|
1 ΠΡΟΛΟΓΟΣ Στην εποχή μας, εποχή της μεγάλης τεχνολογικής ανάπτυξης, διαπιστώνεται μια έλλειψη ενημέρωσης σε θέματα που αφορούν την αγωγή υγείας. Διαπιστώνεται ότι οι γονείς, ενώ δίνουν πολύ μεγάλη σημασία στη μόρφωση των παιδιών τους, δαπανώντας χρόνο και χρήματα, δίνουν λιγότερη σημασία στη σωστή ψυχοσωματική τους ανάπτυξη παραβλέποντας την ανάγκη των παιδιών για άσκηση, για παιχνίδι και σωστή διατροφή, με αποτέλεσμα λόγω του τρόπου ζωής τους, τα παιδιά νωρίτερα από κάθε φορά να εμφανίζουν διάφορα προβλήματα υγείας. Έτσι προβάλλει επιτακτική η ανάγκη της ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης των μικρών μαθητών για θέματα που αφορούν την αγωγή υγείας, γιατί μόνο έτσι ουσιαστικά επενδύουν στη μελλοντική τους υγεία. Για τους λόγους αυτούς στο πλαίσιο της «Ευέλικτης Ζώνης» και των Προγραμμάτων Αγωγής Υγείας οι μαθητές της Ε΄ τάξης του Σχολείου μας αποφάσισαν ν’ ασχοληθούν με ένα θέμα από την αγωγή υγείας και συγκεκριμένα με τη διατροφή. Το γεγονός ότι το σχολείο μας λειτουργεί ως Ολοήμερο, όπου οι μικροί μαθητές τρώνε το μεσημέρι, έκανε τους μαθητές της τάξης μου «περίεργους» για το «τι είδους φαγητά τρώνε» αυτοί και οι υπόλοιποι μαθητές του σχολείου που παρακολουθούν το πρόγραμμα των Ολοήμερων τμημάτων. Κατά τη διάρκεια της ενασχόλησής τους με το συγκεκριμένο θέμα οι μαθητές έγιναν ερευνητές, συγκέντρωσαν στοιχεία και πληροφορίες, έφτιαξαν ερωτηματολόγια, κατασκεύασαν πίνακες και γραφικές παραστάσεις, μελέτησαν συσκευασίες τροφίμων και ανακάλυψαν πράγματα πρωτόγνωρα γι’ αυτούς. Ενημερώθηκαν και ευαισθητοποιήθηκαν στο θέμα της σωστής διατροφής με έναν τρόπο διαφορετικό ώστε να αποτελεί γι’ αυτούς μια ευχάριστη ενασχόληση ξεφεύγοντας από τους συνηθισμένους τρόπους διδασκαλίας. Στην προσπάθειά μας αυτή είχαμε την υποστήριξη και την πολύτιμη συνεργασία του Σχολικού Συμβούλου της 3ης Εκπ/κής Περιφέρειας του νομού Πέλλας, του Υπεύθυνου Αγωγής Υγείας, της Υπεύθυνης του Ολοήμερου που μαζί με την αρωγή των μικρών μαθητών των απογευματινών τμημάτων μάς βοήθησαν στην έρευνά μας. Ανδρίκος Δημήτριος Δάσκαλος του 6/θ Δημοτικού Σχολείου Λουτρακίου |
 |
|
2.4 ΜΕΘΟΔΟΛΟΓΙΑ Έχοντας κατά νου ότι τα μαθήματα είναι δυνατό να διδάσκονται επιτυχώς μέσα στα διαθεματικά πλαίσια της σύγχρονης εκπαίδευσης, το πρόγραμμα οργανώθηκε με τη μέθοδο project. Έτσι αποτελούσε μια ενότητα που περιελάμβανε όλα τα γνωστικά αντικείμενα όπως αυτά ορίζονται από το αναλυτικό πρόγραμμα του σχολείου, δηλαδή Γλώσσα, Μαθηματικά, Φυσική, Γεωγραφία, Αγωγή, Θρησκευτικά, Αισθητική Αγωγή. Δεν ήταν η πρώτη φορά που εφάρμοζα τη μέθοδο αλλά βοηθήθηκα αρκετά από όσα είχα ακούσει στο πρόγραμμα «Εξομοίωσης» του Δ.Π.Θ. και ειδικότερα από τον καθηγητή κ. Κ. Ουζούνη. Τα παιδιά της τάξης χωρίστηκαν σε τέσσερις ομάδες των δύο παιδιών. Στην αρχή έγινε μια συζήτηση μέσα στην τάξη για τη διατροφή γενικά, τροφές – θρεπτικά και βλαβερά συστατικά. Έπειτα έγινε ο καταμερισμός για την έρευνα των επί μέρους θεμάτων, που αφορούσε το θεωρητικό σκέλος της εργασίας. Έτσι όλες οι ομάδες ανέλαβαν να συγκεντρώσουν λίγα στοιχεία για κάποια επί μέρους θεωρητικά θέματα όπως: ΟΜΑΔΑ Α΄
