Τα προγράμματα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών είναι ιδιαίτερα χρήσιμα σε πολλές περιπτώσεις. Με αυτά μπορούμε να αποτυπώσουμε οπτικά, με οργανωμένο τρόπο και σε μικρό χώρο μεγάλο όγκο πληροφοριών. Το αποτέλεσμα είναι ο λεγόμενος εννοιολογικός χάρτης. Υπάρχουν αρκετά προγράμματα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών, εμπορικά και ελεύθερα, τόσο για τοπική εγκατάσταση στον υπολογιστή μας όσο και για χρήση μέσω ενός web browser (SaaS - Software as a Service). Ως οπαδοί του Web 2.0 και του Λογισμικού ως Υπηρεσία (Software as a Service) θα καταγράψουμε μερικά τέτοια εργαλεία δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών που χρησιμοποιήσαμε, μας άρεσαν και κυρίως μπορούμε να τα χρησιμοποιήσουμε δωρεάν.

Mind42.com

Tο Mind42 είναι δωρεάν πρόγραμμα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών. Ο κόμβος ενός χάρτη σε αυτό εκτός από κείμενο, μπορεί να είναι μια εικόνα ή κάποιος σύνδεσμος, ενώ υπάρχει η δυνατότητα χρήσης μιας σειράς από εικονίδια καθώς και βασικής μορφοποίησης του κειμένου (υπογραμμισμένη, έντονη, πλάγια γραφή και χρώματα). Τέλος, ένας κόμβος μπορεί να περιλαμβάνει και επιπλέον σημειώσεις και TODO λίστα που εμφανίζονται όταν φέρουμε το δείκτη του ποντικιού μας πάνω στο συγκεκριμένο κόμβο.

Αξίζει να πούμε επίσης ότι μπορούμε να δηλώσουμε ένα εννοιολογικό χάρτη ιδιωτικό ή κοινόχρηστο ώστε να είναι ορατός και σε άλλους χρήστες του Διαδικτύου ή για να τον ενσωματώσουμε σε κάποια ιστοσελίδα. Ακόμη έχουμε τη δυνατότητα να δηλώσουμε χρήστες με τους οποίους θέλουμε να συνεργαστούμε για τη δημιουργία/διαχείριση του χάρτη, ενώ σημαντικό είναι ότι μπορούμε να εξάγουμε το χάρτη μας και σε άλλες μορφές όπως σαν εικόνα, σαν pdf αρχείο ή και σε μορφή για διαχείριση από άλλα προγράμματα εννοιολογικών χαρτών.

WiseMapping.com

Το WiseMapping είναι και αυτό δωρεάν πρόγραμμα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών. Μια σημαντική διαφορά που έχει με το Mind42 που είδαμε παραπάνω είναι ότι δεν υπάρχει δυνατότητα ένας κόμβος να είναι μια εικόνα. Το παρακάτω βίντεο είναι ιδιαίτερα κατατοπιστικό για το τι μπορείτε να κάνετε με το WiseMapping.

Coggle.it

Το Goggle είναι και αυτό δωρεάν, ωστόσο είναι πιο απλό σε σχέση με το Mind42 και το WiseMapping όσον αφορά τις δυνατότητες που προσφέρει. Κάποιοι βέβαια μπορεί να το προτιμήσουν καθώς έχει το πλεονέκτημα της εντυπωσιακής εμφάνισης των συνδέσμων μεταξύ των κόμβων, καθώς επίσης και της εύκολης μετακίνησης τους στο σημείο που επιθυμούμε πάνω στο χάρτη. Αυτή η εύκολη μετακίνηση κόμβων και συνδέσμων έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία συμπαγών χαρτών, κάτι το οποίο δεν έχουμε τη δυνατότητα να κάνουμε στο Mind42 και WiseMapping. Στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε το περιβάλλον του Goggle.

Coggle Tutorial - Introduction from Coggle on Vimeo.

Mindmup.com

Το Mindmup είναι ένα εντυπωσιακό εργαλείο δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών που μας προσφέρεται δωρεάν. Ένα βίντεο για να πάρουμε μια μικρή γεύση από τις πραγματικά πολλές δυνατότητές του:

SlateBox.com

Άλλο ένα δωρεάν web-based πρόγραμμα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών. To SlateBox είναι εύκολο στη χρήση του και μπορείτε να εισάγετε εικόνες και συνδέσμους πολύ εύκολα με την ενσωματωμένη δυνατότητα αναζήτησης στο διαδίκτυο. Επίσης, έχουμε τη δυνατότητα της επιλογής χρώματος και σχήματος για την αναπαράσταση των εννοιών καθώς επίσης και του μεγέθους του κειμένου. Μπορείτε να το δοκιμάσετε χωρίς εγγραφή, ενώ στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε όσα μπορείτε να κάνετε με αυτό.

Φυσικά τα παραπάνω δεν είναι τα μόνα web-based προγράμματα δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών. Υπάρχουν πολλά ακόμη που είτε όμως δεν είναι δωρεάν είτε η ελεύθερη χρήση τους έχει πολλούς περιορισμούς όπως περιορισμένο αριθμό δημιουργίας εννοιολογικών χαρτών. Παράδειγματα τέτοιων είναι το Popplet, το Mindmeister, το Bubbl.us, το Τext2mindmap, το SpiderScribe, το Mindomo και άλλα,

Από τα τελευταία που αναφέραμε αξίζει να πούμε ότι για κάποιον που θέλει έναν απλό εννοιολογικό χάρτη που αποτελείται μόνο από κείμενο μια πολύ γρήγορη λύση είναι το Τext2mindmap καθώς αυτό δέχεται κείμενο κατάλληλα στοιχισμένο και βάσει αυτού δημιουργεί αυτόματα τον εννοιολογικό χάρτη. Στη συνέχεια στην ελεύθερη έκδοσή του μπορείτε να κατεβάσετε τον εννοιολογικό χάρτη σας σε μορφή εικόνας ή pdf.

* Αν έχετε να προτείνετε κάποιο αντίστοιχο δωρεάν web-based πρόγραμμα παρακαλώ προτείνετέ το είτε αφήνοντας σχόλιο στο άρθρο είτε στέλνοντας e-mail στη διεύθυνση jhaniot@hotmail.com