Επιλέξτε μετάφραση:
| α 1Ἄνδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον, ὃς μάλα πολλὰ | α 1Τον άντρα τον πολύτροπο πες μου, θεά, που χρόνια | |
| α 2πλάγχθη, ἐπεὶ Τροίης ἱερὸν πτολίεθρον ἔπερσεν: | α 2παράδερνε, σαν πάτησε της Τροίας τ' άγιο κάστρο, | |
| α 3πολλῶν δ’ ἀνθρώπων ἴδεν ἄστεα καὶ νόον ἔγνω, | α 3κι ανθρώπων γνώρισε πολλών τους τόπους και τη γνώμη | |
| α 4πολλὰ δ’ ὅ γ’ ἐν πόντῳ πάθεν ἄλγεα ὃν κατὰ θυμόν, | α 4κι έπαθε πλήθος συμφορές στα πέλαγα, ζητώντας | |
| α 5ἀρνύμενος ἥν τε ψυχὴν καὶ νόστον ἑταίρων. | α 5πώς στην πατρίδα του άβλαβος να πάει με τους συντρόφους. | |
| α 6ἀλλ' οὐδ' ὧς ἑτάρους ἐρρύσατο, ἱέμενός περ· | α 6Μα κι έτσι αυτούς δε γλίτωσε, μ' όσον καημό και αν είχε. | |
| α 7αὐτῶν γὰρ σφετέρῃσιν ἀτασθαλίῃσιν ὄλοντο, | α 7Γιατί μονάχοι χάθηκαν από δικό τους κρίμα, | |
| α 8νήπιοι, οἳ κατὰ βοῦς Ὑπερίονος Ἠελίοιο | α 8οι άσεβοι, που φάγανε τ' Ουρανοδρόμου Ήλιου | |
| α 9ἤσθιον· αὐτὰρ ὁ τοῖσιν ἀφείλετο νόστιμον ἦμαρ. | α 9τα βόδια και τους στέρησε του γυρισμού τη μέρα. | |
| α 10τῶν ἁμόθεν γε, θεά, θύγατερ Διός, εἰπὲ καὶ ἡμῖν. | α 10Πες τα από κάπου και σε μας, θεά, του Δία κόρη. | |
| α 11ἔνθ' ἄλλοι μὲν πάντες, ὅσοι φύγον αἰπὺν ὄλεθρον, | α 11Όλοι, όσοι τότε ξέφυγαν το μαύρο χάρο, πήγαν | |
| α 12οἴκοι ἔσαν, πόλεμόν τε πεφευγότες ἠδὲ θάλασσαν· | α 12στα σπίτια τους, από γιαλούς και μάχες γλιτωμένοι. | |
| α 13τὸν δ' οἶον, νόστου κεχρημένον ἠδὲ γυναικός, | α 13Κι αυτόν μονάχα πόκλαιγε πατρίδα και γυναίκα | |
| α 14νύμφη πότνι' ἔρυκε Καλυψώ, δῖα θεάων, | α 14τον κράταε λατρευτή θεά, η Καλυψώ η νεράιδα, | |
| α 15ἐν σπέεσι γλαφυροῖσι, λιλαιομένη πόσιν εἶναι. | α 15μέσα σε κουφωτή σπηλιά, για να τον κάμει ταίρι. | |
| α 16ἀλλ' ὅτε δὴ ἔτος ἦλθε περιπλομένων ἐνιαυτῶν, | α 16Τέλος, σαν έφτασε ο καιρός στο γύρισμα των χρόνων, | |
| α 17τῷ οἱ ἐπεκλώσαντο θεοὶ οἶκόνδε νέεσθαι | α 17τότε του κλώσανε οι θεοί στο Θιάκι να γυρίσει, | |
| α 18εἰς Ἰθάκην, οὐδ' ἔνθα πεφυγμένος ἦεν ἀέθλων | α 18μα μήτε εκεί δεν του 'λειψαν στο σπίτι, του οι αγώνες | |
| α 19καὶ μετὰ οἷσι φίλοισι· θεοὶ δ' ἐλέαιρον ἅπαντες | α 19μες στους δικούς του. Κι οι θεοί τον συμπονούσαν όλοι | |
| α 20νόσφι Ποσειδάωνος· ὁ δ' ἀσπερχὲς μενέαινεν | α 20εκτός του Ποσειδώνα. Αυτός μονάχα του Δυσσέα | |
| α 21ἀντιθέῳ Ὀδυσῆϊ πάρος ἣν γαῖαν ἱκέσθαι. | α 21πάθος του κράταε άσβηστο πριν φτάσει στην πατρίδα. | |
| α 22ἀλλ' ὁ μὲν Αἰθίοπας μετεκίαθε τηλόθ' ἐόντας, | α 22Μα εκείνος στους απόμακρους τους Αιθιόπους πήγε, | |
| α 23Αἰθίοπας, τοὶ διχθὰ δεδαίαται, ἔσχατοι ἀνδρῶν, | α 23που χωρισμένοι κατοικούν, στην άκρη, χώρια απ' όλους, | |
| α 24οἱ μὲν δυσομένου Ὑπερίονος, οἱ δ' ἀνιόντος, | α 24άλλοι κατά το ηλιόβγαλμα, στο ηλιοβασίλεμα άλλοι, | |
| α 25ἀντιόων ταύρων τε καὶ ἀρνειῶν ἑκατόμβης. | α 25πλούσια να λάβει προσφορά σε βόδια και κριάρια. | |
| α 26ἔνθ' ὅ γε τέρπετο δαιτὶ παρήμενος· οἱ δὲ δὴ ἄλλοι | α 26Έκατσε εκεί και χαίρονταν με τη θυσία, | |
| α 27Ζηνὸς ἐνὶ μεγάροισιν Ὀλυμπίου ἁθρόοι ἦσαν. | α 27κι οι άλλοι θεοί ήταν όλοι μαζωχτοί στου Δία το παλάτι. | |
| α 28τοῖσι δὲ μύθων ἦρχε πατὴρ ἀνδρῶν τε θεῶν τε· | α 28Κι άρχισε πρώτος των θεών κι ανθρώπων ο πατέρας· | |
| α 29μνήσατο γὰρ κατὰ θυμὸν ἀμύμονος Αἰγίσθοιο, | α 29γιατί έβαλε τον άψεγο τον Αίγισθο στο νου του, | |
| α 30τόν ῥ' Ἀγαμεμνονίδης τηλεκλυτὸς ἔκταν' Ὀρέστης· | α 30που σκότωσε ο κοσμάκουστος Ορέστης τ' Αγαμέμνου. | |
| α 31τοῦ ὅ γ' ἐπιμνησθεὶς ἔπε' ἀθανάτοισι μετηύδα· | α 31Κι έτσι είπε στους λοιπούς θεούς στο νου του φέρνοντάς τον· | |
| α 32«ὢ πόποι, οἷον δή νυ θεοὺς βροτοὶ αἰτιόωνται. | α 32«Ω, κρίμα αλήθεια, οι άνθρωποι με τους θεούς να τα 'χουν, | |
| α 33ἐξ ἡμέων γάρ φασι κάκ' ἔμμεναι· οἱ δὲ καὶ αὐτοὶ | α 33γιατί θαρρούν πως από μας οι συμφορές τους βρίσκουν, | |
| α 34σφῇσιν ἀτασθαλίῃσιν ὑπὲρ μόρον ἄλγε' ἔχουσιν, | α 34ενώ παθαίνουν μόνοι τους απ' ασυλλογισιά τους, | |
| χωρίς να φταίει η μοίρα τους. Όπως και τώρα, δίχως | ||
| α 35ὡς καὶ νῦν Αἴγισθος ὑπὲρ μόρον Ἀτρεΐδαο | α 35να 'ναι γραφτό του, ο Αίγισθος πήρε του γιου τ' Ατρέα | |
| α 36γῆμ' ἄλοχον μνηστήν, τὸν δ' ἔκτανε νοστήσαντα, | α 36το ταίρι, κι όταν γύρισε κι εκείνος στην πατρίδα, | |
| α 37εἰδὼς αἰπὺν ὄλεθρον, ἐπεὶ πρό οἱ εἴπομεν ἡμεῖς, | α 37τον σκότωσε, κι ας ήξερε τι χάρος θα τον λάχει, | |
| α 38Ἑρμείαν πέμψαντες, ἐΰσκοπον Ἀργεϊφόντην, | α 38αφού το φτεροφόρο Ερμή στείλαμε πριν και του 'πε, | |
| α 39μήτ' αὐτὸν κτείνειν μήτε μνάασθαι ἄκοιτιν· | α 39να μην του πάρει τη ζωή, το ταίρι του ν' αφήσει, | |
| α 40ἐκ γὰρ Ὀρέσταο τίσις ἔσσεται Ἀτρεΐδαο, | α 40γιατί θα φτάσει η εκδίκηση τ' Ατρείδη απ' τον Ορέστη | |
| α 41ὁππότ' ἂν ἡβήσῃ τε καὶ ἧς ἱμείρεται αἴης. | α 41σα μεγαλώσει και ποθεί να φτάσει στην πατρίδα. | |
| α 42ὣς ἔφαθ' Ἑρμείας, ἀλλ' οὐ φρένας Αἰγίσθοιο | α 42Έτσι του τα 'λεγε ο Ερμής ποθώντας, το καλό του, | |
| α 43πεῖθ' ἀγαθὰ φρονέων· νῦν δ' ἁθρόα πάντ' ἀπέτεισε.» | α 43μα δεν του γύρισε το νου. Τώρα τα πλέρωσε όλα». | |
| α 44τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη· | α 44Τότ' έτσι η φωτοστάλαχτη τ' απάντησε η Παλλάδα | |
| α 45«ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων, | α 45«Πατέρα μας, του Κρόνου γιε, των επουράνιων πρώτε, | |
| α 46καὶ λίην κεῖνός γε ἐοικότι κεῖται ὀλέθρῳ, | α 46ναι, εκείνος βρήκε θάνατο που του 'πρεπε να λάβει, | |
| α 47ὡς ἀπόλοιτο καὶ ἄλλος ὅτις τοιαῦτά γε ῥέζοι. | α 47κι έτσι κάθε άλλος ας χαθεί που τέτοια κατορθώνει. | |
| α 48ἀλλά μοι ἀμφ' Ὀδυσῆϊ δαΐφρονι δαίεται ἦτορ, | α 48Μα εμένα σχίζεται η καρδιά για το θεϊκό Δυσσέα, | |
| α 49δυσμόρῳ, ὃς δὴ δηθὰ φίλων ἄπο πήματα πάσχει | α 49που χρόνια αλάργα απ' τους δικούς φαρμάκια πίνει ο έρμος, | |
| α 50νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, ὅθι τ' ὀμφαλός ἐστι θαλάσσης, | α 50σ' ένα γιαλόκλειστο νησί, στη μέση του πελάγου, | |
| α 51νῆσος δενδρήεσσα, θεὰ δ' ἐν δώματα ναίει, | α 51πολύδεντρο, όπου μια θεά την κατοικιά της έχει, | |
| α 52Ἄτλαντος θυγάτηρ ὀλοόφρονος, ὅς τε θαλάσσης | α 52η θυγατέρα του Άτλαντα, που ξέρει ο διαστρεμμένος | |
| α 53πάσης βένθεα οἶδεν, ἔχει δέ τε κίονας αὐτὸς | α 53το βάθος κάθε θάλασσας και μόνος του σηκώνει | |
| α 54μακράς, αἳ γαῖάν τε καὶ οὐρανὸν ἀμφὶς ἔχουσι. | α 54τους ψηλούς στύλους που σε δυο γη κι ουρανό χωρίζουν. | |
| α 55τοῦ θυγάτηρ δύστηνον ὀδυρόμενον κατερύκει, | α 55Η κόρη εκείνου τον κρατά το δόλιο, κι ας λυπάται, | |
| α 56αἰεὶ δὲ μαλακοῖσι καὶ αἱμυλίοισι λόγοισι | α 56κι όλο με τα μαργιόλικα και τα γλυκά της λόγια | |
