Άνθρωπος
και ήχος - Το αυτί μας
Φυσική Ε΄ δημοτικού
Στόχοι:Να διαπιστώσουν οι μαθητές
πειραματικά τη λειτουργία και τη χρησιμότητα των πτερυγίων των
αφτιών καθώς και τη χρησιμότητα ύπαρξης και των δύο αφτιών.
Ό,τι αντιλαμβανόμαστε με τα
αυτιά μας είναι ήχος.Τα σώματα που παράγουν ήχο
ονομάζονται ηχητικές πηγές. Υπάρχουν φυσικές και τεχνητές πηγές. Οι
ήχοι δημιουργούνται από την ταλάντωση των ηχητικών πηγών. Την
ταλάντωση αυτή δεν μπορούμε πάντα να την αντιληφθούμε εύκολα.
Ο ήχος διαδίδεται και στα
στερεά και στα υγρά και στα αέρια. Στα στερεά διαδίδεται πιο
γρήγορα.
Όταν ταλαντώνεται μια
ηχητική πηγή ο ήχος διαδίδεται με πυκνώματα και αραιώματα. Τα
πυκνώματα και τα αραιώματα διαδίδονται στον αέρα προς όλες τις
κατευθύνσεις δημιουργώντας ηχητικά κύματα. Τα ηχητικά κύματα
μεταφέρουν ενέργεια.
Όταν το ηχητικό κύμα
συναντήσει μια λεία και στιλπνή επιφάνεια, αλλάζει κατεύθυνση. Το
φαινόμενο αυτό ονομάζεται ανάκλαση.
Όσο πιο λεία και στιλπνή
είναι η επιφάνεια, τόσο πιο έντονο είναι το φαινόμενο της ανάκλασης.
Όταν ο ήχος προσκρούει σε
λεία και σκληρή επιφάνεια, ανακλάται και επαναλαμβάνεται, τότε
έχουμε την ηχώ ή αντίλαλο.
Για να ακούσουμε την ηχώ,
πρέπει να φωνάξουμε από κάποια απόσταση απέναντι από σκληρή και λεία
επιφάνεια (π.χ. βράχος), στην οποία να ανακλάται το ηχητικό κύμα.
Τότε ακούμε τον αρχικό ήχο και τον ανακλώμενο σαν δυο διαφορετικούς
ήχους.
Όπως και το φως, έτσι
και ο ήχος απορροφάται.
Αν ο ήχος συναντήσει στην
πορεία του ένα μαλακό και πορώδες υλικό, τότε ένα μέρος του
απορροφάται και το υπόλοιπο ανακλάται.
Τα υλικά που απορροφούν τον
ήχο λέγονται ηχομονωτικά και τέτοια είναι το φελιζόλ, το ύφασμα, το
σφουγγάρι, ο φελός, ο υαλοβάμβακας, η γυψοσανίδα κ.ά.