ΟΜΑΔΑ Β΄
ΟΜΑΔΑ Γ΄
ΟΜΑΔΑ Δ΄
Αφού συγκεντρώθηκαν τα στοιχεία από τις ομάδες διαβάστηκαν μέσα στην τάξη και οι ομάδες Α΄ και Β΄ ανέλαβαν να επεξεργαστούν ακόμη περισσότερο τα στοιχεία και να συντάξουν το πρώτο μέρος της εργασίας. Εδώ θα ήθελα να σημειώσω ότι λόγω της εξειδίκευσης του θέματος τα βιβλία από τα οποία έπαιρναν στοιχεία οι μαθητές τα έπαιρναν από μένα που συμμετείχα στην έρευνα περισσότερο καθοδηγώντας και βοηθώντας τους μαθητές. Αφού ολοκληρώθηκε το πρώτο γενικότερο θεωρητικό μέρος της εργασίας και ύστερα από συζήτηση μέσα στην τάξη οι μαθητές αποφάσισαν στο δεύτερο μέρος της εργασίας να ασχοληθούν ειδικότερα με τις διατροφικές συνήθειες των ίδιων και των συμμαθητών τους στο Ολοήμερο σχολείο μας. Μέσα από τη συζήτηση βγήκε η ανάγκη δημιουργίας ενός πίνακα – ερωτηματολογίου σχετικά με το τι τρώνε οι μαθητές το πρωί στο σπίτι τους, στο διάλειμμα και στο καθημερινό τους γεύμα στο ολοήμερο σχολείο καθώς και η καταγραφή των αγαπημένων φαγητών όλων των μαθητών του σχολείου. Συντάχτηκε το ερωτηματολόγιο και μοιράστηκε στις ομάδες (σελ. 8). Οι μαθητές όλων των ομάδων ανέλαβαν να φέρουν συμπληρωμένα τα ερωτηματολόγια με στοιχεία που αφορούσαν τις διατροφικές συνήθειες των μαθητών του ολοήμερου σχολείου μας για διάστημα τριών εβδομάδων ώστε τα αποτελέσματα που θα προέκυπταν από τα στοιχεία αυτά να οδηγούσαν σε ασφαλή συμπεράσματα. Εδώ πρέπει να σημειωθεί ότι ήταν απαραίτητη η συνεργασία της Υπεύθυνης του Ολοήμερου σχολείου μας που καθοδηγούσε τους μαθητές των ομάδων στο ερευνητικό τους έργο. Από τις πρώτες μέρες εκείνο που παρατηρήθηκε ήταν ότι όλα τα μέλη, όλων των ομάδων, έδειξαν ζήλο και ενθουσιασμό για τον καινούριο τρόπο δουλειάς της τάξης. Ύστερα από συλλογή στοιχείων - ερωτηματολογίων για τρεις εβδομάδες –τρεις πρώτες εβδομάδες του Φεβρουαρίου - τα αποτελέσματα ήταν πραγματικά πολύ καλά. Οι ομάδες είχαν συλλέξει πλήρη στοιχεία για την έρευνά μας. Το δείγμα ήταν αρκετά αξιόπιστο για την εξαγωγή συμπερασμάτων. Τα ερωτηματολόγια συγκεντρώθηκαν και οι ομάδες πέρασαν τα στοιχεία τους στους συνοπτικούς πίνακες (σελ. 9) που συντάχτηκαν για το σκοπό αυτό. Όταν οι πίνακες συμπληρώθηκαν, οι ομάδες Γ΄ και Δ΄ ανέλαβαν τη στατιστική επεξεργασία των στοιχείων και τη δημιουργία γραφημάτων, γραφικών παραστάσεων και βοηθητικών συγκεντρωτικών πινάκων. Η εργασία αυτή απαιτούσε ειδικές γνώσεις και έτσι η συνεργασία μου με τα παιδιά των ομάδων αυτών ήταν απαραίτητη. Μεγάλο μέρος των γραφημάτων αυτών έγιναν από τους μαθητές στο εργαστήριο των ηλεκτρονικών υπολογιστών του σχολείου μας. Παράλληλα, κατά την ίδια χρονική περίοδο, οι δύο πρώτες ομάδες είχαν αναλάβει τη δημιουργία μακέτας-αφίσας για την έρευνά μας. Οι ιδέες ήταν αρκετές. Όλες παρουσιάστηκαν στο σύνολο της τάξης και ύστερα από συζήτηση