πλοηγείτε στον  ιστοχώρο της Βούλας Βαβαρούτσου

για καλύτερη πλοήγηση στις ιστοσελίδες

πατήστε ΚΕΝΤΡΙΚΗ  

 

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου " ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ  

 

                       ΡΥΠΑΝΣΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Σε κλοιό ρύπων 4,8 εκατ. Έλληνες Μια ήπειρος από σκουπίδια πλέει στον Ειρηνικό Ατμοσφαιρική ρύπανση (αρκετά άρθρα)
Η ατμοσφαιρική ρύπανση έχει και… θετική πλευρά

τελευταία ενημέρωση: 

24/02/2013

Η ρύπανση γέννησε φύκι- δολοφόνο
Κοκτέιλ τοξικών σε νερό και αέρα
Τα αιωρούμενα σωματίδια σκοτώνουν τους κατοίκους των πόλεων Η ρύπανση είναι παντοτινή
ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ ΝΕΡΟΥ
Ρύποι σε τιμή ευκαιρίας
8,7 τόνοι CO2 για κάθε Ελληνα Μια προαναγγελθείσα καταστροφή
Ατμοσφαιρική ρύπανση και υγεία

ΦΥΤΑ & ΡΥΠΑΝΣΗ

Η μόλυνση που προκαλεί το άζωτο

 

 

 

 

 

Σε κλοιό ρύπων 4,8 εκατ. Έλληνες ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας

Το μεγαλύτερο στην Ε.Ε. ποσοστό έκθεσης των πολιτών στη ρύπανση έχει η Ελλάδα

Πρωτιές στην ατμοσφαιρική ρύπανση καταγράφουν για την Ελλάδα δύο πρόσφατες ευρωπαϊκές εκθέσεις:
αιωρούμενα μικροσωματίδια, διοξείδιο του θείου και οξείδια του αζώτου, που συνδέονται με σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών, βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των χωρών της Ε.Ε.

Όπως αναφέρεται στην τελευταία έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος για τη γεωγραφία των ΡΜ10 στη Γηραιά Ήπειρο, το 8,5% του πληθυσμού της Ελλάδας εκτίθεται σε συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων που υπερβαίνουν τα 45 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα. Επιπλέον, το 35,4% του πληθυσμού ζει σε περιβάλλον με συγκεντρώσεις που κυμαίνονται ανάμεσα στα 40 με 45 μικρογραμμάρια. Αυτό σημαίνει ότι περίπου 4,8 εκατ. Έλληνες (43,9% των 11 εκατ.) αναπνέουν αέρα που περιέχει αιωρούμενα μικροσωματίδια πάνω από τον ευρωπαϊκό ετήσιο όριο, το οποίο έχει τεθεί στα 40 μικρογραμμάρια. Αυτό είναι το μεγαλύτερο ποσοστό στην Ευρώπη των 27- την Ελλάδα ακολουθεί η Ρουμανία με 39% του πληθυσμού να αναπνέει «απαγορευμένο» αέρα. Χαρακτηριστικό πάντως είναι το γεγονός πως ο ευρωπαϊκός μέσος όρος των πολιτών που εκτίθεται σε υπερβάσεις ανώτατων επιτρεπόμενων τιμών αιωρούμενων μικροσωματιδίων είναι στο 9%, καθώς και το ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θέτει ως αποδεκτή τιμή τα 20 μικρογραμμάρια για την καλή διαβίωση των ανθρώπων. Στην Ευρώπη μόλις το 23% του πληθυσμού αναπνέει αέρα με μικρότερες συγκεντρώσεις από 20 μικρογραμμάρια ενώ το 66,7% αναπνέει ανάμεσα στα 20-40 μικρογραμμάρια ΡΜ10 ανά κυβικό μέτρο αέρα.
Η έκθεση του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, που βασίζεται σε στοιχεία μέχρι το 2005, αποκαλύπτει επίσης ότι στην Ελλάδα καταγράφεται και ο μεγαλύτερος αριθμός πρόωρων θανάτων ανά εκατομμύριο κατοίκων που συνδέονται με την έκθεση σε υψηλές τιμές μικροσωματιδίων στην Ε.Ε. των 15. Πιο συγκεκριμένα, οι πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται το 2005 στα ΡΜ10 φτάνουν και ξεπερνούν τους 1.230 ανά εκατομμύριο πληθυσμού. Στην αναφορά του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος διευκρινίζεται πως οι προαναφερθείσες εκτιμήσεις αφορούν τη μακρόχρονη έκθεση του πληθυσμού στα αιωρούμενα μικροσωματίδια.

Και διοξείδιο του θείου Δύο ακόμα ατμοσφαιρικοί ρύποι οι οποίοι είναι ιδιαίτερα «δημοφιλείς» στην Ελλάδα είναι το διοξείδιο του θείου και τα οξείδια του αζώτου. Σε αυτούς τους ρύπους οφείλονται εν μέρει οι αυξημένες συγκεντρώσεις όζοντος, ενώ συνδέονται κατά κύριο λόγο με αναπνευστικές και καρδιακές ασθένειες. Όπως επισημαίνεται σε αναφορά του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, οι Έλληνες παράγουν κατά κεφαλήν το περισσότερο διοξείδιο του θείου στην Ευρώπη των 15, εκπέμποντας 48,5 κιλά ετησίως έκαστος. Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι για τη μεγάλη «παραγωγή» διοξειδίου του θείου στην Ελλάδα ευθύνονται κατά κύριο λόγο οι παλαιές τεχνολογίες που χρησιμοποιούνται στην ηλεκτροπαραγωγή: το 93% των ποσοτήτων του συγκεκριμένου αέριου ρύπου στη χώρα προέρχεται από τον τομέα της ενέργειας και μόλις το 5% από τις θαλάσσιες και αέριες μεταφορές.

 

Από ξηράς... η ρύπανση των θαλασσών μας Εγκαταστάσεις στεριάς, με απορρίψεις λυμάτων ή και αποβλήτων αναδείχθηκαν κατά την περυσινή χρονιά οι βασικότερες πηγές ρύπανσης των θαλασσών
 

Οι ρύποι και οι επιπτώσεις

Μονοξείδιο του άνθρακα (CO). Παράγεται από τις ατελείς καύσεις και είναι δηλητήριο. Είναι αέριο χωρίς οσμή, χρώμα και γεύση.

Διοξείδιο του θείου (S02). Παράγεται από την καύση ορυκτών καυσίμων που περιέχουν θείο (όπως το μαζούτ, το ντίζελ και ο άνθρακας). Πηγές του είναι η κεντρική θέρμανση και η βιομηχανία. Μειώνει τη λειτουργία των πνευμόνων και προκαλεί ερεθισμό στα μάτια.

Οξείδια του αζώτου (NOx). Πρόκειται κυρίως για το μονοξείδιο του αζώτου και το διοξείδιο του αζώτου. Το πρώτο είναι αέριο άχρωμο. Το δεύτερο είναι αέριο καφεκίτρινο με γλυκίζουσα οσμή και διεισδύει στο κατώτερο αναπνευστικό σύστημα.

Οζον (Ο3). Είναι ιδιαίτερα βλαπτικό για την υγεία και ερεθίζει μάτια, μύτη και λαιμό. Προκαλεί μόνιμη βλάβη στις αναπνευστικές διόδους.

Αιωρούμενα σωματίδια. Δεκάδες έρευνες ενοχοποιούν τα μικροσωματίδια για βλάβες στην υγεία. Ως καπνός χαρακτηρίζονται συνήθως τα αιωρούμενα στερεά και υγρά σωματίδια που έχουν μαύρο χρώμα και μέγεθος μικρότερο από 1μm.

«Γνωστός - άγνωστος» ο καπνός πάνω από την πόλη

«Αναγκαία η περαιτέρω έρευνα»

Αναπνέουμε νέφος δύο σε ένα

 

ΚΟΡΥΦΗ

Σκοτώνει η ρύπανση στις ελληνικές μεγαλουπόλεις Ρεπορτάζ: Μάνος Χαραλαμπάκης

Στο κόκκινο βρίσκονται στην Ελλάδα οι ρύποι που οδηγούν σε πρόωρους θανάτους: υψηλές συγκεντρώσεις των τοξικών μικροσωματιδίων (PM) αλλά και του όζοντος (Ο3) καταγράφονται στις ελληνικές μεγαλουπόλεις. Αυτό δείχνει η τελευταία έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος (European Environment Agency) για την ποιότητα του αέρα στην Ευρώπη που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες.

Τόσο στους σταθμούς μέτρησης της Αθήνας όσο και της Θεσσαλονίκης και της Πάτρας παρατηρούνται συγκεντρώσεις των μικροσωματιδίων PM10 πάνω από τα ετήσια ανώτατα όρια που έχει θεσπίσει η Ευρωπαϊκή Ενωση (είναι τα 40 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα). Η έκθεση δείχνει ακόμη ότι υπάρχουν υπερβάσεις των PM10 και στα ημερήσια ανώτατα όρια (είναι τα 50 μικρογραμμάρια). Σημειώνεται ότι οι μετρήσεις αφορούν κυρίως το 2010.  

