42  49   2    8

 7    3  46  45

48  43   9    1

4     6  44  47

 

Κάποιος Marcel Cohen, στο “La grande invention d’écriture et son évolution », έργο γραμμένο περίπου τον καιρό του Β΄ παγκοσμίου πολέμου, λέει ότι η παλαιοτουρκική γραφή πρέπει να προήλθε από την εβραϊκή, που διαδόθηκε από Ἑβραίους εμπόρους – πράγμα για το οποίο δεν δίνει καμία ένδειξη ή απόδειξη, ούτε είναι κάτι που να μπορεί λογικώς να σταθεί. Λόγω όμως κάποιων επιφανειακών ομοιοτήτων, πίστευα, από το 1989 μέχρι το 2001, ότι τα φωνηεντικά γράμματα της παλαιοτουρκικής γραφής ήταν μεταγενέστερη προσθήκη εβραϊκής προέλευσης. Μου ήταν πάντως εξαρχής φανερό ότι τα υπόλοιπα παλαιοτουρκικά γράμματα είναι όλα καθαρά τουρκικής επινοήσεως – αυτό είναι μαθηματικώς βέβαιο για τον καθένα που δεν έχει προκαταλήψεις. Υπάρχουν όμως κ άλλα φανερά πράγματα που είναι άγνωστα ακόμη κ στους Τούρκους μελετητές: όπως το ότι η παλαιοτουρκική γραφή είναι συλλαβική και όχι αλφαβητική.

Τα δύο συλλαβάρια των Ιαπώνων καθώς κ τα Μινωικά συλλαβάρια Κρήτης κ Κύπρου, αποτελούνται από γράμματα που αποδίδουν συλλαβές του τύπου «σύμφωνο + φωνήεν», π.χ. ti, ri, nu, ru, wo, (ή, με μηδενισμό του συμφώνου, μόνο φωνήεν, π.χ. i, o, a). Αυτές οι συλλαβές ονομάζονται «ιαπωνικού τύπου».

Αντιθέτως, το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο αποτελείται από γράμματα που αποδίδουν συλλαβές του τύπου «φωνήεν + σύμφωνο», π.χ. et, ex, oq, (ή, με μηδενισμό του συμφώνου, μόνο φωνήεν, π.χ. i, u, a). Διότι τέτοιου τύπου συλλαβές είναι προσφορότερες για την απόδοση των τουρκικών γλωσσών. Όλα τα χαρακτηριστικά της παλαιοτουρκικής γραφής πηγάζουν από τις ιδιομορφίες των τουρκικών γλωσσών.

Όλων των γλωσσών τα φωνητικά γράμματα δημιουργήθηκαν σύμφωνα με την αρχή “kana” ( που θα πεί «δανεική ονομασία»). Τουτέστιν, τα πρώτα γράμματα ήταν εικόνες αντικειμένων, κ δέν απέδιδαν ήχους, αλλα έννοιες. Η κάθε έννοια όμως ονομάζεται με μία λέξη, έτσι ήρθε καιρός που κάποια γράμματα δέν σήμαιναν πλέον έννοια, αλλα ήχο λέξης: αυτά είναι φωνητικά γράμματα, που αποδίδουν είτε ένα φώνημα, είτε μια συλλαβή, είτε περισσότερα από 2 φωνήματα.

Παράδειγμα: οι Μινωίτες (ήταν Σουμέριοι άποικοι από τη Μεσοποταμία) για να απλοποιήσουν τη γραφήτους χρησιμοποίησαν για κάθε απλή συλλαβή («ιαπωνικού τύπου») ένα άκρως απλουστευμένο αλλα κ άκρως αναγνωρίσιμο σκίτσο κάποιου πράγματος του οποίου το σουμερικό όνομα ήταν η αποδιδόμενη συλλαβή. Π.χ., το γράμμα που παρίστανε κατά τη Μινωική τεχνοτροπία «γυναίκα», απέδιδε τη συλλαβή mi, διότι mi λεγόταν η γυναίκα στα σουμερικά. Με τον ίδιο τρόπο λειτουργούσαν όλα τα γράμματα των Μινωικών γραφών. Με ανάλογο τρόπο λειτουργούσαν τα γράμματα του παλαιοτουρκικού συλλαβαρίου, όπως θα δούμε αναλυτικότερα στη συνέχεια.

Η πρώτη γραφή των Τούρκων ήταν ίδια με την αρχική γραφή των Κινέζων, διότι από τους γείτονες κ συγκατοίκους Τούρκους πήραν οι Κινέζοι τη γραφή, που ήταν η παλαιότερη του κόσμου. Όλοι οι λαοί του κόσμου είναι μεταξύτους συγγενείς, αλλα οι Τούρκοι με τους Κινέζους είχαν πολύ κοντινή συγγένεια, κ ζούσαν μαζί στην ίδια χώρα. Σε αυτήν την εργασία ο όρος «Τούρκοι» σημαίνει πάντοτε τους αρχαίους Τούρκους της Ασίας, κ όχι τους κατοίκους της σημερινής Τουρκίας. Δηλαδή ώς τουρκικό εννοώ το αγγλικό Turkic, ενώ το αγγλικό  Turkish το δηλώνω με τον όρο “οθωμανικό” ή έστω κάποιον άλλο όρο που να ορίζει με σαφήνεια τους κατοίκους της σημερινής Τουρκίας. Κατά αυτήν την έννοια περισσότερο τουρκικό αίμα έχουν π.χ. οι σημερινοί Γερμανοί (σκεφθείτε τις επιδρομές Ασιατών, Τούρκων, Μογγόλων, Ούνων, στην Ευρώπη, καθώς κ τους "άπειρους" Ασιάτες που πάντα εισέρρεαν στην Ευρώπη, προπάντων στο μεσογειακό χώρο, μέσω του δουλεμπορίου προπάντων αλλα κ με άλλους τρόπους) παρά οι κάτοικοι της Τουρκίας. Να το πώ αλλιώς, όσο ελληνικό αίμα υπάρχει στη σημερινή Ελλάδα, σε ίδιο ποσοστό τουρκικό αίμα υπάρχει κ στη σημερινή Τουρκία. Όχι ότι αυτό έχει καμιά σημασία, αφού όλοι οι λαοί από το ίδιο αίμα είναι, αλλα πρέπει να αποσαφηνίζουμε τους όρους που χρησιμοποιούμε. Ουσιαστικά όλοι οι λαοί μία φυλή είναι, αλλα απο την έναρξη της Νεολιθικής Εποχής, σε χρόνια λίαν πρόσφατα για την ηλικία της ανθρωπότητας, άρχισαν οι άνθρωποι να βλέπουν τους άλλους ανθρώπους ώς διαφορετικούς, ώς αντίπαλους, και η μοναδική γλώσσα των ανθρώπων άρχισε να διαιρείται. Ονομασίες εθνών δέν υπήρχαν, αυτά είναι μιά πολύ πρόσφατη ιστορία. Κ άς προς στιγμήν  παραδεχθούμε το εντελώς παράλογο, άρα κ ανθελληνικό, πως όλος ο πολιτισμός του κόσμου οφείλεται στους αρχαίους Έλληνες, εμείς οι κάτοικοι της σημερινής Ελλάδας τί σχέση έχουμε με αυτό; Τί μας ενδιαφέρει; Πόσο έχει μείνει σε αυτόν τον τόπο απο το αίμα των Ελλήνων του 5000 ή του 10000 π.Χ. που τότε υποτίθεται πως οι Έλληνες τριγύριζαν όλη τη γή κ όλους τους γαλαξίες για να εκπολιτίσουν το σύμπαν; Ή μήπως απο εκείνη την αρχαία εποχή σε αυτήν τη χώρα κανένας ξένος δέν έμπαινε, κ μόνο απο εδώ έβγαιναν για να εποικίσουν όλη την πλάση; Άν έτσι είναι, τότε όλου του κόσμου το αίμα είναι απο εδώ κ όλος ο πολιτισμός απο εδώ, άρα κανείς δέν είναι ξένος, κ κανείς δέν είναι κατώτεροςμας. Τότε προς τί οι ποδοσφαιρικές κραυγές εναντίον των κατώτερων κ μιαρών Ασιατών, Εβραίων κ Τούρκων; Άν είναι ξένοι κ κατώτεροι, πώς κ τόσες εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια δέν τους έχουμε αφανίσει; Με τί δυνάμεις, τί όπλα, μπόρεσαν έστω κ να υπάρχουν, κ να στέκονται ώς υπολογίσιμοι εχθροί, αφού όλα τα όπλα, όλες οι γνώσεις κ όλες οι δυνάμεις απο εμάς προέρχονται; Δηλαδή εμείς τους δώσαμε τις δυνάμεις να μας αφανίσουν; έ, τότε είμαστε κατώτεροιτους στο μυαλό! Μπορείς να έχεις την ανωτερότητα που συνεπάγεται τη νηφαλιότητα να κατανοήσεις πως μέχρι χτές οι άνθρωποι ήταν όλοι μία φυλή, και ουσιαστικά έτσι εξακολουθεί να είναι; Άν όχι, θα αρχίσω να σκέφτομαι πως προέρχεσαι απο κάποια πολύ κατώτερη φυλή! Εδώ μιλώ ως ερευνητής. Τις πολιτικέςμου απόψεις θα τις εκφράσω, άν θέλει ο Θεός, στον επίλογο αυτής της εργασίας, κ δέν ξέρω από τώρα πλήρως ποιές θα είναι μέχρι τότε οι πολιτικέςμου απόψεις. Εκείνο που σίγουρα ξέρω είναι πως πάντοτε πρέπει να λέμε την αλήθεια και πως το ψέμα δέν πολεμιέται με ψέμα. Σου φαίνεται περίεργο; έ, τότε είσαι κ’ εσύ ψεύτης κ δέν δικαιούσαι να ζητάς να σου λένε την αλήθεια. Όποιος πιστεύει πως πρέπει να κάνουμε τη δουλιάμας μέσω της ψευτιάς, είναι εχθρός του Θεού, με τί λόγια θα μπορούσε να πεισθεί ένας τέτιος άνθρωπος; Είναι μεγάλη ηδονή να νομίζεις οτι είσαι ο περιούσιος του Θεού, οτι ανήκεις στην ανώτερη φυλή του κόσμου• όταν έχεις ανάγκη αυτήν την ηδονή, πώς μπορώ να σε απαγκιστρώσω; αλλα να είσαι σίγουρος πως την ηδονή αυτή την χρειάζονται μόνο οι κατώτεροι άνθρωποι. Η ανωτερότητα του ανθρώπου ξεκινά μόνο απο την αγάπη της αλήθειας, κ αυτό φαίνεται όταν για χάρη της αλήθειας προθυμοποιείσαι και να ταπεινωθείς – τότε δέν θα ταπεινωθείς. Όταν προς τον κατώτερο γίνεσαι κατωτερότερος, δέν θα μπορέσεις να διαβάσεις αυτήν την εργασία. Και άν είναι να μήν την διαβάσεις ολόκληρη, παρακαλώ να μήν την διαβάσεις καθόλου.

Οι Κινέζοι συχνά ανέφεραν ότι δύο είναι οι αρετές: γραμματοσύνη και πολεμική ικανότητα. Κατά παράδοση οι Τούρκοι θεωρούνται ικανότεροι στα πολεμικά (οι στρατιωτικοί της Κίνας προέρχονταν κατά κανόνα από τουρκικές ή άλλες συγγενικέςτους αλταϊκές φυλές), ενώ οι Κινέζοι στα γράμματα. Αν όμως το ψάξετε θα βρείτε οτι οι ρίζες ολόκληρης της κινεζικής γραμματείας βρίσκονται κυρίως σε τουρκικές φυλές. Θα δοθεί παρακάτω η ευκαιρία να αναφερθούμε σε αυτό.

Να θυμόμαστε όμως οτι την παλαιότερη γραφή των Τούρκων τη χρησιμοποίησαν οι Κινέζοι, γι’ αυτό συχνά θα αναφέρομαι στην παλαιά Κινέζικη γραφή προκειμένου να διαλευκάνω την εικονιστική προέλευση κάποιων τουρκικών συλλαβογραμμάτων – για της οποίας την εξιχνίαση μιά άλλη χρήσιμη πηγή είναι το αλφάβητο Brahmi που εμφανίστηκε στην Ινδία κατά τον έκτο αιώνα π.Χ., αυτό προήλθε από παλαιά τουρκική γραφή, κ από αυτό όλα τα σημερινά αλφάβητα της Ινδίας κ μερικών άλλων εθνών. Επίσης τουρκική προέλευση φαίνεται να έχει το πρό-λατινικό ουγγρικό αλφάβητο, στο οποίο ωστόσο δέν έχω εμβαθύνει.

Του παλαιοτουρκικού συλλαβαρίου βρίσκονται, στις σωζόμενες κ αναγνώσιμες επιγραφές, 42 γράμματα. Ακόμη τρία είναι που εικάζω πως υπήρχαν κ καταργήθηκαν λόγω της ομοιότητάςτους με άλλα, κ δύο άλλων η ύπαρξη μαρτυρείται από το Brahmi, αν κ δέν βρίσκονται στις υπάρχουσες γνωστές τουρκικές επιγραφές. Σε παλαιότερες εποχές το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο σίγουρα περιλάμβανε αρκετά περισσότερα γράμματα από τα 42 που βρίσκονται στις σωζόμενες γνωστές επιγραφές. Μια απόδειξη για τούτο είναι οτι κ αυτά τα 42 δέν βρίσκονται σε όλους τους τύπους γραφής. Σε κάθε τύπο της παλαιοτουρκικής γραφής, όπως θα δούμε, ήδη από τον 8ο μ.Χ. αιώνα είχαν καταργηθεί μερικά από τα 42 γράμματα, που είναι γνωστά από άλλους τύπους.

Παραθέτω εδώ έναν κατάλογο των γνωστών παλαιοτουρκικών συλλαβογραμμάτων, το καθένα με το όνομάτου:

 

1.        

α   a  

εργασία

η   ee

κέντρο

і       i

φυτό

ου u

βραχίων (δύναμη)

οι  ö

καρδιά (ιδέα)

 

αχ   aqh

ακρίδα / έντομο

7.        

ικ         ıq

μάτι

οκ   oq

βέλος

αγ ag

το μεταξύ των μηρών διάστημα

εγγeŋ

απόκλιση / διαφορά

(ογγ) (oŋ)

δεξιά

 

εκ  ek

σκεπάρνι

οικ  B ök B

πολύ

εΓ ec

κάμψη

αŃ  ań

χέρι (άκρο)

(αξ)  Λ  (ax)

(υποθετικό γράμμα)

εξ λ ex

τρία

18.     

іξ         ix

κορυφή

ανξ anx

 (τεθλασμένη)   ζιγκ-ζαγκ πορεία

 

ατ            at

οίκημα / δωμάτιο

ετ et

μπότα

 

οτ ot

πόα, χορτάρι

αντ ant

άλογο

αδ   ad

ραφή

εδ  X  ed

στόχος

ασ  as

χαυλιόδοντας

εσ   ا   es

ίχνος

ας  aś

άνθος

ες   eś

μέσα

 

αζ   az

λίγο

 

αν  an

δέκα

 

ενen

εξάπλωση, διεύρυνση, επέκταση

33.     

αἰ        aj

φεγγάρι

εἰ  و    ej ീ ੧

αδράχτι

 

αρ  ar

δρεπάνι

ερ  er

άντρας

αλ  al

κλείδωση του ποδιού

ελ  ץ  el

χέρι (πήχης)

αλτ  Μ   alt

έξι

επ ി  epù  1

σκοινί

41.     

οπ  op

μαστοί

42.     

αβ  ab

απόκρυψη

εβ  eb

σπίτι

44.     

(αμ)    (am)     

γεννητικά όργανα γυναίκας

 

εμ  em

θηλή

 

(εὐ)                (ew)

φρούτο

ακ       aq

τόπος, θέση

 

1)                  a. Το γράμμα αυτό κατά τη γνώμημου είναι το αντίστοιχο του Κινεζικού που σημαίνει εργασία. Σε παλαιότατη τουρκική γλώσσα η λέξη «εργασία, δραστηριότητα» ήταν α / ε. Η λέξη διατηρήθηκε μόνο ώς πρόσφυμα α / ε, το οποίο παρήγαγε ρήματα από ουσιαστικά. Απο αυτό το γράμμα προήλθε το α= του devanaagari.

2)                  η. Το γράμμα προήλθε από μια εικόνα που σήμαινε «κέντρο, εσωτερικό, γνήσιο, κύρια ουσία, ψυχή». όλες αυτές τις έννοιες έχει το τουρκ. οιζ (öz), από ρίζα ὐερ (στην Chuvash var, στα μεσοποταμιακά σουμερικά ör, λατινικά ver-um). Όταν η λ. οιζ ήταν ὐηρ (προφερόμενη ενίοτε ὐη ή και hη), το γράμμα ήταν το μόνο κατάλληλο για την απόδοση του φωνήεντος η. Σημειωτέον οτι το γράμμα δέν βρέθηκε σε όλους τους τύπους της παλαιοτουρκικής γραφής, αλλα μόνο σε επιγραφές του Jenisei. Σε όλα τα άλλα κείμενα, όπως κ στο ιρκ ΒίτίΓ, το η γράφεται με το γράμμα і (βλέπε αμέσως παρακάτω). Παραπλήσια κινέζικα γράμματα είναι (κέντρο) και (εσωτερικό). Απο το τουρκικό η προήλθε το = e του devanaagari.

3)                  і. Αυτό το γράμμα προήλθε από σκίτσο που παρίστανε φυτό.

Τα φυτά στην παλαιά τουρκική λεγόνταν ι, παλαιότερα і

(στα σουμερικά της σφηνοειδούς υ, από παλαιότερο і το οποίο

 διατηρήθηκε στα σουμερικά της Κρήτης, όπου το γράμμα που

παρίστανε φυτό, βλέπε σχήμα, απέδιδε τη συλλαβή і.

Το τουρκικό і (φυτό) γραφόταν με τρόπο ανάλογο προς το κινέζικο στη συντηρητικήτου μορφή («μορφή σφραγίδας») η οποία παριστάνει ένα δημητριακό φυτό με την κορυφήτου να λυγίζει απο το βάρος του καρπού, έτσι ο βλαστός με την κορυφή είναι ακριβώς το σχήμα του τουρκικού і. Απο το τουρκικό і προήλθε το i = ि  του devanaagari. Έτσι εξηγείται γιατί είναι το μόνο γράμμα του devanaagari που γράφεται αριστερά του προηγουμένουτου: γιατί με αυτό το σχήμα και προς τα αριστερά γραφόταν κ στην τουρκική. Για να αποδώσουν το μακρό i οι Ινδοί επινόησαν το που είναι αντιστροφή του βραχέως i.

4)                  ου. Το αντίστοιχο αυτού του γράμματος στην κινέζικη γραφή είναι (σήμερα χρησιμοποιείται μόνο ώς μέρος του ), προήλθε από την εικόνα που σήμαινε βραχίονας. Η λ. στα τουρκικά σωζόταν μόνο ώς ρήμα ου- = δύναται. Παλαιότερα όμως η λ. χρησιμοποιούνταν κατά βάσιν ώς ουσιαστικό: «βραχίονας, δύναμη». Είναι η ίδια λ. με τη μορφή ι στα σουμερικά καί της Μεσοποταμίας καί της Κρήτης, όπου η συλλαβή ι αποδιδόταν με το γράμμα που παρίστανε βραχίονα. Οι έννοιες: βραχίονας και δύναμη, ικανότητα, συμπίπτουν στα σουμερικά, καθώς και σε άλλες γλώσσες. Απο το τουρκικό γράμμα ου προήλθε του devanaagari το u που γράφεται ώς    κάτω απο τα σύμφωνα. Για το μακρό u οι Ινδοί επινόησαν το     που είναι αντιστροφή του βραχέως u.

5)                  ö.  Το γράμμα προήλθε από σκίτσο καρδιάς, όπως και το κινέζικο (καρδιά). Η λ. ήταν ö, που σήμαινε γνώμη, ιδέα, και παριστανόταν με το σκίτσο της καρδιάς. Ώς ρήμα η λ. σήμαινε «σχηματίζει γνώμη, αναλογίζεται». Απο το τουρκικό γράμμα οι (ö) προήλθε το ο= (σε δύο μορφές) του brahmi.

