχρι να ριζώσουν τα φυτά για να μην χαθεί άδικα χώμα αργότερα (αν δεν είστε τόσο ανυπόμονοι). Ποτίστε ανάλογα με το τι φυτά θα φυτέψετε.

Tip : Ποτίστε τα φυτά σας συχνότερα από ότι θα χρειαζότανε κανονικά γιατί μέσα στην παλέτα ξεραίνεται το χώμα γρηγορότερα. Περιοδικά ρίξτε υγρό λίπασμα μέσα στο νερό σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες που θα βρείτε στην συσκευασία.

Με αυτά τα ολίγα θα έχετε ένα όμορφο ευωδιαστό κήπο στο μικρό σας μπαλκονάκι! ο

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

       ΚΗΠΟΥΡΙΚΗ & ΥΓΕΙΑ

Φυτέψτε και βελτιώστε τη ζωή σας

Κηπουρική και Μακροζωία

Ασκηθείτε με την Κηπουρική: Τερπνό και... ωφέλιμο

 

Σώζουν ζωές τα φυτά εσωτερικού χώρου

Τα φυτά εσωτερικού χώρου δεν αποτελούν μόνο διακοσμητικά χώρων διαβίωσης και εργασίας. Επιπρόσθετα, συνεισφέρουν ουσιαστικά στην υγεία των ανθρώπων μειώνοντας δραστικά το επίπεδο άγχους και παράλληλα απορροφώντας την μόλυνση του εσωτερικού αέρα, σύμφωνα με μια νέα αμερικανική έρευνα. Η μελέτη δημοσιεύτηκε στο φυτοκομικό περιοδικό HortScience. Η έρευνα ξεχώρισε πέντε "σούπερ" φυτά εσωτερικού χώρου, τα οποία συστήνει σε κάθε σπίτι και γραφείο για καθάρισμα του αέρα. Είναι ο κόκκινος κισσός (Hemigraphis alternata), o αγγλικός κισσός (Hedera helix), η χόγια (Hoya carnosa), o ασπάραγος (Asparagus fern) και ο τηλέγραφος (Tradescantia pallida).
Θανατηφόρα η μόλυνση του αέρα λέει ο ΠΟΥ Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, η μόλυνση του αέρα των κλειστών χώρων αποτελεί σοβαρό πρόβλημα που ευθύνεται για πάνω από 1,6 εκατ. θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο. Ο εσωτερικός αέρας είναι μέχρι και 12 φορές πιο μολυσμένος σε σχέση με τον εξωτερικό σε μερικές περιοχές. Η ποιότητα του αέρα στο εσωτερικό των κτιρίων υποβαθμίζεται από διάφορες χημικές ουσίες, όπως χρώματα, κόλλες, διαλυτικά, επιστρώσεις, οικοδομικά υλικά κ.α. Ο συνδυασμός όλων των παραπάνω δημιουργεί μια σειρά από πτητικές οργανικές ουσίες που προκαλούν ασθένειες σε πολλούς ανθρώπους.
Ευεργετικά τα φυτά εσωτερικού χώρου Oι αμερικανοί φυτοκόμοι έκαναν πειράματα με διάφορα διακοσμητικά φυτά εσωτερικού χώρου για να ελέγξουν την ικανότητά τους να απορροφούν αυτές τις επιβλαβείς πτητικές χημικές ουσίες. Διαπίστωσαν ότι ειδικά μερικά φυτά είναι πιο ικανά στο να καθαρίζουν τον εσωτερικό αέρα και έτσι να βελτιώνουν την υγεία των ανθρώπων, αλλά και την παραγωγικότητα των εργαζομένων στα γραφεία. Η μελέτη κατέληξε στο συμπέρασμα ότι απλώς και μόνο η τοποθέτηση διακοσμητικών φυτών σε ένα εσωτερικό χώρο μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα του εσωτερικού αέρα, αλλά και να αυξήσει τις πωλήσεις μιας επιχείρησης. 

 

Garden Therapy: Φυτεύουμε πιπεριές

Γλυκές ή καυτερές, σε διάφορα χρώματα και σχήματα, οι πιπεριές ανήκουν αδιαμφισβήτητα στις πρωταγωνίστριες του μενού μας, κυρίως το καλοκαίρι, που είναι η εποχή τους, αλλά και ολόκληρο τον χρόνο.

Γλυκές ή καυτερές, σε διάφορα χρώματα και σχήματα, οι πιπεριές ανήκουν αδιαμφισβήτητα στις πρωταγωνίστριες του μενού μας, κυρίως το καλοκαίρι, που είναι η εποχή τους, αλλά και ολόκληρο τον χρόνο. Μάλιστα, αν θέλουμε, μπορούμε να προσπαθήσουμε να αποκτήσουμε την προσωπική μας σοδειά από πιπεριές ξεκινώντας την καλλιέργειά τους από τώρα, σε προστατευμένο μέρος, καθώς οι πιπεριές απεχθάνονται τον αέρα και το πολύ κρύο, ενώ αγαπούν τη ζέστη και το φως. Έτσι, θα μπορέσουμε αργότερα, τον Ιούνιο ή τον Ιούλιο, να έχουμε τη δική μας παραγωγή από αυτά τα νόστιμα λαχανικά που, εκτός από την ιδιαίτερη γεύση και το άρωμά τους, θα μας δώσουν πολλά θρεπτικά συστατικά, με κυριότερα τα β-καροτένια και τη βιταμίνη C.
Φυτεύουμε τους σπόρους
Γεμίζουμε με χώμα κάποια δοχεία για να φτιάξουμε σπορεία. Τα δοχεία αυτά θα πρέπει να είναι μεγάλα, αλλά όχι πολύ βαθιά (περίπου 10 πόντους), με τρύπες στον πάτο, ώστε να στραγγίζει το νερό. Ρίχνουμε τους σπόρους πιπεριάς σε σειρά, κρατώντας μια μικρή απόσταση μεταξύ τους, τους πατικώνουμε με το χέρι, ώστε να μπουν σε μισό εκατοστό βάθος, και τους ποτίζουμε.
Περιποιούμαστε τα σπορεία
Για τις πρώτες 2 εβδομάδες θα πρέπει να ποτίζουμε κάθε 3-4 ημέρες. Στη συνέχεια, θα πρέπει να τις ποτίζουμε κάθε φορά που το επιφανειακό στρώμα του χώματος θα έχει ξεραθεί. Επειδή οι πιπεριές χρειάζονται ζέστη, είναι σκόπιμο τα σπορεία να βρίσκονται σε προστατευμένο περιβάλλον. Έτσι, χρειάζεται να φτιάξουμε ένα προστατευτικό κάλυμμα για τα σπορεία. Μπορούμε, για παράδειγμα, να τα βάλουμε σε ένα μεγάλο γυάλινο κουτί ή να τα περιβάλουμε με χοντρό πλαστικό, ώστε να προστατεύονται από το κρύο και ταυτόχρονα να εκτίθενται στο περισσότερο δυνατό φως. Έτσι, μετά από μερικές ημέρες (10 με 20), οι σπόροι θα φυτρώσουν. Κατά το διάστημα αυτό, θα πρέπει να ανοίγουμε τα σπορεία για να αερίζονται 2 με 3 φορές την εβδομάδα περίπου.
Από τα σπορεία σε γλαστράκια
Ένα με ενάμιση μήνα αργότερα, θα έχουν δημιουργηθεί μικρά φυτά με 5 ή 6 φύλλα το καθένα. Τότε θα πρέπει να τα μεταφυτέψουμε σε ατομικές μικρές γλάστρες και να τα κρατάμε ακόμα προστατευμένα από το κρύο και τον αέρα στο αυτοσχέδιο μικρό μας θερμοκήπιο.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
Δεν πρέπει να ξεχνάμε να ποτίζουμε συχνά τα φυτά, να τα έχουμε εκτεθειμένα στο φως και να τα αερίζουμε (ανοίγοντας το θερμοκήπιο) τις ζεστές ώρες τις ημέρας, για να αποφευχθεί η δημιουργία μυκήτων.
Μεταφυτεύουμε
Τώρα που ο καιρός έχει ζεστάνει και η θερμοκρασία είναι πάνω από 15˚ C, μεταφέρουμε τις πιπεριές από τα μικρά γλαστράκια σε βαθιές γλάστρες ή ζαρντινιέρες (αν βάλουμε περισσότερες από μία στην ίδια ζαρντινιέρα, θα πρέπει να τηρήσουμε μια απόσταση 50 εκ. μεταξύ των φυτών).
ΣΗΜΕΙΩΣΗ
- Το χώμα που θα χρησιμοποιήσουμε θα πρέπει να είναι ελαφρύ και δουλεμένο, π.χ. φυλλόχωμα ανακατεμένο με κοπριά ή κομπόστα από φύλλα. Οι γλάστρες θα πρέπει να βρίσκονται σε φωτεινό μέρος και να τις ποτίζουμε συχνά.
- Επειδή οι πιπεριές κινδυνεύουν από τη μελίγκρα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε κάποιο σκεύασμα από άλατα καλίου αν είναι απαραίτητο.

 

Κηπουρική και Μακροζωία

Δημιουργήστε τον δικό σας μικρό κήπο στο μπαλκόνι ή την αυλή σας και αξιοποιήστε τις μοναδικές ιδιότητες των φυτών, στην κουζίνα, τη ζωή και την υγεία σας.

Τι κάνει τα φυτά σας ωφέλιμα εκτός από το να ομορφαίνουν τον κήπο σας; Μπορεί να βρίσκονται σε μικρές γλαστρούλες στο μπαλκόνι σας, ή σε ένα κήπο στην αυλή σας, αλλά και στις δύο περιπτώσεις, μπορεί να προστατεύουν τη σωματική και ψυχική σας υγεία. Η κηπουρική είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για να συντονίσετε το σώμα σας με τις εποχικές διακυμάνσεις στο περιβάλλον σας. Επίσης, μπορεί να μειώσει την πιθανότητα των καρδιακών παθήσεων και της οστεοπόρωσης, το άγχος και την αύξηση του σωματικού βάρους.

Δεν υπάρχει αμφιβολία, ότι η κηπουρική είναι ένα από τα πιο κοινά χόμπι ανάμεσα στους μακροβιότερους ανθρώπους σε όλο τον κόσμο! Και το καλύτερο; Μελέτες δείχνουν ότι δεν χρειάζεται να σκάψετε ένα ολόκληρο χωράφι για να επωφεληθείτε από αυτήν. Μερικά φυτά εσωτερικού χώρου ή ζαρντινιέρες στο μπαλκόνι σας, αρκούν.

Διαβάστε παρακάτω για να μάθετε τα μυστικά οφέλη της κηπουρικής.

Ισορροπία στην ψυχική υγεία και χαρά για τη ζωή

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για να επωφεληθείτε από την κηπουρική: χρησιμοποιήστε την ως «όχημα» για υγιεινή διατροφή, ως φυσική δραστηριότητα, ή ως μια δραστηριότητα για να διώξετε το στρες. Και φυσικά, οι περισσότεροι από εμάς, θα επιβεβαιώσουν ότι αισθάνονται καλύτερα όταν βρίσκονται ανάμεσα σε λουλούδια, λαχανικά και πράσινα φυτά.

Η κηπουρική απαιτεί πειθαρχία και ως εκ τούτου, θέλει υπομονή και μεθοδικότητα, για να φέρει… καρπούς. Μελέτες σε άτομα που έπασχαν από άγχος ή άνοια, απέδειξαν ότι η κηπουρική βοηθά στην ηρεμία και τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Αμφιβάλετε ακόμη; Ερευνητές από το Texas A & M University ανακάλυψαν προσφάτως μέσω συνεντεύξεων, ότι άτομα που ασχολούνται με την κηπουρική, είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα αισιοδοξίας και χαράς για τη ζωή, από άλλους συμμετέχοντες.

Προστατεύει από την οστεοπόρωση

Η προστασία της υγείας των οστών σας χρειάζεται περισσότερη προσπάθεια από ό, τι μπορείτε να φανταστείτε, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν μπορείτε να βρείτε έναν τρόπο για να διασκεδάσετε ταυτόχρονα. Η σωματική δραστηριότητα που περιλαμβάνει προπόνηση με βάρη και ποικίλες ασκήσεις, είναι ένας από τους καλύτερους τρόπους για την αύξηση της κινητικότητας των αρθρώσεων, τη δύναμη και την ισορροπία –ασχέτως ηλικίας.
Σε μια μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Arkansas, όπου συμμετείχαν 3.310 γυναίκες, όσες δήλωσαν ότι ασχολούνταν με την κηπουρική ή με άλλες εργασίες στην αυλή, εμφάνισαν χαμηλότερα ποσοστά οστεοπόρωσης από εκείνες που έτρεχαν, κολυμπούσαν, ή έκαναν αερόμπικ.

Προστατεύει από τον διαβήτη

Ασχέτως της ηλικίας σας ή της κατάστασης της υγείας σας, έχετε πάντα τη δυνατότητα να αυξήσετε τη μακροζωία σας και να αποτρέψετε μελλοντικές αρρώστιες. Πολλές σωματικές δραστηριότητες που αποτελούν καθημερινή ρουτίνα -συμπεριλαμβανομένων των κινήσεων που περιλαμβάνονται στην ενασχόληση με την κηπουρική- αποτελούν πολλή καλή άσκηση που μπορεί να βοηθήσει και να ενισχύσει το ανοσοποιητικό σας σύστημα, μειώνοντας παράλληλα την ευαισθησία σας σε μια σειρά από παθήσεις, όπως π.χ. ο διαβήτης.

Αν είστε… ενεργοί κηπουροί, τότε μάλλον συμπληρώνετε περισσότερα από τα συνιστώμενα 150 λεπτά άσκησης την εβδομάδα, για να παραμείνετε υγιείς και σε φόρμα. Αν πάλι είστε… ερασιτέχνες, ο χρόνος που αφιερώνετε στην κηπουρική, είναι και πάλι ευεργετικός για την υγεία σας, καθώς οι καθημερινές δραστηριότητες που έχουν να κάνουν με τα φυτά σας, συμβάλλουν στη μείωση της γλυκόζης στο αίμα.

Τέλος, αν καλλιεργείτε φρούτα και λαχανικά, έχετε ένα ακόμη όφελος, καθώς τα φρέσκα τρόφιμα που παράγετε, βοηθούν σε μια υγιεινή διατροφή.

Από πού να ξεκινήσετε αν είστε αρχάριοι κηπουροί

Το να αποφασίσετε να φτιάξετε ένα μικρό κήπο –στην αυλή ή στο μπαλκόνι σας- μπορεί να φαίνεται δύσκολο, αν σκεφτείτε το βοτάνισμα, τη σπορά, τη φροντίδα και την κούραση που απαιτείται. Επιπλέον, εάν ζείτε σε ένα αστικό περιβάλλον και δεν έχετε αυλή, υπάρχει το θέμα του χώρου και της άνεσης.
Με μερικές απλές συμβουλές όμως από ειδικούς, θα μπορέσετε μνα φτιάξετε τον μικρό σας κήπο, ακόμη και σε ένα μικρό μπαλκόνι στο κέντρο της πόλης.
Εμείς σας προτείνουμε μερικά φυτά για… αρχάριους, τα οποία είναι εύκολο να αναπτυχθούν και είναι ιδιαίτερα αγαπητά.

1. Βασιλικός: Είναι ένα αρωματικό φυτό που αγαπά τον ήλιο και καλλιεργείται εδώ και χιλιάδες χρόνια στην Ασία. Ο βασιλικός χρησιμοποιείται και ως φάρμακο για ασθένειες του αναπνευστικού συστήματος, για να διευκολύνει την πέψη και να μειώσει το άγχος. Αν αποφασίσετε να τον φυτέψετε στον κήπο ή στο μπαλκόνι σας, βάλτε τον μαζί με μια τοματιά, καθώς αναπτύσσονται καλύτερα όταν είναι μαζί.

2. Καλέντουλα ή κατιφές: είναι ένα όμορφο και ωφέλιμο λουλούδι. Χρησιμοποιείται για τις αντιβακτηριακές και αντιφλεγμονώδεις ιδιότητές του από τον 12ο αιώνα και είναι καλό για πυρετούς και φλεγμονές, για τη μείωση της αρτηριακής πίεσης και για την επούλωση μικρών, δερματικών λοιμώξεων. Φυτέψτε το σε καλά στραγγιζόμενο χώμα, σε εξωτερικούς ή εσωτερικούς χώρους. Μόλις αναπτυχθεί, χρειάζεται μόνο λίγο νερό μερικές φορές την εβδομάδα.

3. Τομάτες: Είναι ένα από τα ευκολότερα για καλλιέργεια φυτά στο σπίτι ή στον κήπο σας, εφ’ όσον έχετε άφθονο ήλιο. Συμπεριλάβετε τις τομάτες στη διατροφή σας για να βοηθήσετε στην αποτοξίνωση του οργανισμού σας, στην καλή πέψη και την πρόληψη της χοληστερόλης. Μπορείτε να καλλιεργήσετε τοματίνια ή τομάτες κανονικού μεγέθους.

4. ’νηθος: Μπορεί να καλλιεργηθεί σε μια γλάστρα στο σπίτι ή στο μπαλκόνι σας, ή και σε κήπο. Είναι αρκετά ψηλό φυτό και χρειάζεται προστασία από τους ισχυρούς ανέμους. Μπορείτε να τον καταναλώσετε νωπό σε σαλάτες, μαγειρευτό σε σάλτσες ή ακόμη και ως ρόφημα. Χρησιμοποιείται για τη θεραπεία της δυσπεψίας, για το φούσκωμα, για τις λοιμώξεις και για την αύξηση της ενέργειας.

5. Δεντρολίβανο: Πρόκειται για έναν μικρό αειθαλή θάμνο που μπορεί να φτάσει και το ένα μέτρο ύψος. Αντέχει στο κρύο, αλλά του αρέσει το φως και ο ήλιος. Τα φύλλα του χρησιμοποιούνται στην φαρμακοποιία, την αρωματοποιία και την σαπωνοποιία. Έχει αναζωογονητική επίδραση στον οργανισμό, καταπολεμά το άσθμα, την αϋπνία, τη γρίπη και την αναιμία. Με το αφέψημά του μπορούμε να κάνουμε κομπρέσες για ρευματισμούς και να πλύνουμε πληγές.

 

 Η ενασχόληση με την κηπουρική χαρίζει ζωή

 

ΚΟΡΥΦΗ

Βιοδυναμική κηπουρική. Φυτεύοντας παρέα με το φεγγάρι. Μιχάλης Πολίτης

Οι παλιοί αγρότες και καλλιεργητές γης συνήθιζαν να συνδέουν τις γεωργικές εργασίες τους με τις φάσεις της σελήνης. Στην απλοϊκότητά τους ανακάτευαν προλήψεις, θρησκείες και μαγικές δυνάμεις. Όλα αυτά πήραν μια πιο συγκεκριμένη μορφή και αναπτύχθηκαν πιο οργανωμένα σ' αυτό που σήμερα ονομάζουμε βιοδυναμική κηπουρική.

Τι είναι η βιοδυναμική κηπουρική  Η βιοδυναμική είναι μια θεωρία που ανέπτυξε πρώτος ο Αυστριακός φιλόσοφος, επιστήμονας και παιδαγωγός Ρούντολφ Στάινερ (Rudolf Steiner) και βασίστηκε στην αρχή σύμφωνα με την οποία κοσμικοί παράγοντες επηρεάζουν την ισορροπία της ζωής στη γη. Ο Στάινερ εκτός των άλλων υπήρξε και ειδικός στην καλλιέργεια της γης και αρχιτέκτονας και θεωρείται ο γκουρού της βιοδυναμικής κηπουρικής. Μπορούμε να πούμε πως η προσέγγιση τού Στάινερ στην καλλιέργεια φυτών είναι πνευματιστική. Η θεωρία της βιοδυναμικής παρουσιάστηκε το 1922, αναβιώνοντας αρχαίες θεωρίες, με το να αναγνωρίζει τις κοσμικές ενέργειες που δημιουργούν και ρυθμίζουν τη ζωή. Ο όρος βιοδυναμική έχει ελληνική ρίζα (από τις λέξεις βίος=ζωή και δύναμις=ενέργεια). Συνεπώς, η βιοδυναμική κηπουρική αναφέρεται στις κηπουρικές εργασίες, που γίνονται με τη βοήθεια των δυνάμεων, που μπορούν να δημιουργούν και να ρυθμίζουν τη ζωή.

Η κοσμική επιρροή στην καλλιέργεια των φυτών Όλοι οι καλλιεργητές κηπουροί έχουν γνώση της σημασίας της ηλιακής ενέργειας, δηλαδή το πώς η ενέργεια που προέρχεται από τον ήλιο υποστηρίζει την ζωή των φυτών. Ωστόσο δεν γνωρίζουν όλοι οι κηπουροί ότι και οι κοσμικές ενέργειες, οι ενέργειες δηλαδή που προέρχονται από όλους τους πλανήτες επηρεάζουν τις φυσιολογικές δραστηριότητες των φυτών. Εξαιτίας των διαφορών αυτών των βοηθητικών ενεργειών, το φύτεμα κατά την διάρκεια συγκεκριμένων ημερών του κύκλου της σελήνης είναι σημαντικό. Η κατανόηση των Κοσμικών Ρυθμών είναι καίρια για την βιοδυναμική κηπουρική. Το φως του ήλιου, της σελήνης, των πλανητών και των αστέρων φτάνει στα φυτά σε κανονικούς "Ρυθμούς". Κάθε "Ρυθμός" συμβάλει στη ζωή, την ανάπτυξη και τη μορφή των φυτών. Κατανοώντας το σήμα και την επίδραση κάθε "ρυθμού" μπορείτε να ρυθμίσετε τον κατάλληλο χρόνο για την προετοιμασία του εδάφους, τη σπορά, την καλλιέργεια και τη συγκομιδή, αποκτώντας ένα πλεονέκτημα στον έλεγχο της σοδειάς που προσδοκάτε.                    

Κηπουρική σύμφωνα με τις φάσεις του φεγγαριού Η σελήνη επιδρά στην ανάπτυξη των φυτών μέσα από την έλξη που ασκεί στο νερό. Τα φυτά περιέχουν νερό στη σύστασή τους σε πολύ μεγάλο ποσοστό και έτσι ανταποκρίνονται στις παλιρροιακές έλξεις της σελήνης. Υπάρχουν δύο τύποι επίδρασης, που η σελήνη ασκεί στα φυτά. Η πρώτη επίδραση εξαρτάται από τη φάση στην οποία βρίσκεται η σελήνη, όταν αυξάνεται ή μειώνεται σε φως. Τότε η έλξη της βαρύτητας της σελήνης επιδρά στις ρίζες και στην ανάπτυξη των φύλλων. Όπως ακριβώς η σελήνη έλκει τις παλίρροιες στους ωκεανούς, με τον ίδιο τρόπο έλκει και τις μικρότερες ποσότητες νερού, αναγκάζοντας την υγρασία να ανέβει κοντύτερα στην επιφάνεια κατά τη διάρκεια που η σελήνη είναι στη γέμιση (αυξάνεται) ή τραβώντας τις ρίζες προς τα κάτω όταν η σελήνη βρίσκεται στη χάση (ελαττώνεται). Γενικά η καλύτερη στιγμή για φύτεμα είναι λίγο πριν την Νέα σελήνη και κατά τη διάρκεια της φάσης της γέμισης. Η περίοδος της χάσης είναι καλή για να καθαρίσουμε τους κήπους μας από τα ζιζάνια ή τα νεκρά φυτά, να σκαλίσουμε τα παρτέρια, να κλαδέψουμε, να κάψουμε τα σκουπίδια, να κάνουμε κομπόστ και γενικά να αραιώσουμε την βλάστηση που περισσεύει. Ωστόσο μερικά φυτά είναι καλύτερα να τα "ξεκινάμε" κατά τη διάρκεια συγκεκριμένων φάσεων της σελήνης. Για παράδειγμα όταν έχουμε Νέα σελήνη είναι ιδανικό να φυτέψετε λουλούδια, θάμνους, δέντρα, και μερικά λαχανικά όπως το σπανάκι, το λάχανο, το μαρούλι και άλλα που μας ενδιαφέρει κυρίως το επάνω μέρος τους, αυτό που βρίσκεται πάνω από το έδαφος. Έτσι όσο η σελήνη μεγαλώνει για να φτάσει στην πανσέληνο, τραβάει τα φυτά προς τα πάνω βελτιώνοντας την ανάπτυξή τους.

Οι επιδράσεις των "Σεληνιακών σημείων", των δώδεκα ζωδιακών σημείων (των δώδεκα αστερισμών), πάνω στα φυτά, θα λέγαμε ότι είναι πιο πολύπλοκες. Η σελήνη κάνει ένα πλήρη κύκλο των ζωδιακών σημείων μία φορά το μήνα περνώντας από κάθε αστερισμό σε χρόνο που διαρκεί 1.5 ως 3 μέρες. Η σελήνη δρα σαν δορυφόρος παίρνοντας τις δυνάμεις των αστερισμών, μεταφέροντας τις στη γη και επηρεάζοντας με αυτές διάφορα μέρη των φυτών. Η επιρροή της πάνω στα τέσσερα φυσικά στοιχεία (γη, αέρας, φωτιά και νερό, μεταβάλλεται καθώς περνάει μέσα από τα ζωδιακά σημεία. Όταν η σελήνη βρίσκεται στον ’ρη, τον Λέοντα και τον Τοξότη οι μέρες είναι πολύ θερμές. Οι θερμές μέρες είναι καλές για τον σχηματισμό καρπών στα δέντρα αλλά και για τους σπόρους. Ο Ταύρος, η Παρθένος και ο Αιγόκερως βοηθούν στην ανάπτυξη των ριζών. ’ρα την εποχή που η σελήνη βρίσκεται σ' αυτούς τους αστερισμούς, είναι η καλύτερη περίοδος για βλαστική αναπαραγωγή, δηλαδή για να φυτέψουμε μοσχεύματα. Όταν η σελήνη βρίσκεται στους Διδύμους, τον Ζυγό και τον Υδροχόο, η ευνοϊκή επιρροή της αναπτύσσεται στα λουλούδια, στη μορφή, το άρωμα και το χρώμα τους, λόγω της επίδρασής της στον αέρα. Όταν η σελήνη βρίσκεται στον Καρκίνο, τον Σκορπιό και τους Ιχθείς, βοηθάει στην βλαστική ανάπτυξη των φυτών λόγω της επίδρασής της στο νερό.

Με... βιο δύναμη από την Αυστραλία Tης ΑΛΕΞΑΝΔΡΑΣ ΜΑΝΔΡΑΚΟΥ

Πριν από 15 χρόνια ο Ντάρεν Αϊτκεν, συμβατικός αγρότης τότε, ανακάλυψε από ένα βιβλίο τη βιοδυναμική γεωργία. Από τότε δεν χρειάστηκε να ανησυχήσει ξανά για τις παρατεταμένες ξηρασίες που πλήττουν την πατρίδα του, την Αυστραλία. Σήμερα εξηγεί στο ΟΙΚΟ πώς καταφέρνει να διατηρεί καταπράσινο το περιβόλι του, όταν σε όλα τα γειτονικά χωράφια είναι αισθητές οι συνέπειες της ερημοποίησης. Hταν πριν από 15 χρόνια όταν τυχαία έπεσε στα χέρια του ένα βιβλίο για τη βιοδυναμική γεωργία. Οπως παραδέχεται σήμερα, ήταν ίσως και το πρώτο που διαβάζοντάς το του κέντρισε το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα. Συμβατικός αγρότης ο ίδιος στην επαρχία της Νότιας Βικτόρια στην Αυστραλία, μια περιοχή που πλήττεται από παρατεταμένες ξηρασίες την τελευταία δεκαετία, ο Ντάρεν Αϊτκεν άρχισε να αναζητεί στην περιοχή του αγρότες που είχαν ήδη στραφεί στη βιοδυναμική γεωργία, που ακολουθούσαν τις αρχές της βιολογικής λαμβάνοντας υπόψη εκτός των άλλων και τις λεγόμενες μη ορατές δυνάμεις της Φύσης, οι οποίες διαδραματίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο στην υγεία, την ανάπτυξη και την ευρωστία φυτών και ζώων. Εφαρμόζοντας στην πράξη όλα όσα διδάχθηκε κοντά τους, βρήκε τον τρόπο να προστατεύσει το χωράφι του από τα ακραία φαινόμενα -όπως η ερημοποίηση- τα οποία προκαλεί η απουσία βροχοπτώσεων. Πλέον μεταδίδει την εμπειρία του στους νεότερους συναδέλφους του παραδίδοντας από άκρη σε άκρη της Αυστραλίας εκπαιδευτικά σεμινάρια. Πρόσφατα βρέθηκε στην Ελλάδα, όπου το ΟΙΚΟ τον συνάντησε. Για τα δεδομένα της πατρίδας του, η έκταση γης που καλλιεργεί είναι μικρή: μόλις 8 στρέμματα. Ο λόγος είναι απλός. «Αν θέλεις μια δουλειά να γίνει σωστά, κάν' τη μόνος σου, λέει μια αυστραλέζικη παροιμία. Αντίστοιχα κι εγώ θέλω να έχω τον απόλυτο έλεγχο της παραγωγής, να τη διαχειρίζομαι με τον τρόπο που ξέρω, ακολουθώντας τις προδιαγραφές ποιότητας που έχω θέσει. Θεωρώ λοιπόν την παρουσία μου στο χωράφι καταλυτικό παράγοντα για να το πετύχω. Αναγκαστικά όμως πρέπει να περιοριστώ σε μικρότερο κλήρο», εξηγεί.

Το βασικότερο πρόβλημα το οποίο καλείται να αντιμετωπίσει καθημερινά, όπως εξάλλου και χιλιάδες άλλοι Αυστραλοί αγρότες, είναι η ανομβρία. Οι βροχοπτώσεις μετά βίας ξεπερνούν το 30 - 40% του μέσου όρου της εκάστοτε εποχής του χρόνου, με αποτέλεσμα η αυστραλέζικη γεωργία να δέχεται ισχυρότατο πλήγμα. Παρ' όλα αυτά, εκείνος μάλλον έχει βρει τον τρόπο - το αποδεικνύουν οι φωτογραφίες από το καταπράσινο περιβόλι του όπου παράγει δαμάσκηνα, ροδάκινα, βερίκοκα, νεκταρίνια, λίγα εσπεριδοειδή και ζαρζαβατικά, σε αντιπαραβολή με τα γειτονικά χωράφια όπου τα αποτελέσματα της λειψυδρίας είναι κάτι παραπάνω από ορατά.

«Τους καλοκαιρινούς μήνες με τις μεγάλες ζέστες ποτίζω κάθε 4 - 5 μέρες, δηλαδή πιο αραιά σε σχέση με τα συμβατικά κτήματα. Τα φυτά δεν χρειάζονται νερό συχνότερα, γιατί ζουν και αναπτύσσονται σε έδαφος με υψηλή υδατοϊκανότητα, καθώς χάρη στις κατάλληλες συνθήκες που του έχουμε εξασφαλίσει λειτουργεί σαν σφουγγάρι», εξηγεί. Καθοριστικής σημασίας γι' αυτό είναι ο χούμος, το τελικό προϊόν της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας που προκύπτει κατά την κομποστοποίηση. «Μία βασική ιδιότητα του χούμου είναι η ικανότητά του να συγκρατεί νερό σε ποσοστό μέχρι και 70 - 75% του βάρους του, γεγονός που επιτρέπει στα φυτά να επιβιώνουν και στις πιο αντίξοες λόγω ξηρασίας συνθήκες».

Παράλληλα, όπως ορίζει το βιοδυναμικό μοντέλο, ο Ντάρεν Αϊτκεν πραγματοποιεί τις γεωργικές εργασίες ανάλογα με τις φάσεις της σελήνης και τις κινήσεις των αστρικών σωμάτων, ενώ εφαρμόζει σε ευρεία κλίμακα συγκαλλιέργειες για τον περιορισμό του ενδεχομένου εμφάνισης εχθρών και ασθενειών στα φυτά. Οσο για τα είδη των οπωροφόρων και λαχανικών που καλλιεργεί, τα έχει επιλέξει ούτως ώστε να ταιριάζουν στις ιδιαίτερες συνθήκες του τόπου του. Τέλος, για την ενδυνάμωση του εδάφους και την ενίσχυση των φυτών χρησιμοποιεί μια σειρά από βιοδυναμικά παρασκευάσματα, π.χ. το λεγόμενο «500» με βάση την κοπριά βοοειδών, τα οποία φτιάχνει ο ίδιος. Τα προϊόντα του ο Ντάρεν Αϊτκεν τα δίνει σε δύο καταστήματα λιανικής πώλησης στην Τζουλόνγκ, την πλησιέστερη πόλη, και σε μια εταιρεία χονδρικής που ειδικεύεται στη μεταπώληση προϊόντων βιοδυναμικής γεωργίας. «Με τα έσοδά της η εταιρεία πληρώνει τους υπαλλήλους και τα κέρδη επιστρέφονται στους καλλιεργητές ως άτοκα δάνεια».

Σήμερα στην Αυστραλία οι εκτάσεις που καλλιεργούνται με βιοδυναμικές μεθόδους φτάνουν τα 10 εκατομμύρια στρέμματα. «Δεν υπάρχει βρώσιμο προϊόν που να μην παράγεται και βιοδυναμικά. Ο Σύλλογος Βιοδυναμικής Γεωργίας είναι ιδιαίτερα δραστήριος και έχει αναπτύξει σημαντική παρουσία τα τελευταία 50 χρόνια. Υπάρχουν βιοδυναμικοί καλλιεργητές δεύτερης γενιάς, ενώ έχει συσταθεί και μία ένωση για τους ερασιτέχνες. Ευτυχώς, οι άνθρωποι έχουν συνειδητοποιήσει πια ότι δεν έχει μόνο σημασία τι φαγητό τρώνε, αλλά και τι λογής φυτά καλλιεργούν στον κήπο τους». Συχνά αφήνει για λίγο το περιβόλι και συναντά συναδέλφους του για να μοιραστεί μαζί τους τις εμπειρίες του, στο πλαίσιο σεμιναρίων που διοργανώνουν ομάδες αγροτών για την επιμόρφωσή τους. «Λόγω του μεγέθους της χώρας και των διαφορετικών κλιματολογικών συνθηκών, δεν έχει νόημα το ακροατήριο να καλλιεργεί σε ψυχρά κλίματα. Πρέπει τα βιώματα να είναι κοινά, για να πιάσουν τόπο αυτά που λέμε. Πολλές φορές όμως ζητούν τη συνδρομή μας για να μεταβούν στη βιοδυναμική γεωργία άνθρωποι που είναι απλώς ιδιοκτήτες της γης και έχουν εργάτες να δουλεύουν, καθώς οι ίδιοι δεν πατάνε το πόδι τους. Τους ρωτάμε, εσείς θα δουλέψετε; Αν όχι, είναι καλύτερα να κουβεντιάσουμε με τον επιστάτη του κτήματος. Η σχέση με τη γη δεν χτίζεται από απόσταση…».

 

«Καλλιεργώ με οδηγό τη Σελήνη» ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Π Στεφανής

Την πρωτότυπη μέθοδο βιοδυναμικής γεωργίας εφαρμόζει αγρότης στη Ρόδο «Κυριακή, πρώτη του μηνός, το ημερολόγιο γράφει: “Η Σελήνη είναι στον Ταύρο, ρίζα έως τις 21.00. Μέχρι τις 9 το βράδυ, δηλαδή, την ημέρα αυτή μπορώ να φυτέψω παντζάρια, πατάτες, κρεμμύδια και ραπανάκια. Την επομένη λέει “άνθος, από τις 4 το απόγευμα και μετά”. Θα βάλω τότε μπρόκολα και βότανα...». Το ημερολόγιο δίνει το πράσινο φως στον Παναγιώτη Πασάλη να φυτέψει συγκεκριμένο φυτό σε συγκεκριμένη ημέρα, ώστε η σοδειά του να γίνει ακόμα καλύτερη. Στα 150 στρέμματα του αγροκτήματός του, στον Θεολόγο Ρόδου, «κουμάντο» κάνουν η Σελήνη και ο ζωδιακός κύκλος, που καθορίζουν καθημερινά και το πρόγραμμα εργασιών του 58χρονου αγρότη. Μπούσουλάς του είναι το εγχειρίδιο της Γερμανίδας Μαρίας Τουν, μαθήτριας του Αυστριακού ερευνητή και φιλοσόφου Ρούντολφ Στάινερ, εμπνευστή (1924) της λεγόμενης

ΜΕ ΒΑΣΗ τον ζωδιακό κύκλο, ο Π. Πασάλης επιλέγει τον ιδανικό χρόνο σποράς, ενώ δεν κάνει χρήση χημικών και φυτοφαρμάκων βιοδυναμικής γεωργίας. «Δεν στηρίζεται σε προλήψεις ή αμφισβητήσιμες θεωρίες. Αντιθέτως, με δεδομένο ότι η Σελήνη πάντα επηρεάζει τα φυτά, βασίζεται στην απόστασή της από τη Γη», υπεραμύνεται της επιλογής του ο Ροδίτης παραγωγός, που τις ημέρες αυτές ετοιμάζεται να φυτέψει κρεμμύδια. «Με τους σπόρους στα χέρια μου πριν σπείρω, θα συμβουλευτώ οπωσδήποτε το ειδικό αυτό ημερολόγιο, αυτό θα μου δείξει την πιο ευνοϊκή από τις επόμενες ημέρες», λέει στα «ΝΕΑ». Εδώ και τρία χρόνια, ακολουθώντας την ξενόφερτη αυτή μέθοδο καλλιέργειας, απολαμβάνει πια στην πράξη τα οφέλη της. «Βλέπω ότι υπάρχει όντως μεγάλη διαφορά στην ποσότητα και την ποιότητα των προϊόντων μου, γι΄ αυτό και φροντίζω να την τηρώ πιστά».
Χωρίς χημικά Ο κ. Πασάλης στράφηκε στη βιοκαλλιέργεια και προχώρησε στην υιοθέτηση αυτής της ασυνήθιστης μεθόδου στα τέλη της δεκαετίας του ΄80, όταν έχασε από φυτοφάρμακα το αγαπημένο του λυκόσκυλο. «Ήταν η αρχή για να καταλάβω πως αυτή η χρήση λιπασμάτων και άλλων χημικών στο κτήμα μου ήταν μεγάλο λάθος. Αναζήτησα, λοιπόν, μέθοδο διαφορετική, για να παράγω τα λαχανικά μου χωρίς φάρμακα, πιο υγιεινά», θυμάται. Νέοι απ΄ την Αυστραλία και τη Νέα Ζηλανδία που τυχαία συνάντησε στη Ρόδο τον μύησαν στη βιολογική γεωργία. Το παραπάνω βήμα, τη στροφή στη βιοδυναμική γεωργία, το έκανε μερικά χρόνια αργότερα, όταν επισκέφθηκε βιολογικά αγροκτήματα στη Δανία, χώρα καταγωγής της γυναίκας του. «Εκεί γνώρισα βιοκαλλιεργητές, είδα πώς δουλεύουν. Στην πορεία το ΄ψαξα κι εγώ περισσότερο μέχρι που ΄βγαλα τα δικά μου ζαρζαβατικά σε πολύ καλή ποιότητα και απόδοση. Σήμερα παράγω σχεδόν όλη την γκάμα τους κατ΄ αυτόν τον τρόπο. Ακόμα και τα ζώα μου, τρώνε απ΄ τα βιολογικά προϊόντα, άρα και το κρέας και το γάλα τους είναι κι αυτό ακόμα πιο υγιεινό».
Σχεδόν καθημερινά, ο κ. Πασάλης διοχετεύει τελάρα με κηπευτικά του σε σούπερ μάρκετ και καταστήματα βιολογικών προϊόντων στο νησί. Το μεροκάματο, λέει, βγαίνει αλλά δύσκολα, αφού συνήθως οι ώρες δουλειάς του φτάνουν ημερησίως και τις δώδεκα. «Για μένα πρωταρχικός σκοπός μου δεν είναι μόνο το κέρδος, η γεωργία είναι φιλοσοφία ολόκληρη. Μπαίνω σ΄ αυτή τη διαφορετική, απαιτητική διαδικασία, κυρίως γιατί την βλέπω σαν μια ευχάριστη απασχόληση».

