Φυλή - Φαράγγι Θοδώρας - Φρούριο Φυλής - Φυλή



ΓΕΝΙΚΑ
Η διαδρομή αυτή, αν και είναι άγνωστη στους περισσότερους καθώς είναι μακριά από τα πολυσύχναστα μονοπάτια της Πάρνηθας, είναι πολύ ενδιαφέρουσα. Περνά από το ρέμα της Γιαννούλας, από την "πέτρα Θοδώρας" (όπου υπάρχει αναρριχητικό πεδίο), διασχίζει το φαράγγι της Θοδώρας και καταλήγει στη βάση του λόφου όπου είναι χτισμένο το φρούριο της Φυλής. Από εκεί, ακολουθώντας ένα απότομο ανηφορικό μονοπάτι, καταλήγει στο αρχαίο φρούριο της Φυλής. Στο μεγαλύτερο μέρος της η διαδρομή κινείται σε καλογραμμένα μονοπάτια και εγκαταλειμμένους χωματόδρομους. Παρουσιάζει όμως κάποιες δυσκολίες, καθώς διασχίζει τρείς φορές το ρέμα της Γιαννούλας, το οποίο κατεβάζει αρκετό νερό το χειμώνα. Επιπλέον, για περίπου 1000 μ οδεύει μέσα στην κοίτη του ρέματος της Θοδώρας, όπου υπάρχουν κάποια δύσκολα σημεία, καθώς εκεί πρέπει να αναρριχηθούμε από βράχια ύψους 2-3 μέτρων ενώ η βλάστηση είναι κατά τόπους πυκνή. Το συνολικό μήκος της διαδρομής, μαζί με την επιστροφή στη Φυλή από το συντομότερο δρόμο, είναι 15 χλμ και η υψομετρική διαφορά ανάβασης είναι περίπου 300 μ.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΤΗΣ ΔΙΑΔΡΟΜΗΣ
Το ξεκίνημα της διαδρομής γινεται από τη λεωφόρο Φυλής, περίπου 680 μ μετά τη διασταύρωσή της με την οδό Θρασυβούλου. Για να φτάσουμε εκεί από το τέρμα των λεωφορείων, ακολουθούμε την οδό Θρασυβούλου (όπου και το τέρμα) δυτικά μέχρι τη λεωφόρο Φυλής και στη συνέχεια ακολουθούμε τη λεωφόρο δεξιά με κατεύθυνση προς τα Δερβενοχώρια (βόρεια). Αν έχουμε έρθει με αυτοκίνητο καλύτερα να το αφήσουμε στην οδό θρασυβούλου καθώς στο σημείο όπου ξεκινά το μονοπάτι δεν υπάρχει χώρος. Στην περιγραφή που ακολουθεί, αναγράφονται σε παρένθεση τα ονόματα των waypoints του αρχείου για GPS.
  • Μετά από 70 μ, βρισκόμαστε στη βάση της "πέτρας της Θοδώρας", όπου υπάρχει μια συστάδα από ερειπωμένα πέτρινα κτίσματα. Άλλο ένα κτίσμα υπάρχει σε κάποια απόσταση στην απέναντι πλαγιά από την πέτρα (KTISMATA).
  • Μετά από 310 μ, ο δρόμος περνά στα αριστερά του ρέματος.
  • Μετά από 510 μ, ο δρόμος περνά και πάλι στα δεξιά του ρέματος.
  • Μετά από 300 μ, συναντάμε διακλάδωση όπου ένας μικρός, στενός και πνιγμένος στη βλάστηση δρόμος κατηφορίζει αριστερά προς την κοίτη του ρέματος (DIAKARI). Αυτό το δρομάκο πρέπει να ακολουθήσουμε. Εδώ χρειάζεται προσοχή καθώς υπάρχει πιθανότητα να τον προσπεράσουμε. Αν τον προσπεράσουμε, σε 140 μ ο δρόμος θα τελειώσει σε ένα σημείο όπου θα είναι δύσκολο πλέον να κατέβουμε στην κοίτη.
  • Ο δρομάκος μετά από 40 μ καταλήγει στην κοίτη (KOITH). Από το σημείο αυτό και για μια απόσταση περίπου ενός χιλιομέτρου πρέπει να οδεύσουμε στην κοίτη του φαραγγιού της Θοδώρας.
Το φρούριο της Φυλής, 4ου αι. π. Χ., εντασσόταν στο ενιαίο αμυντικό σύστημα που οργάνωσαν οι Αθηναίοι μετά την ήττα τους στον Πελοποννησιακό Πόλεμο. Φρούρια, οχυρώσεις και πύργοι -με εγκατάσταση μόνιμης ή προσωρινής, κατά περίπτωση, στρατιωτικής δύναμης- ήλεγχαν τους κύριους δρόμους και τα περάσματα στην Αττική και χρησίμευαν σαν καταφύγια του πληθυσμού των δήμων σε περίπτωση εχθρικής εισβολής. Η οχύρωση αναφέρεται σε αρκετές επιγραφές και ψηφίσματα του 4ου αι. π. Χ. Κατά τη σύγκρουση του Δημητρίου Πολιορκητού με τον Κάσσανδρο το φρούριο πολιορκήθηκε και καταλήφθηκε από τον δεύτερο (το 304 π. Χ) και έπειτα από επτά χρόνια από τον Δημήτριο, παραμένοντας στην κατοχή του μέχρι το 283 π.Χ. Από τότε δεν υπάρχουν επιγραφικές ή φιλολογικές μαρτυρίες για την τύχη του. Στη θέση "Βουνό Φυλής" που βρίσκεται ΒΑ του κάστρου, υπήρχε παλαιότερο φρούριο, ίχνη του οποίου δε σώζονται. Το φρούριο αυτό εγκαταλείφθηκε λόγω της ακατάλληλης θέσης του. Στο σημείο εκείνο βρίσκονταν και ο αρχαίος Δήμος Φυλής. Η οχύρωση είναι κτισμένη σε ένα φυσικό ισόπεδο με ακανόνιστο ελλειπτικό σχήμα στα ΝΔ του αρχαίου δήμου. Είχε δύο πύλες και έξι τετράγωνους πύργους και ένα στρογγυλό. Υδρευόταν από τέσσερις πηγές στα βόρεια, ενώ διέθετε αρκετές δεξαμενές αποθήκευσης νερού για την περίπτωση πολιορκίας του. Η θέση του φρουρίου από αμυντική άποψη ήταν μοναδική, αφού ήλεγχε τον δρόμο προς τη Βοιωτία.
"Αρχαίοι Δήμοι και Οχυρά", άρθρο της Μαρίας Πλάτωνος στην Καθημερινή, φύλλο 1-1-2005.