Τα μικροσωματίδια, σύμφωνα με τους ειδικούς, προκαλούν καρδιακές και αναπνευστικές παθήσεις, εμφράγματα, αρρυθμίες. Επίσης, βλάπτουν το νευρικό και αναπαραγωγικό σύστημα και προκαλούν καρκίνο. Αποτέλεσμα όλων των παραπάνω συνεπειών - όπως σημειώνουν οι επιστήμονες - είναι οι πρόωροι θάνατοι. Μάλιστα, στην έκθεση της Ευρωπαϊκής Υπηρεσίας Περιβάλλοντος τονίζεται πως τα μικροσωματίδια είναι ο αέριος ρύπος που αποτελεί τη σοβαρότερη απειλή για την υγεία των πολιτών.

Υπερβάσεις στα μικροσωματίδια PM10 παρατηρούνται συχνότερα - όπως αναφέρει η έκθεση - στην Πολωνία, την Ιταλία, τη Σλοβακία, τα Βαλκάνια. Τις κακές επιδόσεις τόσο στα μικροσωματίδια όσο και στο όζον «τις γνωρίζουμε και ενημερώνουμε εδώ και χρόνια γι' αυτές και τις συνέπειές τους», λέει στα «ΝΕΑ» η καθηγήτρια Υγιεινής και Επιδημιολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Κλέα Κατσουγιάννη. Η επιστήμονας έχει υλοποιήσει πλήθος ερευνών στο πλαίσιο ευρωπαϊκών προγραμμάτων για τις επιπτώσεις των μικροσωματιδίων στην υγεία των πολιτών. Οπως προσθέτει, «εάν στην Αθήνα μειώναμε τα PM10 στα επιτρεπτά όρια και ακόμη πιο κάτω, θα κερδίζαμε έναν χρόνο προσδόκιμης επιβίωσης. Και σε ό,τι αφορά τις βραχυπρόθεσμες συνέπειες, κάθε φορά που αυξάνονται κατά 10 μικρογραμμάρια τα PM10 αυξάνεται η γενική θνησιμότητα κατά μισό τοις εκατό».

Οσο για τις πηγές των μικροσωματιδίων, είναι κυρίως ανθρωπογενείς. Προέρχονται από τις βιομηχανίες, τις κεντρικές θερμάνσεις κατοικιών, τα καυσαέρια των αυτοκινήτων, την καύση ξύλων. Δύο πηγές που επίσης συμβάλλουν στην εμφάνιση των ρύπων είναι η πετρελαιοκίνηση και η καύση πέλετς που προσφάτως επιτράπηκαν και στα μεγάλα αστικά κέντρα της Ελλάδας.

Στο κόκκινο είναι η χώρα μας και όσον αφορά τις συγκεντρώσεις του όζοντος. Είναι ρύπος που δεν εκπέμπεται απευθείας στον αέρα αλλά σχηματίζεται από άλλους (διοξείδιο και μονοξείδιο αζώτου, πτητικές οργανικές ουσίες), ενώ τον σχηματισμό του βοηθάει και ο ήλιος. Γι' αυτόν τον λόγο οι συγκεντρώσεις στις μεσογειακές χώρες είναι συνήθως υψηλότερες σε σύγκριση με άλλες χώρες της Ευρώπης. Η Ελλάδα κατατάσσεται στις χώρες που ξεπερνούν τις 25 ημέρες τον χρόνο - είναι το όριο - κατά τις οποίες οι συγκεντρώσεις όζοντος έχουν τιμές πάνω από τα 120 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα.

Σοβαροί είναι οι κίνδυνοι για την υγεία των πολιτών από την έκθεσή τους στο όζον, τονίζουν οι ειδικοί. Προκαλεί αναπνευστικά προβλήματα, άσθμα, ενώ μπορεί να μειώσει τη λειτουργία των πνευμόνων. Αρκετές ευρωπαϊκές μελέτες έχουν δείξει μάλιστα ότι η ημερήσια θνησιμότητα αυξάνεται όσο αυξάνεται η έκθεση στο όζον.

 

Εναν στους τρεις Ευρωπαίους τον πνίγει το νέφος 

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Κοκτέιλ τοξικών σε νερό και αέρα    ΡΕΠΟΡΤΑΖ: Χάρης Καρανίκας

Υπηρεσία της Κομισιόν κατέγραψε όλες τις εστίες ρύπανσης στην Ελλάδα με... διευθύνσεις και ονόματα

Πάνω από 56 τόνοι ουσιών που χαρακτηρίζονται από τους ειδικούς ως «ιδιαίτερα τοξικές» απελευθερώθηκαν στον ελληνικό αέρα το 2007 σύμφωνα με τα στοιχεία του νεοσύστατου ευρωπαϊκού μητρώου καταγραφής ρύπων, ενώ άλλοι 3,5 τόνοι κατέληξαν στο νερό.
Στην ηλεκτρονική υπηρεσία της Κομισιόν και του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Περιβάλλοντος, που άρχισε να λειτουργεί αυτή την εβδομάδα στη διεύθυνση
http://prtr.ec.europa.eu , στοιχειοθετείται με αριθμούς και ονόματα επιχειρήσεων ότι οι περιοχές της Ελλάδας στις οποίες απελευθερώνονται οι μεγαλύτερες ποσότητες και «ποικιλίες» επικίνδυνων χημικών είναι η Δυτική Αττική, η Δυτική Μακεδονία, η Θεσσαλονίκη, η Κόρινθος, η Μαγνησία, η Ανατολική Στερεά Ελλάδα. Ακόμη στο μητρώο καταγραφής ρύπων μπορεί κανείς να βρει ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι ρυπαντές σε αέρια του θερμοκηπίου αλλά και την παραγωγή των επικίνδυνων αποβλήτων. «Πρέπει να ξεκαθαρίσουμε ότι στη συγκεκριμένη περίπτωση δεν υπάρχουν δηλητηριώδεις ουσίες αλλά δηλητηριώδεις δόσεις: για παράδειγμα, η κατανάλωση 80 λίτρων νερό μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα μπορεί μέχρι και να δηλητηριάσει έναν άνθρωπο, ενώ μία μικρή δόση κινίνου, που είναι δηλητήριο, μπορεί να γιατρέψει», λέει ο κ. Μιχάλης Χάλαρης, μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της Ένωσης Ελλήνων Χημικών, ο οποίος επισημαίνει ότι ως ιδιαίτερα τοξικές ουσίες χαρακτηρίζονται το αρσενικό, το βενζόλιο, ο υδράργυρος, οι φαινόλες, οι διοξίνες, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες, τα ΡCΒs- για το εξασθενές χρώμιο δεν υπάρχουν στοιχεία, παρά μόνο για το ολικό χρώμιο στο οποίο περιλαμβάνεται και το τρισθενές, το οποίο δεν θεωρείται επιβλαβές.
Οι συνέπειες  «Ελάχιστες ποσότητες αυτών των ουσιών έχουν πολύ βλαβερές συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία και το περιβάλλον. Ιδίως το αρσενικό, ο υδράργυρος και ο μόλυβδος είναι βιοσυσσωρεύσιμα και παραμένουν στον οργανισμό. Επιπλέον, όταν σε μια περιοχή έχουμε εκπομπές περισσοτέρων της μίας τοξικών ουσιών υπάρχει περίπτωση να αλληλεπιδράσουν μεταξύ τους και να γίνουν πολύ πιο επιβλαβείς», τονίζει ο κ. Χάλαρης. Στην περιοχή της Κοζάνης- Πτολεμαΐδας το 2007 εκπέμφθηκε 1,5 τόνος αρσενικού, υδραργύρου και μολύβδου. Όσον αφορά τα λιγότερο τοξικά στοιχεία όπως είναι το νικέλιο και το κάδμιο οι εκπομπές έφτασαν τους 12,6 τόνους. «Με τα τοξικά δεν μπορεί να γίνει τίποτα αν δεν περιοριστεί η τέφρα που βγαίνει από τα φουγάρα και αυτή που επαναιωρείται στον αέρα από τις αποθέσεις», επισημαίνει ο κ. Λάζος Τσικριτζής, αναπληρωτής καθηγητής στο ΤΕΙ Δυτικής Μακεδονίας με ερευνητική εμπειρία στον τομέα επιβάρυνσης του περιβάλλοντος με βαρέα μέταλλα καθώς και στις αντιρρυπαντικές τεχνολογίες. Ο ίδιος εξηγεί ότι οι προαναφερόμενες ποσότητες τοξικών προκύπτουν από μαθηματικούς υπολογισμούς και κατά δήλωσιν των ίδιων των παραγωγών ρύπων και όχι από συστηματικές μετρήσεις. «Η μόνη μέτρηση που γίνεται στην περιοχή είναι για τις συγκεντρώσεις αιωρούμενων μικροσωματιδίων, που υπερβαίνουν τα όρια τις μισές ημέρες του χρόνου ενώ το ευρωπαϊκό όριο είναι 35 ημέρες», λέει ο κ. Τσικριτζής ο οποίος δραστηριοποιείται στην Οικολογική Κίνηση Κοζάνης.
Πέρα από τις εκπομπές αρσενικού, υδραργύρου, μολύβδου και βενζολίου, στη Δυτική Αττική καταγράφεται και απελευθέρωση ποσότητας ενός κιλού ΡCΒs για το 2007- η μόνη από βιομηχανική δραστηριότητα στην Ελλάδα, σύμφωνα με το μητρώο. Σε ολόκληρη την Ευρώπη εντοπίζονται 76 μονάδες που παράγουν τα πολύ τοξικά ΡCΒs, ενώ το ρεκόρ εκπομπών κατέχει εργοστάσιο στο Βέλγιο με 20,5 κιλά ανά έτος. «Απ΄ όσο γνωρίζω κανείς δεν ελέγχει αν οι ποσότητες που δηλώνονται από τις εταιρείες ως εκπεμπόμενοι ρύποι στο μητρώο είναι σωστές», επισημαίνει ο περιβαλλοντολόγος κ. Στέλιος Ψωμάς.
Στην ίδια κατηγορία επικινδυνότητας με τα ΡCΒs εντάσσονται και οι διοξίνες: σύμφωνα με το μητρώο ο μοναδικός τόπος παραγωγής τους στην Ελλάδα εντοπίζεται στη Μαγνησία όπου εκπέμφθηκαν 1,3 γραμμάρια το 2007. Πάντως, οι μεγαλύτερες ποσότητες διοξινών από ευρωπαϊκή εργοστασιακή μονάδα εντοπίζονται στη Ρουμανία και φθάνουν τα 90 γραμμάρια ετησίως.
Παράνομες απορρίψεις στον Θερμαϊκό  ΑΠΟ ΤΑ στοιχεία που φιλοξενούνται στη νέα ευρωπαϊκή υπηρεσία μεγάλη απελευθέρωση επικίνδυνων χημικών σε ύδατα προκύπτει στη Θεσσαλονίκη. Σύμφωνα με τη νομαρχιακή απόφαση του 1994, τα υγρά απόβλητα που καταλήγουν στον Θερμαϊκό δεν πρέπει να υπερβαίνουν σε συγκεντρώσεις αρσενικού τα 2 χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, σε υδράργυρο τα 0,05 χιλιοστόγραμμα ανά λίτρο, σε μόλυβδο το 1 χιλιοστόγραμμο. Που σημαίνει ότι για να φθάσουμε π.χ. την ποσότητα των 62,5 κιλών υδραργύρου στο νερό, όπως φαίνεται στα στοιχεία του μητρώου, πρέπει να έχουν απορριφθεί στον Θερμαϊκό περίπου 1.250.000.000 λίτρα υγρών αποβλήτων με την ανώτατη επιτρεπόμενη περιεκτικότητα σε υδράργυρο. «Έχουν ακουστεί αρκετά για παράνομες συνδέσεις στο κεντρικό αποχετευτικό δίκτυο», σχολιάζει ο αναπληρωτής καθηγητής Περιβαλλοντικής Χημείας και επικεφαλής της Ομάδας Διαχείρισης - Αειφορικής Διατήρησης Υδάτινων Πόρων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
«Το θέμα είναι να μειωθούν οι ρύποι και όχι απλά ο ρυπαίνων να πληρώνει. Αυτό μπορεί να γίνει με επενδύσεις σε τεχνολογίες πράσινης χημείας, που ελαχιστοποιούν τους παραγόμενους ρύπους» καταλήγει ο κ. Χάλαρης, μέλος του Δ.Σ. της Ελληνικής Εταιρείας Χημικών.
 