LΙΝΚS:

● Κέντρο Πληροφοριών- Σύλλογος για τη Βιοδυναμική Γεωργία και την Ποιότητα Demeter στην Ελλάδα τηλ. 2106801756 & 6827083, http://www.panbio.gr (ελληνικά), e-mail: info@panbio.gr
http://www.demeter.net (αγγλικά)
http://www.demeter.de (γερμανικά)

  Βιοδυναμική καλλιέργεια (ελληνικά)

Η θεωρία πίσω από τη μέθοδο  ΜΕΤΡΗΜΕΝΟΙ - γύρω στους τριάνταείναι αυτή τη στιγμή οι Έλληνες αγρότες που έχουν υιοθετήσει ως πειραματική μέθοδο καλλιέργειας τη βιοδυναμική (βιολογική- δυναμική) γεωργία. Όπως εξηγεί στα «ΝΕΑ» ο κ. Γαβριήλ Πανάγος, συγγραφέας και μελετητής σε παρόμοια οικολογικά θέματα, ιδιοκτήτης καταστήματος βιολογικών προϊόντων στο Χαλάνδρι, η συγκεκριμένη, δύσκολη στην κατανόηση αλλά αποδοτική στην πράξη, αντίληψη- ιδεολογία «λαμβάνει υπόψη της και άλλες παραμέτρους- αφανείς δυνάμεις της φύσης που παίζουν σημαντικό ρόλο στην υγεία και ευρωστία των φυτών». Σύμφωνα με τον κ. Πανάγο, το βιοδυναμικό προϊόν είναι μεν βιολογικό, ωστόσο ένα σκαλοπάτι πιο πάνω. «Η διαφορά του είναι ότι ο παραγωγός οφείλει να δουλεύει με μια ρυθμικότητα, να κάνει όλες τις αγροτικές εργασίες του σε ευνοϊκές μέρες και ώρες, με βάση τους ρυθμούς της φύσης».

ΣΕΛΗΝΗ ΚΑΙ ΕΠΙΔΡΑΣΗ ΣΤΑ ΦΥΤΑ ΜΑΣ

Το 1922 ένας Αυστριακός διαβάζοντας παλαιοτέρα βιβλία διαπίστωσε ότι σε πολλά μέρη της γης οι αγρότες είχαν την παράδοση να κάνουν όλες τις γεωργικές τους εργασίες σύμφωνα με τις φάσεις της σελήνης, μετά από πολλά πειράματα που έκανε διαπίστωσε ότι η σελήνη επιδρά και στην κηπουρική, έτσι την ονόμασε. "Βιοδυναμική κηπουρική" Οι ξυλοκόποι της Ευρώπης και Καναδά έκοβαν τα δέντρα για ξυλεία σύμφωνα με τις φάσεις της σελήνης, ταυτόχρονα έμαθα και από τον πεθερό μου που ήταν πολύ έμπειρος στους μπολιάσεις διαφόρων δέντρων ότι και αυτός μπόλιαζε σύμφωνα με συγκεκριμένη φάση της σελήνης και ότι γη αυτό είχε μεγάλο ποσοστό επιτυχίας. μιλώντας με υπερήλικες αγρότες στην επαρχία μου επιβεβαίωσαν ότι οι πατεράδες τους εφάρμοζαν την πρακτική αυτή αλλά από τον καιρό που βρήκαν οι υβριδικοί σπόροι και τα χημικά λιπάσματα καταργήθηκε η πρακτική αυτή.
Οι δύο επιρροές που έχουμε ραπ τη σελήνη είναι η βαρύτιμη έλξη και το φως της. Η βαρύτιμη έλξη έχει νόημα σαν διαφορά βαρύτητας μεταξύ δύο σημείων γη αυτό κι έχουμε παλίρροια που είναι ροή νερού μεταξύ δύο σημείων με αρκετά μεγάλη απόσταση μεταξύ τους και δεν έχουμε παλίρροια με το αίμα που κυλάει μέσα μας. Ανάλογα δε πρέπει να επηρεάζονται και τα φυτά. Όσον αφορά το φως, με τόσο τεχνητό φωτισμό γύρω μας, έχει πανσέληνο κάθε βράδυ για όλα τα έντομα που χρησιμοποιούν τη σελήνη για να καθοδηγούνται (και γη αυτό κουτουλάνε επίμονα τις λάμπες).
ΠΡΙΝ την Νέα Σελήνη 2-3 ημέρες
-----------------------------------------------
Είναι η περίοδος που μπορούμε να :
1.Φυτεψουμε σπόρους-βολβούς-κονδύλους.
2.Φυτεψουμε έτοιμα φυτά που αγοράζουμε (ανθοφόρα-δέντρα-Θάμνους-φιντανάκια Λαχανικών κλπ)
3.Φυτεψουμε μοσχεύματα-ξεμουσκλιασμενα ριζώματα κλπ
4.Οτιδηποτε μεταφυτεύουμε
5.Μπολιασματα
6. και γενικότερα ότι εργασία έχει σχέση με την ανάπτυξη ριζών
ΜΕΤΑ την πανσέληνο 2-3 ημέρες
-----------------------------------------------
Είναι η περίοδος για :
1.Κοψιμο χορταριού.
2,Κοψιμο ζιζανίων - καθάρισμα γελαστών κλπ
3.Κλαδεμα.
4.Συγκομιδη καρπών-λουλουδιών-σπορών κλπ
5.Σκαλισμα-Βοτάνισμα
6.Ακομη και τα κομμένα κλαριά καίγονται ευκολότερα.
μια κριτική της βιοδυναμικής θεωρίας Είναι εδώ:
http://www.puyallup.wsu.edu/~Linda Chalker-Scott/Horticultural Myths_files/Myths/Biodynamic agriculture.pdf

 

Ημερολόγιο σποράς αι φυτέματος «πράσινη σαύρα στην πέτρα».

Η Σελήνη μάς εξουσιάζει

Βιοδυναμική καλλιέργεια

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ      

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΣΥΓΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ-ΣΥΝΤΡΟΦΙΚΑ ΦΥΤΑ

ΑΜΑΡΑΝΤΟΣ-AMARANTH
Ετήσιο φυτό που θέλει ζέστη για να αναπτυχτεί. Κάνει καλό στο καλαμπόκι, τα φύλλα του παρέχουν σκιά και υγρασία στη ρίζα. Φιλοξενεί αρπακτικά σκαθάρια του εδάφους. Μπορείτε να φάτε τα φρέσκα φύλλα σε σαλάτες.

ΑΝΗΘΟΣ- DILL
Βελτιώνει την αύξηση και την υγεία του λάχανου. Μην το φυτέψτε κοντά στα καρότα. Είναι ο καλύτερος φίλος για το μαρούλι. Προσελκύει hoverflies και αρπακτικές σφήκες. Αποκρούει αφίδες και άκαρια αραχνών μέχρι ενός ορισμένου βαθμού. Επίσης μπορεί να αποκρούει το έντομο της κολοκύθας (διασκορπίστε μερικά μεγάλα φύλλα άνηθου στα φυτά.) Ο άνηθος πηγαίνει καλά με τα κρεμμύδια, το λάχανο, το γλυκό καλαμπόκι και τα αγγούρια. Ο άνηθος προσελκύει το σκουλήκι της ντομάτας έτσι θα ήταν σκόπιμο να φυτευτεί κάπου μακριά τους.

ΑΠΗΓΑΝΟΣ-RUE
Καλλιεργείτε με τριαντάφυλλα, φρούτα (κυρίως σύκα), σμέουρα και λεβάντα.
Αποτρέπει αφίδες, διάφορους σκώρους, σκαθάρια ψύλλων, προνύμφη κρεμμυδιών, γυμνοσάλιαγκες, σαλιγκάρια, μύγες και ιαπωνικά σκαθάρια στα τριαντάφυλλα και τα σμέουρα. Για να γίνει αποτελεσματικότερο με τα ιαπωνικά σκαθάρια συντρίψτε μερικά φύλλα για να απελευθερώσετε τη μυρωδιά. Η μυρωδιά του απωθεί τις γάτες. Δεν καλλιεργείτε με αγγούρια, λάχανο, βασιλικό και φασκόμηλο. Μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο δέρμα.

ΑΧΙΛΛΕΙΑ Η ΧΙΛΙΟΦΥΛΛΟΣ-YARROW
Μια χούφτα φύλλα αχίλλειας που προστίθενται στο σωρό λιπάσματος επιταχύνει πραγματικά τη διαδικασία. Προσελκύει πολλά ωφέλημα έντομα όπως αρπακτικές σφήκες και πασχαλίτσες. Μπορεί να αυξήσει την περιεκτικότητα σε αιθέριο έλαιο σε βότανα όταν φυτεύονται μεταξύ τους. Είναι από τα καλύτερα και απαραίτητα φυτά στο βιολογικό περιβόλι.

ΑΨΙΘΙΑ-WORMWOOD
Κρατά τα ζώα από τον κήπο όταν φυτεύεται ως σύνορα. Ένας άριστος αποτρεπτικός παράγοντας στα περισσότερα έντομα Δεν καλλιεργείτε με μπιζέλια και φασόλια. Ένα τσάι που γίνεται για ψεκασμό από αψιθιά, θα αποκρούσει αποτελεσματικά τους ψύλλους, τους σκώρους λάχανων, τους γυμνοσάλιαγκες, τα σαλιγκάρια, τα μαύρα σκαθάρια ψύλλων. Οι δύο καλύτερες ποικιλίες για την παραγωγή του ψεκασμού εντόμων είναι τα silver king και Powis Castle. Το Powis Castle προσελκύει τις πασχαλίτσες που αναπτύσσονται και αναπαράγονται εκεί. Δεδομένου η αψιθιά παράγει ένα βοτανικό δηλητήριο μην το χρησιμοποιήστε άμεσα στις συγκομιδές τροφίμων.

ΒΑΣΙΛΙΚΟΣ-BASIL
Καλλιεργείτε μαζί με τις ντομάτες για να βελτιώσει την ανάπτυξη και τη γεύση. Ο βασιλικός απωθεί τους θρίπες τις μύγες και τα κουνούπια. Μην τον φυτέψετε κοντά σε απήγανο

ΒΟΡΑΓΚΟ-BORAGE
Καλλιεργείτε μαζί με τις ντομάτες την κολοκύθα, τις φράουλες και τα περισσότερα λαχανικά. Αποτρέπει την κάμπια της ντομάτας και τα σκουλήκια των λάχανων. Είναι από τα καλύτερα μελισσοκομικά φυτά. Προσθέτει μεταλλεύματα ιχνών στο χώμα και είναι καλή προσθήκη για την δημιουργία κομπόστας. Τα φύλλα περιέχουν την βιταμίνη C και είναι πλούσια σε ασβέστιο, το κάλιο και ορυκτά άλατα. Το μποράγκο μπορεί να ωφελήσει οποιεσδήποτε εγκαταστάσεις που αυξάνονται δίπλα μέσω της αυξανόμενης αντίστασης στα παράσιτα και την ασθένεια. Παρέχει επίσης προστασία στις περισσότερες καλλιέργειες. τη γεύση και την παραγωγή φρούτων. Φυτέψτε κοντά στις φράουλες και τις ντομάτες για να βελτιώσετε την αύξηση και την ανθεκτικότητα στις ασθένειες. Αφότου το φυτέψετε μια φορά θα πολλαπλασιαστεί μόνο του μετά εύκολα. Τα λουλούδια του μποράγκο είναι φαγώσιμα.

ΓΕΡΑΝΙ-GERANIUM
Αποκρούει τα σκουλήκια λάχανων και τα ιαπωνικά σκαθάρια. Καλλιεργείτε μαζί με α σταφύλια, τριαντάφυλλα, καλαμπόκι και λάχανο.

ΔΑΦΝΗ-BAY LEAF
Ένα φρέσκο φύλλο δάφνης σε κάθε δοχείο αποθήκευσης φασολιών ή σιταριών θα αποτρέψει τα ρυγχωτά σκαθάρια (έντομα της οικογένειας των κουρκουλιονιδών όπως ο ανθονόμος) και τους σκώρους. Τρίψτε και πασπαλίστε ξηρά φύλλα δάφνης μαζί με καυτερή πιπεριά, μέντα και τανάκητο το κοινό (αθανασία) στον κήπο ως φυσική σκόνη εντομοκτόνου. Για να απωθήσετε τις κατσαρίδες διασκορπίστε φύλλα δάφνης στις εισόδους και γύρω από το σπίτι σας.

ΔΕΝΤΡΟΛΙΒΑΝΟ-ROSEMARY
Καλλιεργείτε με λάχανο, φασόλια, καρότα και φασκόμηλο. Αποτρέπει τους σκώρους λάχανων, τα σκαθάρια φασολιών και τις μύγες καρότων. Κομμένα κλαριά μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τις μύγες των καρότων.

ΔΥΟΣΜΟΣ-MINT
Αποτρέπει τους σκώρους άσπρων λάχανων, μυρμήγκια, τρωκτικά, σκαθάρια ψύλλων, ψύλλους, αφίδες και βελτιώνει την υγεία του λάχανου και των ντοματών.
Προστατεύει ακόμα τα μέλη της οικογένειας κραμβολαχάνου. Προσελκύει hoverflies και αρπακτικές σφήκες και τους καλούς γαιοσκώληκες του εδάφους. Τέλος η μέντα (φρέσκια ή ξηρή) απωθεί τα ποντίκια.

ΗΛΙΑΝΘΟΣ-SUNFLOWERS
Η φύτευση των ηλίανθων με το καλαμπόκι λέγεται από μερικούς ότι γίνετε για να αυξήσει την παραγωγή. Αν έχετε πρόβλημα με τις αφίδες φυτέψτε μερικούς ηλίανθους εδώ και εκεί στον κήπο. Οι ηλίανθοι έλκουν πάνω τους τις αφίδες αλλά είναι τόσο σκληροί που τους προκαλούν πολύ λίγη ζημία. Οι ηλίανθοι προσελκύουν επίσης τα κολίβρια που τρώνε τις λευκές μύγες. Το άλλο κόλπο είναι ότι οι ηλίανθοι μας δείχνουν πότε πρέπει να ποτίσουμε το καλαμπόκι.

ΘΥΜΑΡΙ-THYME
Αποτρέπει τα σκουλήκια λάχανων. Το θυμάρι είναι ένα θαυμάσιο υλικό για εδαφοκάλυψη. Το θυμάρι είναι εύκολο να προέλθει από τους σπόρους ή τα μοσχεύματα. Οι παλαιότερες ξύλινες εγκαταστάσεις πρέπει να διαιρεθούν την άνοιξη.
Το αιθέριο έλαιο θυμαριού, και ιδιαίτερα η καρβακρόλη, περιορίζει την αλτερναρίωση, τη σήψη των καρπών και την κορυφοξήρα στα εσπεριδοειδή.

ΚΑΤΙΦΕΣ/ΚΑΛΕΝΤΟΥΛΑ-MARIGOLDS: (Calendula)
Από τα καλύτερα αποτρεπτικά φυτά ενάντια στα παράσιτα. Κρατά το χώμα χωρίς κακά νηματώδετα και αποθαρρύνει πολλά έντομα. Καλλιεργείστε το σε όλο τον κήπο. Οι καλέντουλες που επιλέγετε για φυτοπροστασία πρέπει να είναι συγκεκριμένες ποικιλίες όπως η γαλλικη Marigold (patula Τ.) και η μεξικάνικη (minuta Τ.). Οι λευκές μύγες μισούν την μυρωδιά του κατιφέ. Το αρνητικό είναι ότι οι καλέντουλες προσελκύουν τα ακάρια και γυμνοσάλιαγκες.
H συγκαλλιέργεια του κατιφέ με ελιά περιορίζει σε σημαντικό βαθμό τη βερτιτσιλλίωση.

ΚΟΛΙΑΝΤΡΟ-CORIANDER
Αποκρούει τις αφίδες, τα άκαρια αραχνών και τα σκαθάρια των πατατών. Ένα τσάι από αυτό μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως ψεκασμός για τα άκαρια αραχνών. Καλλιεργείτε μαζί με το γλυκάνισο.

ΛΕΒΑΝΤΑ-LAVENDER
Αποκρούει τους ψύλλους και τους σκώρους. Τα λουλούδια της λεβάντας τρέφουν με νέκταρ πολλά ευεργετικά έντομα. Προστατεύσουν τις κοντινές καλλιέργειες από τις λευκές μύγες και τα έντομα και τα οπωροφόρα δέντρα από τα σκουλήκια. Ξηρά κλαδάκια αποκρούουν τους σκώρους. Φυτέψτε το χειμώνα από μοσχεύματα.

ΜΑΙΝΤΑΝΟΣ-PARSLEY
Καλλιεργείτε με ντομάτα, καρότο, κρεμμύδια, σπαράγγι και τριαντάφυλλα. Ψεκάστε τα φύλλα στις ντομάτες, και το σπαράγγι. Χρήση ως τσάι για να αποκρούσει τους κανθάρους σπαραγγιού. Προσελκύει hoverflies. Αφήστε μερικά να για σπόρο για να προσελκύσει τις μικροσκοπικές παρασιτικές σφήκες και hoverflies. Ο μαϊντανός αυξάνει το άρωμα των τριαντάφυλλων όταν φυτεύονται γύρω από τη βάση τους. Δεν καλλιεργείται με μέντα.

ΜΑΤΖΟΥΡΑΝΑ-MARJORAM
Σαν συντροφικό φυτό καλυτερεύει την γεύση των λαχανικών και των βοτάνων. Η γλυκιά ματζουράνα είναι το καλύτερο είδος.

ΜΕΛΙΣΣΟΧΟΡΤΟ-LEMON BALM
Ψεκάστε σε όλο τον κήπο για να αποτρέψετε πολλά ζωύφια και κυρίως της κολοκύθας. Το μελισσόχορτο έχει ενώσεις citronella για αυτό συντρίψτε και τρίψτε τα φύλλα στο δέρμα σας για να κρατήσετε τα κουνούπια μακριά.

ΜΕΝΤΑ Η ΠΙΠΕΡΑΤΗ-PEPPERMINT
Αποκρούει τους σκώρους άσπρων λάχανων, αφίδες και σκαθάρους ψύλλων. Είναι η μενθόλη το συστατικό που έχει η μέντα που ενεργεί ως απωθητική ουσία εντόμων. Οι μέλισσες και άλλοι καλά έντομα την λατρεύουν.

ΝΕΡΟΚΑΡΔΑΜΟ-NASTURTIUMS
Καλλιεργείστε ως εμπόδιο γύρω από τις ντομάτες, ραδίκια, λάχανο, αγγούρια, και κάτω από τα οπορωφόρα δέντρα. Αποτρέπει τριχωτές αφίδες, λευκές μύγες, ζωύφια κολοκύθας, σκαθάρια αγγουριών και άλλα παράσιτα της οικογένειας κολοκυθών. Μεγάλη συγκομιδή παγίδων για τα aphids (και κυρίως τις μαύρες αφίδες) που προσελκύει, ειδικά οι κίτρινες ποικιλίες ανθίσματος. Συμπαθεί το φτωχό χώμα με τη χαμηλή υγρασία και κανένα λίπασμα. Είναι η πρακτική μερικών καλλιεργητών φρούτων να φυτεύουν νεροκάρδαμο κάθε έτος στη ζώνη ρίζας των οπωροφόρων δέντρων, κάτι το οποίο επιτρέπει στα δέντρα να απορροφούν την πικάντικη μυρωδιά του και να αποκρούουν τα ζωύφια. Οι μελέτες λένε ότι είναι από τα καλύτερα φυτά στην προσέλκυση των αρπακτικών εντόμων. Δεν έχει καμία επίδραση στη γεύση των φρούτων. Μια καλή ποικιλία για καλλιέργεια είναι η Αλάσκα που έχει ελκυστικά πράσινα και άσπρα διαφοροποιημένα φύλλα. Τα φύλλα, τα λουλούδια και οι σπόροι είναι όλα φαγώσιμα και θαυμάσια στις σαλάτες

ΝΤΑΛΙΑ-DAHLIA
Αυτά τα όμορφα μεγάλα λουλούδια αποκρούουν τους νηματώδεις του εδάφους.

ΠΕΤΟΥΝΙΑ-PETUNIA
Καλλιεργείτε με ντομάτες αλλά φυτεύεται παντού. Αποκρούουν το σκαθάρι σπαραγγιού, τα τζιτζίκια, ορισμένες αφίδες, σκουλήκια ντοματών, μεξικάνικα σκαθάρια φασολιών και γενικά παράσιτα κήπων. Τα φύλλα μπορούν να χρησιμοποιηθούν σε ένα τσάι για να κάνουν έναν ισχυρό σπρέι για ψεκασμό ζωυφίων.

ΡΙΓΑΝΗ-OREGANO
Κάνει καλό σε όλες τις καλλιέργειες και κυρίως στο λάχανο. Φυτέψτε κοντά στο μπρόκολο, το λάχανο και το κουνουπίδι για να αποκρούσετε την πεταλούδα λάχανων και στα αγγούρια για να αποκρούσει το σκαθάρι των αγγουριών. Επίσης ωφελεί τα σταφύλια.

ΣΑΜΠΟΥΓΚΟΣ-ELDERBERRY
Ένας ψεκασμός με τα φύλλα μπορεί να χρησιμοποιηθεί ενάντια στις αφίδες, τη μύγα της ρίζας των καρότων, τα σκαθάρια αγγουριών και τα σκουλήκια των ροδακινιών. Τα κλαδιά και τα φύλλα αποτρέπουν τους τυφλοπόντικες. Τα φύλλα του που προστίθενται στο σωρό κομπόστας, επιταχύνουν τη διαδικασία αποσύνθεσης.

ΣΕΛΙΝΟ-CELERY
Καλλιεργείτε με φασόλι, οικογένεια λάχανων, πράσο, κρεμμύδι, σπανάκι και ντομάτα.
Δεν καλλιεργείτε με καλαμπόκι

ΣΚΟΡΔΟ-GARLIC
Καλλιεργείστε το κοντά στα τριαντάφυλλα για να καταπολεμήστε τις αφίδες. Συσσωρεύει το θείο: ένα φυσικό μυκητοκτόνο που θα βοηθήσει στον κήπο με την πρόληψη ασθενειών.. Αμύνεται στις προσβολές από λεπιδόπτερα, σκώρους, τα ιαπωνικά σκαθάρια, τις προνύμφες των ριζών, τα σαλιγκάρια, και τη μύγα της ρίζας των καρότων. Οι ψεκασμοί σκόρδου έχουν παρατηρηθεί ότι αποκρούουν και σκοτώνουν λευκές μύγες, αφίδες και κατατρώνε τους μύκητες με μια συγκέντρωση 6-8%! Επίσης η χρήση του είναι ασφαλής και στις ορχιδέες.

ΤΖΙΝΙΑ-ZINNIA
Τα όμορφα τζίνια προσελκύουν τα κολίβρια που τρώνε λευκές μύγες. Οι παστέλ ποικιλίες μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως συγκομιδή παγίδων για τους ιαπωνικά σκαθάρια. Όλα τα τζίνια προσελκύουν τις μέλισσες και άλλα έντομα επικοντιστές.

ΤΣΟΥΚΝΙΔΑ-NETTLES
Τα λουλούδια προσελκύουν τις μέλισσες. Οι ψεκασμοί που γίνονται με αυτήν είναι πλούσιοι σε ασβέστιο και πυρίτιο. Δυναμώνει τα φυτά και βελτιώνει την γεύση και την ανθεκτικότητα στις ασθένειες τους. Αφήνοντας το μίγμα για να σαπίσει, κάνει έπειτα μια άριστη υγρή τροφή για τα φυτά.

ΥΣΣΩΠΟΣ-HYSSOP
Καλλιεργείτε με αμπέλι και το λάχανο, αποτρέποντας τους σκώρους λάχανων και τα σκαθάρια των ψύλλων. Ο ήσσωπος είναι το πρώτο φυτό στην προτίμηση των μελισσών και για αυτό μερικοί μελισσοπαραγωγοί τρίβουν την κυψέλη με αυτό το για να ενθαρρύνουν τις μέλισσες για να μένουν στο σπίτι τους. Δεν καλλιεργείτε με ραπανάκια.

ΦΑΣΚΟΜΗΛΟ-SAGE
Καλλιεργείτε με το μπρόκολο, το κουνουπίδι, το δεντρολίβανο, το λάχανο, και τα καρότα για να αποτρέψει τους σκώρους λάχανων, τα σκαθάρια, τα μαύρα σκαθάρια ψύλλων και τη μύγα του καρότου. Δεν καλλιεργείτε με αγγούρια, κρεμμύδια και απήγανο. Τα λουλούδια είναι πολύ όμορφα και προσελκύουν πολλά ευεργετικά έντομα.

ΦΛΥΣΚΟΥΝΙ-PENNYROYAL
Αποκρούει τους ψύλλους. Τα φύλλα όταν συντριμμένος και τριμμένος επάνω στο δέρμα σας θα αποκρούει τα ψύλλους, τις μύγες, τις σκνίπες, τα κουνούπια και τα τσιμπούρια. Προειδοποίηση: Το φλυσκούνι είναι ιδιαίτερα τοξικό στις γάτες.

ΧΑΜΟΜΗΛΙ-CHAMOMILE, GERMAN
Βελτιώνει τη γεύση των λάχανων, των αγγουριών και των κρεμμυδιών. Προσελκύει hoverflies και αρπακτικές σφήκες. Συσσωρεύει το ασβέστιο, το κάλιο και το θείο, επιστρέφοντας τους αργότερα στο χώμα. Αυξάνει τα αιθέρια έλαια στα βότανα. Είναι ετήσιο φυτό και συμπαθεί τον πλήρη ήλιο. Αφότου το φυτέψετε μια φορά θα πολλαπλασιαστεί μόνο του μετά εύκολα σε όλους τους τύπους εδάφους Το χαμομήλι θεωρείται τονωτικό για ότι καλλιεργείτε.   

Συγκαλλιέργεια: Τι κάνει ο κατιφές με την ντομάτα;

ΚΟΡΥΦΗ

Φρέσκα λαχανικά από τον κήπο και το... μπαλκόνι μας ΑΡΓΥΡΩ ΛΥΤΡΑ

Τα διατροφικά σκάνδαλα και ο φόβος των φυτοφαρμάκων έχουν στρέψει νοικοκυριά στις πόλεις στην κατανάλωση κηπευτικών ιδίας παραγωγής

Οικολογικά, φρέσκα λαχανικά από το μπαλκόνι σου στην κατσαρόλα σου. Η παραγωγή κηπευτικών στις αυλές ή ακόμα και στις βεράντες των σπιτιών της πόλης αποτελεί πλέον μια σύγχρονη τάση σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες. Η ανασφάλεια που έχουν προκαλέσει στο καταναλωτικό κοινό τα επαναλαμβανόμενα διατροφικά σκάνδαλα καθώς και η γενικότερη ευαισθητοποίηση στο οικολογικό πρόβλημα έχει στρέψει πολλά αστικά νοικοκυριά στην κατανάλωση αγαθών ιδίας παραγωγής.

Οπως μας πληροφορεί ο κ. Νίκος Θυμάκης, γεωπόνος - σύμβουλος πρασίνου και επιστημονικός υπεύθυνος στην Ανθοκομική Εκθεση Κηφισιάς, η τάση αυτή είναι γνωστή με τους αγγλικούς όρους «kitchen gardening», αν πρόκειται για μπαλκόνι, που θα μπορούσε να αποδοθεί στα ελληνικά ως «κηπουρική κουζίνας» ή «edible garden», αν πρόκειται για κήπο, που σημαίνει «φαγώσιμος κήπος».

«Ο edible garden είναι τρέχουσα τάση στη Βρετανία, στην Αυστρία, στη Γερμανία», λέει ο κ. Θυμάκης και εξηγεί την ιστορική προέλευση της συνήθειας αυτής: «Κατά τη διάρκεια του Β Παγκοσμίου Πολέμου στην Αυστρία και στη Γερμανία παραχωρούσε το κράτος μια έκταση 15 - 20 τετραγωνικών μέτρων σε κάθε οικογένεια για να αντιμετωπιστεί η πείνα στα αστικά κέντρα. Στη συνέχεια η συνήθεια επεκτάθηκε στη Βρετανία. Λόγω της εποχής, όλοι αυτοί οι κήποι καλλιεργούνταν με οικολογικά λιπάσματα. Μετά τον πόλεμο, έμεινε το "κατοχικό σύνδρομο", η ίδια συνήθεια μεταφέρθηκε στο σπίτι. Πολλές οικογένειες, στις ίδιες χώρες, ανεξαρτήτως κοινωνικής τάξεως και μεγέθους κήπου καλλιεργούν οικολογικά στο σπίτι τους.

Ενα ανάλογο σύστημα ίσχυε και ισχύει μέχρι σήμερα και στις χώρες της πρώην Σοβιετικής Ενωσης όπου παραχωρούνται στις οικογένειες έναντι φτηνού ενοικίου μικρές εκτάσεις γης στον περιαστικό χώρο».

Με το πέρασμα του χρόνου, δεν εγκαταλείπεται ο edible garden, αντιθέτως επεκτείνεται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες αλλά και στις ΗΠΑ. Η έντονη αστικοποίηση είχε επίσης ως αποτέλεσμα να μεταφέρεται μια πατροπαράδοτη συνήθεια του χωριού στην πόλη».

Οπως εξηγεί ο κ. Θυμάκης, ο «φαγώσιμος κήπος» έπαψε να είναι το υπ αριθμόν ένα ζητούμενο για τις γενιές του 70 και του 80 καθώς οι κοινωνικοί στόχοι είχαν πλέον μετατοπιστεί από τον βιοπορισμό στον πλουτισμό. Η τότε επικρατούσα τάση στους κήπους ήταν τα καλλωπιστικά και κηποτεχνικά φυτά, τα λουλούδια.

Αναγκαιότητα
Σήμερα, η επιστροφή στις... αγροτικές μας ρίζες προβάλλει πλέον όχι ως μόδα αλλά ως αναγκαιότητα μπροστά στην αγωνία για την ποιότητα της διατροφής και της ζωής μας. «Από το 90 και μετά αρχίζει να αναπτύσσεται η ανάγκη να ξεφύγουμε από τα χημικά και την επιβάρυνση του περιβάλλοντος. Σε αυτό το πλαίσιο άρχισαν να βαφτίζονται οι παλιές συνήθειες ως σύγχρονες οικολογικές τάσεις, προκειμένου να ευαισθητοποιηθεί το καταναλωτικό κοινό των προηγούμενων δεκαετιών που ήταν αδιάφορο για τα ζητήματα αυτά».

Στην Αθήνα και άλλες μεγάλες ελληνικές πόλεις η δημιουργία λαχανόκηπου διαρκώς επεκτείνεται. Πολλοί διατηρούν περιβόλι, κυρίως σε γειτονιές γύρω από το κέντρο, είτε μεταφέροντας στην πόλη όσα έχουν μάθει στον τόπο καταγωγής τους είτε ξεκινώντας με διάβασμα και πειραματισμούς είτε απευθυνόμενοι σε ειδικούς. Οπως λένε οι ίδιοι, πρόκειται για μια πολύ ευχάριστη ενασχόληση με την οποία κάνουν εξοικονόμηση χρήματος αλλά κυρίως βάζουν φρέσκα και αγνά προϊόντα στην κουζίνα τους.

ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΑΠΟ ΕΙΔΙΚΟΥΣ
Εύκολη η δημιουργία μιας μικρής οικιακής καλλιέργειας ακόμη και σε μια ζαρντινιέρα

Οι ειδικοί ενθαρρύνουν τον καθένα μας να φτιάξει έναν μικρό λαχανόκηπο στο σπίτι του. Σύμφωνα με τον κ. Θυμάκη. «Είναι μια ωραία ενασχόληση αλλά και κάτι χρήσιμο για την κουζίνα και διδακτικό για τη νέα γενιά. Είναι αλλιώς να μεγαλώνει ένα παιδί μυρίζοντας βασιλικό και ρίγανη και αλλιώς να έχει εικόνες μόνο από φίκους και σεφλέρες». Ο ίδιος τονίζει ότι και το αισθητικό αποτέλεσμα ενός περιβολιού είναι πολύ ικανοποιητικό.

Για τη δημιουργία ενός μικρού λαχανόκηπου δεν απαιτούνται πολλά πράγματα. Ο καθένας μπορεί να βάλει ακόμα και σε μια ζαρτινιέρα στο μπαλκόνι του κάποια φυτά και με λίγη φροντίδα να αποκτήσει προϊόντα δικής του παραγωγής.

«Πολύ κοινά και εύκολα στην καλλιέργειά τους είναι οι πιπεριές, τα κρεμμύδια, τα μαρούλια, καθώς επίσης ο άνηθος, το σέλινο και ο μαϊντανός, τα οποία μπορεί να τα βάλεις και σε ζαρντινιέρα. Πολλοί βάζουν και ρόκα. Τα πιο δημοφιλή φυτά πάντως είναι τα αρωματικά, που είναι και εύκολα στη συντήρηση», λέει ο κ. Θυμάκης.

Ο ίδιος δίνει απλές συμβουλές στους νέους εραστές της οικιακής καλλιέργειας λαχανικών μέσα από το βιβλίο «Κήπος και Βεράντα» που έχει συγγράψει μαζί με τον Ταξιάρχη Ανδριτσόπουλο.

Σύμφωνα με τον κ. Θυμάκη, «Ένας κήπος για να θεωρηθεί οικολογικός («organic garden») πρέπει υποχρεωτικά να έχει κηπευτικά και αρωματικά φυτά.

Ο κήπος πρέπει να έχει και χρώμα και άρωμα. Το άρωμα είναι πολύ βασικό στη ζωή μας στο αστικό περιβάλλον. Προσελκύει το ζουζούνι το οποίο πρέπει να έρθει στο φυτό για να γίνει η ιερή πράξη της επικονίασης. Σημαντικό μέρος για έναν ολοκληρωμένο κήπο είναι και τα καρποφόρα δέντρα, μια λεμονιά, μια συκιά».

Επισημαίνει ακόμη ότι θα πρέπει να χρησιμοποιούνται οικολογικά σκευάσματα και γενικά οικολογικοί τρόποι αντιμετώπισης των προβλημάτων, όπως ο χούμους (οργανικό βελτιωτικό εδάφους) και κομπόστ (αποσυντιθέμενο φυτικό υλικό το οποίο είναι δυνατόν να παρασκευάζεται και οικιακά με εύκολο τρόπο), υδατοδιαλυτών βιολογικών λιπασμάτων καθώς και αρπαχτικών εντόμων για την αντιμετώπιση επιζήμιων εχθρών.

Οπως λέει, τα φυτά θα πρέπει να τοποθετούνται ανάλογα με τις ενδεδειγμένες αποστάσεις φύτευσης, όπως είναι και στον αγρό: «Για παράδειγμα σε μια ζαρντινιέρα μήκους ενός μέτρου μπορούμε να βάλουμε δυο φυτά ντομάτας ή τρία κεφάλια μαρούλια ή πέντε αρωματικά φυτά, μια λεβάντα, ένα δενδρολίβανο, ένα θυμάρι, μια ρίγανη ένα δίκταμο». Τα κηπευτικά μπορούμε να τα προμηθευτούμε μικρά από φυτώριο ή να τα σπείρουμε. «Αν σπείρουμε πρέπει να διαχωρίσουμε τα φυτά όταν σκάσουν τα δύο πρώτα φύλλα ώστε να μην πνίξει το ένα φυτό το άλλο», σημειώνει.

Οι επιλογές των φυτών είναι προσωπικές αν και υπάρχουν και κάποια κριτήρια ευδοκίμησης ανάλογα με τις συνθήκες που επικρατούν στο σημείο φύτευσης. Τα σημαντικότερα από αυτά είναι η διάρκεια ηλιοφάνειας, ο διαθέσιμος χώρος, η έκθεση στον άνεμο, η διαθεσιμότητα καλής ποιότητας νερού.

