ΤΙ ΚΑΝΕΙΣ ΣΤΟ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ ΑΝ?.

Παρενόχληση

• Μην υποβαθμίζετε το συμβάν. Η παρενόχληση μπορεί να μην μείνει μόνο στο ηλεκτρονικό επίπεδο και να εξελιχθεί σε κάτι πολύ σοβαρό αν δεν δώσετε την πρέπουσα σημασία.

Μη διστάζεις! Αναζήτησε βοήθεια!
Αν έχεις συναντήσει σελίδες στο Διαδίκτυο που σε σόκαραν ή σε έκαναν να νιώσεις άβολα?

Αν υπάρχουν άτομα που προσπαθούν να σε προσβάλουν και να σε γελοιοποιήσουν μέσω Διαδικτύου?

Ή αν πολύ απλά θέλεις να μιλήσεις σε κάποιον για μια δυσάρεστη διαδικτυακή εμπειρία σου?

Μη διστάζεις! Αναζήτησε άμεσα βοήθεια!

• Μίλησε αμέσως με τους γονείς σου για να σε βοηθήσουν!
• Μίλησε με τους δασκάλους σου, εάν τα άτομα που σε παρενοχλούν είναι από το χώρο του σχολείου σου.
• Αν δεν θέλεις ή ντρέπεσαι να μιλήσεις στου γονείς ή τους δασκάλους σου, μίλησε σε κάποιον μέσα στην οικογένειά σου που εμπιστεύεσαι,
• Μίλησε με κάποιον δικό σου φίλο που μπορεί να σε βοηθήσει.

Να είσαι σίγουρος/η οι άνθρωποι που σε αγαπούν θα διαθέσουν όσο χρόνο χρειάζεται για να ακούσουν το πρόβλημά σου και να σε βοηθήσουν άμεσα.

                                               Ηλεκτρονικά παιχνίδια

Σε ότι αφορά τα ηλεκτρονικά παιχνίδια, πρέπει να προσέχεις τρία πολύ βασικά πράγματα:

• Πρέπει να είσαι επιφυλακτικός στην επικοινωνία που πραγματοποιείς με τους συμπαίκτες σου σε online παιχνίδια. Φρόντισε να προστατεύεις τα προσωπικά σου δεδομένα όσο το δυνατόν καλύτερα.
• Μερικά παιχνίδια ενδεχομένως να έχουν περιεχόμενο που να σε ενοχλεί και που ενδεχομένως είναι ακατάλληλο για την ηλικία σου. Συμβουλεύσου τους γονείς σου πριν αγοράσεις κάποιο παιχνίδι. Έτσι, θα είσαι σίγουρος / η ότι το παιχνίδι θα είναι κατάλληλο για σένα και πολύ διασκεδαστικό! Σκέψου: όταν οι ίδιοι οι κατασκευαστές του παιχνιδιού ενημερώνουν για το περιεχόμενο για να σε προστατεύσουν, κάποιο λόγο θα έχουν !

Φρόντισε να κρατάς την ισορροπία μεταξύ πραγματικότητας και παιχνιδιού. Αν δαπανάς πολλές ώρες στο παιχνίδι, παραμελείς τα μαθήματά σου, την προσωπική σου υγιεινή, έχεις αλλάξει διατροφικές συνήθειες και κοιμάσαι ελάχιστα, καλό θα ήταν να μιλήσεις στους δικούς σου για να σε βοηθήσουν άμεσα!

