ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΓΓΕΙΟΓΡΑΦΙΑ
Αρχαϊκή Αγγειογραφία, Ερυθρόμορφη

Ζωγράφος του Κλεοφράδη, Άθλοι του Ηρακλή, Αμαζονομαχία, Πηλέας - Θέτιδα

προηγούμενη επιστροφή επόμενη


 

Ελικωτός κρατήρας ύψος 56,9 εκ., περίπου 480 π.Χ., The J. Paul Getty Museum, 77.AE.11

 

Το αγγείο διακοσμείται με δύο ζωφόρους στον λαιμό.

Γύρω από την άνω ζωφόρο, και στις δύο πλευρές, παριστάνεται Αμαζονομαχία.

Γύρω από την κάτω ζωφόρο απεικονίζονται τρεις άθλοι του Ηρακλή στην πλευρά Α και ο Πηλέας να παλεύει με τη Θέτιδα στην πλευρά Β.

Μεγάλο μέρος της Αμαζονομαχίας στην πλευρά Α διατηρείται μόνο εν μέρει. Δύο μικρά θραύσματα δείχνουν μια Αμαζόνα να μεταφέρει τον νεκρό σύντροφό της στα αριστερά. Πιο δεξιά, μια Αμαζόνα βοηθά τον σύντροφό της που έχει καταρρεύσει μπροστά σε έναν Έλληνα πολεμιστή. Αυτός χτυπάει με το σπαθί του, κρατώντας μια ασπίδα με ένα άλογο ως οικόσημο, και επικαλύπτεται από τον Ηρακλή. Αναγνωρίσιμο από το δέρμα του λιονταριού του, και με ένα σπαθί στο δεξί του χέρι, πιάνει τον ώμο μιας Αμαζόνας που έχει πέσει στα πόδια του. Αυτή, με τη σειρά της, πιάνει το πάνω μέρος του βραχίονα του Ηρακλή σε μια προσπάθεια να αποκρούσει την επίθεσή του. Η πεσμένη Αμαζόνα κρατάει τόξο και φοράει φαρέτρα, και την υπερασπίζονται έξι Αμαζόνες από τα δεξιά. Υπάρχουν δύο ζεύγη πολεμιστών, ο ένας με ασπίδα οπλίτη, που φέρει παράσταση Κένταυρου που πετάει μια πέτρα, ο άλλος με ασπίδα βοιωτικού τύπου, ακολουθούμενος από δύο τοξότες (ο ένας φοράει κράνος, ο άλλος φοράει μαλακό σκούφο). Στην πλευρά Β, οι Αμαζόνες οπλίζονται και τρέχουν στη μάχη. Από αριστερά, μια Αμαζόνα στραμμένη προς τα δεξιά δοκιμάζει ένα βέλος, μπροστά από τον σύντροφό της, ο οποίος είναι οπλισμένος με την ασπίδα (με παράσταση λιονταριού) και το δόρυ της, και κρατάει το κορινθιακό κράνος της. Πιο δεξιά, μια Αμαζόνα γυρίζει, κρατώντας το δόρυ της λοξά. Η ασπίδα και το κράνος της ακουμπούν στο έδαφος. Στα δεξιά βρίσκονται δύο ακόμη οπλισμένες Αμαζόνες, η μία κρατάει ασπίδα (με τρισκελή παράσταση), η άλλη εφαρμόζει μια περικνημίδα στο πόδι της. Η επόμενη ομάδα Αμαζόνων αποτελείται από μια τριάδα που περπατά προς τα δεξιά, η καθεμία με ένα άλογο και δύο δόρατα. Η αριστερή Αμαζόνα στέκεται μπροστά από το άλογό της, οι άλλες δύο πίσω. Η δεξιά Αμαζόνα έχει πέλτη (ελαφριά καμπύλη ασπίδα) αντί για ασπίδα οπλίτη. Η τρίτη ομάδα Αμαζόνων προχωρά με ταχύτερο ρυθμό, δύο από αυτές (η μία οπλισμένη ως οπλίτης, η άλλη με τσεκούρι) σε πλήρη φυγή προς τα δεξιά, μαζί με μια άλλη Αμαζόνα που προσπαθεί να συγκρατήσει το άλογό της. Στο άκρο δεξιά, ένας σαλπιγκτής.

Στην κάτω ζωφόρο της πλευράς Α: τρεις από τους άθλους του Ηρακλή: η Λερναία Ύδρα, τα άλογα του Γηρυόνη και τα μήλα των Εσπερίδων.

Από αριστερά, ο Ηρακλής (σώζεται μόνο το πόδι του) και ο Ιόλαος επιτίθενται στην Ύδρα. Ο Ιόλαος κρατάει ένα φλεγόμενο δαυλό για να καυτηριάσει τους κομμένους λαιμούς του τέρατος, και η ασπίδα του οπλίτη φέρει μια εικόνα του Πήγασου. Στέκεται μπροστά στον τραυματισμένο δικέφαλο σκύλο Όρθο, ο οποίος ανήκει στην επόμενη σκηνή, τον Ηρακλή να μάχεται με τον Γηρυόνη (από τον οποίο σώζονται μόνο τρία μπροστινά πόδια, μια αιχμή δόρατος και η κόψη μιας ασπίδας). Ανάμεσά τους βρίσκεται ο πεσμένος Ευρυτίωνας, που αιμορραγεί από μια πληγή στην κοιλιά του. Πιο δεξιά, μια καθιστή Αθηνά (σώζονται μόνο το κράνος, η ασπίδα και μέρος των ποδιών της) κοιτάζει πίσω. Μπροστά της, ο Ηρακλής (με ρόπαλο, δέρμα λεοντής και φαρέτρα) προσπαθεί να μαζέψει τα μήλα των Εσπερίδων από το δέντρο. Ο δράκος Λάδωνας απεικονίζεται ως τρικέφαλο φίδι τυλιγμένο γύρω από τον κορμό. Στα δεξιά, ο Άτλας στέκεται μετωπικά με το δεξί χέρι στο ισχίο του.

Στην κάτω ζωφόρο της πλευράς Β: Ο Πηλέας παλεύει με τη Θέτιδα (και οι δύο μορφές διατηρούνται μόνο εν μέρει· μέρος της ουράς ενός φιδιού κάτω αριστερά), παρακολουθούμενος από τον κένταυρο Χείρωνα στα αριστερά. Ένα ζευγάρι Νηρηίδων, καθεμία φορώντας χιτώνα και ιμάτιο, τρέπεται σε φυγή τόσο αριστερά όσο και δεξιά. Στα αριστερά, μια όρθια γυναικεία μορφή με το χέρι της τεντωμένο· στα δεξιά, ο Νηρέας, καθισμένος με ένα ραβδί.

Ζωγράφος του Κλεοφράδη (kleophrades painter)

Ζωγράφος του Κλεοφράδη (kleophrades painter)

Ζωγράφος του Κλεοφράδη (kleophrades painter)

Ζωγράφος του Κλεοφράδη (kleophrades painter)

Πηγές: The J. Paul Getty Museum δ