ΑΝΔΡΟΜΑΧΗ ΜΑΡΑΜΠΟΤΟΥ
Διατηρεί περιβόλι μέσα στο Χαλάνδρι

Για την κυρία Ανδρομάχη Μαραμπότου, ο λαχανόκηπος είναι αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητας της. Δύσκολα θα μπορούσε να διανοηθεί τη ζωή της χωρίς το περιβόλι της. Η καταγωγή της είναι από αγροτική περιοχή, τα Φίλια Καρδίτσας. Από το 1972 που παντρεύτηκε και εγκαταστάθηκε στην Αθήνα, η οικογένειά της τρώει τα κηπευτικά που παράγει στην οδό Ηρακλείτου στο Πάτημα Χαλανδρίου σε μια έκταση 80 τ.μ . «Προτιμώ να βάζω κήπο παρά γκαζόν», λέει ενώ στην υποθετική ερώτηση τι θα έκανε αν ήταν υποχρεωμένη να χαλάσει το περιβόλι της, ξεσπαθώνει: «Γιατί να χαλάσω το περιβόλι μου;»

Μολονότι για αρκετά χρόνια ζούσε στο κέντρο της Αθήνας, καλλιεργούσε τα κηπευτικά της στο οικόπεδο που τώρα βρίσκεται το σπίτι της.

Η κυρία Ανδρομάχη δεν ξεμένει από λαχανικά κατά τη διάρκεια όλου του χρόνου. Αυτή την εποχή κόβει από τον κήπο της λάχανα, μαρούλια, σαλάτες, λαχανάκια Βρυξελλών, ιταλικά χόρτα και σέσκουλα ενώ το καλοκαίρι το πιάτο της οικογένειας γεμίζει με ντομάτες, μελιτζάνες, πιπεριές, κολοκύθια. Ο μαϊντανός, το σέλινο κι ο δυόσμος μπαίνουνε στην κατσαρόλα της κυρίας Ανδρομάχης κατευθείαν από την αυλή της. Το μικρό της περιβόλι τροφοδοτεί την οικογένεια της, την οικογένεια της κόρης της και της αδελφής της αλλά και η γειτονιά. «Το καλοκαίρι φάγαμε φρέσκο κολοκύθι και τώρα έχω και στον καταψύκτη για να φτιάξω τις πίτες μου.

Μέχρι πριν από λίγο καιρό έτρωγε κολοκυθοανθούς από τον κήπο μου όλη η γειτονιά», λέει η κυρία Ανδρομάχη, ενώ επισημαίνει ότι μολονότι ο λαχανόκηπος δεν καλύπτει το 100% των οικιακών αναγκών, είναι λίγες οι φορές που καταφεύγει στην αγορά ζαρζαβατικών και κυρίως φρούτων. Οπως εκτιμά, μπορεί να γλιτώνει και 100 ευρώ τον μήνα από την αγορά προϊόντων μαναβικής. «Χόρτα δεν αγοράζω αυτή την εποχή. Τα βλίτα τα κόβεις και ξαναγίνονται. Είναι και οικονομία για την οικογένεια αλλά πάνω από όλα ξέρεις τι τρως. Εγώ δεν βάζω ούτε λίπασμα ούτε τίποτα, μόνο κοπριά. Κι αν αρρωστήσουν τα ξεριζώνω και βάζω άλλα», λέει.

ΝΙΚΗΤΑΣ ΚΑΤΣΟΥΡΑΝΗΣ
«Δεν βάζω φάρμακα, είναι όλα οικολογικά»

«Κάθομαι το καλοκαίρι κάτω από την κληματαριά μου, διαβάζω την εφημερίδα μου, πίνω τον καφέ μου, ασχολούμαι και με τον κήπο μου. Ερχονται οι φίλοι μου και μου λένε "πάλι στον κήπο είσαι"; Κάθονται κι εκείνοι, πίνουμε κανένα κρασάκι, κανένα τσιπουράκι, κόβουμε και από τον κήπο και τρώμε ό,τι θέλουμε και περνάμε ωραία».

Το περιβόλι είναι το μεράκι του κυρίου Νικήτα Κατσουράκη από τα παιδικά του χρόνια. Στο σπίτι του, στην οδό Γαρηττού στην Αγία Παρασκευή, καλλιεργεί ο ίδιος τα κηπευτικά του από το 1973, ωστόσο ο ίδιος λαχανόκηπος έχει θρέψει και την προηγούμενη γενιά καθώς ο κύριος Νικήτας τον βρήκε από τον πεθερό του, που τον είχε φτιάξει πριν από το 1960. Οπως λέει, αν αναγκαστεί στο μέλλον να γκρεμίσει τη μονοκατοικία για να εξασφαλίσει αυτόνομη στέγη για τα παιδιά του σε διαμερίσματα, θα λυπηθεί που θα χάσει το περιβόλι του αλλά θα φροντίσει και πάλι να κρατήσει λίγο χώρο για τα κηπευτικά αλλά και να φτιάχνει τους κήπους των φίλων του. «Είμαι από τη Ρόδο. Είχα μάθει από τη μάνα μου και τον πατέρα μου. Από τριών χρονών είμαι μέσα στους κήπους», λέει ο κύριος Νικήτας. Τον τελευταίο 1,5 χρόνο είναι συνταξιούχος αλλά και όσο εργαζόταν δεν ξέχναγε ποτέ το περιβόλι του. «Εχει και κούραση γιατί έχει πολλές δουλειές, δεν είναι μόνο το πότισμα. Οταν δεν βάζεις φάρμακα, πρέπει, για παράδειγμα, να βγάζεις τα άγρια χορτάρια γιατί αλλιώς πνίγουν τα κηπευτικά. Τώρα δεν δουλεύω, έχω χρόνο και το περιβόλι έχει καλύτερη απόδοση. Παλιά ασχολιόμουν τα σαββατοκύριακα και τα απογεύματα μετά τη δουλειά». Ο κήπος του κυρίου Νικήτα «ταϊζει» τον ίδιο και την οικογένειά του, την οικογένεια της μιας του κόρης, όλη τη γειτονιά και τους φίλους. Ο κύριος Νικήτας έχει βοηθό του τον εγγονό του που είναι μόνο 3,5 χρονών. «Ερχεται τα ανακατεύει όλα, αλλά βοηθάει κιόλας», λέει.

Από τον κήπο της οικογένειας, τον χειμώνα δεν λείπουν τα μαρούλια, τα κρεμμυδάκια, τα λάχανα, τα μπρόκολα, τα πράσα, οι αγκινάρες, τα ραπανάκια, οι κολοκύθες, τα ήμερα ραδίκια, οι ζοχοί, οι πατάτες καθώς και ο μαϊντανός, το σέλινο, ο δυόσμος. Στην πίτα της κυρίας Δήμητρας, της γυναίκας του, μπαίνουν πάντα φρέσκα αρωματικά χορταρικά, όπως οι παπαρούνες, οι καυκαλήθρες, ο άνηθος, τα μυρώνια κ.ά.

Το καλοκαίρι η οικογένεια παίρνει από τον κήπο της ντομάτες, πιπεριές, μελιτζάνες, κολοκυθάκια, αλμυρήθρες, φασολάκια.

«Τα ποτίζω από γεώτρηση όχι με νερό της βρύσης, είναι όλα οικολογικά. Δεν βάζω φάρμακα ή λιπάσματα. Τους βάζω μόνο κοπριά από τις κότες μου και τον πολτό που φτιάχνω από τα ξερά χόρτα που τα ανακατεύω με το χώμα».

Τα καρποφόρα δέντρα συμπληρώνουν ιδανικά τον κήπο του κυρίου Νικήτα. Πέντε ροδιές, δυο μουσμουλιές, δυο ελιές, μια ροδακινιά, μια πορτοκαλιά και μια μανταρινιά και μια ήμερη βατομουριά κάνουν την οικογένεια Κατσουράκη σπάνιους επισκέπτες του μανάβη.

«Πάμε και στον μανάβη για να πάρουμε ό,τι δεν έχουμε. Η πατάτα όμως η δική μου με του εμπορίου είναι η μέρα με τη νύχτα», λέει.

«Είναι πολύ σημαντικό να τρώνε πάντα τα παιδιά σου φρέσκα πράγματα. Εχω πάντα από όλα. Το καλοκαίρι που κάνουμε τα γεμιστά τα βάζω όλα από τον κήπο μου. Εγώ έτσι έχω συνηθίσει από παιδί που φύτευε ο πατέρας μου κι έτσι έχουμε μάθει και τα παιδιά μας. Είναι άλλο να το ζεις, άλλο να στο λέω», λέει και η σύζυγός του, η κυρία Δήμητρα.

ΤΙ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΦΥΤΕΨΟΥΜΕ ΚΑΙ ΠΟΥ
Ηλιαζόμενη θέση (τουλάχιστον 6 ώρες έκθεση στον ήλιο κατά μέσο όρο την άνοιξη, π.χ. ταράτσα, κήπος ανατολικός, βεράντα ανατολική): όλα τα κηπευτικά π.χ. ντομάτα, μελιτζάνα, μαρούλι, κρεμμύδι -με την προϋπόθεση ότι δεν έχει ισχυρό άνεμο- και όλα τα αρωματικά φυτά.

Σκιερή θέση (λιγότερες από 4 ώρες ηλιοφάνεια την άνοιξη κατά μέσο όρο π.χ. αίθριο ανάμεσα σε δυο πολυκατοικίες, κήπος πίσω από το σπίτι, μπαλκόνι κάτω από πλατύφυλλα δένδρα): βολβούς όπως κρεμμύδια, καρότα, ραπανάκια και αρωματικά όπως δυόσμος, μέντα.

ΧΡΟΝΟΣ ΚΑΙ ΤΡΟΠΟΣ ΣΠΟΡΑΣ
Τα λαχανικά που έχουν πολύ μικρούς σπόρους σπέρνονται στα πεταχτά, αφού ο σπόρος ανακατευτεί με άμμο (π.χ. σπανάκι, μαρούλι). Οσα έχουν ευμεγέθεις σπόρους, τοποθετούνται σε γραμμές και σκεπάζονται ελαφρά. Στη συνέχεια πρέπει να συμπιέζονται με ένα σανίδι και να ποτίζονται χωρίς πίεση από χαμηλά.

Ιανουάριος - Φεβρουάριος σε ανοιχτό χώρο: Καρότο, πράσο, μαρούλι, σέσκουλα, σπανάκι, μπιζέλια, φάβα.

Ιανουάριος - Φεβρουάριος σε προστατευμένα σπορεία: Μελιτζάνες, πιπεριές, ντομάτες, σέλινο, βασιλικός, κουνουπίδι.

Μάρτιος - Απρίλιος σε προστατευμένο σπορείο αν το επιβάλλουν οι καιρικές συνθήκες: Ντομάτα, κολοκύθι, αγγούρι, μαϊντανός, πιπεριά, μελιτζάνα, πράσο, καρότο.

Μάιος - Ιούνιος: Αγγούρι, καρότο, κολοκύθα, κολοκυθάκια, μελιτζάνες, πιπεριές.

Ιούλιος - Αύγουστος: Σπανάκι, λάχανο, παντζάρι, καρότο, ρόκα, ραδίκι, μαϊντανό.

Σεπτέμβριος - Οκτώβριος σε προστατευμένο σπορείο αν επιβάλλεται από τις καιρικές συνθήκες: ραδίκι, ρόκα, σπανάκι, σκόρδα, μαρούλι, μαϊντανό.

Νοέμβριος - Δεκέμβριος σε προστατευμένο σπορείο: μπιζέλια, ρεβίθια, σπανάκι.

ΠΕΡΙΟΔΟΙ ΦΥΤΕΥΣΗΣ

Σκόρδα, πράσινα κρεμμυδάκια: Ιανουάριος - Φεβρουάριος

Ντομάτα, κολοκύθι, αγγούρι, μαϊντανός, πιπεριά, μελιτζάνα, πράσο, καρότο: Μάρτιος - Απρίλιος.

 

Πώς θα οργανώσετε ένα μικρό κήπο κουζίνας

Συνταγή για χωριάτικη από... το μπαλκόνι Μια γλάστρα, χώμα, σπόροι και μπόλικο... μεράκι αρκούν για να αποκτήσετε και εσείς τον δικό σας λαχανόκηπο. Σε περίπου ενάμιση μήνα έρχεται και η πρώτη σοδειά

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ                 ΑΝΑΚΥΚΛΩΣΗ
Πώς τα αποφάγια μας γίνονται... λίπασμα Της ΒΑΝΝΑΣ ΜΑΡΚΕΤΑΚΗ

Στην Ευρωπαϊκή Eνωση, πετάμε όλο και περισσότερα απορρίμματα κάθε χρόνο. Μεταξύ 1995 και 1998, η ποσότητα των σκουπιδιών που δημιουργήσαμε αυξήθηκε κατά 15%. Εάν συνεχίσουμε με τους ίδιους ρυθμούς παραγωγής απορριμμάτων, έως το 2020, θα πετάμε πιθανώς 45% περισσότερα σκουπίδια από το 1995. Στην Ελλάδα, μόνο στο ΧΥΤΑ (Χώρος Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων) Aνω Λιοσίων καταλήγουν καθημερινά 5.500 τόνοι απορριμμάτων, ενώ τα προγράμματα ανακύκλωσης έχουν καθυστερήσει δραματικά σε όλη τη χώρα.

 

Τα τσόφλια των αυγών, η υπόλοιπη σαλάτα, τα χόρτα που περίσσεψαν από το τραπέζι σας, και το κατακάθι του καφέ μπορούν εύκολα να γίνουν κομπόστ για τα φυτά σας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει εκδώσει οδηγία (31/1999) όπου καθορίζει πως τα οργανικά στοιχεία των απορριμμάτων μας πρέπει να πηγαίνουν για κομποστοποίηση χωρίς να καθορίζει τον τρόπο και τη μέθοδο της κομποστοποίησης που πρέπει να επιλεγεί.

Εδώ θα πρέπει να επισημάνουμε σε όσους ο όρος «κομποστοποίηση» φαντάζει άγνωστη λέξη πως προέρχεται από τη λέξη κομπόστ, το φυτικό «λίπασμα» δηλαδή, που παράγεται από την αποσύνθεση των οργανικών υλικών όπως φύλλα, κλαδιά, φρούτα, λαχανικά και άλλα υπολείμματα κουζίνας. Το κομπόστ μπορεί να έχει πολύ καλά ποιοτικά χαρακτηριστικά και μπορεί να χρησιμοποιηθεί για κάθε είδους καλλιέργεια. Η χώρα μας με Κοινή Υπουργική Απόφαση (ΚΥΑ 29407/3508/16-12-2002) εναρμονίστηκε με την κοινοτική οδηγία θέτοντας ως ποσοτικούς στόχους τη μείωση στα βιοαποικοδομήσιμα απόβλητα κατά 25%, 50% και 65%, σε σχέση με το 1995, μέχρι το 2010, το 2013 και το 2020 αντίστοιχα.

Οι μέθοδοι - τεχνικές κομποστοποίησης

Για να επιτευχθεί ο στόχος αυτός θα πρέπει να επιλεγεί μία από τις τρεις μεθόδους - τεχνικές κομποστοποίησης. Η μία τεχνική αφορά στη δημιουργία εργοστασίων μεγάλου μηχανικού διαχωρισμού με συνεπαγόμενο τεράστιο κόστος. Στην Ελλάδα δημιουργήθηκαν δύο εργοστάσια κομποστοποίησης, ένα στα Aνω Λιόσια και ένα στην Καλαμάτα. Το πρώτο των Aνω Λιοσίων δεν κατάφερε να λειτουργήσει ποτέ και δουλεύει ακόμη πιλοτικά παράγοντας μέτρια ποιότητα κομπόστ, ενώ της Καλαμάτας, όπου λειτούργησε με διακοπές και προβλήματα λειτουργίας από το 1999 έχει παράγει μόνο 1 κιλό κομπόστ!

Η δεύτερη τεχνική κομποστοποίησης είναι η διαλογή στην πηγή. Κατά τη μέθοδο αυτή τοποθετείται ένας ξεχωριστός κάδος δίπλα στους συμβατικούς, το κάθε νοικοκυριό ξεδιαλέγει τα οργανικά στην κουζίνα του και τα τοποθετεί στον ξεχωριστό αυτό κάδο όπου στη συνέχεια ειδικό όχημα περισυλλέγει τα σκουπίδια και τα πηγαίνει στην ειδική μονάδα. Ο βασικός λόγος αποτυχίας της μεθόδου στην Ελλάδα είναι το πολύ μεγάλο κόστος. Η τρίτη μέθοδος είναι η οικιακή, όπου ο πολίτης αναλαμβάνει να κάνει τη δουλειά του δήμου μηδενίζοντας το κόστος περισυλλογής και μετατροπής των οργανικών σε κομπόστ, μειώνοντας σημαντικά την ποσότητα των σκουπιδιών και εξισορροπώντας με εύκολο τρόπο τον όγκο των σκουπιδιών που παράγει.

Η οικιακή κομποστοποίηση: η πιο εύκολη και οικονομική λύση

Στην Ευρώπη υπάρχει ένα μεγάλο ρεύμα κατευθυνόμενο προς την οικιακή κομποστοποίηση, η οποία μάλιστα δεν έρχεται σε αντίθεση με καμία άλλη μέθοδο που μπορεί ενδεχομένως να εφαρμόζει ο εκάστοτε δήμος. Ο κύριος Φίλιππος Κυρκίτσος, πρόεδρος της οικολογικής εταιρείας ανακύκλωσης και διδάκτωρ περιβαλλοντολόγος μάς επισημαίνει πως τα οργανικά αποτελούν το 40% με 60% των σκουπιδιών μας κατά βάρος και από το 40% κατ' ελάχιστο, το 80% μπορούμε να το βάλουμε στον δικό μας κάδο. Με τον τρόπο αυτό, το κάθε νοικοκυριό μπορεί να διαχειριστεί μόνο του το 1/3 των σκουπιδιών του. Eτσι ο δήμος θα μαζεύει και θα θάβει λιγότερα απορρίμματα με σημαντική μείωση του κόστους συλλογής, μεταφοράς και τελικής διάθεσης των απορριμμάτων, αυξάνοντας παράλληλα τον χρόνο ζωής των ΧΥΤΑ. Παράλληλα παράγουμε κομπόστ καλής ποιότητας βελτιώνοντας την ποιότητα του κήπου και των φυτών μας, προστατεύουμε το περιβάλλον και κυρίως αποδεικνύουμε έμπρακτα πως μπορούμε να αποτελέσουμε εκτός από κύριοι υπαίτιοι του προβλήματος και μέρος της λύσης του.

Οι δήμοι που πρωτοπόρησαν

Tο πρώτο πιλοτικό πρόγραμμα έγινε στο Μαρούσι με την τοποθέτηση 11 κάδων οι οποίοι λειτουργούν θαυμάσια. Εν συνεχεία, ένα αξιόλογο πιλοτικό πρόγραμμα έγινε στο δήμο Ελευσίνας με την τοποθέτηση 60 κάδων όπου ο δήμος πλήρωσε το συνολικό κόστος της αγοράς τους. Αντίστοιχο πρόγραμμα έχει ακολουθήσει και ο δήμος Aνοιξης, επιδοτώντας το 50% του κόστους. Η οικολογική εταιρεία ανακύκλωσης εκπαιδεύει προσωπικό των δήμων για να μπορέσουν με τη σειρά τους να ενθαρρύνουν τους πολίτες προς αυτήν την κατεύθυνση.

Για την αγορά του κάδου

Οι κάδοι κομποστοποίησης διατίθενται στην αγορά από τρεις εταιρείες. Ο πιο φθηνός κάδος ξεκινά από στα 85 ευρώ συν ΦΠΑ και ο πιο ακριβός φτάνει στα 160 ευρώ συν ΦΠΑ. Για το μεγάλο μέγεθος, η τιμή αυξάνεται λίγο αλλά και το μεγαλύτερο μέγεθος κάδου μπορούν να το μοιραστούν περισσότερα νοικοκυριά κι έτσι μειώνεται και το κόστος αγοράς.

Χρήσιμα τηλέφωνα για να τον προμηθευτείτε:

• Παππάς Γιώργος 210 - 67.16.227, Λιβιεράτος
• Αλέξανδρος 210 - 28.55.904, 6932761293,EMVITECH 210 - 56.97.250.Ελληνική Εταιρεία Ανακύκλωσης: 210 - 82.24.481

 

Η ΟΙΚΙΑΚΗ ΚΟΜΠΟΣΤΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕΣΑ ΑΠΟ 7 ΕΡΩΤΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
Ποια υλικά μπορούμε να κομποστοποιήσουμε;

• Λαχανικά, χορταρικά, φρούτα (ωμά ή βρασμένα).
• Υπολείμματα από σαλάτες, αφού στραγγιστούν τα υγρά.
• Φυτικά υπολείμματα όπως ξερά φύλλα, βλαστοί, κομμένο γκαζόν κ.λπ.
• Στάχτη, π.χ. από τζάκι.
• Τσόφλια αυγών.
• Χαρτιά κουζίνας (ρολό κουζίνας, χαρτοπετσέτες, μαλακές σακούλες).
• Πριονίδι (ιδιαίτερα εάν είναι πολύ υγρό το κομπόστ και θέλουμε ένα μείγμα πιο ισορροπημένο και με μεγαλύτερο αερισμό).
• Υπολείμματα βοτάνων από ροφήματα και κατακάθια καφέ ή και φίλτρα γαλλικού καφέ.
• Οργανικά λιπάσματα, όπως καστανόχωμα, φυλλόχωμα κ.λπ.).

Τι εξοπλισμό χρειαζόμαστε;

Χρειαζόμαστε τον ειδικό κάδο κομποστοποίησης, λίγο χώμα κήπου, λίγους γεωσκώληκες (μόνο για την πρώτη φορά), ένα μακρύ ξύλο για ανακάτεμα και ένα μικρό κάδο για τη συλλογή των σκουπιδιών στην κουζίνα.

Πώς φτιάχνουμε κομπόστ στο σπίτι;

Ρίχνουμε στον κάδο - κομποστοποιητή τα οργανικά υλικά της κουζίνας μας και προσθέτουμε φύλλα και κλαδιά με λίγο χώμα. Φροντίζουμε το μείγμα να περιέχει διάφορα υλικά, ώστε να αποτελεί την κατάλληλη τροφή για τους γεωσκώληκες - μπορεί να μας τους προμηθεύσει η Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης - που αναλαμβάνουν την αποσύνθεση των οργανικών υλικών. Τροφοδοτούμε τον κάδο μας με ποικιλία υλικών και ανακατεύουμε κατά διαστήματα ώστε να εμπλουτίζεται το μείγμα με οξυγόνο. Το πρώτο κομπόστ ωριμάζει σε 3 περίπου μήνες και μπορούμε να το χρησιμοποιήσουμε στον κήπο, στις γλάστρες μας ή και στα παρτέρια της γειτονιάς μας.

Μέχρι να γίνει το κομπόστ δεν γεμίζει ο κάδος;

Ο κάδος κομποστοποίησης δεν γεμίζει καθόλου εύκολα, θα μπορούσε μάλιστα να καλύψει τις ανάγκες δύο και τριών νοικοκυριών. Πρέπει να σκεφτούμε πως όλα τα φρούτα και τα λαχανικά που βάζουμε στον κάδο χάνουν το νερό τους και μικραίνει σημαντικά ο όγκος τους. Oταν βγει και το κομπόστ για πρώτη φορά επέρχεται και ισορροπία.

Μπορεί ο κάδος κομποστοποίησης να μοιράζεται από τους ενοίκους μιας πολυκατοικίας;

Στα πιλοτικά προγράμματα που έχουν γίνει, όταν τοποθετείται κάδος κομποστοποίησης για χρήση σε όλη την πολυκατοικία, δίνεται παράλληλα με τον μεγάλο κάδο και ένας μικρός για κάθε νοικοκυριό. Με αυτόν τον τρόπο διαχωρίζει πιο εύκολα τα σκουπίδια του και τα πετάει ξεχωριστά.

Πόσοι είδη κάδων υπάρχουν;

Κατ' αρχάς υπάρχουν δύο διαφορετικά είδη. Eνα για όσους διαθέτουν κήπο κι ένα δεύτερο γι' αυτούς που έχουν μπαλκόνι. Oσον αφορά το μέγεθος, στην αγορά διατίθενται δύο μεγέθη. Ο μεσαίος κάδος με τετράγωνη βάση 80 cm. και 1 μ. ύψος, χωρητικότητας 340 λίτρων και ο μεγάλος χωρητικότητας 640 λίτρων, με διπλάσιο δηλαδή όγκο αλλά όχι μέγεθος.

Υπάρχει κίνδυνος για την υγεία;

Oχι. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά την κομποστοποίηση φθάνουν τους 650 με 700 C όπου δεν επιβιώνει το σύνολο των παθογόνων οργανισμών που ενδέχεται να εισέλθει στο υπό κομποστοποίηση μείγμα. Κατά δεύτερον, ο κάτοχος του κάδου είναι αυτός που καθορίζει και τι θα ρίξει μέσα, με αποτέλεσμα να καθορίζει την καθαρότητα του «λιπάσματος».

 

Πως χρησιμοποιώ το κομπόστ;

Το κομπόστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν:

  • Εδαφοβελτιωτικό
     

  • Λίπασμα για το γκαζόν
     

  • Συμπλήρωμα στο χώμα των γλαστρών
     

  • Μαγιά για κομποστοποίηση

 Για τον γενικό εμπλουτισμό του εδάφους, ο ιδανικός χρόνος για την τοποθέτηση του κομπόστ είναι 2-4 εβδομάδες πριν το φύτεμα. Για να βελτιώσετε την γονιμότητα άγονου εδάφους, ρίξτε αρκετό κομπόστ το φθινόπωρο. Σκάψτε 2 με 4 εκ. το χώμα και ανακατέψτε το με κομπόστ. Αφήστε το έδαφος ανώμαλο κατά τη διάρκεια του χειμώνα.

Μετά την ολοκλήρωση της κομποστοποίησης, περάστε το κομπόστ από κόσκινο και αφήστε το να ωριμάσει για 2-3 εβδομάδες αν σκοπεύετε να το ρίξετε απ' ευθείας σε φυτά.

Ανθόκηποι

Την άνοιξη, σκαλίστε μερικά εκατοστά του εδάφους και σκορπίστε ομοιόμορφα το κομπόστ σε πολυετή και μονοετή φυτά. Αν ρίξετε το κομπόστ το φθινόπωρο, θα παρέχει προστασία κατά τη διάρκεια του χειμώνα στα πολυετή φυτά και θα δημιουργήσει καλύτερες συνθήκες ανάπτυξης στα μονοετή φυτά την άνοιξη. Φροντίστε να είναι καλά κοσκινισμένο.

Γρασίδι

Χρησιμοποιείτε το κομπόστ όταν φυτεύετε καινούριο γρασίδι και όταν συντηρείτε το υπάρχον. Όταν φτιάχνετε καινούριο γκαζόν χρησιμοποιείστε αρκετό κομπόστ σε 2-4 εκ. βάθος. Για να συντηρήσετε το υπάρχον, στα σημεία που έχει αραιώσει σκάψτε σε 2 εκ. βάθος, ρίξτε κομπόστ και βάλτε καινούριους σπόρους αφού πρώτα το μουσκέψετε.

Δέντρα & Θάμνοι

Όταν φυτεύετε δέντρα ή θάμνους σκάψτε μια τρύπα διπλάσια από το μέγεθος της ρίζας του φυτού. Αναμίξτε κομπόστ στο χώμα που βγάλατε έτσι ώστε να είναι περίπου 25% κομπόστ. Αφού το φυτέψετε, ρίξτε από πάνω 1-2 εκ. κομπόστ. Η μέθοδος του δαχτυλιδιού είναι πολύ αποτελεσματική στα δέντρα. Σκαλίστε το έδαφος ξεκινώντας περίπου 1 μέτρο γύρω από τον κορμό και προχωρήστε μέχρι 50 πόντους μακρύτερα από τα όρια που θέτουν τα κλαδιά του δέντρου. Ανακατέψτε αυτή την περιοχή με κομπόστ σε βάθος περίπου 3 εκ..

Λαχανόκηποι

Ανακατέψτε κομπόστ το φθινόπωρο ή την άνοιξη, μέχρι μια βδομάδα πριν το φύτεμα. Όταν τα φυτά αρχίσουν να αναπτύσσονται γρήγορα, χρησιμοποιείστε κομπόστ επιφανειακά. Επιπρόσθετα, υγρό κομπόστ μπορεί να χρησιμοποιηθεί. Γεμίστε 2-4 εκ. τον πάτο ενός δοχείου 20 λίτρων, γεμίστε το με νερό, ανακατέψτε καλά και αφήστε το για 2-3 μέρες. Χρησιμοποιείστε αυτό το διάλυμα για πότισμα, αν είναι δυνατόν απομακρύνοντας τα στερεά υπολείμματα με μια σήτα.

Φυτά εσωτερικού χώρου

Χρησιμοποιείστε κομπόστ όταν ετοιμάζεται το χώμα για τις γλάστρες. Για να εμπλουτίζεται τις υπάρχουσες, προσθέστε κομπόστ επιφανειακά, δύο φορές το χρόνο.

Κομποστοποίηση: η νέα οικολογική τάση Φωφώ Δημαρέλη 

Μία άλλου είδους ανακύκλωση, τροφίμων αυτήν τη φορά, έρχεται να μειώσει ακόμα περισσότερα τα σκουπίδια μας.

Η συνήθεια της ανακύκλωσης γυαλιού, χαρτιού, μετάλλου, πλαστικού, αλλά και ηλεκτρικών συσκευών, σύμφωνα με στοιχεία πρόσφατης έρευνας από το Ερευνητικό Εργαστήριο Μάρκετινγκ του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών (A.LA.R.M.) και το Κέντρο Αειφορίας (CSE), μπαίνει όλο και πιο δυναμικά στην καθημερινότητα των ελληνικών νοικοκυριών. Υπάρχουν όμως και τα οργανικά υπολείμματα για τα οποία - μέχρι πρότινος - ξέραμε πως ο μόνος (νόμιμος τουλάχιστον) προορισμός τους ήταν οι  ΧΥΤΑ ή αλλιώς Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων. Η Ευρωπαϊκή Ενωση έχει εκδώσει οδηγία (31/1999) στην οποία καθορίζει ότι τα οργανικά στοιχεία των απορριμμάτων μας πρέπει να πηγαίνουν για κομποστοποίηση. Παρ' όλα αυτά δεν καθορίζει τον τρόπο και τη μέθοδο με την οποία πρέπει να γίνει.
Τι είναι όμως η κομποστοποίηση; Κομποστοποίηση είναι η παραγωγή φυτικού λιπάσματος μετά την αποσύνθεση οργανικών υλικών. Η λέξη έχει ελληνοποιηθεί από το «κομπόστ», που σημαίνει «οργανικό λίπασμα» (και καμία σχέση δεν έχει με την κομπόστα που ξέρουμε, δηλ. τα ζαχαρωμένα φρούτα σε σιρόπι).  

Πού χρησιμεύει; Εκτός από την αισθητή μείωση των απορριμμάτων που καταλήγουν στις χωματερές, συμβάλλει στη δημιουργία λιπάσματος που μπορεί να χρησιμοποιηθεί τόσο σε κήπους όσο και σε μεγαλύτερες καλλιέργειες. 
Τι χρειάζεται;Ο βασικός εξοπλισμός είναι: ο ειδικός κάδος, λίγο χώμα, γεωσκώληκες (μόνο για την πρώτη φορά, μην τρομάζετε…), ένα μακρύ ξύλο για ανακάτεμα (για να οξυγονώνεται το μείγμα), πριονίδια (για την απορρόφηση της υγρασίας) και ένα μικρό κάδο για τη συλλογή των σκουπιδιών στην κουζίνα. Ολα τα παραπάνω μπορείτε να τα προμηθευτείτε από εταιρείες όπως η
Οικολογική Εταιρεία Ανακύκλωσης , είτε από μεγάλα φυτώρια. Οικιακοί κάδοι υπάρχουν ακόμη στα καταστήματα Praktiker, Leroy Merlin και το Living Green.
Με ποια απορρίμματα γίνεται η κομποστοποίηση;
Το είδος και οι ποσότητες των απορριμάττων που ρίχνουμε στον κάδο θέλουν προσοχή. 
- Φρούτα και λαχανικά (ωμά ή βρασμένα). Φτιάχνουν μια εξαιρετική βάση για κομπόστ, αρκεί να είναι καλά στραγγιγμένα πριν μπουν στον κάδο.
- Απαγορεύονται τα υπολείμματα μαγειρεμένου φαγητού, καθώς σάλτσες, λάδια και υγρά από τα φαγητά εμποδίζουν την σωστή κομποστοποίηση.
- Μπαγιάτικο ψωμί, κομμένο σε μικρά κομμάτια.
- Κατακάθια από καφέ, υπολείμματα βοτάνων, φίλτρα γαλλικού καφέ  και σακουλάκια τσαγιού.
- Φλούδες εσπεριδοειδών. Δεν πρέπει να υπερβείτε την κανονική ποσότητα μιας τετραμελούς οικογένειας, (σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Πληροφόρησης για τα Τρόφιμα, η μέση κατανάλωση φρούτων κατά άτομο είναι περίπου 200 γρ.)
- Υπολείμματα κρέατος και ψαριών, ωμών ή βρασμένων. Απαγορεύονται τα κόκαλα και τα εντόσθια. Το μόνο δηλαδή, που μπορείτε να πετάξετε είναι κάποιο κομμάτι ψαχνού που ενδεχομένως έχει ξεχαστεί πολλές μέρες στο ψυγείο. Τοποθετείτε μικρές ποσότητες τις οποίες θα πρέπει να αναμείξετε καλά με χώμα ώστε για να μην αναπτυχθούν μικροοργανισμοί.
- Τσόφλια αβγών.
- Χαρτί κουζίνας, χαρτοπετσέτες, εφημερίδες αλλά και βιοδιασπώμενες σακούλες, αρκεί όλα αυτά να είναι κομμένα σε μικρά κομμάτια
- Ξερά φύλλα, βλαστούς και κομμένο γκαζόν. Οχι όμως από φυτά που ασθενούν ή είναι ψεκασμένα. 
- Στάχτη, για παράδειγμα από το τζάκι του σπιτιού σας.
Πόσα είναι τα είδη και ποιο είναι το κόστος των κάδων; Υπάρχουν δύο είδη κάδων: για τους κήπους και για τα μπαλκόνια. Το κόστος των κάδων εξαρτάται από το μέγεθός τους, ξεκινά από 65 ευρώ και φτάνει περίπου ως τα 160 ευρώ.
Πώς γίνεται; Ρίχνουμε στον κάδο τα οργανικά υπολείμματα, προσθέτουμε φύλλα, κλαδιά με λίγο χώμα και ανακατεύουμε κατά διαστήματα. Ο κάδος δεν γεμίζει εύκολα, αρκεί να σκεφτούμε ότι τα αφυδατωμένα οργανικά υπολείμματα έχουν ελάχιστο όγκο. Ακόμα και σε 3 μήνες - διάστημα που χρειάζεται για την ωρίμανση του πρώτου κομπόστ - δεν γεμίζει από μια 4μελή οικογένεια. 
Υπάρχει κίνδυνος μόλυνσης; Κανένας. Οι θερμοκρασίες που αναπτύσσονται κατά την διάρκεια της κομποστοποίησης φτάνουν τους 650°C-700°C. Σε τέτοιες θερμοκρασίες δεν επιβιώνει το σύνολο των παθογόνων οργανισμών που μπορεί να εισέλθει στο υπό κομποστοποίηση μείγμα.

Φτιάχνω κομπόστ       

Εκστρατεία για την Οικιακή Κομποστοποίηση

to Katalyki Κομποστοποίηση στον δικό μου χώρο με φωτογραφίες.

Κομπόστ: Στο μπαλκόνι, βήμα-βήμα!

Φτιάξτε λίπασμα από τα σκουπίδια, Η οικιακή κομποστοποίηση είναι οικολογική και οικονομική: προστατεύει το περιβάλλον και την τσέπη μας

...  .....