Κλοπή ταυτότητας

• Βάλε τη φαντασία σου να δουλέψει όταν δημιουργείς κωδικούς πρόσβασης. Μη χρησιμοποιείς κωδικούς που εύκολα μπορεί κανείς να φανταστεί (ημερομηνία γέννησης κ.α.)
• «Google yourself!» Χρησιμοποίησε μια μηχανή αναζήτησης ανά τακτά διαστήματα και πραγματοποίησε αναζήτηση με το όνομά σου ή το ψευδώνυμο που χρησιμοποιείς στο Διαδίκτυο. Έτσι θα μπορείς να εποπτεύεις την εικονική σου παρουσία.
• Σε περίπτωση που έρθεις αντιμέτωπος / η με περιστατικό κλοπής ταυτότητας και γνωρίζεις το δράστη ζήτησέ του να σβήσει τα μηνύματα και να αποκαταστήσει την αλήθεια σε περίπτωση διάδοσης φημών.
• Επικοινώνησε με τον πάροχο της υπηρεσίας όπου έχει γίνει η κλοπή ταυτότητας και ενημέρωσέ τον για το περιστατικό.
• Δημιούργησε νέο e-mail, προφίλ, κ.λπ.
• Κάνε μια αναφορά για το περιστατικό στους διαχειριστές της ιστοσελίδας που χρησιμοποιείς, π.χ. για το Facebook

 

Αξιοπιστία πληροφοριών
Σου έχει τύχει να την πατήσεις καμία φορά, παίρνοντας υλικό από το Διαδίκτυο για εργασία στο σχολείο που τελικά αποδείχτηκε ότι ήταν τελείως λάθος; Ή μπας και άκουσες κάτι τέτοιο από τα φιλαράκια σου;

Μάθε ότι οι πληροφορίες στο Διαδίκτυο δεν είναι πάντα ακριβείς. Θα πρέπει λοιπόν σιγά σιγά να προσαρμοστείς με την πραγματικότητα αυτή και να διασταυρώνεις τις πληροφορίες που συναντάς στο Διαδίκτυο με άλλες πηγές. Aλλωστε, και μόνο ένα απλό «googlάρισμα» φέρνει μπροστά μας εκατομμύρια εναλλακτικές σελίδες.

 

Απάτες

Το είχες μυριστεί ότι αυτή θα ήταν η τυχερή σου μέρα. Μια καλή κυρία από τη Νιγηρία θέλει να μοιραστεί μαζί σου την κληρονομιά που της άφησε μια θεία της, η οποία έφυγε πρόσφατα από το μάταιο τούτο κόσμο. Και σαν να μην έφτανε αυτό, κέρδισες και σε κλήρωση που έγινε στην Ισπανία ένα τεράστιο ποσό! Το μόνο που πρέπει να κάνεις είναι να συμπληρώσεις μερικά στοιχεία στο Διαδίκτυο και μετά μπορείς να πας να διαλέξεις το κότερο που θα αγοράσεις.

Μόνο που θα πρέπει να σε ενημερώσουμε ότι μαζί με εσένα τα ίδια μηνύματα έλαβαν εκατομμύρια άλλοι χρήστες στον κόσμο. Πρόκειται για μηνύματα ? απάτη που σκοπό έχουν να αποσπάσουν χρήματα και στοιχεία τραπεζικών λογαριασμών από τα υποψήφια θύματα και είναι γνωστά ως phishing και scams.

Μια εναλλακτική μορφή απάτης είναι και το Social Networking Phishing. Αντλώντας πληροφορίες και πολλά προσωπικά δεδομένα από τα προφίλ των χρηστών των ιστοσελίδων κοινωνικής δικτύωσης, οι απατεώνες στέλνουν εξατομικευμένα μηνύματα. Η επιτυχία της μεθόδου είναι μεγάλη. Σε πρόσφατο πείραμα που πραγματοποιήθηκε στις Η.Π.Α., το 70% όσων έλαβαν εξατομικευμένο παραπλανητικό μήνυμα πάτησε το σύνδεσμο που περιέχετο σε αυτό και συμπλήρωσε τα στοιχεία του στο εικονικό site.

Αν λάβεις ένα τέτοιο μήνυμα:

• Αν το email χρησιμοποιεί το όνομα κάποιας πραγματικής εταιρείας, ενημέρωσε την εταιρεία για το μήνυμα αυτό, ώστε να μπορέσει άμεσα να ενημερώσει με τη σειρά της τους πελάτες – καταναλωτές της για το απατηλό μήνυμα.
• Διέγραψε το μήνυμα και σε καμία περίπτωση μην απαντήσεις σε αυτό ή το προωθήσεις.