 

6)         αχ. Αρχικά παρίστανε ένα  αλλόμενο έντομο όπως ακρίδα κάθετα με το κεφάλι προς τα πάνω. Στα τουρκικά η λέξη για το έντομο ήταν αχ. Σήμερα σώζεται με τη μορφή αγι. αγι κουρΔου = εντομο-σκούληκο, δηλαδή κάμπια. αγι έγινε κατ’ επίδραση λαϊκής ετυμολογίας από το αγι = δηλητήριο. Η λ. πρέπει να συγγενεύει με τις (πιθανόν προ-)ελληνικές άκ-αρι και ακ-ρίς. Το γράμμα παλαιότερα ήταν περίπου όμοιο με το σουμερικό “RI” (έντομο) που δείχνω με το σχέδιο. Από αυτό το τουρκικό γράμμα προήλθε το qha (και όχι το qa) των ινδικών αλφαβήτων, στο Devanaagari ख, το οποίο επιπλέον δείχνει οτι το τουρκικό γράμμα ήταν παλιά αχ και όχι ακ όπως είναι σήμερα γνωστό. Έπειτα, καθώς του τουρκικού συλλαβάριου μειώνονταν τα γράμματα, το παλαιό ακ καταργήθηκε και αυτό το καινούργιο ακ χρησιμοποιούνταν καί για αχ όπως και για ακ. Έτσι, π.χ., όμοια γραφόταν χαν (βασιλιάς) και καν (αίμα), η σωστή ανάγνωση έβγαινε από τα συμφραζόμενα.[1] Παλιά υπήρχε βεβαίως κ γράμμα ακ, για το οποίο βλέπε αριθμό 47 του πίνακα.

7)         ικ. Αυτό το γράμμα ήταν παλαιότερα κάπως έτσι:                  Αρχικά παρίστανε μάτι, το οποίο ονομαζόταν ‘ικ, απο πανανθρώπινη ρίζα ‘eq, η οποία βρίσκεται στην ΠρωτοΙνδοΕυρωπαϊκή (Π.Ι.Ε.), στα ελληνικά έγινε οπ-, ενώ στα σουμερικά, που είναι πρώιμη τουρανική γλώσσα, το μάτι λεγόταν iq- (γράφεται IGI). Στα νεότερα τουρκικά η λέξη αυτή δέν διατηρήθηκε, αλλα η ρίζα διατηρήθηκε στο ρήμα ουκ- (αντιλαμβάνεται, καταλαβαίνει), που παλαιότερα πρέπει να ήταν ικ- (τροπή ι ου, βλέπε και στο γράμμα ου). Το γράμμα έγινε κάθετο (είχε πιά ξεχαστεί τί παρίστανε), για να συμμορφωθεί με το στύλ της γραφής όταν άρχισαν να γράφουν σε οριζόντιες σειρές (αρχικά όλες οι γραφές γράφονταν κάθετα). Καθετοποίηση των γραμμάτων έγινε και στις Μινωικές γραφές, που γράφονταν οριζόντια (προς τα δεξιά). Το γράμμα αυτό δέν χρησιμοποιούνταν απο τον γραφέα του ιρκ ΒίτίΓ.

8)         οκ. Συνήθως γραφόταν , σε μερικούς τύπους της γραφής βρίσκεται και ώς , ακόμη και ένας πολύ μύωψ θα έβλεπε οτι αυτό το γράμμα παριστάνει βέλος, το οποίο τουρκιστί λέγεται οκ, ακόμη και ένας βλάξ θα καταλάβαινε οτι η παλαιοτουρκική γραφή, (η ονομαζόμενη kök), είναι γνήσια τουρκική επινόηση, αφού το γράμμα που παριστάνει βέλος ονομάζεται με την τουρκική λ. για το βέλος (οκ). Υπάρχουν κ άλλα γράμματα του kök (βλέπε αἰ, εβ, αντ, ελ, εμ, για να αναφέρω τις πιο κραυγαλέες περιπτώσεις) τα οποία κυριολεκτικά κραυγάζουν οτι η ονομασίατους (=χρήσητους) είναι η τουρκική ονομασία του πράγματος που παριστάνουν, άρα αυτοί που δημιούργησαν τη γραφή ήταν Τούρκοι. Όταν αυτό είναι τόσο φανερό, και ωστόσο κάποιοι λένε οτι η γραφή αυτή έχει εβραϊκή ή άλλη εξωτουρκική προέλευση, αυτό πιά δέν μπορεί να είναι απλή βλακεία. Ο μακαρίτης ο θείοςμου έλεγε πως οι άνθρωποι ηδονίζονται όταν λένε ψέματα, έστω κι άν δέν είναι χρήσιμα. Γιατί; διότι αισθάνονται οτι νικούν, υπερισχύουν. Αλλα στην προκείμενη περίπτωση ακόμη κ ένας μωρός θα καταλάβαινε τις πολιτικές σκοπιμότητες της υπόθεσης.

9) αγ.  αγ στα παλιά τουρκικά σήμαινε το μεταξύ των μηρών διάστημα, αγγλιστί crutch. Αυτό ακριβώς παρίστανε αρχικά το γράμμα αγ. Το πάνω μέρος του γράμματος με δύο γραμμές υποδηλώνει τους δύο μηρούς, και η κάτω γραμμή δείχνει το μεταξύτους διάστημα (θα μπορούσε επίσης να υποδηλώνει το πέος, ή ένα ιππευόμενο άλογο). Ο μέγας Άραψ λεξικογράφος Mahmud Qaśğarii αναφέρει την έκφραση «αγιμ ααρα Βίν ατ κεξτί» (απ’ τους μηρούςμου ανάμεσα χίλια άλογα περάσανε, δηλαδή χίλια άλογα έχω ιππεύσει), το οποίο ήταν επίδειξη εμπειρίας, και υποψιάζομαι πως ενίοτε λεγόταν ώς υπονοούμενο αναφερόμενο στην ερωτική εμπειρία. Απο αυτό το γράμμα έχει προέλθει το gaτου qharo,sti, του οποίου παραλλαγή είναι το gha . (όταν γράφει κανείς χωρίς να σηκώνει την πένα απο το χαρτί, σχηματίζεται απο το τουρκικό αγ η μονοκοντυλιά αυτή με τη θηλιά πάνω δεξιά). Το ga του brahmi, που στο Devanaagari έγινε , μοιάζει να προήλθε απο έναν τύπο του αγ χωρίς την κάτω γραμμή. Aπο πολύ παλιά οι Τούρκοι (όπως σήμερα οι Ουκρανοί και οι Άραβες) δέν μπορούσαν να προφέρουν Γ (g), παρα μόνο γ (ğ) με τα οπίσθια φωνήεντα. Ίσως αυτό συνέβαινε ήδη όταν δημιουργούνταν οι ινδικές γραφές, γι’ αυτό και στις ινδικές γραφές δέν φαίνεται να υπήρχε αρχικά διάκριση g / gh. To gha του Devanaagari πρέπει να είναι παραλλαγή του ha, ενώ το gha του qharo,sti είναι παραλλαγή του ga.

10) εγγ. Το γράμμα εγγ χρησιμοποιούνταν και για αγγ (το ίδιο γράμμα καί με μπροστά καί με πίσω φωνήεντα). Το εγγ, με την εικόνα της διχάλας, απόκλισης, έδινε την έννοια διαφορετικό, χωριστό, οιγγ (öŋ) στα τουρκικά, που με την επιθετική κατάληξη ί απαντά ώς οιγγί. Το αντίστοιχο κινέζικο γράμμα είναι . Το εγγ γραφόταν συνηθέστερα σαν ένα κλαδί προς τα αριστερά, αλλα σε μερικούς τύπους της γραφής είναι προς τα δεξιά. Νομίζω οτι αρχικά το προς τα δεξιά ήτανε το ογγ, και επειδή τα δύο γράμματα έμοιαζαν τόσο πολύ στο σχήμα όσο και στην χρήση, συγχωνεύθηκαν σε ένα γράμμα.

11) αγγ. Πιστεύω λοιπόν πως το γράμμα που μοιάζει με κλαδί προς τα δεξιά διαβαζόταν ογγ (=δεξί), κ χρησιμοποιούνταν ως αγγ (για όλα τα οπίσθια φωνήεντα με το γγ). Ενώ το προηγούμενο γράμμα (που εικόνιζε οιγγ, απόκλιση) χρησιμοποιούνταν (ώς εγγ) για όλα τα πρόσθια φωνήεντα με το γγ. Αυτή η διάκριση όμως δέν ήταν δυνατόν να διαρκέσει. Τα δύο γράμματα συγχωνεύθηκαν σε ένα, ονομαζόμενο εγγ, που χρησιμοποιούνταν καί με πρόσθια καί με οπίσθια φωνήεντα.

 12) εκ.            Το γράμμα παρίστανε σκεπάρνι. Η λ. κατα τη γνώμημου ήταν ἰεκ, η οποία απ’ όσο ξέρω δέν διατηρήθηκε παρα μόνο στα μεταγενέστερα παράγωγα ξεκ-υκ και ξεκ-υς, με τροπή ἰ ς/ξ (δηλαδή τροπή j ś, το οποίο ś σε μεταγενέστερες ζ-τουρκικές γλώσσες έχει τη μορφή x). Το οτι η λ. ήταν ἰεκ, μαρτυρά και το σουμερικό ἰοκ = σκεπάρνι που παριστάνεται στην Κρητική Πρωτογραμμική ώς 

                 

H λ. ἰεκ ναι μεν δέν έχει σωθεί ώς ουσιαστικό, αλλα σώθηκε ώς

ρήμα, το κοινότατο ρήμα ξεκ- που έχει πολλές σημασίες. Αρχικά η

ρίζα σήμαινε «χτυπά με κατεύθυνση προς εαυτόν», απο αυτήν προήλθαν οι έννοιες «τραβά», καθώς και «σκεπάρνι», έπειτα «σφυρί».

 

13) οικ.           Το γράμμα που είναι όμοιο με ελληνικό κεφαλαίο βήτα (εντελώς συμπτωματική η ομοιότητα), είναι αντίστοιχο του παλαιού κινέζικου , σήμερα , που σημαίνει πολύ. Τουρκικά το πολύ λεγόταν οικυς, απο γνωστή ρίζα οικ- που σήμαινε συσσώρευση. Απο την ίδια πανανθρώπινη ρίζα είναι το ιαπωνικό oki- (=μεγάλο) !η ιαπωνική είναι μια ζ-τουρκική γλώσσα!, επίσης το ελληνικό όγκος, πιθανώς και το Π.Ι.Ε. oktoo (οκτώ), καθώς και το πρόσφυμα του πληθυντικού -ακ/εκ σε πολλές γλώσσες, όπως στα ουγκαρέζικα. Απο τη λ. οικ (το οικυς χωρίς πρόσφυμα) το γράμμα χρησιμοποιούνταν για τη συλλαβή οικ (και υκ).

14) εΓ. Η αρχική εικόνα απέδιδε τη ρίζα ec- = λυγίζει. Παρίστανε ecin = κάτι λυγισμένο, κυρίως: οροφή των τουρκικών νομαδικών κατοικιών (μεγάλων σκηνών), όπου της σκηνής ο σκελετός λύγιζε, σχημάτιζε καμπύλη. Η μεσαία γραμμή πρέπει να δήλωνε το δοκάρι της οροφής. Να παρατηρήσουμε απο τώρα κάτι που θα δούμε και αργότερα: οι αρχαίοι Τούρκοι αντιλαμβάνονταν ώς λέξη μόνο το κυρίως θέμα, ενώ την παραγωγική κατάληξη μπορούσαν να την αντιλαμβάνονται ώς πρόσθετη (ξεχωριστή) λέξη (και όντως, όλα τα προσφύματα σε όλες τις γλώσσες ξεκίνησαν ώς κανονικές λέξεις).

15) αŃ.            Το γράμμα αυτό είναι ίσως το πιο συνηθισμένο στην κινέζικη γραφή (μορφή «σφραγίδας»), γι’ αυτό μπορούμε να το αναγνωρίσουμε με βεβαιότητα. Παρίστανε το άκρο χέρι (hand), το οποίο στα τουρκικά λεγότανε μάλλον *οŃο. Βάζω τον αστερίσκο γιατί η λέξη δέν μαρτυρείται στα νεότερα τουρκικά. Την αναπαριστώ με βάση την σουμερική Ńο = χέρι (στα σουμερικά της σφηνοειδούς śo, μινωικά no, με την κανονική αντιστοιχία n / ś μεταξύ των διαλέκτων, που οφείλεται στο αρχικό ń). Απο την Π.Ι.Ε. μαρτυρείται η ρίζα αυτής της λέξης ώς ńew, απο όπου στα ελληνικά: νεύ-ει (αρχικά= κινεί το χέρι),  και μηδενισμένη μορφή της ρίζας (=χωρίς κανονικό φωνήεν)[2] είναι το ρηματικό πρόσφυμα –νυ- (-nu-) σε ρήματα σχετικά με κινήσεις του χεριού, π.χ. δείκ-νυ-σι, *όλ-νυ-σι, όρ-νυ-σι κ.α..

Το παλαιοτουρκικό γράμμα αŃ χρησιμοποιούνταν μόνο μετά απο οπίσθια φωνήεντα, γιατί ο φθόγγος Ń ήδη στις παλιές επιγραφές δέν διατηρούνταν σε λέξεις με πρόσθια φωνήεντα, στις οποίες είχε τραπεί σε ἰ (παράδειγμα η λ. ἰυζ = πρόσωπο, όπου το ἰ προήλθε απο Ń, βλέπε λεξικό Clauson). Το φώνημα Ń εξαφανίσθηκε αργότερα σε όλες τις λέξεις (καί με οπίσθια φωνήεντα).

Τον καιρό που ακόμη υπήρχε Ń με πρόσθια φωνήεντα, πρέπει να υπήρχε και κάποιο γράμμα εŃ, το οποίο δέν διατηρήθηκε. Απο το τουρκικό αŃ  προήλθε το ńa του qharo,sti:και του brahmi:, απο το οποίο στο Devanaagari: , που κι’ αυτό ακόμη διατηρεί αρκετά πιστά τη μορφή του τουρκικού αŃ (χέρι)[3].

16) «αξ».Το γράμμα αυτό (αν υπήρχε, διότι, βλέπε στο γράμμα іξ) προήλθε απο σκίτσο κορυφής (βουνού ή λόφου), που λέγεται στα τουρκικά ουξ, παλαιότερα ιξ, γι’ αυτό κ το γράμμα χρησιμοποιούνταν ώς αξ (= ξ με οπίσθια φωνήεντα), μέχρι που συγχωνεύθηκε με το παρόμοιο στη μορφή γράμμα εξ (βλέπε αμέσως παρακάτω:)

17) ex. Σημειώνω αναλυτικότερα στο γράμμα αν (αριθμός 31) οτι κατα τις δυναστείες Shang   και Zhou (1751 – 256 π.Χ.) οι αριθμοί 1 έως 4 (τουλάχιστον όταν ήταν για χρησμούς) γράφονταν: 1= ,   2= )(, 3= Λ, 4= +. Το 3 γραφόταν έτσι ώς ένωση τριών σημείων, που θα μπορούσαν να σχηματίζουν και τρίγωνο, το οποίο όμως θα ήταν αντιπρακτικό. Ανάλογα, 4 σημεία ενωμένα θα μπορούσαν να σχηματίζουν τετράγωνο, αλλα προτιμήθηκε ο σταυρός. Ήθελαν «άδεια» σύμβολα (όχι σε σχήμα περιβόλου), τα οποία να πιάνουν λιγότερο χώρο και να μπορούν να «κολλάνε» καλύτερα κοντά κοντά, μπαίνοντας το ένα στον κενό χώρο του άλλου χωρίς να αλληλοτέμνονται. Επίσης ήθελαν τα σύμβολα των αριθμών να δείχνουν έναν αριθμό κατευθύνσεων: ο σταυρός δείχνει 4 κατευθύνσεις, το σύμβολο του 2 έδειχνε 2 αντίθετες κατευθύνσεις, η γραμμή είναι σαν ένας δρόμος που κάθε φορά πορεύεται σε μία κατεύθυνση, η γωνία του 3 δείχνει 2 κατευθύνσεις με τις 2 γραμμέςτης και μία τρίτη κατεύθυνση με την κορυφήτης, όπως στο σχήμα.

Πιστεύω λοιπόν πως το σύμβολο είχε αρχικά μορφή τριών ακτινών, κ αργότερα απλοποιήθηκε σε γωνία. Το τρία στις σημερινές τουρκικές γλώσσες είναι γνωστό κυρίως ως υξ (yx), αλλα στην συντηρητικότερη παλαιοβουλγαρική ήταν ὐες (weś). Κάποιοι έχουν υποψιαστεί και πρίν απο μένα οτι αυτό είναι συγγενές του σουμερικού “peš”, οψιμότερα: “eš” = τρία. Όπωσδήποτε, τα ημίφωνα και οι άλλοι «αδύνατοι», λαρυγγικοί φθόγγοι, «δέν μετρούσαν» προκειμένου ένα σκίτσο να δώσει το όνοματου σε ένα γράμμα (εκτός αν ήταν γράμμα για τον ίδιο τον αδύνατο φθόγγο!). Έτσι το γράμμα «τρία» χρησιμοποιούνταν ώς εξ (καί ώς αξ, αν δέν υπήρχε το προαναφερθέν παρόμοιο αλλα διαφορετικό γράμμα αξ).

Θα σας δώσω λαβή να κατακρίνετε κάποια επιχειρήματαμου, με τη διαπίστωσημου οτι στην παλαιότατη τουρκική γλώσσα δέν πρέπει να υπήρχε φώνημα ξ («ç»). Το σημερινό ξ είναι το παλαιότερο ς (ś), που βρίσκεται στα σουμερικά ώς «š». Τότε λοιπόν πώς υπήρχαν γράμματα εξ και іξ? Η εξήγηση είναι οτι ναι μεν δέν υπήρχε φώνημα ξ, αλλα το σχεδόν ίδιο φώνημα ς σε κάποια εποχή και κάποιες διαλέκτους απέκτησε σε ορισμένες περιπτώσεις (πιθανόν στο τέλος των λέξεων κ μετά απο σύμφωνα) την προφορά ξ. Οι διάλεκτοι στις οποίες άρχισε το ξ να υπάρχει ώς φώνημα, χρησιμοποίησαν τα γράμματα άλλης διαλέκτου που ακούγονταν σαν να είχαν ξ, ή έστω κάποια γράμματα με ς τα χρησιμοποίησαν για το δικότους ξ, που έπρεπε να το αποδίδουν γραπτά. Αυτό να το θυμόμαστε όταν εξετάζουμε τα γράμματα με ς: αυτά παρίσταναν πράγματα με ς το οποίο στις νεότερες γλώσσες απαντά ώς ξ («ç»).

18) ix.  Το γράμμα αυτό (іξ) δέν χρησιμοποιείται στο ιρκΒίτίΓ, αλλα βρίσκεται σε κάποιους τύπους της γραφής kök. Μετά απο πολλή αμφισβήτηση πρέπει να δεχθώ οτι παρίστανε την κορυφή ενός έλατου ή παρόμοιου δέντρου, οπότε αυτό (και όχι το αξ) ήταν το γράμμα που παρίστανε κορυφή (η οποία λεγόταν παλαιότερα іξ, ἐξ οὗ ουξ. Η παλαιότερη προφορά іξ, ή έστω ιξ, αποδεικνύεται απο τη σουμερική μορφή “iš” αυτής της λέξης. Η τροπή і ιου μαρτυράται και απο τα γράμματα і, ου, και ικ). Αν πιστεύετε οτι το γράμμα μοιάζει επίσης να παριστάνει ολόκληρο δεντράκι, να ξέρετε οτι δέν μαρτυράται στα τουρκικά, απ’ όσο ξέρω, λέξη іξ = δεντράκι, θα μπορούσε ίσως να υπήρχε κάποτε τέτια λέξη συγγενής της ακκαδικής iṣṣu = δέντρο, ξύλο, ή της σουμερικής ŋiš = δεντράκι, ξύλο. Αλλα το αντίστοιχο του τουρκικού ξ είναι στα ακκαδικά (κατα κανόνα) š, ενώ στα σουμερικά το τελικό š προέρχεται συνηθέστερα απο άλλο συριστικό, στην προκείμενη περίπτωση απο θ. Το παλαιό αρκτικό ŋ- σιγήθηκε κάποτε στα τουρκικά, σήμερα δέν βρίσκεται, αλλα δέν νομίζω να είχε σιγηθεί τόσο νωρίς, κατα την πρωιμότατη εποχή που διαμορφωνόταν η συλλαβική αυτή γραφή. Επιπλέον, στην κινέζικη γραφή (προέλευσης παλαιάς τουρκικής) το δέντρο γραφόταν όπως στο σχήμα, σήμερα , με τρόπο που να δηλώνεται, και μάλιστα υπερβολικά, η ρίζα, της οποίας η γραμμή όταν παραλειπόταν, το γράμμα δέν σήμαινε δέντρο, αλλα παρίστανε μικρά φυτά (κατα την σχολαστική ερμηνεία), ή κορυφή φυτού (κατα τη δικήμου ερμηνεία).