| α 57θέλγει, ὅπως Ἰθάκης ἐπιλήσεται· αὐτὰρ Ὀδυσσεύς, | α 57νύχτα και μέρα τον πλανά το Θιάκι να ξεχάσει. | |
| α 58ἱέμενος καὶ καπνὸν ἀποθρῴσκοντα νοῆσαι | α 58Μα ο Δυσσέας και καπνό ποθεί να ιδεί απ' αγνάντια | |
| α 59ἧς γαίης, θανέειν ἱμείρεται. οὐδέ νυ σοί περ | α 59να βγαίνει απ' την πατρίδα του ψηλά κι ας ξεψυχήσει. | |
| α 60ἐντρέπεται φίλον ἦτορ, Ὀλύμπιε; οὔ νύ τ' Ὀδυσσεὺς | α 60Κι αχ, μήτε εσένα δε λυγάει, Ολύμπιε, η καρδιά σου. | |
| α 61Ἀργείων παρὰ νηυσὶ χαρίζετο ἱερὰ ῥέζων | α 61Μήπως δε σε καλόπιανε στ' αργίτικα καράβια | |
| α 62Τροίῃ ἐν εὐρείῃ; τί νύ οἱ τόσον ὠδύσαο, Ζεῦ;» | α 62κοντά ο Δυσσέας, στην πλατιά την Τροία, με θυσίες; | |
| Έτσι λοιπόν τι κάκιωσες μαζί του τώρα, Δία;» | ||
| α 63τὴν δ' ἀπαμειβόμενος προσέφη νεφεληγερέτα Ζεύς· | α 63Κι ο Δίας της απάντησε ο συγνεφοσυνάχτης˙ | |
| α 64«τέκνον ἐμόν, ποῖόν σε ἔπος φύγεν ἕρκος ὀδόντων. | α 64«Παιδί μου, πώς σου ξέφυγαν τα λόγια αυτά απ' το στόμα; | |
| α 65πῶς ἂν ἔπειτ' Ὀδυσῆος ἐγὼ θείοιο λαθοίμην, | α 65Πώς να ξεχάσω το θεϊκό Δυσσέα δίχως λόγο, | |
| α 66ὃς περὶ μὲν νόον ἐστὶ βροτῶν, περὶ δ' ἱρὰ θεοῖσιν | α 66που δεν τον φτάνει άλλος κανείς στη γνώση, και θυσίες | |
| α 67ἀθανάτοισιν ἔδωκε, τοὶ οὐρανὸν εὐρὺν ἔχουσιν; | α 67πρόσφερε πλήθες στους θεούς που κατοικούν στα ουράνια; | |
| α 68ἀλλὰ Ποσειδάων γαιήοχος ἀσκελὲς αἰὲν | α 68Μόν' ένα πάθος άσβηστο κρατάει ο Κοσμοσείστης | |
| α 69Κύκλωπος κεχόλωται, ὃν ὀφθαλμοῦ ἀλάωσεν, | α 69μαζί του για τον Κύκλωπα, που του 'βγαλε το μάτι, | |
| α 70ἀντίθεον Πολύφημον, ὅου κράτος ἐστὶ μέγιστον | α 70το γιο του τον Πολύφημο πόχει την πρώτη αξία | |
| α 71πᾶσιν Κυκλώπεσσι· Θόωσα δέ μιν τέκε νύμφη, | α 71στους Κύκλωπες. Η Θόωσα τον έκαμε η νεράιδα, | |
| α 72Φόρκυνος θυγάτηρ, ἁλὸς ἀτρυγέτοιο μέδοντος, | α 72κόρη του Φόρκυνα, άρχοντα του αστέρευτου πελάγου, | |
| α 73ἐν σπέεσι γλαφυροῖσι Ποσειδάωνι μιγεῖσα. | α 73σε μια σπηλιά σαν πλάγιασε σιμά στον Ποσειδώνα. | |
| α 74ἐκ τοῦ δὴ Ὀδυσῆα Ποσειδάων ἐνοσίχθων | α 74Γι' αυτό από τότε ο Σαλευτής του κόσμου, απ' την πατρίδα | |
| α 75οὔ τι κατακτείνει, πλάζει δ' ἀπὸ πατρίδος αἴης. | α 75αλάργα το Δυσσέα τραβά, μα δεν τον θανατώνει. | |
| α 76ἀλλ' ἄγεθ' ἡμεῖς οἵδε περιφραζώμεθα πάντες | α 76Μόν' ας σκεφτούμε όλοι οι λοιποί θεοί πώς θα γυρίσει. | |
| α 77νόστον, ὅπως ἔλθῃσι· Ποσειδάων δὲ μεθήσει | α 77Θ' αφήσει πια το πάθος του γι' αυτόν ο Ποσειδώνας, | |
| α 78ὃν χόλον· οὐ μὲν γάρ τι δυνήσεται ἀντία πάντων | α 78γιατί μονάχος δεν μπορεί, στους αθανάτους όλους | |
| α 79ἀθανάτων ἀέκητι θεῶν ἐριδαινέμεν οἶος.» | α 79ενάντια, να φιλονικά χωρίς το θέλημά τους». | |
| α 80τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη· | α 80Τότε έτσι η λιοπερίχυτη τ' απάντησε η Παλλάδα | |
| α 81«ὦ πάτερ ἡμέτερε Κρονίδη, ὕπατε κρειόντων, | α 81«Πατέρα μας, του Κρόνου γιε, των επουράνιων πρώτε, | |
| α 82εἰ μὲν δὴ νῦν τοῦτο φίλον μακάρεσσι θεοῖσι, | α 82αν στους μακαριστούς θεούς αυτό πια τώρα αρέσει | |
| α 83νοστῆσαι Ὀδυσῆα πολύφρονα ὅνδε δόμονδε, | α 83στο σπίτι του ο βαθύγνωμος Δυσσέας να γυρίσει, | |
| α 84Ἑρμείαν μὲν ἔπειτα, διάκτορον Ἀργεϊφόντην, | α 84τότε το φτεροφόρο Ερμή να στείλουμε τον Κράχτη | |
| α 85νῆσον ἐς Ὠγυγίην ὀτρύνομεν, ὄφρα τάχιστα | α 85στης Ωγυγίας το νησί τρεχάτος να μηνύσει | |
| α 86νύμφῃ ἐϋπλοκάμῳ εἴπῃ νημερτέα βουλήν, | α 86στη νύφη, τη λαμπρόμαλλη την άσειστη βουλή μας, | |
| α 87νόστον Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος, ὥς κε νέηται. | α 87πως θα γυρίσει ο τολμηρός Δυσσέας στην πατρίδα. | |
| α 88αὐτὰρ ἐγὼν Ἰθάκηνδε ἐλεύσομαι, ὄφρα οἱ υἱὸν | α 88Εγώ όμως τον Τηλέμαχο θα πάω να βρω στο Θιάκι, | |
| α 89μᾶλλον ἐποτρύνω καί οἱ μένος ἐν φρεσὶ θείω, | α 89θάρρος να βάλω πιο πολύ και τόλμη στην καρδιά του, | |
| α 90εἰς ἀγορὴν καλέσαντα κάρη κομόωντας Ἀχαιοὺς | α 90τους παινεμένους Αχαιούς σε σύνοδο να κράξει | |
| α 91πᾶσι μνηστήρεσσιν ἀπειπέμεν, οἵ τέ οἱ αἰεὶ | α 91και στους Μνηστήρες να τους πει να φύγουν πια, που χρόνια | |
| α 92μῆλ' ἁδινὰ σφάζουσι καὶ εἰλίποδας ἕλικας βοῦς. | α 92του σφάζουν κοπαδίσια αρνιά και τραχηλάτα βόδια· | |
| α 93πέμψω δ' ἐς Σπάρτην τε καὶ ἐς Πύλον ἠμαθόεντα | α 93να πάει στη Σπάρτη θα του πω και στην πλατιά την Πύλο | |
| α 94νόστον πευσόμενον πατρὸς φίλου, ἤν που ἀκούσῃ, | α 94κάπου για του πατέρα του το γυρισμό να μάθει, | |
| α 95ἠδ' ἵνα μιν κλέος ἐσθλὸν ἐν ἀνθρώποισιν ἔχῃσιν.» | α 95κι έτσι στον κόσμο αθάνατο να μείνει τ' όνομά του». | |
| α 96ὣς εἰποῦσ' ὑπὸ ποσσὶν ἐδήσατο καλὰ πέδιλα, | α 96Είπε κι αμέσως έδεσε στα πόδια τα σαντάλια, | |
| α 97ἀμβρόσια χρύσεια, τά μιν φέρον ἠμὲν ἐφ' ὑγρὴν | α 97χρυσά κι αιώνια, που μαζί με την πνοή του ανέμου | |
| α 98ἠδ' ἐπ' ἀπείρονα γαῖαν ἅμα πνοιῇσ' ἀνέμοιο. | α 98παντού, σε ατέλειωτες στεριές, και πέλαγα την πάνε. | |
| α 99εἵλετο δ' ἄλκιμον ἔγχος, ἀκαχμένον ὀξέϊ χαλκῷ, | α 99Κι άδραξε το μεγάλο της πολεμικό κοντάρι | |
| α 100βριθὺ μέγα στιβαρόν, τῷ δάμνησι στίχας ἀνδρῶν | α 100βαρύ, γερό, με κοφτερή μπροστά χαλκένια μύτη, | |
| α 101ἡρώων, τοῖσίν τε κοτέσσεται ὀβριμοπάτρη, | α 101που σαν το σείνει, παραλεί των μαχητών τους λόχους, | |
| α 102βῆ δὲ κατ' Οὐλύμποιο καρήνων ἀΐξασα, | α 102όσους η κόρη οχτρεύεται του ανίκητου πατέρα. | |
| α 103στῆ δ' Ἰθάκης ἐνὶ δήμῳ ἐπὶ προθύροισ' Ὀδυσῆος, | α 103Χύθηκε τότε απ' την κορφή την Ολυμπίσια κάτω | |
| α 104οὐδοῦ ἐπ' αὐλείου· παλάμῃ δ' ἔχε χάλκεον ἔγχος, | α 104κι ευτύς στο Θιάκι βρέθηκε και στου Δυσσέα εστάθη | |
| α 105εἰδομένη ξείνῳ, Ταφίων ἡγήτορι, Μέντῃ. | α 105τα πρωτοπόρτια, στης αυλής απάνω το κατώφλι, | |
| α 106εὗρε δ' ἄρα μνηστῆρας ἀγήνορας· οἱ μὲν ἔπειτα | α 106κρατώντας το χαλκόδετο κοντάρι της στο χέρι, | |
| α 107πεσσοῖσι προπάροιθε θυράων θυμὸν ἔτερπον, | α 107παρόμοια με τον αρχηγό των Ταφιωτών, το Μέντη. | |
| α 108ἥμενοι ἐν ῥινοῖσι βοῶν, οὓς ἔκτανον αὐτοί. | α 108Τους φαντασμένους βρήκε εκεί Μνηστήρες που στις πόρτες | |
| α 109κήρυκες δ' αὐτοῖσι καὶ ὀτρηροὶ θεράποντες | α 109μπροστά το ζάρι παίζανε, την ώρα να σκοτώνουν, | |
| αράδα απάνω σε βοδιών τομάρια καθισμένοι | ||
| που 'χαν σφαγμένα μόνοι τους. Κι οι παραγιοί κι οι κράχτες | ||
| α 110οἱ μὲν ἄρ' οἶνον ἔμισγον ἐνὶ κρητῆρσι καὶ ὕδωρ, | α 110άλλοι κρασί νερώνανε γι' αυτούς μες στα κροντήρια, | |
| α 111οἱ δ' αὖτε σπόγγοισι πολυτρήτοισι τραπέζας | α 111κι άλλοι, με τα πολύτρυπα σφουγγάρια, τα τραπέζια | |
| α 112νίζον καὶ πρότιθεν, τοὶ δὲ κρέα πολλὰ δατεῦντο. | α 112καθάριζαν και τα 'στρωναν, κι άλλοι έκοβαν το κρέας. | |