ΚΟΡΥΦΗ

Καλλιεργήστε τα υλικά της μαγειρικής
Τα αρωματικά φυτά και βότανα που μπορούμε εύκολα να φυτέψουμε Η καλλιέργεια αρωματικών φυτών και βοτάνων στο μπαλκόνι, τη βεράντα ή τον κήπο δεν είναι μόνο μόδα. Αντίθετα, μπορείτε να τα χρησιμοποιήσετε και στη μαγειρική. Δεν κοστίζουν και αντέχουν πολύ.
Τι μπορείτε να φυτέψετε
Βασιλικό: Χρειάζεται ήλιο, τακτικό πότισμα και προστασία από το κρύο. Τώρα που χειμωνιάζει μεταφέρτε τον στο εσωτερικό του σπιτιού, σε φωτεινό μέρος και μακριά από πηγές θέρμανσης.
Ταιριάζει με όλα τα φαγητά που έχουν ντομάτα, είναι φυσικό αντικουνουπικό ενώ δίνει τέλειο άρωμα στα γλυκά και τα φαγητά.
Δεντρολίβανο: Βάλτε το σε θέση που το βλέπει ο ήλιος και ποτίζετέ το αραιά.
Προσθέστε μερικές σταγόνες από αιθέριο έλαιο δενδρολίβανου στο ζεστό νερό της μπανιέρας και θα σας τονώσει. Είναι το καλύτερο αρωματικό για ψητό ψάρι.
Δυόσμο: Χρειάζεται αρκετή υγρασία και ευδοκιμεί σε σκιερά σημεία.
Είναι ιδανικός για κεφτεδάκια και σάλτσες. Επειδή χάνει το άρωμά του όταν κόβεται με μαχαίρι, κόψτε τον με τα χέρια σας.
Θυμάρι: Θέλει ήλιο και αραιά ποτίσματα. Καλλιεργείται ακόμη και σε φτωχό έδαφος αρκεί να έχει καλή αποστράγγιση.
Το θυμάρι βοηθά και στην αντιμετώπιση του κρυολογήματος. Ταιριάζει με κρέας, πουλερικά, σάλτσες και σαλάτες.
Λεβάντα: Δεν αγαπά καθόλου την υγρασία, αλλά τον ήλιο. Για να ανεβάσετε τη διάθεσή σας τρίψτε στο χέρι σας μερικά φύλλα ή άνθη και εισπνεύστε το άρωμα που αναδύεται.
Φασκόμηλο: Αναπτύσσεται πολύ καλά σε γλάστρες αρκεί να έχει ήλιο. Δε χρειάζεται τακτικό πότισμα.
Χρησιμοποιείται ενάντια στα κρυολογήματα, είναι ενισχυτικό της μνήμης, καταπολέμα την κούραση, ενώ έχει και αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Μη διστάσετε να καλλιεργήσετε τα δικά σας λαχανικά ακόμη και σε γλάστρα. Τα πιο εύκολα στην καλλιέργειά τους είναι: η ρόκα, το μαρούλι, το κρεμμύδι, το σκόρδο, το ραδίκι, το σέλινο, ο άνηθος, ο μαϊντανός, ο κόλιαντρος και το σπανάκι.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Φτιάξτε κήπο με αρωματικά βότανα σε μια παλέταΦτιάξτε κήπο με αρωματικά βότανα σε μια παλέτα

Όπου και να γυρίσεις το βλέμμα σου στην Ελλάδα θα δεις μπροστά σου μια παλέτα κάπου αραγμένη, ξεχασμένη, αφημένη. Μια πολύ όμορφη και φτηνή ιδέα για όλους τους “μπαλκονάτους” φίλους μας λοιπόν είναι να μετατρέψετε την παλέτα σας σε κήπο. Το τι θα φυτέψετε εξαρτάται από εσάς.Μια ωραία και χρηστική πρόταση θα ήτανε τα αρωματικά φυτά όπως μέντα, δυόσμος, βασιλικός,μαϊντανός κλπ.

Δείτε πιο κάτω πόσο εύκολη είναι η διαδικασία…

Υλικά που θα χρειαστείτε
-Μία καθαρή παλέτα σε καλή κατάσταση
-Φυτόχωμα για γλάστρες (δύο μεγάλες σακούλες)
-Τα φυτά που θέλετε να φυτέψετε, εδώ θα πρότεινα αρωματικά φυτά για να έχουμε πάντα φρέσκα από το μπαλκόνι μας κατευθείαν στην κουζίνα (γύρω στα 6 φυτά για κάθε άνοιγμα στην παλέτα όπως θα δείτε πιο κάτω).
-Φιλμ εδαφοκάλυψης
-Μαύρο φιλμ εδάφους (κοστίζει γύρω στα 0,25 ευρώ τα 250m). Διαθέσιμο σε ρολά πλάτους 1m και μήκους 250m. Χρησιμοποιείται συνήθως σε φύτευση λαχανικών και αντέχει για μία έως δύο καλλιεργητικές σεζόν.
-Συρραπτικό Πιστόλι Βαρειάς Χρήσης
-Γυαλόχαρτο και ένα ψαλίδι

Συντήρηση του “παλετιανού” μας κήπου
-Αφού βρούμε την κατάλληλη παλέτα και την μεταφέρουμε σπίτι ρίξτε μια ματιά μήπως υπάρχουν πλευρές που χρειάζονται κάρφωμα ή λίγο τρίψιμο με το γυαλόχαρτο για να έχουμε λεία επιφάνεια καθώς θα δουλεύουμε.Έφτασε η μεγάλη στιγμή της συρραφής .

-Αποφασίστε πια από τις δύο “Φάτσες” σας φαίνεται πιο ευπαρουσίαστη, γιατί θα καλύψετε την “άσχημη” πλευρά με το ύφασμα. Θα καλυφθεί το κάτω μέρος,η “πλάτη” και οι δύο πλευρές της παλέτας με το φιλμ εδαφοκάλυψης.
-Μετρήστε και κόψτε το φιλμ για να καλύψετε την πίσω “φάτσα” το κάτω μέρος και τις δύο άκρες αφήνοντας το πάνω μέρος ακάλυπτο γιατί και εκέι θα φυτέψουμε τα φυτά μας αργότερα.
-Χαρίστε λίγους πόντους παραπάνω για τυχόν λάθη.Τεντώστε αλλά μην το παρακάνετε με το φιλμ (για να μην σχιστεί) και συρράψτε παντού όπου χρειάζεται.Φροντίστε να μην αφήνετε κενά και σούρες για να μην υπάρχουν διαρροές όταν θα ποτίζετε και χάνεται το χώμα.

Ας φυτέψουμε λοιπόν!

-Επιλέξτε τα φυτά που θα φυτευθούν στο πάνω μέρος της παλέτας. Βάλτε τα φυτά κολλητά μεταξύ τους για να έχουμε πυκνή βλάστηση.Αδειάστε την πρώτη σακούλα με το φυτόχωμα και στη συνέχεια σπρώξτε το ανάμεσα στα ανοίγματα και επαναλάβετε το ίδιο με την δεύτερη σακούλα. Φροντίστε το χώμα να πάει παντού ομοιόμορφα.
-Σπρώξτε το χώμα στο κάτω άνοιγμα δημιουργώντας βαθουλώματα στο οποία θα φυτέψουμε τα φυτά. Φυτέψτε 6 φυτά κολλητά στο κάθε άνοιγμα (ανάλογα). Στη συνέχεια σπρώξτε το χώμα για να στερεώσετε τα φυτά. Επαναλάβετε το ίδιο για όλα τα ανοίγματα.

Tip : Μην αφήστε κενό χώρο πουθενά γιατί θα χάνεται το χώμα όταν θα ποτίζετε.Φροντίστε όπως προαναφέραμε τα φυτά να είναι κολλητά μεταξύ τους. Αν υπάρχουν κενά σπρώξτε καλά το χώμα προς τα κάτω,

Φροντίζοντας την παλέτα κήπο μας
Καλό θα ήτανε να την αφήνατε στο πάτωμα για δύο βδομάδες μέχρι να ριζώσουν τα φυτά για να μην χαθεί άδικα χώμα αργότερα (αν δεν είστε τόσο ανυπόμονοι). Ποτίστε ανάλογα με το τι φυτά θα φυτέψετε.

Tip : Ποτίστε τα φυτά σας συχνότερα από ότι θα χρειαζότανε κανονικά γιατί μέσα στην παλέτα ξεραίνεται το χώμα γρηγορότερα. Περιοδικά ρίξτε υγρό λίπασμα μέσα στο νερό σύμφωνα πάντα με τις οδηγίες που θα βρείτε στην συσκευασία.

Με αυτά τα ολίγα θα έχετε ένα όμορφο ευωδιαστό κήπο στο μικρό σας μπαλκονάκι!

ΚΟΡΥΦΗ

Τα βρώσιμα Κείμενο, εικονογράφηση: Σάσκια Μπάλκε

Μαγειρικές με λουλούδια. Την τέχνη της μαγειρικής των ανθέων τη συναντάει κανείς στην αρχαία κινεζική κουλτούρα, στην ινδική, αλλά και στη ρωμαϊκή. Για παράδειγμα, οι Ρωμαίοι χρησιμοποιούσαν συχνά στις συνταγές τους μολόχα, τριαντάφυλλα και βιολέτες. Οι βιολέτες, τα αγριογαρίφαλα, τα τριαντάφυλλα και οι ταγέτες (κατιφέδες) έδιναν φυσικό χρώμα στα φαγητά κατά την Αναγέννηση. Οι Πορτογάλοι χρησιμοποιούσαν το φυτό carthamus tinctorius αντί της πολύ ακριβότερης ζαφοράς. Και για να μην πάμε πολύ μακριά: η κάππαρη (capparis spinosa) χρησιμοποιείται εδώ και 2.000 χρόνια στην ευρωπαϊκή κουζίνα. Από τη στήλη αυτή θα μελετάμε τα βρώσιμα άνθη που χρησιμοποιούνται σήμερα σε διάφορα φαγητά και σε κάποιες συνταγές. Προσοχή όμως! Αν είστε αλλεργικοί πρέπει να είστε ιδιαίτερα επιφυλακτικοί και να συμβουλευτείτε τον γιατρό σας πριν από την κατανάλωσή τους. Εννοείται φυσικά ότι ποτέ δεν χρησιμοποιούμε λουλούδια που έχουν ψεκαστεί και ότι πριν τα «μαγειρέψουμε» τα πλένουμε προσεκτικά με κρύο νερό.

                                         Από το περιοδικό  ΟΙΚΟ

8ος 2008    Taraxacum officinale compositeae-Carthamus tinctorius -Allium schoenoprasum

9ος 2008    Mαγειρεύοντας με βιολέτες και κρίνους

10ος 2008   Πέντε βότανα και πως θα φτιάξετε αρωματικό ξίδι

11ος 2008   Τα προτιμάτε γεμιστά ή σε σάντουιτς;

1ος 2009     Τα προτιμάτε στο φούρνο ή σαλάτα;

2ος 2009    Τριανταφυλλένιες γεύσεις

3ος 2009    Φτιάχνοντας ποτ πουρί με μπαχαρικά και άνθη

4ος 2009    Πίτες, σούπες και πέστο με λουλούδια

5ος 2009    Γνώρισμά τους οι φαρμακευτικές και μαγειρικές ιδιότητες

6ος 2009    Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

7ος 2009    Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

8ος 2009    Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

9ος 2009    Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

11ος 2009  Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

 1ος 2010   Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

 2ος 2010   Λουλούδια και βότανα στο... πιάτο αλλά και στο ποτήρι σας

 

 

Πιάτα με άνθινες γεύσεις

 

ΚΟΡΥΦΗ

aquaponics

Πρώτοι είχαν την ιδέα οι Αζτέκοι. Παράλληλη καλλιέργεια φυτών και ψαριών. Είναι- λένε κάποιοι τώρα- η φάρμα του μέλλοντος. Τα απόβλητα των ψαριών παρέχουν θρεπτικά συστατικά για τα φυτά, τα οποία με τη σειρά τους φιλτράρουν το νερό που ζουν τα ψάρια. Επίσης από τα φυτά τρέφονται τα σκουλήκια που είναι το φαγητό των ψαριών.Η φάρμα του μέλλοντος περιλαμβάνει ταυτόχρονη καλλιέργεια λαχανικών και ψαριών. Μπορεί δε, όπως η εικονιζόμενη Sweet Water  Οrganics, να προσελκύσει επενδύσεις ύψους 1 εκατ. δολαρίων  Η μέθοδος πλέον ονομάζεται aquaponics. Ενα κιλό της τροφής των ψαριών παράγει 50 κιλά λαχανικών και 800 γραμμ. ψαριού. Το νερό που απαιτείται γι΄ αυτού του είδους τη μέθοδο καλλιέργειας είναι 80% με 90% λιγότερο από αυτό που χρησιμοποιείται στις παραδοσιακές μεθόδους.
Οι φάρμες αυτές δημιουργούνται σε παλαιά βιομηχανικά κτίρια. Παράδειγμα στα Lowlands της Σκωτίας, σε έναν παλιό σταθμό Πυροσβεστικής μόλις άνοιξε η Μoffat Farm. Στο Μιλγουόκι των ΗΠΑ υπάρχει από το 2009 η Sweet Water Οrganics. Οι εγκαταστάσεις είναι σε ένα παλαιό εργοστάσιο μετάλλου. Παράγει 70 κιλά λαχανικών την εβδομάδα και μέχρι τώρα έχει πουλήσει χιλιάδες ψάρια. Η αρχική επένδυση των δύο κυρίων που την διευθύνουν ήταν 50.000 δολάρια. Τους τελευταίους 20 μήνες έχουν προσελκύσει κεφάλαια ύψους 1 εκατ. δολαρίων. Τώρα συζητούν με πανεπιστήμια την πιθανότητα των Sweet Water Villages. Χωριών δηλαδή-
αξίας 30 εκατ. δολαρίων- με φάρμες aquaponics και εστιατόρια και καφέ που θα πωλούν όσα παράγονται σε αυτές.
 

Little City Gardens: Ένα πείραμα στην οικονομική βιωσιμότητα της αστικής γεωργίας 

Ρουφ φάρμες: τα «κρεμαστά» αγροκτήματα του μέλλοντος

Αεροπονία-Γεωργία χωρίς... γη!

Διαστημικά μποστάνια

Υδροπονία  Οικολογική, φθηνή και... άγνωστη Είναι σύγχρονη και οικολογική, βελτιώνει θεαματικά την ποιότητα του προϊόντος ...

 

ΓΕΩΡΓΙΑ & ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ

ΚΟΡΥΦΗ

Κίνημα τοποφάγων για υγεία και πολύχρονη ζωή 

«Επιστροφή στη φύση και την αυτάρκεια» πρεσβεύει το κίνημα των Locavores (τοποφάγων), που καταναλώνουν μόνο προϊόντα τα οποία παράγουν οι ίδιοι ή παράγονται στον τόπο τους, το πολύ σε ακτίνα 50 έως 100 χιλιομέτρων! Σύμφωνα μάλιστα με έρευνα του «National Geographic», στη Σαρδηνία και την Ιαπωνία η κατανάλωση τοπικών προϊόντων συνδέεται άμεσα με τη μακροζωία. Τα εντυπωσιακά στοιχεία παρουσίασε προχθές βράδυ στη Θεσσαλονίκη ο καθηγητής Γεωπονίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου, Γιώργος Δαουτόπουλος. «Οι πατάτες που χρειάζεται ο κάτοικος του Νομού Πέλλας θα πρέπει να καλύπτονται από την παραγωγή που γίνεται στα όριά του. Ούτε από το Νευροκόπι Δράμας ούτε από τον Πολύμυλο Κοζάνης, πολύ περισσότερο ούτε από την Αίγυπτο. Πρέπει να προτάξουμε την επιστροφή στην αυτάρκεια, σε επίπεδο νοικοκυριού, χωριού, επαρχίας, νομού», ανέφερε ο καθηγητής, που έδωσε διάλεξη με θέμα «Τοπική παραγωγή για τοπική κατανάλωση».

Και για τους πλούσιους Υποστήριξε ότι η «επιστροφή στη φύση και την αυτάρκεια δεν αφορά μόνο βραδυπορούσες οικονομίες, αλλά και αναπτυγμένες χώρες, όπου οι κοινότητες των locavores όχι απλά αναπτύσσονται, αλλά σε πολλές περιπτώσεις εκδίδουν και τοπικό νόμισμα, που κυκλοφορεί μόνο στα όριά τους και χρησιμοποιείται αποκλειστικά για αγορές τοπικών προϊόντων και υπηρεσιών». Οπως τόνισε ο καθηγητής, «δεν είναι λογικό να ζεις σ' ένα χωριό ή μια κωμόπολη και να μην έχεις το δικό σου λαχανόκηπο, ούτε να είσαι παραγωγός σιτηρών και να μην κρατάς 500 κιλά αλεύρι για τον εαυτό σου».

Οσο γι' αυτούς που δεν έχουν δικό τους κήπο να καλλιεργήσουν; «Υπάρχουν οι... δημοτικοί λαχανόκηποι, ήδη από τη δεκαετία του '70, όπως για παράδειγμα στη Λειψία της Γερμανίας. Ενα άλλο παράδειγμα είναι η Κούβα, που στη διάρκεια του εμπάργκο δημιούργησε κοινοτικούς κήπους στις πόλεις και κάλυψε σε μεγάλο βαθμό τις ανάγκες του αστικού πληθυσμού», ανέφερε ο κ. Δαουτόπουλος.

Μάλιστα στις ΗΠΑ υπάρχει η Αμερικανική Ενωση Κοινοτικών Κήπων ( http://aggie-horticulture.tamu.edu/kinder/acga.html ), που παρέχει χρήσιμες πληροφορίες σε νέους καλλιεργητές. ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΗ

 

Τα τοπικά προϊόντα σώζουν το κλί΅α

 

ΚΟΡΥΦΗ

Καλλιεργήστε υπερτροφές στον κήπο και στο μπαλκόνι σε γλάστρες

Superfoods σούπερ τροφές = «Υπερτροφές» =  φρούτα ωφέλιμα για τον οργανισμό. Τα φυτά αυτά τα αποκαλούν «θαύματα της φύσης». Πρόκειται για «υπερτροφές» γιατί περιέχουν πολύ…. περισσότερα θρεπτικά συστατικά σε σύγκριση με άλλες, συστατικά απαραίτητα για την καλή λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού και με επιπλέον θετικές επιδράσεις.

Προσφέρουν περισσότερη φυσική ενέργεια, μεγαλύτερη ζωτικότητα, ευεξία, αύξηση της ερωτικής διάθεσης, διατήρηση της νεανικότητας, βελτίωση της υγείας. Οι υπέρμαχοι των υπερτροφών υποστηρίζουν ότι η συστηματική τους κατανάλωση αυξάνει τη ζωτική ενέργεια, αποτοξινώνει και αναζωογονεί το σώμα, το βοηθάει να λειτουργεί καλύτερα, να διατηρείται υγιές και να έχει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα στις ασθένειες.

Τονίζουν μάλιστα ότι σε αρκετές περιπτώσεις οι ευεργετικές τους ιδιότητες στην υγεία είναι ευθέως συγκρίσιμες με εκείνες πολλών φαρμάκων, χωρίς όμως τις παρενέργειές τους, αφού πρόκειται για εντελώς φυσικές τροφές. Ιπποφαές, Γκότζι ( Goji Berries ), μύρτιλλο και αρωνία είναι οι πασίγνωστοι για τις ευεργετικές τους ιδιότητες superfoods καρποί γεμάτοι βιταμίνες που δυναμώνουν και προστατεύουν τον οργανισμό από πολλά προβλήματα υγείας.

Όλα τα superfoods σας τα προσφέρουμε σε δεντράκια για να φυτέψετε στις γλάστρες και στον κήπο σας και ν΄απολαμβάνετε την καρποφορία των πιο όμορφων και υγιεινών φρούτων στον κόσμο! Η διάδοση των υπερτροφών στην Ελλάδα εξελίσσεται ραγδαία κι αποτελούν μια εναλλακτική καλλιέργεια επιδοτούμενη από το κράτος.

Ιπποφαές

Το πιο Υγιεινό Φρούτο στον Κόσμο! Η λέξη Ιπποφαές στα αρχαία Ελληνικά σημαίνει λαμπερό, φωτεινό άλογο. Κατά την παράδοση το χρησιμοποιούσαν οι στρατιώτες του Μ. Αλεξάνδρου στις εκστρατείες τους ώστε να μπορούν να αντέχουν τις κακουχίες αλλά και για τη διατροφή των αλόγων τους των οποίων το τρίχωμα έπαιρνε ένα ωραίο και λαμπρό χρώμα ενώ αποκτούσαν μεγάλη αντοχή. Πρόκειται για ένα από τα αρχαιότερα φυτά στη γη.

Το ιπποφαές είναι ένας θάμνος που φθάνει συνήθως το ύψος των 2,5 – 4 μέτρων. Προσαρμόζεται σε πολύ διαφορετικά και δύσκολα περιβάλλοντα, αντέχει στο κρύο μέχρι –43ο C και στην ξηρασία, δεν έχει πολλούς εχθρούς και ασθένειες, μπορεί δε να αναπτυχθεί ακόμη και χωρίς λίπανση και άρδευση ενώ μπορεί να αξιοποιήσει τα πιο υποβαθμισμένα εδάφη, εκεί όπου τα άλλα φυτά δεν μπορούν να καλλιεργηθούν. Πολύ ανθεκτικο και σε παραθαλάσσιες περιοχές!

Για γλάστρα, για κήπο, για βιολογική καλλιέργια. H καλλιέργεια του Ιπποφαούς επιδοτείται από το κράτος.

To φυτό παράγει θηλυκά κι αρσενικά άνθη με αποτέλεσμα να μη χρειάζεται θηλυκό κι αρσενικό για να καρποφορήσει. Σύμφωνα με τον παραγωγό, για να καρποφορήσει ικανοποιητικά χρειάζεται να φυτευτεί σε ζευγάρι. Γι’ αυτό συνιστάται να αγοράσετε 2 φυτά για να είστε σίγουροι για την καρποφορία τους. Από εκεί και πέρα μπορείτε να φυτέψετε όσα φυτά θέλετε, εαν επιθυμείτε να καρποφορήσουν περισσότερο.

Η απόσταση φύτευσης κάθε φυτού Ιπποφαούς θα πρέπει να είναι εως 3 μέτρα.

Η ποικιλία αυτή είναι κατάλληλη και για παραγωγούς. Για μεγαλύτερη ευκολία στη συγκομιδή αλλά και για καλύτερη καρποφορία διατηρείστε το ύψος τους στα 2 μέτρα.

Αντοχή στον Ήλιο: Ναι

Πολυετές: Ναι

Μήνες ανθοφορίας: 4ος – 5ος

Μήνες καρποφορίας: 8ος – 9ος

Ύψος φυτού: 2,5 – 4 μέτρα

Απόσταση φύτευσης: 60 εκατοστά εως 3 μέτρα

Ιπποφαές, ένας φυσικός θησαυρός υγείας

 

Γκότζι Μπέρι

Το Δεντράκι που φτάνει τα 2 μέτρα και καρποφορεί το Σούπερ Υγιεινό Φρούτο. Το μούρο της ευτυχίας

Το Λύκιο Μπαρμπάρουμ (ή Γκότζι Μπέρι) ανήκει στην κατηγορία των super φρούτων, όπως και το Ιπποφαές. Ασιατικής καταγωγής, πολυετές δεντράκι μ΄εύκολη ανάπτυξη, καλλιεργείται σ’ όλο τον κόσμο κι είναι περιζήτητο για τις θεραπευτικές κι ευεργετικές του ιδιότητες. Αντιοξειδωτικό που βοηθά τη λειτουργία του συκωτιού, των νεφρών και του καρδιαγγειακού, το αποκαλούν “μούρο της ευτυχίας” επειδή βελτιώνει τη διάθεση και τη λίμπιντο και προσφέρει ενέργεια. Οι καρποί του έχουν έντονο πορτοκαλοκόκκινο χρώμα, είναι μαλακοί, με γεύση σαν της σταφίδας και τρώγονται ωμοί ή αποξηραμένοι.

Περιέχει: Βιταμίνες, C, Β1, Β2, Β-Καροτίνη, ιχνοστοιχεία, αντιοξειδωτικά και αμινοξέα.

Φυλλοβόλο πολυετές φυτό που φτάνει σε ύψος τα 2-3 μέτρα και πλάτος το 1μ. Μεταφυτέψτε το φυτό σε μεγαλύτερη γλάστρα (20εκ.) σε ηλιόλουστη θέση. Αναπτύσσεται και σε άγονα, αμμώδη εδάφη αλλά καλά στραγγιζόμενα. Κλαδέψτε μετά το τέλος της καρποφορίας. Ποτίζετε προσεκτικά το χειμώνα. Από την άνοιξη μέχρι το φθινόπωρο λιπαίνετε με το βιολογικό λίπασμα για φρούτα και λαχανικά. Οι πλήρως ώριμοι καρποί του μπορούν να φαγωθούν ωμοί, να αποξηρανθούν ή να μαγειρευτούν. Πολύ ανθεκτικό στο κρύο.

Αντοχή στον Ήλιο: Ναι

Πολυετές: Ναι

Ημισκιά: Nαι

Μήνες ανθοφορίας: 5oς – 8ος

Μήνες καρποφορίας: 7ος – 10ος

Ύψος φυτού: 2 μέτρα

Απόσταση φύτευσης: 2 μέτρα

Ανθεκτικό σε ψύχος: Ναι

Καρποί Γκότζι ( Goji Berries )

ΜΥΡΤΙΛΛΟ-Vaccinium corymbosum

(Blueberry)

Καρποφόρος θάμνος φτάνει τα 1,80 μ. και σε γλάστρα – Έντονη παραγωγή! Πολύ γνωστό και υγιεινό φρούτο με καταγωγή τη Ν. Αμερική. Τα άνθη του λευκά σαν καμπανούλες, ώριμοι ξινόγλυκοι καρποί τον Αύγουστο (βοηθούν στη μείωση της χοληστερόλης). Στη διαδικασία ωρίμανσης οι καρποί ξεκινούν από πράσινοι, γίνονται κόκκινοι και τέλος μωβ για να φαγωθούν. Τα σκούρα γυαλιστερά πράσινα φύλλα του κοκκινίζουν το φθινόπωρο.

Θάμνος ή μικρό δένδρο που προτιμά μέρη δροσερά. Καλλιεργείται στο ύπαιθρο, σε γλάστρες αλλά και σε θερμοκήπια. Θέλει ελαφρύ, μέτρια αργιλώδες χώμα που να στραγγίζει καλά. Προτιμά όξινο χώμα και μπορεί να αναπτυχθεί ακόμα και σε πολύ όξινο. Απαιτεί υγρά εδάφη. Είναι αρκετά ανθεκτικό στο κρύο.

Αντοχή στον Ήλιο: Ναι

Πολυετές: Ναι

Ημισκιά: Ναι

Μήνες ανθοφορίας: 5ος-6ος

Μήνες καρποφορίας: 8ος

Ύψος φυτού: 1,8 μέτρα

Απόσταση φύτευσης: 60 εκατοστά

Ανθεκτικό σε ψύχος: Ναι

Μύρτιλλα & Βατόμουρα

 

ΑΡΩΝΙΑ- Aronia prunifolia

Αρωνία η Μεγαλόκαρπη! Ένα φρούτο φορτωμένο με αντιοξειδωτικά και βιταμίνες!

ΠΑΡΑΓΕΙ ΚΑΡΠΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΠΡΩΤΟ ΧΡΟΝΟ!!

Σήμερα στον κόσμο καλλιεργούνται 54.000 στρέμματα σε Ρωσία, Τσεχία, Πολωνία, Αμερική και Καναδά. Το Εθνικό κέντρο Γεωργικών ερευνών έχει μελετήσει την καλλιέργεια της Αρωνίας στην Ελλάδα και μελέτες δείχνουν ότι η καλλιέργειά της σε ευρύτερη κλίμακα είναι εφικτή στην χώρα μας.

Η θρεπτική αξία του φυτού.

Η αρωνία η μελανόκαρπη είναι ένα από τα θρεπτικότερα φυτά (super food). Ο καρπός της περιέχει βιταμίνες: Α, Β1, Β2, Β3, Β5, Β6, Β9, C, E, K, P.

Το πιο χαρακτηριστικό της αρωνίας είναι ασύγκριτα η υψηλή περιεκτικότητα των ζωτικών πολυφαινολών της βιταμίνης p. Η ιδιαίτερη περιεκτικότητα του φυτού σε πεκτίνη βοηθά στην απορρόφηση και την προστασία των οργανισμών από την ραδιενέργεια. Για αυτό τον λόγο στις Ανατολικές χώρες της Ευρώπης και στην πρώην ΕΣΣΔ ο καρπός της Αρωνίας χορηγείται σε εργάτες πυρηνικών εργοστασίων και κοσμοναύτες, πριν και μετά τις διαστημικές τους αποστολές.

Η αρωνία είναι ένα φρούτο φορτωμένο με αντιοξειδωτικά και βιταμίνες. Ομαλοποιεί την αρτηριακή πίεση, υπερνικά νευρολογικές διαταραχές και την κόπωση. Είναι εξαιρετικά επωφελής καρπός για παιδιά, εγκύους, διαβητικούς και αθλητές. Βοηθά τη θεραπεία του καρκίνου και την καταπολέμηση του ιού της γρίπης. Ακόμα ανακουφίζει από τη βρογχίτιδα και έχει υποαλλεργικά αποτελέσματα καθώς χρησιμοποιείται σε γαστρίτιδα, αιμορραγία, αναιμία και ρευματισμούς. Μειώνει το στρες και αντιμετωπίζει καρδιαγγειακά νοσήματα. Τέλος διεγείρει το μεταβολισμό.

Καταλανάλωση: φρέσκος ή αποξηραμένος καρπός, μαρμελάδα, λικέρ, χυμός.

Γεωπονικές πληροφορίες:

Η αρωνία η μελανόκαρπη ανήκει στα μικρόκαρπα φυτά της οικογένειας Rosaceae και η ευρεία της ονομασία είναι black choceberry. H αρωνία ίσως δεν είναι γνωστή στους περισσότερους καταναλωτές, καλλιεργείται ευρέως στην Αμερική και τη Ρωσία. Η διάδοση της στην Ελλάδα εξελίσσεται ραγδαία κι αποτελεί μια εναλλακτική καλλιέργεια επιδοτούμενη από το κράτος.

Είναι ένας φυλλοβόλος θάμνος που μπορεί να ξεπεράσει τα 2 μέτρα, πολύ εύκολος στην ανάπτυξη του. Είναι πολύ ανθεκτικός σε ποικίλες εδαφοκλιματικές συνθήκες και το εύρος θερμοκρασιών της καλλιέργειας είναι από -25 έως +40 βαθμούς κελσίου. Aνθίζει Ιούλιο- Αύγουστο και ο καρπός ωριμάζει αργά το φθινόπωρο. Πριν πέσουν τα φύλλα, το φθινόπωρο, παίρνουν ένα έντονο κόκκινο χρώμα. Οι απαιτήσεις του σε θρεπτικά στοιχεία είναι πολύ περιορισμένες ενώ μπορεί να καλλιεργηθεί σε πολλούς τύπους εδαφών από αμμώδη έως αργιλώδη. Η καλλιέργεια του φυτού μπορεί να είναι γραμμική με αποστάσεις φύτευσης 1.20μ. επί της γραμμής και 2.50μ. μεταξύ των γραμμών. Συνολικά απαιτούνται 320 φυτά ανά στρέμμα.

Αντοχή στον Ήλιο: Ναι

Πολυετές: Ναι

Ημισκιά: Nαι

Μήνες ανθοφορίας: 6ος-7ος

Μήνες καρποφορίας: 8ος-10ος

Ύψος φυτού: 2,5 μέτρα

Απόσταση φύτευσης: 1,2 μέτρα

Ανθεκτικό σε ψύχος: Ναι

 

ΚΟΡΥΦΗ

Κως: Ο Κήπος του Ιπποκράτη Μυρτώ Αντωνοπούλου              Ιπποκράτειος Διατροφή

Φασκομηλιές, ροδιές, δάφνη και μαντζουράνα παρελαύνουν μπροστά στα μάτια του επισκέπτη σε απόλυτη αρμονία με το φυσικό περιβάλλον... O Ιπποκράτης, με τη δημιουργία αυτού του φαρμακευτικού κήπου φαίνεται να βρίσκει επιτέλους τη θέση που του αξίζει στη γενέτειρά του την Κω, όπου 256 είδη φυτών και βοτάνων επιστρέφουν στο προσκήνιο χάρη στη θεραπευτική τους δύναμη.

Κως: Ο Κήπος του ΙπποκράτηΈνα σύντομο ταξίδι στην Κω στάθηκε η αιτία να γνωρίσω από κοντά τον Κήπο του Ιπποκράτη. O φυσικός χώρος γύρω από το Διεθνές Ιπποκράτειο Ίδρυμα έχει διαμορφωθεί κατάλληλα ώστε να φιλοξενήσει και τα 256 φυτά που χρησιμοποιούσε ο Ιπποκράτης για τη θεραπεία των ασθενών του. Η μελέτη του Κήπου ανατέθηκε σε ένα ζευγάρι γερμανών αρχιτεκτόνων χώρου, με στόχο να αναδειχτούν τα ιπποκρατικά φυτά, χωρίς όμως να αλλοιωθεί το φυσικό περιβάλλον. Την «αποκωδικοποίηση» των φυτών που αναφέρει στα αρχαία κείμενά του ο Ιπποκράτης ανέλαβε η δρ. Βιολογίας, Συστηματικός Βοτανικός Φυτοκοινωνιολόγος, κ. Ειρήνη Βαλλιανάτου. Το εγχείρημα αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολο. Έπρεπε να βρεθούν και να συγκεντρωθούν όλα τα είδη, να «παντρευτούν» φυτά των ίδιων οικογενειών, ώστε να υπάρξουν συνέργειες μεταξύ τους, να επιλεγεί η κατάλληλη θέση για κάθε φυτό (λαμβάνοντας υπόψη την εποχή που ανθίζουν) προκειμένου ο Κήπος να αναδεικνύεται χρωματικά όλες τις περιόδους του χρόνου, να ερευνηθεί ποια φυτά χρειάζονται αρκετή υγρασία και ποια λιγότερη και αναλόγως να τοποθετηθούν στο ιδανικό σημείο. Καθοδηγούμενοι από το κοινό τους πάθος για την προβολή του Ιπποκράτη ως ανθρώπου, φιλοσόφου και γιατρού, ένωσαν τις δυνάμεις τους αξιόλογοι άνθρωποι, όπως ο πρόεδρος του Διεθνούς Ιπποκράτειου Ιδρύματος, κ. Στέφανος Γερουλάνος, ο πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Oρίζοντες - Ανθρωπιστικές και Πολιτιστικές Δράσεις», κ. Σπύρος Μερκούρης, η πρόεδρος της μη κερδοσκοπικής περιβαλλοντικής εταιρείας «Ελλάδα καθαρή», κ. Κάρλα Μπάερ-Μανωλοπούλου, ο πρόεδρος του Oμίλου «Φίλων του Ιπποκράτη», κ. Μανόλης Καβουκλής, και ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας φυτικών προϊόντων «Apivita», κ. Νίκος Κουτσιανάς.

O πρώτος παθολόγος
O Ιπποκράτης γεννήθηκε στην Κω περίπου το 460 π.Χ. και θεωρείται μια από τις σημαντικότερες φυσιογνωμίες στην ιστορία της Ιατρικής. Γνωστός ως «ο πατέρας της Ιατρικής», θεωρήθηκε ο μέγιστος παθολόγος της εποχής του. Δεν είναι τυχαίο ότι ακόμα και σήμερα οι γιατροί σε ολόκληρο τον κόσμο δίνουν τον «όρκο του Ιπποκράτη» για την απόκτηση του πτυχίου τους. O μεγάλος φιλόσοφος απορρίπτει για πρώτη φορά τη μυστηριακή θρησκεία, που ερμήνευε ως υπεύθυνο των ασθενειών το θεϊκό στοιχείο. Αυτό που τον ενδιαφέρει είναι ο άνθρωπος. Μελετάει την ανθρώπινη φύση, το σώμα και τη λειτουργία του, αλλά και την επίδραση που έχει το κλίμα και το περιβάλλον στην υγεία. Για την εφαρμογή της Ιατρικής χρησιμοποιούσε φυτά και βότανα, γιατί πίστευε βαθιά στη δύναμη της φύσης. Από τα περίπου 256 φυτά που χρησιμοποιούσε, αρκετά αποτελούν τη βάση ακόμα και σύγχρονων φαρμάκων.