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Μια ήπειρος από σκουπίδια πλέει στον Ειρηνικό

Ο Ντέιβιντ ντε Ροτσίλντ δεν βολεύεται στα λεφτά του μπαμπά του, αλλά ταξιδεύει για να σώσει τις θάλασσες Τον λένε Ντέιβιντ ντε Ροτσίλντ και θέλει να σώσει τους ωκεανούς από τη μόλυνση. Λίγες ώρες προτού αρχίσει την τελευταία φάση του επικού ταξιδιού του με το καταμαράν «Ρlastiki» ο 31χρονος βρετανός ιστιοπλόος, γόνος των πάμπλουτων τραπεζιτών, μίλησε σε εφημερίδες του Λονδίνου για τη μεγάλη χωματερή των πλαστικών σκουπιδιών στον Ειρηνικό. «Σε μια έκταση διπλάσια από το Τέξας καταλήγουν παγκοσμίως, κατακομματιασμένα, τα πεταμένα πλαστικά του κόσμου.Είναι μια ήπειρος από σκουπίδια που επιπλέει.Στη αρχή δεν το βλέπεις,αλλά όταν μπαίνεις στη θάλασσα, και κάτω από το νερό, συνειδητοποιείς ότι είναι σαν σούπαεκατομμύρια επί εκατομμυρίων μικροσκοπικά θραύσματα πλαστικού, διασκορπισμένα στο νερό. Μόλις προσαρμοστεί το μάτι σου,αρχίζεις να διακρίνεις κάποια από τα μεγαλύτερα κομμάτια που αντανακλώνται. Τα κόκκινα θραύσματα ξεχωρίζουν περισσότερο» τονίζει. Σε 15 ημέρες, όταν θα φθάσει στον τελικό προορισμό, το Σίδνεϊ, θα δώσει μεγάλη συνέντευξη Τύπου με την ελπίδα να ευαισθητοποιήσει την παγκόσμια κοινή γνώμη για αυτή τη δηλητηριώδη συνάθροιση πολυμερών, που μεταφέρουν τοξικές ουσίες, δηλητηριάζοντας τη διατροφική αλυσίδα. Το σκάφος «Ρlastiki», επαναστατικής «τεχνολογίας» καταμαράν, επιπλέει χάρη σε 12.500 πλαστικά μπουκάλια που απαρτίζουν το σκαρί του, μήκους 18 μέτρων. Στις 100 ημέρες που ο Ροτσίλντ και το πενταμελές πλήρωμά του πέρασαν στη θάλασσα ανακάλυψαν πολλά πράγματα. Κυρίως, όμως, όπως αναφέρει, έμαθαν για τη δύναμη και την αδυναμία του ωκεανού. Η δύναμη αναδείχθηκε σαφέστατα στο σκέλος του ταξιδιού που μόλις ολοκληρώθηκε, τα 1.700 μίλια από τη Σαμόα, στη διάρκεια του οποίου η ασυνήθιστη κατασκευή του σκάφους δοκιμάστηκε σκληρά, επί ημέρες, από κύματα τεσσάρων μέτρων και ανέμους 35 κόμβων.
«Είναι δύσκολο να μη συνειδητοποιήσεις πόσο ασήμαντος είσαι στο Σύμπαν» σημειώνει ο κ. Ροτσίλντ« όταν κρεμιέσαι από τη μία πλευρά ενός σκάφους κατασκευασμένου από πλαστικά μπουκάλια, 1.000 μίλια από τη στεριά,μέσα στο σκοτάδι,τη στιγμή που ο Ειρηνικός μανιάζει. Η αδυναμία του ωκεανού φάνηκε μόνο όταν είδαμε τη χωματερή». Τα πλαστικά μπουκάλια είναι μόνο μία από τις καινοτομίες που χαρακτηρίζει το σκάφος. Υπάρχουν επίσης ηλιακοί πίνακες και ανεμοκινητήρες, ενώ είναι δυνατόν να επαναφορτισθούν οι μπαταρίες του σκάφους με τη χρήση στάσιμων ποδηλάτων.

 

Παγκόσμια Ημέρα των Ωκεανών

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

4,9 εκατομμύρια βαρέλια
Για πετρέλαιο ο λόγος. Είναι αυτό που χύθηκε συνολικά στον Κόλπο του Μεξικού από τις 20 Απριλίου ως τις 16 Ιουλίου. Οι εθελοντές περισυνέλεξαν 8.148 πουλιά και 1.140 θαλάσσιες χελώνες, άλλα από αυτά τα ζώα ήδη νεκρά και άλλα βουτηγμένα στο παχύρρευστο υγρό. Ηδη το ένα τέταρτο από το πετρέλαιο που διέρρευσε έχει αντληθεί ή καεί. Μένουν άλλα 3,7 εκατ. βαρέλια.Το ένα τρίτο ελπίζουν ότι έχει εξατμιστεί ή αποικοδομηθεί από βακτήρια. Αλλο ένα τρίτο έχει κατακαθήσει στον βυθό, σε παραλίες ή είναι μια παχύρρευστη μάζα μέσα στο νερό.Το τελευταίο ένα τρίτο ανησυχεί πιο πολύ τους ειδικούς που είναι διαλυμένο από τις χημικές ουσίες καταπολέμησης των πετρελαιοκηλίδων σε απειροελάχιστα σε μέγεθος σταγονίδια μέσα στο νερό. Αυτά για να μη νομίζουμε ότι έχει βρεθεί το απόλυτο όπλο καταπολέμησης της ρύπανσης. Και εν τω μεταξύ κάτι ακόμη: ξαναδόθηκε άδεια ερευνών και... γεωτρυπανισμών στην περιοχή.

