Ο κεντρικός ήρωας της «Οδύσσειας», σ’ όλη την πορεία της ομηρικής αφήγησης κινείται ευέλικτα, χάρη στο επίλεκτο φορτίο, που του επισυνάπτει ο ποιητής και καθίσταται, θεαματικά αντάξιος των προγενεστέρων ηρώων, το ίδιο πολυμήχανος και δραστήριος, ευφυής και τολμηρός, πολεμιστής, ταξιδευτής...

Για ν’ αποδώσουμε όμως, ολοκληρωμένη την πολυδιάστατη  παρουσία του, πρέπει να δούμε και την σπουδαιότερη πράξη του Οδυσσέα: την τιμωρία των ασεβών και, (προκλητικά), υπερήφανων μνηστήρων (την πολεμική δράση).

Στην δράση αυτή, ο Όμηρος, επένδυσε πολλά, από την εικόνα του Οδυσσέα. Αφού πρώτα, στερέωσε την ευσεβή, συνετή και «ηθική» του παρουσία, μέσα από μια σύγκριση της σκέψης και της συμπεριφοράς του, με τους «αφελείς» συντρόφους, τώρα, πρέπει να αφηγηθεί, μια δράση διαφορετική, εκείνη, του σκληρού, Μυκηναίου (Μεσογειακού) πολεμιστή, που τιμωρεί ανελέητα το άδικο, υπερασπίζει το σπίτι του και την εξουσία του.

Δεν θα ήταν υπερβολή να πούμε ότι η δράση αυτή, ως επινόηση, αποτελεί έναν μοναδικό ύμνο στον «ευφυή δόλο», που εγκλωβίζει θεαματικά πολυπληθείς και ισχυρότερους αντιπάλους.

Κατά την επισκεψή του, στον Κάτω κόσμο, θα πληροφορηθεί για την δύσκολη θέση, στην οποία βρίσκονται οι δικοί του και για την απειλή των μνηστήρων.

Η κατάσταση στο παλάτι (στην Ιθάκη), είναι κρίσιμη, διότι οι μνηστήρες έχουν αποθρασυνθεί, σχεδιάσαν με αποτυχία την δο-λοφονία του Τηλεμάχου και η άφιξή του, δεν δίνει περιθώρια άλλων επιλογών, παρά μόνο την προετοιμασία του, για αντιπαράθεση με τα όπλα.

Ο F. Codino παρατηρεί ότι ο Οδυσσέας «δρα ιδιωτικά» και ότι οι μνηστήρες «έχουν κάνει υπομονή χωρίς να επιβάλλουν την διαδοχή» και έχουν καταναλώσει «μισοδημόσια αγαθά» ενώ εκείνο που γίνεται επιλήψιμο είναι η διαγωγή τους, η «ηθική» τους1.

Πώς όμως τον εμφανίζει ο Όμηρος, να οργανώνει την επερχόμενη πολεμική αναμέτρηση;

Στις ενέργειες του υπάρχει ψυχραιμία, λογική, πρωτοτυπία, ένα σχέδιο ξεχωριστό, με έμπνευση και φαντασία, που θα το ζήλευαν ακόμη και οι σύγχρονοι «κομάντος», στις πιο επικίνδυνες αποστολές τους.

Το σχέδιο οργανώνεται από την αρχή της άφιξής του, με την Αθηνά, την προστάτιδα του, στην τέχνη του πολέμου. Η Αθηνά προστάτιδα και άλλων Ελλήνων ηρώων, στα κατορθώματα τους, του Διομήδη, του Ιάσονα, ή του Ηρακλή, θα του υποδείξει τον έξυπνο δρόμο, ν’ αντιμετωπίσει τους μνηστήρες και θα τον προστατέψει στην σύγκρουση.

Το σχέδιο του Οδυσσέα, περιλάμβανε κάποια στάδια στην εκτέλεσή του, ενώ η εφαρμογή του, μέχρι το τελικό αποτέλεσμα, απαιτούσε προσοχή.