Για τους παραπάνω λόγους διαπιστώνω οτι το γράμμα іξ παρίστανε κορυφή, ονομαζόμενη іξ. Παραθέτω ωστόσο και την άλλη εκδοχή, που δέν είναι πιθανή, οτι παρίστανε δεντράκι, ονομαζόμενο ̉ ix (απο παλαιότερο ŋix), για να δεί ο αμερόληπτος αναγνώστης πόσες απάτες επιφανειακών ομοιοτήτων και επιφανειακών διαφορών πρέπει να παρακάμπτει κανείς ώσπου να ξεσκεπάσει την αλήθεια. Η επιφανειακή ομοιότητα και η επιφανειακή διαφορά είναι μονάχα απάτες στο χώρο της συγκριτικής γλωσσολογίας και κάθε επιστήμης. Στην εποχή της απάτης είναι πολλοί που θέλουν να αναγάγουν την απάτη σε επιστήμη. δέν γίνεται!

Κατα συνέπεια, η παλαιά τουρκική γραφή είχε δύο γνωστά γράμματα για το ξ. Απο αυτά χρησιμοποιείται μόνο ένα (το εξ) στο ιρκΒίτίΓ.

19) anx.           Χρησιμοποείται για ανξ κ για ενξ. Επι το πλείστον γραφόταν όπως στον πίνακα, τεθλασμένη γραμμή 4 ευθυγράμμων τμημάτων, σε κάποιους τύπους της γραφής βρίσκεται και ώς τεθλασμένη 6 τμημάτων. Η αρχική εικόνα εννοούσε ζίγκζάγκ πορεία, που λεγόταν ονξ, απο όπου η φωνητική αξία του γράμματος. Αυτή η λ. ονξ μεταφορικά σήμαινε αβεβαιότητα, μεταπτώσεις. παλαιά λέξη, που παραλίγο να μη μας παραδιδόταν. Μόνο δύο φορές, κατα το λεξικό του G. Clauson, απαντά σε σωζόμενα κείμενα. Τη μια φορά το κείμενο λέει: η πορείατους θα είναι «ονξ», ενώ το άλλο λέει: θα υποφέρουν βάσανα χωρίς «ονξ» και χωρίς «σερίνξ». Ο G. Clauson υπέθεσε οτι η λέξη θα σημαίνει κάτι σαν «γιατρειά», λογική σκέψη αλλα όχι επιτυχής. Στην πρώτη περίπτωση εννοείται: η πορείατους θα είναι ανώμαλη και αβέβαιη. στη δεύτερη περίπτωση: θα υποφέρουν βάσανα αμετάπτωτα, αδυσώπητα, σαν βέλη που χτυπάνε ίσια και δέν μπορούν να αλλάξουν πορεία, να στραφούν αλλού. Η λ. σερίνξ, επίσης σπάνια, ερμηνεύεται απο τον Clauson απο το ρήμα σερ- = υπομένει, ενώ προέρχεται απο ένα άλλο, ομόηχο, σερ- = “sway” (μπαλατζέρνει δεξιά κ αριστερά), οπότε αυτό το σερίνξ είναι συνώνυμο του ονξ, οι 2 λ. τίθενται μαζί κατα την προσφιλή τουρκική κ εν γένει ανατολίτικη συνήθεια να χρησιμοποιούνται μαζί 2 συνώνυμα (σχήμα ἕν δια δυοῖν).

Του Devanaagari το γράμμα a) που σημειωτέον δέν βρίσκεται στο brahmi ούτε στο qharo,sti, κατα τη γνώμημου προέρχεται απο το τουρκικό ανξ. Επειδή το σανσκριτικό σύμφωνο ŋ χρησιμοποιούνταν μόνο πρίν απο άλλα σύμφωνα (στους συνδυασμούς ŋq, ŋqh, ŋg, ŋgh) θεωρήθηκε κατάλληλο να αποδοθεί με το ανξ, που κι αυτό είναι ένας παραπλήσιος συνδυασμός. Είναι πολύ ενδιαφέρον το οτι υπήρχαν γράμματα που δέν μαρτυρούνται στο brahmi και στο qharo,s,ti, υπήρχαν όμως στους επίσημους πίνακες κ έτσι διατηρήθηκαν πολλούς αιώνες αργότερα, όταν διαμορφωνόταν το Devanaagari, το οποίο, λόγω της άγνωστης σε μας γνώσης που διασώζει, δίνει κάποτε συντηρητικότατους τύπους γραμμάτων.

20) at.  Στον πίνακα δίνω 3 μορφές αυτού του γράμματος. Το αντίστοιχο γράμμα της σημερινής κινέζικης γραφής είναι , που σημαίνει ταπεινή κατοικία, γενικότερα κατοικία. Υπήρχε κ συντομότερη κινέζικη μορφή όμοια με τον 3ο τύπο* του πίνακα, μιά σκεπή με έναν κύκλο απο κάτω, που διατηρείται στη μορφή σφραγίδας του (στην τετραγωνισμένη γραφή η σκεπή έγινε οριζόντια γραμμή. Απο κάτω προστέθηκε το = χωράφι, έτσι ωστε το γράμμα ερμηνεύεται «σπίτι κ χωράφι», άρα «πληρότητα». Αυτό το με περαιτέρω προσθήκες έγινε =ευτυχία και =πλούτος). Στα τουρκικά, με πρόσφυμα –αγ, λεγόταν οταγ. Παλαιότερα πρέπει να ήταν ῾ατ-. Ο G. Clauson θεωρούσε πως αυτή η λ. είναι παράγωγη απο το οτ = φωτιά, δέν είναι σωστό. Απο την ίδια ρίζα (*῾ath) είναι η ιαπωνική (αλταϊκή) λ. jado = καλύβα, σπιτάκι, κ οι Ι.Ε.: αίθ-ουσα (στα ελληνικά), aedes (στα λατινικά).

21) et.  Το γράμμα αυτό είναι δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα τί παρίστανε αρχικά, γιατί είναι τόσο απλό σχήμα. Διαφυλάσσει όμως καλά κάποιες λεπτομέρειες: η γραμμή δεξιά γράφεται συχνά καμπύλη, και η αριστερή ίσια γραμμή πάντοτε μακρύτερη (φτάνει χαμηλότερα απο την δεξιά), υποδηλώνοντας κατα τη γνώμημου το τακούνι, μπότας στραμμένης προς τα δεξιά. Η μπότα / παπούτσι λεγόταν τουρκικά ετυκ (-υκ είναι μια κατάληξη, μάλλον υποκοριστική). Απο αυτό το ετ- δόθηκε η φωνητική αξία του γράμματος. Απο το οποίο είναι εμφανές οτι προήλθε το ta του brahmi, που έγινε στο Devanaagari .

22) ot.  Αυτό το γράμμα βρίσκεται μόνο στο ιρκ ΒίτίΓ, όπου χρησιμοποιείται μόνο λίγες φορές, μόνο για την απόδοση της λ. οτ = χορτάρι. Επειδή του γράμματος άλλες παραλλαγές δέν βρέθηκαν, είναι δικαιολογημένο να αμφιβάλλει κανείς για την εικονιστικήτου προέλευση. Έκανα τη σκέψη οτι θα εικόνιζε φωτιά, που στα σημερινά κινέζικα γράφεται , μοιάζει αρκετά με το οτ. Αλλα είπαμε κάτι: οι επιφανειακές ομοιότητες είναι απατηλές. Η φωτιά στα τουρκικά λεγόταν οτ, αλλα αυτό προέρχεται απο οΔ (od), όπως καταλαβαίνουμε απο το παράγωγο οΔ-ουν (καυσόξυλα). αυτό το οΔουν υπήρχε και στα σουμερικά, όπου σήμαινε φούρνος, κάμινος. Επιπλέον, δέν είναι τυχαίο οτι βρέθηκε να χρησιμοποιείται μόνο για τη λ. οτ (χορτάρι). Αν και η εικονιστική προέλευση των περισσοτέρων γραμμάτων είχε ξεχαστεί, μερικών, όπως αυτού, διατηρήθηκε στη μνήμη των τουρκόφωνων για όσον καιρό διατηρήθηκε και η γραφή kök. Το γράμμα οτ προήλθε απο την εικόνα νεαρού φύτρου, που έχει βγάλει ρίζα προς τα κάτω και τα πρώτα φυλλαράκια προς τα πάνω. Αυτή η εικόνα στην κινέζικη γραφή έχει γίνει .

23) ant.            Σε αντίθεση με το προηγούμενο, το γράμμα αυτό βρέθηκε σε αρκετές παραλλαγές, ωστε να καταλαβαίνουμε οτι αρχικά παρίστανε πρόσωπο αλόγου κατενώπιον. Το άλογο λεγόταν ἰωντ, κ έτσι το γράμμα χρησιμοποιήθηκε για αντ. (μόνο με πίσω φωνήεντα).

Έχει σημασία να παρατηρήσουμε απο τώρα οτι στην παλαιοτουρκική γραφή τα ζώα αποδίδονταν κατα κανόνα μόνο με τα πρόσωπατους, το ίδιο όπως στην σουμερική εικονιστική γραφή, ενώ στην κινέζικη γραφή απο μια εποχή κ μετά άρχισαν να παριστάνονται ολόσωμα. Π.χ. το άλογο στα σημερινά κινέζικα γράφεται , απο εικόνα ολόκληρου του σώματος του αλόγου, με το κεφάλι, μεγάλη χαίτη, καπούλια και 4 πόδια. Στο βιβλίο του Wieger μπορεί κανείς να δεί παραδείγματα κ άλλων όντων που παλαιότερα αποδίδονταν με σκίτσο του προσώπουτους κ έπειτα άλλαξαν, π.χ. ο δράκοντας, σήμερα , και ο άρχοντας, σήμερα. Αυτό αποκαλύπτει τη νοοτροπία των λαών (που αλλάζει καθώς ο άνθρωπος αποξενώνεται απο τη φύση), αλλα επίσης δίνει ενδείξεις για την εθνική ταυτότητα: απο όσο γνωρίζω, μόνο οι Σουμέριοι κ οι παλαιοί Τούρκοι απέδιδαν τα ζώα εικονίζοντας μόνο το πρόσωπο ή το κεφάλιτους. Στην αιγυπτιακή ιερογλυφική τα ζώα, επίσης παριστάνονται ολόσωμα.

24) ad. Αυτό που μοιάζει με 33 είναι το παλαιοτουρκικό αδ. (Χρησιμοποιείται κ για αΔ = ad, αλλα συνηθέστερα ώς αδ). Το αντίστοιχο κινέζικο γράμμα είναι , στη σημερινή μορφή με γωνίες, παλαιότερα με καμπύλες γραμμές, σημαίνει ραφές, συρραφή. Αυτό στην Τουρκική λεγόταν *αΔ, απο το οποίο προήλθε (τῇ χρήσει προσφύματος) το ρήμα ατκα- = συνάπτει, προσαρτά (ἐξ οὗ και ατκαγ = προσκόλληση, αγκίστρωση, αγκύλωση).

25) ed. Όταν ένα γράμμα έχει τόσο απλή μορφή, δέν μπορεί να είναι εντελώς σίγουρο το παριστώμενότου, κατα τη γνώμημου παρίστανε στόχο. Εμείς σήμερα θα παριστάναμε έναν στόχο με ομόκεντρους κύκλους, αλλα αυτό ήταν άγνωστο στους παλαιούς Τούρκους, οι οποίοι για τοξοβολίας στόχο σταύρωναν μάλλον δύο ξύλα, ωστε να σχηματίζεται κέντρο στο σημείο τομήςτους, (κ σ’ εκείνο το κέντρο κάποιες φορές θα έδεναν ένα κολοκύθι, κρίνοντας απο το ότι σε σχετικά πρόσφατη εποχή επικράτησε: ο στόχος να λέγεται καΒακ = κολοκύθι, καθώς αναφέρεται στο λεξικό του G. Clauson).

Ο στόχος λεγόταν ητεξ (βλέπε G. Clauson στο λήμμα ”eteç”). Λεπτομερέστερα θα αναφερθώ σ’ αυτήν τη λέξη όταν έρθω στην ερμηνεία των κύριων ονομάτων τοŃουκ-οκ και ητεξ-οκ. Το ητεξ σε παλαιότερη εποχή ήταν μάλλον ηΔ-εξ, προερχόμενο πιθανώς απο το ρήμα ητ (απο *ηΔ) = τακτοποιεί, βάζει τάξη, με την έννοια: στόχος = κανονισμένο σημείο. Απο το κύριο θέμα του *ηΔ-εξ λοιπόν πιστεύω πως προήλθε η φωνητική αξία του γράμματος.

Υπάρχει μια σχετική κωμική ιστορία του Nasr-ed-din Hoça: «Μια φορά ο Nasr-ed-din πήρε μέρος σε έναν απο τους διαγωνισμούς τοξοβολίας (που φαίνεται πως ήταν δημοφιλείς στους παλαιούς Τούρκους). Έριξε ένα βέλος στο στόχο, δέν τον πέτυχε, είπε: έτσι τοξεύουν οι νέοι, χωρίς πείρα τοξότες. Έριξε δεύτερο βέλος, δέν πέτυχε, είπε: έτσι τοξεύουν οι γερασμένοι τοξότες. Έριξε τρίτο βέλος, πέτυχε: έτσι τοξεύει ο ΝασρεΔΔіν Χότζας, είπε».  Διαφαίνεται πως οι στόχοι ήταν μικροί, δέν είχαν μορφή πλάκας/δίσκου ωστε να έχουν διαβαθμίσεις. Ή πετύχαινες ή αστοχούσες, δέν υπήρχε ενδιάμεση περίπτωση. Κάλλιστα λοιπόν μπορεί να ήταν δύο διασταυρωμένα κλαδιά/ραβδιά, ενίοτε με ένα κολοκύθι δεμένο στο σημείο διασταύρωσης.

26) as.  Αυτό το γράμμα δέν χρησιμοποιούνταν στο ιρκ ΒίτίΓ, όπου για ασ χρησιμοποιούνταν το ας. Το ασ ωστόσο βρίσκεται σε όλους τους άλλους τύπους της γραφής, και έχουμε αρκετές παραλλαγέςτου, έτσι ώστε μου είναι αρκετά εύκολο να αποκαταστήσω την πιο συντηρητική μορφήτου, που δίνω στον πίνακα. Αυτή η μορφή απέδιδε τη λ. αζ-ιγ (χαυλιόδοντας), εικονίζοντας σε προφίλ το κεφάλι αγριόχοιρου προς τα δεξιά με τονισμένο τον χαυλιόδοντα. Η γραφή δημιουργήθηκε σε πολύ παλιά εποχή κατα την οποία δέν είχε ακόμη συμβεί η τροπή σ ® ζ, κ έτσι η λέξη ήταν *ασ-ιγ. Υπήρχαν αρκετά κινέζικα γράμματα αντίστοιχα στην εικόνα του ασ, τα οποία όμως αλλοιώθηκαν πολύ ήδη μέχρι τη μεγάλη μεταρρύθμιση της γραφής κατα το 210 π.Χ., κ ακόμη περισσότερο είναι αλλοιωμένα στη σημερινή κανονική γραφή. Είναι τα γράμματα (μεγάλο δόντι), ή (ρύγχος γουρουνιού) – το τελευταίο δέν χρησιμοποιείται μόνοτου αλλα ώς στοιχείο άλλων γραμμάτων: (αγριόχοιρος / σκαντζόχοιρος), (επιτιθέμενος αγριόχοιρος), με την προσθήκη του (γουρούνι). Περισσότερο ενδιαφέρουσα είναι η ομοιότητα με την παράσταση του χοίρου (με χαυλιόδοντα) στη σουμερική γραφή της Μεσοποταμίας, της οποίας απλοποιημένη μορφή είναι το γράμμα jou (επισήμως θεωρούμενο ώς au) της (σουμερικής) μινωικής γραφής της Κρήτης, το οποίο σκιτσάρω εδώ (συγχωρείστεμου την αδεξιότητα).

Η απόδοση των ζώων μόνο με το κεφάλιτους αποκαλύπτει τη νοοτροπία οτι τα ζώα είναι πρόσωπα (και όχι πράγματα, το οποίο υπαινίσσεται η ολόσωμη απόδοση). Αυτή η αντίληψη είναι έκδηλη κ στη σουμερική λογοτεχνία, που είναι γνωστή για τα θερμά αισθήματα με τα οποία αναφέρεται στα ζώα, είναι επίσης αποτυπωμένη στην τουρκική γλώσσα. Η κινέζικη νοοτροπία διαφέρει, όπως κ η νεοελληνική.

 

27)    es.       Καί στο γράμμα εσ βλέπουμε πως όταν δημιουργούνταν η γραφή δέν είχε ακόμη γίνει η τροπή σ ® ζ. (Όχι πως είναι κάποια πολύ σπουδαία φωνητική τροπή. Και σήμερα, τουλάχιστον οι Βορειοανατολικές τουρκικές γλώσσες έχουν σ αντί για ζ).

Απο το ίσ, παλαιότερη μορφή του ίζ (ίχνος) πρέπει να παράγεται το σύνηθες σήμερα ρήμα іστε- = θέλει, με αρχική σημασία «ψάχνει για ίχνη, αναζητά».

Το γράμμα παρίστανε ίχνος, στα τουρκικά ίζ, παλαιότερα ίσ. Γιατί το ίχνος παριστάνεται με μία γραμμή? Κατ’ αρχήν διότι αυτός είναι ο ευκολότερος τρόπος. Άλλωστε η λέξη ίζ σήμαινε ειδικότερα γραμμή: “any long scratch in the ground or on the skin”. (G. Clauson). Τα ίχνη οποιουδήποτε πλάσματος ορίζουν μια πορεία (track) η οποία με νοητική αφαίρεση είναι μια γραμμή. Μερικών πλασμάτων (π.χ. σαλιγκαριών) τα ίχνη είναι ήδη στο μάτι γραμμικά. Γραμμές αφήνουν πίσωτους κ οι άνθρωποι με τις άμαξες. τον καιρό που δέν υπήρχαν ακόμη αμάξια με ρόδες, όπου περνούσαν άνθρωποι άφηναν πίσωτους γραμμές με τα έλκηθρα όπως οι Ινδιάνοι (όχι μόνο έλκηθρα πάγου αλλα κ ξερής γής, με τα οποία μετέφεραν τα μικρά παιδιά και τα λίγα κινητά υπάρχοντάτους).

Το ρήμα ξіζ- (“scratch, write; draw a line”) έχω λόγους να πιστεύω πως ήταν παλαιότερα ἰіζ-, συγγενές με το ίζ = ίχνος. Άλλωστε κ στα ελληνικά η λ. γραμμή προέρχεται απο το γράφει, που αρχικά σήμαινε χαράζει, γρατζουνά.

Σε κάποιους τουρκόφωνους γραφείς το γράμμα εσ μπορεί να θύμιζε το (ετυμολογικώς άσχετο) ρήμα εσ- = τεντώνοντας ισιώνει.

Έχει σχέση να αναφέρουμε το κινέζικο γράμμα (σωστό) που έχει μια γραμμή επάνω κ ερμηνεύεται = σταματά, στη γραμμή, άρα: «ορθότητα», ενώ κατα άλλους = πόδι, που βαδίζει σε ευθεία πορεία (παριστώμενη με την γραμμή – ίχνος).

28)    aś.       ας. Στο ιρκ ΒίτίΓ χρησιμοποιείται το ίδιο γράμμα κ για ασ. Παρίστανε λουλούδι, το οποίο τότε πρέπει να λεγόταν *αςας. Στην παλαιά τουρκική δέν υπήρχε το ς προερχόμενο απο λ. Μόνο υπήρχε το αυθεντικό ς, αντίστοιχο του νεότερου ξ, επίσης αντίστοιχο του ρ-τουρκικού ς, και του σουμερικού ς που γράφεται š. Μερικά παραδείγματα αντιστοιχίας δίνω παρακάτω:

Μαρτυρούμενες τουρκ. λέξεις

Λέξεις απο τα σουμερικά της σφηνοειδούς

xyryk = σάπιο

“šu.ru.ug” = śyryk- = σάπιο

qax = φεύγει τρέχοντας, δραπετεύει

kaš” = qaś- = τρέχει, φεύγει τρέχοντας

xor = ήρωας, πολεμιστής

sur” απο  śor- = ήρωας, πολεμιστής

xav-uś = («σκηπτροφόρος») αρχιστράτηγος

“šibir” = śeb-ir απο śab- = σκήπτρο

Επίσης το τουρκικό x αντιστοιχεί στο πρωτογενές š των παλαιών σημιτικών γλωσσών, όπως δείχνει η αντιστοιχία: τουρκ. xagır = κρασί – στα ακκαδικά “šikar-u”  = μπύρα.

