σύζυγος της Πηνελόπης, πατέρας της Χρυσόθεμης, της Λαοδίκης, της Ιφιάνασσας, της Ιφιγένειας και του Ορέστη, βασιλιάς των Μυκηνών· επέμενε να κρατήσει τον στρατό στην Τροία, πολλοί διαφωνούσαν μαζί του (γ143 κ.ε.), σκοτώθηκε στο σπίτι του με απάτη της Κλυταιμνήστρας και του Αίγισθου (γ235). Περιγραφή του θανάτου του (δ512-38). Χάρηκε με τον καβγά του Οδυσσέα με τον Αχιλλέα (θ77). Έριξε το κάστρο της Τροίας (ι265). Στον Κάτω Κόσμο εμφανίζεται η ψυχή του και συνομιλεί με τον Οδυσσέα (λ386 κ.ε.). Στον Κάτω Κόσμο συνομιλία του Αχιλλέα με τον Αγαμέμνονα (ω20-97) συνομιλία του Αγαμέμνονα με τον Αμφιμέδοντα (ω102-90) καλοτυχίζει τον Οδυσσέα για την πιστή Πηνελόπη (ω192)

προσπαθεί να ηρεμήσει τους μνηστήρες και προτείνει στον Τηλέμαχο να παρακινήσει τη μητέρα του να παντρευτεί (υ322). Ζητάει να πάει κάποιος να ζητήσει βοήθεια (χ132), απειλεί τον Μέντορα (Αθηνά) ότι θα τον σκοτώσει, αν πάει με το μέρος του Οδυσσέα (χ213 κ.ε.), εμψυχώνει τους μνηστήρες και λίγο παρακάτω δίνει οδηγίες πώς να αμυνθούν (χ242 κ.ε.), τον σκοτώνει ο Οδυσσέας (χ293), ο Οδυσσέας παίρνει το σπαθί που του είχε πέσει (χ327).

μεταμορφώθηκε από τους θεούς σε αηδόνι και με το τραγούδι της θρηνεί τον γιο της Ίτυλο (τ518-23). Αυτήν και τις αδερφές της, όταν ορφάνεψαν, τις μεγάλωσαν οι θεές χαρίζοντάς τους ομορφιά η Αφροδίτη, γνώση η Ήρα και ικανότητα στα υφαντά η Αθηνά (υ66).

θυμίζει στον Δία τον Οδυσσέα που βασανίζεται (α45 κ.ε.), προτείνει να πάει ο Ερμής στην Καλυψώ και η ίδια στην Ιθάκη (α81), αφού φόρεσε τα πέδιλά της και πήρε το δόρυ της κατέβηκε στην Ιθάκη παίρνοντας τη μορφή του Μέντη (α96 κ.ε.), την υποδέχεται ο Τηλέμαχος, τη φιλοξενεί και συζητά μαζί της· φεύγει από το παλάτι (α119-319). Χύνει μια ουράνια χάρη στον Τηλέμαχο (β12), ο Τηλέμαχος προσεύχεται στην Αθηνά (β262-6), εμφανίζεται η θεά με τη μορφή του Μέντορα, υπόσχεται στον Τηλέμαχο ότι θα φροντίσει για το καράβι, του λέει να ετοιμάσει τις απαραίτητες τροφές (β267-95) με τη μορφή του Τηλέμαχου βρίσκει πλοίο και άντρες για πλήρωμα του πλοίου (β383 κ.ε.) κάνει τους μνηστήρες να νυστάξουν και με τη μορφή του Μέντορα καλεί τον Τηλέμαχο να πάνε στο πλοίο (β395), κάθεται στην πρύμνη και στέλνει πίσω τους τον ζέφυρο (β416), οι ναύτες κάνουν σπονδή στη θεά (β433). Φτάνοντας στην Πύλη λέει στον Τηλέμαχο να μην ντρέπεται και να ζητήσει πληροφορίες για τον πατέρα του από τον Νέστορα (γ14 κ.ε.), Ο Νέστορας της δίνει το ποτήρι να κάνει πρώτη τη σπονδή, χαίρεται και εύχεται στον Ποσειδώνα για τον Νέστορα και τον Τηλέμαχο (γ51 κ.ε.), βάζει θάρρος στον Τηλέμαχο (γ76), ο Νέστορας εύχεται στον Τηλέμαχο να τον αγαπάει η Αθηνά όπως αγαπούσε τον Οδυσσέα (γ218), επιπλήττει τον Τηλέμαχο για την απαισιοδοξία του (γ230), καλεί τον Νέστορα να κάνουν σπονδή στους θεούς (γ331), ξεκινά για το καράβι μαζί με τον Τηλέμαχο (γ344), ο Τηλέμαχος μένει μαζί με τον Νέστορα, η Αθηνά δηλώνει ότι θα πάει στο καράβι και φεύγει με σχήμα αετού (γ358), ο Νέστορας αντιλαμβάνεται την παρουσία της και της υπόσχεται θυσία (γ381), στη διάρκεια της θυσίας προσεύχεται στην Αθηνά (γ447). Απομακρύνει την Ελένη από τον δούρειο ίππο (δ289), μισούσε τον Αίαντα τον Λοκρό (δ502), η Ευρύκλεια λέει στην Πηνελόπη να προσευχηθεί στην Αθηνά, κι εκείνη το κάνει (δ751 κ.ε.), μεταμορφωμένη ως Ιφθίμη εμφανίζεται στον ύπνο της Πηνελόπης και της λέει ότι ο Τηλέμαχος είναι ασφαλής ενώ δεν της απαντά αν ζει ή όχι ο Οδυσσέας (δ795-839). Στο συμβούλιο των θεών επαναφέρει το θέμα του Οδυσσέα (ε7), προκάλεσε θαλασσοταραχή στο ταξίδι των Αχαιών (ε109), σταμάτησε τους άλλους ανέμους αφήνοντας μόνο τον Βοριά ώστε ο Οδυσσέας να φτάσει στη χώρα των Φαιάκων (ε382), φώτισε τον Οδυσσέα να πιαστεί από ένα βράχο και να σωθεί (ε427), αποκοιμίζει τον Οδυσσέα (ε491). Εμφανίζεται στη Ναυσικά με τη μορφή της κόρης του Δύμαντα παρακινώντας την να πλύνει τα ρούχα και επιστρέφει στον Όλυμπο (ζ22-47), σκαρφίζεται την αστοχία με το τόπι ώστε να ξυπνήσει ο Οδυσσέας (ζ112), δίνει θάρρος στη Ναυσικά (ζ140), κάνει τον Οδυσσέα ομορφότερο (ζ229), ο Οδυσσέας πρσσεύχεται στην Αθηνά (ζ324). Καλύπτει τον Οδυσσέα με σκοτάδι ώστε να γίνει αόρατος και παίρνει τη μορφή κόρης για να τον καθοδηγήσει (η15 κ.ε.), του δείχνει το παλάτι του Αλκίνοου και του λέει να προσπέσει στα πόδια της Αρήτης (η47), πηγαίνει στην Αθήνα (η78), χάρισε στις γυναίκες την τέχνη του αργαλειού (η110), αφαιρεί το σκοτάδι που κάλυπτε τον Οδυσσέα (η144), ο Αλκίνοος προσεύχεται στην Αθηνά (η311). Με τη μορφή κήρυκα γυρίζει στη χώρα των Φαιάκων κι ετοιμάζει την επιστροφή του Οδυσσέα στην Ιθάκη (θ7), ρίχνει στον Οδυσσέα θεοτική χάρη (θ18), βάζει το σημάδι εκεί που έφτασε ο δίσκος του Οδυσσέα λέγοντας ότι κανείς δεν θα το ξεπεράσει (θ193), έφτιαξε μαζί με τον Επειό τον δούρειο ίππο (θ493), έδωσε θάρρος στον Οδυσσέα, όταν έμπαινε στο παλάτι του Δηίφοβου στην Τροία (θ520). Έκρινε υπέρ του Οδυσσέα τον αγώνα ανάμεσα στον Αίαντα και τον Οδυσσέα (λ547), βοήθησε τον Ηρακλή να ανεβάσει στον Πάνω Κόσμο τον Κέρβερο (λ626). Φώτισε τους Φαίακες να δώσουν πολλά δώρα στον Οδυσσέα (ν121), ρίχνει ομίχλη κι έτσι ο Οδυσσέας δεν αναγνωρίζει την Ιθάκη (ν189), μεταμορφωμένη σε βοσκό εμφανίζεται στον Οδυσσέα (ν222), μεταμορφωμένη σε μεγαλόσωμη γυναίκα αποκαλύπτεται στον Οδυσσέα του λέει ότι θα είναι μαζί του και ότι θα πρέπει να κρύψει την ταυτότητά του (ν287 κ.ε.), βάζει πέτρα μπροστά στη σπηλιά όπου κρύψανε τα δώρα του Οδυσσέα και καταστρώνει το σχέδιο εξόντωσης των μνηστήρων (ν371), τον μεταμορφώνει σε ζητιάνο και τον στέλνει στο καλύβι του Εύμαιου (ν397), φεύγει για τη Σπάρτη (ν439). Ο Οδυσσέας ακολουθώντας το μονοπάτι που του υπέδειξε η θεά φτάνει στον Εύμαιο (ξ3). Φτάνει στην Σπάρτη και λέει στον Τηλέμαχο ότι ήρθε ο καιρός να γυρίσει στην Ιθάκη, τον ενημερώνει για το καρτέρι των μνηστήρων και τον στέλνει στον Εύμαιο (ο1-42), ο Τηλέμαχος προσεύχεται στη θεά (ο222), φυσάει πρίμο αέρι για το ταξίδι του Τηλέμαχου προς την Ιθάκη (ο292). Μεταμορφωμένη σε μεγαλόσωμη γυναίκα εμφανίζεται στον Οδυσσέα, του λέει ότι ήρθε η ώρα να φανερωθεί στον Τηλέμαχο, τον επαναφέρει στην κανονική του μορφή (π156), ο Οδυσσέας εξηγεί στον Τηλέμαχο για τη μεταμόρφωσή του (π207), και του λέει ότι με βούληση της Αθηνάς έφτασαν και οι δυο εκεί και πρέπει να σκεφτούν τον τρόπο εξόντωσης των μνηστήρων (π233), η θεά αποκοιμίζει την Πηνελόπη και χτυπώντας τον Οδυσσέα με το ραβδί της τον μεταμορφώνει και πάλι σε ζητιάνο (π451 κ.ε.). Περιχύνει με χάρη τον Τηλέμαχο (ρ63), λέει στον Οδυσσέα να ζητιανέψει από τους μνηστήρες (ρ361). Δίνει σωματική δύναμη στον Οδυσσέα (σ69), καθορίζει τον τρόπο θανάτου του μνηστήρα Αμφίνομου και βάζει την επιθυμία στην Πηνελόπη να εμφανιστεί στους μνηστήρες(σ155 κ.ε.), αποκοιμίζει για λίγο την Πηνελόπη και την περιχύνει με χάρη και ομορφιά (σ188), την επικαλείται ο Τηλέμαχος στην προσευχή του προς τους θεούς (σ235), κάνει τους μνηστήρες να κοροϊδεύουν και να βρίζουν τον Οδυσσέα - ζητιάνο (σ346). Με την Αθηνά ο Οδυσσέας σκέφτεται τον φόνο των μνηστήρων (τ2), φωτίζει με λύχνο την αίθουσα (τ33), εμποδίζει την Πηνελόπη να αντιληφτεί την αναγνώριση του Οδυσσέα από την Ευρύκλεια (τ479). Μεταμορφωμένη σε γυναίκα εμφανίζεται στον Οδυσσέα, του υπόσχεται συμπαράσταση και τον αποκοιμίζει (υ30 κ.ε.), έχει μάθει την τέχνη των υφαντών στις κόρες του Πανδάρεου (υ72), κάνει τους μνηστήρες να συνεχίζουν να λένε πικρόλογα στον Οδυσσέα (υ284), κάνει τους μνηστήρες να γελούν ασταμάτητα (υ345), ετοιμάζει τον θάνατο των μνηστήρων (υ393). Η Αθηνά βάζει στον νου της Πηνελόπης τον αγώνα τόξου (φ1), αποκοιμίζει την Πηνελόπη (φ358). Εμφανίζεται δίπλα στον Οδυσσέα με τη μορφή του Μέντορα, ενώ οι μνηστήρες προσπαθούν την (τον) πείοσυν να μην πάει με το μέρος του, παροτρύνει τον Οδυσσέα (χ204 κ.ε.), πετάει σαν χελιδόνι στη στέγη του παλαιτού (χ239), κάνει τα δόρατα των μνηστήρων να αστοχούν δύο φορές(χ256-73), δείχνει την αιγίδα της (χ297). Ομορφαίνει τον Οδυσσέα (ψ162), δεν αφήνει την Αυγή να ζέψει τα άλογά της και κάνει τη νύχτα να μακραίνει (ψ243), όταν αντιλαμβάνεται ότι ο Οδυσσέας χόρτασε τον ύπνο φέρνει την αυγή (ψ344), καλύπτει με σκοτάδι τον Οδυσσέα, τον Τηλέμαχο και τον Εύμαιο καθώς διασχίζουν την πόλη (ψ371). Ξανανιώνει τον Λαέρτη (ω357), ρωτάει τον Δία ποια είναι η γνώμη του για τη διαμάχη του Οδυσσέα με τους συγγενείς των μνηστήρων (ω472), κατεβαίνει στην Ιθάκη (ω487), εμφανίζεται στον Οδυσσέα μεταμορφωμένη σε Μέντορα (ω502), παρακινεί τον Λαέρτη να ρίξει το δόρυ του (ω516), βάζοντας φωνή σταματάει τη μάχη (ω529), ο κεραυνός του Δία πέφτει μπροστά στα πόδια της και λέει στον Οδυσσέα να σταματήσει τη μάχη, βάζοντας όλους να ορκιστούν μεταξύ τους αγάπη (ω540).

ο Νέστορας αναφέρει τον θάνατό του (γ109). Εμφανίζεται η ψυχή του στον Οδυσσέα αλλά δεν πλησιάζει (λ469), στέκεται η ψυχή του παράμερα, θυμωμένος καθώς ήταν με τον Οδυσσέα εξαιτίας του αγώνα για τη διεκδίκηση των όπλων του Αχιλλέα (λ543). Οι ψυχές των μνηστήρων τον συναντούν στον Κάτω Κόσμο (ω17).

τον φέρνει στον νου του ο Δίας επειδή τον σκότωσε ο Ορέστης (σ29), πήρε ως ταίρι του την Κλυταιμνήστρα και σκότωσε τον Αγαμέμνονα παρά την προειδοποίηση του Ερμή (α35-43), η Αθηνά λέει στον Τηλέμαχο για τη δόξα που πήρε ο Ορέστης, επειδή σκότωσε τον Αίγισθο (α300). Ο Νέστορας λέει στον Τηλέμαχο τα γεγονότα με τον Αίγισθο (γ194-8), τα επαναλαμβάνει η Αθηνά - Μέντορας στον Τηλέμαχο (γ236), όταν επέστρεψε ο Μενέλαος, ο Αίγισθος ήταν ήδη νεκρός (γ256), ο Αίγισθος σχετίστηκε με την Κλυταιμνήστρα, αφού η ίδια είχε απομακρύνει τον αοιδό που είχε αφήσει ο Αγαμένονας να την επιβλέπει (γ273) βασίλεψε στις Μυκήνες εφτά χρόνια και στον όγδοο τον σκότωσε ο Ορέστης που γύρισε από την Αθήνα (γ304-11). Ένας σκοπός ενημέρωσε τον Αίγισθο για τον ερχομό του Αγαμέμνονα που τον σκότωσε την ώρα του φαγητού (δ525), οι είκοσι άντρες του Αίγισθου και εκείνοι του Αγαμέμνονα σκοτώθηκαν όλοι (δ536). Η ψυχή του Αγαμέμνονα λέει στον Οδυσσέα για τον θάνατό του από τον Αίγισθο (λ409). Η ψυχή του Αγαμέμνονα λέει στον Αχιλλέα για τον θάνατό του από τον Αίγισθο (ω97).

ο γιος του Άντιφος ήταν ένα από τα θύματα του Πολύφημου· ο γιος του Ευρύνομος είναι με τους μνηστήρες, ενώ άλλοι δυο δουλεύουνε τα πατρικά χωράφια (β16), ρωτάει ποιος είναι ο λόγος που έγινε η συνέλευση (β25-34).

εκεί έφτασε ο Μενέλαος με πέντε καράβια του (γ299). Στη διήγησή του ο Μενέλαος αναφέρει και την Αίγυπτο (δ83), στη Θήβα της Αιγύπτου κατοικούσε η Αλκάνδρη με τον Πολύβοιο (δ127), η Ελένη είχε πάρει βότανα από την Πολυδάμνη που ζούσε στην Αίγυπτο (δ229), με την ονομασία Αίγυπτος δηλώνεται και ο ποταμός Νείλος (δ355), κι εδώ (δ581), στην Αίγυπτο μένει και ο Πρωτέας (δ385). Στην πλαστή ιστορία του Οδυσσέα προς τον Εύμαιο λέει ότι έζησε στην Αίγυπτο επτά χρόνια (ξ247 κ.ε.) Ο Οδυσσέας επαναλαμβάνει την ίδια ιστορία στους μνηστήρες (ρ246).

ο Δίας τον όρισε ταμία των ανέμων· φιλοξένησε τον Οδυσσέα ένα μήνα και του έδωσε ένα σακί με όλους τους ανέμους εκτός από τον Ζέφυρο (κ1 κ.ε.), ο Οδυσσέας επιστρέφει αλλά τον διώχνει ο Αίολος (κ71).

από το πέταγμα των πουλιών προφητεύει την επιστροφή του Οδυσσέα (β157-76), ο μνηστήρας Λειώκριτος λέει να ετοιμάσει το πλοίο για το ταξίδι του Τηλέμαχου (β253). Ο Τηλέμαχος αφήνει τους μνηστήρες και κάθεται κοντά του (ρ68). Προσπαθεί να συνετίσει τους συγγενείς των μνηστήρων (ω451).

εγγονός του Ποσειδώνα, σύζυγος της Αρήτης και πατέρας της Ναυσικάς (ζ12 κ.ε.). Οι Φαίακες τον λατρεύουν σαν θεό και του δώρισαν τη θαλαμηπόλο Ευρυμέδουσα (η10), το γενεαλογικό του δέντρο (η55), ο Οδυσσέας φτάνει στο παλάτι του (η83), ο Οδυσσέας προσπέφτει στα πόδια της Αρήτης και του Αλκίνοου (η142), μετά από παρατήρηση του Εχένηου, σηκώνει τον Οδυσσέα και φροντίζει να τον πλύνουν (η167), καλεί τον κήρυκα Ποντόνοο να κεράσει κρασί και καλεί τους Φαίακες να φιλοξενήσουν τον Οδυσσέα όπως του πρέπει (η185) θεωρεί ότι η Ναυσικά έκανε λάθος που δεν έφερε η ίδια τον Οδυσσέα στο παλάτι (η298) εύχεται να είναι σαν τον Οδυσσέα αυτός που θα παντρευτεί η Ναυσικά και του υπόσχεται ότι θα τον στείλει στην πατρίδα του (η309). Αφού ξύπνησε πήγε στην αγορά (θ2 κ.ε.), καλεί τους Φαίακες να ετοιμάσουν καράβι για την επιστροφή του Οδυσσέα (θ25 κ.ε.), όλοι πηγαίνουν στο παλάτι του όπου ετοιμάζεται πλούσιο γεύμα (θ56), αντιλαμβάνεται ότι ο Οδυσσέας κλαίει ακούγοντας τον αοιδό (θ95), δικαιολογεί τον θυμό του Οδυσσέα και του λέει ότι οι Φαίακες είναι καλοί στον χορό, γι' αυτό και καλεί τους νέους να χορέψουν (θ235 κ.ε.), καλεί τον γιο του Πολυδάμαντα να χορέψει (θ370), καλεί τους Φαίακες να φέρουν δώρα για τον Οδυσσέα (θ387), δίνει οδηγίες στην Αρήτη να φέρει ένα καλό σεντούκι για τον Οδυσσέα, να βάλουν μέσα χιτώνα και χλαμύδα κι ο ίδιος θα του χαρίσει ένα ποτήρι (θ424), αντιλαμβάνεται για άλλη μια φορά ότι ο Οδυσσέας κλαίει ακούγοντας τον αοιδό, καλεί τον Δημόδοκο να πάψει το τραγούδι και ζητά από τον Οδυσσέα να τους πει ποια είναι η πατρίδα του και ποιες οι περιπέτειές του (θ533). Ο Οδυσσέας του διηγείται τις περιπέτειές του (ι2 κ.ε.). Ο Αλκίνοος επαναλαμβάνει ότι θα φροντίσει αύριο για το ταξίδι του Οδυσσέα (λ347), ζητάει από τον Οδυσσέα να τους πει ό,τι ξέρει για όσους πολέμησαν στην Τροία (λ362). Προτείνει να φέρουν κι άλλα δώρα για τον Οδυσσέα (ν3 κ.ε.). Την επόμενη μέρα τακτοποίησε και τα τελευταία δώρα στο πλοίο και ετοίμασαν τραπέζι (ν20), καλεί τον Ποντόνα να κεράσει κρασί (ν49), αποχαιρετώντας τον Οδυσσέα διατάζει έναν κήρυκα να τον συνοδεύσει ως το πλοίο (ν64), όταν πέτρωσε στην επιστροφή του το καράβι, αναφέρει ο Αλκίνοος τις παλιές προφητείες (ν171).