  • Το κομμάτι αυτό της διαδρομής είναι αρκετά δύσκολο, καθώς η βλάστηση κατά τόπους είναι πυκνή ενώ υπάρχουν 5-6 σημεία όπου θα πρέπει να ανέβουμε βράχια σε ύψους 2-3 μέτρων χωρίς ασφάλειες. Στις περισσότερες περιπτώσεις, αντί να ανέβουμε απ' ευθείας στα βράχια μπορούμε να αναρριχηθούμε ευκολότερα ακολουθώντας τα χωμάτινα περάσματα στις πλαγιές του φαραγγιού. Ίσως ένα μικρό κλαδευτήρι ή ένα μαχαίρι να φανεί χρήσιμο. Κι εδώ ακολουθούμε την κοινή λογική: αν υπάρχει πολύ νερό, αν βρέχει ή αν ο καιρός πηγαίνει για βροχή δεν περνάμε το φαράγγι!
  • Οδεύουμε στο φαράγγι για περίπου 1000 μ. Στην τελευταία στροφή του φαραγγιού, όπου είναι το πιο εντυπωσιακό και επιβλητικό σημείο του, βλέπουμε μπροστά και πάνω μας το φρούριο. Μετά από λίγο, οι βραχώδεις πλαγιές του ρέματος δίνουν τη θέση τους σε ομαλότερες χωμάτινες πλαγιές με μικρά πεύκα και θάμνους. Στο σημείο εκείνο, συναντάμε στα δεξιά μας φαρδύ ανηφορικό μονοπάτι (ANIF) που οδηγεί στο φρούριο.
  • Το μονοπάτι, φαρδύ κατά τόπους σαν εγκαταλειμμένος χωματόδρομος, ανηφορίζει απότομα προς το φρούριο. Μετά από 300 μ, το μονοπάτι κάνει μια απότομη δεξιά στροφή (STROFI) και η κατεύθυνσή του από βόρεια γίνεται ανατολική.