 

Κοράλλια 2.000 ετών στην πετρελαιοκηλίδα Ερευνητές χρονολογούν μεγάλη αποικία στον Κόλπο του Μεξικού

 

Το πετρέλαιο σκοτώνει ακόμα Επιμέλεια: Μάρω Βακαλοπούλου

Δύο χρόνια μετά την έκρηξη στην εξέδρα Deepwater Horizon, ο Κόλπος του Μεξικού μοιάζει καταδικασμένος

Στον Κόλπο του Μεξικού, τα δελφίνια πεθαίνουν μαζικά. Και όσα δεν πεθαίνουν νοσούν από σοβαρές ασθένειες του ήπατος και των πνευμόνων, είναι λιποβαρή και αναιμικά. Χθες, συμπληρώθηκαν δύο χρόνια από τη χειρότερη περιβαλλοντική καταστροφή στην ιστορία των ΗΠΑ, την έκρηξη στην πλωτή εξέδρα άντλησης πετρελαίου Deepwater Horizon της BP. Και οι επιπτώσεις στη θαλάσσια ζωή αποδεικνύονται πολύ σοβαρότερες από τις αρχικές εκτιμήσεις. Υπό φυσιολογικές συνθήκες, 74 δελφίνια κατά μέσο όρο βρίσκονται νεκρά κάθε χρόνο στη βόρεια ακτή του Κόλπου του Μεξικού. Σύμφωνα ωστόσο με την Αμερικανική Υπηρεσία Ωκεανού και Ατμόσφαιρας, από τον Φεβρουάριο του 2010 έως την 1η Απριλίου του 2012, κατά μήκος των ακτών του Τέξας και της Λουιζιάνας ξεβράστηκαν 714 δελφίνια και άλλα κητώδη. Δεδομένης της τεράστιας αυτής αύξησης, η Υπηρεσία αποφάσισε να διερευνήσει το φαινόμενο υποβάλλοντας σε διεξοδικές εξετάσεις 32 δελφίνια. Μολονότι από αυτά πέθανε τελικά μόνο ένα, η επικεφαλής της έρευνας Λόρι Σβάκε υποστηρίζει πως και για τα υπόλοιπα οι πιθανότητες να ζήσουν είναι απειροελάχιστες. Και αυτό, εξηγεί, γιατί όλα τα θηλαστικά που συμμετείχαν στην έρευνα είχαν πολύ χαμηλά επίπεδα μιας συγκεκριμένης ορμόνης που ρυθμίζει τον μεταβολισμό και το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Πόσο όμως μπορεί να ευθύνεται γι' αυτό η έκθεσή τους στο πετρέλαιο; «Είναι πραγματικά ανεξήγητο», λέει η Σβάκε, διότι δεν υπάρχουν αρκετά στοιχεία που να επιβεβαιώνουν τις βλαβερές επιπτώσεις της διαρροής στα δελφίνια. Παρ' όλα αυτά την ίδια έλλειψη στη συγκεκριμένη ορμόνη έχουν παρουσιάσει στο παρελθόν κι άλλα θαλάσσια θηλαστικά τα οποία έχουν εκτεθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα στο πετρέλαιο.

Στο ίδιο συμπέρασμα για τις τραγικές επιπτώσεις της πεντάμηνης διαρροής πετρελαίου καταλήγουν κάμποσες άλλες μελέτες σε έντομα, αλλά και σε ωκεάνιους κοραλλιογενείς υφάλους. Φωτογραφίες που δόθηκαν στη δημοσιότητα τον περασμένο μήνα απεικονίζουν πληθώρα μικροοργανισμών επικαλυμμένων με καφέ κολλώδη ουσία, σε απόσταση 11 χλμ. από την οπή άντλησης πετρελαίου στον βυθό. Συνήθως, τονίζουν οι βιολόγοι, οι κοραλλιογενείς ύφαλοι δεν επηρεάζονται από τις πετρελαιοκηλίδες. Στη συγκεκριμένη περίπτωση όμως, λόγω του βάθους και των θερμοκρασιών στην περιοχή, δημιουργήθηκαν μεγάλες μάζες πετρελαίου κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας. «Τα κοράλλια έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής και δεν μετακινούνται. Γι' αυτό μπορέσαμε να διαγνώσουμε τη ζημιά. Θα περίμενε βέβαια κανείς οι βλάβες να είναι μεγαλύτερες σε άλλα μεγαλύτερα ζώα», επισημαίνει στον «Ομπζέρβερ» ο βιολόγος Τσαρλς Φίσερ.

Κι ενώ οι μελέτες διαδέχονται η μία την άλλη, οι αμερικανικές αρχές και η BP διασταυρώνουν τα ξίφη τους στις δικαστικές αίθουσες για το κόστος καθαρισμού στον Κόλπο. Νομικοί σύμβουλοι της βρετανικής πετρελαϊκής εταιρείας υποστηρίζουν πως το μέγεθος της πετρελαιοκηλίδας ήταν μικρότερο από όσο το παρουσιάζει η αμερικανική κυβέρνηση και επιμένουν πως η BP δεν φέρει καμία ευθύνη. Στα τέλη Μαρτίου, η BP απαίτησε πρόσβαση σε χιλιάδες αρχεία, τα οποία υποστηρίζει πως αποσιωπά η κυβέρνηση Ομπάμα. Για την ώρα, οι δύο πλευρές έχουν συμβιβαστεί εξωδικαστικά στα 7,8 δισ. ευρώ. Είναι ένας δίκαιος και λογικός διακανονισμός, υποστηρίζουν. Για ποιον, αναρωτιούνται οι περιβαλλοντικές οργανώσεις. Για τα νεκρά και άρρωστα δελφίνια ή για τα μολυσμένα νερά;

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

           Ατμοσφαιρική ρύπανση και υγεία          Περιβάλλον και υγεία

Ατμοσφαιρική ρύπανση και υγεία

Η ρύπανση της ατμόσφαιρας αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες οικολογικές καταστροφές. Οι βασικοί ατμοσφαιρικοί ρύποι είναι κυρίως προϊόντα καύσης φυσικών καυσίμων, ιδιαίτερα στις βιομηχανικές χώρες που καταναλώνουν το 70% του συνόλου των φυσικών καυσίμων.

Οι κυριότερες ομάδες ατμοσφαιρικών ρύπων είναι το διοξείδιο του θείου (SO2), το μονοξείδιο του άνθρακα (CO), το όζον (Ο3) και άλλοι φωτοχημικοί οξειδωτές, το διοξείδιο του αζώτου (ΝΟ2), το βενζόλιο (C6Η6) και ο μόλυβδος (Pb). Οι ρύποι αυτοί εισέρχονται στο ανθρώπινο αναπνευστικό σύστημα και προκαλούν βλάβες ανάλογα με τη συγκέντρωσή τους, το εύρος της θερμοκρασίας και της σχετικής υγρασίας, τη χρονική διάρκεια έκθεσης και την ποσότητα που εισπνέεται.

Τα συμπτώματα είναι συνήθως ο ερεθισμός των αεραγωγών, δύσπνοια, αυξημένος κίνδυνος για κρίση άσθματος, αλλά και συμπτώματα από άλλα όργανα, όπως μάτια, δέρμα κ.ά. Η δε παρατεταμένη έκθεση αυξάνει τον κίνδυνο και για καρκίνους του αναπνευστικού συστήματος. Πιο ευάλωτοι στους ατμοσφαιρικούς ρύπους είναι οι ηλικιωμένοι που πάσχουν από χρόνια αναπνευστικά νοσήματα, τα παιδιά και οι πάσχοντες από καρδιολογικά νοσήματα.

Στην Ελλάδα, η ατμοσφαιρική ρύπανση εντείνεται τα τελευταία χρόνια λόγω της εκβιομηχάνισης και της αστικοποίησης. Κατά το παρελθόν είχαν διαπιστωθεί επικίνδυνες συγκεντρώσεις οξειδίων του θείου και του αζώτου στους νομούς Κοζάνης, Φλώρινας και Αρκαδίας όπου λειτουργούν μονάδες ηλεκτρικής ενέργειας της ΔΕΗ, καθώς και στο λεκανοπέδιο της Αττικής, που παρουσιάζει τη μεγαλύτερη συγκέντρωση ατμοσφαιρικών ρύπων. Σε πρόσφατη έκθεση της Ευρωπαϊκής Ενωσης εκτός από την Αθήνα, περιλαμβάνονται η Θεσσαλονίκη, το Ηράκλειο, η Λάρισα, ο Βόλος και η Πάτρα στις πόλεις με τους περισσότερους ατμοσφαιρικούς ρύπους στην Ευρώπη.