| α 113τὴν δὲ πολὺ πρῶτος ἴδε Τηλέμαχος θεοειδής· | α 113Πρώτος ο θεοπρόσωπος Τηλέμαχος την είδε. | |
| α 114ἧστο γὰρ ἐν μνηστῆρσι φίλον τετιημένος ἦτορ, | α 114Κάθονταν με βαριά καρδιά στον κύκλο των Μνηστήρων | |
| α 115ὀσσόμενος πατέρ' ἐσθλὸν ἐνὶ φρεσίν, εἴ ποθεν ἐλθὼν | α 115κι ο νους του συλλογίζονταν τον ακριβό γονιό του, | |
| α 116μνηστήρων τῶν μὲν σκέδασιν κατὰ δώματα θείη, | α 116να 'ρθει από κάπου σπίτι του να διώξει τους Μνηστήρες | |
| α 117τιμὴν δ' αὐτὸς ἔχοι καὶ κτήμασιν οἷσιν ἀνάσσοι. | α 117και την αρχή στα χέρια του να πάρει και το βιος του. | |
| α 118τὰ φρονέων μνηστῆρσι μεθήμενος εἴσιδ' Ἀθήνην, | α 118Σαν τέτοια εκεί που κάθουνταν μαζί τους συλλογιούνταν | |
| α 119βῆ δ' ἰθὺς προθύροιο, νεμεσσήθη δ' ἐνὶ θυμῷ | α 119κι αντίκρισε την Αθηνά. Στην πόρτα ολόισα τρέχει, | |
| α 120ξεῖνον δηθὰ θύρῃσιν ἐφεστάμεν· ἐγγύθι δὲ στὰς | α 120γιατί του φάνηκε βαρύ να στέκει απ' ώρα ο ξένος. | |
| α 121χεῖρ' ἕλε δεξιτερὴν καὶ ἐδέξατο χάλκεον ἔγχος, | α 121Κοντά του πάει και στάθηκε και του 'πιασε το χέρι, | |
| α 122καί μιν φωνήσας ἔπεα πτερόεντα προσηύδα· | α 122του πήρε και το χάλκινο κοντάρι που κρατούσε, | |
| α 123«χαῖρε, ξεῖνε, παρ' ἄμμι φιλήσεαι· αὐτὰρ ἔπειτα | α 123κι έτσι με λόγια πεταχτά του μίλησε και του 'πε· | |
| α 124δείπνου πασσάμενος μυθήσεαι ὅττεό σε χρή.» | α 124«Ω ξένε, καλώς όρισες. Το σπίτι μας δικό σου, | |
| α 125ὣς εἰπὼν ἡγεῖθ', ἡ δ' ἕσπετο Παλλὰς Ἀθήνη. | α 125κι όταν δειπνήσεις έπειτα λες την ανάγκη πόχεις». | |
| α 126οἱ δ' ὅτε δή ῥ' ἔντοσθεν ἔσαν δόμου ὑψηλοῖο, | α 126Είπε, και κίνησε μπροστά κι η Αθηνά ακλουθούσε. | |
| α 127ἔγχος μέν ῥ' ἔστησε φέρων πρὸς κίονα μακρὴν | α 127Κι όταν αμέσως μπήκανε μες στο ψηλό παλάτι | |
| α 128δουροδόκης ἔντοσθεν ἐϋξόου, ἔνθα περ ἄλλα | α 128σταίνει ο Τηλέμαχος κοντά στο στύλο το κοντάρι, | |
| α 129ἔγχε' Ὀδυσσῆος ταλασίφρονος ἵστατο πολλά, | α 129μες στην ομορφοσκάλιστη κονταροθήκη, που 'χε | |
| α 130αὐτὴν δ' ἐς θρόνον εἷσεν ἄγων, ὑπὸ λῖτα πετάσσας, | α 130κι άλλα κοντάρια εκεί πολλά του τολμηρού Δυσσέα, | |
| α 131καλὸν δαιδάλεον· ὑπὸ δὲ θρῆνυς ποσὶν ἦεν. | α 131κι οδήγησε την Αθηνά σ' ένα θρονί να κάτσει | |
| α 132πὰρ δ' αὐτὸς κλισμὸν θέτο ποικίλον, ἔκτοθεν ἄλλων | α 132όμορφο, ψιλοδούλευτο - λινό σεντόνι κάτω | |
| α 133μνηστήρων, μὴ ξεῖνος ἀνιηθεὶς ὀρυμαγδῷ | α 133απλώνοντας - που 'χε σκαμνί για ν' ακουμπούν τα πόδια. | |
| Κοντά της έβαλε σκαμνί κι ο ίδιος σκαλισμένο, | ||
| α 134δείπνῳ ἀηδήσειεν, ὑπερφιάλοισι μετελθών, | α 134απ' τους Μνηστήρες χωριστά να μην πλαντάξει ο ξένος | |
| α 135ἠδ' ἵνα μιν περὶ πατρὸς ἀποιχομένοιο ἔροιτο. | α 135με τον πολύ τους θόρυβο και το φαΐ μπουχτίσει, | |
| που τους χωριάτες έσμιξε, και να μπορέσει ακόμα | ||
| για τον ξενιτεμένο του πατέρα να ρωτήσει. | ||
| α 136χέρνιβα δ' ἀμφίπολος προχόῳ ἐπέχευε φέρουσα | α 136Μια παρακόρη με χρυσό πεντάμορφο λαγήνι | |
| α 137καλῇ χρυσείῃ, ὑπὲρ ἀργυρέοιο λέβητος, | α 137νερό τους χύνει να νιφτούν σε μια αργυρή λεκάνη, | |
| α 138νίψασθαι· παρὰ δὲ ξεστὴν ἐτάνυσσε τράπεζαν. | α 138κι εμπρός, του μάκρου, σκαλιστό τούς έστρωσε τραπέζι. | |
| α 139σῖτον δ' αἰδοίη ταμίη παρέθηκε φέρουσα, | α 139Ψωμιά τους έφερε έπειτα και η σεβαστή οικονόμα | |
| α 140εἴδατα πόλλ' ἐπιθεῖσα, χαριζομένη παρεόντων· | α 140κι άλλα προσφάγια πληθερά, μετά χαράς ό,τι είχε. | |
| α 141δαιτρὸς δὲ κρειῶν πίνακας παρέθηκεν ἀείρας | α 141Κι ο σιτιστής λογής ψητά, σηκώνοντας σε δίσκους, | |
| α 142παντοίων, παρὰ δέ σφι τίθει χρύσεια κύπελλα, | α 142τους έφερε κι ολόχρυσα τους έβαλε ποτήρια, | |
| α 143κῆρυξ δ' αὐτοῖσιν θάμ' ἐπῴχετο οἰνοχοεύων. | α 143κι ο κεραστής νοιαζόντανε συχνά και τους κερνούσε. | |
| α 144ἐς δ' ἦλθον μνηστῆρες ἀγήνορες· οἱ μὲν ἔπειτα | α 144Μπήκανε κι οι περήφανοι Μνηστήρες κι όλοι αράδα | |
| α 145ἑξείης ἕζοντο κατὰ κλισμούς τε θρόνους τε. | α 145πήγαν αμέσως στα θρονιά και στα σκαμνιά να κάτσουν. | |
| α 146τοῖσι δὲ κήρυκες μὲν ὕδωρ ἐπὶ χεῖρας ἔχευαν, | α 146Κι εκεί νερό τους έχυναν στα χέρια τους οι κράχτες | |
| α 147σῖτον δὲ δμῳαὶ παρενήεον ἐν κανέοισι, | α 147και σε πανέρια τα ψωμιά οι σκλάβες κουβαλούσαν, | |
| α 148κοῦροι δὲ κρητῆρας ἐπεστέψαντο ποτοῖο. | α 148κι οι νιοι ως τα χείλια με πιοτό γεμίζαν τα κροντήρια, | |
| α 149οἱ δ' ἐπ' ὀνείαθ' ἑτοῖμα προκείμενα χεῖρας ἴαλλον. | α 149Κι αυτοί στα έτοιμα άπλωναν φαγιά στρωμένα εμπρός τους. | |
| α 150αὐτὰρ ἐπεὶ πόσιος καὶ ἐδητύος ἐξ ἔρον ἕντο | α 150Κι όταν πια τέλος χόρτασαν καλά με φαγοπότι, | |
| α 151μνηστῆρες, τοῖσιν μὲν ἐνὶ φρεσὶν ἄλλα μεμήλει, | α 151στο νου τους έβαλᾳν χορό ν' αρχίσουν και τραγούδι, | |
| α 152μολπή τ' ὀρχηστύς τε· τὰ γάρ τ' ἀναθήματα δαιτός. | α 152πού 'ναι στολίδια του γλεντιού. Και τη γλυκιά κιθάρα | |
| α 153κῆρυξ δ' ἐν χερσὶν κίθαριν περικαλλέα θῆκε | α 153ο κράχτης πήγε κι έβαλε στα χέρια του Φημίου, | |
| α 154Φημίῳ, ὅς ῥ' ἤειδε παρὰ μνηστῆρσιν ἀνάγκῃ. | α 154που τραγουδούσε στανικώς στον κύκλο των μνηστήρων. | |
| α 155ἦ τοι ὁ φορμίζων ἀνεβάλλετο καλὸν ἀείδειν, | α 155Κι ενώ την ταίριαζε όμορφο ν' αρχίσει ένα τραγούδι | |
| α 156αὐτὰρ Τηλέμαχος προσέφη γλαυκῶπιν Ἀθήνην, | α 156έτσι έλεγε ο Τηλέμαχος στην Αθηνά, κοντά της | |
| α 157ἄγχι σχὼν κεφαλήν, ἵνα μὴ πευθοίαθ' οἱ ἄλλοι· | α 157σκύβοντας το κεφάλι του, να μην ακούσουν άλλοι· | |
| α 158«ξεῖνε φίλ', ἦ καί μοι νεμεσήσεαι ὅττι κεν εἴπω; | α 158«Καλέ μου ξένε κάτι τι θα πω και μη θυμώσεις· | |
| α 159τούτοισιν μὲν ταῦτα μέλει, κίθαρις καὶ ἀοιδή, | α 159να για τι νοιάζουνται όλοι αυτοί, κιθάρα και τραγούδι, | |
| α 160ῥεῖ', ἐπεὶ ἀλλότριον βίοτον νήποινον ἔδουσιν, | α 160χαρά τους που το ξένο βιος απλέρωτο έτσι τρώνε | |
| α 161ἀνέρος, οὗ δή που λεύκ' ὀστέα πύθεται ὄμβρῳ | α 161ανθρώπου που στις ερημιές σαπίζουν σκορπισμένα | |
| α 162κείμεν' ἐπ' ἠπείρου, ἢ εἰν ἁλὶ κῦμα κυλίνδει. | α 162τα κόκαλά του απ' τη βροχή, για τα κυλάει το κύμα | |
| α 163εἰ κεῖνόν γ' Ἰθάκηνδε ἰδοίατο νοστήσαντα, | α 163στη θάλασσα. Κι αν άξαφνα τον έβλεπαν στο Θιάκι | |
| α 164πάντες κ' ἀρησαίατ' ἐλαφρότεροι πόδας εἶναι | α 164να φτάσει, θα 'θελαν φτερά στα πόδια κάλλιο να 'χουν | |
| α 165ἢ ἀφνειότεροι χρυσοῖό τε ἐσθῆτός τε. | α 165παρά του κόσμου τ' αγαθά, χρυσάφι και στολίδια. | |
| α 166νῦν δ' ὁ μὲν ὣς ἀπόλωλε κακὸν μόρον, οὐδέ τις ἥμιν | α 166Μα τώρα εκείνος χάθηκε πικρά, κι ούτε άλλη μένει | |
| α 167θαλπωρή, εἴ πέρ τις ἐπιχθονίων ἀνθρώπων | α 167για μας ελπίδα, αν και πολλοί πως θα γυρίσει λένε. | |