  • Μετά από 150 μ, συναντάμε χωματόδρομο στα δεξιά μας τον οποίο και ακολουθούμε με κατεύθυνση σχεδόν βόρεια. Ο χωματόδρομος αυτός, σε 500 μ και αφού κάνει μια αριστερή στροφή, μας οδηγεί στο φρούριο (CASTLE). Εμείς, ακολουθήσαμε μια κάπως συντομότερη πορεία από τη δεξιά στροφή (STROFI) και μετά: σε 85 μ μετά τη στροφή, αφήσαμε το μονοπάτι (SHORTCUT) και ακολουθήσαμε κατεύθυνση βορειοδυτική οδεύοντας στην πλαγιά χωρίς σαφές μονοπάτι.
  • Επειδή η ανάβαση ως το κάστρο ήταν αρκετά κουραστική, για να επιστρέψουμε στη Φυλή ακολουθούμε τη συντομότερη διαδρομή. Από το κάστρο ακολουθούμε το φαρδύ χωματόδρομο οδηγεί με κατεύθυνση βόρεια στον κεντρικό ασφαλτόδρομο.
  • Μετά από 700 μ, καταλήγουμε στον ασφαλτόδρομο και τον ακολουθούμε δεξιά.
  • Μετά από 2,25 χλμ, σε μία κλειστή δεξιά στροφή του ασφαλτόδρομου, υπάρχει πινακίδα με τα μονοπάτια της δυτικής Πάρνηθας.
  • Στο σημείο αυτό βρίσκουμε το μονοπάτι το οποίο κατηφορίζει σε κατεύθυνση περίπου 1300.
  • Μετά από 510 μ, καταλήγουμε σε διακλάδωση όπου κάνουμε δεξιά.
  • Μετά από 800 μ το μονοπάτι καταλήγει στην άσφαλτο και τη διασχίζει (DIAXASF). Τη συνέχεια του μονοπατιού τη βρίσκουμε λίγα μέτρα αριστερότερα.
  • Το μονοπάτι στενεύει και κατηφορίζει, περνά από ένα μικρό ρέμα, και μετά από 300 μ περνά το ρέμα της Γιαννούλας καταλήγοντας σε χώρο αναψυχής με παιδική χαρά. Από το σημείο αυτό ακολουθώντας τον αρχαίο υδραγωγό δεξιά επιστρέφουμε στη Φυλή. Περισσότερες πληροφορίες για τον αρχαίο υδραγωγό μπορείτε να βρείτε εδώ.


Αξίζει να σημειωθεί, ότι όλα τα μονοπάτια και οι χωματόδρομοι που ακολουθήσαμε στη διαδρομή αυτή, συμπεριλαμβανομένου και του μονοπατιού που οδηγεί από το φαράγγι στο κάστρο, είναι ορατά και από το Google Earth! Για να τα διακρίνετε όμως, πρέπει να χρησιμοποιήσετε την επιλογή του Google Earth για προβολή παλαιότερων φωτογραφιών. Ο λόγος είναι ότι οι τρέχουσες φωτογραφίες της περιοχής (του 2008) είναι πολύ σκοτεινές και με πολλά χιόνια.

ΔΕΔΟΜΕΝΑ GPS

Τα παρακάτω αρχεία είναι σε μορφή συμβατή με το πρόγραμμα ψηφιακού χάρτη OziExplorer. Μπορούν να απεικονιστούν σε ψηφιακό χάρτη καθώς και να φορτωθούν σε συσκευή δέκτη GPS.

Αρχείο με τις διαδρομές και τα waypoints για το Google Earth: thodora-kastro.kmz