δισσέγγονος του μάντη Μελάμποδα, σύζυγος της Εριφύλης, πατέρας του Αλκμαίωνα και του Αμφίλοχου, βασιλιάς του Άργους· πήρε μέρος στην αργοναυτική εκστρατεία και στο κυνήγι του Καλυδώνιου κάπρου· στην εκστρατεία εναντίον των Θηβών οι θεοί τον βύθισαν με το άρμα του (ο244).

είναι ο πρώτος που βλέπει το καράβι του Τηλέμαχου που επέστρεψε (π351), η Πηνελόπη τον συμπαθεί και διαφωνεί με τον θάνατο του Τηλέμαχου (π394). Δίνει στο Οδυσσέα δύο ψωμιά· ο Οδυσσέας, αναγνωρίζει πως έχει καλή καρδιά και του λέει πως με τον ερχομό του Οδυσσέα θα έχουν κακό τέλος οι μνηστήρες· τον ακούει, ετοιμάζεται να φύγει λυπημένος, γιατί προμάντευε το κακό τέλος, αλλά τελικά παρέμεινε στη θέση του (σ125-57), ο Οδυσσέας κρύβεται στα πόδια του, για να αποφύγει το σκαμνί που του πέταξε ο Ευρύμαχος (σ395), λέει στους μνηστήρες να σταματήσουν να βρίζουν τον ξένο και τους δούλους· προτείνει να πιουν κρασί (σ412). Επαναλαμβάνει ότι διαφωνεί με τον θάνατο του Τηλέμαχου και προτείνει να φάνε (υ244). Ορμά εναντίον του Οδυσσέα κρατώντας μαχαίρι, αλλά τον σκοτώνει ο Τηλέμαχος (χ89 κ.ε.)

Στους νεκρικούς αγώνες για τον Πάτροκλο πήρε το δεύτερο βραβείο στην αρματοδρομία και το τελευταίο στο αγώνισμα του δρόμου. Σκοτώθηκε από τον Μέμνονα. Τον αναφέρει ο Νέστορας (γ111). Κλαίει γι' αυτόν ο αδερφός του ο Πεισίστρατος (δ187), μιλάει γι' αυτόν στον Μενέλαο (δ201). Εμφανίστηκε η ψυχή του στον Οδυσσέα (λ468). Στον Κάτω Κόσμο μαζί με τις ψυχές των άλλων Αχαιών (ω16).

απεύχεται στον Τηλέμαχο να μη γίνει ποτέ βασιλιάς (α383). Βρίζει τον Τηλέμαχο και κακολογεί την Πηνελόπη (β84 κ.ε.), περιπαίζει τον Τηλέμαχο (β301). Μαθαίνει από τον Νοήμονα ότι ο Τηλέμαχος έφυγε και προτείνει να του στήσουν ενέδρα (δ632 κ.ε.), φροντίζει να μη μάθει την απόφασή τους η Πηνελόπη (δ773). Αναφέρεται στην αποτυχία της ενέδρας και ζητά από τους μνηστήρες να καταστρώσουν άλλο σχέδιο (π363), η Πηνελόπη έχοντας μάθει τα σχέδια των μνηστήρων τον κατηγορεί (π417). Βρίζει τον Εύμαιο (ρ374), βρίζει τον Τηλέμαχο και παίρνει ένα σκαμνί (ρ405), ο Οδυσσέας του ζητάει να του δώσει κάτι (ρ414), βρίζει τον Οδυσσέα δύο φορές, του πετάει ένα σκαμνί και τον χτυπά στον ώμο (ρ445 κ.ε.), ο Οδυσσέας προβλέπει τον θάνατό του, ο Ανίνοος τον βρίζει και τον απειλεί, ενώ οι άλλοι μνηστήρες τον κατηγορούν για την απρεπή συμπεριφορά του (ρ468 κ.ε.), η Πηνελόπη λέει πως είναι ο χειρότερος απ' όλους τους μνηστήρες (ρ499). Γελάει με τον καβγά μεταξύ Οδυσσέα και Ίρου και προτείνει να παλέψουν (σ34 κ.ε.), βρίζει τον Ίρο επειδή δειλιάζει και τον απειλεί (σ78 κ.ε.), δίνει στον Οδυσσέα μια κοιλιά, ως βραβείο για τη νίκη του (σ118), προτείνει να φέρουν οι μνηστήρες δώρα γάμου στην Πηνελόπη (σ284). Απειλεί με θάνατο τον Τηλέμαχο (υ273). Αποπαίρνει τους μνηστήρες για τον αγώνα τόξου, ενώ γνωρίζει ότι κανείς τους δεν θα μπορέσει να τεντώσει τη χορδή στο τόξο (φ84), καθορίζει τη σειρά με την οποία οι μνηστήρες θα προσπαθήσουν να τεντώσουν τη χορδή (φ140), αποπαίρνει τον Λειώδη και διατάζει τον Μελάνθιο να φέρει φωτιά και λίπος (φ167 κ.ε.), αποφεύγει να προσπαθήσει να τεντώσει τη χορδή (φ186), αποπαίρνει και τον Ευρύμαχο, ο ίδιος δεν προσπαθεί αλλά προτείνει να το ρίξουν στο φαΐ και στο ποτό (φ257), απειλεί τον Οδυσσέα αν τολμήσει να αγγίξει το τόξο (φ287). Είναι ο πρώτος μνηστήρας που σκοτώνει ο Οδυσσέας (χ8).

γνωστός και με το επίθετο Φοίβος· σκοτώνει τον Φρόντη, τον κυβερνήτη του πλοίου του Μενέλαου (γ279). Ο Οδυσσέας λέει στη Ναυσικά ότι είχε φτάσει κάποτε στη Δήλο, στον βωμό του (ζ162). Έχει σκοτώσει τον Ρηξήνορα, τον αδερφό του Αλκίνοου (η64). Είχε δώσει χρησμό στον Αγαμέμνονα, προφητεύοντας τον καβγά μεταξύ του Αχιλλέα και του Οδυσσέα (θ79), έχει σκοτώσει τον Εύρυτο (θ227), παρακολουθεί με τους άλλους θεούς το παράνομο ζευγάρι Άρης - Αφροδίτη και σχολιάζει με τον Ερμή (θ323), διδάσκει στους αοιδούς την τέχνη του τραγουδιού (θ488). Έχει ιερό στην Ίσμαρο και ιερέας του είναι ο Μάρωνας (ι198). Αγαπάει τον μάντη Αμφιάραο και δίνει το χάρισμα της μαντικής στον Πολυφείδη (ο245), σκοτώνει μαζί με την Άρτεμη τους κατοίκους του νησιού Συρία (ο403), στέλνει ένα γεράκι ως μαντατοφόρο του (ο526). Ο Μελάνθιος προσεύχεται στον Απόλλωνα να σκοτώσει τον Τηλέμαχο (ρ251), μόλις έμαθε η Πηνελόπη ότι ο Αντίνοος χτύπησε με το σκαμνί τον Οδυσσέα εύχεται στον Απόλλωνα να τον σκοτώσει (ρ494), ο Οδυσσέας καυχιέται για τον Τηλέμαχο πως μεγάλωσε με τη χάρη του Απόλλωνα (τ86). Η συνέλευση των Αχαιών γίνεται στο δάσος του Απόλλωνα (υ278). Εύχονται στον Απόλλωνα: ο Αντίνοος (φ267), η Πηνελόπη (φ339), κάποιος μνηστήρας (φ364), ο Οδυσσέας (χ7).

ο αοιδός Δημόδοκος τραγουδά το περιστατικό με τον θεό και την Αφροδίτη (θ267-366). Με τον θεό παρομοιάζονται: ο Αίαντας (γ109), ο Διομήδης (γ167), ο Ευρύαλος (θ114), ο Οδυσσέας (θ518).

μητέρα της Ναυσικάς· η Ναυσικά τη συναντάει, μαζί με τον πατέρα της (ζ51), δίνει στη Ναυσικά προσφάγια, κρασί και αρωματικό λάδι (ζ76). Η Αθηνά μεταμορφωμένη σε κοπέλα λέει στον Οδυσσέα να προσπέσει στα πόδια της (η53 κ.ε.), το γενεαλογικό της δέντρο (η56), ο Οδυσσέας προσπέφτει στα πόδια της και την ικετεύει (η141 κ.ε.), αναγνωρίζοντας τα ρούχα που φοράει ο Οδυσσέας τον ρωτά ποιος είναι και πού τα βρήκε (η233), δίνει εντολή στις παρακόρες να ετοιμάσουν κρεβάτι για τον Οδυσσέα (η335). Προστάζει τις παρακόρες να ετοιμάσουν λουτρό για τον Οδυσσέα (θ433), φέρνει ένα σεντούκι και βάζει δώρα για τον Οδυσσέα (θ438). Ο Οδυσσέας, δίνοντάς της ποτήρι, την αποχαιρετά (ν56), ξεπροβοδώντας τον Οδυσσέα στέλνει τρεις παρακόρες να μεταφέρουν η πρώτη φλοκάτη και χιτώνα, η δεύτερη το σεντούκι με τα δώρα και η τρίτη κόκκινο κρασί και τρόφιμα (ν66).

λέγεται ότι τον θήλασε άρκτος απ' όπου πήρε και το όνομά του· η Ευρύκλεια αναφέρεται στο γένος του (δ755). Στο γένος του αναφέρεται και ο Εύμαιος (ξ182). Μόνο ένα γιο έκανε ο Αρκείσιος, τον Λαέρτη (π118).

η Καλυψώ, δίνοντας συμβουλές στον Οδυσσέα για το ταξίδι, του λέει να την παρακολουθεί· ακόμα τη λένε Άμαξα και δεν δύει ποτέ, είναι δηλαδή πάντα ορατή στο βόρειο ημισφαίριο (ε272).

Αρναίος ήταν το κανονικό του· το Ίρος είναι παρανόμι «γιατί έτρεχε, όπου του 'λεγαν, μηνύματα να φέρει»· φτάνοντας στο παλάτι βρίζει τον Οδυσσέα· ο Αντίνοος τον βάζει να παλέψει με τον Οδυσσέα, που τον ρίχνει κάτω με ένα κτύπημα, τον βγάζει έξω από το παλάτι, στο τέλος οι μνηστήρες πρόκεται να τον στείλουν στον Έχετο, όπως τον είχε απειλήσει ο Αντίνοος (σ1-116).

ο Τηλέμαχος λέει στην Αθηνά πως άρπαξαν τον πατέρα του (α241). Το ίδιο λέει και ο Εύμαιος (ξ371. Έχουν αρπάξει και τις κόρες του Πανδάρεου (υ77).

ο ποιητής παρομοιάζει την Ελένη με τη θεά (δ121). Την κατηγορεί η Καλυψώ πως σκότωσε τον Ωρίωνα από ζήλεια (ε123). Θεά του κυνηγιού (ζ102), ο Οδυσσέας παρομοιάζει τη Ναυσικά με τη θεά (ζ151). Ο Οδυσσέας ρωτά τη μητέρα του αν ο θάνατός της οφείλεται στη θεά (λ172), έχει σκοτώσει την Αριάδνη (λ324). Σκοτώνει μαζί με τον Απόλλωνα τους κατοίκους του νησιού Συρία (ο410) σκοτώνει τη δούλα που είχε απαγάγει τον Εύμαιο (ο478). Ο ποιητής παρομοιάζει την Πηνελόπη με τη θεά (ρ37) κι εδώ (τ45). Η Πηνελόπη εύχεται η θεά να της πάρει τη ζωή (σ202) κι εδώ (υ60).

πατέρας της Καλυψώς· «που ξέρει ο διαστρεμμένος το βάθος κάθε θάλασσας και μόνος του σηκώνει τους ψηλούς στύλους που σε δυο γης κι ουρανό χωρίζουν» (α52), και εδώ (η245).

πατέρας της Αντίκλειας, παππούς του Οδυσσέα· αυτός έδωσε το όνομα στον Οδυσσέα (λ85). Έδωσε το όνομα στον Οδυσσέα (τ394-412), εκεί ο Οδυσσέας τραυματίστηκε από τον κάπρο και απέκτησε την ουλή στο πόδι (τ429-66). Την ουλή που απέκτησε στο κυνήγι του Αυτόλυκου θα δείξει ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη ως σημείο αναγνωρισμού (φ220). Την ίδια ιστορία αναφέρει ο Οδυσσέας και στον πατέρα του ως σημείο αναγνωρισμού (ω334).

η Ερμιόνη, η κόρη της Ελένης, παρομοιάζεται με τη θεά (δ14), η Ελένη λέει πως η θεά την τύφλωσε και έφυγε με τον Πάρη για την Τροία (δ261). Ο αοιδός Δημόδοκος τραγουδάει για την παράνομη σχέση της θεάς με τον Άρη (θ266-366). Ο ποιητής παρομοιάζει την Πηνελόπη με τη θεά (ρ37), το ίδιο (τ54). Μεγάλωσε τις κόρες του Πανδάρεου (υ68). Ως θεά του έρωτα, του σαρκικού πάθους (χ444).

αλλά και στην Πελοπόννησο ή ακόμη και στην Κρήτη· χρησιμοποιείται ως γενική ονομασία όλων των Ελλήνων από τον Τρωικό πόλεμο και μετά (α90 κ.α.), συχνά καλούνται και Παναχαιοί (α239 κ.α.), ή «κομόωντες» (β7 κ.α.) εξαιτίας των μακριών μαλλιών, ή «ἐϋκνήμιδες» (β72 κ.α.), ή «δίοι» (γ116 κ.α.), ή «λοχόωντες», αυτοί που στήνουν ενέδρα (δ847), ή «μεγάθυμοι» (ω57) ή ήρωες (ω68).

ο σημαντικότερος ήρωας του τρωικού πολέμου· τον αναφέρει ο Νέστορας (γ106). Ο Μενέλαος έστειλε την κόρη του την Ερμιόνη να παντρευτεί τον Νεοπτόλεμο, τον γιο του Αχιλλέα (δ5). Εμφανίζεται η ψυχή του στον Οδυσσέα και δηλώνει πως θα προτιμούσε να ζούσε ως άγνωστος χωρικός παρά τώρα που είναι νεκρός, αν και δοξασμένος· στη συνέχεια ζητά πληροφορίες για τον γιο του και τον πατέρα του (λ46 κ.ε.). Τον συναντούν οι ψυχές των μνηστήρων στον Άδη· συνομιλεί με τον Αγαμέμνονα (ω15 κ.ε.).

μαζί με τον Εύρο, τον Ζέφυρο και τον Νότο προκαλούν τη θαλασσοταραχή (ε296), στην παρομοίωση (ε328 κ.ε.), με τη βοήθειά του φτάνει ο Οδυσσέας στη Σχερία (ε385). Ο Δίας τον ξεσήκωσε και φυσάει στα πλοία του Οδυσσέα έξω από τους Κϊκονες (ι67), και στα Κύθηρα (ι81). Θα οδηγήσει το καράβι του Οδυσσέα όσο θα πλέει στον Ωκεανό (κ507), Με το φύσημά του έπλεε το πλοίο του Οδυσσέα στην πλαστή του ιστορία στον Εύμαιο (ξ253) φέρνει παγωνιά (ξ475). Δώδεκα μέρες έμεινε αποκλεισμένος ο Οδυσσέας εξαιτίας του (τ200).

2. όλη η στεριά (α98), 3. η πατρίδα (α290), 4. ως χώμα ταφής (γ259), 5. ως θεϊκή οντότητα, σύζυγος του Ουρανού και μητέρα των Εκατόγχειρων, των Κυκλώπων και των Τιτάνων· μητέρα του Τιτυού (η324), 6. ως βασίλειο του «γαιήοχου» Ποσειδώνα (α68).

σύμφωνα με τον Όμηρο είναι μία και έχει την κατοικία της στον Άδη, γι' αυτό και ο Οδυσσέας φοβήθηκε μήπως η Περσεφόνη του στείλει το κεφάλι της, επειδή προκαλεί φρίκη (λ634).

συνεπώς και Αργείοι· η Πηνελόπη λέει πως ο Οδυσσέας ξεπερνούσε σε χαρίσμτατα του Δαναούς (δ725), το ίδιο (δ815). Ο Οδυσσέας στον μονόλογό του τους θεωρεί πιο καλότυχους από τον εαυτό του (ε306). Ως γενική ονομασία όλων των Ελλήνων (θ82). Ο Αχιλλέας ήταν ο πρώτος μέσα στους Δαναούς και δεύτερος ο Αίαντας (ω18).

παλαιότερα καλούνταν Ορτυγία· η ονομασία Δήλος προέκυψε επειδή το νησί φανερώθηκε όταν η Λητώ περιφερόταν, κυνηγημένη από την Ήρα, και αναζητούσε ένα μέρος για να γεννήσει τον Απόλλωνα και την Άρτεμη· ο Οδυσσέας διηγείται στη Ναυσικά πως με πολύ στρατό είχε πάει εκεί (ζ162). Στην Ορτυγία η Άρτεμη σκότωσε τον Ωρίωνα (ε123).

στο παλάτι του Αλκίνοου· ο Αλκίνοος δίνει εντολή να τον φέρουν (θ44), ένας κήρυκας κρατώντας τον από το χέρι τον οδηγεί στην αγορά (θ106), παίζει με την κιθάρα του (φόρμιγγα), οι νέοι χορεύουν και τραγουδάει για το παράνομο σμίξιμο του Άρη με την Αφροδίτη (θ262 κ.ε.), ο Οδυσσέας, τιμώντας τον, του προσφέρει κρέας και τον θεωρεί τον καλύτερο απ' όλους και του ζητάει να τραγουδήσει για τον Δούρειο ίππο (θ477 κ.ε.). Τραγουδάει και πάλι (ν28).

ο πατέρας των θεών και των ανθρώπων, αναφέρεται και ως Κρονίδης· στο προοίμιο μιλά στους άλλους θεούς (α32), απαντάει στην Αθηνά (α64), ο Τηλέμαχος λέει πως τα φέρνει στους ανθρώπους όπως θέλει εκείνος (α348). Ταλαιπώρησε για εννιά χρόνια τους Αχαιούς στην Τροία και μόλις τη δέκατη χρονιά μπόρεσαν να την κυριεύσουν (γ119), τιμωρεί τους Αχαιούς στο ταξίδι της επιστροφής, επειδή δεν γνώριζαν το δίκαιο (γ132), ακόμη προκάλεσε διχόνοια ανάμεσά τους (γ160), προκάλεσε θαλασσοταραχή στο ταξίδι του Μενέλαου (γ288). Ο Δίας χαρίζει την ευτυχία στον γάμο και στη γέννα (δ208). Απαντάει στην Αθηνά στη δεύτερη συνέλευση των θεών (ε21), στέλνει τον Ερμή στην Καλυψώ (ε29), κεραυνοβόλησε τον Ιασίωνα (ε128), σκεπάζει με σύννεφα τον ουρανό (ε303). Μοιράζει στους ανθρώπους τα αγαθά του όπως θέλει (ζ188), είναι προστάτης των ξένων και των φτωχών (ζ207). Κεραυνοβόλησε το πλοίο του Οδυσσέα (η248). Ο θεός προκαλεί θαλασσοταραχή στα πλοία του Οδυσσέα καθώς έφευγαν από τους Κίκονες (ι67), φεύγοντας από τον Πολύφημο ο Οδυσσέας προσφέρει θυσία στον Δία μα εκείνος την αρνείται (ι552). Έχει ορίσει τον Αίολο ως ταμία των ανέμων (κ21). Έκανε τον Κάστορα και τον Πολυδεύκη άλλοτε να είναι ζωνταντοί κι άλλοτε νεκροί (λ302), έχει τιμωρήσει τη γενιά του Ατρέα εξαιτίας της συμπεριφοράς των γυναικών (λ436), σύμφωνα με τον Οδυσσέα ο Δίας ευθύνεται για τις συμφορές των Αχαιών (λ559). Φροντίζει να αποκαθιστά τον αριθμό των αγριοπεριστεριών κάθε φορά που κάποιο πιάνεται στις Πλαγκτές πέτρες καθώς του φέρνουν την αμβροσία (μ65), προκάλεσε θαλασσοταραχή κι έστειλε το πλοίο του Οδυσσέα στη Θρινακία, στο νησί του Ήλιου (μ313), υποσχέθηκε στον Ήλιο να καταστρέψει το πλοίο του Οδυσσέα (μ384), και το έκανε (μ415). Ο Αλκίνοος του προσφέρει θυσία (ν24), δηλώνει στον Ποσειδώνα ότι τον σέβεται και του επιτρέπει να τιμωρήσει τους Φαίακες όπως νομίζει (ν139), συμφωνεί με την απόφασή του να πετρώσει το καράβι των Φαιάκων (ν153). Στην πλαστή του διήγηση προς τον Εύμαιο ο Οδυσσέας αποδίδει τις συμφορές του στον Δία (ξ244), προκάλεσε τη φυγή των συντρόφων του (ξ269), κατέστρεψε το πλοίο των Φοινίκων που τον μετέφεραν από την Αίγυπτο αλλά του έδωσε ένα κατάρτι να σωθεί (ξ304). Αγαπάει ιδιαίτερα τον μάντη Αμφιάραο (ο245). Ο Δίας όρισε η γενιά του Αρκείσιου να έχει μόνο ένα απόγονο (π117), είναι προστάτης των ικετών (π422). Αν κάποιος άνθρωπος γίνει σκλάβος, ο Δίας του παίρνει τη μισή αξία (ρ322). Η Πηνελόπη παραπονιέται πως ο Δίας της έσβησε κάθε χαρά (σ273). Ο Οδυσσέας επαναλαμβάνει ότι εξαιτίας του Δία έχασε την περιουσία του (τ80), ο Δίας δίνει όλα τα καλά στους ανθρώπους (τ161), ο Οδυσσέας αναφέρει στην Πηνελόπη πως ο Δίας οργίστηκε μαζί του επειδή οι σύντροφοί του έφαγαν τα βόδια του ήλιου (τ276) και τον επικαλείται ως μάρτυρα στον όρκο του (τ276), το ίδιο και η Ευρύκλεια (τ363). Ο Οδυσσέας ζητά από τον Δία να του δώσει ένα σημάδι και ο θεός το κάνει (υ98), τον επικαλείται (υ230), ο Αντίνοος ισχυρίζεται πως αν άφηνε ο θεός θα ήταν νεκρός ο Τηλέμαχος (υ273). Μόλις ο Οδυσσέας τέντωσε τη χορδή στο τόξο ο θεός βροντά (φ413). Ο μνηστήρας Ευρύμαχος λέει στον Οδυσσέα πως ο Δίας δεν επέτρεψε στον Αντίνοο να αποτελειώσει όσα σκάρωνε (χ51), ενώ ο μνηστήρας Αγέλαος ελπίζει ο Δίας να τους δώσει τη δόξα να σκοτώσουν τον Οδυσσέα (χ252). Στη φώτιση από τον θεό ελπίζει ο Οδυσσέας (ψ140) ενώ λέει στην Πηνελόπη πως ο Δίας τον κράτησε μακριά τόσα χρόνια (ψ353). Ο Αγαμέμνονας διηγείται στον Αχιλλέα πως η μάχη γύρω από τη σορό του σταμάτησε μετά από τη βροχή που έστειλε ο Δίας (ω42), ενώ για τον ίδιο λέει πως ο Δίας καθόρισε τον θάνατό του (ω96), η Αθηνά ρωτάει τον Δία ποια είναι η γνώμη του για τη διαμάχη του Οδυσσέα με τους συγγενείς των μνηστήρων (ω472), ο θεός απαντώντας της λέει πως το σωστό είναι να δώσουν όρκους αγάπης, βασιλιάς στην Ιθάκη να είναι ο Οδυσσέας και να ζήσουν ειρηνικά με πλούτη (ω477), στο τέλος ρίχνει κεραυνό μπροστά στα πόδια της Αθηνάς, επιβάλλοντας την ειρήνη (ω539).