| α 168φῇσιν ἐλεύσεσθαι· τοῦ δ' ὤλετο νόστιμον ἦμαρ. | α 168Αχ, πάει, για πάντα χάθηκε του γυρισμού του η μέρα. | |
| α 169ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον· | α 169Μόν' έλα πες μου τώρα αυτό και την αλήθεια μίλα. | |
| α 170τίς πόθεν εἰς ἀνδρῶν; πόθι τοι πόλις ἠδὲ τοκῆες; | α 170Ποιος είσαι; Ποιος ο τόπος σου. Πού κάθονται οι γονιοί σου; | |
| α 171ὁπποίης τ' ἐπὶ νηὸς ἀφίκεο; πῶς δέ σε ναῦται | α 171Με τι καράβι ήρθες εδώ; Πώς σ' έφεραν οι ναύτες | |
| α 172ἤγαγον εἰς Ἰθάκην; τίνες ἔμμεναι εὐχετόωντο; | α 172στο Θιάκι; Ποια παινεύονταν πώς ήταν παλικάρια; | |
| α 173οὐ μὲν γάρ τί σε πεζὸν ὀΐομαι ἐνθάδ' ἱκέσθαι. | α 173Γιατί θαρρώ περπατηχτός στο Θιάκι πως δεν ήρθες. | |
| α 174καί μοι τοῦτ' ἀγόρευσον ἐτήτυμον, ὄφρ' ἐῢ εἰδῶ, | α 174Και τούτο ξήγα μου σωστά καλά να καταλάβω, | |
| α 175ἠὲ νέον μεθέπεις, ἦ καὶ πατρώϊός ἐσσι | α 175αν είσαι φίλος πατρικός και τώρα μόλις ήρθες. | |
| α 176ξεῖνος, ἐπεὶ πολλοὶ ἴσαν ἀνέρες ἡμέτερον δῶ | α 176Γιατί πολλοί στο σπίτι μας ξένοι μάς ήρθαν κι άλλοι, | |
| α 177ἄλλοι, ἐπεὶ καὶ κεῖνος ἐπίστροφος ἦν ἀνθρώπων.» | α 177γιατί ήταν κι ο πατέρας μου με κόσμο γνωρισμένος». | |
| α 178τὸν δ' αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη· | α 178Τότ' έτσι η φωτοστάλαχτη τ' απάντησε η Παλλάδα | |
| α 179«τοιγὰρ ἐγώ τοι ταῦτα μάλ' ἀτρεκέως ἀγορεύσω. | α 179«Μετά χαράς σου εγώ όλα αυτά θα σου τα πω όπως είναι. | |
| α 180Μέντης Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχομαι εἶναι | α 180Ο Μέντης τ' Αγχιάλου ο γιος παινεύομαι πως είμαι | |
| α 181υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσω. | α 181και τους Ταφιώτες κυβερνώ τους θαλασσοθρεμμένους | |
| α 182νῦν δ' ὧδε ξὺν νηῒ κατήλυθον ἠδ' ἑτάροισι, | α 182τώρα, και πάω σ' αλλόγλωσσους ανθρώπους, στην Τεμέση, | |
| α 183πλέων ἐπὶ οἴνοπα πόντον ἐπ' ἀλλοθρόους ἀνθρώπους, | α 183τη θάλασσα αρμενίζοντας, χαλκό να πάρω εκείθε. | |
| α 184ἐς Τεμέσην μετὰ χαλκόν, ἄγω δ' αἴθωνα σίδηρον. | α 184Μακριά απ' την πόλη το γοργό καράβι σύραμε όξω, | |
| α 185νηῦς δέ μοι ἥδ' ἕστηκεν ἐπ' ἀγροῦ νόσφι πόληος, | α 185κάτω απ' το δασωμένο Νιο, στου Ρείθρου το λιμάνι. | |
| α 186ἐν λιμένι Ῥείθρῳ, ὑπὸ Νηΐῳ ὑλήεντι. | α 186Είμαστε φίλοι πατρικοί κι οι δυο μας από πρώτα, | |
| α 187ξεῖνοι δ' ἀλλήλων πατρώϊοι εὐχόμεθ' εἶναι | α 187κι αν πας στο γερομαχητή Λαέρτη ρώτησέ τον, | |
| α 188ἐξ ἀρχῆς, εἴ πέρ τε γέροντ' εἴρηαι ἐπελθὼν | α 188που λένε πως δεν έρχεται στη χώρα πια ποτέ του, | |
| α 189Λαέρτην ἥρωα, τὸν οὐκέτι φασὶ πόλινδε | α 189μόν' ζει μακριά στην εξοχή με πίκρες και φαρμάκια, | |
| α 190ἔρχεσθ', ἀλλ' ἀπάνευθεν ἐπ' ἀγροῦ πήματα πάσχειν | α 190μαζί με μια γερόντισσα δούλα, που το τραπέζι | |
| α 191γρηῒ σὺν ἀμφιπόλῳ, ἥ οἱ βρῶσίν τε πόσιν τε | α 191του στρώνει και φαΐ κρασί του βάζει, όταν του κόψει | |
| α 192παρτιθεῖ, εὖτ' ἄν μιν κάματος κατὰ γυῖα λάβῃσιν | α 192τα γόνατά του η κούραση, την ώρα που ανεβαίνει | |
| α 193ἑρπύζοντ' ἀνὰ γουνὸν ἀλῳῆς οἰνοπέδοιο. | α 193σέρνοντας πάνω σε κορφές αμπελοφυτεμένες. | |
| α 194νῦν δ' ἦλθον· δὴ γάρ μιν ἔφαντ' ἐπιδήμιον εἶναι, | α 194Κι ήρθα γιατί μου λέγανε πως γύρισε ο Δυσσέας, | |
| α 195σὸν πατέρ'· ἀλλά νυ τόν γε θεοὶ βλάπτουσι κελεύθου. | α 195μα να, οι αθάνατοι θεοί το δρόμο του εμποδίζουν. | |
| α 196οὐ γάρ πω τέθνηκεν ἐπὶ χθονὶ δῖος Ὀδυσσεύς, | α 196Γιατί δεν πέθανε ο θεϊκός Δυσσέας, όχι ακόμα, | |
| α 197ἀλλ' ἔτι που ζωὸς κατερύκεται εὐρέϊ πόντῳ, | α 197μόν' κάπου ζει στης θάλασσας τα πλάτια αποκλεισμένος, | |
| α 198νήσῳ ἐν ἀμφιρύτῃ, χαλεποὶ δέ μιν ἄνδρες ἔχουσιν, | α 198σ' ένα αφροκύκλωτο νησί κι εκεί τον εμποδίζουν | |
| α 199ἄγριοι, οἵ που κεῖνον ἐρυκανόωσ' ἀέκοντα. | α 199άντρες κακοί κι ανήμεροι, θέλει δε θέλει εκείνος. | |
| α 200αὐτὰρ νῦν τοι ἐγὼ μαντεύσομαι, ὡς ἐνὶ θυμῷ | α 200Μα θα σου προφητέψω εγώ, καθώς μέσα στο νου μου | |
| α 201ἀθάνατοι βάλλουσι καὶ ὡς τελέεσθαι ὀΐω, | α 201μου δίνουν φώτιση οι θεοί κι όπως θαρρώ θα γίνουν, | |
| α 202οὔτε τι μάντις ἐὼν οὔτ' οἰωνῶν σάφα εἰδώς. | α 202κι από σημάδια ας μην κρατώ, προφήτης ας μην είμαι. | |
| α 203οὔ τοι ἔτι δηρόν γε φίλης ἀπὸ πατρίδος αἴης | α 203Αλάργα απ' την πατρίδα του καιρό δε θα 'ναι ακόμα, | |
| α 204ἔσσεται, οὐδ' εἴ πέρ τε σιδήρεα δέσματ' ἔχῃσι· | α 204κι αν το κορμί του με δεσμά το δέσουν σιδερένια. | |
| α 205φράσσεται ὥς κε νέηται, ἐπεὶ πολυμήχανός ἐστιν. | α 205Ως είναι πολυμήχανος, θα βρει να φύγει τρόπο. | |
| α 206ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον, | α 206Μόν' έλα πες μου τώρα αυτό και την αλήθεια μίλα | |
| α 207εἰ δὴ ἐξ αὐτοῖο τόσος πάϊς εἰς Ὀδυσῆος. | α 207αν είσαι του Δυσσέα γιος τόσο μεγάλο αγόρι. | |
| α 208αἰνῶς μὲν κεφαλήν τε καὶ ὄμματα καλὰ ἔοικας | α 208Πολύ του μοιάζεις στ' όμορφο κεφάλι και στα μάτια, | |
| α 209κείνῳ, ἐπεὶ θαμὰ τοῖον ἐμισγόμεθ' ἀλλήλοισι, | α 209γιατί συχνά ανταμώναμε πριν φύγει για την Τροία, | |
| α 210πρίν γε τὸν ἐς Τροίην ἀναβήμεναι, ἔνθα περ ἄλλοι | α 210όπου πολλοί ξεκίνησαν των Αργιτών οι πρώτοι | |
| α 211Ἀργείων οἱ ἄριστοι ἔβαν κοίλῃσ' ἐνὶ νηυσίν· | α 211οπλαρχηγοί με τα βαθιά καράβια. Μα από τότε | |
| α 212ἐκ τοῦ δ' οὔτ' Ὀδυσῆα ἐγὼν ἴδον οὔτ' ἐμὲ κεῖνος.» | α 212δεν είδα τον Δυσσέα πια, μήτε και μένα εκείνος». | |
| α 213τὴν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 213Τότ' έτσι πάλε ο συνετός Τηλέμαχος της είπε· | |
| α 214«τοιγὰρ ἐγώ τοι, ξεῖνε, μάλ' ἀτρεκέως ἀγορεύσω. | α 214«Μετά χαράς σου, ξένε, αυτά θα σου τα πω όπως είναι. | |
| α 215μήτηρ μέν τέ μέ φησι τοῦ ἔμμεναι, αὐτὰρ ἐγώ γε | α 215Γιος του πως είμαι η μάνα μου μου λέει, μα εγώ δεν ξέρω, | |
| α 216οὐκ οἶδ'· οὐ γάρ πώ τις ἑὸν γόνον αὐτὸς ἀνέγνω. | α 216γιατί κανείς τη φύτρα του δεν τη γνωρίζει ο ίδιος. | |
| α 217ὡς δὴ ἐγώ γ' ὄφελον μάκαρός νύ τευ ἔμμεναι υἱὸς | α 217Μακάρι να 'μουν γιος κι εγώ ανθρώπου ευτυχισμένου | |
| α 218ἀνέρος, ὃν κτεάτεσσιν ἑοῖσ' ἔπι γῆρας ἔτετμε. | α 218που βρίσκουν τα γεράματα μες στα πολλά αγαθά του. | |
| α 219νῦν δ' ὃς ἀποτμότατος γένετο θνητῶν ἀνθρώπων, | α 219Μα τώρα απ' τον πιο δύστυχο που βρέθηκε στον κόσμο | |
| α 220τοῦ μ' ἔκ φασι γενέσθαι, ἐπεὶ σύ με τοῦτ' ἐρεείνεις.» | α 220μου λένε πως γεννήθηκα, γι' αυτό σαν μ' εξετάζεις». | |
| α 221τὸν δ' αὖτε προσέειπε θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη· | α 221Τότ' έτσι η λιοπερίχυτη θεά Παλλάδα του 'πε· | |
| α 222«οὐ μέν τοι γενεήν γε θεοὶ νώνυμνον ὀπίσσω | α 222«Δε θα ξεγράψουν οι θεοί στο τέλος τη γενιά σου, | |