Απο παλιά υποψιαζόμουν οτι το τουρκ. xexek = λουλούδι προήλθε απο τη ρίζα του σουμερικού “išiš” = eśeś = γελά, με την συνηθισμένη ονοματική κατάληξη –(e)k. Η τροπή a e, ı і ήταν δυνατή στα τουρκικά, στα δέ σουμερικά ήταν γενικευμένη τάση. Πιστεύω λοιπόν πως το αντίστοιχο του σουμερικού “išiš” = eśeś υπήρχε στα τουρκικά ως αςας = λουλούδι (δηλαδή «γελαστό»). Βεβαίως στο μυαλό ενός τουρκόφωνου η λέξη πάντα σχετιζόταν με το ρήμα ας- ( αξ-) = ανοίγει (ένας παραπάνω λόγος να παριστάνεται το «ας» με λουλούδι). κάποτε έπαψε το γράμμα να σχετίζεται με γέλιο/χαμόγελο.

Εν τω μεταξύ στην τουρκική το δάχτυλο λεγόταν *ςιςα (ἐξ οὗ ξιξα-λακ = το μικρό δάχτυλο, ξιξα-μουκ = ο παράμεσος. Στα σουμερικά το δάχτυλο = «šušig» = ςιςіκ;), γι’αυτό είναι πιθανό κάποιοι γραφείς το γράμμα ας να το ερμήνευσαν εσφαλμένα ώς «δάχτυλα», πράγμα που φαίνεται να επηρέασε κάποιες μορφές του γράμματος. Ένας λόγος που το *αςας έγινε *εςες ξεξεκ, θα ήταν για να μη θυμίζει ςιςα = δάχτυλο.

Συνοψίζοντας, το ας είχε αρχικά μορφή περίπουή  , αντίστοιχη με το κινέζικο, σημερινή τυποποιημένη μορφή , παρίστανε ένα ανοιχτό λουλούδι. Βεβαίως η μορφή αντιστοιχεί κ στης Κρητικής Πρωτογραμμικής το   , που εικονίζει το λουλούδι του κρόκου.

Παρεμπιπτόντως, η ελληνική λ. άνθος δέν έχει γνωστές Ι.Ε. συγγενείς εκτός του σανσκριτικού andhah, το οποίο όμως σημαίνει γενικότερα πόα. Η ειδικότερη σημασία λουλούδι κατα τη γνώμημου οφείλεται σε επιρροή απο κάποια ασιατικήγλώσσα όπου το λουλούδι λεγόταν αςας ή  κάπως παρόμοια.

   29) ες. Καί αυτό το γράμμα απουσιάζει απο το ιρκ ΒίτίΓ, όπου το εσ χρησιμοποιείται κ για ες. Είναι καταφανές οτι του γράμματος όλες οι μορφές (επίσης: Π, καθώς κ σάν καμπύλη αψίδα, κ σάν ένα όρθιο παραλληλόγραμμο με μιά κουκίδα στο κέντρο) προσπαθούν να αποδώσουν την έννοια «μέσα, εσωτερικό», το οποίο λεγόταν іς. Ακόμη ένα παλιό ς που στα νεότερα τουρκικά απαντά ώς ξ. Η ίδια έννοια («μέσα») στην κινεζική γραφή αποδίδεται με το το οποίο αποτελείται απο (όμοιο με το εν λόγω τουρκικό) σύν το (=μπαίνει). Η ρομβοειδής κ τετράγωνη μορφή του ες είναι αντίστοιχη του «ŠAG» (= καρδιά, εσωτερικό) της σουμερικής σφηνοειδούς (γράφεται ώς ένας ρόμβος του οποίου το κέντρο δεικνύεται με ένα μικρούτσικο x) του οποίου αντίστοιχο είναι το śu(k) της Κρητικής Πρωτογραμμικής.

   30) αζ. Το ίδιο γράμμα χρησιμοποιείται κ για εζ. Ταυτίζεται με το κινέζικο   που σημαίνει λίγο, μικρή ποσότητα ή μικρό μέγεθος. Βεβαίως τυπώνεται ώς αλλα με το χέρι γράφεται όμοια με το εν λόγῳ κινέζικο γράμμα. Η μορφή αυτή του τουρκικού γράμματος καθώς κ η χρήσητου είναι όψιμη. Τί εννοώ: Η μορφή έχει προέλθει απο ταχεία γραφή, κυρίως με πινέλο, το οποίο άρχισε να χρησιμοποιείται για την κινέζικη γραφή σχετικά πρόσφατα, κατα το 200 π.Χ.. Και ναι μεν το γράμμα χρησιμοποιούνταν για ζ, αλλα τον καιρό που πρωτοδημιουργήθηκε το τουρκικό συλλαβάριο δέν υπήρχε το φώνημα ζ, δέν είχαν γίνει η τροπές ρ ζ και λ ς. Άρα το γράμμα αρχικά χρησιμοποιούνταν για την λέξη αζ (που τότε πρέπει να είχε την μορφή har), καθώς και για ένα απο τα τουρκικά ρ (διότι παλιά υπήρχαν 2 είδη ρ, όπως κ 2 είδη λ στην τουρκική. Ακόμη παλαιότερα, στην πανανθρώπινη γλώσσα, υπήρχαν 3 είδη ρ κ 3 είδη λ). Μόνο σε σχετικά πρόσφατη εποχή, όταν προέκυψε το φώνημα ζ, χρειάστηκαν γράμμα για να το αποδίδουν. Τότε η ευκολότερη λύση ήταν να χρησιμοποιήσουν το γράμμα που παρίστανε «αζ» (λίγο), αφού θυμούνταν τη σημασίατου – ήταν ίδια άλλωστε και στους γείτονες Κινέζους – και προφερόταν πλέον αζ. Έτσι εξηγείται πώς για ένα τόσο συνηθισμένο φώνημα υπήρχε μόνο ένα γράμμα: δέν υπήρχε άλλο διαθέσιμο απο την προγενέστερη γραφή.

Το ότι η λ. αζ ήταν παλαιότερα har μαρτυράται απο τα συγγενή: har-on = τρία, αρχικά «λίγα» στην ουγγρική, και αρ-αιό κλπ. στην ελληνική. Να θυμόμαστε οτι υπήρχαν λαρυγγικοί φθόγγοι (h ʿ ʾ) στην ΠρωτοΙνδοΕυρωπαϊκή που δέν διατηρήθηκαν στα ελληνικά, αλλα όπου υπάρχει α, προπάντων στην αρχή ελληνικής λέξης, είναι ένδειξη επίδρασης παλαιότερου λαρυγγικού.

31) αν. Αυτό το γράμμα μου δίνει μία ακόμη αφορμή να αναφερθώ στο ενδιαφέρον θέμα της γραφής των αριθμών απο τους παλαιούς Τούρκους, απο των οποίων το σύστημα προήλθε αφ’ ενός το κινέζικο, αφ’ ετέρου το ινδικό το οποίο με μικροαλλαγές στα σχήματα των αριθμών έχει επικρατήσει σε όλον τον σημερινό κόσμο.

Στον παραπάνω πίνακα βλέπετε την παλαιότερη μορφή των ινδικών αριθμών που έχω διαθέσιμη. Η ομοιότητα με το κινέζικο σύστημα είναι καταφανής. Δεδομένου οτι το σύστημα αυτό έχει την ίδια ηλικία με τα αλφάβητα brahmi και qharo,sti (επιγραφέςτους έχουν βρεθεί απο τον 3ο π.Χ. αιώνα, τα δέ αλφάβητα είχαν αρχίσει να χρησιμοποιούνται μάλλον δυό αιώνες νωρίτερα), καταλαβαίνετε οτι κ οι μορφές των αριθμών που παρατίθενται παραπάνω έχουν ήδη υποστεί αλλοιώσεις. Εφόσον τα αλφάβητα της Ινδίας έχουν παλαιοτουρκική προέλευση, το ίδιο συμβαίνει κ με τα αριθμητικά σύμβολα. Άς δούμε πώς απο τα παλαιοτουρκικά σύμβολα προήλθαν αφ’ ενός τα κινέζικα, αφ’ ετέρου τα ινδικά.

Τα μέν ψηφία για 1, 2, 3, είναι ακριβώς τα ίδια καί στην Κινέζικη γραφή, καί στο brahmi, αποκλείεται να είναι τυχαία η ομοιότητα. Έχω σημειώσει (βλέπε γράμμα εξ, 17) οτι κατα τις δυναστείες Shang   και Zhou (1751 – 256 π.Χ.) οι αριθμοί 1 έως 4 (τουλάχιστον όταν ήταν για χρησμούς) γράφονταν: 1= ,   2= )(, 3= Λ, 4= +. (Έχουν βρεθεί σε κόκκαλα χαραγμένοι χρησμο-αριθμοί αποτελούμενοι απο τα 4 αυτά ψηφία.) Ωστόσο, παράλληλα με αυτό το σύστημα, υπήρχε ένα πιό πρακτικό, χρησιμοποιούμενο στο εμπόριο, κατα το οποίο οι αριθμοί 1, 2, 3 γράφονταν με ισάριθμες παύλες.[4]  Έτσι προέκυψε η γραφή των 1, 2, 3 στο brahmi και στα κινέζικα. Το 4 στο brahmi γράφεται με σταυρό, ακριβώς όπως στο παλαιοτουρκικό (καί παλαιό κινέζικο) σύστημα. Η σημερινή κινέζικη γραφή του 4, , πρέπει να προέρχεται απο τον σταυρό που το έγραφαν σε έναν κύκλο μέσα, όταν εισήχθη η σταυροειδής γραφή του 10. Η μορφή του εγγεγραμμένου σταυρού επηρεάσθηκε απο τη μορφή του διπλάσιου: 8, γι’ αυτό στη μορφή της «μικρής σφραγίδας» το ήταν ένας κύκλος με ένα (8) μέσα.

Το κινέζικο (5), που στη μορφή της «μικρής σφραγίδας» είναι ένα x μεταξύ δύο οριζόντιων γραμμών πάνω και κάτω, προήλθε απο  το παλαιοτουρκικό γράμμα εβ (βλέπε αριθμ. 43), με το οποίο οι παλαιοί Τούρκοι έγραφαν τον αριθμό 5, διότι το εβ ήταν το αρχικό γράμμα της λέξης Βης = πέντε. Ομοίως, με το γράμμα εἰ (βλέπε 34) έγραφαν το 7, γιατί το εἰ ήταν το αρχικό γράμμα της λέξης ἰεττі = 7. Το 7 του brahmi, ακόμη κ του devanaagari (), είναι ακόμη πολύ κοντά στη μορφή του εἰ. Απο την ίδια μορφή (εἰ, εικόνα αδραχτιού) κατα τη γνώμημου προήλθε κ το κινέζικο = 7. Ωστόσο το 5 του brahmi δέν νομίζω πως προήλθε απο το γράμμα εβ. Θεωρώ πως προήλθε απο μία ίσια γραμμή = μονάδα προστιθέμενη σε μιά καμπύλη = στρογγυλός αριθμός = 4. Η καμπύλη σήμαινε στρόγγυλο αριθμό, γι’ αυτό παρίστανε κυρίως το 10, αλλα εδύνατο να αντιπροσωπεύει, κατα τα συμφραζόμενα[5], κ το 4, που ήταν για τους Τούρκους, όπως κ για όλους τους Ασιάτες, κ τους Αφρικανούς, κ για τους προκολομβιανούς Αμερικανούς, ο κατ’ εξοχήν στρόγγυλος (κ ιερός) αριθμός. Γι’ αυτό και δύο καμπύλες μαζί παρίσταναν το 8 (4+4). Το κινέζικο 8 = ήταν δύο καμπύλες: )( - αποφεύχθηκαν οι καμπύλες () για να μη θυμίζει άλλα γράμματα με μορφή κλοιού, ενώ το 8 του brahmi ήταν δύο καμπύλες τύπου ( ) , που βεβαίως στη γρήγορη γραφή ενώνεται η κάτω άκρη της πρώτης με την πάνω άκρη της δεύτερης (όπως γίνεται κ στην κινέζικη γραφή σε ανάλογες περιπτώσεις). Το 9 του brahmi ήταν η καμπύλη του 10, και κάτω απο την καμπύλη μία γραμμούλα εννοούσε οτι μία μονάδα έπεσε, αφαιρέθηκε. Περίπου ίδιος ήταν ο σχηματισμός του κινέζικου = 9. Μία καμπύλη ) = 10 τέμνεται απο μία γραμμή οριζόντια για να δειχθεί απο εκεί ένα κομμάτι, το οποίο με τη συνέχιση της οριζόντιας γραμμής δείχνεται οτι «πέφτει κάτω», εκπίπτει, αφαιρείται.

Το παλαιοτουρκικό γράμμα αλτ (βλέπε 39) παρίστανε τον αριθμό 6, είναι δύο λ (τριάρια) μαζί. Δεδομένου οτι το αλτ γραφόταν απο την αριστερή άκρητου χωρίς να σηκωθεί το χέρι, καταλαβαίνετε πώς απο το αλτ προέκυψε η μορφή του 6 του brahmi, με καμπύλωση των γραμμών κ σμίκρυνση της αριστερής γραμμής του αλτ. Ακόμη κ του devanaagari το = 6 διατηρεί τη μορφή κ τον τρόπο γραφής του αλτ, αν προσέξετε οτι το αλτ έχει στραφεί κατα 45ο  κ οι γραμμέςτου έχουν καμπυλώσει καθώς επέβαλε το υλικό κ η ταχύτητα της γραφής. Οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν μιά άλλη μορφή του αλτ που αποτελούνταν πάλι απο δύο λ , όχι δίπλα δίπλα, αλλα το ένα πάνω απο το άλλο. Σύμφωνα με τις τάσεις της κινέζικης γραφής, το επάνω λ έγινε, και προέκυψε το = 6. Όσο για το μηδέν, όταν εισήχθη, γραφόταν με έναν άδειο κύκλο για να αισθητοποιηθεί η έννοια του κενού. Κατα τα υπάρχοντα στοιχεία, το μηδέν δέν βρίσκεται αρχικά στη γραφή των αριθμών, η οποία δέν ακολουθούσε τον πρώτο καιρό θεσιακό σύστημα (there were also symbols for 10, 100, 1000, ... as well as 20, 30, 40, ... , 90 and 200, 300, 400, ..., 900. σημειώνεται στο άρθρο, βλέπε: http://www-history.mcs.st-andrews.ac.uk/history/HistTopics/Indian_numerals.html , όπου δυστυχώς δέν δίνονται τα αρχαϊκά σύμβολα για το 10, το 100, το 1000 ούτε για τις δεκάδες και τις 100ντάδες).

Είδαμε λοιπόν οτι το 10, ώς στρόγγυλος αριθμός γραφόταν με μία καμπύλη. Κ επειδή το 10 λεγόταν ον (παλαιότερα ὐον ή ὐαν, αν κρίνουμε απο της Chuvash το wona = 10), για συλλαβόγραμμα «αν» χρησιμοποιήθηκε το σύμβολο του 10.

Στη σημερινή κινέζικη γραφή το 10 γράφεται , το 20 , το 30 , το 40 , σύμβολα που καθιερώθηκαν με τη μεγάλη μεταρρύθμιση της κινέζικης γραφής κατα το 210 π.Χ.. Η λογική αυτού του συστήματος είναι οτι η κάθε δεκάδα γράφεται ώς σταυρός, διότι οι μικρές τέμνουσες γραμμές πάνω σε ευθεία εικόνιζαν κόμπους σε σκοινί ή χαρακιές σε καλαμένια σχίζα (έτσι ήταν συνηθισμένο να καταγράφουν τις δεκάδες). Ωστόσο σε μερικά κινέζικα γράμματα ο σταυρός (ερμηνευόμενος ώς 10) μπορεί να αντικατασταθεί με (αρχικά) καμπύλο σχήμα, όπως στο που επίσης γράφεται (στη θέση του επάνω σταυρού μπορεί να γραφούν και τρείς γραμμές σάν  /= ). Του γράμματος, που σημαίνει αλήθεια, η σχολαστική ερμηνεία είναι «10 μάτια έχουν ελέγξει», αλλα η αυθεντική σύλληψη κατα τη γνώμημου ήταν «σε ένα τραπέζι επάνω 10 (δηλαδή όλα, ακέραια) τα στοιχεία».

Συνοψίζοντας, η γραφή του 10 με είναι μιά επινόηση των Κινέζων σε σχετικά πρόσφατη εποχή που δέν καταλάβαιναν πιά τη σημασία της καμπύλης γραμμής, η οποία ήταν η αυθεντική γραφή του 10.[i]

32) εν. Στον πίνακα έδωσα μερικές μορφές του γράμματος. Τη σημασίατου την γνωρίζουμε με βεβαιότητα, διότι είναι πρακτικώς όμοιο με την παλιά μορφή του , για την οποία κάνει λόγο ο Kalgren στον πρόλογο του λεξικούτου. Είχε τη μορφή ελαφρώς αμφικαμπύλης γραμμής που σε κάθε άκροτης καταλήγει σε μιά διχάλα που μοιάζει με δαγκάνα. Έπειτα, με τη μεταρρύθμιση του 210 π.Χ., πήρε τη μορφή μιάς ευθείας κάθετης γραμμής που αριστερά κ δεξιάτης είναι δυό χέρια (με την έννοια: ένα αντικείμενο που δύο χέρια το τραβούν κ το εκτείνουν). Η μορφή αυτή τετραγωνίσηκε ώς . Το γράμμα σήμαινε «απλώνει, εκτείνει». Στα τουρκικά το γράμμα είχε την έννοια «φάρδος», το οποίο στα τουρκικά λεγόταν ην, γι’ αυτό χρησιμοποιήθηκε ώς εν. Σε όψιμη εποχή δέν αποκλείεται κάποιοι να το συσχέτισαν με το ομόηχο ην- = κατεβαίνει, ίσως γι’αυτό μία μορφή του γράμματος έγινε σάν σκαλάκια που κατηφορίζουν (προς τα αριστερά, καθώς έγραφαν τότε). Απο το τουρκικό εν προήλθε του brahmi το και του devanaagari το = na (ανάστροφο ν, προφερόμενο με τη γλώσσα γυρισμένη προς τα μέσα). Αυτό δέν σημαίνει οτι το τουρκικό ν προφερόταν ανάστροφο, απλώς οι Ινδοί χρειάζονταν ένα γράμμα για να αποδώσουν το σανσκριτικό ανάστροφο n.