στη διήγησή του ο Νέστορας αναφέρει πως ξεκίνησαν μαζί από την Τροία (γ167), και σε τέσσερις μέρες έφτασαν στο Άργος (γ181).

μαρτύρησε στην Άρτεμη ότι ο Θησέας είχε πάρει μαζί του την Αριάδνη (λ325). Στον χρυσό κρατήρα, έργο του Ήφαιστου, που είχε δωρίσει στην Θέτιδα, τοποθέτησαν τα οστά του Αχιλλέα (ω74).

της τον είχε δώσει ο πατέρας της, όταν ήρθε στην Ιθάκη, και τώρα δουλεύει στον κήπο· τον αναζητεί να πει στον Λαέρτη για το ταξίδι του Τηλέμαχου (δ735). Είναι ο πατέρας του Μελάνθιου (ρ212), και της Μελανθώς (σ322). Όταν ο Οδυσσέας έφτασε στο υποστατικό του Λαέρτη, ο Δολίος και οι γιοι του δεν ήταν εκεί, γιατί είχαν πάει να χτίσουν κάποιο φράχτη (ω222), έρχονται λίγο αργότερα αφού τους φώναξε η γυναίκα του Δολίου, κάποια γριά Σικελιώτισσα (ω386), καλοσωρίζει τον Οδυσσέα και του φιλά το χέρι, το ίδιο κάνουν και τα παιδιά του (ω397 κ.ε.), αρματώνεται, μαζί με τους έξι γιους του, για να αντιμετωπίσουν τους συγγενείς των μνηστήρων (ω496)

στις Εχινάδες νήσους· έχουν έρθει και από εκεί μνηστήρες για την Πηνελόπη (α246). Το αναφέρει ο Οδυσσέας στους Φαίακες (ι24). Εκεί κατευθυνόταν το πλοίο που μετέφερε τον Οδυσσέα στην πλαστή διήγηση στον Εύμαιο (ξ335). Ο Τηλέμαχος αναφέρει ότι έχουν έρθει 52 μνηστήρες από το Δουλίχι (π247), είναι ο τόπος καταγωγής του μνηστήρα Αμφίνομου (π395), και φυσικά του πατέρα του του Νίσου (σ127). Ο Οδυσσέας λέει και στην Πηνελόπη την πλαστή ιστορία με το πλοίο που θα τον άφηνε στο Δουλίχι (τ292)

με σημαντικό μαντείο του Δία, απ΄ όπου και το επίθετο «Δωδωναίος»· ο Εύμαιος λέει ότι ο Οδυσσέας είχε πάει στο μαντείο για χρησμό (ξ327). Το ίδιο επαναλαμβάνει ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη (τ296).

θεότητα των ωδινών (μογοστόκος) και του τοκετού· στην Ιλιάδα αναφέρονται στον πληθυντικό· στην πλαστή διήγηση του Οδυσσέα στην Πηνελόπη λέει ότι το πλοίο του Οδυσσέα είχε αγκυροβολήσει στην Κρήτη, στη σπηλιά της θεάς (τ188).

μητέρα της Ερμιόνης (δ14), εμφανίζεται μαζί με τις ακόλουθές της (δ119), της είχε χαρίσει πολλά δώρα η Αλκάνδρα (δ130), κλαίει ακούγοντας τη διήγηση του Μενέλαου (δ184), βάζει στο κρασί βοτάνι «νηπενθές τ' ἄχολόν τε, κακῶν ἐπίληθον ἁπάντων» (δ219), αφηγείται τα κατορθώματα του Οδυσσέα στην Τροία (δ235-64), ο Μενέλαος συνεχίζει διηγούμενος για τον Δούρειο ίππο (δ266), προστάζει τις δούλες να στρώσουν κρεβάτια για τον Τηλέμαχο και τον Πεισίστρατο, ενώ η ίδια πλαγιάζει δίπλα στον Μενέλαο (δ296 κ.ε.) ο Μενέλαος μετά τον θάνατό του θα βρεθεί στο Ηλύσιο πεδίο, αφού είναι σύζυγος της Ελένης (δ563 κ.ε.). Στον Άδη ο Οδυσσέας λέει στον Αγαμέμνονα πως εξαιτίας της υπέφεραν τόσα οι Αχαιοί και εξαιτίας της τον σκότωσε η Κλυταιμνήστρα (λ438). Ο Εύμαιος εύχεται να σβήσει το γένος της Ελένης που στάθηκε η αιτία να πάνε τόσες ψυχές στον Άδη (ξ68). Συνοδεύει τον Μενέλαο στην αποθήκη, διαλέγει εκλεκτά δώρα για τον Τηλέμαχο και του τα δίνει (ο100 κ.ε.), ερμηνεύοντας το πέταγμα των πουλιών λέει στον Τηλέμαχο ότι ο πατέρας του θα επιστρέψει και θα πάρει εκδίκηση (ο171). Μιλώντας στη μητέρα του ο Τηλέμαχος λέει ότι εξαιτίας της Ελένης υπέφεραν οι Αχαιοί και οι Τρώες (ρ118). Για να ενδυναμώσει τον Οδυσσέα η Αθηνά του θυμίζει ότι για την Ελένη πολεμούσε εννιά χρόνια στην Τροία (χ227). Η Πηνελόπη, δικαιολογώντας κάπως την Ελένη, λέει στον Οδυσσέα πως δεν θα έπεφτε στο στρώμα του Πάρη, αν ήξερε τι συμφορές θα προκαλούσε (ψ218).

η περιοχή μεταξύ των ποταμών Ενιπέα και Ασωπού, που μαζί με τη Φθία αποτελούσε την επικράτεια του Αχιλλέα· μαζί με το Άργος αφορά όλο τον ελλαδικό χώρο· (α344 κ.α.). Ως επικράτεια του Αχιλλέα (λ496).

στον Όμηρο δεν αναφέρεται ο αριθμός τους ούτη η μορφή τους ή τα ονόματά τους· άλλοτε είναι πολλές όπως στον Τηλέμαχο, που απαντώντας στον Αντίνοο λέει πως θα τον ελέγχουν (β135), ή στον Οιδίποδα που τον καταδιώκουν ως κατάρες της μάνας του Επικάστης (Ιοκάστης) (λ280)· άλλοτε είναι μία όπως στον Μελάμποδα (ο234). Ως προστάτριες των φτωχών ενάντια στην αδικία (ρ475). Ιδιαίτερη περίπτωση είναι αυτή με τις κόρες του Πανδάρεου που τις άρπαξαν οι Άρπυιες και τις παρέδωσαν στις Ερινύες ως παραδουλεύτρες (υ78).

γνωστός και με το επίθετο Αργεϊφόντης, επειδή σκότωσε τον Άργο· τον είχαν στείλει οι θεοί στον Αίγισθο (α38), η Αθηνά προτείνει να τον στείλουν στην Καλυψώ (α84). Ο Δίας του δίνει εντολή να μεταφέρει στην Καλυψώ το μήνυμα των θεών (ε29), υπακούοντας ο θεός φορά τα χρυσά πέδιλα, παίρνει το ραβδί του και πετά προς την Ωγυγία (ε44 κ.ε.), συναντά και συζητά με την Καλυψώ (ε75-148). Οι Φαίακες κάνουν σπονδή στον θεό πριν πάνε για ύπνο (η136). Παρακολουθεί με τους άλλους θεούς το παράνομο ζευγάρι Άρης - Αφροδίτη (θ323) και δηλώνει στον Απόλλωνα ότι θα ήθελε να είχε πλαγιάσει κι αυτός με την Αφροδίτη (θ334-42). Συναντά τον Οδυσσέα, του εξηγεί πώς να αντιμετωπίσει την Κίρκη και του δίνει το «μώλυ» (κ277-307). Είχε βοηθήσει τον Ηρακλή να ανεβάσει τον Κέρβερο (λ626). Είχε ήδη πει στην Καλυψώ για τη συμφορά που περίμενε τον Οδυσσέα στο νησί του Ήλιου (μ390). Ο Εύμαιος ξεχωρίζει μια μερίδα κρέας για τον θεό (ξ436). Τον επικαλείται ο Οδυσσέας ως θεό που δίνει τιμή και δόξα στις δουλειές των ανθρώπων (ο319). Είχε δώσει το χάρισμα της πονηριάς στον Αυτόλυκο (τ394 κ.ε.). Ως ψυχοπομπός κρατώντας το ραβδί του καλεί τις ψυχές των Μνηστήρων και τις οδηγεί στον Άδη (ω1 κ.ε.).

είδε τον Τηλέμαχο και τον Πεισίστρατο που πλησίαζαν και ρώτησε τον Τηλέμαχο αν θα τους φιλοξενήσουν· μετά την αυστηρή απάντηση του Μενέλαου τακτοποιεί τα άλογα των επισκεπτών (δ22 -38). Ψήνει τα κρέατα για το τραπέζι που ετοιμάζει ο Μενέλαος με αφορμή την αναχώρηση των επισκεπτών (ο95 κ.ε.).

σ' αυτόν, τον πιο πιστό του δούλο, στέλνει τον Οδυσσέα η Αθηνά (ν404). Προς αυτόν κατευθύνεται ο Οδυσσέας (ξ3), ο Εύμαιος θα τον προϋπαντήσει και θα τον φιλοξενήσει (ξ37 κ.ε.), ο Οδυσσέας θα πει την πλαστή ιστορία για την καταγωγή του (ξ192-359), με τη σειρά του Εύμαιος δηλώνει ότι δεν πιστεύει κανέναν που φέρνει πληροφορίες για τον Οδυσσέα (ξ361-89), φροντίζει να φιλέψει τον Οδυσσέα και να κοιμηθούν (390 κ.ε.). Στον Εύμαιο στέλνει η Αθηνά και τον Τηλέμαχο (ο38), ο Οδυσσέας ελέγχει πόσο πιστός είναι ο Εύμαιος (ο307 κ.ε.) ο Οδυσσέας τού δηλώνει την αγάπη του και τον ρωτά για την μάνα του και τον πατέρα του· ο Εύμαιος του δίνει τις σχετικές πληροφορίες και του λέει πως μεγάλωσε μαζί με την αδερφή του Οδυσσέα, την Κτιμένη (ο341-79), θα αφηγηθεί στον Οδυσσέα την ιστορία του (ο390-484), ο Τηλέμαχος κατευθύνεται προς τον Εύμαιο (ο555). Υποδέχεται τον Τηλέμαχο (π11 κ.ε.), του μιλά σαν πατέρας (π23), του δίνει τις απαραίτητες πληροφορίες για την Πηνελόπη (π37), και του εξηγεί ποιος είναι ο ξένος ζητώντας του να τον φιλοξενήσει (π60)· ο Τηλέμαχος τον στέλνει να ειδοποιήσει την Πηνελόπη για τον ερχομό του (π130)· φτάνει στο παλάτι την ίδια στιγμή που έφτανε και ο κήρυκας που είχαν στείλει από το πλήρωμα του πλοίου του Τηλέμαχου, της ανακοινώνει ό,τι της είπε ο Τηλέμαχος και παίρνει τον δρόμο της επιστροφής (π334), φτάνει στο καλύβι και λέει στον Τηλέμαχο πως είδε να φτάνει το πλοίο των μνηστήρων (π453 κ.ε.). Ο Τηλέμαχος του λέει να οδηγήσει τον ξένο ως το παλάτι (ρ6), ο Εύμαιος με τον ξένο ξεκινούν από το καλύβι (ρ185), συνάντησαν τον Μελάνθιο (ρ212), άκουσαν από το παλάτι τους ήχους της κιθάρας (ρ261), είδαν τον Άργο, τον σκύλο του Οδυσσέα (ρ292) και μπήκαν στον παλάτι και ο Τηλέμαχος τον καλεί να καθίσει δίπλα του (ρ328 κ.ε.)· του δίνει μια μερίδα φαγητό να την πάει στον ξένο (ρ348)· τον βρίζει ο Αντίνοος και του απαντά (ρ375)· τον καλεί η Πηνελόπη, της λέει καλά λόγια για τον ξένο (ρ508), και εκτελώντας την εντολή της τρέχει να φωνάξει τον Οδυσσέα (ρ551), επιστρέφει όμως και πάλι στην Πηνελόπη μεταφέροντας το μήνυμα του Οδυσσέα (ρ574), για να γυρίσει στο τέλος κοντά στον Τηλέμαχο και να του πει ότι φεύγει για το καλύβι (ρ590 κ.ε.). Φτάνει στο παλάτι φέρνοντας τρία γουρούνια (υ162), του μιλά ο Φιλοίτιος και συναντούν τον Οδυσσέα (υ190), εύχεται να γυρίσει ο Οδυσσέας (υ238), κερνάει κρασί τους μνηστήρες (υ253). Τον διατάζει η Πηνελόπη να τοποθετήσει τα τσεκούρια για τον αγώνα τόξου (φ80), ο Οδυσσέας τού φανερώνει την ταυτότητά του δείχνοντας την πληγή από τον κάπρο, τον φιλάει και κλαίει, ενώ ο Οδυσσέας τού ζητάει να του δώσει το τόξο την κατάλληλη στιγμή και να πει στις δούλες να κλειδώσουν τις πόρτες (φ188 κ.ε.), πηγαίνει το τόξο στον Οδυσσέα, κάποιος μνηστήρας τον βρίζει, φοβάται και το αφήνει κάτω (φ359), ο Τηλέμαχος του λέει να το δώσει στον Οδυσσέα και το κάνει (φ369), λέει στην Ευρύκλεια να κλείσει τις πόρτες (φ380). Αρματώνεται και στέκεται δίπλα στον Οδυσσέα και τον Τηλέμαχο (χ114), ο Τηλέμαχος του λέει να προσέχει τον Μελάνθιο, τον βλέπει που κουβαλά όπλα στους μνηστήρες και ρωτά τον Οδυσσέα τι να κάνει (χ157)· μαζί με τον Φιλοίτιο συλλαμβάνουν τον Μελάνθιο και τον δένουν (χ178 κ.ε.), σκοτώνει τον Έλατο (χ267), τον τραυματίζει ο Κτήσιππος (χ278), σκοτώνει τον Πόλυβο (χ284), και τέλος μαζί με τον Τηλέμαχο και τον Φιλοίτιο καθαρίζει το παλάτι, φέρνει τις δούλες και τον Μελάνθιο (χ454). Λούζεται, ντύνεται και συμμετέχει στο υποτιθέμενο γλέντι (ψ142), σταματάει τον χορό και πάει για ύπνο (ψ297), τον ξυπνάει ο Οδυσσέας, αρματώνεται και ξεκινούν όλοι μαζί για το υποστατικό του Λαέρτη (ψ367). Ο Οδυσσέας του δίνει εντολή να ετοιμάσει φαγητό μαζί με τον Φιλοίτιο και τον Τηλέμαχο (ω213), το ετοιμάζει (ω363), και, τέλος, είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει μαζί με τον Οδυσσέα τους συγγενείς των μνηστήρων (ω496).

δμωή (δούλη) και ταμίας (οικονόμος) και τροφός και μαία στο παλάτι του Οδυσσέα· την αγόρασε ο Λαέρτης πληρώνοντας είκοσι βόδια· συνοδεύει τον Τηλέμαχο στον θάλαμό του (α428 κ.ε.). Την καλεί ο Τηλέμαχος να του ετοιμάσει τρόφιμα και κρασί για το ταξίδι του· προσπαθεί να τον μεταπείσει και τέλος υπακούει (β347-380). Φανερώνει στην Πηνελόπη το ταξίδι του Τηλέμαχου και τη συμβουλεύει (δ742-57). Βλέπει πρώτη τον Τηλέμαχο να φτάνει στο παλάτι (ρ31). Της δίνει εντολή ο Τηλέμαχος να διώξει τις άλλες δούλες· εύχεται ο Τηλέμαχος να γίνει κύριος του σπιτιού και ρωτά ποιες δούλες θα μείνουν να φροντίσουν για τον φωτισμό (τ15 κ.ε.), η Πηνελόπη τη διατάζει να πλύνει τα πόδια του Οδυσσέα (τ357), μονολογεί με παράπονο και στο πλύσιμο βλέπει την ουλή του κάπρου, ο Οδυσσέας την εμποδίζει να το πει στην Πηνελόπη και στους άλλους (τ363 κ.ε.) προθυμοποιείται να του ονομάσει τις κακές δούλες, φέρνει καινούριο νερό και του πλένει τα πόδια (τ497). Στην ερώτηση του Τηλέμαχου αν φρόντισαν τον ξένο, δικαιολογεί την Πηνελόπη και λέει ότι του έστρωσαν να κοιμηθεί έξω, όπως το ζήτησε (υ134), δίνει εντολές στις δούλες για τις δουλειές που πρέπει να κάνουν (υ147). Κλείνει τις πόρτες μετά από εντολή του Τηλέμαχου (φ380 κ.ε.). Την καλεί ο Τηλέμαχος, μετά από εντολή του Οδυσσέα (χ395), αναστατώνεται μόλις βλέπει τους νεκρούς μνηστήρες, ενημερώνει τον Οδυσσέα για τις πιστές και άπιστες δούλες και βγαίνει να φωνάξει τις άπιστες (χ407 κ.ε.), φέρνει θειάφι και τις πιστές δούλες, όπως της είπε ο Οδυσσέας (χ492). Ανακοινώνει στην Πηνελόπη τον ερχομό του Οδυσέα, τον θάνατο των μνηστήρων, ότι τον αναγνώρισε από την ουλή στο πόδι (ψ1-79)· τέλος, την καλεί η Πηνελόπη να βγάλει έξω το νυφικό κρεβάτι (ψ177).

τον ορίζει αρχηγό του ενός σώματος και μετά από κλήρωση πηγαίνει προς το παλάτι της Κίρκης (κ205), απομένει ξέχωρα από τους άλλους (κ232), και τρέχει στον Οδυσσέα να του αναγγείλει τη συμφορά (κ244), αρνείται να δείξει στον Οδυσσέα τον δρόμο για το παλάτι της Κίρκης (κ264), αρνείται και πάλι να ακολουθήσει τον Οδυσσέα στην Κίρκη, αλλά τελικά υποχωρεί (κ429 κ.ε.). Ακολουθεί τον Οδυσσέα στον Άδη (λ23). Τον δένει στο κατάρτι περνώντας από τις Σειρήνες (λ23). Κακολογεί τον Οδυσσέα που δεν τους αφήνει να αποβιβαστούν στη Θρινακία κι εκείνος υποχωρεί (μ278), στο τέλος παρακινεί τους συντρόφους του να σφάξουν τα βόδια του Ήλιου (μ339).