Για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών αυτών απειλών θα πρέπει να ληφθούν μέτρα σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο. Το πιο βασικό είναι να μειώσουμε τη χρήση του αυτοκινήτου, κυρίως μέσα στις πόλεις, με τη χρήση μέσων μαζικής μεταφοράς, τη χρήση ποδηλάτων ή και με το περπάτημα ακόμα, προκειμένου να αυξήσουμε και τη φυσική μας άσκηση. Το δεύτερο σημαντικό μέτρο αφορά τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας στα σπίτια ή στους επαγγελματικούς χώρους και στην αξιοποίηση καθαρών και ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (π.χ. ηλιακή ή αιολική). Θα βοηθήσει, επίσης, η αντικατάσταση των καυστήρων πετρελαίου με καυστήρες φυσικού αερίου, η αποφυγή καψίματος στερεών και καυσίμων, ιδίως απορριμμάτων ή επεξεργασμένης ξυλείας και βέβαια ή με κάθε τρόπο αύξηση του πρασίνου σε πάρκα, πλατείες, πεζοδρόμια, αλλά και ταράτσες και μπαλκόνια.

Οι Καλλικρατικοί δήμοι με τις νέες δημοτικές αρχές θα πρέπει να θέσουν τα θέματα αυτά σε άμεση προτεραιότητα. Αλλωστε, τα μηνύματα των πρόσφατων αυτοδιοικητικών εκλογών, ιδιαίτερα σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη, περιείχαν σαφώς την αποδοκιμασία της ανεπιτυχούς πολιτικής που ακολούθησαν οι προηγούμενες αρχές στον κρίσιμο τομέα της προστασίας του περιβάλλοντος.

 

Πόσο επιβλαβής είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θ. ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ, καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών,

Η ρύπανση απασχολεί σήμερα όλο τον κόσμο. Οι περιβαλλοντολόγοι καθημερινά προειδοποιούν. Η ατμόσφαιρα είναι η ίδια η ζωή της Γης, γι' αυτό και η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί καθημερινό θέμα όλων των μέσων ενημέρωσης παγκόσμια. Στις αρχές της δεκαετίας του '70 αμέσως μετά τη μεταπολίτευση ένας υπουργός Υγείας είχε δηλώσει: «Φέρτε μου ένα νεκρό από την ατμοσφαιρική ρύπανση και θα πεισθώ ότι είναι επιβλαβής για τη δημόσια υγεία». Ηταν η πρώτη περίοδος μετά την αποκατάσταση της Δημοκρατίας, τότε που οι νέοι της εποχής εκείνης γεμάτοι οράματα πίστευαν σε μια νέα Ελλάδα. Τότε συγκεκριμένα μια παρατεταμένη μεγάλη απεργία των ιατρών, η οποία μεταξύ των αιτημάτων είχε και την ατμοσφαιρική ρύπανση της Αθήνας, ανάγκασε τον τότε υπουργό Υγείας να προβεί σ' αυτή την ιστορική δήλωση.

Ομως, για την εποχή του ο συγκεκριμένος υπουργός δεν είχε και πολύ άδικο. Τότε η ατμοσφαιρική ρύπανση ενοχοποιούνταν κυρίως ως αιτία της επιδείνωσης πνευμονικών παθήσεων. Οι καρδιοπαθείς εθεωρείτο ότι επηρεάζονταν έμμεσα αλλά όχι σημαντικά. Σήμερα υπό το φως νεότερων δεδομένων φαίνεται ότι τα πράγματα αλλάζουν. Μια πρόσφατη μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου, που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, φαίνεται ότι δίνει νέες διαστάσεις στην ατμοσφαιρική ρύπανση από την καύση των πετρελαιοειδών. Η συγκεκριμένη αυτή μελέτη λέει ότι ειδικά μόρια και όχι τα αέρια της καύσης αυτά καθ' εαυτά είναι η αιτία που καταστρέφει το εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών με αποτέλεσμα να δημιουργούνται θρόμβοι μέσα στις αρτηρίες με επακόλουθο την εκδήλωση εμφραγμάτων στην καρδιά ή εγκεφαλικών αγγειακών επεισοδίων. Τα χημικά αυτά μόρια, που βρίσκονται μέσα π.χ. στον καπνό που βγαίνει από την εξάτμιση ενός αυτοκινήτου, ενεργοποιούν τις ελεύθερες ρίζες που θεωρούνται τα χημικά εκείνα στοιχεία που προσβάλλουν το ενδοθήλιο των αρτηριών (εσωτερικός χιτώνας) και το καταστρέφουν. Ετσι ο κατεστραμμένος χιτώνας αδυνατεί να παράγει τις αγγειοδιασταλτικές και αντιθρομβωτικές ουσίες που παράγει φυσιολογικά, με αποτέλεσμα οι αρτηρίες να παθαίνουν ευκολότερα σπασμό και να θρομβώνονται.

Οι ερευνητές που συμμετέχουν στη συγκεκριμένη αυτή μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Εδιμβούργου εισηγούνται δύο τρόπους για να αποφεύγεται η βλαπτική επίδραση των μορίων που υπάρχουν μέσα στα καυσαέρια. Είτε τα πετρελαιοειδή να υφίστανται ειδική επεξεργασία προτού φθάσουν στο εμπόριο είτε τα αυτοκίνητα να έχουν ειδικά όργανα που να συλλαμβάνουν τα επικίνδυνα αυτά μόρια προτού ρυπάνουν την ατμόσφαιρα.

Ετσι, η επικρατούσα μέχρι σήμερα άποψη, ότι ο καπνός και το κάπνισμα καταστρέφουν τις αρτηρίες του οργανισμού, φαίνεται ότι δεν ευσταθεί απόλυτα. Παρ' όλα αυτά, δεν παύει το κάπνισμα να είναι η κύρια αιτία καρδιολογικού θανάτου που οδηγεί περίπου 5 εκατομμύρια ανθρώπους κάθε χρόνο στην άλλη ζωή. Τώρα, εάν ένας είναι ήδη καπνιστής και ζει σε περιβάλλον με υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση από καύση πετρελαιοειδών, θεωρείται ένα άτομο ιδιαίτερα επιβαρημένο που δύσκολα θα αποφύγει το καρδιαγγειακό ή εγκεφαλικό επεισόδιο.

Ομως, οποιαδήποτε και εάν είναι η κατάληξη του θέματος, οι ασθενείς με επίσημη καρδιοπάθεια και ειδικότερα αυτοί που πάσχουν από στεφανιαία νόσο ή γενικότερες αγγειοπάθειες θα πρέπει να αποφεύγουν να ζουν σε περιοχές με αυξημένη ατμοσφαιρική ρύπανση, κυρίως ρύπανση από αυτοκίνητα.

 

Tο καυσαέριο «αποσυντονίζει» την καρδιά

 

ΚΟΡΥΦΗ

Πάνω από 2 εκατ. ανθρώπους σκοτώνει κάθε χρόνο η ατμοσφαιρική ρύπανση Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΝΙΑΩΤΗ

Η ατμοσφαιρική ρύπανση σκοτώνει. Περισσότεροι από 2 εκατ. άνθρωποι το χρόνο πεθαίνουν σε όλο τον κόσμο, σύμφωνα με τη μεγάλη έκθεση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που υπολόγισε ότι στην Ελλάδα 3.620 θάνατοι σημειώθηκαν το 2008 λόγω του μολυσμένου αέρα και των ασθενειών που προκαλούνται από την ατμοσφαιρική ρύπανση.

Στη χώρα μας η συγκέντρωση των μικροσωματιδίων είναι διπλάσια (44 μg/m3) από το μέγιστο όριο (20 μg/m3) που θέτει ο ΠΟΥ. Σαφώς πολύ καλύτερα επίπεδα από αυτά των αναπτυσσόμενων χωρών, όπως η Ινδία και η Κίνα, όπου η συγκέντρωση είναι 15πλάσια από το μέγιστο όριο, αλλά αρκετά χειρότερα από τα επίπεδα άλλων ευρωπαϊκών μεσογειακών χωρών, όπως για παράδειγμα η Ισπανία (29 μg/m3) ή η Πορτογαλία (28 μg/m3)

Σύμφωνα με στοιχεία που έδωσαν στην «Ε» οι ερευνητές του ΠΟΥ, η Θεσσαλονίκη αναδεικνύεται στην πλέον επιβαρημένη ελληνική πόλη με συγκέντρωση 56 μg/m3, και ακολουθούν η Πάτρα (44 μg/m3), η Λάρισα (43 μg/m3), ο Βόλος (42 μg/m3) και η Αθήνα (41 μg/m3). Ενδεικτικά αναφέρονται οι συγκεντρώσεις στο Λονδίνο: 29 μg/m3, στη Μαδρίτη: 26μg/m3, στη Στοκχόλμη: 28 μg/m3.