33) αἰ. Είναι φώς φανάρι, κ ακόμη περισσότερο: φώς φεγγάρι, ή και σελήνης φαεινότερον, οτι το γράμμα αυτό εικόνιζε φεγγάρι, στα τουρκικά «αἰ», γι’ αυτό κ χρησιμοποιούνταν για την συλλαβή αἰ. Είναι μιά απο τις κραυγαλέες αποδείξεις οτι οι επινοητές του συλλαβαρίου kök ήταν Τούρκοι, που κατασκεύασαν τη γραφή για την δικήτους γλώσσα. (Βεβαίως δέν αποτελούν όλα τα γράμματα κραυγαλέες αποδείξεις, γιατί το συλλαβάριο δέν κατασκευάστηκε σε πρόσφατη εποχή ωστε τα σχήματα των γραμμάτων, οι μορφές κ οι σημασίες των λέξεων να μήν είχαν κάμποσο αλλοιωθεί απο τον καιρό που κατασκευάστηκε το kök μέχρι σήμερα). Βεβαίως το γράμμα είναι αντίστοιχο των κινέζικων = φεγγάρι και = βράδυ, τα οποία καί τα δύο προήλθαν απο σκίτσο ημισελήνου ίδιας κατεύθυνσης με του τουρκικού αἰ (δηλαδή σάν D). Καί οι Τούρκοι, καί οι Κινέζοι, καί οι Σουμέριοι, κ όλοι σχεδόν οι λαοί παρίσταναν και παριστάνουν το φεγγάρι με σκίτσο ημισελήνου, όχι με κύκλο, γιατί ένας κύκλος θα μπορούσε να παριστάνει χίλια δυό πράγματα, ενώ η ημισέληνος αναγνωρίζεται εύκολα. Στο λεξικό του G. Clauson αναφέρεται οτι η λ. αἰ ώς επίθετο σήμαινε «crescent shaped» (σχήμα ημισελήνου). Το σύμβολο αυτό βρίσκεται κ στην οθωμανική σημαία. Έτυχε να διαβάσω σε μιά ιστοσελίδα κάποιου Τούρκου οτι η οθωμανική σημαία είναι παλαιοτουρκικής επινόησης κ όχι ισλαμικής. Το ισλάμ απαγορεύει ώς γνωστόν την απεικόνιση πραγμάτων, κ μάλιστα ουρανίων σωμάτων (που θεωρούνταν έμψυχα). Αυτή είναι κ η δικήμου γνώμη: η οθωμανική σημαία είναι κλασσικής ασιατικής, σαφώς προϊσλαμικής, σύλληψης. Γι’ αυτό κ μοιάζει με τη σημαία της Κίνας. Παριστάνει τα δύο φώτα, ήλιο = ἰαγγ, αρσενικό, σελήνη = ἰіν, θηλυκό. Αντί για τον ήλιο εικονίζεται αστέρι, γιατί οι Ασιάτες γνώριζαν οτι τα αστέρια είναι ήλιοι μακρινοί (στα κινέζικα το αστέρι γράφεται, με κύριο στοιχείο το = ήλιος), κ δέν μπορούσαν οι Τούρκοι να εικονίσουν τον ήλιο ώς κύκλο, γιατί όπως είπαμε ένας κύκλος μπορεί να σημαίνει οτιδήποτε. Άλλωστε το αστέρι συμβολίζει γενικότερα τον ουρανό, που ταυτιζόταν με τον Θεό.[6] (τεγγρί = ουρανός, Θεός. Στα σουμερικά ουρανός κ Θεός γραφόνταν με το σύμβολο του αστεριού). Όσο για το κόκκινο χρώμα της σημαίας, είναι γιατί το κόκκινο είναι το κατεξοχήν χρώμα της καλοτυχίας κ χαράς για τους Ασιάτες (καθώς κ για τους Αυστραλούς ιθαγενείς κ άλλους λαούς), γι’ αυτό κ εμείς βάφουμε τα αυγά κόκκινα. Αυτό που λέει ο Τούρκος στην εν λόγω ιστοσελίδα οτι το κόκκινο συμβόλιζε τη δύση, γιατί οι Οθωμανοί είναι δυτική τουρκική φυλή, είναι χονδροειδής βλακεία, διότι κατα τους Κινέζους το χρώμα της δύσης ήταν το άσπρο, αλλα ούτως ή άλλως η δύση θεωρείται αρκετά δυσοίωνη κατεύθυνση κ δέν θα παριστανόταν σε σημαία. Ούτε απασχολούσε τους Οθωμανούς το οτι ήταν δυτική φυλή σε σχέση με τους άλλους Τούρκους, αυτά είναι σκέψεις γεννημένες απο χαμερπείς πολιτικές προπαγάνδες των ημερώνμας. Το κόκκινο φόντο λοιπόν ήταν για να φέρνει ευτυχία, ενώ το αστέρι κ το φεγγάρι παριστάνονται λευκά, διότι, καθώς πολλές φορές θα αναφέρω στην ερμηνεία του ιρκ ΒίτίΓ, το άσπρο για τους Τούρκους συμβόλιζε το αγαθό πνεύμα, τον Θεό. Μήν ξεχνάτε οτι άσπρο κ κόκκινο ήταν τα χρώματα που φορούσαν κ οι αρχαίοι Έλληνες κατα την τέλεση σεμνών ιερουργιών. Του devanaagari το ja = θυμίζει εντόνως το σχήμα του τουρκικού αἰ, αλλα του brahmi το ja = και του qharo,sti το ja = διαφέρει αρκετά, έτσι ωστε υποψιάζομαι πως στον παλαιό τύπο του συλλαβαρίου, απο το οποίο δανείσθηκαν οι Ινδοί, υπήρχε άλλη μορφή του αἰ που παρίστανε τόξο, ονομαζόμενο στα τουρκικά ἰαἰ.

34) εἰ. Παρίστανε ρόκα, στα αρχαία ηλακάτη, αγγλιστί spindle, στην τουρκική γλώσσα βρίσκεται με τη μορφή іἰіκ (ijik). Το –іκ είναι κάποιο πρόσφυμα, μάλλον η συνήθης υποκοριστική κατάληξη, οπότε της λέξης η αρχική μορφή ήταν іἰ ή ηἰ. Η ηλακάτη ήταν κατα βάσιν μιά βέργα, στην κορυφή της οποίας περνιούνταν μιά τρυπημένη στρόγγυλη πετρούλα που τη λέμε σφοντύλι (στα παλιά τουρκικά: αγιρξακ). Το γράμμα καμπύλωσε απο την τάση του πινέλου στην προς τα αριστερά γραφή, ενώ στις χαραζόμενες μορφές διατηρήθηκε η ευθεία κάθετος.

Ο G. Clauson στο λεξικότου έχει καταχωρημένη τη λέξη στο λήμμα i:k, θεωρώντας πως i:k (δηλαδή iik) είναι η παλαιότερη μορφή της λέξης, ενώ είναι ολοφάνερο πως η μαρτυρούμενη μορφή ijik είναι παλαιότερη, και πολύ φυσικά έγινε απο ijik iik για διευκόλυνση της προφοράς. Έτσι και το οθωμανικό iji (= καλό) το προφέρουν ii (το iji_misin = «καλά είσαι;» ακριβώς «ίμισιν» θα το άκουγε κ θα το έγραφε ένας Έλληνας). Δέν είναι φυσιολογικό ούτε δικαιολογημένο το iik να έγινε ijik, δέν υπάρχει καμιά αντίστοιχη περίπτωση.

35) αρ. Ακριβώς με αυτήν τη μορφή βρίσκεται το γράμμα και στην κινέζικη γραφή, όπου ερμηνεύεται ώς δρεπάνι. Σήμερα δέν χρησιμοποιείται μόνοτου, ακριβώς επειδή είναι παλαιότατος χαρακτήρας. χρησιμοποιείται ώς συνθετικό κυρίως στο γράμμα (που σημαίνει κατα βάσιν μαζεύει, δεξιά είναι το συνηθισμένο στοιχείο που παρίστανε ένα χέρι που κρατά κάποιο εργαλείο), επίσης στο γράμμα (σημαίνει βάζει τάξη, τακτοποιεί. Αριστερά το σύνηθες στοιχείοσημαίνει κλωστές. Εδώ το σύμβολο του δρεπανιού έχει τη σημασία «μαζεύει, συμαζεύει»).

Η παλαιότερη μορφή του τουρκικού αρ διατηρείται πολύ καλά στο brahmi: και στο qharo,sti: αλλα και στο devanaagari: όπου να θυμάστε έχει προστεθεί η επάνω οριζόντια γραμμή, ενώ το ρ ώς φωνήεν γράφεται με ένα μικρό ημικύκλιο κάτω απο το σύμφωνο, π.χ. = q, कृ = qr. Όταν δέ το ρ ώς φωνήεν μόνοτου αποτελεί συλλαβή γράφεται ऋ. Πρίν απο σύμφωνο ευρισκόμενο το ρ γράφεται σάν ένα μικρό ημικύκλιο (σχήμα c )  πάνω απο το επόμενο σύμφωνο, έτσι ωστε μαζί με την κάθετο του αποκάτω γράμματος σχηματίζει σχήμα δρεπανιού. Στο qharo,sti το ρ ώς φωνήεν γράφεται σάν ένα ανάποδο s κάτω απο το σύμφωνο.  Όλες οι μορφές του γράμματος καί στο brahmi καί στο qharo,sti καί στο devanaagari είναι φανερό οτι προέρχονται απο σκίτσο δρεπανιού. Διότι δρεπάνι παρίστανε το γράμμα στην τουρκική γραφή απο την οποία προήλθε. Επειδή το δρεπάνι στην τουρκική λεγόταν ορ- (ή ʿαρ-, ή κάπως έτσι. σήμερα ορ-ακ = δρεπάνι, ορ- = θερίζει, παλιά ορ πρέπει να σήμαινε καί το δρεπάνι, αργότερα προστέθηκε το πρόσφυμα –ακ), γι’ αυτό στο συλλαβάριο ώς «αρ» χρησιμοποιήθηκε το γράμμα που παρίστανε δρεπάνι.

36) ερ. Η μορφή που έδωσα στον πίνακα των γραμμάτων είναι αυτή του ιρκ ΒίτίΓ. Συνηθέστερες είναι  όμως άλλες μορφές που δέν έχουν την οριζόντια γραμμούλα, ενώ οι δύο «κεραίες» επάνω «σπάζουν» προς τα κάτω, σχηματίζοντας έτσι δύο μυτερούς ώμους, κάτω απο τους οποίους η κάθετη γραμμή υποδηλώνει τον κορμό. Το γράμμα είναι ομόμορφο του κινέζικου= άνδρας. Η σχολαστική ερμηνεία του είναι « =δύναμη, που εκδηλώνεται στα =χωράφια». έξυπνη ερμηνεία, αλλα σχολαστική. Η πραγματική σύλληψη του γράμματος, που φαίνεται καλύτερα στη μορφή της «μικρής σφραγίδας», είναι απλώς η εικόνα ενός άντρα με ευρείς ώμους (τονιζόμενους μάλλον και απο τον πολεμικό θώρακα που φοράει), του οποίου το κεφάλι αποδίδεται με έναν κύκλο που μέσα έχει δυό διασταυρούμενες γραμμές.[7] Μία μορφή του τουρκικού er αποδίδει το σώμα με τους τονισμένους ώμους ενώ παραλείπει το κεφάλι (βλέπε στον πίνακα, πρώτη, αριστερά, μορφή). Στη δεύτερη (δεξιά) μορφή του πίνακα[8], οι δυό πλάγιες γραμμούλες επάνω υποδηλώνουν το κεφάλι, ενώ το παρακάτω T (που παλιότερα σχημάτιζε στις άκρες ώμους, έμοιαζε με την πρώτη μορφή του ερ) υποδηλώνει τον θώρακα με τους ώμους.

Μπορεί να σκεφθείτε οτι το κεφάλι θα έπρεπε να αποδίδεται σε όλους τους τύπους του γράμματος κ με περισσότερη σαφήνεια. Τότε το γράμμα θα γινόταν σάν την πρώτη μορφήτου με ένα κυκλάκι (=κεφάλι) απο πάνω. Αλλά: στις μέν χαραζόμενες επιγραφές δέν μπορεί να χαραχθεί κύκλος κ μάλιστα μικρός, επίσης δέν μπορεί να χαραχθεί οριζόντια γραμμή.  Οπότε αναγκαστικά θα παρέλειπαν το κεφάλι ή θα το υποδήλωναν με δύο γραμμούλες. Στο να το παραλείψουν δέν είχαν κανέναν ενδοιασμό, γιατί τα συλλαβογράμματα δέν επεδίωκαν ποτέ να εικονίσουν παρα να υποδηλώσουν εικόνες. Το ζήτημα ήταν να δώσουν με όσο γινόταν λιγότερες γραμμές την εντύπωση ενός αντικειμένου (εντύπωση κ όχι εικόνα). Ακριβώς γι’ αυτό στην Πρωτογραμμική των Μινωιτών (=Σουμερίων) της Κρήτης ήταν γενικευμένη τακτική η παράλειψη του κεφαλιού, εφόσον αυτό δέν βοηθούσε καταλυτικά στην αναγνώριση του αντικειμένου. Στην πρώτη σελίδα του παρόντος κεφαλαίου μπορείτε να δείτε το γράμμα mi, απο το οποίο παραλειπόταν πάντοτε το κεφάλι. Συχνότατα επίσης παραλειπόταν το κεφάλι απο τα γράμματα je (= αφεντικό) και wo (= γιαγιά): ενίοτε τα γράμματα αυτά στη Γραμμική Α έχουν κεφάλι, ποτέ όμως στη Γραμμική Β, κι αυτό παρόλο που στον πηλό ήταν εύκολη η απόδοση του κεφαλιού με ένα ημικύκλιο. Άν το τουρκικό ερ είχε κεφάλι καί ώμους, θα χρειαζόταν 7 χαρακιές, ενώ έπρεπε να γράφεται γρήγορα γιατί ήταν απο τα πιό συνηθισμένα γράμματα. Γι’ αυτό στα χαρασσόμενα κείμενα προτιμήθηκε ο ακέφαλος τύπος του γράμματος (μάλιστα ένας τέτοιος τύπος ήταν ιδιαίτερα πρακτικός, με μόνο 4 χαρακιές: . Στα γραφόμενα με πινελάκι κείμενα, προτιμήθηκε ο δεύτερος τύπος, διότι το πινελάκι (με το οποίο οι Κινέζοι κ οι Τούρκοι έγραφαν στο χαρτί) δέν μπορεί μέν να γράψει κύκλο κ μάλιστα μικρό, αλλα μπορεί να γράψει οριζόντια γραμμή.

Επειδή το γράμμα παρίστανε άντρα χρησιμοποιούνταν ώς ερ. Η λ. ερ = άντρας είναι πανάρχαια τουρκική, ο πληθυντικόςτης ερ-εν βρίσκεται και στα σουμερικά.

37) αλ. Το γράμμα στο ιρκ ΒίτίΓ με το πινελάκι γράφεται όπως στον πίνακα, ακριβώς ορθή γωνία, ενώ στα χαραγμένα κείμενα η οριζόντια γραμμή κλίνει λίγο προς τα άνω αριστερά, ενίοτε κ η κάθετος κλίνει προς τα άνω δεξιά, για πρακτικούς λόγους. Το γράμμα παρίστανε την κλείδωση του αστραγάλου, που ονομαζόταν στη σωζόμενη γλώσσα αςουκ. Το –(ου)κ είναι συνήθης κατάληξη ουσιαστικών. Συχνά δίνει έννοια υποκοριστικού, ενώ άλλοτε απλώς φανερώνει οτι η λέξη είναι ουσιαστικό. Είναι επίσης μιά απο τις καταλήξεις που σχηματίζουν ουσιαστικά απο ρήματα, πανάρχαια κατάληξη χρησιμοποιούμενη κ στα σουμερικά. [9]  Συνεπώς το κυρίως θέμα της λ. ήταν ας, που σήμαινε κυρίως την κλείδωση του αστραγάλου (και γενικότερα κλείδωση, όπως κ την κλείδωση του αγκώνα). Είναι καλώς γνωστό οτι το –ς των νεότερων τουρκικών γλωσσών προέρχεται απο παλαιότερο λ, άρα η λέξη ας- ήταν παλαιότερα αλ- =αστράγαλος, γι’ αυτό το γράμμα που παρίστανε αστράγαλο χρησιμοποιούνταν ώς αλ.

Έχουμε δεί ήδη αρκετές περιπτώσεις γραμμάτων που μαρτυρούν οτι τον καιρό που δημιουργούνταν το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο δέν είχε συμβεί η τροπή ρζ και λς.

Με το τουρκικό αλ δέν μοιάζει και τόσο του devanaagari το la = του οποίου όμως προγενέστερες μορφές στο brahmi: και στο qharo,sti:θυμίζουν έντονα το τουρκικό αλ, και επιβεβαιώνουν οτι το γράμμα αρχικά παρίστανε την κλείδωση του ασταγάλου.

38) ελ. Είναι φανερό πως το γράμμα παρίστανε χέρι (ακριβέστερα: το χέρι απο τον αγκώνα μέχρι τα δάχτυλα), που λεγόταν ελ, γι’ αυτό κ χρησιμοποιούνταν για ελ. Η λέξη σώζεται σε μερικές σημερινές γλώσσες (συμπεριλαμβανομένης της οθωμανικής) με τη μορφή ελ, ωστόσο στα παλαιά κείμενα (καί στο ιρκ ΒίτίΓ) βρίσκεται με τη μορφή ελіΓ. Δέν γίνεται κ δέν έχει αλλού συμβεί να χαθεί ένα παλαιότερο –іΓ. Συχνά σε παλαιότερες τουρκικές λ. προστίθενται προσφύματα, αλλα το αντίθετο (να χαθούν παλιές καταλήξεις) δέν συμβαίνει. Γι’ αυτό είναι βέβαιο πως ο τύπος ελ είναι και ο αρχικός, ενώ ελіΓ ήταν ένας παράγωγος τύπος που σε παλαιότερες τουρκικές γλώσσες είχε εκτοπίσει τον αρχικό σύντομο τύπο ελ. Η λέξη ελ εμφανώς συγγενεύει με την ελληνική ωλ-ένη (που κι αυτή έχει σχηματισθεί με κάποιο πρόσφυμα, -εν-,  όπως κ το ελіΓ σχηματίσθηκε με πρόσφυμα). Η διαφορά του φωνήεντος (ω / ε) είναι κανονική, αφού στην πανανθρώπινη γλώσσα μόνο τα σύμφωνα (κ όχι τα φωνήεντα) διαφοροποιούσαν κ καθόριζαν τις ρίζες. Ο τρόπος που παριστάνεται το χέρι είναι όπως στην παλαιά κινεζική γραφή, όπου μιά γραμμή ίσια, κ συνηθέστερα καμπύλη, παριστάνει τον βραχίονα, ενώ στην άκρη μιά καμπύλη υποδηλώνει το άκρο χέρι με τα δάχτυλα. Παρόμοια είναι η παράσταση του αŃ (βλέπε γράμμα 15 στον πίνακα), αλλα ενώ στο αŃ η καμπύλη τέμνει την προηγούμενη γραμμή για να υποδηλωθούν τα δάχτυλα (αφού αŃ σήμαινε το άκρο χέρι =hand), στο ελ η διχάλα επάνω υποδηλώνει συνοπτικά το άκρο χέρι χωρίς να διακρίνει δάχτυλα, γιατί ελ ήταν η ωλένη κ όχι το άκρο χέρι. Φαίνεται λοιπόν πως η προσθήκη του –іΓ στο ελіΓ ήταν για να επισημανθεί η έννοια του πήχεως μαζί με το άκρο χέρι (παλάμη κ δάχτυλα).

Προσέξτε επίσης τη διαφορά του ελ απο το εγγ (10 στον πίνακα) στο οποίο έχουμε μία κάθετο απο την οποία φεύγει μιά άλλη γραμμή (οριζόντια στο ιρκ ΒίτίΓ) ωστε να δηλωθεί η έννοια της απόκλισης (οιγγ), ενώ στο ελ κανονικά έχουμε μία κάθετο πάνω στην οποία δύο συμμετρικές γραμμούλες (διχάλα) στη θέση παλαιότερης καμπύλης, η οποία δέν μπορούσε να γράφεται ούτε με χάραξη ούτε με το πινελάκι.[10]

39) αλτ. Το γράμμα αυτό, κοινό στους άλλους τύπους της γραφής, δέν χρησιμοποιούνταν απο τον γραφέα του ιρκ ΒίτίΓ. Στο γράμμα αυτό έχω αναφερθεί στην ανάλυση των τουρκικών αριθμητικών συμβόλων που παρενέβαλα στην εξέταση του αν (γράμμα 31, σελίδες 19 – 20). Άν ρωτάτε γιατί οι Τούρκοι προτίμησαν να γράφουν τα δύο λ (τριάρια) του αλτ το ένα δίπλα στο άλλο κ όχι το ένα πάνω απο το άλλο όπως οι Κινέζοι, αφενός το αλτ μπορούσε να γραφεί ευκολότερα (κ με μιά μονοκοντυλιά)[11], αφετέρου ο κινέζικος τύπος έπρεπε να αποφευχθεί στο συλλαβάριο γιατί θα έμοιαζε με το ατ και με το εβ.