Έργο σε τρεις πράξεις
Μέχρι σήμερα έχουν φυτευτεί περίπου 150 φυτά, ενώ ως το Φεβρουάριο του 2009 αναμένεται να έχει ολοκληρωθεί ο Κήπος. Oι επισκέπτες θα έχουν τη δυνατότητα να περπατήσουν στα ειδικά διαμορφωμένα μονοπάτια, θαυμάζοντας τα θεραπευτικά βότανα. Πέρα από τη σήμανση που υπάρχει σε κάθε φυτό και πληροφορεί το κοινό για τις θεραπευτικές του ιδιότητες, ετοιμάζεται και μια έκδοση με φωτογραφίες και στοιχεία για όλα τα ιπποκρατικά φυτά, από ερευνητική ομάδα με επικεφαλής τον κ. Νίκο Κουτσιανά. Τα βότανα του Ιπποκράτη αναλύονται στο Εργαστήριο Βιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών, ώστε να γίνουν γνωστά τα δραστικά τους συστατικά και να επαναπροσδιοριστεί η φαρμακευτική τους αξία. Oι εμπνευστές του έργου, όμως, δεν σταματούν εκεί. Σύντομα αναμένεται και η ανακατασκευή του Διεθνούς Ιπποκράτειου Ιδρύματος σε μουσείο (ήδη έχουν πραγματοποιηθεί οι σχετικές μελέτες), ενώ στα μελλοντικά σχέδια ανήκει και η δημιουργία μονοπατιού, μήκους περίπου 600 μέτρων, που θα ενώνει τον Κήπο με το Ασκληπιείο, όπου ο Ιπποκράτης ασκούσε τις ιατρικές του πρακτικές. Έτσι, θα μπορέσει να υπάρξει ενοποίηση του χώρου και να προβληθεί ως σύνολο η αρχαία ιατρική, ο Ιπποκράτης και το Ασκληπιείο.
Νέοι ορίζοντες
O κ. Σπύρος Μερκούρης, μιλάει για το όραμά του: «Με ενδιαφέρει πολύ η ιστορία, η φιλοσοφία, το αρχαίο θέατρο, γιατί πιστεύω ότι όλα αυτά ζουν στο σήμερα. Αυτή είναι άλλωστε και η μεγάλη δύναμη του ελληνικού πολιτισμού, η διάρκειά του. Είναι ελάχιστοι οι λαοί που έχουν μνήμη πάνω από 3.000 χρόνια. Με τον Ιπποκράτη δεν είχα ασχοληθεί ποτέ, μέχρι που έπεσε στα χέρια μου ένα βιβλίο. Συνειδητοποίησα ότι ο άνθρωπος αυτός είναι κολοσσός, ισάξιος του Πλάτωνα και του Αριστοτέλη. Αν και πρόκειται για πασίγνωστη φυσιογνωμία σε όλο τον κόσμο, κυριαρχεί μόνο στον ιατρικό χώρο. O Ιπποκράτης, όμως, είναι πάνω από όλα άνθρωπος. Ήταν τρομερά επαναστατικός για την εποχή του. Δεν ξεχώριζε άνδρες και γυναίκες, ελεύθερους και δούλους. Γι’ αυτόν υπήρχαν μόνο ασθενείς και το καθήκον του γιατρού ήταν να βρίσκεται στο προσκέφαλο του κάθε αρρώστου. ’ρχιζα να διαβάζω όλο και περισσότερο για τον Ιπποκράτη. Κάποια στιγμή βρέθηκα στην Κω, όπου είχα πάει ταξίδι, και επισκέφτηκα το Ασκληπιείο. O φίλος μου και πρόεδρος των «Φίλων του Ιπποκράτη», Κώστας Καβουκλής, θέλησε να μου δείξει και το Διεθνές Ιπποκράτειο Ίδρυμα, το οποίο τότε δεν λειτουργούσε. Όταν έφτασα, αντίκρισα σχεδόν ένα ερείπιο. Τότε είπα ότι πρέπει να ανασκουμπωθούμε και να κάνουμε κάτι σημαντικό, μαζί με αξιόλογους ανθρώπους. O Κήπος του Ιπποκράτη είναι μόνο η αρχή της δημιουργίας αυτού του οράματος». Τα βότανα του Ιπποκράτη στο μικροσκόπιο
Μάραθος
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Για τους πόνους της μήτρας και τη μητρορραγία. Θεωρείτο επίσης ότι βοηθά στη σύλληψη.
Σύγχρονη χρήση: Για τους πόνους των ματιών, την κυστίτιδα, τα αρθριτικά. Προφυλάσσει από τη γρίπη, το βήχα, τον κοκίτη, το άσθμα, τις στομαχικές διαταραχές, τη ναυτία και τους κοιλιακούς πόνους των παιδιών. Oι σπόροι του βοηθούν την πέψη των μωρών. O μάραθος θεωρείται ότι αυξάνει το γάλα στις θηλάζουσες μητέρες, ενώ χρησιμοποιείται για τον καθαρισμό και τον αρωματισμό του στόματος, είναι ευεργετικός για τα μαλλιά και αντιρυτιδικός.
Μύθος: Oι αρχαίοι Έλληνες το έλεγαν «μάραθρον» και το θεωρούσαν σύμβολο επιτυχίας. Το όνομά του οφείλεται στο ότι φύτρωνε στο Μαραθώνα. O Πλίνιος το αναφέρει σε συνταγές του, ενώ πίστευε ότι τα φίδια έτρωγαν μάραθο για να αλλάζουν δέρμα. Το 10ο αιώνα συνδέθηκε με τη μαγεία, ενώ την περίοδο του Μεσαίωνα ταυτίστηκε με το αδυνάτισμα, γιατί πίστευαν ότι οι σπόροι του έκοβαν την όρεξη.
Μαντζουράνα
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως καθαρτικό.
Σύγχρονη χρήση: Ως αναλγητικό σε μυϊκούς πόνους, διαστρέμματα και νευραλγίες.
Μύθος: Στην αρχαία Ελλάδα στεφάνωναν με αυτό νιόπαντρα ζευγάρια ως σύμβολο ευτυχίας. Στην Κρήτη το φορούσαν οι ηγέτες ως σύμβολο τιμής. Επίσης, χρησιμοποιήθηκε ως καρύκευμα, ρόφημα και θερμό επίδεμα για την ανακούφιση των μυϊκών πόνων. Oι αρχαίοι Έλληνες πίστευαν ότι αν ένα κορίτσι βάλει στο κρεβάτι της μαντζουράνα, η Αφροδίτη θα της αποκαλύψει το μελλοντικό της σύζυγο
Δάφνη
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Χρησιμοποιήθηκε σε καταστάσεις υστερίας και θεωρείτο ότι διευκολύνει τον τοκετό.
Σύγχρονη χρήση: •Ως αφέψημα ή έγχυμα κατά των εντερικών προβλημάτων.
• Το αιθέριο έλαιό της είναι αντισηπτικό και μυκητοκτόνο, θεωρείται ισχυρό αναλγητικό και έχει σπασμολυτική δράση.
Μύθος: Στην Ελλάδα η δάφνη αναφέρεται ήδη από την εποχή του Oμήρου. Ήταν ιερό δέντρο, αφιερωμένο στο θεό Απόλλωνα. Πρώτα οι Έλληνες και έπειτα οι Ρωμαίοι συνήθιζαν να στεφανώνουν με κλαδιά δάφνης τους νικητές των αγώνων. Έτσι, ακόμα και σήμερα η δάφνη ταυτίζεται με τη δόξα, τη νίκη και την υπεροχή.
Μυρτιά
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Χρησιμοποιήθηκε για τις πλύσεις της ευαίσθητης περιοχής των γυναικών, ενώ ο χυμός από τα βρασμένα φύλλα της θεωρείτο ότι διευκόλυνε τον τοκετό.
Σύγχρονη χρήση: Χρησιμοποιείται στην περίπτωση πονόδοντου, συνιστάται για τη θεραπεία των φλεγμονών και των μολύνσεων του γαστρεντερικού συστήματος, ενώ το έλαιό της έχει αντισηπτικές ιδιότητες.
Μύθος: Η αρχαία Μύρτος ήταν αφιερωμένη στη θεά Αφροδίτη και αποτελούσε σύμβολο παρθενίας. Oι αρχαίοι Έλληνες φορούσαν μύρτινα στεφάνια στις διάφορες θυσίες.
Ιεροβότανο
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Κατά της στείρωσης.
Σύγχρονη χρήση: • Ως έγχυμα είναι εφιδρωτικό και διεγερτικό της λειτουργίας του συκωτιού, της πέψης και του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ χρησιμοποιείται και για την αντιμετώπιση του πυρετού. Παράλληλα, συμβάλλει στην απορρόφηση τροφών από τον οργανισμό και θεωρείται κατάλληλο για την αντιμετώπιση του πονοκεφάλου, της εξάντλησης, του άγχους και της αϋπνίας. Πλύσεις με το έγχυμα συστήνονται για στοματικά έλκη και αδύναμα ούλα.
• Ως κατάπλασμα είναι κατάλληλο για μώλωπες, εξαρθρώσεις και τσιμπήματα εντόμων.
Μανδραγόρας
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως αναισθητικό και ισχυρό εμμηναγωγό. Το αφέψημα της ρίζας του θεωρήθηκε ιδανικό σε περιπτώσεις μανιοκατάθλιψης.
Σύγχρονη χρήση: •Έχει αναισθητική δράση, γι’ αυτό και χρησιμοποιείται ως σύμβολο της αναισθησιολογίας. Λέγεται και καλάνθρωπος, επειδή το σχήμα της ρίζας του θυμίζει ανθρώπινη μορφή, ενώ έχει χρησιμοποιηθεί και ως (ψυχότροπο) ναρκωτικό. Μάλιστα, πιστεύεται ότι σε μεγάλη δόση προκαλεί παράνοια.
• Ως κατάπλασμα, με τη χρήση των φύλλων και της ρίζας του, είναι αναλγητικό των ρευματικών και αρθριτικών πόνων.
• Ως αφέψημα, με τη χρήση της ρίζας του, βοηθά στην αντιμετώπιση δερματικών διαταραχών και ελκών.
Κέδρος
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως αναλγητικό μετά τον τοκετό και εναντίον της μητρορραγίας. Σύγχρονη χρήση: •Ως έγχυμα, είναι κατάλληλο για τις στομαχικές διαταραχές, τα κρυολογήματα και τη δυσμηνόρροια. Καταπραΰνει τα νεύρα και δρα κατά των κολικών και των προβλημάτων της ουροδόχου κύστεως. •Ως αφέψημα, βοηθά την πέψη, λειτουργεί ως διουρητικό, αιμοκαθαρτικό και τονωτικό όλων των λειτουργιών του οργανισμού. Εξωτερικά χρησιμοποιείται με πλύσεις ως απολυμαντικό και αντισηπτικό.
• Εντριβές με το χυμό των καρπών του ανακουφίζουν από τις ισχιαλγίες.
Φασκόμηλο
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Για πνευμονικά νοσήματα και ως αναλγητικό της μήτρας. Σύγχρονη χρήση:
•Ως έγχυμα, αποτελεί εξαιρετικό φάρμακο για το κρυολόγημα, τη λαρυγγίτιδα και την αμυγδαλίτιδα. Διεγείρει την πέψη, τονώνει το νευρικό σύστημα και σταματά την εφίδρωση. Βοηθά σε περιπτώσεις αμηνόρροιας και επώδυνης περιόδου. Oι κομπρέσες του ανακουφίζουν και επουλώνουν κοψίματα, τραύματα και πληγές, ενώ πλύσεις με το έγχυμα καταπολεμούν την πιτυρίδα.
• Ως αφέψημα, είναι διουρητικό και αποτοξινωτικό, που ενδείκνυται για τη θεραπεία της αρθρίτιδας.
• Το αιθέριο έλαιό του είναι αντισηπτικό, δρα κατά των βακτηρίων και των μυκήτων, ενώ σε χαμηλή δόση είναι διεγερτικό και αποτελεσματικό κατά της αρθρίτιδας.
Δυόσμος
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως καθαρτικό της μήτρας.
Σύγχρονη χρήση: •Ως έγχυμα, έχει δράση αντισπασμωδική, εφιδρωτική, καταπραϋντική, ηρεμιστική και χωνευτική, ενώ συστήνεται για ναυτία, δυσπεψία, ημικρανία, κολικό, πυρετό, σπασμούς, κράμπες και πέτρες στη χολή.
• Ως κατάπλασμα, ανακουφίζει από τους ρευματισμούς και τις νευραλγίες, ενώ δρα κατά ορισμένων δερματοπαθειών. Παράλληλα, μειώνει το πρήξιμο του στήθους κατά το θηλασμό.
• Ως αιθέριο έλαιο, χρησιμοποιείται με εντριβές για να ανακουφίσει από τον πονοκέφαλο, τον πυρετό και τους πόνους της περιόδου. Με εισπνοές, βοηθά στη ρινική αποσυμφόρηση και με πλύσεις δρα κατά των δερματικών φλεγμονών, της φαγούρας, των εγκαυμάτων και των τσιμπημάτων από κουνούπια.
Αγριοτριανταφυλλιά
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως κατάπλασμα στα οιδήματα και στις φλεγμονές και ως εμμηναγωγό. Σύγχρονη χρήση: •Το έγχυμα των πετάλων είναι διουρητικό και καταπραϋντικό των νεύρων, ωφέλιμο στην αντιμετώπιση της αϋπνίας, της δυσκοιλιότητας και της χρόνιας εντερίτιδας. Το έγχυμα από τα φύλλα του είναι φάρμακο για τη διάρροια και τις πέτρες στα νεφρά. Oι καρποί του θεωρείται ότι έχουν διουρητική, αναζωογονητική και βιταμινούχο δράση.
•Το αφέψημα των πετάλων είναι τονωτικό και καθαρτικό. Το αφέψημα από τους καρπούς βοηθά στην αντιμετώπιση της αϋπνίας και της εντερίτιδας, ενώ με εξωτερικές πλύσεις συμβάλλει στη θεραπεία οφθαλμολογικών φλεγμονών.
Ροδιά
Χρήση σύμφωνα με τον Ιπποκράτη: Ως αντιεμετικό και αιμοστατικό.
Σύγχρονη χρήση: • Ως αφέψημα με τη χρήση των ανθών του είναι τονωτικό και στυπτικό, ενώ με πλύσεις του στόματος δρα κατά της ουλίτιδας.
• O χυμός του ροδιού δίνεται σε περιπτώσεις πυρετού και προβλημάτων του ουροποιητικού συστήματος. Θεωρείται ότι έχει αντιοξειδωτικές ιδιότητες.
Πηγές :
«Τα φαρμακευτικά φυτά του Ιπποκράτη», Μανόλης Κιαπόκας, Κως 2007. «Συμβολικά φυτά των Oλυμπιακών Αγώνων», Ρίζου Α., Ριζοπούλου Σ., 2004, εκδόσεις Εστία. «Το αλφαβητάρι των βοτάνων», εκδόσεις Πορφύρα.

Ευχαριστούμε για τη συνεργασία τη δρ. Σοφία Ριζοπούλου, επίκουρη καθηγήτρια στο Τμήμα Βιολογίας, Τομέα Βοτανικής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, την κ. Ειρήνη Βαλλιανάτου, δρ. Βιολογίας, Συστηματικό Βοτανικό Φυτοκοινωνιολόγο, προϊσταμένη στο Βοτανικό Κήπο Διομήδους, τον κ. Σπύρο Μερκούρη, πρόεδρο της μη κερδοσκοπικής εταιρείας «Oρίζοντες - Ανθρωπιστικές και Πολιτιστικές Δράσεις», τον κ. Νίκο Κουτσιανά, διευθύνοντα σύμβουλο της «Apivita», και την κ. Σέβη Παπαχρήστου-Καραματζάνη, υπεύθυνη επικοινωνίας στο Διεθνές Ιπποκράτειο Ίδρυμα.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τα οικολογικά φάρμακα των κηπουρών

Μερικά Φυσικά, εύκολα και απλά φυτοπροστατευτικά σκευάσματα είναι τα παρακάτω:

-Σαπουνόνερο εναντίον εντόμων.

Ένα σκεύασμα για την αντιμετώπιση εντόμων είναι με πράσινο σπαούνι και οινόπνευμα.
Δρα προληπτικά αλλά και κατσταλτικά, είναι 100% οικολογική μέθοδος και επιπλέον εκτός της μελίγκρας βοηθά στην καταπολέμηση και άλλων μικρόσωμων εντόμων.Τέλος τα φυτά μας θα “γυαλίσουν” , θα καθαρίσουν και θα δείχνουν πιο όμορφα και πιο “ζωντανά”!

Τρίβουμε πράσινο σαπούνι. Προσθέτουμε μία κουταλιά της σούπας τριμμένο σαπούνι σε 1 λίτρο νερό, μέσα σε ένα ψεκαστηράκι. Προσθέτουμε και 2-3 σταγόνες καθαρό οινόπνευμα.Κλείνουμε τον ψεκαστήρα και ανακινούμε καλά. Ψεκάζουμε καλά όλο το φυτό και επαναλαμβάνουμε αν χρειαστεί μετά απο 1 εβδομάδα

Προσοχή:Ψεκάζουμε νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα και ποτέ κάτω απο ακραίες κλιματολογικές συνθήκες.

- Σπρέι σόδας για τους μύκητες.

Για να απαλλάξουμε τους «πράσινους φίλους μας» από το ανεπιθύμητο ωίδιο και άλλα είδη μυκήτων, μπορούμε να κάνουμε πολύ εύκολα και απλά ένα σπρέι σόδας με υλικά που όλοι έχουμε στο σπίτι:
Βάζουμε στο ψεκαστηράκι το νερό και προσθέτουμε το λάδι και στη συνέχεια το πράσινο σαπούνι. Ανακινούμε καλά για να ομογενοποιηθεί το μείγμα.Στη συνέχεια προσθέτουμε το ξύδι και τη μαγειρική σόδα.
Ανακινούμε πάλι καλά και ψεκάζουμε τα φυτά μας.Το σπρέι σόδας καταπολεμά και άλλους μύκητες εκτός από το ωίδιο, αλλά και ορισμένα μικρά έντομα.

Φυσικό εντομοκτόνο με σκόρδο και μαιντανό:

Σε μισό λίτρο νερό, προσθέτουμε δυο κουταλιές της σούπας λιωμένο σκόρδο και 4 κουτμισή κούπα τριμμένο ξηρό μαϊντανό. Βράστε το μείγμα μέχρις ότου μείνουν μόνο 2 κούπες νερού, στραγγίξτε το και αφήστε το υγρό να κρυώσει. Ψεκάστε με το μείγμα αυτό όλα τα φυτά σας. Είναι αρκετά αποτελεσματικό για την αντιμετώπιση πολλών εντόμων.

Μύκητες; Δώσε τους γάλα:

Και τα φυτά θέλουν το γάλα τους. Ανακατώστε το γάλα με νερό σε αναλογία 1 μέρος γάλα, 9 μέρη νερό και το ψεκάστε κάθε 5-7 μέρες κάνοντας τουλάχιστο 3 επαναλήψεις.

Σαλιγκάρια; Κεράστε τα μπύρα:

Για να τα κρατήσετε μακριά, ρίξτε στάχτη ή αλάτι, γύρω από τα φυτά που θέλετε να προστατεύσετε. Προσοχή όχι κοντά στα φυτά γιατί θα καούν. Θυμηθείτε, να την ανανεώνετε κάθε φορά που βρέχεται.Επίσης τα σαλιγκάρια τρελένονται για μπύρα. Βάζουμε σε ένα μπολάκι ή κεσεδάκι 2 δάχτυλα μπύρα και τα παραχώνουμε σε διάφορα σημεία στον κήπο. Τα σαλιγκάρια προσελκύονται απο τη μπύρα πέφτουν μέσα και δε μπορούν να ξαναβγούν.

τσουκνίδα κατά των εντόμων:

Σε μία λεκάνη βάλτε 1 μέρος φρέσκια τσουκνίδα και δέκα μέρη νερό.Ανακτέψτε ώστε η τσουκνίδες να καλυφθούν απο το νερό και αφήστε το μείγμα για 24 ώρες. Στη συνέχεια σουρώστε και ψεκάστε τα φυτά. Η προσβολές θα μειωθούν ή θα εξαλειφθούν τελείως.Επιπλέον τα φυτά δυναμώνουν και αποκτούν ανθεκτικότητα σε επιθέσεις απο έντομα.

Γενικά για όλα τα σκευάσματα ιχύουν τα εξής:

Ψεκάζουμε όλο το φυτό, πάντα νωρίς το πρωί ή αργά το απόγευμα. Δεν εφαρμόζουμε το παραπάνω ιδιοσκεύασμα όταν επικρατούν πολύ υψηλές θερμοκρασίες και αν χρειαστεί επαναλαμβάνουμε τον ψεκασμό μετά από 10 ημέρες.

 

Ξεφορτώσου τα μυρμήγκια με φυσικούς τρόπους

Οι πασχαλίτσες φρουρούν το χωράφι

 

ΚΟΡΥΦΗ

Φυτά που καθαρίζουν το έδαφος από βαρέα μέταλλα

Φυτά Υπερσυσσωρευτές (hyperaccumulators plants)

Η εξυγίανση εδαφών από βαρέα μέταλλα στηρίζεται στη χρησιμοποίηση φυτών τα οποία έχουν την ικανότητα να συσσωρεύουν υψηλές συγκεντρώσεις μετάλλων στη βιομάζα τους ως και 100 φορές περισσότερο σε σχέση με άλλα φυτά (Brooks, 1998).

Μέχρι σήμερα έχουν προσδιοριστεί περισσότερα από 400 φυτικά είδη, που ανήκουν σε τουλάχιστον 45 οικογένειες φυτών, με ικανότητες συσσώρευσης βαρέων μετάλλων (έως και 5% του ξηρού τους βάρους) εκ των οποίων κάποια χρησιμοποιούνται ήδη σε προγράμματα φυτοεξυγίανσης.(Λαζαράτος κ.α. 2006)

Ο πιο γνωστός υπερσυσσωρευτής είναι το Thlaspi caerulescens. 

Ενώ τα περισσότερα φυτά εμφανίζουν συμπτώματα τοξικότητας σε συγκεντρώσεις Zn περίπου 100 ppm, το Thlaspi caerulescens μπορεί να συσσωρεύσει έως και 26.000 ppm χωρίς κανένα σύμπτωμα. Εκτός από Zn, έχει την ικανότητα να συσσωρεύει και μεγάλες ποσότητες Cd.

-Επίσης, το Indian mustard-Brassica junea (η γνωστή μας καφέ βρούβα, το μαύρο σινάπι) συσσωρεύει σημαντικές ποσότητες μολύβδου και χρησιμοποιείται ευρέως σε προγράμματα φυτοεξυγίανσης.

-’λλα φυτικά είδη που έχουν χρησιμοποιηθεί είναι η λεύκα, το τριφύλλι, ο ηλίανθος, το καλάμι, το άλυσσο και η τσουκνίδα.

-Οι λεύκες έχουν αποδειχθεί πολύ αποτελεσματικές στην προσρόφηση και συσσώρευση αρσενικού και καδμίου

-Οι ηλίανθοι έχουν χρησιμοποιηθεί στο παρελθόν για την εξυγίανση επιφανειακών υδάτων κοντά στο Τσερνόμπιλ κυρίως από ραδιενεργό στρόντιο και καίσιο.

Μηχανισμοί που εμπλέκονται στην διαδικασίας της φυτοαπορρύπανσης (Ζαμπετάκης, 2005)

Φυτά που χρησιμοποιούνται για την φυτοαποκατάσταση εδαφών

Μηχανισμός

Μέσο

Ρύποι

Τύποι φυτών

Φυτοαποδό-

μηση

Εδάφη, υπό­γεια νερά, εκ­χυλίσματα χω­ματερών

Ζιζανιοκτόνα (ατραζίνη, alachlor)

ΒΤΕΧ

TCE

νο3-, νη4\ ρο43_

Απόβλητα εκρηκτικών (TNT, RDX)

•Διάφορα είδη λεύκας, ιτιά

•Γρασίδια (rye, Bermuda, sorghum, fescue)

•Όσπρια (clover, alfalfa, cowpeas)

Ριζοαποδόμη-

ση

Εδάφη, Ιλύες

Οργανικοί ρύποι (ΤΡΗ, PAHs, ΒΤΕΧ, μικροβιοκτόνα, χλωριωμένοι διαλύτες, PCBs)

•Phenolics releasers (mulberry, apple, osage orange);

•Γρασσίδια με ινώδεις ρίζες (rye, fes­cue, Bermuda) για ρύπους t βάθους 0- 3 f;

•Διάφορα είδη λεύκας για βάθη 0-10 ft;

•Υδρόφιλα φυτά για ιλύες

Φυτοσταθερο­

ποίηση

Εδάφη, Ιλύες

Metals and metalloids (As, Cd, Cr, Cu, Pb, Zn, U, Se)

Hydrophobic Organics (PAHs, PCBs, dioxins, furans, penta- chlorophenol, DDT, dieldrin)

•Phreatophyte trees to transpire large amounts of water for hydraulic control;

•Grasses with fibrous roots to stabilize soil erosion;

•Dense root systems are needed to sorb/bind contaminants

Φυτοεξαγωγή

Εδάφη, Ιλύες

Metals: Ag, Au, Cd, Co, Cr, Cu, Hg, Mn, Mo, Ni, Pb, Zn; Radionuclides:

90Sr, 137Cs, 239Pu, 234·238υ

•Ηλίανθοι

•  Indian mustard

•Rape seed plants

•Barley, Hops

•Crucifers

•Serpentine plants

•  Nettles, Dandelions

Φυτοεξάτμιση

Εδάφη, Ιλύες, υπόγεια ύδατα

Chlorinated solvents, MTBE, some inorganics (Se, Hg, and As)

•Herbaceous species

•Trees

•Wetland species

Ριζοδιήθηση

Υπόγεια ύδα­τα, Νερό και απόβλητα σε αβαθείς λίμνες ή τεχνητούς υδροβιότο­πους

Μέταλλα (Pb, Cd, Zn, NLCu) Ραδιενεργά στοιχεία ( Cs, 90Sr, U)

Υδρόφοβα οργανικά

Υδρόφιλα φυτά:

•Emergents (bullrush, cattail, coontail, pondweed, arrowroot, duckweed);

•Submergents (algae, stonewort, par- rotfeather, Eurasian water milfoil, Hy- drilla)

Πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα της Φυτοεξυγίανσης

Πλεονεκτήματα

• Το βασικότερο προτέρημα της μεθόδου αυτής είναι ότι παράγονται λιγότερα δευτερογενή απόβλητα από ότι σε άλλες τεχνολογίες.

• Η φυτοεξυγίανση εφαρμόζεται επί τόπου και δεν είναι αναγκαία μία εκσκαφή ή άντληση για περαιτέρω επεξεργασία. Για αυτό το λόγο δε διαταράσσεται καθόλου το φυσικό τοπίο της μολυσμένης περιοχής.

• Είναι οικονομική επεξεργασία ιδιαίτερα για μεγάλους όγκους χώματος ή νερού, που είναι μολυσμένα με μικρές ποσότητες τοξικών ρυπαντών.

• Επιτυγχάνεται η συγκέντρωση των τοξικών ουσιών σε πολύ μικρούς όγκους. Για παράδειγμα σε πρόγραμμα φυτοεξυγίανσης απομακρύνθηκαν τα βαρέα μέταλλα από 5.000 τόνους μολυσμένου εδάφους. Το έδαφος αυτό που θα έπρεπε να εκσκαφθεί και να διατεθεί σε χώρους υγειονομικής ταφής, μπορεί να ξαναχρησιμοποιηθεί για καλλιέργεια μετά από φυτοεξυγίανση. Τα βαρέα μέταλλα που υπήρχαν στο μολυσμένο χώμα συγκεντρώθηκαν σε 25 – 30 τόνους στάχτης φυτικών ιστών και επομένως μόνο αυτό το 1/200 του αρχικού όγκου πρέπει να διαθέτει σε ειδικούς χώρους υγειονομικής ταφής.

Μειονεκτήματα

• Στα μειονεκτήματα συγκαταλέγονται οι ιδιαίτερα αργοί ρυθμοί φυτοεξυγίανσης. Δηλαδή, η ανάγκη καλλιέργειας πολλών διαφορετικών ειδών για την αντιμετώπιση των ρύπων και η συνεχόμενες περιόδους καλλιέργειας των φυτών μέχρι να εξυγιανθεί τελείως το περιβάλλον από τους ρυπαντές.

• Η φυτοεξυγίανση φέρνει μόνο αποτελέσματα, όταν το βάθος της μόλυνσης δε ξεπερνά το 1m στο έδαφος και τα 3m στον υδροφόρο ορίζοντα.

• Μειονεκτήματα αποτελεί η δυνατότητα να μεταδοθούν οι τοξικές ουσίες στην τροφική αλυσίδα μετά από πιθανή βοσκή των φυτών από ζώα.

• Οι κλιματικές ή οι υδρολογικές συνθήκες στην μολυσμένη περιοχή μπορεί να μην επιτρέπουν την καλλιέργεια και ανάπτυξη των κατάλληλων για την φυτοεξυγίανση φυτών.

• Τέλος, το πρόβλημα της εναπόθεσης των ρυπασμένων φυτών μετά τη συγκομιδή τους .

 

ΦΥΤΑ & ΡΥΠΑΝΣΗ

Φυτά που ρουφούν τη ρύπανση

 

ΚΟΡΥΦΗ

Τα πρώτα βήματα για έναν οργανικό λαχανόκηπο Της γεωπόνου Χριστίνας Χρόνη

Πιστεύετε ότι είναι δύσκολο να καλλιεργήσετε ΅όνοι σας λαχανικά; Αν διαθέτετε τον απαραίτητο χώρο και όρεξη για… κηπουρική, θα έχετε σύντο΅α τη δική σας, λαχταριστή σοδειά.

Το ΅όνο επιχείρη΅α που θα ΅πορούσε να έχει κάποιος για να ΅ην ξεκινήσει το δικό του λαχανόκηπο είναι η έλλειψη χώρου. Ή έστω, άλλο ένα: ότι δεν έχει κα΅ία, ΅α κα΅ία διάθεση να ασχοληθεί ΅ε την κηπουρική. Από την άλλη, ό΅ως, υπάρχουν πολλοί λόγοι για να το επιχειρήσει. Πέντε από αυτούς είναι οι εξής:
1. Θα έχετε πάντα φρεσκοκο΅΅ένα κηπευτικά.
2. Θα αποκτήσετε και πάλι τον έλεγχο όσων τρώτε, ΅ε την έννοια ότι θα γνωρίζετε ΅ε τι έχουν ψεκαστεί τα λαχανικά σας και πότε.
3. Μπορείτε να καλλιεργήσετε ποικιλίες ενδη΅ικές, οι οποίες δεν περιλα΅βάνονται στις ποικιλίες που καλλιεργούν πλέον οι αγρότες.
4. Θα ΅ειώσετε τις επιπτώσεις που έχει στο περιβάλλον η ΅εταφορά τροφί΅ων από πολύ ΅ακρινές αποστάσεις.
5. Θα νιώσετε δη΅ιουργικοί.

Πού, πώς, πότε…
Απαντώντας στο τρίπτυχο των ερωτήσεων που ξεκινούν από πι, δηλαδή στο πού, πώς και πότε θα φυτέψετε, θα έχετε ουσιαστικά βάλει τις βάσεις για τον οργανικό λαχανόκηπό σας. Και αυτό γιατί θα έχετε βρει ακριβώς τι χρειάζονται τα φυτά.

Πού
• Οι σκιερές θέσεις θα περιορίσουν ση΅αντικά την παραγωγή σας. Οπότε θα πρέπει να τοποθετήσετε τα παρτέρια σας στα ηλιόλουστα τ΅ή΅ατα του κήπου σας. Αν, βέβαια, στην περιοχή σας ο καλοκαιρινός ήλιος είναι αδυσώπητος, ΅πορείτε να φιλτράρετε τις ακτίνες του ΅ε τα πράσινα δίχτυα που απλώνουν στις καλλιέργειες.
• Αν ο κήπος σας είναι εκτεθει΅ένος στον άνε΅ο, τοποθετήστε χα΅ηλούς ανε΅οφράχτες στο τ΅ή΅α του λαχανόκηπου. Ρόλο ανε΅οφράχτη ΅πορεί να παίξουν και οι συστάδες θά΅νων.
• Στην περίπτωση που το επίπεδο του κήπου σας είναι κεκλι΅ένο, ΅πορείτε να φτιάξετε βαθ΅ίδες στα ση΅εία όπου θα φυτέψετε τα κηπευτικά. Να θυ΅άστε, πάντως, ότι το κατώτερο ση΅είο της πλαγιάς ΅πορεί να πιάνει πάγο.
• Αν δεν διαθέτετε κήπο αλλά βεράντα, ΅πορείτε να αναπτύξετε τα λαχανικά σας σε ΅εγάλες ζαρντινιέρες. Σε αυτή την περίπτωση οφείλετε να χρησι΅οποιήσετε γόνι΅ο εδαφικό ΅ίγ΅α και να φροντίσετε ώστε να ΅ην ξεραθεί ποτέ.

Πώς
• Πριν φυτέψετε οτιδήποτε, γνωρίστε και προετοι΅άστε κατάλληλα το έδαφος του κήπου σας. Είναι πολύ ση΅αντικό να γνωρίζετε αν είναι όξινο ή αλκαλικό, προκει΅ένου να δείτε ποια είδη θα ΅πορούσαν να ευδοκι΅ήσουν και ποια όχι. Για να βρείτε την οξύτητα, ΅πορείτε να προ΅ηθευτείτε ένα πεχά΅ετρο ή δείκτες pH από φυτώρια και καταστή΅ατα ΅ε είδη κήπου. Το επό΅ενο βή΅α είναι να ελέγξετε αν έχει αρκετή οργανική ουσία, αν είναι πλούσιο ή φτωχό σε θρεπτικά στοιχεία. Αν το έδαφος της περιοχής δεν φη΅ίζεται για τη γονι΅ότητά του, ΅πορείτε να το βελτιώσετε προσθέτοντας χώ΅α ή κο΅πόστ.
• Σχετικά ΅ε την προετοι΅ασία του εδάφους, θα πρέπει να απο΅ακρύνετε όλες τις ΅εγάλες πέτρες και τα ζιζάνια. Έπειτα, θα πρέπει να το ψιλοχω΅ατίσετε, δηλαδή να σπάσετε τους ΅εγάλους σβώλους του χώ΅ατος.
• Κρατήστε η΅ερολόγιο ΅ε το τι φυτεύετε κάθε χρόνο, ποια προβλή΅ατα παρουσιάστηκαν και τι απόδοση είχατε. Αν και ακούγεται υπερβολικό, είναι εξαιρετικά χρήσι΅ο. Θα σας βοηθήσει να εντοπίσετε ποια είδη αναπτύσσονται καλύτερα στον κήπο σας και, κατ’ επέκταση, να σχεδιάσετε ευκολότερα ένα πρόγρα΅΅α α΅ειψισποράς.
• Αν έχετε σκυλί ή γάτα, θα πρέπει να προστατέψετε τα παρτέρια σας ΅ε διαχωριστικά ή ΅ε δίχτυα. Στην περίπτωση που φυτέψετε δυόσ΅ο, λάβετε σοβαρά υπόψη σας ότι οι γάτες λατρεύουν να κυλιούνται πάνω του.

Πότε
Την άνοιξη ή το φθινόπωρο, για να τα καλοκαιρινά και τα χει΅ερινά λαχανικά, αντίστοιχα. Για να προγρα΅΅ατιστείτε ευκολότερα, φτιάξτε ΅ια λίστα ΅ε τα λαχανικά που θα θέλατε να έχετε και ση΅ειώστε δίπλα τους την εποχή φύτευσης. Έπειτα, δείτε ποια ΅πορούν να συνδυαστούν, δηλαδή να φυτευτούν το ένα δίπλα στο άλλο. Υπάρχουν ορισ΅ένα φυτά τα οποία, αν συνδυαστούν, ΅ειώνεται η παραγωγή.

Ενη΅ερωθείτε για τις ΅εθόδους βιολογικής γεωργίας

Ο κύριος στόχος σας είναι να καλλιεργήσετε τα φυτά επε΅βαίνοντας όσο το δυνατόν λιγότερο στο περιβάλλον. Ένα από τα πρωταρχικά βή΅ατα είναι να αποφύγετε τη χρήση ανόργανων λιπασ΅άτων και φυτοφαρ΅άκων. Για να βελτιώσετε το έδαφος του κήπου σας, ΅πορείτε να προσθέσετε οργανικά λιπάσ΅ατα, κοπριές (καλά χωνε΅ένες) ή κο΅πόστ, ενώ για να αντι΅ετωπίσετε ορισ΅ένες προσβολές εντό΅ων, ΅πορείτε να εκ΅εταλλευτείτε τους φυσικούς θηρευτές τους. Για παράδειγ΅α, δοκι΅άστε να εξουδετερώσετε τη ΅ελίγκρα σκορπώντας προνύ΅φες πασχαλίτσας, τις οποίες θα βρείτε σε φυτώρια ΅ε σκευάσ΅ατα βιολογικής καλλιέργειας. Για να προστατέψετε τα φυτά σας από τις επιδρο΅ές των σαλιγκαριών, τοποθετήστε ως ε΅πόδια στην περί΅ετρο των παρτεριών σανίδες καλυ΅΅ένες ΅ε φύλλα χαλκού.
Λάβετε προληπτικά ΅έτρα Είναι ο πιο αποτελεσ΅ατικός τρόπος για να αντι΅ετωπίσετε τους εχθρούς των φυτών. Σε αυτό θα σας βοηθήσουν τα ίδια τα φυτά. Ορισ΅ένα από αυτά εκκρίνουν από τα φύλλα, τις ρίζες ή τα άνθη τους ενώσεις οι οποίες αποδεδειγ΅ένα απωθούν ορισ΅ένους φυτοπαθογόνους οργανισ΅ούς. Έτσι, αν φυτέψετε κατηφέδες περι΅ετρικά των παρτεριών, θα έχετε κάνει ένα καλό βή΅α για να κρατήσετε ΅ακριά τους νη΅ατώδεις. Από την άλλη, πολλά αρω΅ατικά φυτά, όπως ο βασιλικός και η λεβάντα, απωθούν αρκετά έντο΅α χωρίς να τα σκοτώνουν. Ο απήγανος είναι εξίσου αποτελεσ΅ατικός. Παρ’ ότι η ΅υρωδιά του θα είναι δυσάρεστη και για εσάς, καλό θα είναι να τον φυτέψετε περι΅ετρικά των παρτεριών.

Φτιάξτε κο΅πόστ Αξιοποιήστε τα φύλλα ή τους καρπούς που δεν αναπτύχθηκαν καλά για να φτιάξετε κο΅πόστ. Οι φλούδες από καρπούζι ή πατάτες ή άλλα φρούτα, τα εξωτερικά φύλλα ενός ΅αρουλιού, τα ξερά φύλλα, τα ΅αρα΅ένα λουλούδια και τα τε΅αχισ΅ένα κλαδιά ΅πορεί να γίνουν η πρώτη ύλη για ένα εξαιρετικό βελτιωτικό εδάφους, το λεγό΅ενο κο΅πόστ. Η διαδικασία αυτής της ΅ετατροπής, δηλαδή της κο΅ποστοποίησης, βασίζεται στη ΅εταβολική δραστηριότητα ορισ΅ένων ΅ικροοργανισ΅ών, οι οποίοι αποικοδο΅ούν την οργανική ύλη. Για να παράγετε κο΅πόστ στο σπίτι σας, χρειάζεστε –ασφαλώς– φυτικά υπολεί΅΅ατα, έναν κάδο για κο΅ποστοποίηση, ένα θερ΅ό΅ετρο και ΅ια τσουγκράνα. Αν έχετε αρκετό διαθέσι΅ο χώρο, ΅πορείτε να κάνετε κο΅ποστοποίηση συγκεντρώνοντας τα οργανικά απορρί΅΅ατα σε σωρούς, χωρίς τη χρήση ειδικού κάδου. Αν σκοπεύετε να χρησι΅οποιήσετε το κο΅πόστ που θα παράξετε στον κήπο σας ή στις γλάστρες, φροντίστε ώστε τα φυτικά υπολεί΅΅ατα που θα προσθέσετε να είναι καλά τε΅αχισ΅ένα και «καθαρά» από ασθένειες και φυτοπαθογόνα έντο΅α. Μετά την ανά΅ιξη των υλικών, διαβρέχετε καλά το ΅ίγ΅α και το τοποθετείτε στον κάδο κο΅ποστοποίησης. Παρακολουθείτε τη θερ΅οκρασία των υλικών σχεδόν σε καθη΅ερινή βάση (τις πρώτες εβδο΅άδες θα πρέπει να φτάσει, χονδρικά, τους 55° έως 65° C, ανεξάρτητα από τη θερ΅οκρασία του περιβάλλοντος). Κάθε φορά που βλέπετε ότι ΅ειώνεται, θα πρέπει να ανακατεύετε τα υλικά και, αν είναι σχετικά στεγνά, να τα διαβρέχετε. Ύστερα από τρεις τέσσερις εβδο΅άδες, θα διαπιστώσετε ότι η θερ΅οκρασία αρχίζει να πέφτει, παρά την ανά΅ιξη, δηλαδή το «γύρισ΅α» των υλικών. Αυτό είναι επιθυ΅ητό και ενδεικτικό ότι το κο΅πόστ αρχίζει να σταθεροποιείται και να ΅παίνει στη φάση της ωρί΅ανσης, που ΅ε τη σειρά της θα του διασφαλίσει την καταλληλότητα προς χρήση.