| α 223θῆκαν, ἐπεὶ σέ γε τοῖον ἐγείνατο Πηνελόπεια. | α 223τέτοιονε αφού σε γέννησε η Πηνελόπη εσένα. | |
| α 224ἀλλ' ἄγε μοι τόδε εἰπὲ καὶ ἀτρεκέως κατάλεξον· | α 224Μόν' έλα ξήγα μου κι αυτό και την αλήθεια πες μου. | |
| α 225τίς δαίς, τίς δὲ ὅμιλος ὅδ' ἔπλετο; τίπτε δέ σε χρεώ; | α 225Αυτός τι κόσμος; Τι φαγιά; Για ποιο σκοπό τα θέλεις; | |
| α 226εἰλαπίνη ἦε γάμος; ἐπεὶ οὐκ ἔρανος τάδε γ' ἐστίν, | α 226Ξεφάντωση έχεις ή χαρές; Σαν έρανος δε μοιάζει. | |
| α 227ὥς τέ μοι ὑβρίζοντες ὑπερφιάλως δοκέουσι | α 227Μου φαίνονται στο σπίτι σου πως ήρθαν χαροκόποι | |
| α 228δαίνυσθαι κατὰ δῶμα. νεμεσσήσαιτό κεν ἀνὴρ | α 228κι αχόρταγα χαραμοτρών, κι αν άνθρωπος με γνώση | |
| α 229αἴσχεα πόλλ' ὁρόων, ὅς τις πινυτός γε μετέλθοι.» | α 229έβλεπε αυτές τους τις μπομπές θα ξάναβε ο θυμός του». | |
| α 230τὴν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 230Τότε έτσι πάλε ο συνετός Τηλέμαχος της είπε· | |
| α 231«ξεῖν', ἐπεὶ ἂρ δὴ ταῦτά μ' ἀνείρεαι ἠδὲ μεταλλᾷς, | α 231«Ξένε, γι' αυτά σαν με ρωτάς θα σου τα πω ν' ακούσεις. | |
| α 232μέλλεν μέν ποτε οἶκος ὅδ' ἀφνειὸς καὶ ἀμύμων | α 232Αυτό το σπίτι αρχοντικό κι ευτυχισμένο θα 'ταν | |
| α 233ἔμμεναι, ὄφρ' ἔτι κεῖνος ἀνὴρ ἐπιδήμιος ἦεν· | α 233ανίσως στην πατρίδα του βρισκότανε ο Δυσσέας. | |
| α 234νῦν δ' ἑτέρως ἐβόλοντο θεοὶ κακὰ μητιόωντες, | α 234Μα αλλιώς το θέλανε οι θεοί από κακή των γνώμη, | |
| α 235οἳ κεῖνον μὲν ἄϊστον ἐποίησαν περὶ πάντων | α 235που μόνο εκείνον άφαντο τον έκαμαν απ' όλους. | |
| α 236ἀνθρώπων, ἐπεὶ οὔ κε θανόντι περ ὧδ' ἀκαχοίμην, | α 236Γιατί έτσι εγώ δεν θα 'κλαιγα το θάνατό του τόσο | |
| α 237εἰ μετὰ οἷσ' ἑτάροισι δάμη Τρώων ἐνὶ δήμῳ, | α 237μες στο στρατό του αν έχανε στην Τροία τη ζωή του, | |
| α 238ἠὲ φίλων ἐν χερσίν, ἐπεὶ πόλεμον τολύπευσε. | α 238ή, σαν απόσωσε η σφαγή, στα χέρια των δικών του. | |
| α 239τῶ κέν οἱ τύμβον μὲν ἐποίησαν Παναχαιοί, | α 239Τότε οι Παναχαιοί ψηλό θα του 'σταιναν μνημούρι | |
| α 240ἠδέ κε καὶ ᾧ παιδὶ μέγα κλέος ἤρατ' ὀπίσσω. | α 240και δόξα πίσω θ' άφηνε μεγάλη στο παιδί του. | |
| α 241νῦν δέ μιν ἀκλειῶς Ἅρπυιαι ἀνηρέψαντο· | α 241Μα τώρα αυτόν αδόξαστα τον άρπαξαν οι Λάμιες | |
| α 242οἴχετ' ἄϊστος ἄπυστος, ἐμοὶ δ' ὀδύνας τε γόους τε | α 242κι άφᾳντος πάει κι ανάκουστος, αφήνοντας σε μένα | |
| α 243κάλλιπεν· οὐδέ τι κεῖνον ὀδυρόμενος στεναχίζω | α 243τις πίκρες και τα βάσανα. Και μήτε αυτόν μονάχα | |
| α 244οἶον, ἐπεί νύ μοι ἄλλα θεοὶ κακὰ κήδε' ἔτευξαν. | α 244θρηνώ, γιατί οι αθάνατοι κι άλλα μου δώσαν πάθια. | |
| α 245ὅσσοι γὰρ νήσοισιν ἐπικρατέουσιν ἄριστοι, | α 245Γιατί όσοι ορίζουν στα νησιά κι απ' όλους είναι οι πρώτοι | |
| α 246Δουλιχίῳ τε Σάμῃ τε καὶ ὑλήεντι Ζακύνθῳ, | α 246στη δασωμένη Ζάκυνθο, στη Σάμη, στο Δουλίχι, | |
| α 247ἠδ' ὅσσοι κραναὴν Ἰθάκην κάτα κοιρανέουσι, | α 247κι εδώ όλα τ' αρχοντόπουλα στο βραχωμένο Θιάκι, | |
| α 248τόσσοι μητέρ' ἐμὴν μνῶνται, τρύχουσι δὲ οἶκον. | α 248όλοι ζητούν τη μάνα μου και καταλούν το βιος μου. | |
| α 249ἡ δ' οὔτ' ἀρνεῖται στυγερὸν γάμον οὔτε τελευτὴν | α 249Και μήτε τ' όχι λέει αυτή στον άχαρο το γάμο, | |
| α 250ποιῆσαι δύναται· τοὶ δὲ φθινύθουσιν ἔδοντες | α 250μήτε μπορεί να παντρευτεί. Κι έτσι όλοι αυτοί μου σβήνουν | |
| α 251οἶκον ἐμόν· τάχα δή με διαῤῥαίσουσι καὶ αὐτόν.» | α 251το σπίτι μου και σύντομα κι εμένα θα ξεκάμουν». | |
| α 252τὸν δ' ἐπαλαστήσασα προσηύδα Παλλὰς Ἀθήνη· | α 252Κι η Αθηνά τ' απάντησε βαριά αγαναχτισμένη· | |
| α 253«ὢ πόποι, ἦ δὴ πολλὸν ἀποιχομένου Ὀδυσῆος | α 253«Αχ, πόσο του Δυσσέα εσύ που λείπει δεν τον φτάνεις, | |
| α 254δεύῃ, ὅ κε μνηστῆρσιν ἀναιδέσι χεῖρας ἐφείη. | α 254να βάλει στους αδιάντροπους μνηστήρες χέρι εκείνος. | |
| α 255εἰ γὰρ νῦν ἐλθὼν δόμου ἐν πρώτῃσι θύρῃσι | α 255Γιατί αν ερχόντανε άξαφνα με κράνος και μ' ασπίδα | |
| α 256σταίη, ἔχων πήληκα καὶ ἀσπίδα καὶ δύο δοῦρε, | α 256και δυο κοντάρια, να σταθεί στα πρωτοπόρτια απάνω, | |
| α 257τοῖος ἐὼν οἷόν μιν ἐγὼ τὰ πρῶτ' ἐνόησα | α 257τέτοιος καθώς τον γνώρισα στο πατρικό μου σπίτι | |
| α 258οἴκῳ ἐν ἡμετέρῳ πίνοντά τε τερπόμενόν τε, | α 258πρώτη φορά, να το γλεντά και το κρασί να πίνει, | |
| α 259ἐξ Ἐφύρης ἀνιόντα παρ' Ἴλου Μερμερίδαο· - | α 259σα γύριζε απ' την Έφυρα, που πήγε με καράβι | |
| α 260ᾤχετο γὰρ καὶ κεῖσε θοῆς ἐπὶ νηὸς Ὀδυσσεὺς | α 260στον Ίλο, γιο του Μέρμερου, φαρμάκι θνητοφάγο | |
| α 261φάρμακον ἀνδροφόνον διζήμενος, ὄφρα οἱ εἴη | α 261ζητώντας του τις χάλκινες σαΐτες του ν' αλείβει.- | |
| α 262ἰοὺς χρίεσθαι χαλκήρεας· ἀλλ' ὁ μὲν οὔ οἱ | α 262Μα εκείνος δεν του το 'δωσε γιατί τους επουράνιους | |
| α 263δῶκεν, ἐπεί ῥα θεοὺς νεμεσίζετο αἰὲν ἐόντας, | α 263φοβόταν, κι ο πατέρας μου του το 'δωσε ο δικός μου, | |
| α 264ἀλλὰ πατήρ οἱ δῶκεν ἐμός· φιλέεσκε γὰρ αἰνῶς· - | α 264που φίλος του ήταν καρδιακός. - Ναι, τέτοιος ο Δυσσέας | |
| α 265τοῖος ἐὼν μνηστῆρσιν ὁμιλήσειεν Ὀδυσσεύς· | α 265ν' άπλωνε χέρι απάνω τους, θα καταντούσανε όλοι | |
| α 266πάντες κ' ὠκύμοροί τε γενοίατο πικρόγαμοί τε. | α 266μεμιάς γληγοροπέθαντοι και πικροπαντρεμένοι. | |
| α 267ἀλλ' ἦ τοι μὲν ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται, | α 267Μα στων θεών είναι όλα αυτά το χέρι αν θα τελέψουν, | |
| α 268ἤ κεν νοστήσας ἀποτείσεται, ἦε καὶ οὐκί, | α 268όταν γυρίσει σπίτι του, αν θα πλερώσει ή όχι. | |
| α 269οἷσιν ἐνὶ μεγάροισι· σὲ δὲ φράζεσθαι ἄνωγα, | α 269Εγώ όμως σε παρακινώ να το σκεφτείς και μόνος | |
| α 270ὅππως κε μνηστῆρας ἀπώσεαι ἐκ μεγάροιο. | α 270πώς όλους απ' το σπίτι σου να διώξεις τους μνηστήρες· | |
| α 271εἰ δ' ἄγε νῦν ξυνίει καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων· | α 271Κι αυτό που τώρα θα σου πω πρόσεξε να τ' ακούσεις. | |
| α 272αὔριον εἰς ἀγορὴν καλέσας ἥρωας Ἀχαιοὺς | α 272Σε σύνοδο αύριο κάλεσε τους Αχαιούς και σ' όλους | |
| α 273μῦθον πέφραδε πᾶσι, θεοὶ δ' ἐπὶ μάρτυροι ἔστων. | α 273πες καθαρά τη γνώμη σου, να 'ναι οι θεοί μαρτύροι. | |
| α 274μνηστῆρας μὲν ἐπὶ σφέτερα σκίδνασθαι ἄνωχθι, | α 274Στα σπίτια τους να σκορπιστούν πρόσταξε τους μνηστήρες. | |
| α 275μητέρα δ', εἴ οἱ θυμὸς ἐφορμᾶται γαμέεσθαι, | α 275Κι αν η καρδιά της μάνας σου της λέει χαρές να κάμει, | |
| α 276ἂψ ἴτω ἐς μέγαρον πατρὸς μέγα δυναμένοιο· | α 276πίσω ας γυρίσει στου άρχοντα πατέρα της το σπίτι | |
| α 277οἱ δὲ γάμον τεύξουσι καὶ ἀρτυνέουσιν ἔεδνα | α 277κι ας, πάνε εκεί να παντρευτούν και τα προικιά ας ορίσουν, | |
| α 278πολλὰ μάλ', ὅσσα ἔοικε φίλης ἐπὶ παιδὸς ἕπεσθαι. | α 278πολλά κι όσα θα ταίριαζᾳν στην ακριβή του κόρη. | |