ρωτά τον Τηλέμαχο για τον ξένο (α399), του απαντά ο Τηλέμαχος (α413). Κοροϊδεύει τον Αλιθέρση (β177), ο Τηλέμαχος του ζητά, όπως κι από όλους, να του δώσει ένα πλοίο (β209). Κάθεται με τον Αντίνοο όταν πλησιάζει ο Νοήμων (δ628). Σύμφωνα με την Αθηνά οι γονείς και τα αδέρφια της Πηνελόπης επιμένουν να τον παντρευτεί γιατί έχει δώσει τα περισσότερα γαμήλια δώρα (ο17)· στο σπίτι του στέλνει τον Θεοκλύμενο ο Τηλέμαχος (ο519). Λέει ότι πρέπει να στείλουν νέο καράβι να ειδοποιήσει αυτούς έχουν στήσει ενέδρα, αφού ο Τηλέμαχος έχει πια γυρίσει (π345), λέει υποκριτικά στην Πηνελόπη ότι νοιάζεται για τον Τηλέμαχο (π434). Ο Μελάνθιος κάθεται δίπλα του (ρ257). Λέει στην Πηνελόπη ότι είναι η πιο όμορφη (σ244), ο δούλος του φέρνει για γαμήλιο δώρο μια αλυσίδα (σ295), η Μελανθώ είχε ερωτικές σχέσεις μαζί του (σ325), περιπαίζει τον Οδυσσέα (σ349), ο Οδυσσέας του απαντά, νευριάζει, τον απειλεί και χτυπάει από τα νεύρα του τον κεραστή (σ387). Δεν του αρέσουν οι προφητείες του Θεοκλύμενου και ζητάει να τον πετάξουν έξω από το παλάτι (υ239). Αποφεύγει να τεντώσει τη χορδή του τόξου (φ186), δεν τα καταφέρνει και ντρέπεται, γιατί είχε δει κάποτε τον Οδυσσέα που το τέντωνε (φ245), ο Οδυσσέας του ζητάει την άδεια να τεντώσει το τόξο (φ277), λέει στην Πηνελόπη πως θα ντραπούν αν τα καταφέρει ο Οδυσσέας (φ321). Μετά τον θάνατο του Αντίνοου παρακαλάει τον Οδυσσέα, λέγοντας πως για όλα έφταιγε ο Αντίνοος (χ44), καλεί τους μνηστήρες να τραβήξουν τα μαχαίρια τους και να κάνουν ασπίδα τα τραπέζια (χ70), όμως τον σκοτώνει ο Οδυσσέας (χ81).

καταριέται τους μνηστήρες (ρ496). Η Πηνελόπη της ανακοινώνει ότι θέλει να κατέβει στους μνηστήρες και να συμβουλεύσει τον Τηλέμαχο· συμφωνεί μαζί της και την παρακινεί να καλλωπιστεί (σ164 κ.ε.). Η Πηνελόπη της ζητά να φέρει ένα σκαμνί για να καθίσει ο Οδυσσέας (τ96). Σκεπάζει τον Οδυσσέα (υ4). Λούζει τον Οδυσσέα, τον αλείφει με αρωματικό λάδι και του φορά χλαμύδα και χιτώνα (ψ153), στρώνει το κρεβάτι του Οδυσσέα και της Πηνελόπης και τους οδηγεί στον θάλαμο (ψ289).

πατέρας του Ίφιτου, περίφημος τοξότης, τον σκότωσε ο Απόλλωνας επειδή υπερηφανεύτηκε ότι είναι καλύτερος τοξότης· με αυτόν δεν θα ήθελε να αγωνιστεί ο Οδυσσέας (θ224 κ.ε.). Το τόξο του πήρε από τον Ίφιτο ο Οδυσσέας και αυτό, μαζί με τα βέλη, είναι που θα φέρει η Πηνελόπη (φ11 κ.ε.).

από εκεί καθώς γυρνούσε ο Οδυσσέας τον συνάντησε η Αθηνά - Μέντης (α259). Κάποιος μνηστήρας πιθανολογεί ότι εκεί θα πάει ο Τηλέμαχος (β328).

βάρβαρος βασιλιάς στην Ήπειρο επειδή ακρωτηρίαζε ή έριχνε στα σκυλιά τους ξένους· σ' αυτόν απειλεί ο Αντίνοος τον Ίρο ότι θα τον στείλει, αν δεν παλέψει με τον Οδυσσέα (σ85), σ΄ αυτόν, τελικά, πρόκειται να στείλουν τον Ίρο (σ116). Στον Έχετο απειλεί ότι θα στείλει τον Οδυσσέα ο Αντίνοος, αν τολμήσει να ρίξει με το τόξο (φ308).

πρίμος άνεμος, κατάλληλος για το ταξίδι του Τηλέμαχου (β421), και του Οδυσσέα (κ25). Μαζί με τον Εύρο, τον Βορέη (Βοριά) και τον Νότο προκαλούν τη θαλασσοταραχή (e296). Έρχεται από τον Ωκεανό και είναι δροσερός, κατάλληλος για το Ηλύσιο Πεδίο (δ567). Είναι όμως και σφοδρός (δυσαής) (ε295). Κατάλληλος για τις καλλιέργειες (η119). Είναι και βροχερός (έφυδρος) (ξ458).

και της Ευρυφάεσσας· (α8). Ανακοινώνει στον Ήφαιστο την παράνομη σχέση του Άρη με τη σύζυγό του Αφροδίτη (θ302). Από την Πέρση απέκτησε τον Αιήτη και την Κίρκη (κ135 κ.ε.). Στη Θρινακία βόσκουν τα βόδια και τα πρόβατά του (λ107 κ.ε.). Από τη νύμφη Νεαίρα απέκτησε τη Φαέθουσα και τη Λαμπετία, που φυλούν τις αγέλες των βοδιών και των προβάτων στη Θρινακία (μ128 κ.ε.), ο Οδυσσέας φτάνει στη Θρινακία (μ261 κ.ε.), ο θεός ζητάει από τον Δία να τιμωρήσει τους συντρόφους του Οδυσσέα (μ377 κ.ε.). Ο Οδυσσέας διηγείται στην Πηνελόπη τη συμφορά στη Θρινακία (τ276).

το νότιο τμήμα κατοικούνταν από τους Αχαιούς, στην επικράτεια του Νέστορα· εκεί είχε αφημένες δώδεκα φοράδες ο Νοήμων (δ635). Το βόρειο τμήμα κατοικούνταν από τους Επειούς (ν275). Από εκεί περνάει ο Τηλέμαχος στο ταξίδι της επιστροφής (ο298). Ο Ευπείθης, μιλώντας στους συγγενείς των μνηστήρων, φοβάται μήπως προς την Ήλιδα δραπετεύσει ο Οδυσσέας (ω431).

αδερφή και σύζυγος του Δία· (θ465 κ.α.). Σώζει τον Αγαμέμνονα (δ513). Από τον Δία απέκτησε την Ήβη (λ603-4). Έσωσε την Αργώ, το πλοίο της αργοναυτικής εκστρατείας, από τις Πλαγκτές Πέτρες (μ72). Χάρισε γνώση και ομορφιά στις κόρες του Πανδάρεου (υ70).

ο Οδυσσέας δεν θα τον ήθελε ως αντίπαλο σε αγώνα τόξου (θ224 κ.ε.). Στον Κάτω Κόσμο ο Οδυσσέας συνάντησε τη μητέρα του Αλκμήνη (λ266-7), και τον ίδιο (λ601 κ.ε.). Σκότωσε τον Ίφιτο και κράτησε τις δώδεκα φοράδες του (φ26 κ.ε.).

γνωστός χαλκουργός για τα μηχανικά και αυτόματα έργα του, όπως ο χρυσός κρατήρας (δ615 κ.ε.). Ξέρει λογής λογής τέχνες (ζ234). Έχει κατασκευάσει τα χρυσιά σκυλιά στο παλάτι του Αλκίνοου (η92 κ.ε.), στην Ιλιάδα ως σύζυγός του αναφέρεται η Χάρις, ενώ στην Οδύσσεια η Αφροδίτη, που την παράνομη σχέση της με τον Άρη τραγουδάει ο Δημόδοκος (θ266 κ.ε.). Άλλος ένας κρατήρας είναι έργο δικό του (ο117). Έργο του είναι και ο αμφορέας στον οποίο τοποθέτησαν τα οστά του Αχιλλέα (ω74 κ.ε.).

η θεά της αυγής, του διαστήματος ανάμεσα στο πρώτο φως της ημέρας και της ανατολής του Ήλιου· τυπική φράση είναι η: «Ἦμος δ' ἠριγένεια φάνη ῥοδοδάκτυλος Ἠώς» (β1) η οποία επαναλαμβάνεται είκοσι φορές στην Οδύσσεια. Ως σύζυγό της έχει τον θνητό Τιθωνό (ε1). Ερωτεύτηκε και άρπαξε τον Ωρίωνα (ε121), και τον Κλείτο (ο250). Κατοικεί στην Αιαία, στο νησί της Κίρκης (μ3). Το άρμα της το οδηγούν δύο άλογα ο Λάμπος και ο Φαέθων (ψ244-6).

φυγόδικος από το Άργος, συναντά τον Τηλέμαχο και του ζητά να τον πάρει μαζί του (ο224-281), όταν φτάνουν στην Ιθάκη ο Τηλέμαχος δεν τον φιλοξενεί ο ίδιος αλλά τον στέλνει στο σπίτι του μνηστήρα Ευρύμαχου (ο508), ερμηνεύοντας το πέταγμα των πουλιών λέει στον Τηλέμαχο ότι κατάγεται από αρχοντική γενιά (ο529 κ.ε.). Προφητεύει στην Πηνελόπη ότι ο Οδυσσέας βρίσκεται στην Ιθάκη και ετοιμάζει το τέλος των μνηστήρων (ρ152-61). Λέει στους μνηστήρες ότι τους περιμένει συμφορά· ο Ευρύμαχος ζητάει να τον πετάξουν έξω από το παλάτι (υ350-71).

κοντά στη Δωδώνη με βασιλιά τον Φείδωνα· στην πλαστή ιστορία του ο Οδυσσέας προς τον Εύμαιο λέει ότι ναυάγησε εκεί (ξ315), αργότερα, με πλοίο των Θεσπρωτών ήθελε να πάει στο Δουλίχι (ξ335). Κατακρίνοντας η Πηνελόπη τον Αντίνοο του θυμίζει ότι ο πατέρας του είχε βλάψει τους Θεσπρωτούς (π427). Την πλαστή ιστορία του Οδυσσέα αφηγείται ο Εύμαιος στην Πηνελόπη (ρ526). Τα ίδια λέει κι ο Οδυσσέας στην Πηνελόπη (τ271-92).

μητέρα του Αχιλλέα· μόλις έμαθε τον θάνατο του Αχιλλέα, αναδύθηκε από τη θάλασσα μαζί με τις Νηρηίδες, προκαλώντας μεγάλο θόρυβο (ω47), έφερε τον αμφορέα που κατασκεύασε ο Ήφαιστος για να τοποθετηθούν τα οστά του Αχιλλέα (ω92). Με το επίθετο αλοσύνδη στο (δ404).

ήρωας της Αττικής· είχε αρπάξει από την Κρήτη την Αριάδνη (λ322), ο Οδυσσέας δεν πρόλαβε να τον δει στον Κάτω Κόσμο, επειδή είχαν πλησιάσει πολλές άλλες ψυχές (λ631).

ένας από τους έξι γιους του Νέστορα στην Πύλο (Εχέφρων, Στρατίος, Περσεύς, Άρητος, Θρασυμήδης, Πεισίστρατος)· πήρε μέρος στον τρωικό πόλεμο και τώρα βρίσκεται στην Πύλο (γ39), μαζί με τον πατέρα του και τα αδέρφια του (γ415), σκοτώνει το βόδι για τη θυσία (γ442-51).

εκεί οι κόρες του Ήλιου Φαέθουσα και Λαμπετία φυλούν τις αγέλες των βοδιών και των προβάτων (λ107 κ.ε.), (μ127 κ.ε.), εκεί αποβιβάζονται ο Οδυσσέας και οι σύντροφοι του (μ305).

βασιλιάς της Κρήτης· ο Οδυσσέας, στην πλαστή ιστορία του προς τον Εύμαιο, υποτίθεται ότι σκότωσε τον γιο του Ορσίλοχο (ν259).

πατρίδα του Οδυσσέα, (α18), χαρακτηρίζεται ως κραναή (βραχώδης, πετρώδης) (α247), αμφίαλος (περιτριγυρισμένη από θάλασσα) (α386), ευδείελος (ολοφάνερη) (β167), χθαμαλὴ πανυπερτάτη εἰν ἁλὶ κεῖται πρὸς ζόφον (χαμηλή, βρίσεκται στη δυτική άκρη της Θάλασσας) (ι25), τρηχείη (ανώμαλη) (κ417).

αδερφός του Τυνδάρεω, πατέρας της Πηνελόπης· η Αθηνά συμβουλεύει τον Τηλέμαχο να στείλει τη μητέρα του Πηνλόπη στον πατέρα της (α276 κ.α.), κούρη Ἰκαρίοιο, περίφρων Πηνελόπεια: στίχος που επαναλαμβάνεται οκτώ φορές στην Οδύσσεια (α329 κ.α.), κόρη του ήταν και η Ιφθίμη (δ797).

το όνομά της ήταν Ινώ και μετονομάστηκε σε Λευκοθέα αφού έγινε θεά· συναντά τον ναυαγό Οδυσσέα, του δίνει οδηγίες και ένα κρήδεμνο (κεφαλομάντιλο) για να σωθεί (ε333-53).

το κανονικό του όνομα ήταν Αρναίος· το Ίρος είναι παρανόμι «γιατί έτρεχε, όπου του 'λεγαν, μηνύματα να φέρει»· φτάνοντας στο παλάτι βρίζει τον Οδυσσέα· ο Αντίνοος τον βάζει να παλέψει με τον Οδυσσέα, που τον ρίχνει κάτω με ένα κτύπημα, τον βγάζει έξω από το παλάτι, στο τέλος οι μνηστήρες πρόκεται να τον στείλουν στον Έχετο, όπως τον είχε απειλήσει ο Αντίνοος (σ1 -116).

έδωσε στον Οδυσσέα το τόξο του, όταν τον συνάντησε αναζητώντας τις δώδεκα φοράδες του· τον φιλοξένησε και τον σκότωσε ο Ηρακλής (φ14 κ.ε.).

κρατάει τον Οδυσσέα (α14), (α55), η Αθηνά προτείνει να στείλουν τον Ερμή στη νύμφη να της ανακοινώσει ότι πρέπει να αφήσει τον Οδυσσέα (α84). Ο Πρωτέας πληροφορεί τον Μενέλαο ότι τον Οδυσσέα τον κρατά στο νησί της η Καλυψώ (δ557). Στη δεύτερη συνέλευση των θεών η Αθηνά επαναλαμβάνει ότι ο Οδυσσέας βρίσκεται αποκλεισμένος στο νησί της (ε14), ο Δίας διατάζει τον Ερμή να πάει στη νύμφη και να της μεταφέρει την απόφαση των θεών (ε29 κ.ε.), ο Ερμής φτάνει στην Καλυψώ, της ανακοινώνει την απόφαση των θεών, εκείνη θυμώνει και τελικά υπακούει (ε61 κ.ε.) πηγαίνει στον Οδυσσέα, του ανακοινώνει ότι τον αφήνει να φύγει, του δίνει τα σύνεργα να κατασκευάσει τη σχεδία, του δίνει οδηγίες, τρόφιμα και νερό και τον κατευοδώνει (ε149 κ.ε.). Ο Οδυσσέας αφηγείται στην Αρήτη και στους Φαίακες όσα έζησε κοντά στην Καλυψώ (η245-66). Τα επαναλαμβάνει με λίγα λόγια (ι29). Του είχε πει η Καλυψώ για όσα θα συνέβαιναν με τα βόδια του Ήλιου (μ389), τελειώνοντας την αφήγηση στους Φαίακες αναφέρει και πάλι τη νύμφη (μ449). Ο Τηλέμαχος λέει στην Πηνελόπη πως σύμφωνα με όσα είχε ακούσει από τον Μενέλαο ο Οδυσσέας βρίσκεται στην Καλυψώ (ρ143). Ο Οδυσσέας, αφηγούμενος τις περιπέτειές του στην Πηνελόπη, της αναφέρει και για την Καλυψώ (ψ333).

αδερφός του Πολυδεύκη και της Ελένης· ο Δίας του έδωσε τη δυνατότητα να είναι τη μια μέρα νεκρός και την άλλη ζωνταντός, εναλλάξ με τον αδερφό του Πολυδεύκη· τον είδε ο Οδυσσέας στον Κάτω Κόσμο (λ300-3).

της Ιθάκης, της Ζακύνθου, του Δουλιχίου και κάποιου μέρους της ηπειρωτικής παραλίας· (αργότερα μόνο οι κάτοικοι της Κεφαλλονιάς)· τα βόδια του Οδυσσέα στη γη των Κεφαλλήνων φυλάει από μικρός ο Φιλοίτιος (υ210). Ο Λαέρτης φοβάται μήπως οι συγγενείς των μνηστήρων καλέσουν σε βοήθεια τους Κεφαλλήνες (ω355), ο Λαέρτης ως αρχηγός τους κάποτε είχε κυριεύσει το Νήριτο (ω378), ο Ευπείθης κατηγορεί τον Οδυσσέα ότι στον πόλεμο της Τροίας έχασε τους άριστους των Κεφαλλήνων (ω429).

στην περιοχή τους άραξαν τα πλοία του Οδυσσέα· αφού λεηλάτησαν την περιοχή δέχτηκαν την επίθεσή τους με αποτέλεσμα να χαθούν έξι άντρες από κάθε πλοίο (ι39-66).

κατοικεί στην Αιαία (όπως και η Ηώ)· ο Οδυσσέας δένει το σεντούκι με τα δώρα των Φαιάκων με ένα πολύκομπο δέσιμο που έμαθε από την Κίρκη (θ448). Μια πρώτη αναφορά στη διήγησή του στους Φαίακες (ι32). Το πλοίο του Οδυσσέα φτάνει στην Αιαία, το νησί της Κίρκης (κ135), ο Οδυσσέας βλέπει από μακριά να βγαίνει καπνός από το παλάτι της (κ150), ο Ευρύλοχος και άλλοι είκοσι δύο σύντροφοι του Οδυσσέα αναχωρούν για το παλάτι της Κίρκης, φτάνουν και η Κίρκη τους μεταμορφώνει σε ζώα όλους εκτός από τον Ευρύλοχο που είχε κρυφτεί (κ208 κ.ε.), ο Ευρύλοχος ανακοινώνει στον Οδυσσέα αυτά που συνέβησαν (κ244), ο Ερμής συναντά τον Οδυσσέα, του δίνει οδηγίες να αντιμετωπίσει την Κίρκη και ένα βότανο το μόλυ (κ281) ο Οδυσσέας συναντά την Κίρκη και την αναγκάζει να επαναφέρει τους συντρόφους του στην ανθρώπινη μορφή (κ310 κ.ε.) ο Οδυσσέας πηγαίνει στο καράβι και φέρνει όλους τους συντρόφους του· μένουν στης Κίρκης ένα χρόνο (κ401 κ.ε.), οι σύντροφοί του δυσανασχετούν και αποφασίζουν να φύγουν από την Αιαία (κ469 κ.ε.), η Κίρκη ανακοινώνει στον Οδυσσέα ότι πρέπει να πάνε στον Κάτω Κόσμο και του δίνει οδηγίες (κ488 κ.ε.), φεύγουν από την Αιαία (κ548 κ.ε.). Στον Κάτω Κόσμο η ψυχή του Ελπήνορα εμφανίζεται στον Οδυσσέα και του λέει ότι τον έχουν αφήσει στο νησί της Κίρκης χωρίς ταφή (λ51 κ.ε.). Επιστρέφουν στην Αιαία και φροντίζουν για την ταφή του Ελπήνορα (μ1 κ.ε.), η Κίρκη τους αντιλαμβάνεται, τους προσφέρει τραπέζι και δίνει στον Οδυσσέα οδηγίες για το ταξίδι προς την Ιθάκη (μ16 κ.ε.), φεύγουν από το νησί της Κίρκης (μ144 κ.ε.), ο Οδυσσέας περνώντας από τη Σκύλλα ξέχασε τις οδηγίες της Κίρκης (μ225 κ.ε.). Ο Οδυσσέας διηγείται στην Πηνελόπη όσα συνέβησαν στης Κίρκης (ψ321).

σύζυγος του Αγαμέμνονα, μητέρα της Ιφιγένειας, της Ηλέκτρας, της Χρυσόθεμης και του Ορέστη· ο Δίας λέει στους θεούς για τον Αίγισθο και την παράνομη σχέση του με την Κλυταιμνήστρα, το ταίρι του γιου του Ατρέα (α36). Ο Νέστορας διηγείται στον Τηλέμαχο και τον Πεισίστρατο ότι στην αρχή ήραν πιστή στον Αγαμέμνονα, αργότερα όμως έδιωξε τον αοιδό που είχει αφήσει ο Αγαμέμνονας, για να την ελέγχει, και ενέδωσε στον Αίγισθο (γ266-76). Η ψυχή του Αγαμένονα διηγείται στον Αχιλλέα πώς τον σκότωσε η Κλυταιμνήστρα (λ409-34). Ο Αγαμέμνονας στον Κάτω Κόσμο λέει στον Αχιλλέα για τον θάνατό του από τα χέρια του Αίγισθου και της κακής γυναίκας του (οὐλομένης ἀλόχοιο) (ω96-97).

αδερφός του Σαλμωνέα, θεμελιωτής της Ιωλκού, σύζυγος της Τηρώς, πατέρας του Αίσωνα, του Αμυθάονα και του Φέρη (λ237).

από τους πιο διαστρεμμένους, κοροϊδεύει τον Οδυσσέα και του πετάει ένα βοδινό πόδι· ο Οδυσσέας το απέφυγε και τον επανέφερε στην τάξη ο Τηλέμαχος (υ288 κ.ε.). Τραυματίζει στον ώμο τον Εύμαιο αλλά τον σκοτώνει ο Φιλοίτιος (χ278 κ.ε.), είχε κλωτσήσει τον Οδυσσέα όταν πρωτομπήκε στο παλάτι σαν ζητιάνος (χ290).

