σελ. ( 3/3)

 

Τα μεγαλα εργα συνεχιζονται

 

Κατά την περίοδο 1480-1490, ο ζωγράφος έφτασε στο απόγειο της καλλιτεχνικής του δόξας, με πλήθος παραγγελιών, τόσο που αδυνατούσε να τις φέρει σε πέρας ο ίδιος. Οι πιο πολλές, κυρίως με θέμα την Παναγία και το θείο Βρέφος, πραγματοποιήθηκαν από μαθητές του, οι οποίοι  προφανώς προσπαθούσαν να ακολουθήσουν την τεχνοτροπία του. Ο Μποτιτσέλι  επέδειξε τη μεγαλοφυϊα του σε σημαντικότερα έργα. Εργάστηκε για τους Μεδίκους σε μια σειρά τοιχογραφιών στην έπαυλη του Σπενταλέτο, στη Βολτέρα (1483-84), ζωγράφισε μια Αγία Τράπεζα για το παρεκκλήσιο Μπάρντι στην εκκλησία Σάντο Σπίριτο (1485) και φιλοτέχνησε μια σειρά αλληγορικών τοιχογραφιών στην έπαυλη Λέμι. Επομένως, δεν πρέπει να εκπλήσσει το γεγονός ότι, όταν ο δούκας του Μιλάνου ζήτησε πληροφορίες για τους καλύτερους ζωγράφους της Φλωρεντίας, το όνομα του Μποτιτσέλι ήταν ένα από αυτά που επαινέθηκαν περισσότερο. Οι κριτικοί της εποχής δήλωναν ότι ζωγράφιζε με εκπλητικό τρόπο, είτε σε ξύλο είτε σε τοίχο, και ότι τα έργα του, που χαρακτηρίζονταν από μεγάλη εκφραστική δύναμη, δουλεύονταν με σοφία και τέλεια γνώση των αναλογιών.

 

Η Αγία Τριάδα (από τα μεγάλα έργα αυτής της περιόδου)

 

Στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, διάφορα γεγονότα επηρέασαν με αρνητικό τρόπο την  καλλιτεχνική πορεία του Μποτιτσέλι. Τον Λορέντζο το Μεγαλοπρεπή, που πέθανε το 1492, διαδέχθηκε ο γιος του, Πιέρο, ο οποίος δεν διέθετε το σπουδαίο πολιτικό πνεύμα του πατέρα του  και ήταν ανίκανος να αντιμετωπίσει τα προβλήματα που απειλούσαν τη Φλωρεντία. Όταν ο Κάρολος Η΄της Γαλλίας  ξεκίνησε την εκστρατεία του κατά της Ιταλίας, το 1494, ο Πιέρο προσπάθησε να δελεάσει το Γάλλο  βασιλιά, παραχωρώντας του την Πίζα, απόφαση που εξόργισε τους Φλωρεντινούς, οι οποίοι τον έδιωξαν από την πόλη. Το κενό στην εξουσία δεν καλύφθηκε από άλλο πρίγκιπα, αλλά από ένα Δομηνικανό μοναχό, τον Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα ο οποίος, επικεφαλής μιας σφοδρότατης εκστρατείας, είχε στραφεί ενάντια στη διαφθορά των Φλωρεντινών και κυρίως των Μεδίκων. Τα φλογερά του κηρύγματα είχαν αγγίξει τις ψυχές πολλών πολιτών και η πτώση των Μεδίκων φάνηκε ως  επιβεβαίωση των  καταστροφολογικών προφητειών του, ανοίγοντάς του δρόμο προς την εξουσία, την οποία άσκησε τα τέσσερα επόμενα χρόνια.

 

Ο μοναχός Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα

 

Οι δραματικές αυτές εξελίξεις συνέπεσαν με μια δύσκολη περίοδο της ζωής του Μποτιτσέλι.Ο καλλιτέχνης, που πληγώθηκε από το θάνατο του αγαπημένου αδελφού του, Τζοβάνι, το 1493, άρχισε ν' ανησυχεί για τη δουλειά του. Ο σπουδαιότερος πελάτης του, ο Λορέντζο ντι Πιερφραντσέσκο των  Μεδίκων, παρόλο που δεν είχε αναμειχθεί στην πτώση του Πιέρο, βρισκόταν σε εξαιρετικά δυσχερή θέση ενόσω ο Σαβοναρόλα κατείχε την εξουσία και, τελικά, το 1497, αναγκάστηκε να διαφύγει από τη Φλωρεντία. Επέστρεψε αργότερα, αλλά δεν ήταν σε θέση να προσφέρει την προστασία του στον Μποτιτσέλι. Όσον αφορά τον Σαβοναρόλα, δεν  διευκρινίστηκε ποτέ το αν ή το πότε ο καλλιτέχνης υιοθέτησε τις απόψεις του. Ο αδελφός του, Σιμόνε, είναι βέβαιο ότι ανήκε στην  παράταξη των φανατικών υποστηρικτών του Σαβοναρόλα ωστόσο, δεν υπάρχουν ενδείξεις για άμεση ανάμειξη του καλλιτέχνη με τους  συγκεκριμένους κύκλους (εκτός ίσως από την έντονη πνευματικότητα των τελευταίων έργων του). Σε κάθε περίπτωση, η ταραχώδης διακυβέρνηση του Τζιρόλαμο Σαβοναρόλα δεν διήρκεσε πολύ το 1498, ο μοναχός ανατράπηκε, αφορίστηκε και οδηγήθηκε στην πυρά.

 

Τα τελευταία χρόνια

 

Τα τελευταία χρόνια της ζωής του, η σταδιοδρομία του Μποτιτσέλι ακολούθησε κατακόρυφα πτωτική πορεία. Το 1504 είχε την τιμή να γίνει μέλος μιας επιτροπής που συγκροτήθηκε για να αποφασίσει σχετικά με τη σωστή θέση του Δαβίδ του Μιχαήλ Άγγελου αλλά, πέραν αυτού, οι παραγγελίες γίνονταν όλο και λιγότερες. Είναι αξιοσημείωτο το γεγονός ότι, το 1502, η Ιζαμπέλα ντ' Έσται, αν και αναζητούσε ένα Φλωρεντινό καλλιτέχνη, απέρριψε τον Μποτιτσέλι, ο οποίος είχε δηλώσει την προθυμία του να εργαστεί γι’αυτήν. Ο Βαζάρι, στους βίους του, έργο του 16^ου αιώνα, παρουσιάζει μια απογοητευτική εικόνα του γηραιού Μποτιτσέλι και τον περιγράφει ως «γέρο και άχρηστο», ανίκανο να σταθεί όρθιος και να κινηθεί χωρίς πατερίτσες.

 

Ο Σάντρο Μποτιτσέλι πέθανε τον Μάιο του 1510, εβδομήντα πέντε ετών, και τάφηκε στο νεκροταφείο της εκκλησίας των Αγίων Πάντων, στη Φλωρεντία. Μαζί του έσβησε και η φήμη του και ο  ζωγράφος λησμονήθηκε ως το 19^ο αιώνα, όταν το έργο του έφεραν και πάλι στο προσκήνιο ο Άγγλος κριτικός Τζον Ράσκιν και οι προραφαηλίτες ζωγράφοι.

      

Προηγούμενη Σελίδα