Προσοχή στις λεπτο΅έρειες

Ξύλινες κατασκευές Στην περίπτωση που έχετε εγκαταστήσει στον κήπο σας ξύλινες κατασκευές, επιλέξτε προσεκτικά τα βερνίκια για τη συντήρησή τους. Προτι΅ήστε προϊόντα στα οποία έχει απονε΅ηθεί το οικολογικό σή΅α της Ευρωπαϊκής Ένωσης Eco Label. Η αλυσίδα παραγωγής τους, αλλά και η εξέλιξή τους ΅ετά το πέρας της χρήσι΅ης «ζωής» τους έχει όσο το δυνατόν λιγότερες αρνητικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Πότισ΅α Μη σπαταλάτε νερό άσκοπα ποτίζοντας ΅ε το λάστιχο. Μπορείτε να εγκαταστήσετε ένα δίκτυο ποτίσ΅ατος ή να καταφύγετε στην παραδοσιακή λύση ποτίσ΅ατος: το ποτιστήρι. Ιδανική λύση –στην περίπτωση που δεν κατοικείτε κοντά σε βιο΅ηχανική ζώνη ή αυτοκινητοδρό΅ους ΅εγάλης κυκλοφορίας– θα ήταν να εγκαταστήσετε ένα σύστη΅α συλλογής του βρόχινου νερού.

Φωτισ΅ός Στα απο΅ακρυσ΅ένα ση΅εία του κήπου, όπου δεν είναι απαραίτητο να έχετε ΅ονί΅ως φωτισ΅ό, ΅πορείτε να τοποθετήσετε ανιχνευτές κίνησης. Γενικά, επωφεληθείτε από την ηλιοφάνεια της χώρας ΅ας και τοποθετήστε φωτιστικά που αξιοποιούν το ηλιακό φως. Προσέξτε, ΅ονάχα, όταν χαλάσουν, να τα πετάξετε στους ειδικούς κάδους ανακύκλωσης.

 

ΚΟΡΥΦΗ

Hugelkultur, μία πολύ ενδιαφέρουσα τεχνική καλλιέργειας .

Hugelkultur είναι ένας γερμανικός όρος μιας καλλιεργητικής τεχνικής που χρησιμοποιείται στην ανατολική κυρίως Ευρώπη για αιώνες. Μεταφράζεται σαν ανάχωμα κουλτούρας, και ουσιαστικά σημαίνει την κατασκευή ανυψωμένων παρτεριών-σαμαριών με την χρήση κορμών , κλαδιών και χορταριών. Χρησιμοποιείται ευρέως σε ...συστήματα permaculture ανακυκλώνοντας και αξιοποιώντας τα φυτικά υπολείμματα. Αντί να πετάξετε τα κομμένα κλαριά και τα πεσμένα φύλλα από τα δέντρα σας ή το κομμένο γρασίδι σε μπορείτε να τα αξιοποιήσετε φτιάχνοντας ένα σαμαράκι hugelkultur. Μαζί με χαρτιά , κοπριά και κομπόστ μπορείτε να φτιάξετε το κατάλληλο υπόστρωμα για να καλλιεργήσετε τα λαχανικά σας.
Τα πλεονεκτήματα ενός κρεβατιού Hugel είναι πολλά:
Η σταδιακή αποσύνθεση του ξύλου είναι μια συνεπής πηγή θρεπτικά συστατικά για τα φυτά. Ένα μεγάλο σαμάρι θα μπορούσε να είναι μια σταθερή πηγή θρεπτικών συστατικών για 20 ή και περισσότερα χρόνια αν χρησιμοποιηθούν μόνο σκληρά ξύλα. Το ξύλο κατά την διάρκεια της κομποστοποίησης του παράγει επίσης θερμότητα η οποία επεκτείνει την καλλιεργητική περίοδο. Αυξάνει τον αερισμό του χώματος, τα κλαδιά δρουν σαν σφουγγάρι. Το βρόχινο νερό αποθηκεύεται και στη συνέχεια απελευθερώνεται σιγά σιγά κατά τη διάρκεια της ημέρας όταν λόγω θερμοκρασίας το χώμα αρχίζει να ξεραί
νεται. Μετά το πρώτο έτος δεν χρειάζεται πότισμα εκτός αν υπάρχει παρατεταμένη υγρασία.
Συγκρατεί τον άνθρακα στο έδαφος.
Χρησιμοποιώντας με αυτό τον τρόπο όλα τα υπολείμματα των δένδρων δημιουργείτε ένα κήπο ο οποίος δεν χρειάζεται συνεχές πότισμα ή λίπανση . Χρησιμοποιείται με καταπληκτικά αποτελέσματα σε κήπους αλλά και σε χωράφια με προβλήματα άρδευσης. Μπορείτε να ξεκινήσετε από μικρότερο σαμάρι και να προσθέτετε περισσότερα κλαριά και χώμα, είναι ιδανικό για καμένες εκτάσεις και την μετατροπή τους σε γόνιμα εδάφη και πάλι, ενώ η δέσμευση του άνθρακα στο χώμα προστατεύει τον πλανήτη από την υπερθέρμανση.

Αρχικό στάδιο Hugelkultur

Έχουν προστεθεί χώμα, φύλλα, άχυρο και κοπριά

Έχει γίνει σπορά και φύτεμα.
Τα πράσινα φύλλα και το κομμένο χορτάρι είναι πλούσια σε άζωτο υλικά και βοηθούν να ξεκινήσει η διαδικασία της κομποστοποίησης. Επίσης μπορούμε να να χρησιμοποιήσουμε φύκια, άχυρο, ξερά φύλλα, φυλλόχωμα, κλπ. Κατά την διάρκεια της πρώτης χρονιάς το ξύλο και οι μύκητες του ξύλου «τραβούν» πολύ άζωτο , μπορούμε να προσθέτουμε επιπλέον φύλλα ή να φυτεύουμε και φυτά που προσθέτουν άζωτο στο έδαφος όπως όσπρια . Στην συνέχεια το ξύλο θα αποσυντίθεται σιγά σιγά αποδεσμεύοντας το άζωτο απελευθερώνοντας θρεπτικά συστατικά στο χώμα.
Ξύλα που λειτουργούν καλύτερα:
Σκλήθρα, μήλο, λεύκα, σημύδα, cottonwood, σφενδάμος, δρυς, λεύκες, ιτιές. Επίσης Κερασιά , κέδρος , άρκευθος, πουρνάρι ,ευκάλυπτος, πορτοκαλιά, πεύκο , έλατο ,ρείκι , μουριά
Πρέπει να αποφεύγονται η καρυδιά και όλα τα δένδρα με κόκκινους κορμούς.
Όσο πιο σκληρό είναι το ξύλο τόσο μεγαλύτερη ζωή θα έχει το σαμάρι που θα φτιάξετε. Ξεκινήστε βάζοντας πάντα τα σκληρά ξύλα στη βάση του σαμαριού και προσθέστε τα πιο μαλακά στην κορυφή.

Μικρό κρεβάτι hugelkultur

Κατασκευή μεγάλου hugelkultur

Χωράφι καλλιεργημένο με την τεχνική hugelkultur


Προετοιμασία μεγάλου hugelkultur

Κατασκευή παρτέρι-σαμάρι hugelkultur

1. Τοποθέτηση χαλικιού για αποστράγγιση

2.Τοποθέτηση κορμών

3.Γέμισμα με χώμα

4.Προσθέτουμε κοπριά πλούσια σε άζωτο ή φύλλα ή χορτάρι

5.Προσθέτουμε χώμα

6.Ανακατέυουμε

7. Επαναλαμβάνουμε τα βήματα 4, 5, 6.

Μια ιδανική διάταξη hugelkultur
 

https://www.youtube.com/watch?v=Sso4UWObxXg&feature=player_embedded

 

http://freepatentsgr.blogspot.gr/2014/08/hugelkultur-video.html

 

http://freepatentsgr.blogspot.gr/2014/08/hugelkultur-video.html

 

Τι θα πει Permaculture (Περμακουλτούρα)

Προέλευση της λέξης & η μεταφορά της στην Ελληνική γλώσσα Ο όρος Permaculture είναι μια σύνθετη λέξη με τρία σύνθετα:

Στα Ελληνικά δεν υπάρχει επίσημη μετάφραση αλλά γίνεται ταυτόχρονη χρήση των παρακάτω συνωνύμων:

Permaculture = Περμακουλτούρα Μόνιμη Καλλιέργεια Συνεχής Καλλιέργεια Διαρκής Καλλιέργεια  Αειφόρος Καλλιέργεια = Αεικαλλιέργεια

Ορισμός  «H αεικαλλιέργεια είναι μια οικολογική προσέγγιση σχεδιασμού και υποστήριξης:

ανθρώπινων καταυλισμών,  τρόπου ζωής,  παραγωγικών αγροτικών συστημάτων , τα οποία όλα έχουν την ποικιλία, την σταθερότητα και την ανθεκτικότητα των φυσικών οικοσυστημάτων.»

Ένα σύστημα αεικαλλιέργειας είναι ολιστικό και στοχεύει στην «αρμονική ενοποίηση του φυσικού τοπίου με τον άνθρωπο όπου η εξασφάλιση της τροφής, της ενέργειας, της κατοικίας, αλλά και των μη-υλικών αναγκών μας γίνεται με αειφόρες πρακτικές»

Η αεικαλλιέργεια δεν περιορίζεται μονάχα στην φυτική και ζωική γεωργία, αλλά επίσης περιλαμβάνει:

οργάνωση και ανάπτυξη της τοπικής κοινωνίας,

την χρήση κατάλληλων τεχνολογιών σε συνδυασμό με αειφορικές αλλαγές στον τρόπο ζωής,

την υιοθέτηση ιδεών και φιλοσοφιών οι οποίες νοιάζονται εξίσου για τον άνθρωπο και την γη, όπως είναι το κίνημα του τοπικισμού.

Λίγη Ιστορία

Η φράση «permanent agriculture» πρωτοαναφέρθηκε στον βιβλίο του Franklin Hiram King το 1911, όπου αναφερόταν στο είδος της γεωργίας που μπορεί να αυτοσυντηρείται στο διηνεκές (Wikipedia 15/11/11). Ο όρος Permaculture όμως δημιουργήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του 70 από τον Αυστραλό πανεπιστημιακό καθηγητή βιολογίας BillMollison, ο οποίος μαζί με τον μαθητή του DavidHolmgren συγκέντρωσαν παρατηρήσεις από το ζωικό και φυτικό βασίλειο, υπάρχουσες παραδόσεις, φυτική και γεωργική τεχνογνωσία και τα συνέδεσαν με γνώσεις κοινωνιολογίας και φυσικών επιστημών. Έτσι προέθεσαν το «permanent culture» σχεδιάζοντας μια θετική λύση, ένα τρόπο ζωής βασισμένο στους νόμους της φύσης.

Έκτοτε, οι δύο συν-θεμελιωτές και εκατοντάδες άλλοι αξιόλογοι αεικαλλιεργητές έχουν καταφέρει να διαδώσουν την αεικαλλιέργεια σε παγκόσμιο επίπεδο μέσω πρακτικών σεμιναρίων, επίσημων πτυχίων και συγγραμμάτων, αλλά κυρίως μέσω πολλών επιτυχημένων εφαρμογών τόσο τοπικής όσο και διεθνούς εμβέλειας. 

Οι αρχές της αεικαλλιέργειας

Η Βασική Δεοντολογία της αεικαλλιέργειας βασίζεται στις τρεις παρακάτω αρχές οι οποίες δεν έχουν κάποια σειρά προτεραιότητας:

Φροντίδα για τον ’νθρωπο,

Φροντίδα για την Γη,

Βάλε όρια στην κατανάλωση, την παραγωγή και κάνε αναδιανομή του πλεονάσματός σου (σπόροι, ρούχα, γνώση, εργασία, χρήμα, γη κλπ.). 

Κατευθυντήριες Αρχές

Παρόλο που μέσα στα χρόνια οι αρχές της αεικαλλιέργειας έχουν ερμηνευτεί με διάφορους τρόπους μέσα από τα βιβλία των ιδρυτών της, αυτές οι διαδοχικές ερμηνείες είναι απλά ραφιναρίσματα των παρακάτω κεντρικών ιδεών:

Κάθε στοιχείο πρέπει να υπηρετεί πολλές λειτουργίες,

Κάθε λειτουργία υποστηρίζεται από πολλά στοιχεία,

Κάθε στοιχείο είναι συνδεδεμένο με όλα τα άλλα.  

Γιατί να ασχοληθώ με την αεικαλλιέργεια;

Οφέλη που έχουμε από την εφαρμοσμένη αεικαλλιέργεια:

Μειώνουμε την χρήση ορυκτών καυσίμων (πχ πετρέλαιο μεταφοράς) για το φαγητό μας,

Αυξάνουμε την διατροφική μας αυτονομία και αυτάρκεια,

Μειώνουμε αισθητά τα απόβλητα του νοικοκυριού= μείωση παραγωγής CO2 και Μεθανίου,

Ενδυνάμωση και εξέλιξη της κοινότητας,

Σημαντική βελτίωση τοπικού εδάφους και μικροκλιμάτων,

Καλά παραδείγματα/μαθήματα για τα παιδιά μας,

Εξάσκηση δεξιοτήτων και δημιουργικότητας,

Προσωπική ευχαρίστηση,

’σκηση, υγεία και διασκέδαση.

Ο μπαχτσές της αλλαγής και σοδειά για το σπίτι

Η αεικαλλιέργεια δίνει πολύ έμφαση στην παραγωγή τροφής με αειφόρους πρακτικές πιστεύοντας ότι η αυτοδυναμία στην διατροφή μας είναι ένα βασικό βήμα προς ένα ποιο βιώσιμο τρόπο ζωής. Η άμεση σχέση της με την κηπουρική και την γεωργία της δίνει την δυνατότητα να ξεφύγει από την σφαίρα της ασάφειας, που συχνά πνίγει ριζοσπαστικές ιδέες και να μεταδώσει τον θετικισμό της μέσα από απλές διαδικασίες και μια σειρά ξεκάθαρων αρχών. 

Τι θα μου κοστίσει η εφαρμογή της;

Η αεικαλλιέργεια είναι πολύ ευέλικτη όσον αφορά την επένδυση που χρειάζεται να κάνουμε σε χρήμα, χρόνο και χώρο, και έχει να κάνει με  το πόσο περιεκτικό θέλουμε να είναι στο σχέδιο μας. Το ξεκίνημα στην αεικαλλιέργεια είναι ίσως η εποχή που απαιτεί την πιο πολύ εργασία. Στην αρχή είναι που πρέπει να διαβάσουμε, να σχεδιάσουμε, να σκάψουμε, να διαμορφώσουμε το τοπίο και να κατασκευάσουμε το σύστημα μας. Μετά μας μένει να φυτέψουμε και να φροντίζουμε περιοδικά το σύστημα που όσο περνάει ο καιρός θα γίνεται όλο και πιο αυτοδύναμο. 

Η αεικαλλιέργεια είναι μια μεθοδολογία κλειστού συστήματος, επομένως η ανακύκλωση υλικών κατασκευής είναι απολυτός θεμιτή γιατί έτσι ελαττώνουμε τα απορρίμματα και κρατάμε και το κόστος χαμηλό. Επίσης το κόστος μπορεί να παραμείνει χαμηλό όσο κάνουμε προσωπική εργασία ή μας βοηθάνε και οι φίλοι μας. Αν δεν έχουμε κάνει την επίσημη βασική εκπαίδευση της αεικαλλιέργειας (PDC) μπορεί να χρειαστεί να συμβουλευτούμε κάποιον επαγγελματία αεικαλλιεργιτή, αλλά και πάλι το ολικό κόστος έρευνας σχεδιασμού και εφαρμογής θα παραμείνει κατά πολύ μικρότερο από το αν ξεκινάγαμε με συμβατές γεωργικές μεθόδους. (Sunanda 2010) 

 Τι ρόλο παίζουν τα ζώα στην αεικαλλιέργεια;

Όπως είπε και ο Bill Mollison (Permaculture.net, 6/11/11), «Η Περμακουλτούρα είναι η φιλοσοφία του να εργάζεσαι μαζί με την φύση και όχι εναντίον της…[είναι η φιλοσοφία] που υποστηρίζει την ικανότητα να βλέπουμε συλλογικά τις λειτουργίες των φυτών και των ζώων, και όχι να τα θεωρούμε ως ξέχωρα, ασύνδετα, παραγωγικά  συστήματα.» Τα ζώα, εκτός από την άμεση εισφορά των προϊόντων τους (πχ γάλα, αυγά και κρέας) προσφέρουν πολλές άλλες λειτουργίες στο σύστημα που τα έχουμε ενσωματώσει, όπως:

λειτουργούν ως μετατροπείς φυτικών απορριμμάτων,

κάνουν ανακύκλωση θρεπτικών ουσιών,

διατηρούν την ποικιλομορφία των ειδών,

ελέγχουν την βιομάζα,

τρώνε αγριόχορτα και φυτοφάγους οργανισμούς,

προσφέρουν συντροφικότητα,

προσφέρουν μετακίνηση,

είναι πηγή μεθανίου και θερμότητας. 

Για να ενσωματώσουμε τα ζώα στο σύστημα πρέπει να κινούμε τα ζώα δια μέσου του συστήματος ή να κινούμε το σύστημα δια μέσω των ζώων. Η περιστροφική βοσκή (rotationalgrazing) και το τρακτέρ από κοτόπουλα(chickentractor) είναι δύο πολύ πετυχημένες πρακτικές τέτοιας ενσωμάτωσης των ζώων στο σύστημα ενός κτήματος ή και μιας μονοκατοικίας. 

Μεθοδολογίες κηπουρικής και ανακύκλωσης κοινές στην αεικαλλιέργεια

Παρόλο που η αεικαλλιέργεια αντλεί στοιχεία από διάφορες πρακτικές οργανικής καλλιέργειας, η βασική διαφορά της είναι το ότι θεωρεί πως όλα τα στοιχεία σε ένα σύστημα αλληλεπιδρούν και παράγουν έργο από κοινού. Κεντρικές αρχές για την υιοθέτηση των μεθόδων που εφαρμόζουν οι αεικαλλιεργητές είναι το γεωργικό σύστημα α) να μπορεί να απωθεί τα ζιζάνια και φυτοπαθογόνα από μόνο του, και β) να μπορεί να διατηρεί ένα υγιές και έφορο έδαφος. Η αειφόρες γεωργικές πρακτικές χρησιμοποιούν μια ποικιλία εδαφοβελτιωτικών και εδαφοκαλυπτικών μεθόδων ανακύκλωσης και ενίσχυσης των εδαφικών θρεπτικών συστατικών αποφέροντας έτσι άμεση βελτίωση των ιδιοτήτων του εδάφους και της διατροφικής ικανότητας των φυτών. 

Ενδεικτικές μεθοδολογίες κηπουρικής και ανακύκλωσης:

Εδαφοκάλυψη σε στρώματα (sheetmulching),

Κομποστοποίηση: Κηπουρική κομπόστα (composting) & με αποικίες σκουληκιών (vermicomposting), 

Κήποι χωρίς σκάψιμο (no-diggardening): καλλιέργειες σε δοχεία (containergardening), ανυψωμένα παρτέρια(raised beds), πράσινες στέγες (green roofs), καλλιέργεια σε αχυρόμπαλες (straw bale gardening) και σπείρα βοτάνων (herb spiral), 

 

Συγκαλλιέργεια & Αμειψισπορά (companion planting & rotation gardening),

Αξιοποίηση του φαινομένου του συνόρου (edge effect),

Στοίβαγμα Λειτουργιών (stacking) . 

 

 Μέσα στους αιώνες όσοι κηπουροί τους ενδιέφεραν οι αειφόρες πρακτικές έχουν υιοθετηθεί τρεις βασικές αρχές για την οικιακή τους σοδειά, ασχέτως της κουλτούρας ή του κλίματος που είχαν. 

Αυτές οι αρχές είναι:

Σταθερότητα & Μονιμότητα Με τον καιρό ο βρώσιμος κήπος μας έρχεται σε μια οικολογική ισορροπία αυτό-διατήρησης όπου ο κηπουρός χρειάζεται όλο και λιγότερο,

Αφθονία Πολυκαλλιέργεια ειδών και χρήση όλων των μερών της σοδειάς,

Όλα είναι κήπος Φυτά και ζώα εκτελούν από φυσικού τους λειτουργίες οι οποίες συχνά θεωρούνται ανθρώπινη δουλειά.

Εκπαίδευση & ενημέρωση στην Ελλάδα

Η αεικαλλιέργεια είναι πια βασικό κομμάτι της περιβαλλοντολογικού ρεύματος σκέψης στην Αυστραλία και ο θεσμός εξαπλώνεται σταθερά σε όλο τον κόσμο παρόλο που για χρόνια παραγκωνίζεται στις μοντέρνες δυτικές χώρες, στις οποίες η πολυέξοδη βιομηχανική γεωργία κυριαρχεί την παραγωγή τροφής (Sunanda 2010). Αν και ο μεγαλύτερος όγκος τεχνογνωσίας της αεικαλλιέργειας είναι βασισμένος σε τροπικά και εύκρατα κλήματα, η αεικαλλιέργεια έχει την δυνατότητα να προσαρμόζεται σε όλες τις κλιματικές συνθήκες. 

Παρόλο που δεν είναι απαραίτητη η εκπαίδευση για να φυτέψουμε λαχανικά με βάση την αεικαλλιέργεια, η περαιτέρω μόρφωση θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε  σε βάθος το πώς και το γιατί δίνοντας μας τα εργαλεία να σχεδιάσουμε ένα ολιστικό σύστημα που θα μπορεί να αναπτυχθεί από μόνο του. Το Permaculture Design Course (PDC) θεωρείται η ελάχιστη εκπαίδευση που μπορεί να έχει ο όποιος θέλει να εξασκήσει τον αεικαλλιεργιτικό σχεδιασμό και την συμβουλευτική σε προσωπικό ή και επαγγελματικό επίπεδο. 

Στην Ελλάδα πολλές από θεμελιώδεις και σχεδιαστικές αρχές της αεικαλλιέργειας ήδη εφαρμόζονται αποσπασματικά από οικολογικούς γεωργούς, κηπουρούς και κοινωνικές ομάδες, όπως πχ τους free and real, τοΠελίτι, τον Αιγίλοπα, την ΠΕΡ.ΚΑ, τους Cob.gr, τους Komotinistas και το Κέντρο Φυσικής Καλλιέργειας με τον Παναγιώτη Μανίκη. Το 2011 όμως ήταν η χρονιά που έγιναν και τα δύο πρώτα επίσημα Σεμινάρια Περμακουλτούρας (PDC), το ένα με τον Αυστραλό Darren J. Doherty , στην Αθήνα, και το άλλο τον Βρετανό Rhamis Kent στις Σπέτσες. 

Ήδη από το 2010 και μέχρι σήμερα μια μικρή ομάδα επαγγελματιών έχει σχηματιστεί προσφέροντας:

μια πλατφόρμα επικοινωνίας και ανταλλαγής ιδεών για τις δίκες μας κλιματολογικές συνθήκες

ενημέρωση στα Ελληνικά

εργαστήρια και εκπαιδευτικά σεμινάρια εφαρμοσμένης αεικαλλιέργειας (συνδυαστικά με ανθρώπους και ομάδες που χρησιμοποιούν αειφορικές πρακτικές που ενσωματώνονται στην προσέγγιση της αεικαλλιέργειας)

οργάνωση και προώθηση των επίσημων Permaculture Design Courses με καθηγητές του εξωτερικού

συμβουλευτικές υπηρεσίες και σχεδιασμό 

Ινστιτούτο Ερευνών Permaculture στην Ελλάδα
Μαρία Μπαλταζή & Σταματίνα Πάλμου, Αθήνα

kangouro.gr
Τίνα Λυμπέρη, Κορινθία

Going Green – Permaculture in Greece
Έλενα Συμεωνίδου, Πάρος

www.urbanpermaculture.gr
’ννα Ιωαννίδου, Θεσσαλονίκη
 

Θετικισμός και Τοπικισμός

Εφαρμόζοντας την πτυχή της κοινωνικής οργάνωσης μέσω της αεικαλλιέργειας γινόμαστε ξανά μέλη του συστήματος, γινόμαστε μέλη της κοινότητας μας. Η τοπική κοινότητα, όπως και ένα υγιές οικοσύστημα, μετατρέπεται σε ένα σύστημα με πολλαπλά στοιχεία, πολλαπλές λειτουργίες, πολλαπλές συνδέσεις. Για παράδειγμα αγοράζω τοπικά, φυτεύω οικολογικά, αξιοποιώ τις τοπικές πρώτες ύλες και μεριμνώ για τον άνθρωπο και το περιβάλλον. Γνωρίζω τους γείτονες μου, ανταλλάσσω προϊόντα και υπηρεσίες, μοιραζόμαστε κοινούς χώρους, αντιμετωπίζουμε κοινά προβλήματα και λειτουργούμε στη βάση της συνεργασίας, της δικαιοσύνης και της αλληλεγγύης. 

Τι μπορώ να κάνω άμεσα; Refuse-Reduce-Reuse-Recycle

ΑΝΕΛΑΒΕ ΕΥΘΥΝΗ Βοήθησε, συνείσφερε, μάθε, άλλαξε, συνεργάσου! Πριν αγοράσεις ή μετακινηθείς… σκέψου: «πόσους πλανήτες χρειάζέται να ξοδέψω για να ζήσω;», ποίο είναι το οικολογικό μου αποτύπωμα;

ΑΡΝΗΣΟΥ (REFUSE):

την πλαστική σακούλα στο supermarket,

τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα,

τα τρόφιμα που έρχονται από μακριά,

τρόφιμα και προϊόντα που συσκευάζονται σε περιττή ή μη ανακυκλώσιμη συσκευασία,

τις «ανήθικες» επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες τους,

την υπερκατανάλωση ,

την ευρεία προκατάληψη ότι κάθε οργανικό προϊόν είναι και υγιέστερο προϊόν: διάβαζε πάντα την λίστα των θρεπτικών και των συστατικών.

ΜΕΙΩΣΕ (REDUCE) τις μακρινές μετακινήσεις σου, κάνε carpooling και ποδήλατο, απέφυγε να πετάς με αεροπλάνο κλπ. 

ΕΠΑΝΑΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΕ (REUSE) σακούλες, υλικά κατασκευής, βάζα, πλαστικά μπουκάλια, κουτές και εφημερίδες (δες εδαφοκάλυψη), τα άχρηστα ξύλα της παλέτας κλπ. 

ΑΝΑΚΎΚΛΩΣΕ (RECYCLE) στους ειδικούς κάδους τις συσκευασίες προϊόντων; το αμάξι του προπάππου σου; το νερό της βροχής, κομποστοποίησε τα φυτικά και ζωικά σου απορρίμματα κλπ. 

παρατήρησε – φύτεψε – συνεργάσου & δημιούργησε την αλλαγή 

 

 * ’ννα Ιωαννίδου 

* [ Η 'Αννα Ιωαννίδου είναι ελληνίδα πρωην WWOOFer στην Αυστραλία, όπου τώρα ασχολείται εντατικά με τη αεικαλλιέργεια/περμακουλτούρα. Έχει αποφοιτήσει από το Permaculture Design Course σε συνδυασμό με το Design Flow (βασικές αρχές σχεδιασμού τοπίου) του Permaculture College Australia. Απώτερος σκοπός της, η ζωή και ή εργασία με την φύση και τον άνθρωπο μέσα από σεμινάρια εφαρμοσμένης αεικαλλιέργειας, εκπαιδευτικές δραστηριότητες στην φύση, συμβουλευτικές υπηρεσίες και σχεδιασμό κτημάτων. Έχει ιδρύσει τοwww.urbanpermaculture.gr ως μια πλατφόρμα ενημέρωσης και ανταλλαγής ιδεών αεικαλλιέργειας για τις δίκες μας κλιματικές συνθήκες. ] 

http://www.youtube.com/watch?v=5HWU7xpsoWo&feature=player_embedded 

 

ΚΟΡΥΦΗ

Η καλλιέργεια της συκιάς

Η συκιά είναι γνωστή από αρχαιοτάτων χρόνων, αφού γίνονται αναφορές για την καλλιέργεια της στις Νότιες Αραβικές χώρες από το 2900 π.Χ.. Από εκεί διαδόθηκε μέσω των διαφόρων εξερευνητών και στον υπόλοιπο κόσμο. 

Κλιματικές απαιτήσεις

Είναι φυτό των υποτροπικών περιοχών με καλή προσαρμοστικότητα και σε πιο κρύα κλίματα. Όμως τα νεαρά δενδρύλια είναι ιδιαίτερα ευπαθή στους παγετούς και χρειάζονται προστασία, ιδιαίτερα από τους παγετούς της ’νοιξης. Οι συκιές δεν απαιτούν ώρες χαμηλών θερμοκρασιών για να σπάσουν τον λήθαργο. Προτιμά τα καλά στραγγισμένα, εύφορα εδάφη.
Αποστάσεις φύτευσης

Επειδή οι συκιές είναι ιδιαίτερα μεγάλα δέντρα από την φύση τους, παλαιότερα η φύτευση τους γινόταν ανάλογα με την ποικιλία, σε αποστάσεις 9-12 m μεταξύ των δέντρων. Σήμερα η φύτευση γίνεται σε πιο κοντινές αποστάσεις 4-5 m δεντρό από δεντρό και 6-7 m μεταξύ των γραμμών.

Κλάδεμα Καρποφορίας

Όλες οι εμπορικές ποικιλίες είναι δίφορες. Η πρώτη παραγωγή σχηματίζεται πάνω σε κλαδιά από ξύλο της προηγούμενης χρονιάς, ενώ η κύρια παραγωγή είναι αργότερα, όταν αναπτυχθούν στο νέο ξύλο τα φύλλα και ανθοφορήσει. Οι καρποί της κύριας παραγωγής σχηματίζονται στις μασχάλες των φύλλων του νέου ξύλου. Για αυτό το λόγο δεν χρειάζεται να επιλέξουμε στο κλάδεμα τα κλαδιά πάνω στα οποία θα καρποφορήσουν όπως κάνουμε και με τις υπόλοιπες καρποφόρες καλλιέργειες. Ένα ελαφρύ χειμερινό κλάδεμα θα βοηθήσει την ανάπτυξη του νέου ξύλου και θα αυξήσει την κύρια παραγωγή. Κλαδιά τα οποία είναι αρρωστημένα, σπασμένα πρέπει να αφαιρούνται. Το κλάδεμα όταν συνδυάζεται με καλή διαχείριση των δέντρων, θα έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη 4-6 σύκων ανά βλαστό. Η υπερβολική βλαστική ανάπτυξη θα έχει σαν αποτέλεσμα την μείωση της ποιότητας των σύκων. Λίγα κλαδιά της προηγούμενης χρονιάς πρέπει να αφήνονται κατά το κλάδεμα, γιατί πάνω σε αυτά θα καρποφορήσουν οι δίφοροι καρποί της επόμενης χρονιάς, οι οποίοι μπορεί να κλαδευτούν αργότερα στην χρονιά.

Δέντρα μεγαλύτερα σε ηλικία απαιτούν ένα πιο αυστηρό κλάδεμα κάθε 3 χρόνια, για να ενθαρρυνθεί έτσι η ανάπτυξη νέου ξύλου στο οποίο θα καρποφορήσει η κύρια παραγωγή. Τα δέντρα πρέπει να έχουν υγιές ριζικό σύστημα για να ξεπεράσουν στο βαρύ κλάδεμα. Αν υπάρχει βαριά προσβολή από νηματώδης στο έδαφος, μπορεί να οδηγήσει και σε απώλεια ορισμένων δέντρων.

Κλάδεμα διαμόρφωσης 

Συνήθως διαμορφώνουμε τα δέντρα σε σχήμα ανοιχτού κυπέλου, αυτό επιτρέπει την εύκολη πρόσβαση για την συλλογή των καρπών. Στην Ιαπωνία χρησιμοποιείται μια μέθοδος κλαδέματος spur. Τα νεαρά φυτά δένονται κάτω, έτσι ώστε να αναπτύσσονται σχεδόν οριζόντια. Κάθε χρόνο αφήνονται βλαστοί να αναπτυχθούν πάνω σε αυτά τα κλαδιά. Στο τέλος κάθε χρονιάς οι βλαστοί κόβονται κοντά στη βάση, με παρόμοιο τρόπο που κλαδεύονται τα σταφύλια.

’ρδευση

Οι συκιές μπορούν να αντέξουν σε συνθήκες με χαμηλή ξηρασία, παρόλα αυτά απαιτείται άρδευση. Η συχνότητα αυτής εξαρτάται από το μέγεθος του δέντρου, την ζωτικότητα του, τον τύπο του εδάφους και την βροχόπτωση. Οι μεγάλες διακυμάνσεις στην εδαφική υγρασία καλό είναι να αποφεύγονται γιατί οι περισσότερες ποικιλίες δεν ανταποκρίνονται καλά κάτω από αυτές τις συνθήκες. Τα συνήθη φαινόμενα είναι η πτώση των φύλλων και των καρπών όταν τα δέντρα βρίσκονται κάτω από συνθήκες στρες. Τα δέντρα υποφέρουν εύκολα από στρες, ιδιαίτερα στις ξηρές περιόδους επειδή έχουν επιπόλαιο ριζικό σύστημα. Σε μερικές ποικιλίες αν η άρδευση δεν είναι αρκετή μπορεί να υπάρξει καρπόπτωση όταν η άνοιξη είναι ξηρή. Η συκιά απαιτεί σταθερή άρδευση κατά την διάρκεια ανάπτυξης των καρπών. Λίγο νερό έχει το αποτέλεσμα την δημιουργία άδειων καρπών ή καρπών με λίγη σάρκα. Μια απότομη αύξηση στην εδαφική υγρασία κατά την διάρκεια της ωρίμανσης των καρπών έχει σαν αποτέλεσμα ο καρπός να μοιραστεί στην μέση. Υπερβολική άρδευση στο μέσο του καλοκαιριού έχει σαν αποτέλεσμα την ανάπτυξη της βλάστησης εις βάρος της ποιότητας των καρπών. Τα σμυρναίικα έχουν τα περισσότερα προβλήματα σχετικά με την ποιότητα των καρπών όταν υπάρχει αυξημένη βλάστηση.

Διαχείριση του εδάφους

Η βαθιά καλλιέργεια του εδάφους πρέπει να αποφεύγεται για αποφευχθεί η ζημιά στο ρηχό ριζικό σύστημα της συκιάς. Συστήνεται η χρησιμοποίηση εδαφοκαλυπτικών μεταξύ των γραμμών για να αποφευχθεί η διάβρωση του εδάφους ή χρησιμοποίηση γρασιδιών ή ψυχανθών τα οποία πρέπει να κουρεύονται πριν αυτά να ανθίσουν.

Λίπανση

Ο έλεγχος της βλάστησης είναι αναγκαίος για την καλή ποιότητα των καρπών, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι τα δέντρα δεν χρειάζονται λίπασμα. Πρέπει να παρέχονται ικανοποιητικές ποσότητες έτσι ώστε το φύλλωμα να παραμένει υγιές, γιατί προστατεύει τον καρπό από ηλιόκαμα κατά το καλοκαίρι. 

Πρέπει να εφαρμόζονται μικρές εφαρμογές υδατοδιαλυτών λιπασμάτων μέσω του συστήματος άρδευσης ανά δεκαπενθήμερο καθ’ όλη την διάρκεια της περιόδου. Συνήθως χρησιμοποιούνται λιπάσματα του τύπου 20-5-20. Πρέπει να γίνεται φυλλοδιαγνωστική μετά την συγκομιδή και προσαρμόζουμε την λίπανση ανάλογα. Κομπόστα ή κοπριά μπορεί να εφαρμοστεί κατά τον χειμώνα. Οι συκιές γενικά προτιμούν τα αλκαλικά εδάφη με το ιδανικό pH= 6-7.8. 

Καρπόπτωση

Η καρπόπτωση μπορεί να οφείλεται σε πολλούς παράγοντες όπως ο κρύος καιρός, ανεπαρκής άρδευση, αδύνατα δέντρα και νηματώδης.  Τα σύκα τα οποία αναπτύσσονται στην άκρη των κλαδιών συνήθως ξηραίνονται και πέφτουν επειδή δεν υπήρχε αρκετή ζέστη για να ωριμάσουν. Τα σμυρναίικα σύκα πέφτουν όταν δεν έχει γίνει η γονιμοποίηση. 

Εχθροί και Ασθένειες

Στους κυριότερους εχθρούς συμπεριλαμβάνονται οι νηματώδης του γένους Meloidogyne καθώς και έντομα όπως ο κηροπλάστης, η μύγα των σύκων ή Λογχαία, αλλά και η μεσογειακή μύγα.

Οι μόνες ασθένειες που προσβάλουν την συκιά είναι η ανθράκωση και η σκωρίαση οι οποίες αντιμετωπίζονται με την χρήση χαλκού ή άλλων κατάλληλων μυκητοκτόνων.

Αυτό που νομίζουμε ως καρπό της συκιάς δεν είναι στην πραγματικότητα καρπός, αλλά ένας ολόκληρος κλειστός, εσωτερικός κήπος - όπως έχει πει και ο Dawkins. Αυτό που αντικρίζουμε ανοίγοντας το σύκο, είναι ένα παρτέρι, μια ανθοφορία μικροσκοπικών λουλουδιών, που καρπός τους είναι τα «σποράκια» που νοιώθουμε να σπάνε στα δόντια μας, όταν το δαγκώσουμε.

