ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ

Το γράφημα  είναι μια μορφή αναπαράστασης δεδομένων. Στο Excel, υπάρχουν αρκετές μορφές γραφημάτων, από τις οποίες μπορεί ο χρήστης να επιλέξει τη μορφή που ταιριάζει και που του αρέσει σε κάθε περίπτωση. Τα γραφήματα στο Excel αναπροσαρμόζονται αυτόματα μαζί με τις ενδεχόμενες αλλαγές των δεδομένων, που αναπαριστά το γράφημα.

 

Δημιουργία απλού γραφήματος

1.      Δημιούργησε σε ένα φύλλο εργασίας, που θα το ονομάσεις ΓΡΑΦΗΜΑΤΑ, τον παρακάτω πίνακα εξόδων:

Για να κάνεις γράφημα στηλών και να παρουσιάσεις την πορεία των εξόδων,

2.      Να επιλέξεις  τα κελιά Α4 – Ε5, και να κάνεις κλικ στο κουμπί του οδηγού γραφημάτων της Βασικής γραμμής εργαλείων.

Γράφημα με Στήλες:

3.      Στο παράθυρο διαλόγου Οδηγός γραφημάτων - Βήμα 1 από 4 - Τύπος γραφήματος που εμφανίζεται, στο πεδίο Τύπος γραφήματος, να επιλέξεις Στήλες και στο πεδίο Δευτερεύων τύπος γραφήματος, κάνε κλικ στο πρώτο γράφημα και κλικ στο κουμπί <Επόμενο>.

4.      Στο παράθυρο διαλόγου Οδηγός γραφημάτων - Βήμα 2 από 4 – Δεδομένα προέλευσης που εμφανίζεται, φαίνεται ήδη το γράφημά σου. Στο πεδίο Περιοχή δεδομένων, φαίνεται η περιοχή που διάλεξες, για να δημιουργήσεις το γράφημα. Κάνε κλικ στο κουμπί <Επόμενο>.

5.      Στο παράθυρο διαλόγου Οδηγός γραφημάτων - Βήμα 3 από 4 - Επιλογές γραφήματος που ακολουθεί, στο πεδίο Τίτλος γραφήματος:, προσαρμόστε τον τίτλο σε «ΕΞΟΔΑ ΑΝΑΛΩΣΙΜΩΝ ΑΝΑ ΤΡΙΜΗΝΟ», στο πεδίο ’ξονας κατηγοριών (Χ):, πληκτρολογήστε «2001» και  στο πεδίο ’ξονας τιμών (Υ):, πληκτρολογήστε «ΠΟΣΟ».

6.      Κάντε κλικ στο κουμπί <Επόμενο>. Στο επόμενο βήμα, επιλέξτε σαν θέση του γραφήματος το ίδιο φύλλο και κάντε κλικ στο κουμπί <Τέλος>.

7.      Το γράφημα βρίσκεται στο ίδιο φύλλο εργασίας μαζί με τον πίνακα. Μπορείς να ρυθμίσεις τη θέση του στο φύλλο με επιλογή και σύρσιμο.

Γράφημα με Ράβδους:

8.      Να επιλέξεις τα κελιά Α5 – Β8 και να ενεργοποιήσεις πάλι τον οδηγό γραφημάτων. Στο πεδίο Τύπος γραφήματος, να επιλέξεις Ράβδοι, στο πεδίο Δευτερεύων τύπος γραφήματος, κάνε κλικ στο πρώτο γράφημα και μετά κλικ στο κουμπί <Επόμενο>.

9.      Στο παράθυρο διαλόγου Οδηγός γραφημάτων - Βήμα 2 από 4 – Δεδομένα προέλευσης που εμφανίζεται, φαίνεται ήδη το γράφημά σου. Στο πεδίο Περιοχή δεδομένων, φαίνεται η περιοχή που διάλεξες, για να δημιουργήσεις το γράφημα.  Κάνε κλικ κουμπί <Επόμενο>.

10.  Στο παράθυρο διαλόγου Οδηγός γραφημάτων - Βήμα 3 από 4 - Επιλογές γραφήματος που ακολουθεί, στο πεδίο Τίτλος γραφήματος:, προσάρμοσε τον τίτλο σε «ΕΞΟΔΑ 1ου ΤΡΙΜΗΝΟΥ», στο πεδίο ’ξονας κατηγοριών (Χ):, πληκτρολόγησε «ΕΞΟΔΑ» και  στο πεδίο ’ξονας τιμών (Υ):, πληκτρολόγησε «Σε χιλιάδες».  Κάνε κλικ στο κουμπί <Επόμενο>. Στο επόμενο βήμα, να επιλέξεις σαν θέση του γραφήματος το ίδιο φύλλο και κάνε κλικ στο κουμπί <Τέλος>.