«Ο μολυσμένος αέρας διεισδύει στους πνεύμονες, εισέρχεται στην κυκλοφορία του αίματος και μπορεί να προκαλέσει καρδιακές παθήσεις, καρκίνου του πνεύμονος, άσθμα και αναπνευστικές λοιμώξεις», είπε στην «Ε» η δρ Ανέτ Πρους, που συμμετείχε στη μελέτη. Εξήγησε ότι οι ερευνητές του ΠΟΥ συγκέντρωσαν και ανέλυσαν τα τελευταία 4 χρόνια στοιχεία για την ποιότητα του αέρα σε 1.100 πόλεις 91 χωρών στον κόσμο, σημειώντας ότι 80 από τις 91 χώρες δεν πληρούν τα κριτήρια αναφοράς σε θέματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Εάν είχαν τηρηθεί οι προδιαγραφές ασφαλείας 1,1 εκατ. θάνατοι σε όλο τον κόσμο θα μπορούσαν να έχουν αποφευχθεί. Στην Ελλάδα οι θάνατοι το 2008 ήταν 3.620, δηλαδή 71 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους, ενώ στην Ισπανία το αντίστοιχο ποσοστό την ίδια χρονική περίοδο ήταν 43 θάνατοι ανά 100.000 κατοίκους.

Ο ΠΟΥ έχει αρνηθεί να δημοσιοποιήσει λεπτομερή κατάταξη για τις χειρότερα πληγείσες περιοχές. «Η δράση πρέπει να είναι συλλογική» λέει στην «Ε» η δρ Πρους, υποστηρίζοντας «ότι το θέμα δεν είναι η στοχοποίηση, αλλά η αφύπνιση». Για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, ο ΠΟΥ συνιστά την ανάπτυξη των δημόσιων συγκοινωνιών και την κατασκευή μονάδων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας που δεν χρησιμοποιούν άνθρακα.

 

Θάνατος για την καρδιά η μόλυνση του αέρα

Δύο εκατ. πρόωροι θάνατοι το χρόνο παγκοσμίως από τη μόλυνση του αέρα

Η μόλυνση του αέρα ευθύνεται για περισσότερα εμφράγματα από όσα μπορεί να προκαλέσει η χρήση κοκαΐνης, το αλκοόλ, ο θυμός ή οι μολύνσεις του αναπνευστικού, και συνιστά υψηλό κίνδυνο για την καρδιά, σύμφωνα με Βέλγους επιστήμονες. Οι Βέλγοι ερευνητές έλαβαν υπόψιν τους δεδομένα από 36 προηγούμενες ιατρικές έρευνες και υπολόγισαν τον σχετικό κίνδυνο για την καρδιά από τους επιμέρους παράγοντες, καταλήγοντας ότι ο υψηλότερος κίνδυνος για τον πληθυσμό, αναλογικά, είναι η μόνιμη έκθεση των ανθρώπων στο κυκλοφορικό και τη μόλυνση του αέρα, ενώ οι άλλοι παράγοντες (αλκοόλ, καφές, κοκαΐνη, θυμός, κούραση κ.ά.) έπονται σε βαθμό επικινδυνότητας. Οι επιστήμονες διευκρίνισαν ότι σε ατομικό επίπεδο η κοκαΐνη είναι ο πιο πιθανός παράγων να προκαλέσει ένα έμφραγμα, όμως επειδή η χρήση της είναι σπάνια, ο κίνδυνος από αυτήν στο σύνολο του πληθυσμού είναι σχετικά μικρός. Αντίθετα, επειδή πάρα πολλοί άνθρωποι είναι συνεχώς εκτεθειμένοι στην περιβαλλοντική μόλυνση, ο παράγοντας αυτός είναι πιο σοβαρός για ένα πληθυσμό.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Τιμ Νόουροτ του Κέντρου Περιβαλλοντικών Επιστημών του πανεπιστημίου Χάσελτ και της Σχολής Δημόσιας Υγείας του καθολικού πανεπιστημίου Λουβέν του Βελγίου, που δημοσίευσαν τη σχετική μελέτη στο ιατρικό περιοδικό The Lancet, σύμφωνα με το πρακτορείο Reuters, τονίζουν ότι η μόλυνση του αέρα πρέπει να ληφθεί πλέον σοβαρά υπόψη, όσον αφορά στους κινδύνους για την καρδιά. Πρέπει επίσης να παρακινήσει τους γιατρούς να σκεφτούν περισσότερο για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, οι οποίοι έχουν μεγαλύτερη σημασία από άποψη δημόσιας υγείας, σε σχέση με τους επιμέρους ατομικούς παράγοντες κινδύνου. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας θεωρεί την μόλυνση του αέρα «μείζονα περιβαλλοντικό κίνδυνο για την καρδιά» και εκτιμά ότι προκαλεί περίπου 2 εκατ. πρόωρους θανάτους παγκοσμίως κάθε χρόνο.
Αν και το παθητικό κάπνισμα δεν συμπεριλήφθηκε στους παράγοντες που επιβαρύνουν τον αέρα, οι ερευνητές είπαν ότι οι συνέπειες από αυτό είναι πιθανό να είναι παρόμοιες με την μόλυνση της ατμόσφαιρας, επισημαίνοντας ότι, σύμφωνα με προηγούμενες έρευνες, όπου εφαρμόστηκε απαγόρευση καπνίσματος στους δημόσιους χώρους, υπήρξε σημαντική μείωση των εμφραγμάτων.

Μια ξεχωριστή, αλλά συναφής έρευνα από επιστήμονες του Εθνικού Πανεπιστημίου της Ταϊβάν ,διαπίστωσε ότι τα αιωρούμενα σωματίδια στον μολυσμένο αέρα επηρεάζουν, μερικές φορές δραματικά, τη λειτουργία των πνευμόνων των παιδιών, καθώς η εισπνοή τους προκαλεί φλεγμονή στους αεραγωγούς και μπορεί να προκαλέσει άσθμα ή να επιδεινώσει τα συμπτώματά του. Η έρευνα, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό της Αμερικανικής Εταιρίας Παιδιατρικής, Pediatrics, επισημαίνει ότι τα παιδιά είναι πιο ευάλωτα στην μόλυνση του αέρα, επειδή οι αεραγωγοί των πνευμόνων τους είναι μικρότεροι και το ανοσοποιητικό σύστημά τους λιγότερο ανεπτυγμένο.

Tο καυσαέριο «αποσυντονίζει» την καρδιά

ΚΟΡΥΦΗ

Οι αρρώστιες της ρύπανσης Ρεπορτάζ: Μαίρη Κατσανοπούλου

Η μόλυνση της ρύπανσης αρχίζει από τη μήτρα... Το κεντρικό άρθρο της τελευταίας έκδοσης του έγκριτου ιατρικού περιοδικού «New England Journal of Medicine», που αναφέρεται στις περιβαλλοντικές αιτίες του καρκίνου και υπογράφεται από τον δρα Ντέιβιντ Κριστιάνι από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ, τονίζει ότι κατά τη διάρκεια των τελευταίων τριών δεκαετιών στην αύξηση ορισμένων παιδικών καρκίνων όπως η λευχαιμία και οι όγκοι στον εγκέφαλο εμπλέκεται η προγεννητική έκθεση σε περιβαλλοντικά καρκινογόνα – περισσότερες από 300 βιομηχανικές χημικές ουσίες έχουν ανιχνευθεί στο αίμα του ομφάλιου λώρου! Οι επιδημιολογικές μελέτες δείχνουν αύξηση του καρκίνου κατά 1% τον χρόνο σε παιδιά έως 14 ετών και κατά 1,5% στους εφήβους.

Από 80.000 χημικές ουσίες και προϊόντα που διακινούνται στην αγορά των ΗΠΑ, μόνο 200 έχουν ελεγχθεί επαρκώς για καρκινογένεση όπως αναφέρει το άρθρο. Επιπλέον, η Διεθνής Υπηρεσία Έρευνας στον Καρκίνο (IARC) ανέλυσε τη βιβλιογραφία για 900 στοιχεία που πιθανώς προκαλούν καρκίνο και ταυτοποίησε τα 165 ως καρκινογόνα στον άνθρωπο και άλλα 249 ως πιθανώς καρκινογόνα. Οι επιδημιολόγοι γνωρίζουν εδώ και καιρό ότι οι περιβαλλοντικοί παράγοντες έχουν υψηλή συμβολή στον κίνδυνο εκδήλωσης για τους περισσότερους καρκίνους (έως και 85%-95% στους δυτικούς πληθυσμούς), παρότι δεν είναι πάντοτε σαφές το ακριβές αίτιο. Γι' αυτό, «νοσηρότητα και θνησιμότητα από καρκίνο δεν έχουν μειωθεί τόσο πολύ όσο σε άλλες μείζονες αιτίες θανάτου», λέει ο συγγραφέας του άρθρου. Η Επιτροπή Καρκίνου που συγκροτήθηκε το 2010 από τον πρόεδρο Ομπάμα, κατέληξε σε μια έκθεση που δίνει έμφαση στην ανάγκη για πιο ισχυρούς κανόνες που θα ελέγξουν την έκθεση των πολιτών στις τοξίνες. Η Επιτροπή πιστεύει ότι η σχέση αυτή έχει υποτιμηθεί και είναι υπεύθυνη για πολύ μεγαλύτερο ποσοστό από το 6% των καρκίνων, που πίστευαν. Προτρέπει μάλιστα για περισσότερη έρευνα σχετικά με τη σχέση του καρκίνου με περιβαλλοντικά υλικά, όπως το ορμονικά ενεργό BPA και τα υλικά της νανοτεχνολογίας.