ο κυκλος του ψηνα

Η επικονίαση της συκιάς γίνεται από ένα υμενόπτερο έντομο, το "βλαστοφάγο ψήνα" (Blastophaga psenes), που διαχειμάζει μέσα στην ταξιανθία της άγριας συκιάς με τη μορφή προνύμφης. Όταν συμπληρώσει το βιολογικό κύκλο του ο βλαστοφάγος, βγαίνει από τον "αφαλό" της ταξιανθίας και ψάχνει θηλυκά άνθη για να τοποθετήσει τα αβγά του. Βγαίνοντας από τον αφαλό, η γύρη των αρσενικών ανθών κάθεται στο σώμα του και έτσι μεταφέρεται στα θηλυκά άνθη της ήμερης συκιάς.

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

ΚΟΡΥΦΗ

Ένα περιβόλι στο Πάρκο Τρίτση… για όλους τους Αθηναίους Ευκαιρία για τους κατοίκους της πρωτεύουσας να πλησιάσουν την φύσηΤο όραμα να δοθεί η δυνατότητα σε οικογένειες να αποκτήσουν για ένα χρόνο το δικό τους περιβόλι μπαίνει σε εφαρμογή στο Πάρκο «Αντώνης Τρίτσης», αναβιώνοντας το πρότυπο αγρόκτημα του 19ου αιώνα, που ανήκε στην Αμαλία κι έδωσε στην περιοχή το τοπωνύμιο «Πύργος Βασιλίσσης». Μια ιδέα που στόχο έχει να φέρει το κίνημα του Urban Farming και στην Ελλάδα, όπως παρουσιάστηκε στην ημερίδα με θέμα «Αστική Γεωργία στο Πάρκο Τρίτση», προσφέροντας παράλληλα πρόσβαση σε φρέσκα προϊόντα σε περίοδο κρίσης.

 

Εστησαν λαχανόκηπους στην πόλη  Ολο και περισσότεροι δήμοι παραχωρούν στους κατοίκους τους μικρές εκτάσεις για να τις καλλιεργήσουν Ενα εγκαταλειμμένο οικόπεδο στην Ασωμάτων 300 τ.μ. δεν άργησε να μετατραπεί σε καλλιεργήσιμη έκταση. Το μεράκι της ομάδας «Κίνηση κατοίκων Ψυρή» το μετέτρεψε σε λαχανόκηπο. Περίπου 50 άτομα μαζεύτηκαν, καθάρισαν και φρόντισαν την έκταση για να υποδεχθεί τις καλλιέργειές τους.

 

Αντίσταση στο σύστημα φυτεύοντας παντού λαχανόκηπους (καταπληκτικό βίντεο)

Ο Ρον Φίνλεϊ φυτεύει λαχανόκηπους στο Νοτιοκεντρικό Λος ’ντζελες — σε εγκαταλειμμένα οικόπεδα, σε διαχωριστικές νησίδες δρόμων, σε πεζοδρόμια. Γιατί; Για διασκέδαση, για αντίσταση, για ομορφιά και για να δώσει μία εναλλακτική λύση στο πρόχειρο φαγητό, σε μια κοινότητα που «πιο πολλοί άνθρωποι πεθαίνουν από τα φαστ-φουντ παρά από τις δολοφονίες μέσα από αυτοκίνητο».

. .

 

ΚΟΡΥΦΗ

ΦΥΤΑ ΔΕΙΚΤΕΣ ΕΔΑΦΟΥΣ 

Καθημερινό πρόβλημα της Οικολογικής Γεωργίας είναι η αντιμετώπιση των «ζιζα­νίων»και ο εμπλουτισμός του εδάφους με τα απαραίτητα ιχνοστοιχεία που τυχόν απουσιάζουν,γιατί τα χημικά στοιχεία του ε­δάφους και τα φυτά του είναι αλληλένδετα.

Η έλλειψη στοιχείων και όχι μόνο, προκα­λεί ανάπτυξη κάποιων φυτών που αυτά με τηνσειρά τους εμπλουτίζουν το έδαφος με τα ελλείποντα ιχνοστοιχεία.

Παραθέτουμε τον πίνακα που δεί­χνει το είδος του εδάφους και τα φυτά που αναπτύσσονται σε κήπο. Έτσι η γνωριμία με τα φυτά θα μας δώσει χρήσιμες πληροφο­ρίες για το έδαφος, αποφεύγοντας τις πε­ριττές, μερικές φορές, αναλύσεις των εδα­φών.
Φυτά δείκτες εδάφους Εικόνες

Είδος Εδάφους

Φυτά δείκτες

Ελαφρά εδάφη: χαρακτηρίζονται τα εδάφη με τη με­γάλη διαπερατότη­τα τον καλό αερισμό, ευκολία στη καλλιέργεια.

Adonis aestivalis (’­γρια παπαρούνα), Gonsolida regalis( Delphinium consolida) Δελφίνιο, Caryophyllaceae Arten.

Ελαφρά αμμώδη: Οφείλουν τα χαρακτηριστικά τους στη μεγάλη περιεκτικότητα σε άμμο.
(Εδάφη που δημιουργούνται κυρίως στις προσχώσεις ποταμών).

Papaver argemone Παπαρούνα, Verbascum thapsus Φλόμος, Ornithopus perpusillus, Stellaria media, Trifolium arvense Τριφύλλι

Υγρά εδάφη

Stachys palustris, Rannunculus repeus Βατράχιο, Mentha arvensis Μέντα, Polygonum lapathifolium(νεροπιπεριά περδίκι).

Ξηρά εδάφη

Anthenis Eintoria Μαργαρίτα, Berteroa incaca

Πηλώδη εδάφη

Colchicum antumnale Κολζικό Marticaria
chamomilla Χαμομή­λι, Dancus carota a-γριοκαρότο, Taraxacum officinale Αγριοραδίκι, Tussilago fratara χαμόλευκα, Veronica persica Βερονίκη

Πλούσια συμπιε­σμένα εδάφη.

Potentilla auserina Plantago majon Πεντάνευρο αρνόγλωσσο, Equisetum arvense Πολυκόμπι, Taraxacum officinale Ραδίκι, Rannulus re­peus Βατράχιο, Menda arrensis Μέντα, Mercurialis annua σκυλόχορτο, Centarrea scabiosa, Alopecurvs pratensis Αλεποουρά.

Ξηρά αμμώδη ε­δάφη

Legonsia speculum Αγριγαζιά, Erodium cicutarium χτενάκι, Falcaria vulgaris

Καλά αεριζόμενα και υγρά εδάφη

Scrophulariacese Arten, Fumaria officinalisΚαπνό-χορτο, Lamium purpareum, Myosotis arvensis Μη με λη­σμονεί

Εδάφη με ελάχιστο χούμο

Authoxanthum odoratum, Matricaria, inodora, Equisetum arvense Κοντιζόχορ-το,Juncaceae -Arten, Polygonaceae - Arten

Εδάφη με λίγο χούμο

Agrostis spica -venti Αγροστί, Rhaphanus rapkanistrum Αγριοραπάνι, Alehemilla vulgaris Λεοντοπόδι, Marticaria chamomilla χαμο­μήλι.

Εδάφη μέσης πε­ριεκτικότητας σε χούμο.

Anthenis arrenis Μαργαρίτα,Consolida regalis
Δελφίνιο, Buglossoides arrenis, Avena fatuaΑγριοβρώμη.

Αρκετό χούμο

Chenopodium album, Lamiaceae -Arten

Πλούσια σε χούμο

Stellaria media , Mercurialis annura, Urtica urens Τσου­κνίδα, Galinsoga parviflora, Evphorbia - Arten Γαλατσίδα, Veronica bederitolia Βερονίκη, Vernica persica Βερονίκη, Urtica dioica Τσου­κνίδα

Φτωχά σε άζωτο

Cytisus scoparinus, Gerastium, Grophila venua, Sedum acre, Stachys recta

Μετρίως αζωτούχα

Alopecurus myosuroides Αλεποοουρά, Aphanus arvensis, Tripleurospermum maritimum

Αρκετό άζωτο

Galium aparine Κολιτσίδα, Chenopodium album, Echnochloa crys - galli, Lamianceae - Arten

Πλούσια σε άζωτο

Urtica diorca Τσου­κνίδα, Chenopodium album βρωμόχορτο, Mercurialis anuna Σκαρόχορτο, Senecio velyaris μαρτιάτικο, Amaranthus reto-thexus Βλήτο

Βασικά εδάφη ΡΗ> 7

Snecio velyaris μαρ­τιάτικο, Amaranthus retoflexus Βλήτο, Salvia pratensis Φασκομηλιά, Onobrychsi viciasefilia, Sinapis arvensis Σινάπι, Euphorbia chamaesyce Γαλατσίδα

Οξινα εδάφη

Ilex aquifolium Αρκουδοπούρναρο, Stachys arvensis, Galeopsis Tetrahit, Raphanus raphanistrum αγριοράπανο

Φτωχά σε ασβέστιο

Polypodium vulgare πολυτρίχι, Authemis Arvensis μαργαρίτα, Pteridium aquilium φτέρη, Viola sp. Aγριοβιολέτα, Lathynus pratensis αγριολαθούρι, Sarothamnus scoparium σαρόθαμνος, Oxalis cornienlata Ξυνίθρα, Oxalis aceotosella Ξυνίθρα, Rhapahanus raph-nistrum Ραπίδα, Pigitalis laevigate Κορακοβότανο, Campacula sp καμπανούλα, Lupinus Lirsutus Αγριολούπιvo, Spergula arvensis, Sinapis arvensis βρούβα, σινάπια, Cyperus sp Κύπερη, Rumex sp Λάπαθο, Agrostis vulgaris Αγροστίς, Veronica officinalis Βερονίκη.

Εδάφη με καλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο

Aerthionema graecum, Aethionema creticum, Alyssum sexatile Αλυσίδα, Asphodeline lutea Σπερδούκλι, Euphorbia exiqua Γαλατσίδα, Calenula officinalis Καλέντουλα, Galium incurvum Κολιτσίδα, Galium setaseum Κολιτσίδα, Anayallis arvensis Περδικούλι, Uquercus cocitera πουρνάρι, Vicia pereyrina αγριοβίκος, medicago arborea Αγριοτρίφυλλο, Stellaria media, Taraxacum officanalle αγριοράδικο, Salvia sp φασκομηλιά, Linaria vulgaris λινάρι, Gighorium intubus Αγριοραδίκι με σιέλ λουλούδια, Gampanula rapunculoides Καμπα νούλα, Snagnisorba minor μαυρόφυλλο

Εδάφη πλούσια σε μαγνήσιο

Digitalis purpurea, Tencrium, Helleborusσκάρφη

Εδάφια πλούσια σε κάλιο

Digitalis purpurea, Luciniatum

Αλατούχα εδάφη

Ergugium martinum γαλανόχορτο, Gynodon dactlon α­γριάδα, Salsola kuli Αλμυρίδα,    .Cochlearia officinalis, Juncus gerardi βούρλο, Triglochim unaritima,
Spergularia salina Aγριογιούλι, Polgyonum maritinum Sali cornia truticosa.

 

Η. Ροτογιάννη

 

Αγριόχορτα - Δείκτες κατάστασης στο χωράφι και τον κήπο


Datura stramonium L. (Τάτουλας) Οικ. Solanaceae


Πηγή εικόνας: http://de.wikipedia.org/wiki/Datei:Datura_stramonium_2000.jpg


Πηγή εικόνας: http://www.hear.org/starr/images/image/?q=050423-6658&o=plants

Πρόκειται για ένα δηλητηριώδες αγριόχορτο, που αποτελεί όμως πολύτιμη πηγή φαρμακευτικών ουσιών.

Είναι ιδιαίτερα χρήσιμο σαν συγκαλλιέργεια στις κολοκυθιές και προστατεύει πολλά φυτά από το κολεόπτερο Popillia japonica. Ο καπνός από ξεραμένα φύλλα του τάτουλα ηρεμεί τις μέλισσες κατά τις διάφορες μελισσοκομικές επεμβάσεις, αλλά πρέπει να χρησιμοποιείται με φειδώ.

Τι δείχνει η παρουσία του Τάτουλας στο χωράφι και τον κήπο μας;

Ο Τάτουλας έχει ζωηρή ανάπτυξη σε εδάφη που η οργανική ουσία βρίσκεται στο στάδιο της αποσύνθεσης αλλά πραγματοποιείται κάτω από αναερόβιες συνθήκες. Ο λήθαργος του σπόρου διακόπτεται όταν επικρατεί δροσιά και υπάρχει αρκετή οργανική ουσία στο έδαφος, με παράλληλη μείωση της αερόβιας βακτηριακής δραστηριότητας (της δράσης και ανάπτυξης των ακτινομυκήτων και άλλων μικροοργανισμών), οπότε η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας παίρνει την αναερόβια κατεύθυνση και παράγει αιθάνιο και μεθάνιο. Αυτό συμβαίνει όταν καλλιεργείται το έδαφος αργά το φθινόπωρο ή όταν γίνονται όψιμα οργώματα την άνοιξη. Για παράδειγμα, όταν τα υπολείμματα καλλιέργειας καλαμποκιού (καλαμιά) ενσωματωθούν ακατέργαστα στο έδαφος σε μία υγρή περίοδο, είναι πολύ πιθανό να παρουσιαστεί ο τάτουλας σαν ζιζάνιο στην επόμενη καλλιέργεια. Σε συνθήκες σαν αυτές που περιγράφτηκαν παραπάνω, έχουμε διαθεσιμότητα υπερβολικής ποσότητας κοβαλτίου από το εδαφικό σύστημα. Η οργανική ουσία κατά την αποσύνθεση της ρυθμίζει τη διαθεσιμότητα του κοβαλτίου. Βέβαια αν το επίπεδο του ασβεστίου είναι ικανοποιητικό, αυτό από μόνο του θα εγγυηθεί μια διαφορετική κατεύθυνση της διαδικασίας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας.

 

Chenopodium album L. (Λουβουδιά, Χηνοπόδιο) Οικ. Chenopodiaceae


Πηγή εικόνας: http://probalkozas.lapunk.hu/?modul=oldal&tartalom=1047145

Βαθύρριζα φυτά όπως το χηνοπόδιο φέρνουν στην επιφάνεια θρεπτικά στοιχεία από τα βαθύτερα στρώματα μέσω των βλαστών και των φύλλων. Όταν παραχωθούν τα φυτά ή μπουν στο κομπόστ, τα θρεπτικά στοιχεία γίνονται διαθέσιμα για τα επιπολαιόρριζα φυτά. Με αυτόν τον τρόπο εμπλουτίζεται το έδαφος με θρεπτικά στοιχεία οπότε δεν εξαντλείται από τη συνεχή καλλιέργεια και από τις απώλειες λόγω έκπλυσης τους.

Η συγκαλλιέργεια του με πατάτες είναι ιδιαίτερα ευνοϊκή, και καλό είναι να επιτρέπεται η παρουσία του στον κήπο σε μέτριους αριθμούς, ειδικά όταν καλλιεργείται καλαμπόκι. Επίσης ευνοεί την ανάπτυξη του αγγουριού, της κολοκυθιάς, καρπουζιού, ενώ δίνει πρόσθετη ζωτικότητα σε άνθη όπως η ζίννια, μαργαρίτα και ο πανσές. Τα γουρούνια και οι κότες το αγαπούν στα νεαρά του στάδια. Αποτελεί πολύ καλό θρεπτικό υπόστρωμα για αρκετά έντομα, και μπορεί να χρησιμοποιηθεί σαν φυτο-παγίδα. Επίσης χρησιμοποιούμενο για ενσίρωση αποτελεί πολύτιμη πηγή θρεπτικών στοιχείων. Το καλλιεργούμενο βλήτο και το χηνοπόδι είναι εξαιρετικά για ενσίρωση γιατί και τα δύο έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη.

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με τεράστιο αριθμό σπόρων οι οποίοι πέφτουν σε λήθαργο και διατηρούν τη βλαστικότητα τους για δεκαετίες. Αν και πολύ συνηθισμένο αγριόχορτο δεν είναι επιζήμιο.

Αποθηκεύει υψηλής ποιότητας φώσφορο στους ιστούς του. Είναι στενός συγγενής με το σπανάκι και είναι κατάλληλο για λαχάνευση. Τα νεαρά βλαστάρια μπορούν να μαγειρευτούν και να φαγωθούν όπως το σπαράγγι. Είναι πιο πλούσιο σε βιταμίνη C από το σπανάκι, πολύ πιο πλούσιο σε βιταμίνη Α, αλλά όχι τόσο πλούσιο σε σίδηρο και κάλιο, αλλά παραμένει καλή πηγή θρεπτικών στοιχείων και ιδιαίτερα του ασβεστίου.

Είναι ένα φυτό που σχετίζεται με την παρουσία του ανθρώπου και των καλλιεργειών.

Τι δείχνει η παρουσία της Λουβουδιά στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η Λουβουδιά απεικονίζει την καλή θρεπτική κατάσταση του εδάφους. Εγκαθίσταται σε πλούσια και γόνιμα εδάφη, με σωστά χωνεμένο χούμο. Το αγριόχορτο φυτρώνει σε εδάφη που η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας προχωράει στη σωστή κατεύθυνση, και έχουμε αποδέσμευση καλής ποιότητας και αξιόλογης ποσότητας θρεπτικών στοιχείων. Είναι δείκτης ιδανικών συνθηκών παραγωγής σε βιολογικά ενεργό εδαφικό σύστημα. Δεν υπάρχει πρόβλημα κακής στράγγισης και συσσώρευσης νερού όπου εμφανίζονται τόσο το χηνοπόδι όσο και το καλλιεργούμενο βλήτο. Τα αγριόχορτα αυτά είναι η καλύτερη δυνατή εργαστηριακή ανάλυση όσον αφορά τον αφομοιώσιμο φώσφορο που απελευθερώνεται για τις ημερήσιες ανάγκες των φυτών. Όπου φυτρώνει χηνοπόδι κάθε χρόνο, δεν υπάρχει ανάγκη για αγορά και προσθήκη φωσφορικών λιπασμάτων. Δεν υπάρχει λόγος να αγοραστεί κάλιο ή να αυξηθούν τα επίπεδα του ακόμα και αν ο έλεγχος (ανάλυση) του εδάφους υποδηλώνει ότι το απόθεμα αφομοιώσιμων θρεπτικών στοιχείων δεν είναι το μέγιστο.

 

Amaranthus spp. (Βλήτα) Οικ. Amaranthaceae


Πηγή εικόνας: http://www.rosesprodigalgarden.org/herbwalk/july.html


Πηγή εικόνας: http://www.rosesprodigalgarden.org/herbwalk/july.html

Δεν είναι και τόσο αντιπαθητικά αγριόχορτα αφού μπορούν να χρησιμοποιηθούν ως τροφή για κατοικίδια ζώα, όταν είναι τρυφερά. Τα γουρούνια τα λατρεύουν όταν είναι σε νεαρό-χυμώδες στάδιο, αλλά τα αποφεύγουν καθώς ωριμάζουν. Φαίνεται ότι αντιλαμβάνονται ότι το ώριμο βλήτο περιέχει νιτρικά τα οποία με τη δράση ενζύμων του οργανισμού μπορεί να προκαλέσουν δηλητηρίαση. Το ίδιο μπορεί να συμβεί και στον άνθρωπο.

Η συγκαλλιέργεια του A. retroflexus με κρεμμύδια και καλαμπόκι είναι πολύ ευνοϊκή. Το τραχύ βλήτο κάνει τη μελιτζάνα, πιπεριά και την τομάτα πιο ανθεκτικές σε προσβολές από έντομα . Τέλος, ενδεικνύεταιι η συγκαλλιέργεια του με καρότα, ραπάνια, κοκκινογούλι, μπατζάρι, ενώ βελτιώνει τις αποδόσεις της πατάτας. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις πρέπει να διατηρείται σε μέτρια επίπεδα έτσι ώστε να μην πνίγει τα καλλιεργούμενα φυτά.

Τι δείχνει η παρουσία του Βλήτου στο χωράφι και τον κήπο μας;

Τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται το Βλήτο είναι ισορροπημένα. Η χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία και κάποια περίοδος ξηρασίας πυροδοτούν τη βλάστηση του. Σε αντίθεση με άλλα συγγενικά είδη της οικογένειας των Αμαρανθίδων (βλήτα), το συγκεκριμένο είδος βλασταίνει σε αμμώδη εδάφη. Επιπλέον, στα εδάφη όπου συναντάμε αυτό το βλήτο το κάλιο και το μαγγάνιο είναι σε σχετικά υψηλό ποσοστό και σε ακόμα υψηλότερο είναι ο σίδηρος. Ομοίως και για τον ψευδάργυρο. Στην πραγματικότητα, η χαμηλή υγρασία είναι λόγος εμφάνισης του αγριοχόρτου παρά η διατάραξη των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος.

H παρουσία του A. retroflexus δηλώνει μη κανονική αναλογία ασβεστίου και καλίου (υψηλό ποσοστό καλίου και χαμηλό ποσοστό ασβεστίου), με επιπτώσεις στην οργανική ουσία. Τα σύμπλοκα του φωσφόρου χρειάζονται προσοχή όταν εμφανίζεται το αγριόχορτο αυτό. Συναντάται σε διαταραγμένα εδάφη, οπουδήποτε, και είναι ένα φυτό αξιόλογο για την ικανότητα του να αντλεί θρεπτικά στοιχεία από το υπέδαφος, ενώ παράλληλα χαλαρώνει τα βαθύτερα στρώματα του εδάφους.

Η ύπαρξη συνθετικών ουσιών στο έδαφος και διαφόρων αλάτων χλωριούχου καλίου και μαγνησίου και οι αχώνευτες κοπριές, συχνά συνεισφέρουν στην εξάπλωση του αγριοχόρτου.

 

Equisetum arvense (Πολυκόμπι), Οικ. Equisetaceae


Πηγή εικόνας: http://www.henriettesherbal.com/pictures/p05/pages/equisetum-arvense-3.htm

Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα που καταλαμβάνουν μεγάλη έκταση και σε μεγάλο βάθος, και στα οποία αποταμιεύει υδατάνθρακες για τις μελλοντικές του ανάγκες. Το Equisetum arvense έχει την ικανότητα να αποθηκεύει κοβάλτιο, και διαφέρει από άλλα συγγενικά του είδη που δεν έχουν τις ιδιότητες που περιγράφονται παρακάτω. Τα τελευταία εμφανίζουν κατά μήκος των βλαστών τους σκούρους δακτύλιους που δημιουργούνται από μικρά μαύρα φύλλα.

Το πολυκόμπι χρησιμοποιείται για την παρασκευή εκχυλισμάτων. Στη βιοδυναμική γεωργία φτιάχνεται εκχύλισμα από πολυκόμπι (0.5-2% κ.β.) βράζοντας το χόρτο σε νερό για 10-15 λεπτά. Εναλλακτικά μπορούμε να αφήσουμε το αποξηραμένο πολυκόμπι μέσα σε ένα δοχείο με νερό σε αναλογία 0,5-2% κ.β. για 10 ημέρες, σε θερμοκρασία περιβάλλοντος και στη συνέχεια να στραγγίσουμε. Το εκχύλισμα του αραιώνεται σε πενταπλάσια ποσότητα νερού και ψεκάζεται. Βοηθά στην αντιμετώπιση μυκήτων και ιδιαίτερα του εξώασκου σε ροδακινιές και χρησιμοποιείται για ψεκασμό εναντίον παθογόνων μυκήτων (ωιδίων, υγρών σήψεων) σε σταφύλια, λαχανικά, άνθη, και άλλα οπωροφόρα Αν και δεν είναι τόσο δυνατό όσο ο βορδιγάλλειος πολτός, στην αντιμετώπιση μυκήτων, οι άνθρωποι που ασχολούνται με τη βιοδυναμική γεωργία αναφέρουν πολύ καλά αποτελέσματα από τη χρήση του. Επίσης επηρεάζει και ενεργοποιεί τη ζωή στο έδαφος. Όμως υπογραμμίζουν ότι δεν πρέπει να χορηγείται πριν την πρώτη φάση της μόλυνσης από το μύκητα, και να λαμβάνεται μέριμνα για την αποφυγή ύπαρξης υγρών συνθηκών στο περιβάλλον των μολυσμένων φυτών. Η δραστική ουσία του εναντίον των μυκήτων και των ασθενειών είναι το μεγάλο ποσοστό διοξειδίου του πυριτίου που περιέχει στους βλαστούς. Εάν σε χαμηλή φωτιά κάψουμε ένα κομμάτι βλαστού, όταν θα έχουν εξαφανισθεί όλα τα οργανικά υλικά του, τότε μπορούμε να παρατηρήσουμε τον λευκό σκελετό του φυτού που αποτελείται από οξείδια του πυριτίου και είναι η πραγματική δομή των τρυφερών βλαστών. Πολλά βιβλία αναφέρουν το πολυκόμπι σαν δηλητηριώδες φυτό για τα αγροτικά ζώα. Έχει όμως χρησιμοποιηθεί για τη θεραπεία ηπατικών διαταραχών σε βοοειδή, άλογα και σκύλους.

Σπανίως θεωρείται σαν πρόβλημα αυτό το αγριόχορτο. Σε αυτό το φυτό δεν έχει δοθεί η προσοχή που θα έπρεπε. Έχει διαπιστωθεί ότι τα κύτταρα των φυτών που ψεκάζονται με το εκχύλισμα ισχυροποιούνται. Επίσης η ύπαρξη του πυριτίου πάνω σε φυτά που έχουν ψεκαστεί συμβάλλει στην αποτελεσματικότερη απορρόφηση του ηλιακού φωτός όταν οι συνθήκες είναι υγρές, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η ανάπτυξη παθογόνων μυκήτων. Τέλος το διοξείδιο του πυριτίου είναι ισχυρότατο εντομοκτόνο με τη μορφή αερογέλης.

Τι δείχνει η παρουσία του Πολυκόμπι στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η εμφάνιση του Πολυκόμπι, υποδηλώνει ελλιπή αποστράγγιση και ελαφρά όξινο έδαφος. Προτιμά αμμώδη ή χαλικώδη εδάφη με υψηλά επίπεδα εδαφικής υγρασίας αλλά μπορεί να επιβιώσει και σε ένα ξηρό καλοκαίρι. Η ύπαρξη του συνδυάζεται γενικά με το υψηλό επίπεδο άνθρακα στην οργανική ουσία του εδάφους. Η καλλιέργεια σιτηρών περιορίζει την ανάπτυξη του αγριόχορτου.

 

Sorgum halepense L. (Βέλιουρας) Οικ. Graminae


Πηγή εικόνας: http://www.discoverlife.org/nh/tx/Plantae/Monocotyledoneae/Poaceae/Sorghum/halepense/


Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/pz/sorghum_halepense.htm

Είναι ένα πολυετές αγριόχορτο το οποίο αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με ριζώματα. Το θυσανωτό ριζικό του σύστημα του επιτρέπει να αναπαράγεται παντού με ελάχιστους έως καθόλου γεωγραφικούς περιορισμούς.

Τι δείχνει η παρουσία του Βέλιουρα στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η εξάπλωση του βέλιουρα είναι μια ένδειξη αλληλεπίδρασης εντομοκτόνων, χλωριούχου καλίου (KCL), συμπλόκων ψευδαργύρου και συμπίεσης του εδάφους. Σε τέτοια εδάφη το επίπεδο του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλό. Αναερόβια βακτήρια κυριαρχούν, υποδεικνύοντας φτωχή αποσύνθεση των οργανικών υπολειμμάτων και κακή αποστράγγιση. Αναμένεται να παρουσιαστούν προβλήματα με τη διάθεση αλουμινίου σε βαριά αργιλώδη εδάφη. Το πορώδες και η οργανική ουσία του εδάφους αναμένονται να είναι χαμηλά. Το κάλιο, το βόριο και το θείο είναι σε υψηλά επίπεδα, με το μαγνήσιο, το χαλκό, τον ψευδάργυρο, το χλώριο και το σελήνιο σε υψηλά ποσοστά και περίπλοκες σχέσεις. Όταν φυτρώνουν αγριόχορτα όπως αυτό, απλά σημαίνει ότι το έδαφος δεν έχει μύκητες που να ευνοούν τις εμπορεύσιμες καλλιέργειες. Αυτό σημαίνει ότι η καλλιέργεια είναι σε μειονεκτική θέση, και το αγριόχορτο σε πλεονεκτική. Αρχικά εγκαθίσταται και μετά γίνεται ένας τρομερός ανταγωνιστής σε κάθε καλλιέργεια δημητριακών ή βοσκότοπο.

Το αγριόχορτο προτιμάει εξαντλημένα εδάφη και με χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Επίσης φυτρώνει σε εδάφη, με χαμηλό επίπεδο ασβεστίου ανεξαρτήτως του PH του εδάφους. Εάν υπάρχει έντονη βιολογική δραστηριότητα και οι οργανισμοί που κάνουν την αποσύνθεση είναι οι κατάλληλοι, τότε το αγριόχορτο δεν αναπτύσσεται. Το επίπεδο του σιδήρου στο έδαφος επηρεάζει την παρουσία του αγριόχορτου. Επίσης βλασταίνει σε καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου. Οι περισσότερες καλλιέργειες ζαχαροκάλαμου έχουν ανισόρροπο σύστημα PH, υπερβολικό σίδηρο, χαμηλό μαγνήσιο ή η αναλογία των δύο παραπάνω έχει διαταραχθεί.

 

Setaria spp. (Σετάρια) Οικ. Graminae


Πηγή εικόνας: http://www.colostate.edu/Dept/CoopExt/4dmg/Weed/foxtail.htm

Ετήσια αγριόχορτα που αναπαράγονται μόνο με σπόρους σε καλλιεργούμενες εκτάσεις και γύρω από αυτές. Το ριζικό σύστημα της σετάριας ασκεί αλληλοπαθητικές επιδράσεις στα άλλα φυτά.

Όταν το έδαφος κατεργάζεται με βαριά μηχανήματα και είναι βρεγμένο, τότε υπάρχει κίνδυνος συμπίεσης των υποεπιφανειακών στρωμάτων του. Τα βαριά μηχανήματα σχεδόν πάντα συνεισφέρουν σε αυτή την συμπίεση. Ακόμα και αν δουλεύεται το έδαφος με ένα ελαφρύ δίσκο, οι τροχοί του ελκυστήρα το συμπιέζουν σε βάθος 15cm-1m. Αν τα εδάφη είναι και πλούσια σε οργανική ουσία (οπότε υπάρχει αφθονία χουμικών οξέων), τότε παρατηρείται απουσία αέρα και παράλληλα αυξημένη συγκέντρωση διοξειδίου του άνθρακα το οποίο δεν μπορεί να διαφύγει από το έδαφος λόγω της συμπίεσης. Αυτό το φαινόμενο ενεργοποιεί τη διαδικασία βλάστησης της σετάριας.

Η κυκλοφορία ελκυστήρων στο χωράφι συμπιέζει το έδαφος και αφαιρεί τον αέρα που υπάρχει στους πόρους του με αποτέλεσμα όταν ξεραίνεται, το έδαφος να είναι πολύ σκληρό. Και πάλι ευνοείται η ανάπτυξη της σετάριας. Έτσι εξηγείται γιατί το αγριόχορτο εμφανίζεται όψιμα κατά την καλλιεργητική περίοδο μετά την τελική καλλιέργεια του εδάφους.

Οι συνθήκες που θα επικρατήσουν την άνοιξη κατά την προετοιμασία του εδάφους για σπορά ή φύτευση παίζουν πρωταρχικό ρόλο στην επιλογή των αγριόχορτων που θα εμφανισθούν. Αν το έδαφος σβαρνισθεί την άνοιξη, αφεθεί περίπου μια βδομάδα για να αναπαυθεί και μετά ξανασβαρνισθεί, τότε σε κάθε σβάρνισμα οι σπόροι των αγριοχόρτων δέχονται από το φως το ερέθισμα να βλαστήσουν. Αρκεί ένα εκατομμυριοστό του δευτερολέπτου έκθεσης του σπόρου στο φως για να ενεργοποιηθεί η διαδικασία βλάστησης. Το ίδιο συμβαίνει και με το ανοιξιάτικο όργωμα. Όσο πιο πολλές φορές γίνει η κατεργασία του εδάφους, τόσο πιο δύσκολη γίνεται η αντιμετώπιση των αγριοχόρτων.

Ένα επιπλέον πέρασμα μπορεί να δημιουργεί μια άριστη σποροκλίνη, αλλά αυτό το πράγμα δεν είναι το κύριο αντικείμενο για τη σωστή διατροφή των καλλιεργειών και την αύξηση της παραγωγής. Πολλές φορές μετά τη βλάστηση επικρατεί κρύος και υγρός καιρός. το έδαφος βρέχεται και παραμένει κρύο για αρκετές βδομάδες. Αυτό εμπεριέχει πολλούς κινδύνους. Το τελευταίο πέρασμα θρυμματίζει υπερβολικά το έδαφος. Όταν περάσει η σύντομη κακοκαιρία έχει ήδη δημιουργηθεί κρούστα πάνω στο έδαφος ή κάτω από την επιφάνεια του. Σε αυτή τη φάση η σετάρια καθώς επίσης και πολλά αγροστώδη αγριόχορτα π.χ. Cyperus esculentus ή Echinochloa crusgalli λαμβάνουν την εντολή της βλάστησης.

Τι δείχνει η παρουσία της Σετάρια στο χωράφι και τον κήπο μας;

Από τότε που διαδόθηκαν τα αζωτούχα λιπάσματα η σετάρια επεκτάθηκε σε μεγάλη γεωγραφική έκταση. Η μηχανική κατεργασία του εδάφους και η καταστροφή των βασικών χαρακτηριστικών του επιταχύνει την διάδοσή της. Η άνυδρη αμμωνία είναι ένας σίγουρος τρόπος για να πολλαπλασιάζεται αυτό το αγριόχορτο. Το κάλιο και το μαγνήσιο είναι πολύ υψηλά στο έδαφος. Ίχνη σεληνίου δραστηριοποιούν το αγριόχορτο, το οποίο αντέχει σε υψηλά επίπεδα αλουμινίου στο περιβάλλον.

 

Avena fatua L. (Αγριοβρώμη) Οικ. Graminae


Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/ae/avena_fatua.htm


Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/schedeit/ae/avena_fatua.htm

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στις καλλιέργειες. Όταν παρουσιάζεται σε καλλιέργεια σιταριού, οι σπόροι ωριμάζουν πριν το σιτάρι και πέφτουν στο έδαφος πριν την συγκομιδή. Αφού δεν απομακρύνονται από το χωράφι διαιωνίζεται η παρουσία του αγριοχόρτου.

Τι δείχνει η παρουσία της Αγριοβρώμης στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η εμφάνιση του σχετίζεται με εδάφη που είναι υγρά και έχουν κακή στράγγιση.

Επίσης εμφανίζεται όταν στην σποροκλίνη επικρατούν χαμηλές θερμοκρασίες, εμφανίζεται κρούστα εδάφους στην επιφάνεια και χαμηλό πορώδες, με αποτέλεσμα την αύξηση της επιφανειακής τάσης των εδαφικών συσσωματωμάτων. Σχεδόν κάθε χωράφι έχει περιοχές που οι συνθήκες του εδάφους ευνοούν την ανάπτυξη της αγριοβρώμης. Και πάλι το PH αναμένεται ότι επιδρά στη σωστή στράγγιση της συγκεκριμένης περιοχής. Υγρά εδάφη αποφράσσονται εύκολα με κάποια έντονη βροχόπτωση. Όποιος μπει στον κόπο να κάνει ανάλυση εδάφους όπου εμφανίζεται η αγριοβρώμη, συνήθως ανακαλύπτει έλλειψη ασβεστίου, χαμηλό επίπεδο μαγνησίου, υψηλό νάτριο και κάλιο. Υπάρχουν πολλά χωράφια με 100-200 κιλά νατρίου ανά στρέμμα.

 

Echinochloa crusgalli (Μουχρίτσα), οίκ. Graminae


Πηγή εικόνας: http://luirig.altervista.org/cpm/displayimage.php?album=38&pos=7708


Πηγή εικόνας: http://bio1151b.nicerweb.com/pix/pix/SPRINGBROOK/2005_07_09/

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εκτός από τις περιοχές εναπόθεσης απορριμάτων εμφανίζεται και σε καλλιεργούμενες εκτάσεις.

Τι δείχνει η παρουσία της Μουχρίτσας στο χωράφι και τον κήπο μας;

Όπου κυριαρχεί η Μουχρίτσα, το κάλιο βρίσκεται σε πολύ υψηλά επίπεδα ενώ η παρουσία της σημαίνει ότι και άλλα στοιχεία βρίσκονται σε υψηλά επίπεδα, όπως το μαγνήσιο, το μαγγάνιο, το θείο, το βόριο, το χλώριο, το σελήνιο, ο ψευδάργυρος και ο χαλκός. Το αγριόχορτο ευνοείται από ανεπαρκή επίπεδα ασβεστίου και φωσφόρου. Επίσης ευνοείται σε εδάφη φτωχά σε οργανική ουσία και χούμο, όπου παρατηρείται καθίζηση των λεπτών τεμαχιδίων του εδάφους και σχηματισμός υποεπιφανειακής κρούστας.

 

Abutilon theophrasti, (Αγριοβαμβακιά), οίκ. Malvaceae


Πηγή εικόνας: http://www.arpa.veneto.it/upload_teolo/agrometeo/infestanti.htm


Πηγή εικόνας: http://tibetmed.com.ua/dejstvie.html

Είναι ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους, συνήθως σε καλλιεργούμενα εδάφη αλλά και οπουδήποτε αλλού εκτός από λιβάδια με γρασίδι ή χλοοτάπητες.

Τι δείχνει η παρουσία της Αγριοβαμβακιάς στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η εμφάνιση του αβούτιλου είναι ένα πρώιμο σημάδι με ιδιαίτερη σημασία. Δηλώνει ότι η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας έχει πάρει λάθος κατεύθυνση, και παράγεται μεθάνιο αντί για διοξείδιο του άνθρακα. Ο ελεύθερος φώσφορος έχει δεσμευτεί, και οι αναερόβιοι μικροοργανισμοί έχουν αδρανοποιηθεί. Σε εδάφη που εμφανίζεται το αβούτιλο υπάρχει πρόβλημα με τον άνθρακα. Επίσης η λίπανση με χημικά λιπάσματα που περιέχουν κάλιο και νιτρικά ιόντα οδηγεί στην εμφάνιση αυτού του αγριοχόρτου. Τα ζιζανιοκτόνα επίσης ευνοούν την διατήρηση της παρουσίας του.