40) επ. (χρησιμοποιούνταν και ώς απ).  Επειδή το γράμμα αυτό έχει τόσο απλή μορφή, είναι δύσκολο να πούμε με βεβαιότητα τί εικόνιζε. Στις χαραγμένες επιγραφές, όπου καί οι καμπύλες καί οι οριζόντιες γραμμές αποφεύγονται, συνήθως γραφόταν 1, στο ιρκ ΒίτίΓ με το πινελάκι γραφότανù, ενώ κάπου απαντά κ ο τύπος ി. Παρίστανε κατα τη γνώμημου σχοινί, ονομαζόμενο ἰіπ, γι’ αυτό χρησιμοποιούνταν ώς επ. Περίπου όμοιο είναι ένα γράμμα της αιγυπτιακής ιερογλυφικής, που σήμαινε ύφασμα. Θεωρώ πως ένα τόσο απλό γράμμα δέν θα μπορούσε να παριστάνει παρα μόνο σχοινί ή κάτι παρόμοιο, κάτι που απο τη φύσητου αναδιπλώνεται όταν κρέμεται και καμπυλώνει όταν αφήνεται ελεύθερο (όχι τεντωμένο). Ίσως γι’ αυτό το ρήμα σαπ- =ράβει, κ γενικώς = κάνει κάτι με κλωστή,  κάποτε πήρε τη σημασία παρεκκλίνει, αφού η κλωστή δέν πηγαίνει ίσια, αλλα παρεκκλίνει, προπάντων όταν προσπαθούμε να την περάσουμε στη βελόνα.

Tο pa =  (και το pha =, που φαίνεται παραλλαγή του pa) του brahmi, δείχνουν οτι όντως σχοινί παρίστανε το γράμμα, ενώ το pa =του qharo,sti φαίνεται πως είναι τετραγωνισμός του αρχικώς καμπύλου τουρκικού επ.

41) οπ. Χρησιμοποιείται κανονικά για οπ και ουπ. Στο ιρκ ΒίτίΓ μία φορά χρησιμοποιήθηκε και για υπ. Μοιάζει με το οικ (γράμμα 13), μήν τα μπερδεύετε. Το οπ παρίστανε δύο γυναικείους μαστούς. Η λ. για τους μαστούς ήταν οπ. Είναι πολύ γνωστή στην σουμερική γλώσσα με τη μορφή «UBUR» = ob-ur- ή op-ur[12]-. Η ρίζα οπ, που σήμαινε τον θηλασμό, δέν σώθηκε στην τουρκική γλώσσα με τη σημασία μαστοί, αλλα διατηρήθηκε ώς ρήμα οπ- =ρουφά και οιπ- =φιλά. Η ρίζα βρίσκεται και στις γλώσσες της Δυτικής Ερήμου[13] της Αυστραλίας ώς ipi = μαστός, θηλή, γάλα.

Η εικόνα του οπ στην σημερινή κινέζικη γραφή έχει γίνει. Χρησιμοποιείται και ώς συνθετικό των γραμμάτων =έγκυος ( μία γυναίκα με εξογκωμένους μαστούς, που μέσατης έχει παιδί), και = τροφός, γάλα (απο =γυναίκα, στην οποία επισημαίνονται οι =μαστοί).

42) αβ. Η αντίστοιχη κινέζικη μορφή (σήμερα) είναι , απο παλαιότερο τύπο , που ερμηνεύεται: =μπαίνει σε μία κόγχη, κοιλότητα, κρύπτη. Το τουρκικό αβ, χωρίς το , σήμαινε την κόγχη, κοιλότητα, κρύπτη, που τουρκικά λεγόταν αΒ. Αυτού του αΒ τα παράγωγα ρήματα διατηρήθηκαν στην τουρκική γλώσσα: αΒι- (με την ρηματοποιητική κατάληξη –ι) =αποτραβιέται, αποσύρεται, κρύβεται, και αΒιτ- (με επιπλέον αιτιακή κατάληξη –τ), που θα περιμέναμε να σημαίνει «κρύβει, κάνει κάποιον να μή φαίνεται», αλλα σημαίνει «κρύβει τον εαυτότου, αποτραβιέται, δέν φαίνεται στον κόσμο». Το αΒιτ- πρέπει να είχε αρχικώς αιτιακή σημασία (αποκρύπτει), αλλα απέκτησε μέση σημασία (αποσύρεται), διότι όταν αποσύρεται κάποιος, σκόπιμα δέν φαίνεται στον κόσμο, σημαίνει πως κάτι κρύβει, κάτι κρατάει κρυφό. Αυτό το αΒ (απόσυρση, κρύπτη), πρέπει να είναι συγγενές με το Π.Ι.Ε. και ελληνικό απο, στα αγγλικά off =μακριά, εκτός «βολής» (out of reach, out of sight). Είναι καλώς γνωστό οτι στην Π.Ι.Ε. γλώσσα δέν υπήρχε b, και έχω βρεί το γιατί: το παλαιότερο Π.Ι.Ε. b τράπηκε παντού σε p.

43) εβ. Είναι απο εκείνα τα γράμματα που αμέσως μαρτυρούν το οτι οι δημιουργοί του συλλαβαρίου αυτού ήταν τουρκόφωνοι, αφού το γράμμα εβ παριστάνει καταφανώς σπίτι, που τουρκικά λέγεται εβ, και έτσι λεγόταν απο πολύ παλιά. Η λέξη βρισκόταν στα σουμερικά ώς ebi (η μορφή ebi βρίσκεται σε μινωική επιγραφή την οποία έχω μελετήσει), ἐξ οὗ öby = σπιτάκι, ναΐσκος. Απο την ίδια ρίζα πρέπει να είναι και το σουμερικό AB γραφόμενο = σπίτι. Αντίστοιχα γράμματα στη σημερινή κινέζικη γραφή είναι και , τα οποία παριστάνουν ψηλό κτήριο.

44) αμ. Το γράμμα αυτό δέν έχει βρεθεί σε κανέναν τύπο του συλλαβαρίου kök. Ο λόγος είναι προφανής. Οι τουρκικές φυλές δέν μπορούσαν να έχουν ένα γράμμα του οποίου το όνομα ήταν taboo. Η συλλαβή αμ ήταν taboo για τους Τούρκους, διότι αμ σημαίνει το γυναικείο αιδοίον. Παλαιοί λεξικογράφοι μας πληροφορούν (βλέπε λεξικό του G. Clauson) πως οι παλαιοί Τούρκοι, νεοφώτιστοι στο Ισλάμ, όταν διάβαζαν το κοράνιο παρέλειπαν την συνηθισμένη αραβική λέξη am (συνήθως είναι ο αραβικός διαζευκτικός σύνδεσμος ή), για τον λόγο που είπαμε. Η λ. είναι παμπάλαια αλταϊκή, στα σουμερικά βρίσκεται ώς κατάληξη am σε λέξεις που σημαίνουν θηλυκό, όπως «gan-am» =προβατίνα,  «šil-am» =αγελάδα, ενώ στα ιαπωνικά το am βρίσκεται με τη μορφή om-an-ko (το a του am στρογγύλεψε σε o, ενώ ko είναι συνηθισμένη κατάληξη ουσιαστικών, συχνά με υποκοριστική σημασία, ενώ -an- ήταν κάποιο άλλο πρόσφυμα. Πιθανώς η λ. σχηματίσθηκε με ένα είδος αναδιπλασιασμού, όπου το δεύτερο am έγινε an λόγω του k που ακολουθεί). Τώρα θα μου πείτε, αφού το γράμμα δέν βρίσκεται στο συλλαβάριο, γιατί κάνω λόγο γι’ αυτό; - Διότι είμαι βέβαιος οτι παλαιότερα υπήρχε στο τουρκικό συλλαβάριο, δέν ήταν taboo. Το γράμμα που παρίστανε το γυναικείο όργανο υπήρχε σε όλους τους τύπους της σουμερικής γραφής (στη σφηνοειδή γνωστό με το όνομα SAL) κ μάλιστα χρησιμοποιούνταν συχνότατα. Η μορφήτου ήταν ένα ανεστραμμένο τρίγωνο με μιά γραμμούλα κάθετη (που υποδήλωνε τη σχισμή του οργάνου) κάτω, στην κορυφή του τριγώνου. Στο τουρκικό συλλαβάριο δέν ήταν ακριβώς έτσι. Πιστεύω πως έμοιαζε με το γράμμα εμ, δηλαδή το έγραφαν  όπως στον πίνακα  = το άνοιγμα του γυναικείου οργάνου εν είδει πύλης γοτθικού ρυθμού με δύο γραμμές επάνω διασταυρούμενες που απέδιδαν τα μικρά χείλη, σχηματίζοντας κ ρόμβο (την κλειτορίδα) στην κορυφή. Αλλα ακόμη κ άν κάποιοι γραφείς το έγραφαν σάν ένα V με μία γραμμούλα (σχισμή) στη γωνία, κ πάλι το γράμμα έμοιαζε πολύ με το εμ.

Πιστεύω οτι το γράμμα υπήρχε αρχικά στο συλλαβάριο, για τους εξής λόγους: 1. Τα παλαιότερα χρόνια τέτοια σχήματα δέν ήταν taboo. 2. Η συλλαβή αυτή φέρνει αμέσως στο μυαλό ενός τουρκόφωνου το εν λόγω όργανο, που ήταν κ εύκολο να σκιτσαρισθεί. 3. Οι περισσότεροι τύποι του εμ δείχνουν επιρροή απο το σχήμα του αμ που εξέλιπε. 4. Υπάρχουν γράμματα στο 周易 (το 3το και το πιό γνωστό απο τα έργα μαντικής τουρκικής προέλευσης στα οποία θα αναφερθώ) που δείχνουν να περιείχαν το σχήμα του αμ. 5. Ό,τι κ άν παρίστανε το γράμμα αμ, είναι βέβαιο οτι θα χανόταν, γιατί όχι απλώς το σχήματου αλλα κ το όνομάτου ήταν, απο μιά εποχή κ μετά, taboo.

45) εμ. Γραφόταν συχνότερα όπως στον πίνακα, με διασταυρούμενες τις μικρές γραμμέςτου, αλλα επίσης δηλαδή με μιά μικρή γωνία αντίθετη προς τη μεγάλη ωστε να σχηματίζεται ρόμβος. Επίσης έχω δεί (σε φωτογραφία επιγραφής, στο διαδίκτυο) μιά ακόμη μορφή: στην κορυφή της γωνίας απο μέσα υπάρχει μιά μικρή οριζόντια γραμμούλα. Η μορφή του πίνακα, καθώς κ η τρίτη μορφή που ανέφερα, έχουν επηρεασθεί απο μορφές του αμ που παλαιότερα υπήρχε στο συλλαβάριο. Του devanaagari το ma = είναι ολόιδιο με το τουρκικό εμ, άν λάβουμε υπ’ όψιν τις απαιτήσεις του συστήματος, που «κρεμάει» όλα τα γράμματα απο μιά οριζόντια γραμμή και τα «στηρίζει» όλα σε μιά κάθετη. Έχω ξαναπεί πως είναι φυσικό γράμματα του devanaagari να εμφανίζονται συντηρητικότερα και απο του brahmi κ του qharo,sti, διότι οι δημιουργοί του devanaagari διατηρούσαν επιγραφές και πίνακες με γράμματα των προγενέστερων γραφών. Είναι φανερό οτι το γράμμα παρίστανε την θηλή σε έναν γυναικείο μαστό. Στο brahmi ο μαστός «κρέμεται» προς τα κάτω: , το ίδιο και στο qharo,sti: . [14] Το γράμμα χρησιμοποιήθηκε ώς εμ, διότι η θηλή στα τουρκικά λέγεται εμіΓ, απο ρίζα εμ. (Έχω ξαναπεί οτι οι παλαιοί Τούρκοι ώς λέξη νοούσαν τη ρίζα, που την έβλεπαν χωριστά απο τα προσφύματα).[15]

46) εὐ. Το γράμμα αυτό δέν έχει βρεθεί σε κανέναν τύπο του παλαιοτουρκικού συλλαβαρίου, είναι φυσικό που δέν έχει βρεθεί, αφού το φώνημα ὐ, δηλαδή w, δέν υπάρχει στην τουρκική γλώσσα εδώ και αιώνες[16], δέν βρίσκεται ούτε στις παλαιές επιγραφές. Ωστόσο υπήρχε παλαιότερα στην τουρκική όπως κ σε όλες τις γλώσσες του κόσμου. Γράμμα τουρκικό με το οποίο το w παριστανόταν μαρτυρείται στο devanaagari = . Αυτού η παλαιότερη μορφή  βρίσκεται στο brahmi: , είναι φανερό οτι παρίστανε οπώρα (ο ένας τύπος του γράμματος μοιάζει περισσότερο με τσαμπί, ενώ ο άλλος τύπος μοιάζει περισσότερο με φρουτάκι). Το γράμμα στα τουρκικά χρησιμοποιούνταν ώς εὐ, διότι το φρούτο λεγόταν εὐіν (εὐ + κάποιο πρόσφυμα). Η λ. μαρτυρείται ώς εβіν, κ είναι μιά απο τις λίγες περιπτώσεις που το παλαιότερο ὐ τράπηκε σε β, κι αυτό γιατί βρισκόταν μεταξύ δύο φωνηέντων. Σε διαφορετικές συνθήκες το παλαιότερο ὐ έχει χαθεί στις ζ-τουρκικές γλώσσες, ενώ στις ρ-τουρκικές συνήθως διατηρείται ώς β. Η ρίζα του εὐ βρίσκεται κ σε άλλες γλώσσες του κόσμου[17]: στο λατινικό uva (= σταφύλι), στο αραβικό majwa (= φρούτο), που έχει συντεθεί απο δύο ρίζες: το maj συγγενεύει με το mai (= φυτικής προέλευσης τροφή) που βρίσκεται σχεδόν σε όλες τις Αυστραλιανές γλώσσες, μάλλον κ με το σουμερικό  “maš” (= παραγωγή, προϊόν). Το –wa είναι που συγγενεύει με το τουρκικό εὐ. Πρέπει να υπήρχε κ κάποια σουμερική λ. συγγενής με το εὐ, που σήμαινε μούρο, μικρό φρούτο, πιθανόν αυτή η λ. κρύβεται στο “ú” (που μεταξύ άλλων σημαίνει τροφή), κ αυτή η λ. φαίνεται να εικονιζόταν με το “u” του κυπριακού (σουμερικής προέλευσης) συλλαβαρίου που είχε σχήμα σάν το χωρίς την κάτω οριζόντια γραμμή.

47. ακ. Το γράμμα αυτό δέν έχει βρεθεί στις σωζόμενες τουρκικές επιγραφές. Είναι καλώς γνωστό απο την κινέζικη γραφή όπου είχε τη μορφή που σχεδίασα στον πίνακα, μέχρι τον καιρό που επεβλήθη η μορφή της «μικρής σφραγίδας» που είναι σήμερα . Στην αλλαγή μορφής αυτού του γράμματος αναφέρεται ο Kalgren στο λεξικότου. Η τοπική πτώση, που εκφράζεται στα κινέζικα με την πρόθεση, στα τουρκικά εκφράζεται με το πρόσφυμα –κα / -κε. Αυτό το πρόσφυμα ήταν μιά παμπάλαια λέξη qe, που έγινε qa με την προσθήκη του τοπικού προσφύματος a, γνωστoύ απο τα σουμερικά. qe σήμαινε τόπος, και qa = «στον τόπο εκείνο, = εκεί». Αυτό το qe είναι λέξη συνηθέστατη στα σουμερικά, στη σφηνοειδή απαντά ώς “ki”, ενώ στα σουμερικά των Μινωιτών η λ. έδωσε το όνομάτης στο γράμμα qe που παριστάνει γή, το οποίο σχεδίασα εδώ. (Κατ’ ουσίαν όμοιο είναι το “ki” της σφηνοειδούς). Απο αυτήν τη λέξη (με την έννοια «όπου» «που») προήλθε το πρόσφυμα της γενικής πτώσης στα σουμερικά (aq-)[18], στις Αυστραλιανές γλώσσες της Δυτικής Ερήμου (qu), καθώς κ ένα παρόμοιο πρόσφυμα με σημασία «το οποίο» στα Τουρκικά (qı, ki με την πανανθρώπινη επιθετοποιητική κατάληξη i) και στα Αζτέκικα (ko), μάλλον απο την ίδια ρίζα είναι κ το κινέζικο με την ίδια σημασία.

Συνοψίζοντας, οι παλαιοί Τούρκοι χρησιμοποιούσαν το γράμμα που βλέπετε στον πίνακα για τα συνηθέστατα προσφύματα qa (τοπική πτώση), και qı («το οποίο»), τα οποία τότε αντιλαμβάνονταν ως aqa και aqı, γιατί ήταν η εποχή που μετά απο κάθε σύμφωνο προφερόταν υποχρεωτικά κάποιο φωνήεν, κ συνεπώς πρίν απο το q της κατάληξης προφερόταν πάντα κάποιο φωνήεν, συνήθως α. Έτσι το γράμμα απέκτησε τη χρήση γενικώς για τη συλλαβή aq. Οι Ινδοί το χρησιμοποίησαν για το q. Αυτό είναι το γράμμα qa του brahmi, που έχει μορφή σταυρού.

 

 

Έτσι ολοκληρώθηκε η εξέταση των σωζόμενων γραμμάτων του παλαιοτουρκικού συλλαβαρίου.

ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΑΡΑΤΗΡΗΣΕΙΣ ΓΙΑ ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΤΟΥΡΚΙΚΟ ΣΥΛΛΑΒΑΡΙΟ

Οι Κινέζοι χρησιμοποίησαν αρχικά την γραφή των Τούρκων, της οποίας τα γράμματα ήταν όλα εικόνες που απέδιδαν άλλοτε το νόημα κ άλλοτε το όνομα του παριστώμενου της εικόνας.

Ωστόσο, τα τουρκικά γράμματα οι Κινέζοι τα ονόμαζαν με κινέζικα ονόματα. Παράδειγμα (βλέπε στο γράμμα ας), το γράμμα που εικόνιζε λουλούδι, οι μέν Τούρκοι το ονόμασαν αςας = άνθος, οι δέ Κινέζοι feng, που σημαίνει χάρη, ομορφιά. Το ίδιο έγινε με όλα τα άλλα γράμματα.

Υπάρχουν ούκ ολίγα κινέζικα γράμματα που οι Κινέζοι πήραν απο την παλαιοτουρκική γραφή χωρίς να ξέρουν την προέλευσήτους κ χωρίς ωστόσο να τα αλλάξουν πολύ. Τέτοια γράμματα δέν έχουν μέχρι σήμερα καμιά πειστική εξήγηση, έως ότου εξηγήσουμε την τουρκικήτους προέλευση. Τέτοια γράμματα που θυμάμαι είναι το απο ταξινομικό στοιχείο (παιδί) κ το φωνητικό τουρκικό ΕΞ απο κάτω που εννοούσε τη λ. ΗΞί, με το αξινομικό στοιχείο (παιδί) κ το φωνητικό τουρκικό ΕΝ απο κάτω που εννοούσε τη λ. ίΝί, απο εικόνα προσώπου με δύο τουρκικά ΕΚ απο πάνω που απέδιδαν τον ήχο του γέλιου, κ δύο άλλα φωνητικά στοιχεία στο .

Όταν οι Κινέζοι εξοικειώθηκαν με τη γραφή, άρχισαν να φτιάχνουν δικάτους γράμματα, που ήταν κ αυτά εικόνες, αλλα διαφορετικές απο εκείνες που χρησιμοποιούσε η τουρκική γραφή. Χαρακτηριστικό παράδειγμα πολλά σκίτσα ζώων που οι Κινέζοι τα παρίσταναν ολόσωμα, ενώ οι Τούρκοι τα απέδιδαν μόνο με την εικόνα του κεφαλιού / προσώπουτους.

Κάποια εποχή οι Τούρκοι γραφείς ξέχασαν τί παρίσταναν τα συλλαβογράμματα που χρησιμοποιούσαν, εκτός απο λίγα των οποίων η παράσταση εξακολουθούσε να είναι σαφής. Άλλοι λαοί που δανείσθηκαν το τουρκικό συλλαβάριο για να δημιουργήσουν το δικότους αλφάβητο (Ινδοί κ Ούγγροι), ποτέ δέν ενδιαφέρθηκαν για το τί παρίσταναν τα γράμματα του τουρκικού συλλαβαρίου.