Για παράδειγμα αναφέρει την ευρεία έκθεση σε ορισμένες ουσίες με άγνωστες επιπτώσεις στην υγεία όπως το δισφαινόλιο Α ή BPA (που βρίσκεται στα σκληρά πλαστικά από πολυυδρογονάνθρακες, αλλά συχνά και σε φιάλες αναψυκτικών από μαλακό πλαστικό, σε παιχνίδια και σάκους ενδοφλέβιας έγχυσης), αλλά και η 2-μεθυλοναφθαλίνη, που έχει βρεθεί ακόμα και σε συσκευασίες δημητριακών πρωινού!

Ο αέρας της Αθήνας...Περίπου έξι χιλιάδες Αθηναίοι δεν θα πέθαιναν κάθε χρόνο εάν λαμβάνονταν μέτρα για την ατμοσφαιρική ρύπανση της πρωτεύουσας, ενώ τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας θα ζούσαν έναν χρόνο περισσότερο! «Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι είναι αέριοι (όπως το διοξείδιο του αζώτου, το όζον κ.λπ.) ή σωματιδιακοί», εξηγεί η καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών Κλέα Κατσουγιάννη. «Οι τελευταίοι, δηλαδή τα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια, που μετριούνται ως ΡΜ10 ή ΡΜ2.5, θεωρούνται πιο επικίνδυνοι για την υγεία».

Το πρόγραμμα ΑΡΗΕΑ ερεύνησε τις οξείες (βραχυχρόνιες) επιδράσεις της ατμοσφαιρικής ρύπανσης για την υγεία σε 25 μεγαλουπόλεις και συντονίστηκε στην Ελλάδα από το Εργαστήριο Υγιεινής, Επιδημιολογίας και Ιατρικής Στατιστικής του Πανεπιστημίου Αθηνών, με υπεύθυνη την κ. Κατσουγιάννη.

«Εκτιμήσαμε ότι η ημερήσια αύξηση της συγκέντρωσης των ΡΜ10 κατά 10μg/m3 προκαλεί περίπου κατά 0,5% αύξηση στον ημερήσιο αριθμό θανάτων, ειδικότερα από αναπνευστικές και καρδιαγγειακές αιτίες και κατά 1% αύξηση στις εισαγωγές επειγόντων αναπνευστικών περιστατικών στα νοσοκομεία», λέει η κ. Κατσουγιάννη.

«Μελέτες από τις ΗΠΑ έδειξαν ότι η διαβίωση σε μια πόλη με μακροχρόνια υψηλότερη ρύπανση κατά 10μg/m3 συνοδεύεται από μείωση του προσδόκιμου επιβίωσης».

Πόσα περιστατικά μπορεί να αποδοθούν στη σωματιδιακή ατμοσφαιρική ρύπανση σε μια πόλη; «Στο ερώτημα αυτό δίνει ορισμένες απαντήσεις το ερευνητικό πρόγραμμα ΑΡΗΕΙS-APHEKOM που ολοκληρώθηκε πρόσφατα», επισημαίνει η κ. Κατσουγιάννη.

«Υπολογίστηκε ο αριθμός θανάτων που μπορεί να προληφθεί αν οι συγκεντρώσεις των ΡΜ10 μειωθούν σύμφωνα με διάφορα σενάρια. Οι εκτιμώμενοι αριθμοί για το σενάριο κατά το οποίο πετυχαίνουμε στην Αθήνα τη μείωση της ετήσιας συγκέντρωσης ΡΜ10 στα 20μg/m3 και τον περιορισμό των 24ωρων τιμών στα ίδια επίπεδα, θα ήταν 535 θάνατοι από οξείες ασθένειες από όλες τις αιτίες και 5.066 από χρόνιες ασθένειες από όλες τις αιτίες»

Εκτιμήθηκε επίσης ότι με αυτό το σενάριο το προσδόκιμο επιβίωσης των νεώτερων γενεών, που θα ζήσουν με αυτές τις μειωμένες τιμές, θα αυξηθεί κατά ένα έτος χάρη στη μειωμένη έκθεσή τους στα αιωρούμενα ατμοσφαιρικά σωματίδια. «Οι προαναφερόμενες εκτιμήσεις έγιναν με τις τιμές σωματιδίων της τελευταίας δεκαετίας, κατά την οποία δεν έχουμε δυστυχώς μεγάλη μεταβολή στα επίπεδα ΡΜ10 στην πόλη μας», λέει η κ. Κατσουγιάννη.

Οι ερευνητές εκτίμησαν ότι το νέφος των πόλεων ευθύνεται για το 15% των περιπτώσεων άσθματος στα παιδιά. Η κυριότερη πηγή σωματιδίων στην ατμόσφαιρα της Αθήνας είναι, όπως αναφέρει η καθηγήτρια, τα πετρελαιοκίνητα οχήματα (φορτηγά, ταξί κ.λπ.). Μέρος του προβλήματος είναι επίσης η παλαιότητα και η κακή συντήρηση των οχημάτων, καθώς και η κακή ποιότητα του καυσίμου, το οποίο κατά κοινή ομολογία συχνά νοθεύεται.

Ειδικά για τον καρκίνο του μαστού, οι επιστήμονες της Κλινικής Μάγιο στις ΗΠΑ επισημαίνουν ότι, σύμφωνα με ορισμένες μελέτες, υπάρχει σχέση του πιο συχνού γυναικείου καρκίνου και της έκθεσης στους πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες, που ανευρίσκονται στις εξατμίσεις των αυτοκινήτων και την ατμοσφαιρική ρύπανση.

…και το νερό που σκοτώνει

Λίγο πιο πέρα από την Αθήνα μια άλλη μεγάλη πηγή μόλυνσης, στον υδροφόρο ορίζοντα, αρρωσταίνει τους κατοίκους της Βοιωτίας. Κατά 90% αυξήθηκε η συχνότητα εκδήλωσης καρκίνου το 2009 στον Δήμο Οινοφύτων της Βοιωτίας, όπου το νερό του Ασωπού έχει μολυνθεί βιομηχανικά με εξασθενές χρώμιο, σύμφωνα με δεκαετή επιδημιολογική μελέτη του Πανεπιστημίου Αθηνών, υπό την ευθύνη της καθηγήτριας Αθηνάς Λινού.

Διεθνείς μελέτες σε ζώα συνδέουν την πειραματική έκθεσή τους σε νερό που περιείχε εξασθενές χρώμιο με την εμφάνιση καρκίνων επιθηλιακού τύπου και ιστολογικές μεταβολές στο ήπαρ.

Ειδικά για τους όγκους στο ήπαρ, η μελέτη έδειξε αύξηση κατά 1.472% αυτών των καρκίνων, ενώ για τους όγκους στο γυναικείο ουροποιητικό σύστημα υπήρξε αύξηση κατά 841%, για τους καρκίνους του στόματος και των χειλέων κατά 240%, για τον καρκίνο των πνευμόνων κατά 145% και για τη λευχαιμία κατά 70%. «Η έρευνα συνεχίζεται με την υγεία των παιδιών, όσον αφορά το άσθμα, τις δερματίτιδες και τον δείκτη ευφυΐας τους», λέει η κ. Λινού.

 

Οι εξατμίσεις λειτουργούν ως «ήπιο ναρκωτικό»

 

Το CO2 μάς κάνει «μπαλόνι»

 

ΚΟΡΥΦΗ

Νέα δεδομένα για την ατμοσφαιρική ρύπανση Γράφει ο ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ Θ. ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΣ, καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, πρόεδρος του Ελληνικού Κολεγίου Καρδιολογίας

Η ατμοσφαιρική ρύπανση και πόσο βλάπτει την υγεία παραμένει ένα θέμα ανοικτό εδώ και 30 χρόνια. Από τον καιρό που το υπουργείο Υγείας επίσημα δήλωνε: «Φέρτε μας ένα νεκρό για να πεισθούμε για το πόσο βλάπτει η ατμοσφαιρική ρύπανση» μέχρι σήμερα, έχουν αλλάξει πάρα πολλά. Εν τούτοις οι έρευνες συνεχώς αποκαλύπτουν νέα στοιχεία και συνθέτουν μια ενδιαφέρουσα εικόνα που οδηγεί στην ανάγκη λήψης πρακτικών μέτρων. Περίπου 1.150 σχολεία στο Λονδίνο βρίσκονται σε απόσταση 150 μέτρων από δρόμους με κυκλοφορία 10.000 αυτοκινήτων την ημέρα. Αυτό ανακοίνωσε ο οργανισμός CAL, αρμόδιος για την καθαρότητα της ατμόσφαιρας του Λονδίνου, ο οποίος παράλληλα επισήμανε ότι η έκθεση των μαθητών στη συγκεκριμένη ατμοσφαιρική ρύπανση οδηγεί σε αύξηση του βρογχικού άσθματος κατά 15-30%.