ζουν διεσπαρμένοι, χωρίς πόλεις και νόμους (α71). Ως έθνος είναι κλέφτες, και κλέβουν τους Φαίακες (ζ5). Ανήκουν στη θεϊκή γενιά (η206). Στη χώρα τους φτάνει ο Οδυσσέας (ι106), δεν έχουν πλοία, ούτε τεχνίτες· (ι125).

ζει απομονωμένος με τη βοήθεια μιας γερόντισσας (α188), είχε αγοράσει την Ευρύκλεια πληρώνοντας είκοσι βόδια (α429). Η Πηνελόπη ύφαινε το σάβανό του (β99). Η Πηνελόπη στέλνει τον Δολίο να τον ενημερώσει για το ταξίδι του Τηλέμαχου (δ738). Είχε αγοράσει τον Εύμαιο (ο483). Η γενιά του έχει μόνο ένα απόγονο (π118), έτρωγε πάντα με τους δούλους (π140-1). Ο Μελάνθιος παίρνει από την αποθήκη την ασπίδα του (χ184-5). Ο Οδυσσέας, ο Τηλέμαχος, ο Εύμαιος κι ο Φιλίτοιος φτάνουν στου Λαέρτη (ω206), ο Οδυσσέας συναντά τον πατέρα του Λαέρτη κι αρχίζει η αναγνώριση (ω242 κ.ε.), ο Λαέρτης φοβάται την αντίδραση των συγγενών των μνηστήρων (ω349), η γριά Σικελιώτισσα που τον φροντίζει τον πλένει και τον ντύνει ενώ η Παλλάδα τον ξανανιώνει και τον κάνει ψηλότερο (ω365), κάποτε είχε κυριεύσει το Νήριτο (ω375), οπλίζεται και χαίρεται με τη γενναιότητα που δείχνει ο Τηλέμαχος (ω498 κ.ε.), σκοτώνει τον Ευπείθη, τον πατέρα του Αντίνοου (ω522).

σ' αντίθεση με τους Κύκλωπες κατοικούν σε πόλεις, όπως είναι η Τηλέπυλος στην οποία έφτασε ο Οδυσσέας (κ82), τοποθετείται κάπου βόρεια, αφού οι νύχτες έχουν μικρή διάρκεια (κ86), πετώντας τεράστιες πέτρες κατέστρεψαν έντεκα πλοία του Οδυσσέα· σώθηκε μόνο το δικό του (κ119 κ.ε.).

χαρακτηρίζεται δία (γ326). Βρίσκεται ανάμεσα στον Ταΰγετο και τον Πάρνωνα γι' αυτό ονομάζεται και κοίλη· εκεί βρίσκεται και το παλάτι του Μενέλαου (δ1). Είναι και ευρύχορος (ν414).

αδερφή της Φαέθουσας· φυλάει με την αδερφή της στη Θρινακία τις αγέλες των βοδιών και των προβάτων (μ127-36), τρέχει στον Ήλιο για να τον ενημερώσει πως οι σύντρφοι του Οδυσέα έφαγαν τα βόδια του (μ374).

τον σηκώνει για να καθίσει ο Οδυσσέας (η170). Παίρνει μέρος στο αγώνισμα του δρόμου, αλλά χάνει (θ119), νίκησε στον αγώνα πυγμαχίας και προτείνει να καλέσουν στους αγώνες τον Οδυσσέα (θ130 κ.ε.), ο Οδυσσέας τον θεωρεί φίλο του (θ207), χορεύει μαζί με τον Άλιο (θ370 κ.ε.).

γιος του Οίνοπα, μάντης, μισούσε τους μνηστήρες· προσπαθεί να τεντώσει τη χορδή του τόξου, δεν τα καταφέρνει και προβλέπει τη συμφορά που θα επακολουθήσει· τον αποπαίρνει ο Αντίνοος (φ144-66). Ικετεύει τον Οδυσσέα να του χαρίσει τη ζωή όμως εκείνος τον σκοτώνει (χ310-29).

το όνομά της ήταν Ινώ και μετονομάστηκε σε Λευκοθέα αφού έγινε θεά· συναντά τον ναυαγό Οδυσσέα, του δίνει οδηγίες και ένα κρήδεμνο (κεφαλομάντιλο) για να σωθεί (ε333-53).

από τον Δία είναι μητέρα του Κάστορα, του Πολυδεύκη και της Ελένης και από τον Τυνδάρεω της Κλυταιμνήστρας· ο Οδυσσέας συνάντησε την ψυχή της στον Κάτω Κόσμο (λ298).

από τον Δία μητέρα του Απόλλωνα και της Άρτεμης· χαίρεται βλέποντας την Άρτεμη να παίζει (ζ106). Πηγαίνοντας στην Πυθώ (στο μαντείο των Δελφών) προσπάθησε να την αγγίξει ο Τιτυός (λ580).

πήρε το όνομά του από το πένθος για την απαγωγή της Ελένης· ο Μενέλαος τον παντρεύει με μια κόρη του Αλέκτορα (δ11). Πηγαίνει μαζί με τον Μενέλαο στην αποθήκη και κουβαλάει έναν κρατήρα (ο100 κ.ε.), τον παραδίνει στον Τηλέμαχο (ο121), κερνάει κρασί (ο141).

Ο Τηλέμαχος τον αριθμεί μαζί με τους μνηστήρες (π252). Καλεί τους μνηστήρες στο τραπέζι (ρ172). Ο Τηλέμαχος προτείνει να του χαρίσουν τη ζωή (χ357), παρουσιάζεται στον Τηλέμαχο και τον ικετεύει· ο Οδυσσέας του χαρίζει τη ζωή (χ367 κ.ε.). Εμφανίζεται στη συνέλευση των συγγενών των μνηστήρων και τους λέει πως ο Οδυσσέας είχε τη βοήθεια του θεού (ω439).

αδερφός του Βίαντα, μάντης στην Πύλο· για να παντρευτεί ο αδερφός του Βίαντας την Πηρώ, πήγε για χάρη του στη Φυλάκη να φέρει τα βόδια του Ίφικλου, εκεί όμως φυλακίστηκε για ένα χρόνο και ελευθερώθηκε αφού έδωσε μια χρήσιμη συμβουλή στον πατέρα του Ίφικλου· επέστρεψε στην Πύλο με τα βόδια, πάντρεψε τον αδερφό του με την Πηρώ και όλοι μαζί μετώκησαν στο Άργος (λ287). Βασιλιάς πια στο Άργος απέκτησε δυο γιους τον Αντιφάτη και τον Μάντιο (ο226-242).

συναντάει τον Εύμαιο και τον Οδυσσέα, τον βρίζει και τον κτυπάει (ρ212), βρίζει τον Εύμαιο κι εύχεται να πεθάνει ο Τηλέμαχος (ρ247), μπαίνει στο παλάτι και κάθεται δίπλα στον Ευρύμαχο (ρ256), ενημερώνει τους μνηστήρες για τον Οδυσσέα (ρ369). Έρχεται στο παλάτι μαζί με δυο γιδοβοσκούς (υ173), κερνάει τους μνηστήρες (υ255). Ο Αντίνοος τον διατάζει να ανάψει φωτιά και να φέρει το λίπος (φ175). Φέρνει όπλα στους μνηστήρες, τον αντιλαμβάνεται ο Τηλέμαχος που στέλνει τον Εύμαιο και τον συλλαμβάνει (χ142 κ.ε.) τον σκοτώνουν με βάναυσο τρόπο (χ474 κ.ε.).

σύζυγος της Ελένης, πατέρας από την Ελένη της Ερμιόνης και από μια δούλα του Μεγαπένθη· η Αθηνά συμβολεύει τον Τηλέμαχο να τον συναντήσει (α285). Διαφώνησε με τον Αγαμέμνονα για την επιστροφή (γ141), ακολουθεί τον Νέστορα και τον Διομήδη στο ταξίδι της επιστροφής (γ168), φτάνοντας στο Σούνιο ο Απόλλωνας σκότωσε τον κυβερνήτη του πλοίου του (γ279), περνώντας από το ακρωτήριο Μαλέας μια τρικυμία του Δία τον έστειλε στην Αίγυπτο (γ287 κ.ε.), ο Νέστορας παρακινεί τον Τηλέμαχο να πάει να τον βρει στη Σπάρτη (γ318). Ο Τηλέμαχος και ο Πεισίστρατος φτάνουν στου Μενέλαου το παλάτι (δ1 κ.ε.)μαλώνει τον Ετεωνέα που δεν φρόντισε τους ξένους (δ30 κ.ε.) καλωσορίζει τους ξένους (δ59), διηγείται τις δυσκολίες που πέρασε στο ταξίδι της επιστροφής και θυμάται τον Οδυσσέα (δ76), ο Πεισίστρατος του συστήνει τον Τηλέμαχο και με τη σειρά του λέει στον Τηλέμαχο πόσο εκτιμούσε τον Οδυσσέα (δ156), προτείνει να συνεχίσουν το φαΐ (δ212), διηγείται την περιπέτεια με τον Δούρειο ίππο (δ265), αφού ξύπνησε διηγείται στον Τηλέμαχο όσα πέρασε στην Αίγυπτο και όσα έμαθε από τον Πρωτέα (δ307), αναφέροντας ότι με τον θάνατό του θα πάει στο «Ηλύσιον πεδίον» αφού είναι γαμπρός του Δία (δ563), υπόσχεται πλούσια δώρα στον Τηλέμαχο (δ611). Ο Δημόδοκος τραγουδάει πώς μπήκε στο παλάτι του Δηίφοβου στην Τροία μαζί με τον Οδυσσέα (θ517). Η Αθηνά πληροφορεί τον Οδυσσέα πως ο Τηλέμαχος είναι στου Μενέλαου και πως θα πάει να τον φέρει πίσω (ν414). Ο Οδυσσέας στην πλαστή του ιστορία στον Εύμαιο αναφέρει ένα περιστατικό με τον Μενέλαο (ξ470). Η Αθηνά λέει στον Τηλέμαχο να ζητήσει από τον Μενέλαο να τον στείλει πίσω στην Ιθάκη (ο10), ο Τηλέμαχος ανακοινώνει στον Μενέλαο την απόφασή του κι εκείνος συμφωνεί (ο64 κ.ε.), πηγαίνει στην αποθήκη, παίρνει τα δώρα για τον Μενέλαο, του τα δίνει (ο99 κ.ε.) και μετά το τελευταίο τραπέζι τον αποχαιρετά κάνοντας σπονδή (ο147). Ο Πείραιος λέει στον Τηλέμαχο να στείλει τους δούλους του να πάρουν τα δώρα του Μενέλαου, όμως ο Τηλέμαχος του ζητά να τα κρατήσει λίγο ακόμα (ρ47). Είχε επισκεφτεί την Ιθάκη μαζί με τον Αγαμέμνονα, με σκοπό να πάρουν τον Οδυσσέα για την Τροία (ω116).

που του εμπιστεύτηκε τη φύλαξη του σπιτιού του· υποστηρίζει τον Τηλέμαχο στη συνέλευση των Αχαιών (β225), τον αποπαίρνει ο Λειώκριτος (β243), τη μορφή του παίρνει η Αθηνά και εμφανίζεται στον Τηλέμαχο δηλώνοντάς του ότι θα τον βοηθήσει στην εύρεση του πλοίου και στην οργάνωση του ταξιδιού (β268 κ.ε.), ανακοινώνει στον Τηλέμαχο ότι όλα είναι έτοιμα για το ταξίδι (β401). Η Αθηνά - Μέντωρ εμψυχώνει τον Τηλέμαχο (γ14 κ.ε.), και ανακοινώνει ότι πρέπει να φύγει (γ357 κ.ε.). Ο Νοήμων λέει στους μνηστήρες πως τον είδε να είναι αρχηγός του πλοίου του Τηλέμαχου απορεί όμως γιατί τον είχε δει και στην Ιθάκη (δ653 κ.ε.). Ο Τηλέμαχος πηγαίνει εκεί που καθόταν (ρ67 κ.ε.) Με τη μορφή του η Αθηνά εμφανίζεται ως βοηθός του Οδυσσέα, ενώ οι μνηστήρες προσπαθούν να τον μεταπείσουν (χ204 κ.ε.), αποπαίρνει τον Οδυσσέα για να τον παρακινήσει (χ226 κ.ε.), η Αθηνά - Μέντωρ απομακρύνεται από τη μνηστηροφονία (χ239). Ο Μέδων λέει στους συγγενείς των Μνηστήρων ότι είδε τον θεό με τη μορφή του Μέντορα να βοηθάει τον Οδυσσέα (ω443 κ.ε.), ενώ ο Αλιθέρσης συμπληρώνει πως μαζί του προσπαθούσαν τόσο καιρό να τους πείσουν να φροντίσουν τη συμπεριφορά των παιδιών τους (ω456), με τη μορφή του εμφανίζεται η Αθηνά στον Οδυσσέα, του δίνει θάρρος (ω502), σταματάει τη μάχη και τους βάζει όλους να δώσουν όρκους αγάπης (ω545 κ.ε.).

πατέρας της Αριδάδνης (λ322), κριτής στον Άδη (λ568). Γενάρχης των Κρητών (ρ523). Βασιλιάς της Κρήτης, συνομιλητής του Δία με γιο τον Δευκαλίωνα (τ178 κ.ε.).

κατοικούν στον Όλυμπο και είναι εννιά· τη Μούσα επικαλείται ο ποιητής στον πρώτο στίχο της Οδύσσεια (α1). Αγαπάει τον αοιδό Δημόδοκο δίνοντάς του μια χάρη και μια συμφορά (θ63-73), διδάσκουν τους αοιδούς (θ480-98). Είναι εννιά και μοιρολογούν τον Αχιλλέα (ω60-62).

η Αθηνά, με τη μορφή της κόρης του Δύμαντα, παρουσιάζεται στον ύπνο της και την παρακινεί να πλύνει τα ρούχα (ζ13 κ.ε.), η Ναυσικά ξυπνάει, πηγαίνει στους γονείς της και τους λέει ότι θέλει να πλύνει τα ρούχα (ζ49 κ.ε.), φέρνει τα ρούχα, τα φορτώνουν στην άμαξα και πηγαίνει με τις παρακόρες για πλύσιμο (ζ74 κ.ε.), παίζει και τραγουδάει (ζ101 κ.ε.), στέκεται άφοβα απέναντι στον Οδυσσέα (ζ139), απαντάει στον Οδυσσέα (ζ187), παραγγέλνει στις παρακόρες να τον φιλέψουν (ζ239) καλεί τον Οδυσσέα να την ακολουθήσει ως το παλάτι και του δίνει οδηγίες μέχρι να φτάσει στη Αρήτη (ζ255 κ.ε.). Φτάνει στο παλάτι και η Ευρυμέδουσα της ανάβει φωτιά και φροντίζει να φάει (η1). Συναντά τον Οδυσσέα και του λέει πως ελπίζει να τη θυμάται (θ457).

μεγάλωσε στη Σκύρο και μετά τον θάνατο του Αχιλλέα ο Οδυσσέας τον έφερε στην Τροία· μετά το τέλος του πολέμου οδήγησε τους Μυρμιδόνες σπίτι τους (γ189). Παντρεύεται την Ερμιόνη, την κόρη του Μενέλαου και της Ελένης (δ5). Ο Οδυσσέας ενημερώνει τον Αχιλλέα για τα κατορθώματά του στην Τροία (λ506).

η Αθηνά παροτρύνει τον Τηλέμαχο να πάει στην Πύλο να τον ρωτήσει για τον πατέρα του (α285). Η Αθηνά και ο Τηλέμαχος φτάνουν στην Πύλο και τον βρίσκουν να κάθεται με τους γιους του (γ32), ο γιος του Πεισίστρατος καλωσορίζει τους ξένους και με τον αδερφό του Θρασυμήδη τους προσφέρει κρέας και κρασί (γ36), ο ίδιος ρωτάει τους ξένους για την καταγωγή τους και τον λόγο της επίσκεψής τους (γ68 κ.ε.), διηγείται τα όσα πέρασε ο ίδιος και οι Αχαιοί επιστρέφοντας από την Τροία (γ102 κ.ε.), αναφέρεται στον Οδυσσέα (γ210 κ.ε.), βασίλεψε σε τρεις γενιές ανθρώπων (γ243), διηγείται για τον θάνατο του Αγαμέμνονα και τις περιπέτειες του Μενέλαου (γ253 κ.ε.) προτείνει στους ξένους να τους κοιμίσει στο παλάτι (γ346), οδηγεί στο παλάτι τον Τηλέμαχο και φροντίζει τα του ύπνου (γ387), ξημερώνοντας η καινούρια μέρα οργανώνει θυσία για την Αθηνά (γ405 κ.ε.), στη διάρκεια της θυσίας τρομάζει η σύζυγός του Ευρυδίκη και η κόρη του Κλυμένη (γ452-3), η κόρη του Πολυκάστη περιποιείται τον Τηλέμαχο (γ465), δίνει εντολή να ετοιμάσουν άμαξα για τον Τηλέμαχο (γ476). Ο Πεισίστρατος εξηγεί στον Τηλέμαχο ότι τον έστειλε ο πατέρας του ως συνοδό του Τηλέμαχου (δ161), ο Μενέλαος δηλώνει ότι ο Δίας χάρισε στον Νέστορα καλά γεράματα και γνωστικούς γιους (δ207 κ.ε.), ξεκίνησε μαζί με τον Μενέλαο από την Τροία (δ488). Ήταν εξαιρετικός ομιλητής (λ512). Ο Μενέλαος του στέλνει με τον Πεισίστρατο χαιρετίσματα και δηλώνει πως του στάθηκε σαν πατέρας (ο151). Ο Τηλέμαχος πληροφορεί τη μητέρα του ότι είχε επισκεφτεί τον Νέστορα (ρ109).

σύζυγος της Χλωρίδας, πατέρας του Νέστορα, του Χρόμιου, του Περικλυμένη και της Πηρώς. Εκδιώχθηκε από τον αδερφό του από την θεσσαλική Ιωλκό και κατοίκησε την Πύλο. Ο Ηρακλής σκότωσε τα έντεκα από τα δώδεκα παιδιά του. Επέζησε ο Νέστορας (γ4)· ο Νέστορας κάθεται στο ίδιο σημείο που καθόταν κι εκείνος όσο ζούσε (γ409). Η ιστορία της γέννησής του (λ235-57), ο Οδυσσέας βλέπει στον Κάτω Κόσμο τη σύζυγό του τη Χλωρίδα (λ281)· την κόρη του Πηρώ παντρεύτηκε ο Βίαντας, ο αδερφός του Μελάμποδα, μετά από πολλές δυσκολίες (λ287 κ.ε.), η ίδια ιστορία κι εδώ (ο229 κ.ε.).

η Αθηνά με τη μορφή του Τηλέμαχου του ζητά πλοίο για το ταξίδι του (β386). Ενημερώνει τους μνηστήρες για το πλοίο που του ζήτησε ο Τηλέμαχος (δ630).

Μαζί με τον Εύρο, τον Ζέφυρο και τον Βοριά προκαλούν θαλασσοταραχή (ε295), παρασέρνουν τη σχεδία του Οδυσσέα (ε331). Μαζί με τον Ζέφυρο βουλιάζουν τα καράβια (μ289), για ένα ολόκληρο μήνα φυσά στη Θρινακία (μ325), σπρώχνει τον Οδυσσέα προς τη Χάρυβδη (μ427).

γνωστές νύμφες είναι η Καλυψώ (α14), η Θόωσα (α71), και η Κίρκη (κ543)· συχνά υπηρετούν άλλες θεές, όπως την Άρτεμη (ζ105), κατοικούν στα δάση, στα ποτάμια, στις λίμνες, στις πηγές (ζ123) στις σπηλιές (μ318), (ν104), (ρ211). Ξεσηκώνουν τις γίδες και βρίσκουν τροφή οι σύντροφοι του Οδυσσέα (ι154). Νύμφες είναι η Φαέθουσα και η Λαμπετία, οι κόρες του Ήλιου (μ132).