11.  Σύγκρινε τα δύο γραφήματα.

Γράφημα δεδομένων για περισσότερα είδη (μεταβλητές) ώς προς μια μεταβλητή.

12.  Να επιλέξεις την περιοχή Α4 μέχρι Ε8 και να εμφανίσεις ένα γράφημα στηλών των δεδομένων της περιοχής. Σύγκρινε με τα προηγούμενα.

13.  Προσπάθησε να αλλάζεις τα ποσά του πίνακα εξόδων, για να διαπιστώσεις την αυτόματη αναπροσαρμογή των γραφημάτων.

Γράφημα με πίτα: Η πίτα μπορεί να αναπαραστήσει τις τιμές δεδομένων ενός είδους (μιας μεταβλητής)

14.  Να επιλέξεις τα κελιά A4, B4, C4, D4, E4, A6, B6, C6, D6, E6. ’νοιξε τον οδηγό γραφημάτων από τον κατάλογο εισαγωγή, επίλεξε πίτα, τρισδιάστατη πίτα, επόμενο, στο νέο παράθυρο επίλεξε  επόμενο, στο νέο παράθυρο επίλεξε ποσότητα και επόμενο και τελικά φρόντισε να εμφανισθεί στο ίδιο φύλλο.

15.  Να επαναλάβετε τη δραστηριότητα 14 για τα έξοδα ΧΑΡΤΙ, με μορφή τμημάτων δακτυλίου στα οποία να φαίνεται το ποσοστό εξόδων κάθε τριμήνου.

16.  Να συμπληρώσετε τη στήλη με τα σύνολα των επί μέρους εξόδων (με εισαγωγή της σχετικής συνάρτησης) και να αναπαραστήσετε τα δεδομένα της στήλης των εξόδων με γράφημα πίτα, που να εμφανίζει το ποσό και το ποσοστό κάθε είδους εξόδων.

 

ΠΡΟΣΕΞΕ: Οι τιμές της ανεξάρτητης μεταβλητής στον πίνακα (δηλαδή οι τιμές στον άξονα Χ του γραφήματος), πρέπει υποχρεωτικά να έχουν σταθερό βήμα, ώστε η μορφή του γραφήματος να αντιπροσωπεύει την μαθηματική συνάρτηση.

 

ΤΑ ΜΕΡΗ ΕΝΟΣ ΓΡΑΦΗΜΑΤΟΣ ΚΑΙ Η ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥΣ

Είναι απαραίτητη η γνώση των μερών ενός γραφήματος για την επί μέρους μορφοποίηση του κάθε τμήματός του. Πρόσεξε την παρακάτω εικόνα.

Rounded Rectangular Callout: ΥπόμνημαRounded Rectangular Callout: Ετικέτες άξονα ΥRounded Rectangular Callout: Υπόμνημα,Rounded Rectangular Callout: Ετικέτες άξονα Υ
Rounded Rectangular Callout: ’ξονας Χ
 

 


 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ΕΛΛΗΝΙΚΑ

ΑΓΓΛΙΚΑ

Γράφημα

Chart

Τίτλοι (γραφήματος, αξόνων)

Titles

’ξονες (Χ, Υ)

Axes

Ετικέτες αξόνων

Category axis – Value axis

Γραμμές πλέγματος

Gridlines

Υπόμνημα

Legend

Ποσό

Value

% ποσοστό

Percentage

 

Με επιλογή ενός τμήματος του γραφήματος και στη συνέχεια με δεξί κλικ πάνω του, μπορούμε να δούμε τις επιλογές μορφοποίησής του και να το μορφοποιήσουμε.

 

1.      Δοκιμάστε να μορφοποιήσετε τα γραφήματα που έχετε εμφανίσει, δίνοντας χρώμα στο φόντο, στους χαρακτήρες κλπ, ή αλλάξτε τον τύπο του ώστε να τα κάνετε να τραβούν την προσοχή. Προσέξτε την αυτόματη αναπροσαρμογή στα μέρη του όταν αλλάζετε τύπο γραφήματος.

 

Από τον κατάλογο Προβολή – Γραμμές εργαλείων μπορείς να εμφανίσεις και τη γραμμή εργαλείων για το γράφημα

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


ΜΟΡΦΟΠΟΙΗΣΗ ΜΕ ΟΡΟΥΣ:

Η υπό όρους μορφοποίηση (conditional formatting), παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το σχεδιασμό μαθησιακών δραστηριοτήτων. («αποδεκτή» εισαγωγή δεδομένου κλπ).