Παράλληλα δημοσιεύεται η ευρωπαϊκή μελέτη ΑΡΗΕΚΟΜ στην οποία μελετήθηκε η ρύπανση της ατμόσφαιρας σε δρόμους με κυκλοφορία 10.000 οχημάτων την ημέρα, η οποία επιβεβαιώνει τα ευρήματα της αντίστοιχης μελέτης του Λονδίνου, ενώ παράλληλα σημειώνει αύξηση και των καρδιαγγειακών νοσημάτων. Τα ευρήματα αυτά επιβεβαιώνονται από μια άλλη μελέτη που δημοσιεύεται στο British Medical Journal, η οποία υποστηρίζει ότι η ρύπανση της ατμόσφαιρας που προέρχεται από την εξάτμιση των αυτοκινήτων δεν προκαλεί άμεσα καρδιακή προσβολή αλλά επιδεινώνει την εξέλιξη των βλαβών που υπάρχουν στις στεφανιαίες αρτηρίες και έτσι επιταχύνεται το καρδιαγγειακό επεισόδιο. Μάλιστα στη μελέτη αυτή προσδιορίζεται και ο χρόνος της καρδιακής προσβολής που τοποθετείται μέσα σε ένα εξάωρο από την έκθεση σε ατμόσφαιρα με σοβαρή ρύπανση. Παράλληλα, πέρα από την αιφνίδια καρδιακή προσβολή, υποστηρίζεται ότι η ατμοσφαιρική ρύπανση περιορίζει σημαντικά το προσδόκιμο επιβίωσης. Η έρευνα αυτή περιλαμβάνει 80.000 ασθενείς με καρδιακή προσβολή στην Αγγλία και την Ουαλία. Οι ατμοσφαιρικοί ρύποι που επισημάνθηκαν αφορούσαν το μονοξείδιο του άνθρακα, το όζον, το διοξείδιο του θείου και το διοξείδιο του αζώτου. Τα υψηλότερα επίπεδα των ουσιών αυτών συσχετίστηκαν με τον χρόνο της καρδιακής προσβολής και θεωρήθηκαν υπεύθυνα. Πάντως, ανεξάρτητα από το ποια ουσία είναι υπεύθυνη για την καρδιακή προσβολή, η πηκτικότητα του αίματος αυξάνει από την αναπνοή του καυσαερίου με αποτέλεσμα το αίμα να πήζει πιο εύκολα και να δημιουργεί θρόμβους μέσα στις αρτηρίες και εν τέλει να επέρχεται έμφραγμα του μυοκαρδίου ή αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο. Το γεγονός ότι η συχνότητα των καρδιακών συμβαμάτων υποχωρούσε μετά το εξάωρο από την έκθεση στην ατμόσφαιρα με υψηλούς ρύπους αποδεικνύει ότι η επίδραση της ρύπανσης δεν συγκαταλέγεται μεταξύ των αποφασιστικών παραγόντων κινδύνου για καρδιακή προσβολή, όπως είναι π.χ. η υψηλή στάθμη της χοληστερίνης, του σακχάρου, της αρτηριακής πίεσης κ.λπ. Ειδικότερα ο καθηγητής Pearson χαρακτηριστικά επισημαίνει ότι το ανθυγιεινό διαιτολόγιο, το κάπνισμα και γενικά όλοι οι άλλοι παράγοντες κινδύνου αποτελούν το κέικ, ενώ η ατμοσφαιρική ρύπανση αποτελεί την κρέμα πάνω στο κέικ. Δηλαδή , με απλά λόγια η ατμοσφαιρική ρύπανση είναι η σταγόνα που ξεχειλίζει το ποτήρι των καρδιοπαθειών.

Πάντως, ανεξάρτητα από το ποια ακριβώς προϊόντα από τα καυσαέρια είναι υπεύθυνα για τις οργανικές βλάβες, τα νέα υψηλής τεχνολογίας φίλτρα που θα τοποθετούνται στους εξαεριστήρες των αυτοκινήτων θα φιλτράρουν ακόμα και τα μικρομόρια με διάμετρο μικρότερη από το ένα εκατομμυριοστό του μέτρου. Τα μικρομόρια αυτά -σύμφωνα με ερευνητές του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου- θεωρούνται υπεύθυνα για τις καταστροφικές συνέπειες. Το θέμα των μέτρων για την καταπολέμηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης παραμένει πάντα στην επικαιρότητα μέχρις ότου το ηλεκτρικό αυτοκίνητο θα αντικαταστήσει το συμβατικό για την κυκλοφορία μέσα στις πόλεις.

 

Ο λιγνίτης κόβει παιδικές ανάσες Αυξημένη συχνότητα παθήσεων του αναπνευστικού συστήματος έχουν δείξει μελέτες σε παιδιά που βρίσκονται κοντά σε λιγνιτικούς σταθμούς, π.χ. Δυτική Μακεδονία. Ειδικώς όταν πρόκειται για τη λειτουργία τους χωρίς αυστηρές προδιαγραφές.

 

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Η μόλυνση που προκαλεί το άζωτο  ΚΑΤΕΡΙΝΑ ΤΖΑΒΑΡΑ

Η μόλυνση που προκαλεί το άζωτο, με επιπτώσεις στο περιβάλλον και την υγεία, κοστίζει στην Ευρώπη 70 έως 320 δισεκατομμύρια ευρώ το χρόνο, που μεταφράζεται σε περίπου 735 ευρώ για κάθε Ευρωπαίο, σύμφωνα με νέα μεγάλη μελέτη.

Η έκθεση, που παρουσιάζει τα αποτελέσματα έρευνας 200 ειδικών από 21 χώρες και 89 φορείς, επισημαίνει επίσης ότι καθώς το 60% του κόστους των ζημιών που προκαλεί το άζωτο προέρχεται από τα ορυκτά καύσιμα που χρησιμοποιούνται για την παραγωγή ενέργειας και τις μεταφορές, ενεργειακά αποδοτικές κατοικίες και περιορισμός των ταξιδιών μεγάλων αποστάσεων θα έφερνε καλύτερα αποτελέσματα στην αντιμετώπιση του προβλήματος.

Μεταξύ άλλων, η ρύπανση εξαιτίας του αζώτου πυροδοτεί την κλιματική αλλαγή και συντομεύει κατά περίπου έξι μήνες το προσδόκιμο ζωής των ανθρώπων.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της έρευνας, το κόστος για την αντιμετώπιση των περιβαλλοντικών συνεπειών από τη χρήση του αζώτου είναι μεγαλύτερο από τα οφέλη για τον ευρωπαϊκό αγροτικό τομέα και πρέπει να ληφθούν μέτρα ώστε να περιοριστεί η μόλυνση των υδάτων, του αέρα, του εδάφους και των οικοσυστημάτων γενικότερα.

Στις προτεινόμενες λύσεις περιλαμβάνονται η αποδοτικότερη χρήση λιπασμάτων, καθώς επίσης και η αλλαγή των διατροφικών συνηθειών των σύγχρονων ανθρώπων με έμφαση στη μείωση της κατανάλωσης κρέατος διεθνώς.

Οπως τονίζει ο επικεφαλής της έρευνας, Μαρκ Σάτον, του Κέντρου Οικολογίας και Υδρολογίας του Εδιμβούργου, «περισσότεροι από τους μισούς κατοίκους του πλανήτη εξαρτώνται από τα συνθετικά αζωτούχα λιπάσματα για την παραγωγή τροφίμων». Αναγνωρίζεται λοιπόν ότι η Ευρώπη (και όχι μόνο) χρειάζεται τα αζωτούχα λιπάσματα για τη διατροφική της ασφάλεια αλλά υπογραμμίζεται η ανάγκη περιορισμού της χρήσης τέτοιων επιβλαβών ουσιών. Επιπλέον, ενώ αναφέρεται ότι είναι απαραίτητη η αποδοτικότερη χρήση λιπασμάτων στην παραγωγή τροφίμων, δεν προτείνεται παρ' όλα αυτά επιβολή φόρου για τα λιπάσματα προκειμένου να περιοριστεί η χρήση αζώτου στη γεωργία.

ΚΟΡΥΦΗ

 

 

 

 

 

 

 

 

Η ιστοσελίδα αυτή είναι  τμήμα του οικοχώρου " ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ  

 

 

ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ © 2008-2009 ΒΟΥΛΑ ΒΑΒΑΡΟΥΤΣΟΥ*

από 7/4/09 .free counters.free counters......

.

Μετρητής 

Επισκεπτών

από 16/1/2009

 

 

...............