σύζυγος της Πηνελόπης, πατέρας του Τηλέμαχου· βασιλιάς των Κεφαλλήνων της Ιθάκης, της Σάμης, της Ζακύνθου του Δουλιχίου και των απέναντι ηπειρωτικών παραλίων· γι' αυτόν ζητάει ο ποιητής από τη Μούσα να του πει στο προοίμιο της Οδύσσειας (α1), η Αθηνά ενδιαφέρεται για την επιστροφή του στην πατρίδα (α45 κ.ε.), τον εχθρεύεται ο Ποσειδώνας και τον κρατά μακριά, στη σπηλιά της Καλυψώς (α68), η Αθηνά προτείνει να πάει ο Ερμής στην Καλυψώ και να της πει πως ο Οδυσσέας πρέπει να γυρίσει στην πατρίδα του (α87), ενώ η ίδια πηγαίνει στην Ιθάκη και εμψυχώνει τον Τηλέμαχο λέγοντάς του πως ο Οδυσσέας ζει (α197). Ο Αλιθέρσης προφητεύει την επιστροφή του και τον θάνατο των μνηστήρων (β164), ο Μέντορας αναφέρει πόσο καλός βασιλιάς ήταν (β234). Ο Νέστορας λέει πως κανένας δεν μπορούσε να του παραβγεί στη γνώση και στις τέχνες (γ120), στην Τροία τον αγαπούσε και τον προστάτευε η Αθηνά (γ221). Η Ελένη λέει πως είχε μπει σαν ζητιάνος στην Τροία για να κατασκοπεύσει (δ242 κ.ε.), ο Μενέλαος αφηγείται για τον Δούρειο ίππο (δ271 κ.ε.), είχε παλέψει με τον Φιλομηλεΐδη (δ343). Η Αθηνά επαναφέρει το θέμα του Οδυσσέα στη δεύτερη συνέλευση των θεών (ε7), ο Δίας στέλνει τον Ερμή στην Καλυψώ να της πει να αφήσει ελεύθερο τον Οδυσσέα (ε29), ο Ερμής αναγέλλει την εντολή του Δία στην Καλυψώ (ε97), η Καλυψώ λέει στον Οδυσσέα ότι τον αφήνει να φύγει (ε160), δίνει στον Οδυσσέα τα εργαλεία να κατασκευάσει σχεδία (ε234), ο Οδυσσέας την κατασκευάζει (ε243), και αναχωρεί για την Ιθάκη (ε269), τον συναντά ο Ποσειδώνας, προκαλεί θαλασσοταραχή και καταστρέφει τη σχεδία (ε282), τον βοηθά η Ινώ - Λευκοθέα (ε333), φτάνει στους Φαίακες και βρίσκει κατάλληλο μέρος για να κοιμηθεί (ε457). Ξυπνάει, συναντάει τη Ναυσικά, η οποία τον ντύνει και ακολουθώντας την φτάνει έξω από το παλάτι του Αλκίνοου (ζ127 κ.ε.). Εμφανίζεται μπροστά του η Αθηνά με τη μορφή νέας, τον καλύπτει με ομίχλη και τον οδηγεί στο παλάτι (η21), μπαίνει στο παλάτι, προσπέφτει στα πόδια της Αρήτης και της ζητά να τον στείλει στην πατρίδα του (η140), ο Αλκίνοος τον καθίζει σε σκαμνί και του προσφέρουν φαγητό (η168), στο σχόλιο του Αλκίνοου ότι ίσως είναι κάποιος θεός, ο Οδυσσέας απαντά πως θεός δεν είναι και να τον αφήσουν μόνο να φάει (η208), στην ερώτηση της Αρήτης πού βρήκε τα ρούχα που φοράει και ποιος είναι της διηγείται τα γεγονότα από την Καλυψώ ώσπου συνάντησε τη Ναυσικά (η241), δικαιολογώντας τη Ναυσικά απαντά στον Αντίνοο ότι ο ίδιος αποφάσισε να έρθει μόνος (η303), ο Αλκίνοος θα τον ήθελε για άντρα της κόρης του, του υπόσχεται όμως ότι θα φροντίσει το ταξίδι του της επιστροφής (η309). Η Αθηνά τριγυρνώντας στην αγορά παρακινεί τους Φαίακες να τον γνωρίσουν (θ7), ο Αλκίνοος ζητά από τους Φαίακες να ετοιμάσουν το καράβι για τον Οδυσσέα και τους καλεί στο παλάτι (θ25), ο αοιδός Δημόδοκος τραγουδά για το περιστατικό με τον καβγά ανάμεσα στον Αχιλλέα και τον Οδυσσέα κι ο Οδυσσέας κλαίει (θ73), ο Λαοδάμας τον καλεί να πάρει μέρος στους αγώνες, εκείνος αρνείται, ο Ευρύαλος τον αποπαίρνει και θυμωμένος ο Οδυσσέας πετά τον δίσκο μακρύτερα απ' όλους (θ145 κ.ε.), καυχιέται πως είναι ικανός σ' όλα τα αθλήματα εκτός από τον δρόμο, γιατί είναι ταλαιπωρημένος από τη θάλασσα (θ202), επαινεί τους χορευτές κι ο Αλκίνοος ζητά από τους Φαίακες να του φέρουν πλούσια δώρα (θ381), ο Ευρύαλος, ζητώντας συγγνώμη για όσα είπε, του χαρίζει σπαθί (θ400), κι ο Αλκίνοος ζητά από την Αρήτη να ετοιμάσει ένα σεντούκι και να βάλει χιτώνα και χλαμύδα ενώ ο ίδιος θα του χαρίσει ένα χρυσό ποτήρι (θ424), ο Οδυσσέας δένει το σεντούκι με τα δώρα και συναντά τη Ναυσικά (θ447), ζητάει από τον Δημόδοκο να πει ένα τραγούδι για τον Δούρειο ίππο που ακούγοντάς το κλαίει (θ487), ο Αλκίνοος του ζητά να τους πει ποιος είναι (θ550). Ο Οδυσσέας φανερώνει την ταυτότητά του (ι1) κι αρχίζει να διηγείται όσα πέρασε στους Κίκονες (ι39), στους Λωτοφάγους (ι82), στους Κύκλωπες και πώς τύφλωσε τον Πολύφημο (ι105). Στο νησί του Αιόλου (κ1), στη χώρα των Λαιστρυγόνων (κ80), στο νησί της Κίρκης (κ135). Στον Άδη (λ14), όπου συνομίλησε ανάμεσα σε άλλους με τον Τειρεσία (λ90), και με τη μητέρα του (λ152) και διακόπτει τη διήγησή του (λ332)· συνεχίζοντας την εξιστόρηση ο Οδυσέας λέει πως είδε την ψυχή του Αγαμέμνονα (λ378), του Αχιλλέα και άλλων (λ467 κ.ε.). Συνέχισε με την επιστροφή στην Κίρκη και την ταφή του Ελπήνορα (μ1), και τις περιπέτειες με τις Σειρήνες (μ166), με τη Σκύλλα (μ223), στο νησί του Ήλιου (μ268 κ.ε.), στη Χάρυβδη (μ431), μέχρι που να φτάσει και πάλι στην Καλυψώ (μ447). Μπαίνει στο πλοίο (ν75), φτάνει στην Ιθάκη και οι Φαίακες τον κατεβάζουν όσο ακόμη κοιμάται και ξεφορτώνουν τα πλούσια δώρα (ν96), ξυπνάει αλλά δεν αναγνωρίζει το νησί του γιατί η Αθηνά το έχει καλύψει με ομίχλη (ν187), συνομιλεί με την Αθηνά που του δίνει οδηγίες και στο τέλος τον μεταμορφώνει σε ζητιάνο (ν429). Φτάνει στο καλύβι του Εύμαιου και του κρύβει την ταυτότητά του (ξ5). Στο καλύβι φτάνει κι ο Τηλέμαχος, γίνεται ο αναγνώριση (π11 κ.ε.), μαθαίνει για τους μνηστήρες και οργανώνουν μαζί το σχέδιο της εξόντωσής τους (π235). Μαζί με τον Εύμαιο κατευθύνονται προς το παλάτι (ρ182), συναντούν τον Μελάνθιο (ρ212), τον σκύλο Άργο (ρ290), μπαίνει στο παλάτι κι αρχίζει να ζητιανεύει (ρ336), ζητώντας και από τον Αντίνοο (ρ415)· αυτός του πετά ένα σκαμνί (ρ462), η Πηνελόπη ζητά να τον δει αλλά εκείνος αρνείται λέγοντας να περιμένει ως το βράδυ (ρ561). Μαλώνει με τον ζητιάνο Ίρο και τον ξαπλώνει κάτω μ' ένα κτύπημα (σ15 κ.ε.), ο Αντίνοος του δίνει μια κοιλιά ως βραβείο (σ118), χαίρεται που η Πηνελόπη ζητά να της φέρουν γαμήλια δώρα (σ281), μαλώνει με τη Μελανθώ (σ321), αποφεύγει το σκαμνί που του πετάει ο Ευρύμαχος (σ394). Λέει στον Τηλέμαχο να απομακρύνει τα όπλα (τ3), μαλώνει για δεύτερη φορά με τη Μελανθώ (τ65), συζητάει με την Πηνελόπη (τ104), και στην πλαστή του ιστορία της λέει πως συνάντησε κάποτε τον Οδυσσέα (τ221), και πως τώρα βρίσκεται στη χώρα των Θεσπρωτών (τ270), η Ευρύκλεια του πλένει τα πόδια και ανακαλύπτει την πληγή που του είχε κάνει κάποτε ο κάπρος (τ376), τον αναγνωρίζει αλλά την εμποδίζει να το πει στην Πηνελόπη (τ474), συνεχίζοντας τη συζήτηση η Πηνελόπη του λέει πως σκέφτεται να οργανώσει αγώνα τόξου (τ572). Καθώς μονολογεί στη διάρκεια της νύχτας τον επισκέπτεται η Αθηνά και του υπόσχεται πως θα τον βοηθήσει (υ33), ακούει τον θρήνο της Πηνελόπης, τη βροντή του Δία και τα λόγια της αλέστρας (υ92 κ.ε.), συνομιλεί με τον Εύμαιο και με τον βουκόλο Φιλοίτιο (υ168 κ.ε.), αποφεύγει το βοδινό μπούτι που του πέταξε ο μνηστήρας Κτήσιππος (υ300). Φανερώνεται στον Εύμαιο και τον Φιλοίτιο και εξασφαλίζει τη βοήθειά τους στη μνηστηροφονία (φ207), ζητάει από τους μνηστήρες το τόξο (φ275), τεντώνει τη χορδή και περνάει το βέλος απ' όλα τα πελέκια (φ404). Σκοτώνει τον Αντίνοο (χ8), τον Ευρύμαχο (χ81), εμφανίζεται η Αθηνά με τη μορφή του Μέντορα που κάνει τα δόρατα των μνηστήρων να αστοχούν (χ204), σκοτώνει τον Δημοπτόλεμο (χ266), τον Ευρυδάμαντα (χ283), τον Αγέλαο (χ293) και τον Λειώδη (χ328). Μετά από παρέμβαση του Τηλέμαχου χαρίζει τη ζωή στον Φήμιο και στον Μέδοντα (χ356), εμποδίζει την Ευρύκλεια να πανηγυρίσει καθώς είδε τους μνηστήρες νεκρούς και της ζητάει να απαριθμήσει τις πιστές και τις άπιστες δούλες (χ411), διατάζει τον Τηλέμαχο, τον Εύμαιο και τον Φιλοίτιο να φροντίσουν για την καθαριότητα του παλατιού και να τιμωρήσουν τις άπιστες δούλες (χ437), τέλος, καθαρίζει με θειάφι το παλάτι (χ493). Συναντάει την Πηνελόπη, συζητούν και η Πηνελόπη τον αναγνωρίζει (ψ88 κ.ε.), αγκαλιάζονται, φιλιούνται, ξαπλώνουν στον θάλαμό τους (ψ205) κι ο Οδυσσέας της διηγείται με συντομία τις περιπέτειές του μετά το πάρσιμο της Τροίας (ψ300), τέλος, της υπόσχεται ότι θα αποκαταστήσει την περιουσία του, ότι θα πάει να δει τον Λαέρτη και της δίνει οδηγίες να κλειστεί στο σπίτι για τον φόβο των συγγενών των μνηστήρων (ψ354). Μαζί με τον Τηλέμαχο, τον Εύμαιο και τον Φιλοίτιο πηγαίνουν στου Λαέρτη (ω205), συναντά τον πατέρα του και γίνεται ο αναγνωρισμός (ω226), μαζί με τον Λαέρτη πηγαίνουν στο σπίτι και ετοιμάζονται να αντιμετωπίσουν τους συγγενείς των μνηστήρων (ω361), φτάνει η Αθηνά με τη μορφή του Μέντορα, ο Οδυσσέας την αναγνωρίζει και εμψυχώνει τον Τηλέμαχο (ω502), ορμά εναντίον των συγγενών (ω526), αλλά τον σταματά η Αθηνά που τους αναγκάζει να δώσουν όρκους αγάπης (ω542).

σκότωσε τον θείο του Αίγισθο και τη μητέρα του Κλυταιμνήστρα· τον αναφέρει ο Δίας (α30), η Αθηνά τον φέρνει ως παράδειγμα στον Τηλέμαχο (α299), Τον αναφέρει ο Νέστορας (γ306), και ο Πρωτέας (δ546). Ο Αγαμέμνονας ζητά να μάθει σε ποιο μέρος είναι (λ461).

τις κόρες του άρπαξε ο Ωκεανός, τις μεγάλωσε η Αφροδίτη, τις έκανε όμορφες η Ήρα, η Άρτεμη τις έδωσε ύψος, η Αθηνά τις έμαθε να υφαίνουν, η Αφροδίτη ήθελε να τις παντρέψει, οι Άρπυιες τις άρπαξαν και τις έδωσαν στις Ερινύες (τ518), (υ66).

φίλος του Αχιλλέα (γ110). Οδυσσέας στον Άδη συναντά την ψυχή του μαζί με κείνη του Αχιλλέα (λ468). Οι ψυχές των μνηστήρων τον συναντούν στον Άδη (ω15).

ο Τηλέμαχος του ζητά να φιλοξενήσει τον Θεοκλύμενο (ο539). Περνά από την αγορά μαζί με τον Θεοκλύμενο (ρ71).

φίλος του Θησέα, πήρε μέρος στο κηνύγι του Καλυδώνιου κάπρου· τον συναντάει στον Άδη ο Οδυσσέας να είναι μαζί με τον φίλο του Θησέα, χωρίς όμως να συνομιλήσουν (λ631). Στον γάμο του με την Ιπποδάμεια έγινε η σύγκρουση με τους Κένταυρους εξαιτίας του μεθυσμένου Κένταυρου Ευρυτίωνα (φ296).

ένας από τους έξι γιους του Νέστορα στην Πύλο (Εχέφρων, Στρατίος, Περσεύς, Άρητος, Θρασυμήδης, Πεισίστρατος)· αντικρίζει πρώτος τον Τηλέμαχο και την Αθηνά - Μέντορα, τους οδηγεί στο τραπέζι, τους προσφέρει κρασί και δίνει το ποτήρι στην Αθηνά ζητώντας της να κάνει σπονδή στον Ποσειδώνα (γ36), ο Νέστορας βάζει τον Τηλέμαχο να κοιμηθεί μαζί του (γ400), μαζί με τον Νέστορα και τους αδερφούς του στη θυσία (γ416), σφάζει το βόδι (γ454), συνοδεύει τον Τηλέμαχο στο ταξίδι προς τη Σπάρτη (γ482). Συστήνει τον Τηλέμαχο στον Μενέλαο (δ155), κλαίγοντας λέει στον Μενέλαο για τον αδερφό του τον Αντίλοχο που σκοτώθηκε στην Τροία (δ190). Τον ξυπνάει ο Τηλέμαχος γιατί βιάζεται να φύγει αλλά ο Πεισίστρατος τον καθησυχάζει (ο46 κ.ε.) τοποθετεί στην άμαξα τα δώρα του Μενέλαου (ο132), ζητάει από τον Μενέλαο να εξηγήσει το πέταγμα του αητού με τη χήνα (ο166), ικανοποιώντας τη χάρη που του ζήτησε ο Τηλέμαχος οδηγεί την άμαξα προς το πλοίο, μεταφέρει τα δώρα στο πλοίο και αποχαιρετά τον Τηλέμαχο (ο204).

από τη Δωδώνη επεκτάθηκαν στη Θεσσαλία, Βοιωτία, Αττική και σε μέρος της Πελοποννήσου· μετά τις επιδρομές άλλων πολεμικών φύλων είτε συγχωνεύτηκαν είτε μετακινήθηκαν στη Κρήτη και τη Μ. Ασία· αρχιτεκτονικά κατάλοιπα θεωρούνται τα κυκλώπεια τείχη· γενάρχης θεωρείται ο αυτόχθονας Πελασγός ή ο γιος του Δία και της Νιόβης. (τ177).

βασιλιάς της Ιωλκού, ανάγκασε τον αδερφό του Νηλέα σε εξορία, ανάγκασε τον Ιάσονα στην αργοναυτική εκστρατεία, πατέρας της Άλκηστης (λ254).

ακολουθεί τον Οδυσσέα στον Άδη κουβαλώντας τα πρόβατα για τη θυσία μαζί με τον Ευρύλοχο (λ23). Μαζί με τον Ευρύλοχο δένει τον Οδυσσέα στο κατάρτι καθώς περνούν από τις Σειρήνες (μ195).

ένας από τους έξι γιους του Νέστορα στην Πύλο (Εχέφρων, Στρατίος, Περσεύς, Άρητος, Θρασυμήδης, Πεισίστρατος) (γ414), στη θυσία κρατάει το αμνίον, το δοχείο στο οποίο συγκεντρώνεται το αίμα των σφάγιων (γ444).

σύζυγος του Άδη μετά από αρπαγή· έδωσε νου στον Τειρεσία, αν και είναι νεκρός (κ491), ο Οδυσσέας με το πλοίο του θα πρέπει να περάσει από το δάσος της (κ509). Ο Οδυσσέας της προσφέρει θυσία (λ46), στέλνει φαντάσματα (λ213), ο Οδυσσέας φοβάται μήπως του στείλει το κεφάλι της Γοργώς (λ635).

μητέρα του Τηλέμαχου (α223), ακούγοντας το τραγούδι του Φήμιου κατεβαίνει και ζητά από τον αοιδό να πει άλλο τραγούδι (α330), ο Τηλέμαχος την αποπαίρνει και τη στέλνει στον θάλαμό της (α346). Ο Αντίνοος την κατηγορεί στη συνέλευση των Ιθακήσιων για το τέχνασμα με το υφαντό (β85 κ.ε.), ο Τηλέμαχος δηλώνει ότι δεν μπορεί να τη διώξει από το σπίτι (β130). Μαθαίνει από τον Μέδοντα για το ταξίδι του Τηλέμαχου (δ675 κ.ε), κλαίει για τον Οδυσσέα, για τον Τηλέμαχο, κατηγορεί τις παρακόρες της και ζητά τον Δολίο (δ721) η Ευρύκλεια προσπαθεί να την παρηγορήσει (δ742), σκέφτεται τον γιο της και αποκοιμιέται (δ787), έρχεται στον ύπνο της η Αθηνά με τη μορφή της αδερφής της της Ιφθίμης και της δίνει θάρρος για τον γιο της ενώ για τον Οδυσσέα δεν της δίνει καμιά πληροφορία (δ795). Η Καλυψώ, για να πείσει τον Οδυσσέα να μείνει, συγκρίνει τον εαυτό της με την Πηνελόπη (ε211). Ο Ελπήνορας την αναφέρει στον Οδυσσέα ως ζωντανή (λ66), ενώ ο Αγαμέμνονας τον καλοτυχίζει για την Πηνελόπη (λ444). Ο Εύμαιος την αγαπάει (ν406), και έχει χτίσει το καλύβι και τον φράχτη της αυλής χωρίς την άδειά της (ξ9), η ίδια εύχεται για τον γυρισμό του Οδυσσέα (ξ171), ενώ ο Εύμαιος πηγαίνει στο παλάτι μόνο όταν τον καλέσει (ξ373). Τα αδέρφια της και ο πατέρας της της λένε να παντρευτεί κι ο Ευρύμαχος έχει δώσει πολλά γαμήλια δώρα (ο16), η Αθηνά συμβουλεύει τον Τηλέμαχο να στείλει τον Εύμαιο στη μητέρα του για να την ενημερώσει για το ταξίδι του (ο41), ο Οδυσσέας - ζητιάνος ανακοινώνει στον Εύμαιο ότι θα πάει στο παλάτι να της πει για τον Οδυσσέα (ο314). Ο Τηλέμαχος στέλνει τον Εύμαιο να της ανακοινώσει τον γυρισμό του (π130), ο Οδυσσέας ζητάει από τον Τηλέμαχο να της κρύψει τον ερχομό του (π303), οι σύντροφοι του Οδυσσέα στέλνουν κήρυκα στην Πηνελόπη να την ενημερώσει για την επιστροφή του Τηλέμαχου ενώ την ίδια στιγμή φτάνει και ο Εύμαιος (π329), η ίδια συμπαθεί τον μνηστήρα Αμφίνομο γιατί είχε καλή καρδιά (π394), κατηγορεί τον Αντίνοο και τους άλλους μνηστήρες επειδή θέλουν να σκοτώσουν τον Τηλέμαχο (π418), την καθησυχάζει με υποκριτικές υποσχέσεις ο μνηστήρας Ευρύμαχος (π435), ανεβαίνει στον θάλαμό της και η Αθηνά την αποκοιμίζει (π449). Η Πηνελόπη συναντά τον Τηλέμαχο και τον ρωτάει αν άκουσε κάτι για τον πατέρα του, αλλά αυτός της ζητάει να αποσυρθεί στον θάλαμό της (ρ36), καθισμένη σ' ένα σκαμνί και γνέθοντας ρωτάει και πάλι τον Τηλέμαχο αν έμαθε κάτι για τον Οδυσσέα (ρ96), κι εκείνος της λέει όσα έμαθε (ρ108), ενώ ο Θεοκλύμενος προφητεύει πως ο Οδυσσέας βρίσκεται στην Ιθάκη κι εξετάζει πώς θα θανατώσει τους μνηστήρες (ρ152), ο Εύμαιος, απαντώντας στον Αντίνοο λέει πως το μόνο που τον ενδιαφέρει είναι να είνα καλά η Πηνελόπη (ρ391), η Πηνελόπη μαθαίνοντας πως ο Αντίνοος χτύπησε τον Οδυσσέα - ζητιάνο τον καταριέται και συμπληρώνει στα λόγια της Ευρύκλεια πως όλοι οι μνηστήρες είναι εχθροί τους (ρ492), ζητάει από τον Εύμαιο να της φέρει κοντά της τον Οδυσσέα, εκείνος όμως αρνείται και μεταθέτει τη συνάντηση για το βράδυ (ρ507 κ.ε.), συμφωνεί στο τέλος με την απάντησή του (ρ585). Η Αθηνά παρακινεί την Πηνελόπη να κατέβει στους μνηστήρες κάτι που κάνει μετά και από τις συμβουλές της Ευρύκλειας (σ159 κ.ε.), στο μεταξύ η Αθηνά την αποκοιμίζει και σαν ξυπνά την κάνει ομορφότερη (σ188), με δύο δούλες να τη συνοδεύουν κατεβαίνει στην αίθουσα, κι ενώ οι μνηστήρες την ποθούν, απευθύνεται στον Τηλέμαχο και τον κατηγορεί επειδή άφησε να κτυπήσουν τον ξένο (σ206 κ.ε.), απαντώντας στους επαίνους του Ευρύμαχου για την ομορφιά της δηλώνει πως ήρθε ο καιρός να πάρει νέο άντρα, ζητάει όμως να της φέρουν δώρα γάμου (σ250), ο Οδυσσέας χαίρεται με την απόφασή της και οι μνηστήρες της φέρνουν πλούσια δώρα κι εκείνη ανεβαίνει στον θάλαμό της (σ285 κ.ε.), η Μελανθώ, παρόλο που της χάριζε πλούσια στολίδια, την πρόδωσε (σ322). Κατεβαίνει από τον θάλαμό της για να συνομιλήσει με τον Οδυσσέα (τ53), μαλώνει τη Μελανθώ και ζητάει από την Ευρυνόμη να φέρει ένα σκαμνί για τον Οδυσσέα κι αρχίζει η συζήτηση (τ89 κ.ε.), αναθέτει στην Ευρύκλεια να πλύνει τα πόδια του Οδυσσέα, δεν αντιλαμβάνεται όμως πως η Ευρύκλεια είδε την ουλή του (τ357 κ.ε.), λέει στον Οδυσσέα για το δίλημμά της να μείνει στο σπίτι ή να παντρευτεί ξανά και διηγείται το όνειρό της (τ508), ανακοινώνει στον Οδυσσέα την απόφασή της για τον αγώνα τόξου (τ560), στο τέλος ανεβαίνει στον θάλαμό της (τ600). Ακούει τις συζητήσεις των μνηστήρων (υ387). Η Αθηνά την παρακινεί και πηγαίνει στην αίθουσα όπου ήταν φυλαγμένο το τόξο του Οδυσσέα (φ1 κ.ε.), το κρατάει στα χέρια της, κλαίει, κατεβαίνει στην αίθουσα και προκηρύσσει αγώνα τόξου υποσχόμενη πως θα παντρευτεί όποιον περάσει το βέλος από τα πελέκια (φ55 κ.ε.), ο μνηστήρας Λειώδης, αποτυγχάνοντας να τεντώσει το τόξο λέει πως καθένας έχει την ελπίδα να κάνει ταίρι του την Πηνελόπη (φ157), κατηγορεί τον Αντίνοο που δεν επιτρέπει στον Οδυσσέα να τεντώσει τη χορδή του τόξου (φ312), και στη δήλωση του Ευρύμαχου ότι θα ντραπούν αν ο Οδυσσέας - ζητιάνος τεντώσει τη χορδή του τόξου απαντάει ότι δεν γίνεται να μιλούν για δόξα όσοι ατιμάζουν ξένη περιουσία (φ330), μετά από εντολή του Τηλέμαχου φεύγει για τον θάλαμό της (φ354). Ο Οδυσσέας δεν αφήνει την Ευρύκλεια να την ξυπνήσει (χ431), Ο Οδυσσέας λέει στην Ευρύκλεια να φέρει την Πηνελόπη (χ483). Η Ευρύκλεια την ξυπνά και προσπαθεί να τη πείσει ότι ο Οδυσσέας ήρθε και σκότωσε όλους τους μνηστήρες (ψ5 κ.ε.), αρνείται να πιστέψει ότι ήρθε ο Οδυσσέας, κατεβαίνει όμως να δει τον Τηλέμαχο και τους νεκρούς (ψ83), στην κατηγόρια του Τηλέμαχου ότι στέκεται άπραγη απαντά ότι μόνοι τους οι δυο τους θα γνωριστούν από τα κρυφά σημάδια (ψ105 κ.ε.), δοκιμάζοντας τον Οδυσσέα ζητά από την Ευρύκλεια να φέρει έξω το νυφικό κρεβάτι (ψ174), από την απάντηση του Οδυσσέα πείθεται ότι είναι αυτός (ψ205-30), ζητά από τον Οδυσσέα να της διηγηθεί τα βάσανα που πέρασε (ψ256), ελπίζει πως τέλειωσαν τα βάσανα του Οδυσσέα (ψ285), ο Οδυσσέας της εξιστορεί όλες τις περιπέτειες που πέρασε φεύγοντας από την Τροία (ψ308). Ο Αγαμέμνονας την εκθειάζει που έμεινε πιστή στον Οδυσσέα (ω194), ο Λαέρτης ρωτά τον Οδυσσέα αν ξέρει η Πηνελόπη ότι επέστεψε (ω404).