| α 279σοὶ δ' αὐτῷ πυκινῶς ὑποθήσομαι, αἴ κε πίθηαι· | α 279Και θα σου πω μια συμβουλή σοφή σαν θες ν' ακούσεις. | |
| α 280νῆ' ἄρσας ἐρέτῃσιν ἐείκοσιν, ἥ τις ἀρίστη, | α 280Απ' όλα το καλύτερο καράβι ν' αρματώσεις | |
| α 281ἔρχεο πευσόμενος πατρὸς δὴν οἰχομένοιο, | α 281με λαμνοκόπους είκοσι και πήγαινε να μάθεις | |
| α 282ἤν τίς τοι εἴπῃσι βροτῶν, ἢ ὄσσαν ἀκούσῃς | α 282για τον πατέρα σου είδηση, που λείπει χρόνια αλάργα, | |
| α 283ἐκ Διός, ἥ τε μάλιστα φέρει κλέος ἀνθρώποισι. | α 283κανείς αν ξέρει να σου πει, είτε απ' το Δία ακούσεις | |
| α 284πρῶτα μὲν ἐς Πύλον ἐλθὲ καὶ εἴρεο Νέστορα δῖον, | α 284φήμη, που φέρνει πρώτα αυτή τα νέα στους ανθρώπους. | |
| α 285κεῖθεν δὲ Σπάρτηνδε παρὰ ξανθὸν Μενέλαον· | α 285Πάνε το γερο-Νέστορα στην Πύλο να ρωτήσεις | |
| α 286ὃς γὰρ δεύτατος ἦλθεν Ἀχαιῶν χαλκοχιτώνων. | α 286κι εκείθε πήγαινε έπειτα στη Σπάρτη, στο Μενέλαο | |
| α 287εἰ μέν κεν πατρὸς βίοτον καὶ νόστον ἀκούσῃς, | α 287που απ' το χαλκόφραχτο στρατό στερνός εκείνος ήρθε. | |
| α 288ἦ τ' ἂν τρυχόμενός περ ἔτι τλαίης ἐνιαυτόν· | α 288Κι αν μάθεις ο πατέρας σου πως ζει και θα γυρίσει, | |
| α 289εἰ δέ κε τεθνηῶτος ἀκούσῃς μηδ' ἔτ' ἐόντος, | α 289μ' όλο που νιώθεις τον καημό, περίμενε ένα χρόνο. | |
| α 290νοστήσας δὴ ἔπειτα φίλην ἐς πατρίδα γαῖαν | α 290Κι αν πάλε μάθεις πως δε ζει, στη γη πως δεν υπάρχει, | |
| α 291σῆμά τέ οἱ χεῦαι καὶ ἐπὶ κτέρεα κτερεΐξαι | α 291αμέσως, στην πατρίδα σου να 'ρθεις και να του χτίσεις | |
| α 292πολλὰ μάλ', ὅσσα ἔοικε, καὶ ἀνέρι μητέρα δοῦναι. | α 292μνήμα κι απάνω νεκρικές θυσίες να προσφέρεις | |
| α 293αὐτὰρ ἐπὴν δὴ ταῦτα τελευτήσῃς τε καὶ ἕρξῃς, | α 293όσες ταιριάζει, αρχοντικές και πάντρεψέ την τέλος | |
| α 294φράζεσθαι δὴ ἔπειτα κατὰ φρένα καὶ κατὰ θυμόν, | α 294τη μάνα σου. Κι έτσι όλα αυτά σαν κάμεις και τελέψεις, | |
| α 295ὅππως κε μνηστῆρας ἐνὶ μεγάροισι τεοῖσι | α 295σκέψου πια τότε μόνος σου στα βάθη της καρδιάς σου, | |
| α 296κτείνῃς ἠὲ δόλῳ ἢ ἀμφαδόν· οὐδέ τί σε χρὴ | α 296πώς τους μνηστήρες σπίτι σου θα τους χαλάσεις όλους | |
| α 297νηπιάας ὀχέειν, ἐπεὶ οὐκέτι τηλίκος ἐσσί. | α 297μ' απάτη ή κι ολοφάνερα. Κι ούτε σου πρέπει διόλου | |
| α 298ἦ οὐκ ἀΐεις οἷον κλέος ἔλλαβε δῖος Ὀρέστης | α 298να μωροφέρνεις, και παιδί δεν είσαι εσύ πια τώρα. | |
| α 299πάντας ἐπ' ἀνθρώπους, ἐπεὶ ἔκτανε πατροφονῆα, | α 299Ή δεν ακούς ο θεϊκός Ορέστης, πόση δόξα | |
| α 300Αἴγισθον δολόμητιν, ὅ οἱ πατέρα κλυτὸν ἔκτα; | α 300στον κόσμο πήρε, το φονιά τον Αίγισθο απ' τη μέση | |
| α 301καὶ σύ, φίλος, μάλα γάρ σ' ὁρόω καλόν τε μέγαν τε, | α 301σαν έβγαλε, που σκότωσε τον ξακουστό γονιό του; | |
| α 302ἄλκιμος ἔσσ', ἵνα τίς σε καὶ ὀψιγόνων ἐῢ εἴπῃ. | α 302Και συ, παιδί μου, -δες ψηλός, κοίτα λεβέντης που 'σαι- | |
| α 303αὐτὰρ ἐγὼν ἐπὶ νῆα θοὴν κατελεύσομαι ἤδη | α 303κάμε καρδιά να παινευτείς απ' τους στερνούς ανθρώπους. | |
| α 304ἠδ' ἑτάρους, οἵ πού με μάλ' ἀσχαλόωσι μένοντες· | α 304Μα τώρα στους συντρόφους μου και στο γοργό καράβι | |
| α 305σοὶ δ' αὐτῷ μελέτω, καὶ ἐμῶν ἐμπάζεο μύθων.» | α 305θα φύγω, που θα νοιάζουνται πολύ να με προσμένουν, | |
| α 306τὴν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 306και συ πια σκέψου μόνος σου κι ό,τι είπα μην ξεχάσεις». | |
| α 307«ξεῖν', ἦ τοι μὲν ταῦτα φίλα φρονέων ἀγορεύεις, | α 307Τότε έτσι πάλε ο συνετός Τηλέμαχος της είπε· | |
| α 308ὥς τε πατὴρ ᾧ παιδί, καὶ οὔ ποτε λήσομαι αὐτῶν. | α 308«Ναι, ξένε, αυτά τα μίλησες με την καλή σου γνώμη, | |
| α 309ἀλλ' ἄγε νῦν ἐπίμεινον, ἐπειγόμενός περ ὁδοῖο, | α 309καθώς πατέρας σε παιδί και δε θα τα ξεχάσω. | |
| α 310ὄφρα λοεσσάμενός τε τεταρπόμενός τε φίλον κῆρ | α 310Μα στάσου ακόμα μια στιγμή, κι ας βιάζεσαι να φύγεις, | |
| α 311δῶρον ἔχων ἐπὶ νῆα κίῃς, χαίρων ἐνὶ θυμῷ, | α 311αφού λουστείς και την καρδιά στα στήθη αναγαλλιάσεις, | |
| α 312τιμῆεν, μάλα καλόν, ὅ τοι κειμήλιον ἔσται | α 312να πας για το καράβι σου χαρούμενος με δώρο | |
| α 313ἐξ ἐμεῦ, οἷα φίλοι ξεῖνοι ξείνοισι διδοῦσι.» | α 313πολύτιμο, πεντάμορφο, να το 'χεις για κειμήλιο, | |
| δώρο που οι φίλοι συνηθούν στους φίλους να χαρίζουν». | ||
| α 314τὸν δ' ἠμείβετ' ἔπειτα θεὰ γλαυκῶπις Ἀθήνη· | α 314Τότε έτσι η φωτοστάλαχτη τ' απάντησε η Παλλάδα· | |
| α 315«μή μ' ἔτι νῦν κατέρυκε, λιλαιόμενόν περ ὁδοῖο· | α 315«Μη με κρατήσεις πιο πολύ και βιάζομαι να φύγω. | |
| α 316δῶρον δ' ὅττι κέ μοι δοῦναι φίλον ἦτορ ἀνώγῃ, | α 316Κι αυτό το δώρο που η καρδιά σού λέει να μου χαρίσεις, | |
| α 317αὖτις ἀνερχομένῳ δόμεναι οἶκόνδε φέρεσθαι, | α 317όταν γυρίσω δώσ' μου το στο σπίτι να το πάρω | |
| α 318καὶ μάλα καλὸν ἑλών· σοὶ δ' ἄξιον ἔσται ἀμοιβῆς.» | α 318κι άλλο θα σου χαρίσω εγώ ν' αξίζει το δικό σου». | |
| α 319ἡ μὲν ἄρ' ὣς εἰποῦσ' ἀπέβη γλαυκῶπις Ἀθήνη, | α 319Έτσι είπε, κι έφυγε έπειτα η λιόφωτη Παλλάδα | |
| α 320ὄρνις δ' ὣς ἀνόπαια διέπτατο· τῷ δ' ἐνὶ θυμῷ | α 320μες στα ουράνια σαν αητός, και στην καρδιά του εκείνου | |
| α 321θῆκε μένος καὶ θάρσος, ὑπέμνησέν τέ ἑ πατρὸς | α 321θάρρος και τόλμη του 'βαλε και πιο πολύ από πρώτα | |
| α 322μᾶλλον ἔτ' ἢ τὸ πάροιθεν. ὁ δὲ φρεσὶν ᾗσι νοήσας | α 322του 'φερε τον πατέρα του να συλλογιέται τώρα. | |
| α 323θάμβησεν κατὰ θυμόν· ὀΐσατο γὰρ θεὸν εἶναι. | α 323Μέσα του ο νους του σάστισε την ώρα που την είδε, | |
| α 324αὐτίκα δὲ μνηστῆρας ἐπῴχετο ἰσόθεος φώς. | α 324γιατί κατάλαβε η θεά πως ήταν η Παλλάδα, | |
| α 325τοῖσι δ' ἀοιδὸς ἄειδε περικλυτός, οἱ δὲ σιωπῇ | α 325και στους μνηστήρες πήγε ευτύς το ισόθεο παλικάρι. | |
| α 326εἵατ' ἀκούοντες· ὁ δ' Ἀχαιῶν νόστον ἄειδε | α 326Ο ξακουστός τραγουδιστής κοντά τους τραγουδούσε | |
| α 327λυγρόν, ὃν ἐκ Τροίης ἐπετείλατο Παλλὰς Ἀθήνη. | α 327κι αυτοί καθότανε άλαλοι ν' ακούσουν το τραγούδι, | |
| α 328τοῦ δ' ὑπερωϊόθεν φρεσὶ σύνθετο θέσπιν ἀοιδὴν | α 328για τον πικρό των Αχαιών το γυρισμό απ' την Τροία, | |
| α 329κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια· | α 329όπως η λιοπερίχυτη τον όρισε η Παλλάδα. | |
| α 330κλίμακα δ' ὑψηλὴν κατεβήσετο οἷο δόμοιο, | α 330Κι ως άκουσε απ' τ' ανώγι της τ' αθάνατο τραγούδι, | |
| η Πηνελόπη η φρόνιμη του Τηλεμάχου η μάνα, | ||
| απ' την ψηλή κατέβηκε του πύργου της τη σκάλα, | ||
| α 331οὐκ οἴη, ἅμα τῇ γε καὶ ἀμφίπολοι δύ' ἕποντο. | α 331όχι μονάχη, πήγαιναν και δυο μαζί της σκλάβες. | |
| α 332ἡ δ' ὅτε δὴ μνηστῆρας ἀφίκετο δῖα γυναικῶν, | α 332Κι ως έφτασεν η ασύγκριτη γυναίκα στους μνηστήρες, | |