Διαφήμιση

Μάθε λοιπόν μερικά κολπάκια σχετικά με την online διαφήμιση:

• Προστάτευσε όσο το δυνατόν καλύτερα τα προσωπικά σου δεδομένα στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης. Για παράδειγμα, σίγουρα δεν θα ήθελες να γνωρίζουν οι εταιρείες τις καταναλωτικές σου συνήθειες.
• Αν, πατώντας σε κάποιο διαφημιστικό banner, βρεθείς σε κάποια σελίδα που ζητά προσωπικά δεδομένα, συμβουλεύσου τους γονείς σου. Ακόμα και αν ενδιαφέρεσαι για κάποια αγορά θα πρέπει πρώτα να πάρεις την άδειά τους.

Chat

• Ποτέ δεν μπορείς να γνωρίζεις με σιγουριά αν το άτομο με το οποίο συνομιλείς, είναι όντως αυτό που σου λέει ότι είναι, ακόμα και αν σου στείλει φωτογραφίες του ή χρησιμοποιεί κάμερα. Είναι πανεύκολο να πει κανείς ψέματα στο Διαδίκτυο, οπότε πρόσεξε ποιους εμπιστεύεσαι!
• Πριν δημοσιεύσεις σκέψου! Τα προσωπικά σου δεδομένα είναι πολύτιμα και η κατοχή τους από άτομα άγνωστα που απλά έτυχε να είναι στο ίδιο chat room με εσένα μπορεί να σε βάλουν σε μπελάδες. Οπότε μη δημοσιεύεις στοιχεία όπως διεύθυνση, τηλέφωνο, όνομα του σχολείου σου, ή στοιχεία φίλων, δηλαδή στοιχεία που θα μπορούσαν να εντοπίσουν εσένα και τους φίλους σου στο φυσικό κόσμο. Καλό είναι να μη δημοσιεύεις έτσι απλά και φωτογραφίες σου…γιατί ποτέ δεν ξέρεις που μπορεί να τις βρεις αναρτημένες!
• Ακόμα και αν μιλάς με κάποιο άτομο για καιρό και το θεωρείς διαδικτυακό σου φίλο που μπορείς να εμπιστευθείς, σκέψου! Καλό θα ήταν να αποφύγεις να το συναντήσεις αν δεν το γνωρίζεις ήδη στον φυσικό κόσμο. Σε κάθε περίπτωση όμως, αν θέλεις οπωσδήποτε να κάνεις κάτι τέτοιο, τότε ενημέρωσε οπωσδήποτε τους γονείς σου και κανόνισε συνάντηση μόνο σε δημόσιο χώρο. Πήγαινε στη συνάντηση είτε με κάποιο γονέα σου, είτε μαζί με κάποιον ενήλικο της εμπιστοσύνης σου, ποτέ όμως μόνος / η. «Φύλαγε τα ρούχα σου για να έχεις τα μισά», δε λέει μια σοφή παροιμία;
• Μην ξεχνάς ότι εσύ έχεις τον έλεγχο. Οποιαδήποτε στιγμή νιώσεις άβολα, μπορείς με ένα κλικ να φύγεις από το δωμάτιο επικοινωνίας. Αν κάποιος σε παρενοχλεί, διαδίδει φήμες εις βάρος σου ή σε κάνει να αισθάνεσαι άσχημα, ζήτησε άμεσα βοήθεια από τους γονείς σου, τους δασκάλους, ή κάποιον που εμπιστεύεσαι και μπορεί να σε βοηθήσει να καταγγείλεις το περιστατικό.