Όταν εμφανίζεται η αγριοβαμβακιά, έχουμε χαμηλό φώσφορο ή τα στοιχεία είναι δεσμευμένα. Αντίθετα το κάλιο και το μαγνήσιο είναι σε υψηλά επίπεδα όπως και το σελήνιο. Όταν κυριαρχούν αναερόβιες συνθήκες, το μαγγάνιο, ο σίδηρος, το θείο, ο χαλκός, το βόριο και το χλώριο αποδεσμεύονται και παρουσιάζουν υψηλή διαθεσιμότητα. Η μείωση της περιεκτικότητας σε χούμο, το χαμηλό πορώδες και η χαμηλή ταχύτητα αποσύνθεσης, μεταφράζονται σε υψηλή υγρασία, οπότε έχομε κολλώδη εδάφη και με παρουσία κρούστας, καθώς επίσης και απελευθέρωση αργιλίου. Παράλληλα εμφανίζεται και υψηλή περιεκτικότητα του εδάφους σε άλατα.

 

Portulaca oleracea, (Γλυστρίδα), οίκ. Portulacacea


Πηγή εικόνας: http://www.ask.com/wiki/Portulaca_oleracea


Πηγή εικόνας: http://br.viarural.com/agricultura/plagas/ervas-daninhas/portulaca-oleracea-uba-02.htm

Η γλυστρίδα είναι ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Ο έλεγχος του αγριοχόρτου είναι απλός στα νεαρά στάδια αλλά ακόμα και αν ξεριζωθεί το φυτό, παραμένει ζωντανό και παράγει σπόρους.

Δεν είναι ανεπιθύμητο αγριόχορτο αφού λαχανεύεται και μπορεί να μαγειρευτεί όπως το σπανάκι, ενώ έχει μια ελαφρά όξινη γεύση. Είναι αξιοσημείωτο ότι αν και η γλυστρίδα αποτελείται σε ποσοστό 92,5% από νερό, περιέχει 3,5 χιλιοστογραμμάρια σιδήρου στα 100 γραμμάρια φυτικής μάζας, και είναι η μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε σίδηρο, μετά το μαϊντανό.

Χρησιμοποιείται για σαλάτα. Τα γουρούνια και τα κοτόπουλα το αγαπούν.

Τι δείχνει η παρουσία της Γλυστρίδας στο χωράφι και τον κήπο μας;

Οι σπόροι δεν μπορούν να εγκατασταθούν και να δώσουν ένα νέο φυτό εάν δεν υπάρχει ισορροπία στην ικανότητα εναλλαγής κατιόντων, και το PH έχει ρυθμιστεί σωστά με ασβέστιο, μαγνήσιο και κάλιο στις σωστές αναλογίες. Ακόμα πιο σημαντικός είναι ο αερισμός του εδάφους. Η Ι.Ε.Κ. είναι πολλές φορές δύσκολο να ενεργοποιηθεί διότι τα εδάφη στα οποία εμφανίζεται αυτό το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα καλίου και μαγνησίου. Επίσης έχομε υψηλή αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού. Αντίθετα όπου εμφανίζεται το αγριόχορτο έχομε χαμηλό επίπεδο του ασβεστίου και των φωσφορικών αλάτων. Οι αερόβιοι οργανισμοί βγαίνουν εκτός λειτουργίας κάτω από συνθήκες χαμηλού πορώδους του εδάφους και χαμηλής υγρασίας. Ως εκ τούτου έχουμε οξίνηση του εδάφους από την αποδέσμευση σιδήρου και χαλκού.

Η γλυστρίδα έχει ιδιαίτερη προτίμηση σε καλά καλλιεργημένα εδάφη, και συναντάται συνήθως σε κήπους.

Η παρουσία της γλυστρίδας κοντά σε τριανταφυλλιές τις βοηθά εναντίον των κολεοπτέρων που τις προσβάλουν.

 

Digitaria sanguinalis, (Αιματόχορτο) οίκ. Graminae


Πηγή εικόνας: http://www.gsd.harvard.edu/loeb_library/information_systems/projects/E_vue/plants/digitaria_sanguinalis.htm

Εξαπλωμένο σε κήπους αμπελώνες, αγρούς με καλαμπόκι, σε δρόμους. Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους αλλά και με υπόγειους βλαστούς. Το αγριόχορτο ξεραίνεται με τις πρώτες παγωνιές.

Τι δείχνει η παρουσία του Αιματόχορτου στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η εμφάνιση του δηλώνει ότι το έδαφος είναι φτωχό σε ασβέστιο και ότι δεν μπορεί να υποστηρίξει την έναρξη της αποσύνθεσης από τους ακτινομύκητες.

 

Convolvulus spp., Περιπλοκάδα, οίκ. Convolvulaceae


Πηγή εικόνας: http://plantsarethestrangestpeople.blogspot.com/2008_08_31_archive.html


Πηγή εικόνας: http://www.plantguide.org.au/northern-yorke/index.php?option=com_imagegallery&vegitation=3

Εμφανίζεται σε πολλά είδη καλλιεργειών (λαχανοκομικές, δενδροκομικές κτλ) αλλά και σε τοποθεσίες με ανοικτή βλάστηση (άκρες δρόμων, σωρούς άμμου, θέσεις απόρριψης απορριμάτων).

Είναι πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και με ριζώματα. Είναι πολύ στενός συγγενής με το Convolvulus arvensis. Πρόκειται για αναρριχώμενα φυτά που επιβιώνουν σχεδόν παντού, ακόμα και σε διαβρωμένες πλαγιές λόφων, οι οποίες έχουν καλά στραγγίσει και το έδαφος είναι ξηρό.

Τι δείχνει η παρουσία της Περιπλοκάδας στο χωράφι και τον κήπο μας;

Αναπτύσσεται σχεδόν σε όλα τα εδάφη ιδιαίτερα σε ξηρά ζεστά και ελαφριά εδάφη με διαπερατό υπέδαφος.

Αποτελεί χαρακτηριστικό δείκτη λανθασμένης πορείας της αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας, και της υπερβολικής συγκέντρωσης βαρέων μετάλλων στο έδαφος. Η παρουσία σωρών από άχυρα ή κοπριάς, και γενικά η συσσώρευση όγκου οργανικής ουσίας σε ένα μέρος προκαλεί την παραπάνω κατάσταση και ευνοεί την εγκατάσταση και εξάπλωση της περικοκλάδας. Το αγριόχορτο, αρέσκεται σε άφθονα χουμικά υλικά, στα οποία όμως επικρατεί ανταγωνιστική σχέση. Όμως ακμάζει και σε εδάφη διαβρωμένα και με ελάχιστο χούμο, ο οποίος δεν μπορεί να καθοδηγήσει στη σωστή κατεύθυνση την αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τα χαμηλά επίπεδα ασβεστίου, του φωσφόρου, και το χαμηλό pH, αποτελούν σημεία αναφοράς του αγριόχορτου. Τα επακόλουθα είναι η δημιουργία κολλώδους εδάφους και ο σχηματισμός κρούστας. Τα περισσότερα αναρριχώμενα αγριόχορτα έχουν την ικανότητα να βλαστάνουν ταχύτατα, ενώ τα ριζώματα τους εξαπλώνονται και κυριαρχούν σε όλο το εδαφικό σύστημα. Η εξάπλωση τους δρα δυσμενώς όχι μόνο στην ανάπτυξη άλλων φυτών αλλά και στους οργανισμούς του εδάφους. Τέτοιες συνθήκες μπορεί να εμφανισθούν σε εδάφη με υψηλή Ι.Α.Κ. (αργιλώδη) μέχρι και σε εδάφη με χαμηλή ΙΑΚ (αμμώδη). Σε εδάφη με υψηλή ή χαμηλή περιεκτικότητα σε οργανική ουσία. Το κοινό χαρακτηριστικό τους όμως είναι ότι όλα, επιβάλουν περιορισμούς στην σωστή αποσύνθεση της οργανικής ουσίας. Τέτοια εδάφη είναι ανίκανα να διαχειρισθούν σωστά τις χουμικές ισορροπίες και συστήματα. Σαν αποτέλεσμα της λανθασμένης αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας είναι η δημιουργία ενός ανισόρροπου ορμονικού-ενζυμικού συστήματος που οδηγεί στην ανικανότητα του εδάφους να εφοδιάζει σωστά τα φυτά με θρεπτικά στοιχεία.

Οι λόγοι που δημιουργούν την παραπάνω κατάσταση σχετίζονται με ξερή και βιολογικά αδρανή οργανική ουσία, πράγμα που οφείλεται σε ξηρό φθινόπωρο, είτε σε υγρή άνοιξη. Αυτή η κατάσταση συμπληρώνεται με την ελλιπή καλλιέργεια του εδάφους και τη συμπίεση του. Οι παράμετροι που σχετίζονται με την κατάσταση αυτή είναι το pH το είδος των κολλοειδών της αργίλου, (δομή), καθώς επίσης η ικανότητα αποστράγγισης και αερισμού του εδάφους και ιδιαίτερα των οργανικών υλικών.

 

Xanthium spp. οίκ. Asteraceae


Πηγή εικόνας: http://www.medicineatyourfeet.com/xanthiumspp.html

Είναι ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Το αγριόχορτο αυτό περιέχει δηλητήριο στις κοτυληδόνες του. Υπάρχουν και άλλα συγγενικά είδη του αγριόχορτου και συχνά είναι δύσκολος ο διαχωρισμός τους. Όμως από την άλλη πλευρά δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες.

Τι δείχνει η παρουσία του Xanthium spp. στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η παρουσία αυτού του αγριόχορτου δηλώνει ότι υπάρχει στο έδαφος άφθονη ποσότητα διαθέσιμου (αφομοιώσιμου) φωσφόρου, και ότι το PH βρίσκεται σε αποδεκτό επίπεδο. Τα υψηλά ποσοστά του φωσφόρου, δεσμεύουν τον ψευδάργυρο, πράγμα που επιδρά στις ορμονικές διαδικασίες του αγριόχορτου.

Εξαπλώνεται σε εδάφη που είναι διαθέσιμα υψηλά επίπεδα φωσφόρου και ένα λογικό και σωστό επίπεδο PH.

Μόνο όταν το PH είναι ρυθμισμένο σωστά μπορεί να απελευθερωθεί σημαντική ποσότητα φωσφόρου. Από την άλλη πλευρά, ο υψηλός φώσφορος, δεσμεύει (ανταγωνίζεται) τον ψευδάργυρο. Σε αυτή την κατάσταση, το αγριόχορτο βλαστάνει.

 

Urtica dioica, U. urens, (Τσουκνίδα), οίκ. Urticaceae


Πηγή εικόνας: http://apps.rhs.org.uk/advicesearch/Profile.aspx?pid=714

Η Τσουκνίδα συναντάται σε απεριποίητα διαρκή βοσκοτόπια σπάνια σε λιβάδια, συχνά σε χώρους απόθεσης απορριμάτων, σε φράχτες και δάση. Συναντάται στις καλλιέργειες λαχανικών και είναι συχνά ενοχλητικό σε καλλιέργειες σιτηρών.

Η τσουκνίδα κάνει τα γειτονικά φυτά πιο ανθεκτικά σε προσβολές εντόμων. Επίσης βοηθά τα φυτά να αντιστέκονται σε προσβολές από σαλιγκάρια-γυμνοσάλιαγκες, κατά τη διάρκεια υγρού καιρού, ενδυναμώνει τη βλάστηση της μέντας και των τοματών, ενώ δίνει περισσότερο άρωμα στα αρωματικά φυτά όπως η βαλεριάνα, μαντζουράνα, μέντα. Η τσουκνίδα επίσης καθυστερεί τις ζυμώσεις, και έτσι δίνει τη δυνατότητα στα φρούτα να διατηρούνται περισσότερο. Φρούτα που συσκευάζονται σε βιομάζα τσουκνίδας, ωριμάζουν ταχύτερα. Επίσης η τσουκνίδα είναι χρήσιμη κατά τη διαδικασία της ζύμωσης του κομπόστ ή της κοπριάς. Καλύτερα αποτελέσματα, με λιγότερο κόπο, μπορούμε να έχομε όταν προσθέσουμε στο κομπόστ την τσουκνίδα με την κανονική της μορφή και πριν να δημιουργήσει σπόρους. Η τσουκνίδα περιέχει ανθρακικό οξύ και αμμωνία τα οποία αποτελούν παράγοντες στην ενεργοποίηση του κομπόστ. Αν υπάρχει διαθέσιμο μέρος αξίζει τον κόπο να φυτευτεί εκεί τσουκνίδα και να χρησιμοποιηθεί για διάφορες χρήσεις στα φύλλα της τσουκνίδας υπάρχουν σταγονίδια φορμικού οξέος το οποίο ερεθίζει το δέρμα όταν έρθουν σε επαφή.

Η τσουκνίδα μπορεί να χρησιμοποιηθεί στο κομπόστ, αφού επιταχύνει και βοηθά τη ζύμωση ενώ περιέχει και σίδηρο.

Ενδείκνυται η παρουσία της τσουκνίδας σε καλλιέργειες οπωροφόρων δένδρων. Το λάδι που περιέχει η μέντα αυξάνεται όταν συγκαλλιεργείται με τσουκνίδα.

Η τσουκνίδα ανήκει στην κατηγορία των αγριόχορτων που αρέσκονται σε καλλιεργημένες περιοχές.

Τι δείχνει η παρουσία της Τσουκνίδας στο χωράφι και τον κήπο μας;

Αγαπά το άζωτο, και έτσι συναντάται σε πολύ καλής κατάστασης καλλιεργούμενα εδάφη.

 

Taraxacum officinale (Αγριοράδικο, Πικραλίδα) Οικ. Asteraceae


Πηγή εικόνας: http://redbuttecanyon.net/introduced/t_officinale.html


Πηγή εικόνας: http://www.opsu.edu/Academics/SciMathNurs/NaturalScience/PlantsInsectsOfGoodwell/plants/pasturefiles/pasture56.html

Είναι πολυετές φυτό, πολύ δυναμικό, ενώ δεν ανταγωνίζεται τα γύρω καλλιεργούμενα φυτά λόγω του ότι το πολύ βαθύ ριζικό του σύστημα φθάνει σε βάθος έως και 1 μέτρο. Αξίζει να σημειωθεί ότι η πικραλίδα εκλύει αιθυλένιο, το οποίο επηρεάζει το ύψος και την βλάστηση των γειτονικών φυτών, και προκαλεί πρώιμη ωρίμανση των γύρω ανθέων και φρούτων.

Το αγριοράδικο απορροφά από το έδαφος την διπλάσια ή και τριπλάσια ποσότητα σιδήρου σε σχέση με άλλα φυτά. ’ρα η προσθήκη του στο κομπόστ είναι πολύτιμη. Είναι ευνοϊκή η συγκαλλιέργεια του με τη αλφάλφα (Medicago sativa).

Τι δείχνει η παρουσία του Αγριοράδικου στο χωράφι και τον κήπο μας;

Προτιμάει βαθιά και ισορροπημένα εδάφη. Αν δείτε αγριοράδικο στο χωράφι σας να είστε σίγουροι ότι έχετε μικρή έως καθόλου διαθεσιμότητα ασβεστίου από τα κολλοειδή του εδάφους. Σε κάθε περίπτωση, το ασβέστιο είναι σε έλλειψη ή είναι μη αφομοιώσιμο.

Το αγριοράδικο είναι η προσπάθεια της φύσης να εμπλουτίσει το έδαφος σε ασβέστιο. Το φυτό αυτό στέλνει τις ρίζες του περίπου 1 μέτρο βαθιά στη γη μεταφέροντας ασβέστιο και άλλα στοιχεία στην επιφάνεια. Οι γεωσκώληκες λατρεύουν το έδαφος γύρω από το αγριοράδικο. Εκμεταλλεύονται τις ρίζες των νεκρών φυτών για να διευκολύνουν τη διάνοιξη των στοών τους, ενώ οι σηπώμενες ρίζες είναι μία καλή πηγή κολλοειδών για τη διατροφή τους. Η παρουσία του αγριοράδικου μας δείχνει ότι τα υπολείμματα της οργανικής ουσίας στο έδαφος είναι μουχλιασμένα, και εμποδίζουν τη διαθεσιμότητα των θρεπτικών στοιχείων στο έδαφος. Επίσης αποτελεί και σύμπτωμα υπερβόσκησης. Επίσης δηλώνει την ύπαρξη ιζηματογενών αποθέσεων κάτω από την επιφάνεια του εδάφους και πιθανή δημιουργία κρούστας την οποία όμως μπορεί να διαπεράσει με το ριζικό του σύστημα.

 

Tribulus terrestris (Τριβόλι), οίκ. Zygophylaceae


Πηγή εικόνας: http://en.wikipedia.org/wiki/File:Starr_030612-0063_Tribulus_terrestris.jpg

Ετήσιο αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους. Εισβάλλει σε καλλιεργούμενες εκτάσεις αλλά οι περιοχές εναπόθεσης υπολειμμάτων είναι το σύνηθες ενδιαίτημα.

Το τριβόλι αποτελεί φυτό παγίδα για τα κολεόπτερα της οικογένειας Meloidae, τα οποία προσβάλλουν το αγριόχορτο και εγκαταλείπουν τα φυτά της καλλιέργειας.

Τι δείχνει η παρουσία του Τριβόλι στο χωράφι και τον κήπο μας;

Το χαμηλό επίπεδο ασβεστίου και το πολύ χαμηλό επίπεδο φωσφόρου είναι το σημείο αναφοράς για την ύπαρξη αλλά και τον έλεγχο του αγριόχορτου. Αντίθετα τα επίπεδα καλίου, μαγνησίου και μαγγανίου είναι υψηλά όπου φυτρώνει το τριβόλι. Το ίδιο ισχύει και για το σελήνιο, το χλώριο και το θείο, ακόμη και αν η αποστράγγιση και η αποδόμηση των υπολειμμάτων της αποσύνθεσης είναι καλές έως άριστες.

 

Cuscuta sp. (Κουσκούτα), οίκ. Cuscutaceae


Πηγή εικόνας: http://www.naturesongs.com/vvplants/dodder.html

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους. Ξεκινά σαν ανεξάρτητο φυτό αλλά γρήγορα εγκαθιδρύεται μια παρασιτική σχέση με τον ξενιστή οπότε η κουσκούτα χάνει όλη τη χλωροφύλλη της. Είναι μοναδική στο ότι τα φύλλα της δεν έχουν καθόλου χλωροφύλλη.

Είναι ένα παράσιτο που αναπτύσσεται σε φυτά που έχουν εκφυλισθεί. Ανταποκρίνεται καλύτερα σε τροποποιήσεις του PH, που οφείλονται στο ασβέστιο, μαγνήσιο, νάτριο και κάλιο σε ισορροπία.

 

Agrostema githago, (Αγρόστεμα), οίκ. Caryophyllaceae


Πηγή εικόνας: http://www.mycolapalma.com/floracanaria/toxicas/fichas/agrostemagithago.htm

Πηγή εικόνας: http://www.mycolapalma.com/floracanaria/toxicas/fichas/agrostemagithago.htm

Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους, ιδιαίτερα σε καλλιέργειες χειμερινού σιταριού και σίκαλης. Όταν χρησιμοποιείται μαζί με το σιτάρι για την παρασκευή ψωμιού, το ψωμί αποκτά άσχημη γεύση.

Τι δείχνει η παρουσία του Αγρόστεμα στο χωράφι και τον κήπο μας;

Φυτρώνει σε εδάφη που έχουν υψηλή συγκέντρωση σε άλατα, όταν αυτό συνδυάζεται με υψηλό PH οφειλόμενο στην υψηλή περιεκτικότητα μαγνησίου, καλίου και του νατρίου. Τα επίπεδα των φωσφορικών αλάτων τείνουν να είναι χαμηλά. Ο σίδηρος, ο χαλκός, ο ψευδάργυρος, το χλώριο και το σελήνιο φθάνουν σε υψηλά επίπεδα. Πολλά εδάφη με υψηλό PH απαιτούν χορήγηση ασβεστίου, πράγμα που υποδηλώνει και η παρουσία του συγκεκριμένου αγριόχορτου.

 

Rumex crispus, Λάπαθο


Πηγή εικόνας: http://www.anpc.ab.ca/wiki/index.php/Rumex_crispus


Πηγή εικόνας: https://picasaweb.google.com/luirig/Gallery14#5160160658953512050

Πολυετές αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους και εμφανίζεται οπουδήποτε σε ακαλλιέργητες περιοχές. Το συγγενικό του είδος Rumex altissimus εισβάλλει και σε καλλιεργούμενες περιοχές και δημιουργεί ζημιές σε βοσκότοπους και σε καλλιέργειες ψυχανθών ιδιαίτερα σε τριφύλλι που έχει αφεθεί στο χωράφι για 2 ή περισσότερα χρόνια.

Οι ρίζες του αγριόχορτου χρησιμοποιούνται ως κόκκινη μπογιά για το μαλλί αλλά και για την παρασκευή οδοντόπαστας.

Τι δείχνει η παρουσία του Λάπαθου στο χωράφι και τον κήπο μας;

Αγαπά το ασβέστιο, άζωτο και τη θερμότητα. Αναπτύσσεται ιδιαίτερα σε βαριά πηλώδη μέχρι αργιλώδη εδάφη.

Ευνοείται σε όξινα εδάφη, σε υγρή περίοδο με χαμηλή ή φτωχή στράγγιση και ανεπαρκή αερισμό. Τότε το αγριόχορτο δραστηριοποιείται και βλαστάνει.

Εδάφη που εμφανίζεται το αγριόχορτο έχουν υψηλά επίπεδα σεληνίου, μαγνησίου και φωσφόρου καθώς επίσης και άφθονο χλώριο, βόριο, ψευδάργυρο, χαλκό, θείο, σίδηρο και μαγγάνιο, αλλά και σε βαρέα άλατα. Είναι όμως φτωχά σε ασβέστιο. Έτσι έχομε αλληλεπιδράσεις των στοιχείων στο έδαφος.

Το αγριόχορτο αυτό παρουσιάζεται σε ποικιλία εδαφών, αλλά η ύπαρξη του σχετίζεται με τον άνθρακα.

Η εμφάνιση του αγριόχορτου υποδηλώνει την ύπαρξη αδιαπέρατου στρώματος εδάφους. Επίσης συναντάται σε εδάφη με υπερβολική υγρασία, που οφείλεται είτε στην κακή αποστράγγιση λόγω του αδιαπέρατου στρώματος, είτε όταν η άνοιξη είναι πολύ υγρή. Σε τέτοια εδάφη η αποσύνθεση της οργανικής ουσίας γίνεται λάθος (από ακατάλληλους μικροοργανισμούς).

 

Marticaria chamomilla, Χαμομήλι, οίκ. Compositae


Πηγή εικόνας: http://v21.lscache7.c.bigcache.googleapis.com/static.panoramio.com/photos/original/34697752.jpg

Το Χαμομήλι συναντάται κατά ομάδες σε κενά χειμερινών σιτηρών επίσης σε καλοκαιρινά σιτηρά, σε κονδυλόριζα και τριφύλλι καθώς επίσης και στις άκρες δρόμων.

Η παρουσία του χαμομηλιού (ένα φυτό ανά 100 πόδια) είναι ιδιαίτερα χρήσιμη σε καλλιέργεια λάχανου ή κρεμμυδιών, αφού βοηθά την ανάπτυξη τους αλλά βελτιώνει και τη γεύση τους. Περιέχει την ουσία χαμαζουλίνη και έχει αντιαλλεργικές ιδιότητες όταν χρησιμοποιείται με τη μορφή τσαγιού. Εκτός από τη γνωστή του χρήση από τον άνθρωπο, τα άνθη του μπορούν να χρησιμοποιηθούν στη στρώμνη των αγροτικών ζώων και δίπλα σε σκύλους, αφού διώχνουν τους ψύλους και φρεσκάρουν το μέρος. Το κρύο εκχύλισμα του χαμομηλιού χρησιμοποιείται στη φυτοπροστασία. Επίσης είναι εξαιρετικό για την διατήρηση του χρώματος στα ξανθά μαλλιά. Τέλος, περιέχει μια ορμόνη που βοηθά την ωρίμανση της μαγιάς. Η παρουσία του σε καλλιέργεια μέντας, αλλά σε πολύ μικρό ποσοστό, αυξάνει την περιεκτικότητα της σε λάδι.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το χαμομήλι είναι πολύ πλούσιο σε κάλιο και ασβέστιο και ενδεικνύεται η συμμετοχή του στο κομπόστ.

Τι δείχνει η παρουσία του Χαμομηλιού στο χωράφι και τον κήπο μας;

Κυρίως συναντάται σε πλούσια σε συστατικά, όμως φτωχά σε ασβέστιο (έως καθόλου ασβέστιο), φρέσκα αργιλώδη ή αμμώδη κοκκινοχώματα.

Η ύπαρξη αυτού του αγριόχορτου υποδηλώνει ότι στο έδαφος έχει δημιουργηθεί κρούστα και ότι σκληραίνει.

Το χαμομήλι είναι ένας διατρητής επιφανειακής κρούστας, και η παρουσία του ευνοεί την ανάπτυξη του σιταριού. Αυτό συμβαίνει, μόνο όταν το χαμομήλι είναι σε χαμηλούς πληθυσμούς (μέχρι 1%). Εάν παρατηρηθεί μεγαλύτερος πληθυσμός του αγριόχορτου, τότε ανταγωνίζεται την καλλιέργεια και θα επικρατήσει. Το γεγονός ότι εμφανίσθηκε το χαμομήλι σε μεγάλους πληθυσμούς αποτελεί δείγμα ύπαρξης εδαφικού αδιαπέρατου στρώματος εδάφους ή κρούστας, πράγμα που εμποδίζει τα καλλιεργούμενα φυτά να αναπτυχθούν, όχι όμως και το χαμομήλι. Έτσι εξηγείται η ανάπτυξη μεγάλου πληθυσμού και η επικράτηση του χαμομηλιού, έναντι της καλλιέργειας.

Το χαμομήλι μας δείχνει ότι δεν έγινε επαρκής καλλιέργεια του εδάφους, ότι το έδαφος οργώθηκε ενώ ήταν πολύ υγρό, ή ότι έγινε μονόπλευρη χρήση όξινων λιπασμάτων. Η έξαρση της βλάστησης του χαμομηλιού, είναι μια φιλική και ήπια προειδοποίηση ότι πρέπει να διορθωθεί το πρόγραμμα αμειψισποράς.

Εάν δεν διορθωθεί αυτή η κατάσταση, τότε θα ευνοηθούν πιο ενοχλητικά και επιζήμια φυτά.

 

Plantago sp., (Πεντάνευρο), οίκ. Plantaginaceae


Πηγή εικόνας: http://www.redes-cepalcala.org/ciencias1/Flora/imagenes_1/plantago_sp.jpg

Σε λιβάδια και βοσκότοπους το πεντάνευρο είναι αρκετά διαδεδομένο ενώ σε αγρούς (τριφύλλι) πολύ σπάνια. Συχνότερα συναντάται σε ρέματα και στις άκρες των δρόμων.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μόνο ένα φυτό παράγει παραπάνω από 3000 σπόρους. Το αγριόχορτο εμφανίζεται συνήθως με το κόκκινο τριφύλλι, γιατί οι σπόροι του μολύνουν τους σπόρους του τριφυλλιού.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό του αγριόχορτου είναι ότι συσσωρεύει στο σώμα του θρεπτικά στοιχεία, τα οποία επιστρέφονται στο έδαφος όταν το φυτό πεθάνει. Επίσης είναι πλούσιο σε αλκαλικά ιόντα όπως το ασβέστιο και το μαγνήσιο.

Τι δείχνει η παρουσία του Πεντάνευρου στο χωράφι και τον κήπο μας;

Προτιμά φρέσκα μέχρι στεγνά (ξηρά) πηλώδη και αμμώδη εδάφη. Οι προτιμήσεις λίπανσης του Plantago lanceolata δεν είναι μεγάλες όπως το Plantago major το οποίο έχει μεγάλες ανάγκες σε λίπανση.

Τα αγριόχορτα αυτά εμφανίζονται σε καλλιεργούμενες περιοχές, και ανήκουν στην κατηγορία φυτών που ακολουθούν τα βήματα του ανθρώπου στις καλλιέργειες και έχουν αναπτύξει προσαρμογές που έχουν και τα καλλιεργούμενα φυτά.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το αγριόχορτο αυτό ευδοκιμεί καλύτερα σε όξινα εδάφη.

 

Ipomoea purpurea, (Πρωϊνή χαρά), οίκ. Convolvulaceae


Πηγή εικόνας: http://lepotager-demesreves.fr/Boutique/product_info.php?products_id=71

Ετήσιο αγριόχορτο που πολλαπλασιάζεται με σπόρους σε περιοχές φτωχές σε οργανική ουσία και χαμηλή αποσύνθεση.

Το αγριόχορτο εμφανίζεται σε συστάδες δένδρων και θάμνων ή σε κήπους, που σε κάθε περίπτωση είναι παραμελημένοι.

Η παρουσία του αγριόχορτου σε καλλιέργεια αραβόσιτου είναι ευνοϊκή αλλά πρέπει να αφαιρείται πριν δημιουργήσει σπόρο, γιατί τότε θα αποτελέσει πρόβλημα για πολλά χρόνια.

Τι δείχνει η παρουσία της Πρωϊνής Χαράς στο χωράφι και τον κήπο μας;

Τα επίπεδα του ασβεστίου είναι πολύ χαμηλά όπου εμφανίζεται η πρωινή χαρά. Επίσης χαμηλό είναι και το επίπεδο του φωσφόρου ενώ αντίθετα τα επίπεδα του καλίου είναι υπερβολικά υψηλά. Ένα σύνολο συμπλόκων των θρεπτικών στοιχείων υψηλό μαγνήσιο, σίδηρος, θείο, χαλκός, ψευδάργυρος, βόριο και σελήνιο καθορίζει την εμφάνιση αυτού του περιπλανώμενου φυτού.

 

Cirsium arvense, (Κίρσιο), οίκ. Asteraceae


Πηγή εικόνας: http://www.chromos-agro.com/savjeti_korovi.html


Πηγή εικόνας: http://en.wikibooks.org/wiki/File:Cirsium_arvense_bluete.jpeg

Ενοχλητικό αγριόχορτο που με την έντονη απορρόφηση νερού και θρεπτικών στοιχείων μπορεί να αποτελέσει επικίνδυνο παράσιτο σε σιτηρά και σε λιβάδια. Εξαπλώνεται σε άκρες δρόμων, σε κενά δασών και σε όχθες.

Πολυετές αγριόχορτο που αναπαράγεται με ριζώματα και σπόρους. Δημιουργεί προβλήματα στις καλλιέργειες ενώ φτάνει σε ύψος 2,5 m. Ο έλεγχος του αγριόχορτου είναι ο ίδιος με τον έλεγχο του. Συχνά συγχέεται με το κοινό γαϊδουράγκαθο. Το αγριόχορτο αυτό ανταποκρίνεται στο μαγνήσιο.

Τι δείχνει η παρουσία του Κίρσιο στο χωράφι και τον κήπο μας;

Συναντάται σε ποικιλία εδαφών, ειδικά σε εδάφη όπου αρχίζει η σκλήρυνση τους μετά το όργωμα, ενώ αγαπά το άζωτο.

Στο αγριόχορτο αρέσει η χαμηλή περιεκτικότητα σε ασβέστιο,και πολύ χαμηλή σε μαγνήσιο. Αντίθετα ο σίδηρος είναι πολύ υψηλός. Επίσης η εμφάνιση του είναι χαρακτηριστικό της χαμηλής αποσύνθεσης της οργανικής ουσίας και της παρουσίας αναερόβιων βακτηρίων.

Εμφανίζεται σε μεγάλη ποικιλία εδαφών. Ευνοείται σε εδάφη με χαμηλά επίπεδα σιδήρου, χαμηλό ασβέστιο, και φτωχή δομή της οργανικής ουσίας του εδάφους. Όταν το ασβέστιο δεν έχει τη δυνατότητα να ελέγχει την αποδέσμευση των στοιχείων, και το PH δεν είναι ρυθμισμένο σωστά, έχουμε υπερβολική αποδέσμευση ορισμένων μετάλλων. Η παρουσία του επίσης δηλώνει χαμηλό επίπεδο φωσφόρου, είτε λόγω τροφοπενίας, είτε επειδή ο φώσφορος είναι δεσμευμένος. Τα δύο παραπάνω οφείλονται στην ανεπάρκεια οργανικής ουσίας.

 

Capsella brusta-pastoris, οίκ. Brassicaceae


Πηγή εικόνας: http://www.oshims.com/herb-directory/s/shephards-purse


Πηγή εικόνας: http://www.sageherbalhealing.com/garden4.html

Ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο που αναπαράγεται με σπόρους και προσαρμόζεται σε μεγάλη ποικιλία συνθηκών (ενδιαιτήματα). Εμφανίζεται πολύ συχνά σε άγονους βοσκότοπους κατά την περίοδο της ξηρασίας.

Είναι πολύ πλούσιο σε θρεπτικά στοιχεία. Κατά την ανάπτυξη του είναι απαιτητικό φυτό αφού απορροφά πολλά θρεπτικά στοιχεία, τα οποία όμως επιστρέφονται στο έδαφος, μετά τον θάνατο του αγριόχορτου και μάλιστα σε οργανική μορφή.

Παρουσιάζεται σε καλλιεργήσιμη γη κυρίως σε κονδυλόριζα, σιτηρά (καλοκαιρινά και χειμερινά) σε κήπους, στις άκρες δρόμων και σε απορρίμματα. Έχει μηδαμινές προτιμήσεις ενώ αναπτύσσεται σε κάθε τύπο εδάφους αρκεί όμως να μην είναι συμπαγή και με αδιαπέρατο στρώμα.

Αποτελεί καλή βοσκή για τα πρόβατα.

 

Stellaria media, (Στελλάρια) οίκ. Caryophyllaceae


Πηγή εικόνας: http://www.sbs.utexas.edu/bio406d/images/pics/car/stellaria_media.htm


Πηγή εικόνας: http://www.homeopathyandmore.com/forum/viewtopic.php?t=995

Είναι ετήσιο ή ετήσιο χειμερινό αγριόχορτο. Σε ψυχρές περιοχές επιβιώνει και το καλοκαίρι ενώ συμπεριφέρεται σαν μικρής διάρκειας ζωής πολυετές. Το αγριόχορτο είναι θυσανωτό, παρουσιάζει ελαφρό αδέλφωμα. Πολλαπλασιάζεται με σπόρους και με κάθε μορφής ριζωμάτων και έρποντων βλαστών. Όταν εγκατασταθεί το αγριόχορτο, καλύπτει το έδαφος δημιουργώντας τάπητα, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνει την κυκλοφορία του αέρα και του νερού στο έδαφος, αλλά και την έκθεση του στο φως του ήλιου.

Τι δείχνει η παρουσία της Στελλάρια στο χωράφι και τον κήπο μας;

Η στελλάρια βλαστάνει εκεί όπου υπάρχει μια αξιόλογη ποσότητα ενεργού οργανικής ουσίας, κυρίως στην επιφάνεια του εδάφους, ή λιγότερο, σε βαθύτερα στρώματα. Η παρουσία του υποδηλώνει ότι έχει συσσωρευτεί υπερβολική οργανική ουσία, από γρασίδι που δεν έχει αποσυντεθεί, ή ότι έχει συσσωρευτεί αξιόλογη ποσότητα τύρφης και κοπριάς. Από την οργανική ουσία απελευθερώνονται στο έδαφος οξέα και αποδεσμεύονται υπερβολικές ποσότητες θρεπτικών στοιχείων, τα οποία δημιουργούν τοξικότητα, (καίνε), το γρασίδι ή τα λαχανικά. Αυτή η κατάσταση αποτελεί πρόσκληση για τη στελλάρια, η οποία εγκαθίσταται σε τέτοια εδάφη. Μερικές φορές, η οργανική ουσία έχει μπει στη διαδικασία της αποσύνθεσης, μετά ξεραίνεται, ξαναβρέχεται, και ξαναξεραίνεται. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα την λοξοδρόμηση της διαδικασίας της αποσύνθεσης, και σε τέτοιες περιπτώσεις η στελάρια εξαφανίζεται με την προϋπόθεση ότι το pH είναι σωστά ρυθμισμένο, δηλαδή ούτε πολύ υψηλό, ούτε πολύ χαμηλό. Το crabgrass, απεικονίζει εδάφη στα οποία έχει δημιουργηθεί κρούστα, και είναι συμπιεσμένα. Τα οξέα από την ατελώς αποσυντηθέμενη οργανική ουσία προκαλούν την αποδέσμευση υπερβολικών ποσοτήτων θρεπτικών στοιχείων. Στο έδαφος δεν υπάρχει τόσο κολλοειδές υλικό, που να τα κρατήσει, με αποτέλεσμα τα στοιχεία αυτά να διαλυθούν στο εδαφικό νερό και να εκπλυθούν.

Πηγές:

ΤΕΙ  Κρήτης, Σχολή Τεχνολογίας Γεωπονίας, Ε.Π.Ε.Α.Ε.Κ , Πρόγραμμα Συμπληρωματικής Εκπαίδευσης  "Βιολογική Γεωργία" Ενέργεια 3.4.γ (http://triton.chania.teicrete.gr/bio_geo/Tsoyknida/Tsoyknida_1.htm)

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου "ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ ΟΙΚΙΑΣ"

 

 

               

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ © 2008-2009 ΒΟΥΛΑ ΒΑΒΑΡΟΥΤΣΟΥ*  

από 7/4/09

  .free counters.free counters.free counters...........

.

Μετρητής 

Επισκεπτών

από 16/1/2009

.....