| α 333στῆ ῥα παρὰ σταθμὸν τέγεος πύκα ποιητοῖο, | α 333στάθηκε στης καλόφτιαστης σκεπής κοντά το στύλο, | |
| α 334ἄντα παρειάων σχομένη λιπαρὰ κρήδεμνα· | α 334σκεπάζοντας τα μάγουλα με τη λαμπρή της μπόλια, | |
| α 335ἀμφίπολος δ' ἄρα οἱ κεδνὴ ἑκάτερθε παρέστη. | α 335κι είχε στο κάθε της πλευρό και μια πιστή της σκλάβα, | |
| α 336δακρύσασα δ' ἔπειτα προσηύδα θεῖον ἀοιδόν· | α 336και στο θεϊκό τραγουδιστή έτσι με δάκρυα του 'πε· | |
| α 337«Φήμιε, πολλὰ γὰρ ἄλλα βροτῶν θελκτήρια οἶδας | α 337«Κι άλλα πολλά, που τους θνητούς μαγεύουν, Φήμιε, ξέρεις | |
| α 338ἔργ' ἀνδρῶν τε θεῶν τε, τά τε κλείουσιν ἀοιδοί· | α 338για ανθρώπων έργα και θεών που τα 'καμαν τραγούδι. | |
| α 339τῶν ἕν γέ σφιν ἄειδε παρήμενος, οἱ δὲ σιωπῇ | α 339Ένα τραγούδα απ' όλα αυτά κι άφωνοι τούτ' ας πίνουν. | |
| α 340οἶνον πινόντων· ταύτης δ' ἀποπαύε' ἀοιδῆς | α 340Αυτό όμως μην το ξαναπείς το θλιβερό τραγούδι | |
| α 341λυγρῆς, ἥ τέ μοι αἰὲν ἐνὶ στήθεσσι φίλον κῆρ | α 341που πάντα μέσα την καρδιά στα στήθια μού πληγώνει, | |
| α 342τείρει, ἐπεί με μάλιστα καθίκετο πένθος ἄλαστον. | α 342κι ο πόνος αλησμόνητος τα σπλάχνα μου θερίζει. | |
| α 343τοίην γὰρ κεφαλὴν ποθέω μεμνημένη αἰεὶ | α 343Γιατί τον άντρα μου ποθώ κι αιώνια τον θυμούμαι, | |
| α 344ἀνδρός, τοῦ κλέος εὐρὺ καθ' Ἑλλάδα καὶ μέσον Ἄργος.» | α 344που 'ναι μεγάλη η δόξα του στ' Άργος και στην Ελλάδα». | |
| α 345τὴν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 345Κι ο συνετός Τηλέμαχος απάντησε έτσι κι είπε· | |
| α 346«μῆτερ ἐμή, τί τ' ἄρα φθονέεις ἐρίηρον ἀοιδὸν | α 346«Γιατί έτσι, μάνα, τον πιστό τραγουδιστή αποπαίρνεις | |
| α 347τέρπειν ὅππῃ οἱ νόος ὄρνυται; οὔ νύ τ' ἀοιδοὶ | α 347που μας ξανοίγει την καρδιά καθώς το φέρνει ο νους του; | |
| α 348αἴτιοι, ἀλλά ποθι Ζεὺς αἴτιος, ὅς τε δίδωσιν | α 348Δεν φταίει κανείς τραγουδιστής, μόν' φταίχτης είναι ο Δίας | |
| α 349ἀνδράσιν ἀλφηστῇσιν ὅπως ἐθέλῃσιν ἑκάστῳ. | α 349που καθώς θέλει η γνώμη του τα φέρνει στους ανθρώπους. | |
| α 350τούτῳ δ' οὐ νέμεσις Δαναῶν κακὸν οἶτον ἀείδειν· | α 350Ντροπή δεν είναι και γι' αυτόν που τραγουδά τη μοίρα | |
| α 351τὴν γὰρ ἀοιδὴν μᾶλλον ἐπικλείουσ' ἄνθρωποι, | α 351των Δαναών την άπονη. Γιατί κάθε καινούριο | |
| α 352ἥ τις ἀϊόντεσσι νεωτάτη ἀμφιπέληται. | α 352τραγούδι που θα πρωτοβγεί θέλουν ν' ακούσουν όλοι. | |
| α 353σοὶ δ' ἐπιτολμάτω κραδίη καὶ θυμὸς ἀκούειν· | α 353Μόν' πάρε την απόφαση ν' ακούσεις το τραγούδι. | |
| α 354οὐ γὰρ Ὀδυσσεὺς οἶος ἀπώλεσε νόστιμον ἦμαρ | α 354Δεν είναι μόνος πόχασε του γυρισμού τη μέρα | |
| α 355ἐν Τροίῃ, πολλοὶ δὲ καὶ ἄλλοι φῶτες ὄλοντο. | α 355στον πόλεμο ο πατέρας μου· κι άλλοι πολλοί χαθήκαν. | |
| α 356ἀλλ' εἰς οἶκον ἰοῦσα τὰ σ' αὐτῆς ἔργα κόμιζε, | α 356Μόν' σπίτι τώρα πήγαινε να κάτσεις στις δουλειές σου, | |
| α 357ἱστόν τ' ἠλακάτην τε, καὶ ἀμφιπόλοισι κέλευε | α 357στη ρόκα και στον αργαλειό και βάλε και τις σκλάβες. | |
| α 358ἔργον ἐποίχεσθαι· μῦθος δ' ἄνδρεσσι μελήσει | α 358Κι όσο γι' αυτά που μίλησες οι άντρες θα φροντίσουν, | |
| α 359πᾶσι, μάλιστα δ' ἐμοί· τοῦ γὰρ κράτος ἔστ' ἐνὶ οἴκῳ.» | α 359όλοι κι απ' όλους πρώτα εγώ που ορίζω μες στο σπίτι». | |
| α 360ἡ μὲν θαμβήσασα πάλιν οἶκόνδε βεβήκει· | α 360Σάστισε αυτή και γύρισε στον πύργο της ξοπίσω, | |
| α 361παιδὸς γὰρ μῦθον πεπνυμένον ἔνθετο θυμῷ. | α 361γιατί της μπήκαν στην καρδιά τα λόγια του παιδιού της. | |
| α 362ἐς δ' ὑπερῷ' ἀναβᾶσα σὺν ἀμφιπόλοισι γυναιξὶ | α 362Κι όταν στ' ανώι ανέβηκε με τις πιστές της σκλάβες, | |
| α 363κλαῖεν ἔπειτ' Ὀδυσῆα, φίλον πόσιν, ὄφρα οἱ ὕπνον | α 363θρηνούσε το Δυσσέα εκεί, ωσότου γλυκόν ύπνο | |
| α 364ἡδὺν ἐπὶ βλεφάροισι βάλε γλαυκῶπις Ἀθήνη. | α 364της έχυσε στα μάτια της η λαμπερή Παλλάδα. | |
| α 365μνηστῆρες δ' ὁμάδησαν ἀνὰ μέγαρα σκιόεντα· | α 365Σάλαγο κάμαν στο ισκιερό παλάτι κι οι μνηστήρες | |
| α 366πάντες δ' ἠρήσαντο παραὶ λεχέεσσι κλιθῆναι. | α 366κι όλους τους έτρωγε ο καημός να κοιμηθούν κοντά της. | |
| α 367τοῖσι δὲ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἤρχετο μύθων· | α 367Κι ο συνετός Τηλέμαχος το λόγο πήρε κι είπε· | |
| α 368«μητρὸς ἐμῆς μνηστῆρες, ὑπέρβιον ὕβριν ἔχοντες, | α 368«Μνηστήρες σεις της μάνας μου, αδιαντροπιά γεμάτοι, | |
| α 369νῦν μὲν δαινύμενοι τερπώμεθα, μηδὲ βοητὺς | α 369τώρα ας χαρούμε το φαΐ κι ας λείπουν οι φωνές σας. | |
| α 370ἔστω, ἐπεὶ τό γε καλὸν ἀκουέμεν ἐστὶν ἀοιδοῦ | α 370Γιατί είναι αυτό καλύτερο ν' ακούσουμε ένα τέτοιο | |
| α 371τοιοῦδ' οἷος ὅδ' ἐστί, θεοῖσ' ἐναλίγκιος αὐδήν. | α 371τραγουδιστή καθώς αυτός πόχει φωνή αθανάτου. | |
| α 372ἠῶθεν δ' ἀγορήνδε καθεζώμεσθα κιόντες | α 372Και την αυγή σε σύνοδο να κάτσουμε θα πάμε, | |
| α 373πάντες, ἵν' ὕμιν μῦθον ἀπηλεγέως ἀποείπω, | α 373κι εκεί μια γνώμη ξάστερα θα πω ν' ακούσουν όλοι, | |
| α 374ἐξιέναι μεγάρων· ἄλλας δ' ἀλεγύνετε δαῖτας, | α 374να φύγετε απ' το σπίτι μου, να στρώστε αλλού τραπέζι, | |
| α 375ὑμὰ κτήματ' ἔδοντες, ἀμειβόμενοι κατὰ οἴκους. | α 375συναλλαχτά στα σπίτια σας να τρώτε βιος δικός σας. | |
| α 376εἰ δ' ὕμιν δοκέει τόδε λωΐτερον καὶ ἄμεινον | α 376Μα αν το θαρρείτε πιο σωστό και πιο όφελος πως είναι | |
| α 377ἔμμεναι, ἀνδρὸς ἑνὸς βίοτον νήποινον ὀλέσθαι, | α 377το ξένο μάλι απλέρωτο να πάει καπνός - με γεια σας! | |
| α 378κείρετ'· ἐγὼ δὲ θεοὺς ἐπιβώσομαι αἰὲν ἐόντας, | α 378Κι εγώ βοηθούς μου τους θεούς θα κράξω τους ουράνιους, | |
| α 379αἴ κέ ποθι Ζεὺς δῷσι παλίντιτα ἔργα γενέσθαι· | α 379κι άμποτε ο Δίας τις δουλειές αυτές να τις πλερώσει | |
| α 380νήποινοί κεν ἔπειτα δόμων ἔντοσθεν ὄλοισθε.» | α 380κι όλους εδώ ανερώτητα να σας θερίσει ο χάρος». | |
| α 381ὣς ἔφαθ', οἱ δ' ἄρα πάντες ὀδὰξ ἐν χείλεσι φύντες | α 381Έτσι είπε, κι όλοι δάγκασαν τα χείλη κι απορούσαν | |
| α 382Τηλέμαχον θαύμαζον, ὃ θαρσαλέως ἀγόρευε. | α 382με τον Τηλέμαχο γι' αυτά που μίλησε με θάρρος. | |
| α 383τὸν δ' αὖτ' Ἀντίνοος προσέφη, Εὐπείθεος υἱός· | α 383Τότε ο Αντίνος άρχισε του Ευπείθη ο γιος και του 'πε· | |
| α 384«Τηλέμαχ', ἦ μάλα δή σε διδάσκουσιν θεοὶ αὐτοὶ | α 384«Έτσι, Τηλέμαχε, οι θεοί θα σ' έμαθαν οι ίδιοι, | |
| α 385ὑψαγόρην τ' ἔμεναι καὶ θαρσαλέως ἀγορεύειν. | α 385να ρητορεύεις άφοβα και να 'σαι καυχησιάρης. | |
| α 386μὴ σέ γ' ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλῆα Κρονίων | α 386Είθε ποτέ του Κρόνου ο γιος στ' αφροκλεισμένο Θιάκι | |
| α 387ποιήσειεν, ὅ τοι γενεῇ πατρώϊόν ἐστιν.» | α 387να μη σε κάμει βασιλιά κι ας το 'χεις γονικό σου». | |
| α 388τὸν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 388Κι ο συνετός Τηλέμαχος τ' απάντησε έτσι κι είπε· | |