 

  1. Έχοντας επιλέξει ένα κελί (προτίμησε το Α1 σε ένα κενό φύλλο εργασίας), ανοίξτε τον κατάλογο μορφή και στη συνέχεια την υπό όρους μορφοποίηση. Επιλέξτε όπως δείχνει το παράδειγμα  για την πρώτη συνθήκη: Τιμή κελιού, ίση με, πληκτρολογήστε τη λέξη  ΠΙΝΔΟΣ στο αντίστοιχο κελί, και από τον κατάλογο του παράθυρου της μορφοποίησης με όρους, να επιλέξεις το χρώμα της γραμματοσειράς κλπ. Για τη δεύτερη συνθήκη να επιλέξεις αυτά που δείχνει η παρακάτω εικόνα (κόκκινη γραμματοσειρά, κόκκινο φόντο. Τέλος κάνε κλικ στο ΟΚ.

 

 

Δοκίμασε τώρα να γράψεις στο προεπιλεγμένο κελί τη λέξη ΠΙΝΔΟΣ και στη συνέχεια μια άλλη λέξη για να διαπιστώσεις το αποτέλεσμα των επιλογών. Μπορείς τώρα να δοκιμάσεις περισσότερες δυνατότητες και επιλογές της υπό όρους μορφοποίησης.

 

ΣΥΝΑΡΤΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΜΑΘΗΣΙΑΚΕΣ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ

Οι λογικές συναρτήσεις (IF, OR, AND κλπ), προσφέρονται για σχεδιασμό μαθησιακών δραστηριοτήτων ακόμα και για βαθμολόγηση των επιλογών του μαθητή.

 

  1. Επίλεξε το διπλανό κελί της προηγούμενης δραστηριότητας (Β1), και άνοιξε τους καταλόγους Εισαγωγή, Συνάρτηση. Διάλεξε την συνάρτηση IF βάλε τα δεδομένα που σου δείχνει η παρακάτω εικόνα. Αφού επιλέξεις ΟΚ, δοκίμασε να εισάγεις στο κελί Α1 τη λέξη ΠΙΝΔΟΣ, ή μια άλλη λέξη για να δεις τη βαθμολόγηση της «σωστής» εισαγωγής δεδομένου.

 

 

  1. Σκέψου, σχεδίασε και εφάρμοσε μια μαθησιακή δραστηριότητα που θα δοκίμαζες στους μαθητές της τάξης σου.

 

ΠΡΟΣΤΑΣΙΑ

Η προστασία του περιεχομένου των αρχείων έχει ιδιαίτερη σημασία όταν αυτά χρησιμοποιούνται από πολλούς χρήστες. Τόσο το πρόγραμμα επεξεργασίας κειμένου (Microsoft Word) όσο και το πρόγραμμα δημιουργίας υπολογιστικών φύλλων (Excel) παρέχουν την υποστήριξη της προστασίας των αρχείων τους. Στον κατάλογο εργαλεία, υπάρχει η επιλογή προστασία, που η ενεργοποίησή της απαιτεί τον ορισμό ενός κωδικού για την προστασία του αρχείου από παρεμβάσεις τρίτων. Ειδικά στο Excel δίνεται η δυνατότητα της προστασίας επί μέρους «φύλλων εργασίας», αλλά και όλου του  «βιβλίου».

Στην περίπτωση εφαρμογής μαθησιακών δραστηριοτήτων, που θέλουμε ο μαθητής να εισάγει δεδομένα σε κάποια κελιά μόνο, πρέπει να προηγηθεί η επιλογή των μη κλειδωμένων κελιών και στη συνέχεια η επιλογή της προστασίας του φύλλου. Η προστασία των κελιών χωρίς την προστασία του φύλλου δεν ενεργοποιείται.

 

  1. Επίλεξε το κελί Α1 του φύλλου εργασίας στο οποίο εφάρμοσες την υπό όρους μορφοποίηση και κάνε διαδοχικά της επιλογές: μορφή, κελιά, προστασία και να είναι μη επιλεγμένη η επιλογή κλειδωμένο. Κλικ στο ΟΚ και στη συνέχεια προστάτευσε το φύλλο εργασίας: εργαλεία, προστασία, προστασία φύλλου, εισήγαγε έναν κωδικό (πχ 123), ΟΚ, ξαναγράψε τον κωδικό στο νέο παράθυρο που άνοιξε και κλείσε με ΟΚ. Προσπάθησε τώρα να εισάγεις δεδομένα στα κελιά και θα διαπιστώσεις ότι μόνο στο Α1 μπορείς να το κάνεις.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΝΕΟΥ ΚΕΝΟΥ ΦΥΛΛΟΥ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ EXCEL

  1. Η εισαγωγή ενός φύλλου εργασίας μπορεί να γίνει από τον κατάλογο  εισαγωγή ή με δεξί κλικ στην ετικέτα του φύλλου εργασίας πριν από το οποίο θέλουμε να μπει το καινούριο. Δοκίμασέ το.