σκόπελοι που ανοιγοκλείνουν μόλις περάσει κάτι ανάμεσά τους· από εκεί περνούν τα περιστέρια που μεταφέρουν την αμβροσία στους θεούς· μόνο το πλοίο Αργώ πέρασε με τη βοήθεια της Ήρας (μ61), (ψ327).

ο Απόλλωνας τον έκανε μάντη μετά τον θάνατο του Αμφιάραου, έφυγε γιατί θύμωσε με τον πατέρα του και εγκαταστάθηκε στην Υπερασία (ο249).

επειδή ο Οδυσσέας τον τύφλωσε, ο Ποσειδώνας του κρατάει άσβεστο πάθος (α70). Ο Άντιφος, ο γιος του Αιγύπτιου ήταν ένα από τα θύματα του Πολύφημου (β19). Περιγραφή του Πολύφημου (ι187), περιγραφή της σπηλιάς (ι216), εμφάνιση του Πολύφημου (ι234), βλέπει τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του (ι252), αρνείται να προσφέρει φιλοξενία (ι273), τρώει δύο συντρόφους (ι287) και άλλους δύο (ι311) και άλλους δύο (ι344), ζητάει κι άλλο κρασί και ζητάει να μάθει το όνομα του Οδυσσέα (ι355), υπόσχεται στον Οδυσσέα ότι θα τον φάει τελευταίο (ι369), ο Οδυσσέας με τους συντρόφους του τον τυφλώνουν (ι382 κ.ε.), λέει στους άλλους Κύκλωπες που έφτασαν σαν άκουσαν που φώναζε βοήθεια ότι τον τύφλωσε ο Κανείς κι εκείνοι τον περιγελούν (ι408 κ.ε.), καθώς βγαίνουν τα ζώα από τη σπηλιά μιλά στο κριάρι του που βγαίνει τελευταίο (ι447), αντιδρώντας στον εμπαιγμό του Οδυσσέα πετά τεράστιο βράχο (ι481), οι σύντροφοι του Οδυσσέα προσπαθούν να τον συνετίσουν να μην τον εξοργίζει περισσότερο (ι494), θυμάται τις παλιές προφητείες για την τύφλωσή του (ι507), προσεύχεται στον πατέρα του Ποσειδώνα και πετά και πάλι βράχο προς το πλοίο του Οδυσσέα (ι528), ο Οδυσσέας μοιράζει στους συντρόφους του όσα αρνιά τού είχε αρπάξει (ι548). Οι σύντρφοι του Οδυσσέα βλέποντας τους Λαιστρυγόνες θυμήθηκαν τα όσα είχε κάνει ο Πολύφημος (κ200). Ο Οδυσσέας, προσπαθώντας να εμψυχώσει τους συντρόφους του τους θυμίζει όσα είχαν υποφέρει από τον Κύκλωπα (μ209). Ο Οδυσσέας θυμάται όσα είχαν συμβεί και προσπαθεί να κάνει κουράγιο (υ19). Ο Οδυσσέας διηγείται στην Πηνελόπη τα όσα είχαν συμβεί (ψ312).

ο Αλκίνοος τον προστάζει να κεράσει κρασί (η179). Καθίζει τον Δημόδοκο, του κρεμάει την κιθάρα και του φέρνει φαγητό και κρασί (θ65-70). Ο Αλκίνοος τον διατάζει να κεράσει κρασί (ν50-4).

κρατά άσβεστο θυμό ενάντια στον Οδυσσέα επειδή τύφλωσε τον γιο του Πολύφημο· έχει πάει στη χώρα των Αιθιόπων (α20), ο Δίας αναφέρει τον θυμό του (α68-79). Ο Πεισίστρατος καλεί την Αθηνά-Μέντορα να κάνει σπονδή στον Ποσειδώνα, όπως και κάνει (γ43-61), ο Νέστορας του είχε προσφέρει θυσία στη Γεραιστό καθώς γυρνούσε από την Τροία (γ177), η Αθηνά καλεί να κάνουν σπονδή στον θεό (γ333). Ο θαλάσσιος γέροντας, ο Πρωτέας, είναι δούλος του (δ385-6), θανάτωσε τον Αίαντα τον Λοκρό εξαιτίας της ασέβειάς του (δ500-11). Επιστρέφοντας από τη χώρα των Αιθιόπων βλέπει τον Οδυσσέα στη σχεδία, προκαλεί θαλασσοταραχή, (ε283 κ.ε.) και μ' ένα τεράστιο κύμα καταστρέφει τη σχεδία (ε366), μονολογεί ικανοποιημένος (ε377), ο Οδυσσέας παρακαλάει τον ποταμό να τον σώσει για να αποφύγει την οργή του Ποσειδώνα (ε445). Στην αγορά των Φαιάκων υπάρχει ναός του (ζ266). Η γενιά του Αλκίνοου κρατάει από τον Ποσειδώνα (η56), ο Οδυσσέας διηγείται για τις συμφορές που του προκάλεσε ο θεός στη διάρκεια του ταξιδιού από την Καλυψώ (η270). Παρακολουθεί με τους άλλους θεούς το παράνομο ζευγάρι Άρης-Αφροδίτη (θ322), και ζητάει από τον Ήφαιστο να τους λύσει (θ344), ο Αλκίνοος αναφέρει πως ο θεός κάποια μέρα θα τους τιμωρήσει (θ564). Ο Οδυσσέας είχε πει στον Πολύφημο πως το καράβι του το είχε καταστρέψει ο θεός (ι283), οι Κύκλωπες λένε στον Πολύφημο να προσευχηθεί στον Ποσειδώνα (ι412), ο Πολύφημος προσεύχεται (ι526). Ο Τειρεσίας συμβουλεύει τον Οδυσσέα να θυσιάσει στον Ποσειδώνα όταν επιστρέψει στην Ιθάκη (λ130), παίρνοντας τη μορφή του ποταμού Ενιπέα πλάγιασε με την Τυρώ (λ241), πλάγιασε επίσης και με την Ιφιμέδεια (λ305), ο Οδυσσέας ρωτάει τον Αγαμέμνονα μήπως αιτία του θανάτου του ήταν ο θεός (λ399). Ούτε κι ο ίδιος δεν μπορεί να αντιμετωπίσει τη Χάρυβδη (μ107). Με την άδεια του Δία πετρώνει το καράβι των Φαιάκων (ν147 κ.ε.), ο Αλκίνοος καλεί τους Φαίακες να του προσφέρουν θυσία δώδεκα διαλεχτούς ταύρους (ν181), η Αθηνά δεν ήθελε να έρθει σε σύγκρουση με τον θεό (ν341). Στην παρομοίωση σπάει τα καράβια (ψ235), ο Οδυσσέας λέει στην Πηνελόπη όσα του είχε πει ο Τειρεσίας για τη θυσία στον Ποσειδώνα (ψ277).

βασιλιάς της Τροίας (γ107). Δέκα χρόνια πολεμούσαν οι Αχαιοί στην Τροία (ε106), (ξ241). Την κόρη του, την Κασσάνδρα, τη σκότωσε η Κλυταιμνήστρα (λ421).

πατέρας της Ειδοθέας (δ365), στις υπηρεσίες του Ποσειδώνα (δ385), φύλαγε τις φώκιες του Ποσειδώνα στο αιγυπτιακό πέλαγος (δ404), τον συλλαμβάνει ο Μενέλαος παρά τις διάφορες μορφές που πήρε (δ454), ως θεότητα γνωρίζει όσα έχουν συμβεί και όσα θα συμβούν, έτσι λέει στον Μενέλαο την αιτία που ταλαιπωρείται, τι πρέπει να κάνει και την τύχη του Αίαντα του Λοκρού, του Αγαμέμνονα και του Οδυσσέα (δ468-569).

στην Πύλο, στον Νέστορα, θέλει να στείλει η Αθηνά τον Τηλέμαχο (α93). Ο Τηλέμαχος ανακοινώνει στη συνέλευση των Ιθακήσιων την πρόθεσή του να ταξιδέψει στην Πύλο (β214), κάποιος μνηστήρας υποστηρίζει ότι ο Τηλέμαχος θα φέρει βοήθεια από την Πύλο (β326), ο Τηλέμαχος ανακοινώνει στην Ευρύκλεια την πρόθεσή του να πάει στην Πύλο (β359). Φτάνει στην Πύλο μαζί με την Αθηνά-Μέντορα (γ4), αναχωρεί από την Πύλο (γ485). Ο Νηλέας εγκαταστάθηκε εκεί (λ257). Στην πλαστή του ιστορία στην Αθηνά ο Οδυσσέας λέει πως εκεί ήθελε να τον αφήσουν οι Φοίνικες (ν274). Ο Τηλέμαχος και ο Πεισίστρατος φτάνουν στην Πύλο (ο193), εκεί καθόταν και ο Μελάμποδας (ο226). Είναι ιερή (φ108). Οι συγγενείς των μνηστήρων φοβούνται μήπως ο Οδυσσέας αποδράσσει στην Πύλο (ω430).

κοντά στην Ιθάκη, ίσως η Κεφαλλονιά ή κάποιο τμήμα της (α246 κ.α.), (ι24), (ο367), (π123). Από τη Σάμη έχουν έρθει για την Πηνελόπη είκοσι τέσσερις μνηστήρες (π249), (τ131). Από τη Σάμη κατάγεται ο μνηστήρας Κτήσιππος (υ288).

και το μισό πάνω μέρος του σώματος γυναικείο και το υπόλοιπο πουλιού· πατέρας τους θεωρείται ο ποταμός Αχελώος ή ο θαλάσσιος Φόρκυς ενώ μητέρα του η Μούσα Μελπομένη ή η Μούσα Τερψιχόρη· η Κίρκη λέει στον Οδυσσέα του ότι θα πρώτα θα φτάσει κοντά τους και του δίνει οδηγίες πώς να τις αποφύγει (μ39), ο Οδυσσέας φτάνει κοντά τους και κάνει ό,τι του είπε η Κίρκη (μ166). Ο Οδυσσέας τις αναφέρει στην Πηνελόπη στη διήγηση των περιπετειών του (ψ326).

περιποιήθηκαν τον Ήφαιστο όταν έπεσε εκεί, αφού τον είχε πετάξει από τον Όλυμπο ο Δίας· ο Άρης νομίζει ότι ο Ήφαιστος έχει πάει να τους δει (θ294).

σύζυγος της Μερόπης, πατέρας του Γλαύκου, θεμελιωτής της Εφύρας ή Κορίνθου, γνωστός για τις δολοπλοκίες του· ένας από τους αιώνια τιμωρημένους· τον είδε ο Οδυσσέας στον Άδη (λ593).

η Κίρκη την περιγράφει στον Οδυσσέα (μ85 κ.ε.), για να αποφύγει τη Χάρυβδη θα πρέπει να περάσει από κοντά της (μ108), κόρη της Κραταΐδας (ή της Εκάτης) και του Φόρκυνα (μ124), ο Οδυσσέας κρύβει από τους συντρόφους του πόσο φοβερή είναι, περνούν από δίπλα της και αρπάζει έξι συντρόφους του (μ223 κ.ε.), οι σύντροφοί του θρηνούν όσους άρπαξε η Σκύλλα (μ310), ο Οδυσσέας περνά και πάλι από κοντά της, ο Δίας όμως τον γλιτώνει και τον οδηγεί μακριά της (μ430-45). Ο Οδυσσέας την αναφέρει στην Πηνελόπη στη διήγηση των περιπετειών του (ω328).

στη Σπάρτη, στον Μενέλαο, θέλει να στείλει η Αθηνά τον Τηλέμαχο (α93). Ο Τηλέμαχος ανακοινώνει στη συνέλευση των Ιθακήσιων την πρόθεσή του να ταξιδέψει στη Σπάρτη (β214), κάποιος μνηστήρας υποστηρίζει ότι ο Τηλέμαχος θα φέρει βοήθεια από τη Σπάρτη (β326), ο Τηλέμαχος ανακοινώνει στην Ευρύκλεια την πρόθεσή του να πάει στη Σπάρτη (β359). Ο Μενέλαος και ο Πεισίστρατος φτάνουν στη Σπάρτη την ώρα που η Ερμιόνη ετοιμάζεται να αναχωρήσει (δ10). Η Αθηνά θα πάει στη Σπάρτη να ειδοποιήσει τον Τηλέμαχο πως πρέπει να επιστρέψει στην Ιθάκη (ν412).

ένας από τους έξι γιους του Νέστορα στην Πύλο (Εχέφρων, Στρατίος, Περσεύς, Άρητος, Θρασυμήδης, Πεισίστρατος) (γ413), μαζί με τον Εχέφρονα οδηγούν το βόδι για τη θυσία (γ439).

σύμφωνα με τον Εύμαιο εκεί οι άνθρωποι ζουν χωρίς να πεινούν και χωρίς να πεθαίνουν· όταν γεράσουν τους σκοτώνουν ο Απόλλωνας και η Άρτεμη (ο403).

πατέρας του Πέλοπα, παππούς του Ατρέα και του Θυέστη, ένας από τους αιώνια τιμωρημένους στον Άδη (λ582).

και των μικρών νησιών ανάμεσα στην Ακαρνανία και στη Λευκάδα ή στην Κεφαλληνία· η Αθηνά παίρνει τη μορφή του αρχηγού τους Μέντη, όταν παρουσιάζεται στον Τηλέμαχο (α105). Από τους Ταφίους ο Εύμαιος αγόρασε τον Μεσαύλη (ξ452). Παρουσιάζονται ως πειρατές και είχαν αρπάξει τον Εύμαιο (ο427). Η Πηνελόπη κατηγορεί τον Αντίνοο λέγοντας πως ο πατέρας του είχει επιτεθεί με τους ληστές Ταφίους εναντίον των Θεσπρωτών (π426).

η Κίρκη στέλνει τον Οδυσσέα στον Άδη, να τον συναντήσει (κ492 ), θα πρέπει να του σφάξει ένα μαύρο κριάρι (κ524 κ.ε.). Εμφανίζεται η ψυχή του Τειρεσία και δίνει οδηγίες στον Οδυσσέα για τη Θρινακία και τι πρέπει να κάνει μετά από την επιστροφή του στην Ιθάκη (λ92-137), δίνει οδηγίες στον Οδυσσέα τι πρέπει να κάνει για να συνομιλήσει με τις ψυχές των νεκρών (λ146-9). Ακούγοντας ο Οδυσσέας βελάσματα προβάτων θυμάται όσα του είχε πει ο μάντης (μ266). Ο Οδυσσέας διηγείται στην Πηνελόπη την προφητεία του (ψ265).