FACEBOOK

• Μη δίνεις σε κανέναν τον κωδικό πρόσβασης στο εικονικό προφίλ σου. Όποιος αποκτά πρόσβαση σε αυτό μπορεί να διαχειριστεί πλήρως τα δεδομένα που εμφανίζονται σε αυτό.
• Πριν γραφτείς σε μια ιστοσελίδα κοινωνικής δικτύωσης ζήτησε από κάποιον ενήλικα να σου εξηγήσει τι λέει η δήλωση περί απορρήτου (privacy) έτσι θα ξέρεις με ποιον τρόπο θα χρησιμοποιούνται από την ιστοσελίδα τα προσωπικά σου δεδομένα.
• Μην ανεβάζεις στο προφίλ σου φωτογραφίες όπου φαίνεται καθαρά η τοποθεσία στην οποία βρίσκεσαι, ειδικότερα αν πρόκειται για το σπίτι σου, το σχολείο ή μέρη που συχνάζεις. Έτσι θα μειώσεις τις πιθανότητες εντοπισμού σου στον φυσικό κόσμο.
• Αν δεχθείς ένα προσβλητικό ή ανεπιθύμητο μήνυμα, χρησιμοποίησε την ενσωματωμένη μέθοδο καταγγελιών της ιστοσελίδας κοινωνικής δικτύωσης που χρησιμοποιείς. Συνήθως αναφέρεται με τη λέξη «report».Να έχεις πάντα υπόψη ότι οι πληροφορίες που δημοσιεύεις στις ιστοσελίδες κοινωνικής δικτύωσης είναι δημόσια προσπελάσιμες, επομένως, καλό θα ήταν να μην ποστάρεις στοιχεία και φωτογραφίες που θα σε έφερναν σε δύσκολη θέση.
• Έχε κατά νου ότι, ακόμα και όταν διαγράψεις το προφίλ σου, πολλές πληροφορίες δεν αφαιρούνται και ενδέχεται επίσης να τις συναντήσεις και αλλού στο Διαδίκτυο.
• Να γνωρίζεις ότι, από τη στιγμή που θα προσθέσεις στη λίστα των φίλων σου κάποιο άτομο (αποδοχή «friend request»), αυτό αποκτά πρόσβαση στα προσωπικά δεδομένα που εμφανίζονται στο προφίλ σου, μεταξύ των οποίων οι φωτογραφίες και τα στοιχεία επικοινωνίας σου.
• Από τη στιγμή που δημιουργείς το εικονικό σου προφίλ θα πρέπει να πας στο μενού των ρυθμίσεων για τη διαχείριση των προσωπικών δεδομένων (συνηθέστερα θα το βρεις στα αγγλικά ως «privacy settings») και να αλλάξεις τις προεπιλεγμένες ρυθμίσεις. Στο μενού αυτό μπορείς μεταξύ άλλων:

• Να επιλέξεις αν οι επισκέπτες του προφίλ σου μπορούν να δουν αν είσαι online ή όχι.
• Να καθορίσεις ποιοι θα μπορούν να βλέπουν το εικονικό σου προφίλ ή συγκεκριμένα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτό (ημερομηνία γέννησης, φωτογραφία κ.α.)
• Να μπλοκάρεις την πρόσβαση συγκεκριμένων ατόμων στο προφίλ σου. Να ρυθμίσεις από ποιους χρήστες μπορείς να λαμβάνεις προσωπικά μηνύματα και σχόλια.
• Να ρυθμίσεις αν θα εμφανίζεται το προφίλ σου στα αποτελέσματα αναζήτησης στο Διαδίκτυο καθώς και τη μορφή που θα έχει (αν θα φαίνεται η φωτογραφία, τα στοιχεία επικοινωνίας κ.α.).

Δες αναλυτικά στον οδηγό πως μπορείς να περιορίσεις την πρόσβαση στο προφίλ σου.