 

ΑΤΙΓΡΑΦΗ, ΜΕΤΑΚΙΝΗΣΗ, ΜΕΤΟΝΟΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΓΡΑΦΗ ΤΩΝ ΦΥΛΛΩΝ ΕΡΓΑΣΙΑΣ ΣΕ ΕΝΑ ΒΙΒΛΙΟ EXCEL

  1. Με δεξί κλικ στην ετικέτα ενός φύλου εργασίας ανοίγει ένας κατάλογος που περιέχει τις παραπάνω επιλογές. Δοκίμασε την εφαρμογή τους.
  2. Η μετονομασία του φύλλου ενεργοποιείται και με διπλό κλικ στην ετικέ τα του. Επίσης η διευθέτηση της σειράς των φύλλων μπορεί να γίνει και με σύρσιμο της ετικέτας του. Δοκίμασε και αυτές τις επιλογές.

 

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ΕΙΚΟΝΑΣ – ΥΠΕΡΣΥΝΔΕΣΜΟΥ

Γίνεται όπως και στο Microsoft Word.

 

ΔΙΑΜΟΡΦΩΣΗ ΣΕΛΙΔΑΣ - ΕΚΤΥΠΩΣΗ

Για να έχεις ένα άριστο αποτέλεσμα της εργασίας που έκανες με το υπολογιστικό φύλλο, πρέπει να εισάγεις στις σελίδες σου μερικά επιπλέον στοιχεία, ώστε το αποτέλεσμα της εκτύπωσης να είναι το καλύτερο δυνατό. 

Να επιλέξεις το μενού Αρχείο - äΔιαμόρφωση σελίδας… και στο παράθυρο διαλόγου Διαμόρφωση σελίδας που θα εμφανιστεί, στην καρτέλα Σελίδα, μπορείς να καθορίσεις τον προσανατο­λισμό της σελίδας σας, την ποσοστιαία εμφάνισή της, το μέγεθος του χαρτιού που θα χρησιμο­ποιήσετε καθώς και την ποιότητα της εκτύπωσης.  Με κλικ στο κουμπί <Επιλογές…> και κατάλληλες επιλογές, μπορείς να αξιοποιήσεις καλύτερα τις δυνατότητες του εκτυπωτή. ’νοιξε επίσης τα παράθυρα ρύθμισης των περιθωρίων, κεφαλίδας/υποσέλιδου και φύλλου εργασίας και πρόσεξε τις επιλογές που σου δίνονται σε καθένα από αυτά.

Η διαχείριση της εκτύπωσης στο Excel δεν έχει σημαντικές διαφορές από αυτή του Microsoft Word. Μπορείς να κάνεις γρήγορη εκτύπωση του βιβλίου εργασίας με δεξί κλικ στο εικονίδιό του (πριν το ανοίξεις) ή του ενεργού φύλλου από το σχετικό εικονίδιο των εργαλείων (θα εκτυπωθούν όλα τα περιεχόμενα του βιβλίου ή του φύλλου αντίστοιχα, με τις εξ ορισμού επιλογές που έχει το πρόγραμμα).

Πολύ χρήσιμη είναι η προεπισκόπηση της εκτύπωσης που ανοίγει είτε από τον κατάλογο αρχείο είτε από το σχετικό εικονίδιο των εργαλείων.

Με τις επιλογές που σου δίνει η προεπισκόπηση μπορείς να δεις πως θα είναι η κάθε σελίδα και αν θα περιέχει όσα εσύ θέλεις να τυπωθούν. ’νοιξε το παράθυρο της προεπισκόπησης εκτύπωσης και δοκίμασε τις επιλογές που σου παρέχει.

Επίσης το παράθυρο διαλόγου εκτύπωσης ανοίγει από τον κατάλογο αρχείο ή με το συνδυασμό των πλήκτρων Ctrl-P. Το παράθυρο διαλόγου μοιάζει με το αντίστοιχο του Word αλλά έχει και διαφορές. ’νοιξέ το να τις βρεις.

 

ΒΟΗΘΕΙΑ

Όλα τα προγράμματα έχουν υποστήριξη βοήθειας. ’νοιξε τον σχετικό κατάλογο και μελέτησε τη δομή της παροχής πληροφοριών για την υποστήριξη του χρήστη.