Όταν μιλώ για όνομα του τάδε τουρκικού συλλαβογράμματος, εννοώ συνάμα την χρήσητου. Όνομα με α, π.χ. ατ, αν, ας, σημαίνει οτι το γράμμα χρησιμοποιούνταν για κάθε συλλαβή που είχε το τάδε σύμφωνο έπειτα απο οποιοδήποτε οπίσθιο φωνήεν. Όνομα με ε, π.χ. εν, ες, εκ, σημαίνει οτι το γράμμα χρησιμοποιούνταν για κάθε συλλαβή που είχε το τάδε σύμφωνο έπειτα απο οποιοδήποτε πρόσθιο φωνήεν. Ενίοτε, το πρό του συμφώνου φωνήεν ήταν νοητό κ όχι υπαρκτό: δηλαδή οι τουρκόφωνοι γραφείς όταν είχαν να γράψουν ένα σύμφωνο που μπροστάτου δέν είχε φωνήεν, έβαζαν νοερά πρό του συμφώνου ένα φωνήεν, το ε άν ήταν λέξη με πρόσθια, το α όταν ήταν λέξη με οπίσθια φωνήεντα. Παράδειγμα, όταν είχαν να γράψουν bilce (λ. με πρόσθια φωνήεντα), νοερά συλλάβιζαν “eb-i-el-ec-e”. Όταν είχαν να γράψουν quvranıp  (λ. με οπίσθια φωνήεντα), νοερά συλλάβιζαν: aq-u-ab-ar-an-ep (προσέξτε, το ε είναι πρόσθιο φωνήεν, που δέν πήγαινε με τα οπίσθια, αλλα συλλάβιζαν –επ, διότι απ δέν υπήρχε στο συλλαβάριο). Γνωρίζοντας τα ονόματα των γραμμάτων και αυτόν τον τρόπο συλλαβισμού, είναι εύκολο να καταλάβουμε όλους τους κανόνες χρήσης των συλλαβογραμμάτων. Γι’ αυτό λέω οτι το όνομα του κάθε γράμματος ταυτίζεται με την χρήσητου.

Τα γράμματα που είχαν στην ονομασίατους φωνήεν διαφορετικό απο α / ε, π.χ. ικ, οτ, οικ, χρησιμοποιούνταν μόνο όταν η συλλαβή είχε το συγκεκριμένο φωνήεν και όχι τα «ουδέτερα» φωνήεντα α / ε. Ειδικότερα, τα γράμματα με ι στην ονομασίατους χρησιμοποιούνταν μόνο για το υπαρκτό ι. Τα γράμματα με στρογγυλό φωνήεν στην ονομασίατους χρησιμοποιούνταν για υπαρκτό στρογγυλό φωνήεν, που διέκριναν άν είναι πρόσθιο ή οπίσθιο, αλλα δέν διέκριναν άν είναι ανοιχτό ή κλειστό: το γράμμα οικ χρησιμοποιούνταν για οικ ή υκ, το οκ για οκ ή ουκ, το οπ για οπ ή ουπ. Αυτό δέν δημιουργούσε προβλήματα ανάγνωσης στους χρήστες της γραφής, αλλα είναι λυπηρό για τους σημερινούς γλωσσολόγους, γιατί η γραφή kök δέν μας δείχνει ποιά απο τα στρογγυλά φωνήεντα ήταν ανοιχτά κ ποιά κλειστά.

Θα πρέπει να έχετε αναρωτηθεί: πώς γίνεται αυτή η γραφή να είναι τόσο ανοικονόμητη: θα μπορούσαν με πολύ λιγότερα γράμματα να αποδίδουν σαφέστερα τη γλώσσατους. Κ όμως χρησιμοποιούν διαφορετικά γράμματα για τον ίδιο φθόγγο, π.χ. για το q χρησιμοποιούσαν 3 γράμματα: aq, oq, ıq, κ επιπλέον 2 γράμματα για το  k: ek, ök, ενώ θα μπορούσαν με ένα μόνο γράμμα να αποδίδουν το q και το k, όπως η κατεστημένη λατινική γραφή της τουρκικής. Ταυτόχρονα, φαίνεται παράλογο το οτι διέκριναν τα πρόσθια απο τα οπίσθια στρογγυλά φωνήεντα (που δέν χρειαζόταν, αφού τα συλλαβογράμματα της λέξης έδειχναν άν η λ. έχει πρόσθια ή οπίσθια φωνήεντα) ενώ δέν διέκριναν τα ανοιχτά απο τα κλειστά στρογγυλά φωνήεντα, διάκριση που χρειαζόταν. Επιπλέον, πώς γίνεται για ορισμένα σύμφωνα (π.χ. ζ, π, γγ) να υπάρχει μόνο ένα γράμμα, χρησιμοποιούμενο καί με πρόσθια καί με οπίσθια φωνήεντα, ενώ κατα κανόνα υπάρχουν για κάθε σύμφωνο δύο (ή κ περισσότερα) γράμματα ωστε να δηλώνεται το είδος του φωνήεντος με το οποίο πηγαίνει μαζί. Αυτή η ερώτηση έχει απαντηθεί κατα την εξέταση του κάθε γράμματος. ¨Όλα αυτά συμβαίνουν για τρείς λόγους: 1) επειδή η γραφή δέν ήταν αλφαβητική, αλλα συλλαβική. και 2) όλα τα συλλαβογράμματα προήλθαν απο εικονιστικά γράμματα, που το καθένα παρίστανε κάτι, και το όνομα του παριστωμένου έγινε όνομα του γράμματος. Για να υπάρχει γράμμα με το τάδε όνομα, έπρεπε να υπάρχει τουρκική λέξη με (περίπου) αυτό το όνομα, κ μάλιστα λέξη που να μπορεί να αποδίδεται εύκολα με ένα σκίτσο. Θα ήθελαν πολύ οι Τούρκοι γραφείς να έχουν στη γλώσσατους κάποια λέξη «ο» για να παριστάνουν το φώνημα ο, θα ήθελαν να έχουν λέξη «υ» για να αποδίδουν το φώνημα υ, να έχουν λέξη απ, για να αποδίδουν τη συλλαβή (α)π, να έχουν λέξη «εζ» για ανάλογη χρήση, κ. ο. κ., αλλα δέν υπήρχαν στη γλώσσατους τέτιες λέξεις που να μπορούν εύκολα να αποδοθούν με σκίτσο. και 3) να θυμόμαστε οτι όσο παλαιότερα, τόσο περισσότερα γράμματα είχε το τουρκικό συλλαβάριο. Πολλά γράμματάτου δέν μας παραδόθηκαν ενώ υπήρχαν παλαιότερα κ χάθηκαν έπειτα, γιατί οι χρήστες της γραφής μπορούσαν να εξυπηρετούνται κ χωρίς αυτά. Γι’ αυτό ακριβώς κ δέν αναζήτησαν τρόπους να διακρίνουν στη γραφή κάποιους παραπλήσιους φθόγγους: δέν τους ήταν απαραίτητο.

Όλες οι παραπάνω ιδιομορφίες αποδεικνύουν οτι η γραφή kök ήταν καθαρά τουρκική επινόηση. Άν είχε δανεισθεί στοιχεία απο κάποια άλλη γραφή, θα χρησιμοποιούσε τα δανεικά στοιχεία για να ξεπεράσει τις αδυναμίεςτης. Άν η γραφή προερχόταν απο κάποιο αλφάβητο, θα είχε πολύ λιγότερα γράμματα, όπως η τουρκική γραφή ujghur, που απέδιδε και ατελέστατα την τουρκική γλώσσα.

Το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο kök έδινε έμφαση στις ιδιαίτερες ανάγκες της τουρκικής γλώσσας: με πολύ αφοσίωση διακρίνει τα πρόσθια απο τα οπίσθια φωνήεντα, γιατί αυτή είναι η κυριότερη διάκριση μεταξύ των φωνηέντων στην τουρκική. Παραβλέπει τη διάκριση ο – ου και οι – υ,  που δέν ήταν τόσο χρήσιμη. Αποδίδει πάντοτε το φωνήεν στο τέλος λέξης, αλλα συχνά παραλείπει βραχέα φωνήεντα μέσα σε λέξεις, που ήταν ευκόλως εννούμενα. Δέν διακρίνει τα στιγμικά απο τα τριβόμενα σύμφωνα, γιατί μόνο η διάκριση κ – χ ήταν χρήσιμη, κ εκείνη σπανίως.

Τα γράμματα του kök βαίνουν προς τα αριστερά αλλα κοιτάζουν προς τα δεξιά. Βαίνουν προς τα αριστερά θα πεί οτι γράφονται σε οριζόντιες σειρές απο τα δεξιά προς τα αριστερά. Λιγότερο συχνά οι οριζόντιες σειρές εμφανίζονται στραμμένες κατα 90ο , έτσι ωστε το κείμενο να προχωράει απο κάτω προς τα πάνω. Αυτές οι κατευθύνσεις εξηγούνται απο το υλικό της γραφής, που όπως έχω πεί ήταν συνήθως λουρίδες απο καλάμι. (Το παλιό κινέζικο γράμμα που σημαίνει «βιβλίο, γραπτό κείμενο», είναι, που παριστάνει λουρίδες απο καλάμι στη σειρά, δεμένες προς τη μιά άκρη με έναν σπάγγο). Το πιό βολικό θα ήταν να γράφουν οριζόντια, γράμματα μακρόστενα καθέτως (= περισσότερο ψηλά παρά πλατιά), κ προτιμούσαν προς τα αριστερά για να βλέπουν στα δεξιάτους τα προηγούμενα. Δέν υπήρχε φόβος (όπως με την γραφή σε πηλό ή με πινέλο) να ακουμπήσει το χέρι στα προηγούμενα γράμματα κ να μουντζουρώσει, γιατί το υλικό ήταν αρκετά σκληρό. Όταν το κείμενο έπρεπε να στηθεί κάθετα, προτιμούσαν να βαίνει απο κάτω προς τα πάνω, γιατί το προς τα κάτω ήταν taboo: δέν έπρεπε ονόματα να είναι στραμμένα προς τα κάτω, σάν να πέφτουν, έπρεπε να βαίνουν προς τα πάνω, να ανέρχονται. (Οι Κινέζοι ναι μεν γράφουν προς τα κάτω, αλλα τα γράμματάτους παραμένουν όρθια).

Όταν λέμε οτι τα γράμματα κοιτάζουν προς τα δεξιά, εννοούμε οτι το κάθε γράμμα εικόνιζε ένα αντικείμενο στραμμένο προς τα δεξιά (κατα τον θεατή): το εμ μιά θηλή μαστού προς τα δεξιά, το οπ μαστούς προς τα δεξιά, το αρ ένα δρεπάνι με το «στόμα»του ανοιχτό προς τα δεξιά, το εΓ είναι κάτι που κάμπτεται προς τα δεξιά, το ασ είναι χαυλιόδοντας αγριόχοιρου στραμμένου προς τα δεξιά, ενώ το αŃ είναι ένα δεξί χέρι. Είναι σημαντικό αυτό να το θυμόμαστε, γιατί εξηγεί το σχήμα των γραμμάτων, κ μας βοηθάει να μή μπερδευόμαστε στην αναγνώριση των γραμμάτων: πώς να θυμόμαστε ποιό είναι το і και ποιό το επ, που διαφέρουν μόνο στην κατεύθυνση; το επ είναι ένα σκοινί που κρέμεται προς τα δεξιά, ενώ το і είναι ένα φυτό που η κορυφήτου γέρνει προς τα δεξιά. Επίσης το ετ με το ακ, για να μήν τα μπερδεύουμε πρέπει να θυμόμαστε οτι το ακ είναι ένα έντομο κάθετο που πατάει πάνω σε έναν βλαστό δεξιά, ενώ το ετ παρίστανε μία μπότα στραμμένη προς τα δεξιά.

Μοιάζει να αποκλίνουν απο τον κανόνα ενίοτε τα γράμματα ου, ικ, εκ, αβ, σημειωτέον όμως οτι το ικ, εκ, αβ πολλοί γραφείς τα έγραφαν με αντίθετη κατεύθυνση, κ άλλωστε όταν είχε προ πολλού ξεχασθεί το τί παρίσταναν προτιμήθηκε η γωνία ή καμπύλη με την κυρτότητα προς τα δεξιά, γιατί αυτού του είδους η γραμμή (κύρτωση προς τα δεξιά) ήταν η πιό βολική κ προσφιλής σε αυτήν τη γραφή. Η κάθε γραφή του κόσμου έχει τις προσφιλείς γραμμέςτης. Του ικ, ούτως ή άλλως, το τρίγωνο είχε την κεντρική κορυφή προς τα πάνω, και αφού το γράμμα ανορθώθηκε, έπαψε να παριστάνει μάτι ωστε είτε προς τα δεξιά είτε προς τα αριστερά είναι η κεντρική γωνίατου, δέν παριστάνει κάτι στραμμένο προς όποια κατεύθυνση.

Ειδικότερα το γράμμα αλ, που παριστάνει πόδι στραμμένο προς τα αριστερά, μοιάζει εξαίρεση, αλλα δέν είναι. Διότι είπαμε πως τα γράμματα έβαιναν, βάδιζαν προς τα αριστερά. Το γράμμα που παρίστανε πόδι, έπρεπε κ αυτό, κατα τη φορά της γραφής, να βαδίζει προς τα αριστερά. Το ετ (μπότα) είναι στραμμένο κανονικά προς τα δεξιά, γιατί η μπότα (μόνητης) δέν βαδίζει.

ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ ΧΡΗΣΗΣ ΤΟΥ ΠΑΛΑΙΟΤΟΥΡΚΙΚΟΥ ΣΥΛΛΑΒΑΡΙΟΥ

Ακριβώς επειδή το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο δημιουργήθηκε ειδικά για την τουρκική γλώσσα, είναι ιδανικό για την απόδοση και των σημερινών τουρκικών γλωσσών, που γράφονται λιγότερο άνετα με το Κυρίλειο κ με το λατινικό αλφάβητο. Καί με τα δύο αυτά ξένα προς την τουρκική αλφάβητα χρησιμοποιούνται πολλά διακριτικά σημάδια που ασχημίζουν την όψη του γραπτού κειμένου κ δυσκολεύουν τους γράφοντες.

Ειδικότερα η μεταγραφή με το λατινικό αλφάβητο είναι λίαν επιλήψιμη, διότι:

1.      Χρησιμοποιεί τα γράμματα του λατινικού αλφαβήτου όπως αυτά χρησιμοποιούνται σε όψιμες ευρωπαϊκές γλώσσες κ όχι όπως στα λατινικά κ στις γραφές απο τις οποίες το λατινικό αλφάβητο προήλθε.

2.      Δέν κάνει χρήση όλων των γραμμάτων του λατινικού αλφαβήτου, ενώ ταυτόχρονα χρησιμοποιεί πολλά διακριτικά σημεία που μπορούσαν να αποφευχθούν. Είναι σάν ένας στρατιωτικός λόχος όπου ορισμένοι στρατιώτες αγανακτούν απο την πολλή δουλιά, ενώ άλλοι είναι τελείως ανενεργοί κ σαπίζουν απ’ την τεμπελιά.

3.      Δέν έχει κανέναν τρόπο να αποδίδει ορισμένους φθόγγους των τουρκικών γλωσσών, ακόμη κ 2 φθόγγους της σημερινής οθωμανικής τουρκικής δέν έχει τρόπο να τους αποδίδει. Συγκεκριμένα το η που σαφώς υπάρχει στη σημερινή οθωμανική, αποδίδεται με і, ενώ το γγ αποδίδεται απλώς ώς n. Αντιμετωπίζει αυτά τα 2 φωνήματα σάν να μήν υπάρχουν, ενώ υπάρχουν ακόμη κ στην σημερινή Τουρκία, κ η ελλιπής απόδοση του αλφαβήτου θα γίνει αιτία να εξαφανισθούν, πράγμα που φτωχαίνει τη γλώσσα κ την αποστασιοποιεί ακόμη περισσότερο απο την παλαιότερη μορφήτης.

Πώς θα μπορούσε να χρησιμοποιείται το παλαιοτουρκικό συλλαβάριο για τις σημερινές τουρκικές γλώσσες:

1) Το εν λόγω συλλαβάριο είναι εύκολο να μαθαίνεται απο τους τουρκόφωνους, διότι είναι πολύ ευκολότερο για τα παιδιά να κατανοήσουν την χρήση ενός συλλαβαρίου παρά ενός αλφαβήτου. Επιπλέον είναι εύκολο να θυμάται κανείς το σχήμα κ την χρήση του κάθε γράμματος, όταν διδαχθεί τί παρίστανε το γράμμα κ πώς ονομαζόταν αυτό που παρίστανε.

2) Το συλλαβάριο μπορεί να γράφεται όπως παλιά, απο δεξιά προς τα αριστερά, ή, για πιό βολικά, απο αριστερά προς τα δεξιά. Όταν γράφεται κάθετα, να γράφεται απο κάτω προς τα πάνω, όπως παλιά.

3) Τα γράμματα που συναποτελούν μιά συλλαβή να γράφονται μικρότερα σε μέγεθος το ένα πάνω απο το άλλο, έτσι ώστε η κάθε συλλαβή να πιάνει τον ίδιο χώρο κ όταν αποτελείται απο 1 και όταν απο 2 (ή, σπανίως, 3) γράμματα. Δηλαδή, ακριβώς αυτό που γίνεται με τα στοιχεία των κινέζικων γραμμάτων: όταν ένα στοιχείο μόνοτου είναι γράμμα, έχει μέγεθος γράμματος. όταν 2 (ή περισσότερα) στοιχεία συναποτελούν ένα γράμμα, έχουν μικρότερο μέγεθος, ωστε μαζί να αποτελέσουν ένα γράμμα κανονικού μεγέθους. Παράδειγμα: το (που σημαίνει βέλος) είναι ένα γράμμα οπότε γράφεται σε μέγεθος γράμματος. Στο και στο, το γράφεται σε μισό μέγεθος, γιατί τώρα δέν είναι γράμμα, είναι στοιχείο γράμματος, που ενώνεται με άλλα στοιχεία, τη μιά φορά ενώνεται με το για να σχηματίσει το γράμμα , την άλλη με το , για να σχηματίσει το γράμμα . Για να το εκφράσω με μαθηματική συντομία:

+ = .    + = .

Παραδείγματα στοιχείων που ενώνονται καθέτως είναι:

+ = .   + =  

(το δέ αποτελείται απο δύο ).

Με τον ίδιο ακριβώς τρόπο μπορούμε να ενώνουμε τα τουρκικά γράμματα και ακόμη ευκολότερα, γιατί είναι απλούστερα στο σχήμα απο τα κινέζικα. Παράδειγμα, για να ενώσουμε τα γράμματα εμ + ες:

   +    =

Τώρα, το γράμμα εμ =διαβάζεται εμ, το γράμμα ες = διαβάζεται ες, αλλα το γράμμα εμ + ες = διαβάζεται μες, διότι εφόσον τα γράμματα έχουν ενωθεί, πρέπει να συμπροφερθούν σε μία συλλαβή.

4) Όταν είναι απαραίτητο, υπογραμμίζουμε ένα γράμμα για να δείξουμε οτι πρέπει να προφερθεί τριβόμενο (fricative) ενώ συνήθως προφέρεται στιγμικό (plosive), ή το αντίστροφο: με την υπογράμμιση σε ένα γράμμα που συνήθως προφέρεται τριβόμενο, εννοούμε οτι πρέπει να προφερθεί στιγμικό. Η υπογράμμιση δέον να χρησιμοποιείται μόνο όταν είναι απαραίτητη: στην οθωμανική της σημερινής Τουρκίας το g προφέρεται ğ = γ, όταν υπάρχει πρό αυτού φωνήεν, ενώ το ίδιο προφέρεται γ = Γ, όταν δέν υπάρχει πρό αυτού φωνήεν. Επομένως δέν χρειάζεται καμία υπογράμμιση για να δείξουμε πότε το γράμμα είναι g και πότε ğ, εφόσον ισχύει φυσιολογικά ο φωνητικός αυτός κανόνας. (Τώρα καταλαβαίνετε οτι είναι άχρηστο το διακριτικό σημάδι που βάζουν οι Τούρκοι πάνω απο το g, εφόσον ισχύει ο κανόνας που είπαμε: η ύπαρξη φωνήεντος πρίν απο το g είναι απολύτως αρκετή για να δείξει οτι προφέρεται ğ).

6)Οι χρήστες του συλλαβαρίου kök χώριζαν τις λέξεις μεταξύτους βάζοντας 2-3 τελείτσες καθέτως (τη μιά κάτω απο την άλλη) στο τέλος της κάθε λέξης. Τώρα, κάνουμε τις τελείτσες μία, όταν η προηγηθείσα λέξη τονίζεται στη λήγουσα, 2 τελείτσες όταν τονίζεται στην παραλήγουσα, 3 όταν τονίζεται στην πρόπαραλήγουσα, και ούτω καθεξής. (Στην πράξη, οι τουρκικές λέξεις τονίζονται κατα κανόνα στη λήγουσα, άρα συνήθως θα χρησιμοποιείται μόνο μία τελείτσα). Έτσι, διατηρώντας το σημάδι που χωρίζει τις λέξεις, ταυτοχρόνως δείχνουμε τον τονισμό. Επιπλέον, χρησιμοποιώντας αντί για τελείτσες γραμμούλες, δείχνουμε οτι η προηγηθείσα λ. είναι κύριο όνομα.