και τη δική μου παρέμβαση σε δυο-τρία σημεία καταλήξαμε στην αφίσα των «χαμογελαστών τροφίμων». Το σύνθημα της αφίσας δεν άργησε να έρθει: «Η σωστή διατροφή είναι ασπίδα φοβερή». Η αφίσα άρεσε πολύ σε όλα τα παιδιά και έτσι αποφασίστηκε αυτή να είναι και το εξώφυλλο της εργασίας μας. Η κατασκευή της έγινε από τα παιδιά όλων των ομάδων (σελ. 10). Αποφασίστηκε να εκτυπωθεί σε Α4 και να κολληθεί σε διάφορα μέρη του σχολείου μας αλλά και του χωριού μας. Τα συμπεράσματα της έρευνας αλλά και ολόκληρης της εργασίας συζητήθηκαν στην τάξη και έπειτα από ανταλλαγή απόψεων οι ομάδες αποφάσισαν να δημιουργήσουν ένα κείμενο με διαπιστώσεις και προτάσεις των μελών τους και αφού συνταχτεί ένα ενιαίο κείμενο να δοθεί στους αρμοδίους (Δήμαρχο, Προϊστάμενο Γραφείου Α/θμιας Εκπ/σης, Σχολικό Σύμβουλο, Προϊστάμενο Αγωγής Υγείας, σχολικό και τοπικό τύπο κ.ά.) με τη μορφή προτάσεων της τάξης. Στη διάρκεια του προγράμματος ζητήθηκε η βοήθεια και του Προϊστάμενου Αγωγής Υγείας της Α/θμιας Εκπ/σης κ. Γ. Ράπτη που ήταν σε όλη τη διάρκεια του προγράμματος στο πλευρό μας. Η ενημέρωση των παιδιών για τα καυτά διατροφικά προβλήματα όχι μόνο βοήθησε τους μαθητές να κατανοήσουν ορισμένα πράγματα αλλά τους έλυσε πολλές απορίες και τους έδωσε νέα ώθηση και όρεξη για δουλειά και έρευνα. Η ιδέα της άμεσης επαφής με κάποιον ειδικό, με το Δήμαρχο, ακόμη και με τον κόσμο εκτός σχολείου συνδυασμένη με την διαφορετικότητα που είχε το πρόγραμμα ως προς το υπόλοιπο πρόγραμμα του σχολείου έκανε τα παιδιά να δείξουν στοιχεία διαφορετικά από ό,τι έδειχναν μέσα στην τάξη. Θεωρώ άξιο να σημειώσω εδώ ότι σε όλη τη διάρκεια δε διαπιστώθηκε οκνηρία ή ολιγωρία από κανένα μαθητή. Τέλος διαπίστωσα μεγαλύτερη προθυμία αλλά και αποτελεσματικότητα από μαθητές οι οποίοι στη συνηθισμένη λειτουργία του σχολείου θεωρούνται και ονομάζονται «αδύνατοι» μαθητές. Η όλη εργασία αποφασίστηκε να παρουσιαστεί στο τέλος της σχολικής χρονιάς στις εκδηλώσεις του σχολείου αλλά και όπου αλλού μας ζητηθεί.
|
|
2.7 ΣΤΟΧΟΙ ΤΟΥ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΟΣ Η ανάπτυξη του Προγράμματος προσφέρει στις ομάδες τη δυνατότητα να προσεγγίσουν διαφορετικά γνωστικά αντικείμενα του Αναλυτικού Προγράμματος:
|
|
6.8 ΤΟ ΤΡΑΓΟΥΔΙ ΤΗΣ ΥΓΙΕΙΝΗΣ ΔΙΑΤΡΟΦΗΣ
Στον ύπνο μου βλέπω να τρώω καρότα με δόντια μεγάλα σαν του λαγού. Ο φόβος με λούζει με κρύο ιδρώτα αφού οι λύκοι είναι παντού.
(Φέρτε μου μαχαίρι, πιρούνι, κουτάλι και τα σερβίτσια όλα χρυσά. Φέρτε μου μαχαίρι, πιρούνι, κουτάλι για να μασήσω χορταρικά.) επωδός
Στον ύπνο μου με είδα να τρώω σαλάτες και ήταν ένα πράγμα εκπληκτικό. Μασούσα μαρούλι, ντομάτα, πατάτες κι ένα λάχανο φανταστικό.
(επωδός)
Με είδα μπάνιο να κάνω σε λίμνη γεμάτη γάλα, κακάο κι αυγό. Και μια βάρκα να πλέει με πρύμνη στραμμένη προς τον ωκεανό.
(επωδός)
Γερό παιδί για να ’μαι θα πρέπει να έχω χαρά, υγεία, κέφι και ξεγνοιασιά. Ασβέστιο, βιταμίνες για να παρέχω στον εαυτό μου μ’ απλοχεριά. (επωδός) |