Πρώτο βήμα, ήταν η μεταμφίεση, σύμφωνα με το οποίο, ο άμεσος στοχος ήταν τόσο η απόκρυψή του, όσο και η προστασία του, σ’ ένα χώρο που απουσίαζε χρόνια. Το περιβάλλον, πλέον, είχε γίνει εχθρικό, και συνεπώς ήταν μια απειλή για κείνον.

Με την μεταμφίεση, ο Οδυσσέας, επέτυχε την «αναγνώριση» (εκμάθηση) του αντιπάλου, την επαφή μαζί του, χωρίς κίνδυνο, και την παραπλανησή του. Κατάφερε λοιπόν να μπει, στο χώρο του αντιπάλου, στο δικό του παλάτι, βέβαια, στο οποίο οι μνηστήρες διασκέδαζαν, έτρωγαν και περνούσαν τον χρόνο τους. Ασκεί, λοιπόν, πετυχημένα κατασκοπεία, κάτι που το λέει ο Αντίνοος στο Φ-288.

Η άμεση επαφή με τον εχθρό, ήταν αναγκαία, διότι έπρεπε να εκτιμήσει και ν’ αξιολογήσει τις συνθήκες, που επικρατούσαν στο παλάτι. Δηλαδή, έπρεπε να συναντήσει τους δούλους του και να δοκιμάσει την αφοσιωσή τους, να συναντήσει την γυναίκα του, την Πηνελόπη, και με τα μάτια του, να δει την συμπεριφορά της (και την σταθερή αφοσίωση της, σε κείνον), και ν’ αποκτήσει μια άμεση αντίληψη για πολλά θέματα.

Ένας άλλος στόχος του Οδυσσέα, ήταν η εύρεση συμμάχων, για να επιτύχει την εξόντωσή των μνηστήρων. Έτσι, στρατολογεί πρώτα, τον Τηλέμαχο και κατόπιν τον πιστό δούλο του, το χοιροβοσκό, τον Εύμαιο, τον Φιλοίτιο.

Θα μπορούσαμε, επίσης να προσθέσουμε, ότι ένας από τους κύριους στόχους του υπήρξε και η δημιουργία «κακού ψυχολογικού κλίματος», (έντασης και αναταραχής) στους μνηστήρες, αφού με την παρουσία του και κυρίως, με τα λόγια του, καλλιεργεί την οξύτητα, αποσταθεροποιεί το ήρεμο περιβάλλον και δημιουργεί εκρήξεις οργής, περιπαίζοντας τα υποψήφια θύματα.

Ο Οδυσσέας, λοιπόν, υποδυόμενος τον ζητιάνο, βρίσκεται στο παλάτι, συμβιώνει, ανυποψίαστα, μαζί τους, τρώει, συνομιλεί, δέχεται προσβολές, από τους μνηστήρες, φιλονικεί και δοκιμάζει τις δυνάμεις τους.

Περνά το αναγκαίο διάστημα, παρατήρησης και αναμονής, και όταν, πλέον, έχει μιλήσει με τις δούλες του παλατιού, έχει μάθει για τις σχέσεις τους με τους μνηστήρες και έχει συναντηθεί, χωρίς ν’ αποκαλυφτεί, με την Πηνελόπη, τότε θα ακολουθήσει το δεύτερο βήμα του σχεδίου.

Το δεύτερο βήμα του σχεδίου, θα είναι η παγίδευση των μνηστήρων. Για να μπορέσουν να παγιδεύσουν τους μνηστήρες στο παλάτι, οργανώνεται ένας περίεργος αγώνας τοξοβολίας.

Στο παλάτι, ο Οδυσσέας, έχει ένα τόξο, δώρο από τον Ίφιτο, γιο του Εύρυτου, του βασιλιά της Οιχαλίας και φημισμένου τοξότη. (Θέματική συνδεση με τους μύθους του Ηρακλή. Ο Οδυσσέας εμφανίζεται ως τοξότης, σε αρκετά σημεία της «Οδύσσειας»)…….