Δειλά παιδιά

συμβουλές για γονείς

Συχνά ακούμε γονείς να παραπονιούνται επειδή το παιδί τους είναι δειλό. Δεν ανοίγεται εύκολα στους άλλους. Του απευθύνουν μια ερώτηση και «κρύβεται πίσω από τη φούστα της μαμάς», όπως λένε χαρακτηριστικά. Στο σχολείο, δεν πλησιάζει άνετα τα άλλα παιδιά και δεν παίρνει εύκολα πρωτοβουλίες. Μέσα στο σπίτι, όμως, συμπεριφέρεται διαφορετικά.
Είναι γεγονός ότι μια βασική λειτουργία που επιτελεί η οικογένεια είναι να προσφέρει στα παιδιά το προστατευτικό κέλυφος, μέσα στο οποίο τους δίνεται η δυνατότητα να γνωρίσουν τον εαυτό τους, να πειραματιστούν και να νιώσουν άνετα. Tα πράγματα αλλάζουν, όμως, όταν βγουν έξω από την οικογένεια, π.χ. όταν πηγαίνουν στον παιδικό σταθμό ή στην παιδική χαρά, όπου πρέπει να τα βγάλουν πέρα μόνα τους και να προσδιορίσουν τις σχέσεις τους με τα άλλα παιδιά. Τότε το παιδί μπορεί να παρουσιάσει τα πρώτα σημάδια φόβου και ανασφάλειας. Σήμερα, στην εποχή της ταχύτητας και του ανταγωνισμού, η δειλία ενός ατόμου θεωρείται μάλλον μειονέκτημα. Αυτό το μήνυμα έχουν, πάρει οι γονείς και προσπαθούν να προτρέψουν το παιδί τους να ακολουθήσει μια ενεργητική στάση στις σχέσεις του με τους συνομηλίκους του.

Χαρακτηριστικά τον δειλών παιδιών:

• Tα δειλά παιδιά προσπαθούν να περάσουν απαρατήρητα.
• Δείχνουν έντονη ευαισθησία σε ενδεχόμενο απόρριψης τους, ενώ έχουν ζωηρό ενδιαφέρον σχετικά με την εκτίμηση που τους δείχνουν οι γύρω τους.
• Συχνά δυσκολεύονται να προσεγγίσουν άλλα παιδιά ή να συμμετέχουν σε ομαδικές δραστηριότητες.
• Όταν πάνε στο σχολείο, μπορεί, ενώ ξέρουν το μάθημα τους, να μη σηκώνουν το χέρι ή να μην απαντούν σε ερωτήσεις του δασκάλου ή να απαντούν με φωνή διστακτική και χαμηλή.

Σ' αυτό το σημείο πρέπει να διακρίνουμε τη συστολή που παρουσιάζουν τα μικρά, σε κάποιες φάσεις της ανάπτυξης τους, όπως π.χ. από τον όο μέχρι τον 9ο μήνα, ή και πιο αργά, για τα ξένα πρόσωπα, πράγμα που είναι φυσιολογικό. Δε γνωρίζουμε ακριβώς αν κάποιο παιδάκι γεννιέται δειλό ή γίνεται. Έρευνες πάντως έχουν δείξει ότι υπάρχει κάποια κληρονομική προδιάθεση προς τη δειλία ή την ντροπαλότητα.

Τι πρέπει να γνωρίζουν οι γονείς:

• Η δειλία μπορεί να ξεπεραστεί, αν και οι ίδιοι βοηθήσουν το παιδί. Tα μικρά παιδιά συχνά είναι πιο συνεσταλμένα από τα μεγαλύτερα, επειδή κάθε μέρα βιώνουν νέες καταστάσεις.
• Αν και οι ίδιοι είναι δειλοί στις καθημερινές τους επαφές, είναι βέβαιο ότι αποτελούν πρότυπο συνεσταλμένης συμπεριφοράς. Nα μην ξεχνούν ότι το παιδί τους έχει στραμμένη την προσοχή του πάνω τους.
• Το παιδί παίρνει θετικά μηνύματα, όταν βλέπει τους γονείς του να είναι ομιλητικοί, να συμμετέχουν σε διάφορες δραστηριότητες, να ανταποκρίνονται με χαρά σε χαιρετισμούς κ.λπ.
• Όταν το παιδί ακούει τους γονείς να μιλούν για τους φίλους τους και για το πόσο απολαμβάνουν την παρέα τους, μαθαίνει ότι σκοπός της απόκτησης κοινωνικών ικανοτήτων είναι να νιώσουν πιο ευτυχισμένοι και πλήρεις.
• Πολλές φορές το παιδί θέλει να πάρει πρωτοβουλία, όμως νιώθει ανασφάλεια μην τυχόν κάνει κάποιο λάθος.
• Το παιδί έχει ανάγκη από επιβεβαίωση και αποδοχή.
• Για τον παραπάνω λόγο είναι αναγκαίο οι γονείς να ενθαρρύνουν το παιδί τους να εκφράζει ελεύθερα τα συναισθήματά του.
• Χρειάζεται να του δείχνουν εμπιστοσύνη.
• Πρέπει να το παροτρύνουν να αναλαμβάνει πρωτοβουλίες και να το επαινούν κάθε φορά που κάνει κάτι καλό, προσέχοντας τις λέξεις που χρησιμοποιούν για να τονίσουν την ευχαρίστηση τους. Για παράδειγμα, να του πουν: «Η Γεωργία χάρηκε πολύ που σε άκουσε να μιλάς στο σχολείο σου».
• Ένας τρόπος για να το βοηθήσουν να πάρει θάρρος είναι να παίζουν μαζί του παιχνίδια με ρόλους, φτιάχνοντας υποθετικές καταστάσεις, όπου το παιδί θα πρέπει να πάρει κάποια θέση δυναμική.
• Καλό είναι να καλούν συχνά κάποιο παιδί στο σπίτι τους και να οργανώνουν τον τρόπο που θα περάσουν την ώρα τους, τουλάχιστον στην αρχή.
• Χρειάζεται να του δίνουν ευκαιρίες και δυνατότητες να αναπτύξει κάποιο χόμπι ή να το προτρέπουν σε κάποια αθλητική δραστηριότητα.
• Όταν η δειλία του παιδιού είναι υπερβολική, είναι καλύτερα να συμβουλεύονται κάποιον ειδικό.

  
  Τι πρέπει να αποφεύγουν οι γονείς:

• Nα έχουν υπερβολικές απαιτήσεις από το παιδί τους.
• Nα το πιέζουν να κάνει πράγματα που δεν μπορεί.
• Nα το φέρνουν σε δύσκολη θέση μπροστά σε άλλους.
• Nα το συγκρίνουν με άλλα παιδιά ή με τον εαυτό τους.
• Nα είναι υπερβολικοί χρησιμοποιώντας φράσεις όπως «επιτέλους, σε είδα να παίζεις κι εσύ» κλπ.

  Επιστροφή

  Αρχική Σελίδα