εγγονός του Λαέρτη· η Αθηνά σκοπεύει να πάει στην Ιθάκη, για να τον εμψυχώσει (α88), βλέπει την Αθηνά (α113), καλωσορίζει τη θεά, την οδηγεί στο μέγαρο και συζητά μαζί της (α124 κ.ε.), φεύγοντας η θεά του έχει βάλει τόλμη και θάρρος (α321), αποπαίρνει τη μητέρα του και τη στέλνει στον θάλαμό της (α345), λέει στους μνηστήρες ότι θα καλέσει συνέλευση των Ιθακήσιων και ότι πρέπει να φύγουν από το παλάτι (α368), ο Αντίνοος τον αποπαίρνει και του απαντά ότι αυτός είναι αφέντης του σπιτιού και των δούλων (α384 κ.ε.) εξηγεί στον Ευρύμαχο ποιος ήταν ο ξένος (α412 κ.ε.) κατευθύνεται στον θάλαμό του με τη συνοδεία της Ευρύκλειας (α425). Αφού σηκώθηκε πρόσταξε τους κήρυκες να συγκαλέσουν συνέλευση των Ιθακησίων (β2 κ.ε.), καλεί τους Ιθακήσιους να σταματήσουν τους μνηστήρες να ξοδεύουν την περιουσία του(β40), απαντάει στον Αντίνοο ότι δεν μπορεί να διώξει τη μητέρα του και τους καλεί να φύγουν (β129), στην επιμονή του Ευρύμαχου να διώξει τη μάνα του ζητάει να του δώσουν καράβι για την Πύλο και τη Σπάρτη (β208), μετά το τέλος της συνέλευσης κατευθύνεται στο ακρογιάλι, προσεύχεται στην Αθηνά η οποία τον εμψυχώνει και του λέει να ετοιμάσει τα του ταξιδιού (β260 κ.ε.), επιστρέφει στο παλάτι και στις κοροϊδίες του Αντίνοου τον απειλεί ότι θα φέρει βοήθεια από την Πύλο ή από τη Σπάρτη (β309), κατευθύνεται στην αποθήκη και αφού έδωσε οδηγίες στην Ευρύκλεια να του ετοιμάσει τα απαραίτητα για το ταξίδι επέστρεψε κοντά στους μνηστήρες (β337-81), η Αθηνά παίρνοντας τη μορφή του παρακινούσε τους άντρες για να βρει πλήρωμα για το πλοίο (β382), η θεά, με τη μορφή του Μέντορα, του λέει ότι όλα είναι έτοιμα για το ταξίδι, επιβιβάζονται και αποπλέουν (β399). Φτάνοντας στην Πύλο η Αθηνά τον ενθαρρύνει (γ14), συστήνεται στον Νέστορα και ζητά πληροφορίες για τον πατέρα του (γ75), στο παράδειγμα του Νέστορα για τον Ορέστη που εκδικήθηκε τον θάνατο του πατέρα του εύχεται να κάνει το ίδιο στους μνηστήρες (γ196 κ.ε.), η Αθηνά τον μαλώνει για την απαισιοδοξία του και την έλλειψη εμπιστοσύνης στους θεούς (γ230), ζητάει από τον Νέστορα να του πει για τον θάνατο του Αγαμέμνονα (γ240), ο Νέστορας τον παρακινεί να πάει στον Μενέλαο και του διαθέτει άμαξα και κάποιον από τους γιους του για οδηγό (γ318), περνάει τη νύχτα του στο παλάτι του Νέστορα μαζί με τον Πεισίστρατο (γ387), την επόμενη μέρα μαζί με τους συντρόφους του από το πλοίο παρακολουθεί τη θυσία (γ417), τον φροντίζει η Πολυκάστη, η κόρη του Νέστορα (γ465), μαζί με τον Πεισίστρατο ξεκινούν για τη Σπάρτη (γ482). Ο Τηλέμαχος με τον Πεισίστρατο φτάνουν στη Σπάρτη, στο παλάτι του Μενέλαου (δ21), θαυμάζει το παλάτι (δ71), ο Μενέλαος, έχοντας καταλάβει ότι μπροστά του βρίσκεται ο Τηλέμαχος, λέει πως ο Τηλέμαχος θα θρηνεί για τον πατέρα του (δ112), η Ελένη λέει πως μοιάζει του Τηλέμαχου (δ143), ο Πεισίστρατος τον συστήνει στον Μενέλαο και στην Ελένη (δ155), κλαίει μαζί με όλους (δ185), ζητάει να ξαπλώσουν (δ290), στη σχετική ερώτηση του Μενέλαου λέει τον λόγο της επίσκεψής του (δ316), λέει στον Μενέλαο πως θα ήθελε να φύγει, αρνείται όμως ως δώρο τα άλογα που του δίνει (δ593). Στην Ιθάκη ο Νοήμων ρωτάει τον Αντίνοο αν ξέρει πότε θα γυρίσει ο Τηλέμαχος κι έτσι οι μνηστήρες μαθαίνουν για την αναχώρησή του (δ632), ο Αντίνοος και οι μνηστήρες ετοιμάζονται να του στήσουν ενέδρα (δ660), ο Μέδοντας πληροφορεί την Πηνελόπη για το ταξίδι του Τηλέμαχου και την ενέδρα των μνηστήρων και η Πηνελόπη θρηνεί (δ697 κ.ε.), η Πηνελόπη θέλει να πληροφορήσει τον Λαέρτη ώστε να βρει τρόπο να ματαιώσει τα σχέδια των μνηστήρων για την ενέδρα στον Τηλέμαχο (δ738), οι μνηστήρες καρτερούν τον Τηλέμαχο στο νησάκι Αστερίδα (δ846). Ο Δίας λέει στην Αθηνά να φροντίσει για την ασφαλή επάνοδο του Τηλέμαχου (ε25). Τον αναφέρει ο Ελπήνορας στην ικεσία του προς τον Οδυσσέα (λ68), η μητέρα του Οδυσσέα τον βεβαιώνει πως ο Τηλέμαχος είναι ζωντανός κι έχει την εξουσία που του πρέπει (λ185). Η Αθηνά λέει στον Οδυσσέα πως θα πάει στη Σπάρτη να φροντίσει για την επιστροφή του Τηλέμαχου (ν413). Ο Εύμαιος πληροφορεί τον Οδυσσέα-ζητιάνο για το ταξίδι του Τηλέμαχου και την ενέδρα των μνηστήρων (ξ174). Η Αθηνά πλησιάζει τον Τηλέμαχο που είναι ξύπνιος του λέει πως ήρθε η ώρα να επιστρέψει στην Ιθάκη, τον εημερώνει για την ενέδρα των μνηστήρων, του δίνει οδηγίες πώς να την αποφύγει και του λέει να πάει στου Εύμαιου (ο7-42), ο Τηλέμαχος ξυπνάει τον Πεισίστρατο και τον πιέζει για το ταξίδι της επιστροφής (ο46), ανακοινώνει την απόφασή του στον Μενέλαο (ο64 κ.ε.), που του δίνει δώρα φιλοξενίας (ο111), αποχαιρετά τον Μενέλαο (ο154), ζητά από τον Πεισίστρατο να τον οδηγήσει στο πλοίο για να αποφύγει τη φιλοξενία του Νέστορα (ο195), προστάζει τους συντρόφους του να ετοιμαστούν για το ταξίδι και παίρνει μαζί του τον Θεοκλύμενο (ο217 κ.ε.), φτάνει με το πλοίο στην Ήλιδα και κατευθύνεται προς τα νησιά λογαριάζοντας πώς να ξεφύγει από την ενέδρα των μνηστήρων (ο298), αποβιβάζεται στην Ιθάκη, δίνει οδηγίες στο πλήρωμα, θέλει να στείλει τον Θεοκλύμενο στον Ευρύμαχο (ο496 κ.ε.), ο Θεοκλύμενος ερμηνεύοντας το πέταγμα των πουλιών του λέει πως θα είναι αιώνιοι βασιλιάδες στην Ιθάκη (ο531), ζητάει από τον Πείραιο να φιλοξενήσει τον Θεοκλύμενο και να κρατήσει σπίτι του τα δώρα του Μενέλαου ενώ ο ίδιος κατευθύνεται προς τον Εύμαιο (ο540). Φτάνει στο καλύβι του Εύμαιου και ο χοιροβοσκός τον υποδέχεται σαν παιδί του (π5 κ.ε.), ρωτάει τον Εύμαιο για τον Οδυσσέα-ζητιάνο και δηλώνει πως δεν μπορεί να τον φιλοξενήσει (π56 κ.ε.), στη σχετική ερώτηση του Οδυσσέα περιγράφει την κατάσταση στο παλάτι με τους μνηστήρες και το ζήτημα με τον γάμο της Πηνελόπης (π112), στέλνει τον Εύμαιο στην Πηνελόπη (π147), ο Τηλέμαχος αναγνωρίζει τον Οδυσσέα, του απαριθμεί τους μνηστήρες, ετοιμάζουν το σχέδιο της εξόντωσής τους, οδηγίες για τη στάση του Τηλέμαχου, για τα όπλα, για τις πιστές και άπιστες δούλες (π181-320), φτάνει το καράβι του Τηλέμαχου στην Ιθάκη (π321), ο Αντίνοος απορεί με την επιστροφή του Τηλέμαχου και προτείνει να τον σκοτώσουν, ο Αμφίνομος όμως διαφωνεί (π364-405), η Πηνελόπη κατηγορεί τους μνηστήρες για τα σχέδιά τους να εξοντώσουν τον Τηλέμαχο, ο Ευρύμαχος όμως, υποκριτικά, της λέει πως θα τον προστατεύει σαν παιδί του (π421 κ.ε.), ο Τηλέμαχος ζητά από τον Εύμαιο να του πει τα νέα από το παλάτι (π460). Ξεκινάει για το παλάτι και δίνει οδηγίες στον Εύμαιο (ρ3), συναντάει και καθησυχάζει την Πηνελόπη και κατευθύνεται προς την αγορά (ρ45), ζητάει από τον Πείραιο να κρατήσει για λίγο ακόμη στο σπίτι του τα δώρα του Μενέλαου (ρ77), ενημερώνει την Πηνελόπη για το ταξίδι του στην Πύλο και στη Σπάρτη (ρ108), ο Μελάνθιος εύχεται για τον θάνατό του (ρ251), φωνάζει τον Εύμαιο, που μπήκε στο παλάτι, να καθίσει κοντά του και του δίνει κρέας και ψωμί να το δώσει στον Οδυσσέα (ρ328), συγκρατεί τον Εύμαιο που μαλώνει με τον Αντίνοο και απαντάει περιπαικτικά στον Αντίνοο (ρ392), δεν αντιδράει, όπως είναι συμφωνημένο, όταν ο Αντίνοος χτυπάει με το σκαμνί τον Οδυσσέα (ρ489), φταρνίζεται την ώρα που η Πηνελόπη καταριέται τους μνηστήρες και εύχεται να τους σκοτώσει ο Οδυσσέας κι ο γιος της (ρ541), αποχαιρετάει τον Εύμαιο που φεύγει (ρ598). Λέει στον Οδυσσέα-ζητιάνο να χτυπηθεί με τον Ίρο και δηλώνει ότι θα τον προστατεύσει από κάθε άλλον που θα τολμήσει να τον αγγίξει (σ61), η Πηνελόπη θέλει να του πει να μην έχει πολλές σχέσεις με τους μνηστήρες (σ166), και τον κατηγορεί που επέτρεψε να χτυπηθεί ο ξένος με τον Ίρο (σ215), απαντά στη μητέρα του πως δεν τον ενοχλούν οι κατηγόριες της και πως αν και μεγάλωσε κάποια πράγματα δεν τα προλαβαίνει γιατί είναι μόνος (σ226), προτείνει στους μνηστήρες να αποχωρήσουν (σ406). Ο Οδυσσέας του λέει να μαζέψει τα όπλα κι ο ίδιος δίνει εντολή στην Ευρύκλεια να κλείσει τις γυναίκες στο παλάτι (τ3), βλέποντας το παλάτι λέει στον Οδυσσέα πως αισθάνεται την παρουσία των θεών κι ο Οδυσσέας τον στέλνει να κοιμηθεί (τ35). Αφού ξύπνησε ρωτά την Ευρύκλεια αν φρόντισαν τον ξένο και πηγαίνει στη σύνοδο των Αχαιών (υ124), βάζει τον Οδυσσέα να καθίσει στο κατώφλι, του φέρνει φαΐ και κρασί και λέει στους μνηστήρες να μην τολμήσουν να τον πειράξουν (υ257), λέει στον Κτήσιππο ότι θα τον έσφαζε αν κτυπούσε τον Οδυσσέα το βοδινό μπούτι που πέταξε (υ303), και απαντάει στον Αγέλαο πως δεν εμποδίζει τον γάμο της μάνας του ούτε όμως μπορεί και να τη διώξει από το σπίτι (υ338), κάποιος μνηστήρας κοροϊδεύει τον Τηλέμαχο για τους ξένους του, τον Οδυσσέα και τον Θεοκλύμενο (υ376). Καλεί τους μνηστήρες να προσπαθήσουν να τεντώσουν τη χορδή του τόξου (φ101), προσπάθησε κι ο ίδιος να την τεντώσει, στην τέταρτη προσπάθεια θα τα κατάφερνε αλλά δεν τον άφησε ο Οδυσσέας κάνοντάς του νεύμα (φ129), ο Οδυσσέας υπόσχεται στον Εύμαιο και στον Φιλοίτιο, αν τον βοηθήσουν, πως θα είναι φίλοι κι αδέρφια με τον Τηλέμαχο (φ216), ο Τηλέμαχος μιλάει απότομα στη μητέρα του και τη στέλνει στον θάλαμό της (φ343), προστάζει τον Εύμαιο να δώσει το τόξο στον Οδυσσέα (φ368), μετά από νεύμα του Οδυσσέα βγάζει το σπαθί του και κρατάει το δόρυ του ενάντια στους μνηστήρες (φ432). Σκοτώνει τον μνηστήρα Αμφίνομο (χ92), δίνει εντολή στον Εύμαιο να κλείσουν την πόρτα της κάμαρας που τη βρήκε ο Μελάνθιος ανοικτή κι έφερνε όπλα για τους μνηστήρες (χ157), σκοτώνει τον Ευρυάδη (χ267), τον τραυματίζει ελαφρά ο Αμφιμέδοντας (χ276), αλλά τον σκοτώνει (χ284), και τελευταίο σκοτώνει τον Λειώκριτο (χ295), ζητάει από τον πατέρα του να χαρίσουν τη ζωή στον Μέδοντα και στον Φήμιο (χ356), φωνάζει την Ευρύκλεια (χ393), συμμετέχει στην καθαριότητα του παλατιού και σκοτώνει τις άπιστες δούλες κρεμώντας τες (χ454). Η Ευρύκλεια λέει στην Πηνελόπη πως ο Τηλέμαχος ήξερε για τον Οδυσσέα και πως μαζί σκότωσαν τους μνηστήρες (ψ29), η Πηνελόπη μην πιστεύοντας την Ευρύκλεια πως γύρισε ο Οδυσσέας κατεβαίνει να δει τον Τηλέμαχο (ψ83), ο Τηλέμαχος τη μαλώνει που δεν αγκαλιάζει τον Οδυσσέα (ψ96), στην παρατήρηση του Οδυσσέα ότι η Πηνελόπη χρειάζεται χρόνο και ότι πρέπει να σκεφτούν τι θα κάνουν από εδώ και πέρα, δίνει την υπόσχεσή του ότι θα τον ακολουθήσει σε κάθε προσταγή του (ψ123), ακολουθώντας την εντολή του Οδυσσέα πλένεται, ντύνεται και συμμετέχει στο γλέντι (ψ141), σταματάει τον χορό και πηγαίνει για ύπνο (ψ297), τον ξυπνάει ο Οδυσσέας, ετοιμάζεται και φεύγουν από το παλάτι (ψ367). Ο Οδυσσέας, μετά τον αναγνωρισμό από τον Λαέρτη, τον συναντά μαζί με τους άλλους (ω363), η Αθηνά του δίνει κουράγιο να ριχτεί στη μάχη (ω506), ο Λαέρτης χαίρεται που ο γιος του κι ο εγγονός του ανταγωνίζονται στην ανδρεία (ω514), τέλος, ρίχνεται στη μάχη μαζί με τον Οδυσσέα (ω526).

επειδή προσπάθησε να βιάσει τη Λητώ, τον σκότωσαν ο Απόλλωνας και η Άρτεμη και τιμωρήθηκε να βρίσκεται στον Άδη και να του τρώνε ακατάπαυστα οι γύπες το συκώτι· οι Φαίκες είχαν μεταφέρει τον Ραδάμανθυ να τον δει (η324). Τον είδε ο Οδυσσέας στον Άδη (λ576).

από τους πιο λαμπρούς ήρωες στον Τρωικό πόλεμο· στη διήγησή του ο Νέστορας αναφέρει πως ξεκίνησαν μαζί από την Τροία κι έφτασε με τα πλοία του στο Άργος (γ181). Ήταν μέσα στον Δούρειο ίππο (δ280).

βασιλιάς της Σπάρτης, σύζυγος της Λήδας, πατέρας της Κλυταιμνήστρας, του Κάστορα και του Πολυδεύκη (λ298), (ω199).

μητέρα του Αίσονα, Αμυθάονα και Φέρητα, μητέρα του Πελία και του Νηλέα από τον Ποσειδώνα (β120). Τη συνάντησε ο Οδυσσέας στον Άδη (λ235).

αδερφή της Λαμπετώς· φυλάει με την αδερφή της στη Θρινακία τις αγέλες των βοδιών και των προβάτων (μ127-36).

συγγενής των θεών (ε35). Κατοικούσαν πρώτα στην Υπερία, κοντά στους Κύκλωπες, και για να τους αποφύγουν μετοίκησαν με τον Ναυσίθοο στη Σχερία· (ζ7). Είναι ιδιαίτερα ικανοί με τα πλοία, τους αρέσουν οι χοροί, τα γλέντια, το τραγούδι, οι φορεσιές, τα θερμά λουτρά και το κρεβάτι (θ247), έχουν δώδεκα βασιλιάδες και δέκατος τρίτος και ανώτερος όλων είναι ο Αλκίνοος (θ390), τα πλοία τους είναι διαφορετικά… και οι ίδιοι έχουν ως αποστολή να μεταφέρουν στην πατρίδα τους όλους όσοι φτάσουν στη χώρα τους (θ556-66).

τραγουδάει στους μνηστήρες χωρίς τη θέλησή του, αναγκαστικά (α154), η Πηνελόπη του ζητά να πει ένα άλλο τραγούδι (α337). Τον αναφέρει ο Τηλέμαχος όταν απαριθμεί στον Οδυσσέα τους μνηστήρες (π252). Τραγουδάει την ώρα που φτάνει στο παλάτι ο Οδυσσέας με τον Εύμαιο (ρ263). Τραγουδάει στο παλάτι την ημέρα της μνηστηροφονίας, ικετεύει τον Οδυσσέα και ο Τηλέμαχος ζητά από τον πατέρα του να του χαρίσει τη ζωή (χ330 κ.ε.). Ο Οδυσσέας τον βάζει να παίξει μετά τη μνηστηροφονία (ψ133). Πηγαίνει μαζί με τον Μέδοντα στη συνέλευση των συγγενών των μνηστήρων (ω439).

έρχεται στο παλάτι φέρνοντας δαμάλα και γίδες (υ185), ρωτάει τον Εύμαιο για την ταυτότητα του ξένου, τρέχει και τον καλοσωρίζει (υ191 κ.ε.), εύχεται την επιστροφή του Οδυσσέα και τον θάνατο των μνηστήρων (υ236), μοιράζει ψωμιά στους μνηστήρες (υ254). Αφού δηλώνει ότι είναι έτοιμος να πολεμήσει για τον Οδυσσέα, ο Οδυσσέας του φανερώνει την ταυτότητά του, του ζητά τη βοήθειά του και του υπόσχεται να τον παντρέψει να του δώσει χωράφια και σπίτι και να είναι φίλος και αδερφός με τον Τηλέμαχο (φ193 κ.ε.), ο Οδυσσέας του αναθέτει να κλείσει τις πόρτες και να τις δέσει (φ240), κλείνει τις πόρτες (φ388). Φορά τα άρματα που του έδωσε ο Τηλέμαχος (χ114) μαζί με τον Εύμαιο συλλαμβάνουν τον Μελάνθιο και τον δένουν (χ178), σκοτώνει τον μνηστήρα Πείσανδρο (χ268), και τον Κτήσιππο (χ285), μαζί με τον Τηλέμαχο και τον Εύμαιο καθαρίζει το παλάτι, φέρνει τις δούλες και τον Μελάνθιο (χ454 κ.ε.). Λούζεται, ντύνεται και συμμετέχει στο υποτιθέμενο γλέντι (ψ142), σταματάει τον χορό και πάει για ύπνο (ψ297), τον ξυπνάει ο Οδυσσέας, αρματώνεται και ξεκινούν όλοι μαζί για το υποστατικό του Λαέρτη (ψ367). Ο Οδυσσέας του δίνει εντολή να ετοιμάσει φαγητό μαζί με τον Εύμαιο και τον Τηλέμαχο (ω213), το ετοιμάζει (ω363), και, τέλος, είναι έτοιμος να αντιμετωπίσει μαζί με τον Οδυσσέα τους συγγενείς των μνηστήρων (ω496).

κάτοχος του τόξου και των βελών του Ηρακλή· επέστρεψε σώος στην πατρίδα του (γ190). Μόνος αυτός ξεπερνούσε τον Οδυσσέα στο τόξο (θ219).

σχετίζεται με το φως, άρα λαμπρός, φωτεινός ή φωτισμένος εξαιτίας της προφητικής του ιδιότητας· στην Οδύσσεια χρησιμοποείται ως επίθετο: Φοίβος Απόλλων (γ279), (θ79), (ι201), ενώ στην Ιλιάδα συναντιέται και μόνο του ως όνομα.

γνωστοί ως έμποροι, ναυτικοί αλλά και πειρατές· τους αναφέρει ο Οδυσσέας στην πλαστή διήγηση στην Αθηνά (ν272). Τους αναφέρει ο Οδυσσέας στην πλαστή διήγηση στον Εύμαιο (ξ388). Τους αναφέρει ο Εύμαιος στη διήγησή του (ο415).

ο Μενέλαος έχει περάσει από εκεί (δ83). Την αναφέρει ο Οδυσσέας στην πλαστή διήγηση στον Εύμαιο (ξ291).

ο αριθμός τους στον Όμηρο δεν είναι καθορισμένος· στην Ιλιάδα αναφέρεται ονομαστικά η Πασιθέα Ξ 269· (ζ18). Θεράπαινες της Αφροδίτης (θ364), το ίδιο (σ194).

(σύμφωνα με τους μεταγενέστερους μύθους)· βρίσκεται απέναντι από τη Σκύλλα· η Κίρκη προειδοποιεί τον Οδυσσέα για το πόσο επικίνδυνη είναι και τον αποτρέπει να περάσει δίπλα της, και να προτιμήσει τη Σκύλλα (μ104), ο Οδυσσέα φτάνει κοντά της (μ235), ξαναπερνά από εκεί, μόνος του τώρα, και για να σωθεί κρεμιέται από μια αγριοσυκιά (μ430). Την αναφέρει ο Οδυσσέας διηγούμενος την Πηνελόπη τις περιπέτειές του (ψ327).

ο μεγαλύτερος ποταμός των αρχαίων που περιρρέει τη στεριά· έχει ως σύζυγό του την Τηθύ με την οποία απέκτησε τρεις χιλιάδες παιδιά· είναι γιος του Ουρανού και της Γαίας και πατέρας όλων των ποταμών και γενικότερα όλων των υδάτινων στοιχείων· κόρες του είναι και οι Ωκεανίδες (δ568 κ.α.). Κόρη του ήταν η Πέρση (κ139), βρίσκεται στο όριο του Πάνω κόσμου και του Άδη (κ508). Από τη μια άκρη του ανατέλλει ο ήλιος (τ434), και (χ197), ή (ψ244), ή (ψ347) και στην άλλη δύει (λ14).