| α 389«Ἀντίνο', εἴ πέρ μοι καὶ ἀγάσσεαι ὅττι κεν εἴπω, | α 389«Αντίνο, κάτι θα σου πω, να μη θυμώσεις όμως. | |
| α 390καί κεν τοῦτ' ἐθέλοιμι Διός γε διδόντος ἀρέσθαι. | α 390Αυτό θα το 'θελα, αν ο γιος του Κρόνου μου το δώσει. | |
| α 391ἦ φῂς τοῦτο κάκιστον ἐν ἀνθρώποισι τετύχθαι; | α 391Ή το θαρρείς ανώφελο πως είναι στους ανθρώπους; | |
| α 392οὐ μὲν γάρ τι κακὸν βασιλευέμεν· αἶψά τέ οἱ δῶ | α 392Καλό να γίνεις βασιλιάς. Αμέσως, αρχονταίνει | |
| α 393ἀφνειὸν πέλεται καὶ τιμηέστερος αὐτός. | α 393το σπίτι σου και γίνεται καθείς πιο τιμημένος. | |
| α 394ἀλλ' ἦ τοι βασιλῆες Ἀχαιῶν εἰσὶ καὶ ἄλλοι | α 394Μα κι άλλα βρίσκονται πολλά στο Θιάκι αρχοντοπαίδια, | |
| α 395πολλοὶ ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ, νέοι ἠδὲ παλαιοί, | α 395μικρά μεγάλα, κι ένα των τη βασιλεία θα πάρει, | |
| α 396τῶν κέν τις τόδ' ἔχῃσιν, ἐπεὶ θάνε δῖος Ὀδυσσεύς· | α 396αφού πια τώρα πέθανε ο θεϊκός Δυσσέας. | |
| α 397αὐτὰρ ἐγὼν οἴκοιο ἄναξ ἔσομ' ἡμετέροιο | α 397Θα 'μαι κι εγώ στο σπίτι μου αφέντης και στους σκλάβους, | |
| α 398καὶ δμώων, οὕς μοι ληΐσσατο δῖος Ὀδυσσεύς.» | α 398όσους για μένα κέρδισε με το σπαθί ο Δυσσέας». | |
| α 399τὸν δ' αὖτ' Εὐρύμαχος, Πολύβου πάϊς, ἀντίον ηὔδα· | α 399Τότε έτσι κι ο Ευρύμαχος γιος του Πολύβου του 'πε· | |
| α 400«Τηλέμαχ', ἦ τοι ταῦτα θεῶν ἐν γούνασι κεῖται, | α 400«Αυτά στο χέρι των θεών, Τηλέμαχε, όλα στέκουν | |
| α 401ὅς τις ἐν ἀμφιάλῳ Ἰθάκῃ βασιλεύσει Ἀχαιῶν· | α 401ποιος μες στο θαλασσόκλειστο θα βασιλέψει Θιάκι. | |
| α 402κτήματα δ' αὐτὸς ἔχοις καὶ δώμασι σοῖσιν ἀνάσσοις. | α 402Κυβέρνα εσύ το σπίτι σου και κοίταζε το βιος σου, | |
| α 403μὴ γὰρ ὅ γ' ἔλθοι ἀνήρ, ὅς τίς σ' ἀέκοντα βίηφι | α 403κι ας μην το σώσει να φανεί ο άντρας που θ' αρπάξει | |
| α 404κτήματ' ἀποῤῥαίσει', Ἰθάκης ἔτι ναιεταούσης. | α 404τα κτήματά σου στανικώς το Θιάκι όσο θα στέκει. | |
| α 405ἀλλ' ἐθέλω σε, φέριστε, περὶ ξείνοιο ἐρέσθαι, | α 405Μα για τον ξένο, αγάπη μου, να σε ρωτήσω θέλω, | |
| α 406ὁππόθεν οὗτος ἀνήρ· ποίης δ' ἐξ εὔχεται εἶναι | α 406πότε ήρθε; Ποια παινεύονταν πατρίδα του πως είχε; | |
| α 407γαίης; ποῦ δέ νύ οἱ γενεὴ καὶ πατρὶς ἄρουρα; | α 407Πού βρίσκεται το γένος του κι η πατρική του χώρα; | |
| α 408ἠέ τιν' ἀγγελίην πατρὸς φέρει ἐρχομένοιο, | α 408Είδηση του πατέρα σου μην έφερε πως θα 'ρθει; | |
| α 409ἦ ἑὸν αὐτοῦ χρεῖος ἐελδόμενος τόδ' ἱκάνει; | α 409Ή μήπως ήθελε δουλειά δική του να τελέψει; | |
| α 410οἷον ἀναΐξας ἄφαρ οἴχεται, οὐδ' ὑπέμεινε | α 410Πώς έφυγε έτσι ξαφνικά χωρίς να γνωριστούμε; | |
| α 411γνώμεναι· οὐ μὲν γάρ τι κακῷ εἰς ὦπα ἐῴκει.» | α 411Γιατί τυχόντας άνθρωπος δεν έδειχνε στην όψη». | |
| α 412τὸν δ' αὖ Τηλέμαχος πεπνυμένος ἀντίον ηὔδα· | α 412Κι ο συνετός Τηλέμαχος τ' απάντησε έτσι κι είπε· | |
| α 413«Εὐρύμαχ', ἦ τοι νόστος ἀπώλετο πατρὸς ἐμοῖο· | α 413«Ευρύμαχε, ο πατέρας μου, πάει, χάθηκε στα ξένα. | |
| α 414οὔτ' οὖν ἀγγελίῃ ἔτι πείθομαι, εἴ ποθεν ἔλθοι, | α 414Μήτε μαντάτα τώρα πια πιστεύω όθε κι αν έρθουν, | |
| α 415οὔτε θεοπροπίης ἐμπάζομαι, ἥν τινα μήτηρ | α 415μήτε τις μαντικές ψηφώ, που κράζει μαντολόγους | |
| α 416ἐς μέγαρον καλέσασα θεοπρόπον ἐξερέηται. | α 416στον πύργο της η μάνα μου και τους ρωτά να μάθει. | |
| α 417ξεῖνος δ' οὗτος ἐμὸς πατρώϊος ἐκ Τάφου ἐστί, | α 417Ως για το ξένο, πατρικός είναι απ' την Τάφο φίλος | |
| α 418Μέντης δ' Ἀγχιάλοιο δαΐφρονος εὔχεται εἶναι | α 418ο Μέντης τ' Αγχιάλου ο γιος του πολυστοχασμένου, | |
| α 419υἱός, ἀτὰρ Ταφίοισι φιληρέτμοισιν ἀνάσσει.» | α 419και τους Ταφιώτες κυβερνά τους θαλασσοθρεμμένους». | |
| α 420ὣς φάτο Τηλέμαχος, φρεσὶ δ' ἀθανάτην θεὸν ἔγνω. | α 420Έτσι είπε μα δεν ξέχανε πως ήταν η Παλλάδα | |
| α 421οἱ δ' εἰς ὀρχηστύν τε καὶ ἱμερόεσσαν ἀοιδὴν | α 421Τότε οι μνηστήρες στο χορό και στο γλυκό τραγούδι | |
| α 422τρεψάμενοι τέρποντο, μένον δ' ἐπὶ ἕσπερον ἐλθεῖν. | α 422το γύρισαν κι όσο να ρθει το βράδυ καρτερούσαν. | |
| α 423τοῖσι δὲ τερπομένοισι μέλας ἐπὶ ἕσπερος ἦλθε· | α 423Κι ενώ γλεντούσαν έφτασε το θαμπερό το βράδυ, | |
| α 424δὴ τότε κακκείοντες ἔβαν οἶκόνδε ἕκαστος. | α 424κι έφυγαν πια στο σπίτι του να κοιμηθεί ο καθένας. | |
| α 425Τηλέμαχος δ', ὅθι οἱ θάλαμος περικαλλέος αὐλῆς | α 425Μες στην πλακοστοωμένη αυλή ψηλόχτιστο είχε πύργο | |
| α 426ὑψηλὸς δέδμητο, περισκέπτῳ ἐνὶ χώρῳ, | α 426σε μέρος ξέφαντο κι εκεί πήγαινε να πλαγιάσει | |
| α 427ἔνθ' ἔβη εἰς εὐνὴν πολλὰ φρεσὶ μερμηρίζων. | α 427ο συνετός Τηλέμαχος πολυσυλλογισμένος. | |
| α 428τῷ δ' ἄρ' ἅμ' αἰθομένας δαΐδας φέρε κεδνὰ ἰδυῖα | α 428Πίσω του ακλούθαε με δαδί φλογόφεγγο στο χέρι | |
| α 429Εὐρύκλει', Ὦπος θυγάτηρ Πεισηνορίδαο, | α 429κι η μπιστεμένη Ευρύκλεια του Ώπου η θυγατέρα, | |
| α 430τήν ποτε Λαέρτης πρίατο κτεάτεσσιν ἑοῖσι, | α 430που κόρη την αγόρασε πρωτόχνουδη ο Λαέρτης, | |
| α 431πρωθήβην ἔτ' ἐοῦσαν, ἐεικοσάβοια δ' ἔδωκεν, | α 431με βιος δικό του, δίνοντας γι' αυτήν είκοσι βόδια | |
| α 432ἶσα δέ μιν κεδνῇ ἀλόχῳ τίεν ἐν μεγάροισιν, | α 432κι ίσα με τη γυναίκα του στο σπίτι την τιμούσε, | |
| α 433εὐνῇ δ' οὔ ποτ' ἔμικτο, χόλον δ' ἀλέεινε γυναικός· | α 433μα δεν την πλάγιασε ποτέ, να μη θυμώσει εκείνη. | |
| α 434ἥ οἱ ἅμ' αἰθομένας δαΐδας φέρε καί ἑ μάλιστα | α 434Αυτή του πήγαινε το φως κι από μωρό παιδάκι | |
| α 435δμῳάων φιλέεσκε καὶ ἔτρεφε τυτθὸν ἐόντα. | α 435μ' αγάπη τον μεγάλωσε που άλλη δεν του 'χε σκλάβα. | |
| α 436ὤϊξεν δὲ θύρας θαλάμου πύκα ποιητοῖο, | α 436Σαν άνοιξε ο Τηλέμαχος του πύργου του τις πόρτες, | |
| α 437ἕζετο δ' ἐν λέκτρῳ, μαλακὸν δ' ἔκδυνε χιτῶνα· | α 437κάθισε στο κρεβάτι του κι έβγαλε το χιτώνα, | |
| α 438καὶ τὸν μὲν γραίης πυκιμηδέος ἔμβαλε χερσίν. | α 438και στην πιστή γερόντισσα τον έδωσε στο χέρι. | |
| α 439ἡ μὲν τὸν πτύξασα καὶ ἀσκήσασα χιτῶνα, | α 439Κι εκείνη αφού τον δίπλωσε, τον έστρωσε στα χέρια | |
| α 440πασσάλῳ ἀγκρεμάσασα παρὰ τρητοῖσι λέχεσσι, | α 440και στο καρφί τον κρέμασε κοντά στ' ωραίο κρεβάτι. | |
| α 441βῆ ῥ' ἴμεν ἐκ θαλάμοιο, θύρην δ' ἐπέρυσσε κορώνῃ | α 441Βγήκε έπειτα και τράβηξε την πόρτα απ' τ' ασημένιο | |
| α 442ἀργυρέῃ, ἐπὶ δὲ κληῗδ' ἐτάνυσσεν ἱμάντι. | α 442κρικέλι κι έδεσε σφιχτά μ' ένα λουρί το σύρτη. | |
| α 443ἔνθ' ὅ γε παννύχιος, κεκαλυμμένος οἰὸς ἀώτῳ, | α 443Κι εκεί όλη νύχτα, στη σγουρή φλοκάτα αυτός χωμένος, | |
| α 444βούλευε φρεσὶν ᾗσιν ὁδόν, τὴν πέφραδ' Ἀθήνη. | α 444μελέταε το ταξίδι του που αρμήνεψε η Παλλάδα. | |
| Έγινε ορθογραφική αναπροσαρμογή | ||