SAVOIR-VIVRE στο ΔΙΑΔΙΚΤΥΟ

Με τον όρο «Netiquette» ονομάζουμε ένα σύνολο κανόνων για την ειρηνική και φιλική συμβίωση» στους εικονικούς κόσμους. Υπάρχουν τρόποι επικοινωνίας και ενέργειες που θεωρούνται «άπρεπες» και θα πρέπει να αποφεύγονται. Παραθέτουμε εδώ κάποιους από τους βασικούς κανόνες:

• Να θυμάσαι πάντα ότι στο άλλο άκρο της σύνδεσης βρίσκεται ένας άνθρωπος, και όχι μια μηχανή, άσχετα αν επικοινωνείς μέσω αυτής. Ποτέ λοιπόν μην ξεχνάς τον «άνθρωπο». Σκέψου πριν γράψεις κάτι, αν θα το έλεγες με τις ίδιες λέξεις στον παραλήπτη, έχοντάς τον μπροστά σου. Σκέψου τα συναισθήματά του. Είναι απίστευτα εύκολο να γίνει παρεξήγηση μέσω ενός email, απλά επειδή ο παραλήπτης δεν μπόρεσε να καταλάβει τον ύφος και το περιεχόμενο του μηνύματός σου. Και φυσικά δεν μπορεί να δει το πρόσωπό σου ούτε να ακούσει τη φωνή σου.
• Ακολούθησε τους ίδιους κανόνες καλής συμπεριφοράς που έχεις μάθει και στην αληθινή ζωή. Στο Διαδίκτυο ισχύει το ίδιο επίπεδο ηθικής και σωστής συμπεριφοράς.
• Σεβάσου το χρόνο των ατόμων με τα οποία επικοινωνείς και σεβάσου την ταχύτητα σύνδεσης τους στο Διαδίκτυο, που μπορεί να είναι πολύ πιο αργή από τη δική σου. Π.χ., η αποστολή ηλεκτρονικών μηνυμάτων με μεγάλα αρχεία θα μπορούσε να εμποδίσει ή να επιβραδύνει σημαντικά την παραλαβή αλληλογραφίας του παραλήπτη. Ενημέρωσέ τον λοιπόν πριν το κάνεις.
• Σεβάσου τον ιδιωτικό χώρο των άλλων. Δεν είναι σωστό να διαβάζεις τα emails άλλων, ούτε και να ψάχνεις μέσα στα αρχεία τους. Σκέψου αν θα ήθελες να το κάνουν αυτοί με τα δικά σου μηνύματα και αρχεία.
• Η συγγραφή ενός ηλεκτρονικού ταχυδρομείου με ΚΕΦΑΛΑΙΑ γράμματα ισοδυναμεί με φωνές. Μην το κάνεις, εκτός και εάν είναι πραγματικά απαραίτητο.
• Η αποστολή αλυσιδωτού ηλεκτρονικού ταχυδρομείου μπορεί να ενοχλήσει το δέκτη, εάν το μήνυμα δεν είναι αρκετά σημαντικό ή δεν έχει να κάνει με κάποιο ανθρωπιστικό σκοπό. Επίσης μπορεί να μπλοκάρει ή να επιβραδύνει το σύστημα ταχυδρομείου του παραλήπτη.
• Η αποστολή ηλεκτρονικού ταχυδρομείου junk ή spam απαγορεύεται, και είναι πολύ ενοχλητική.
• Εάν στέλνεις το ίδιο μήνυμα σε διαφορετικούς ανθρώπους που δεν ξέρουν ο ένας τον άλλον (ακόμα και αν εσύ τους γνωρίζεις όλους), πρέπει να συμπεριλάβεις όλες τις διευθύνσεις στον τομέα «bcc» (blind carbon copy, κρυμμένο αντίγραφο), για να αποφύγεις τη δημοσίευση της διεύθυνσης του κάθε παραλήπτη στους άλλους.
• Συγχώρεσε ορθογραφικά ή συντακτικά λάθη, ή ακόμα «χαζές» (κατά την κρίση σου) ερωτήσεις, που κάνουν οι φίλοι σου όταν σου στέλνουν email ή όταν κάνετε chat, δεν είναι τόσο κακό. Όλοι μας ήμασταν κάποτε «πρωτάρηδες» στο Διαδίκτυο, και όλοι μας έχουμε κάνει κάποιο λάθος στο παρελθόν. Δεν πειράζει. Αν θέλεις πάντως να τα επισημάνεις, κάνε το με τρόπο, χωρίς να πληγώσεις τους φίλους σου, και όχι σε δημόσιο διαδικτυακό χώρο.