Οπτικές απάτες και προοπτική

Χρησιμοποιώντας ιδιαίτερες τεχνικές λήψης και οπτικές γωνίες στη φωτογραφία, μπορούμε να παρουσιάσουμε ένα αντικείμενο να δείχνει πολύ μικρότερο ή πολύ μεγαλύτερο σε σχέση με κάποιο άλλο όμοιό του, είτε πιο κοντά ή πολύ πιο μακριά σε μας από ότι είναι στην πραγματικότητα.

Η τεχνικές αυτές δημιουργούν εικόνες όπου η οπτική εμπειρία του θεατή,  η αντίληψη του χώρου και η κλίμακα των αντικειμένων συμπλέκονται σε μια ψεύτικη προοπτική αντίληψη της πραγματικότητας. Βασίζονται στις ιδιαιτερότητες της αντίληψης του ανθρώπου και στον υποκειμενικό τρόπο που ερμηνεύει τις πληροφορίες που καταγράφουν οι αισθήσεις του και οδηγούν σε ιδιαίτερες, δημιουργικές αλλά και αστείες, οπτικές απάτες.

Forced Perspective 000

Χρησιμοποιήθηκαν ιδιαίτερα στον κινηματογράφο, αρκετά χρόνια πριν την δυνατότητα δημιουργίας οπτικών εφέ με υπολογιστή (CGI).  Η ταινία του Walt Disney, Darby O’Gill and the Little People (1959) βασίστηκε σε πληθώρα τέτοιων οπτικών εφέ.

darby-ogill-and-the-little-people 00darby-ogill-and-the-little-people 01

Παρ όλη τη γενικευμένη χρήση των υπολογιστών στη δημιουργία οπτικών εφέ (CGI), για τον κινηματογράφο, αυτές οι τεχνικές λήψης δεν εγκαταλείφθηκαν. Έτσι, στην  κινηματογραφική απόδοση της τριλογίας «Ο Άρχοντας των Δαχτυλιδιών» (The Lord of the Rings, 2001-2003), οι δημιουργοί της ταινίας, τις χρησιμοποίησαν για να παρουσιάσουν τον κόσμο των hobbit σε μικρότερο μέγεθος από αυτό των ανθρώπων.

frodo-gandalf, ψευδαίσθηση μεγέθους

Στην εικόνα παρουσιάζεται η σκηνή όπου ο Frodo  κάθεται δίπλα από τον Gandalf και δείχνει να είναι πολύ μικρότερος σε μέγεθος…

frod-gandalf, ανάλυση της ψευδαίσθησης

Αν δούμε όμως τη σκηνή από άλλη οπτική γωνία  αντιλαμβανόμαστε ότι στην πραγματικότητα, ο Frodo βρίσκεται καθισμένος αρκετά πίσω από τον Gandalf. Η απόσταση αυτή δεν γίνεται αντιληπτή  στην προηγούμενη εικόνα λόγω της διαφορετικής γωνίας λήψης της σκηνής και μας δημιουργεί την ψευδαίσθηση ότι ο Frodo είναι πολύ μικρότερος σε μέγεθος απο τον Gandalf.

 

Τις εικόνες που δημιουργούνται με αυτές τις τεχνικές, μπορούμε να τις κατατάξουμε σε κάποιες γενικές κατηγορίες, σύμφωνα με αν παρουσιάζουμε το κεντρικό θέμα:

  • κατά πολύ μεγαλύτερο από ότι είναι στην πραγματικότητα
  • κατά πολύ μικρότερο από ότι είναι στην πραγματικότητα
  • ενσωματωμένο με κάποιο άλλο
  • χωρίς βαρύτητα ή αντιστρέφοντας την αντίληψη του πάνω-κάτω

Αν και οι δυνατότητες αυτών των τεχνικών λήψης είναι απεριόριστες, έχουν παρουσιαστεί πάρα πολλές φωτογραφίες μόνο με θέματα όπως:

  • κάποιος να κρατάει με το χέρι του ένα φυσικό ή τεχνητό μνημείο

οπτική ψευδαίσθηση

οπτικές ψευδαισθήσεις

 

  • κάποιος να κρατά ή να «τρώει» τον ήλιο ή τη σελήνη

οπτικές ψευδαισθήσεις

οπτικές απάτες

 

  • κάποιος να σηκώνει και να κρατά ένα άλλο άτομο μόνο με ένα χέρι

προοπτικά παράδοξα

προοπτικές ψευδαισθήσεις

  • αφύσικες και εξωπραγματικές διαφορές μεγέθους

οπτική απάτη μεγέθους

οπτική απάτη μεγέθους

 

  • κάποιος να πατάει κάποιον ή κάτι που δείχνει πολύ μικρότερο από το πραγματικό του μέγεθος

οπτικές απάτες

οπτικές απάτες μεγέθους

 

  • αντιστροφή του πάνω-κάτω

οπτικές απάτες αντιστροφή πάνω-κάτω

 

οπτικές απάτες αντιστροφή πάνω-κάτω

 

Αφήνοντας ελεύθερη τη δημιουργικότητά μας μπορούμε να δημιουργήσουμε εικόνες όπως οι παρακάτω.

Forced-Perspective-024.jpg
Forced-Perspective-025.jpg
Forced-Perspective-026.jpg
darby-ogill-and-the-little-people-00.jpg
darby-ogill-and-the-little-people-01.jpg
frodo-and-gandalf-real-copy.jpg
Forced-Perspective-000.jpg
Forced-Perspective-002.jpg
Forced-Perspective-009.jpg
Forced-Perspective-011.jpg
Forced-Perspective-014.jpg
Forced-Perspective-015.jpg

 

Πηγές
http://en.wikipedia.org/wiki/Forced_perspective
Computer-generated imagery (CGI)
wikipedia – Darby O Gill_and_the_Little_People
http://photography.about.com/library/forcedperspective/blforcedperspective.htm
http://webneel.com/30-brilliant-forced-perspective-photography-examples
http://webneel.com/webneel/blog/50-forced-perspective-photographs-around-world-most-inspiring
http://digital-photography-school.com/forced-perspective

Print Friendly
Tweet about this on TwitterShare on Google+Share on LinkedInShare on Facebook

About Yannis Zogakis

Εικαστικός, Εκπαιδευτικός Τέχνης
Bookmark the permalink.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

*