7) Πρέπει να χρησιμοποιούνται όλα τα μαρτυρούμενα γράμματα του kök, ακόμη κ εκείνα που δέν υπήρχαν σε κάποιους τύπους της γραφής. Δηλαδή όλα εκείνα που παρουσίασα στον πίνακα στην αρχή αυτής της εργασίας, συμπεριλαμβανομένων των γραμμάτων που δέν μαρτυρούνται σε κανέναν τύπο του συλλαβαρίου, αλλα μέσω της έρευνας γνωρίζουμε οτι παλαιότερα υπήρχαν.

8) Η διάκριση οι – υ και ο – ου να γίνεται ώς εξής: Όταν το γράμμα προφέρεται ανοιχτό (οι / ο), τότε γράφεται χωριστό δηλαδή όχι ενωμένο με το επόμενο γράμμα. Όταν προφέρεται κλειστό, τότε γράφεται ενωμένο με το επόμενο γράμμα. Η ένωση των γραμμάτων γίνεται όπως εξήγησα παραπάνω στην παράγραφο 3. Την ένωση των γραμμάτων δηλώνω με το +. Τα χωριστά γράμματα δηλώνω με το – . Παράδειγμα, άν θέλουμε να γράψουμε κοιζ (köz), γράφουμε τα γράμματα εκ + οι – αζ. Το υξ, το γράφουμε υ + εξ. Ενώ το οιξ, το γράφουμε οι – εξ. Το Βουλδουμ, το γράφουμε αβ + ου + αλ – αδ + ου + εμ. Το Βοἰ το γράφουμε αβ + ου – αἰ. Στο τέλος τουρκικών λέξεων δέν βρίσκεται ο / οι. Στις σπάνιες περιπτώσεις που θα χρειαστεί να δείξουμε οτι το τελικό φωνήεν είναι ο / οι, προσθέτουμε ένα α. Παράδειγμα: το παλτο το γράφουμε επ + αλτ – ου + α (ή: επ + αλτ – ου – α).

9) Στα τυπωμένα κείμενα να γράφονται όλα τα φωνήεντα εκτός απο τα βραχέα α και ε που δέν είναι στο τέλος λέξης. Με το χέρι κανείς μπορεί να γράφει μόνο το πρώτο (άν είναι διάφορο του α /ε) και το τελευταίο φωνήεν της κάθε λέξης, χωρίς να δυσκολεύεται η ανάγνωση.

10) Οι σημερινές τουρκικές γλώσσες, με λίγες εξαιρέσεις, δέν έχουν διάκριση μακρών – βραχέων φωνηέντων παρα μόνο σε λέξεις αραβικής προέλευσης. Όταν χρειαστεί, η μακρότητα των α / ε  δηλώνεται με την παρουσία του γράμματος α, που δέν γράφεται όταν είναι για βραχύ α / ε. Η μακρότητα του ι / і  δηλώνεται απο το ότι το і ενώνεται με το επόμενο γράμμα όταν είναι βραχύ, ενώ δέν ενώνεται με το επόμενο γράμμα όταν είναι μακρό. Στις περιπτώσεις που δέν καλύπτονται απο αυτούς τους τρόπους, η μακρότητα δηλώνεται με την υπογράμμιση του φωνήεντος.

11) Πολλά απο τα γράμματα είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται σε παραλλαγές του σχήματοςτους για να παριστάνονται φωνητικές διαφορές, συγκεκριμένα: το α με οξείες γωνίες = ε, με ορθές γωνίες = α. Το επ με οξεία γωνία = επ, με ορθή γωνία = απ, με καμπύλη ψιλόλιγνο = εφ, με καμπύλη φαρδύ = αφ. Το i με οξεία γωνία = i, με ορθή γωνία = ι. Το ετ με γωνίες = ετ, με καμπύλη = εθ (μόνο για όσους θέλουν να γράψουν ελληνικά ή άλλη γλώσσα με θ χρησιμοποιώντας αυτό το συλλαβάριο). Το ατ με γωνίες = ατ, με κύκλο κάτω απο τη σκεπήτου = αθ (για χρήση σε γλώσσες που έχουν θ). Το εμ με διασταυρούμενες τις αριστερά γραμμούλεςτου = αμ, με μιά γωνία ή καμπύλη σχηματιζόμενη απο τις αριστερά γραμμούλεςτου= εμ. Το αζ με καμπύλες = αζ, μόνο με γωνίες = εζ. Το εδ με ευθείες γραμμές = εΔ, με ελαφρά καμπυλωτές γραμμές = εδ. Το εβ με οξείες γωνίες και μόνο ευθείες γραμμές = εΒ, με καμπύλες γραμμές = εβ. Το αβ με καμπύλη γραμμή = αβ, γωνιώδες = αΒ. Το εξ με μιά μικρή κάθετη γραμμούλα στην κορυφή = εξ, χωρίς την γραμμούλα, μιά σκέτη γωνία= αξ. Το ανξ με καμπύλες = ανξ, μόνο με ευθείες γραμμές = ενξ. Το εγγ στραμμένο προς τα αριστερά = εγγ, στραμμένο προς τα δεξιά = αγγ. Γενικά προτιμούμε καμπύλους ή μή οξυγώνιους τύπους για τριβόμενα σύμφωνα κ οπίσθια φωνήεντα, και ευθύγραμμους ή οξυγώνιους τύπους για στιγμικά σύμφωνα και πρόσθια φωνήεντα.

Με τους παραπάνω κανόνες μπορούν οι τουρκικές γλώσσες να γράφονται με ακρίβεια, με χρήση όσο το δυνατόν λιγότερων γραμμάτων (θα χρειαζόταν λιγότερα γράμματα απο ότι για τη γραφή των ίδιων λέξεων με αλφάβητο. Π.χ., για να γράψουμε τη λέξη εζΒερλενεΖεκ με το αλφάβητο χρησιμοποιούμε 12 γράμματα, ενώ με το kök αρκούν 7 γράμματα) κ μόνο ενός διακριτικού σημείου, της υπογράμμισης, που κι αυτό σπανίως θα χρησιμοποιείται, κ μάλιστα με μιά γραφή γνήσια τουρκική, που τυχαίνει να κατάγεται ευθέως απο την παλαιότερη γραφή του κόσμου.

Το χειρόγραφο απο το οποίο έγραψα το κεφάλαιο αυτό, το ολοκλήρωσα το 2000, Μαρτίου 19, Κυριακή, ヽテーン カバラ゜. Ελάχιστα πράγματα διόρθωσα απο το χειρόγραφο, το κυριότερο είναι οτι τότε ακόμη πίστευα οτι τα φωνηεντικά γράμματα του kök είναι εβραϊκής προέλευσης, ήταν οι γνώσειςμου ακόμη ανεπαρκείς.

Στην παρούσα εργασία δέν κάνω λεπτομερέστερη ανάλυση των ινδικών αλφαβήτων brahmi, devanaagari και qharo,s,ti. Αναφέρθηκα σε αυτά όπου με βοήθησαν να καταλάβω την προέλευση κάποιων τουρκικών συλλαβογραμμάτων. Βαθύτερη ανάλυση των ινδικών αλφαβήτων είναι πολύ δύσκολο να γίνει, διότι αυτό θα απαιτούσε καλή γνώση των γραφών όπως εμφανίζονται στις επιγραφές (κ όχι απλώς γνώση των γραμμάτων όπως τα έχουν συστηματοποιήσει κάποιοι λόγιοι). Άλλωστε, τον καιρό που οι Ινδοί δανείσθηκαν την τουρκική γραφή, αυτή είχε περισσότερα γράμματα απο αυτά που σώθηκαν στις παλαιοτουρκικές επιγραφές. Κυρίως, άν όχι αποκλειστικά απο το kök, προήλθε το παλαιό αλφάβητο των Ούγγρων, που απέδιδε πολύ καλά την ουγγρική γλώσσα, αρκετό καιρό προτού οι Ούγγροι πάρουν το λατινικό αλφάβητο που χρησιμοποιούν σήμερα με χρήση διακριτικών σημείων και πλείστων διψήφων κ τριψήφων φθόγγων (κ γι’ αυτό είναι πολύ άβολο). Δέν μπορώ πάντως να ασχοληθώ περισσότερο με το παλαιοουγγρικό αλφάβητο, για τους ίδιους λόγους που ανέφερα σχετικά με τα ινδικά. Να παρατηρήσω μόνο πως η ονομασία kök (ώς ουσιαστικό, θα πεί ουρανός) φαίνεται να σημαίνει «ουράνιο», πίστευαν δηλαδή πως το αλφάβητο κατέβηκε απο τον ουρανό. Γι’ αυτό κ το brahmi (= ιερό, θεϊκό) ονομάστηκε έτσι, επίσης devanaagari σημαίνει «θεϊκή γραφή».

Έχουν γίνει διάφορες υποθέσεις για το άν οι Ινδοί είχαν γραφή πρίν χρησιμοποιήσουν το brahmi και το qharo,sti, μετά τον 19ο πρό Χριστού αιώνα απο τον οποίο χρονολογούνται τα τελευταία ευρήματα γραφής του πολιτισμού της κοιλάδας του Ινδού ποταμού. Δεδομένου οτι σώθηκαν εκτενέστατα κείμενα που συντέθηκαν απο τον 15ο π.Χ. αιώνα κ μετά, η προσωπικήμου γνώμη είναι οτι οι Ινδοί είχαν κάποια γραφή και πρίν τον 5ο π.Χ. αιώνα, οπότε δανείστηκαν το kök, ωστόσο, η γραφή που είχαν οι Ινδοί μέχρι τότε ήταν δυσκολότατη κ την ήξεραν μόνο λίγοι ιερείς κ αξιωματούχοι, κ συνάμα δέν απέδιδε με ακρίβεια την σανσκριτική γλώσσα, γι’ αυτό δέν αντικαθιστούσε, αλλα βοηθούσε την απομνημόνευση. Γι’ αυτό δέν βρέθηκαν καθόλου ντοκουμέντα απο την παλαιότερη εκείνη γραφή, και με μεγάλη χαρά δέχθηκαν το kök, το οποίο τους έδωσε κ την ορμή να το προσαρμόσουν για ακριβή απόδοση της γλώσσαςτους. Η προσαρμογή της ξένης γραφής (kök) στην σανσκριτική γλώσσα έγινε απο επιτελεία σοφών λογίων που εργάστηκαν υπο τις οδηγίες των τότε βασιλέων, κ άλλοι ξαναεργάσθηκαν για να ξαναβελτιώσουν την γραφή, ώσπου δημιουργήθηκε το devanaagari, γραφή αληθινά θαυμαστή για την ακρίβεια, την πρακτικότητα, την ευταξία κ την καλαισθησίατης.

Εισβολές ειρηνικές κ όχι τόσο ειρηνικές τουρκικών κ μογγολικών φυλών στην Ινδία, είναι βέβαιο οτι έγιναν κατα τους μελετητές της ιστορίας. Είναι άλλωστε έκδηλα τα μογγολοειδή σωματικά χαρακτηριστικά σε πολλούς Ινδούς, ιδιαίτερα σε ορισμένες περιοχές. Έχω παρατηρήσει κάποιες λέξεις τουρκικής κ μογγολικής προέλευσης στις ινδικές γλώσσες, θυμάμαι την πολύ γνωστή ινδική λ. maŋgala = ευτυχές, απο το μογγολικό moŋgol, που είμαι βέβαιος οτι συγγενεύει με τα τουρκικά meŋi = χαρά, meŋile- ευθυμεί. Η λ. moŋgol με τη οποία οι Μογγόλοι ονόμαζαν τους εαυτούςτους, σήμαινε «ευτυχείς», το ίδιο όπως κ το όνομα της δυναστείας (φυλής τουρκικής) κατα τη γνώμημου ήταν cööle, σήμερα λέγεται cyle = γελαστός, ευτυχισμένος. Έδιναν στις φυλέςτους τέτια ονόματα για να τους φέρουν καλοτυχία. Επίσης το σανσκριτικό tanum (= σώμα), που δέν έχει γνωστή Ι.Ε. προέλευση, προέρχεται απο το τουρκικό ταν = σώμα. Είναι άλλη η γνήσια Ι.Ε. σανσκριτική λ. tanu = λεπτό, συγγενής του λατινικού tenu-is. Επίσης το σανσκριτικό baala =παιδί, ολοφάνερα είναι απο το τουρκικό Βαλα. Αλλα σ’ αυτά θα αναφερθώ εκτενέστερα στην εξέταση του ιρκ ΒίτίΓ.

                                                                                               



[1]  Στην κινέζικη γραφή υπάρχουν γράμματα που παριστάνουν έντομα: το (σκορπιός), το (αράχνη ή κάτι παρόμοιο), και το , συνθετικό του (ψείρα). Αυτά τα γράμματα έχουν υποστεί πολλή τυποποίηση, στις αρχικές μορφέςτους κάποια απο αυτά, μάλλον το και το πρέπει να έμοιαζαν με το τουρκικό ακ.

[2] Κανονικά φωνήεντα της Π.Ι.Ε. ήταν τα e και o (άλλοτε μακρά και άλλοτε βραχέα). Υπήρχαν επίσης τα a και ı (ανοιχτό και κλειστό α), τα οποία όμως σπάνια χρησιμοποιούνταν. Τα i και u ήταν όχι κανονικά φωνήεντα, αλλα μορφές των ημιφώνων j και w αντίστοιχα.

[3] Στο Devanaagari έχει προστεθεί χάριν ευταξίας μία επάνω οριζόντια γραμμή σε όλα, και μία κάθετη γραμμή «στήριξης» σχεδόν σε όλα τα γράμματα.

* αυτός ο τύπος χρησιμοποιείται στο ιρκ ΒίτίΓ.

[4] Σημειωτέον οτι και στη σημερινή εποχή οι Κινέζοι έχουν ένα πρακτικό σύστημα γραφής των αριθμών για μετρήσεις εμπορευμάτων, το οποίο χρησιμοποιεί αλλιώτικα απο τα κανονικά κινέζικα γράμματα. Τα αλλιώτικα αυτά αριθμητικά σύμβολα είναι, απο το 1 έως το 9:〡〢〣〤〥〦〧〨〩.

[5] δηλαδή σε σύνθεση με άλλα σύμβολα.

[6] Στο Graz της Αυστρίας διατηρείται ένα ξύλινο ομοίωμα Τούρκου πολεμιστή που κρατάει με το δεξί χέρι μάχαιρα κ με το αριστερό ασπίδα. Πάνω στην ασπίδατου εικονίζονται δύο μικρά μισοφέγγαρα με χαρακτηριστικά προσώπου, κ ένας πολύ μεγάλος ήλιος σχηματισμένος απο έναν μικρό κύκλο (με χαρακτηριστικά προσώπου) και γύρω εννέα (μαγικός αριθμός των Τούρκων) τεράστιες ακτινωτές φλόγες, έτσι ωστε σε σμίκρυνση αυτός ο ήλιος με τις φλόγεςτου θα γινόταν όμοιος με αστέρι. Είναι πιστή απεικόνιση Τούρκου πολεμιστή της εποχής που οι Τούρκοι απειλούσαν την Αυστρία, κ φορούσαν παραστάσεις προερχόμενες απο προϊσλαμικές παραδόσειςτους, που το Ισλάμ αυστηρώς θα τις απαγόρευε, άν το ρωτούσαν.

[7] Οι 2 διασταυρούμενες γραμμές ήταν ήδη στη «μικρή σφραγίδα» ο ένας απο τους δύο τρόπους συμβατικής απόδοσης των λεπτομερειών. Ο άλλος συμβατικός τρόπος ήταν δύο μικρές παράλληλες οριζόντιες γραμμές.

[8] αυτή η μορφή χρησιμοποιείται στο ιρκ ΒίτίΓ. Σε άλλους τύπους γραφής αποφεύγεται αυτή η μορφή του ερ, διότι μοιάζει με το ας.

[9] Στη σελίδα 16 ανέφερα τη λ. śyryk- =σάπιο. Δέν ξέρω άν κ το σουμερικό “ug” =νεκρό συγγενεύει με το τουρκικό joq =ανύπαρκτο, που κι αυτό παρήχθη απο ρήμα ο- με την κατάληξη –κ.

[10] Μιά στρογγυλεμένη γωνία υπάρχει στο ιρκ ΒίτίΓ στο γράμμα ας, αλλα στο ελ δέν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί τέτια στρογγυλεμένη γωνία γιατί το ελ έπρεπε να γίνεται ακριβώς συμμετρικό, οπότε ακριβώς κάτω απο το κέντρο της καμπύλης θα έπρεπε να φέρεται η κάθετος, το οποίο θα απαιτούσε προσπάθεια κ επιβράδυνση της γραφής. Στο ας, η στρογγυλεμένη γωνία δέν χρειαζόταν να είναι συμμετρική, ούτε υπήρχε απο κάτω κάθετος ευθεία.

Με ανάλογο τρόπο γράφεται το ΝΑ της Κρητικής Πρωτογραμμικής, που παριστάνει κίονα με κιονόκρανο: το κιονόκρανο αποδίδεται όχι με καμπύλη τύπου U, αλλα με δύο γραμμούλες που σχηματίζουν V, επειδή η κάθετος έπρεπε να αρχίζει απο τη μέση (το σημείο ένωσης των 2 πλάγιων μικρών γραμμών).

[11] Το συνηθισμένο υλικό γραφής των Τούρκων πιστεύω πως ήταν σχίζες καλαμιού απο τη μέσα μεριά, όπου χάραζαν με ένα αιχμηρό μαχαιράκι. Επι το πλείστον έγραφαν χαράζοντας σε μαλακό υλικό, κυρίως εσωτερικό καλαμιού.

[12] Για την ακρίβεια, op- σήμαινε στα σουμερικά θηλή, ενώ uru- σήμαινε μαστός.

[13] Οι οποίες έχουν εμφανή συγγένεια με τις τουρκικές γλώσσες. Άλλωστε όλες οι γλώσσες του κόσμου είναι συγγενείς.

[14] Στα ινδικά συστήματα γραφής προτιμούνταν τα τουρκικά γράμματα με φωνήεν το α, διότι α είναι το συνηθισμένο φωνήεν στην σανσκριτική γλώσσα της αρχαίας Ινδίας. Στην προκειμένη περίπτωση φαίνεται οτι ήδη τον καιρό που σχηματιζόνταν τα ινδικά αλφάβητα (μάλλον 5ος π.Χ. αιώνας) δέν υπήρχε τουρκικό γράμμα αμ, αλλα μόνο εμ, εξ αιτίας του taboo που αναφέραμε.

[15] Υποψιάζομαι πως το κινέζικο , αρχαϊκός χαρακτήρας που υποτίθεται πως παρίστανε πόρτα (όπως των saloons στα westerns) κλειστή με μιά μπάρα, στην πραγματικότητα παρίστανε την είσοδο του γυναικείου οργάνου.

[16] Με εξαίρεση τα λιγοστά απομεινάρια των ρ-τουρκικών γλωσσών.

[17] Πολλές φορές το είπα κ θα το ξαναπώ οτι όλες οι γλώσσες του κόσμου είναι συγγενείς, κ αυτό φαίνεται κυρίως στις παλαιές γλώσσες.

[18] Το πρόσφυμα στα Σουμερικά της Κρήτης ήταν κατα τη γνώμημου oq-.



[i] Όταν έγραφα αυτά για το παλαιοτουρκικό σύμβολο του αριθμού δέκα, στο γράμμα αν, με αριθμό 31, δέν φανταζόμουν πως θα εύρισκα μιά τέτια λαμπρή επαλήθευση: κατα τύχη πλοηγούμενος στο διαδίκτυο βρήκα την εικόνα ενός αναγλύφου με χαραγμένα επάνω τα ψηφία του αριθμού 41 κατα το σύστημα qharo,sti, όπως εξηγούνταν στη λεζάντα της εικόνας, την οποία παραθέτω εδώ:

Όπως βλέπετε, ο αριθμός 41 γράφεται  ώς 20 20 1 (20+20+1), το δέ 20, που ήταν όμοιο με το δικόμας 3 στη μορφή, αποτελούνταν απο δύο φορές το σύμβολο του 10, το οποίο ταυτίζεται με το παλαιοτουρκικό γράμμα αν, που παρίστανε τον αριθμό 10 ο οποίος στα τουρκικά λεγόταν (περίπου) «αν».

 

κλίκ για επιστροφή
στην αρχική σελίδα

κλίκ στο για επιστροφή στην αρχική σελίδα.