Τίτλος Άσκησης: Από τον φθορισμό στο LED: Πώς λειτουργεί, πώς ελέγχεται και πώς μετατρέπεται ένα φωτιστικό; Κεντρικό πρόβλημα Σε μια αίθουσα υπάρχει ένα παλαιό φωτιστικό με σωληνωτό λαμπτήρα φθορισμού. Ο λαμπτήρας: καθυστερεί να ανάψει, αναβοσβήνει κατά την εκκίνηση, παρουσιάζει μειωμένη φωτεινότητα, καταναλώνει περισσότερη ενέργεια από ένα σύγχρονο LED. Η ομάδα συντήρησης πρέπει: να αναγνωρίσει τον τρόπο λειτουργίας του φωτιστικού, να εντοπίσει τον ρόλο κάθε εξαρτήματος, να κατασκευάσει και να ελέγξει το κύκλωμα, να διαγνώσει πιθανές βλάβες, να αποφασίσει αν και με ποιον τρόπο μπορεί να αντικατασταθεί ο λαμπτήρας από σωληνωτό LED. Κεντρικό διερευνητικό ερώτημα Γιατί ένας συμβατικός λαμπτήρας φθορισμού δεν μπορεί να συνδεθεί απευθείας στο δίκτυο όπως ένας απλός λαμπτήρας και ποιες αλλαγές απαιτούνται για την ασφαλή αντικατάστασή του με LED;** Σύνδεση με τις προηγούμενες ασκήσεις Στις προηγούμενες ασκήσεις οι μαθητές έμαθαν: να ελέγχουν φωτιστικό σημείο από μία ή περισσότερες θέσεις, να αναγνωρίζουν φάση, ουδέτερο και αγωγό προστασίας, να συνδέουν απλό, κομιτατέρ και αλλέ ρετούρ διακόπτη, να σχεδιάζουν μονογραμμικά και πολυγραμμικά σχέδια, να πραγματοποιούν ελέγχους συνέχειας πριν από την ηλεκτροδότηση. Στη νέα άσκηση διατηρείται η λογική ελέγχου του φωτιστικού, αλλά προστίθενται εξαρτήματα που είναι απαραίτητα για τη λειτουργία του λαμπτήρα φθορισμού. Φάση Α — Παρατήρηση χωρίς αποσυναρμολόγηση Παρουσιάζονται στις ομάδες: ένα φωτιστικό φθορισμού, ένας σωλήνας Τ5, ένας σωλήνας Τ8, ένα starter, ένα μαγνητικό ballast, ένα ηλεκτρονικό ballast, ένας σωληνωτός λαμπτήρας LED. Οι μαθητές δεν συνδέουν ακόμη κανένα εξάρτημα. Παρατηρούν και συμπληρώνουν τον πίνακα: Διερευνητική ερώτηση 1: Γιατί ο σωλήνας έχει δύο ακίδες σε κάθε άκρο; Διερευνητική ερώτηση 2: Οι τέσσερις ακίδες συνδέονται όλες με τον ίδιο τρόπο; Διερευνητική ερώτηση 3: Ποιο εξάρτημα φαίνεται να συνδέεται σε σειρά με το κύκλωμα; Διερευνητική ερώτηση 4: Ποιο εξάρτημα θα μπορούσε να συμμετέχει μόνο στην εκκίνηση; Διερευνητική ερώτηση 5: Γιατί το ηλεκτρονικό ballast δεν συνοδεύεται συνήθως από εξωτερικό starter; Διερευνητική ερώτηση 6: Πώς μπορούμε να διακρίνουμε έναν Τ5 από έναν Τ8 χωρίς να τον ηλεκτροδοτήσουμε; Διερευνητική ερώτηση 7: Έχει κάθε σωληνωτός LED την ίδια εσωτερική συνδεσμολογία; Φάση Β — Διατύπωση υποθέσεων Κάθε ομάδα διατυπώνει υποθέσεις πριν δει την τελική συνδεσμολογία. Υπόθεση 1: Το ballast χρειάζεται μόνο για να ανάψει ο λαμπτήρας. Πώς θα μπορούσαμε να διερευνήσουμε την υπόθεση χωρίς να παρακάμψουμε το ballast σε κύκλωμα 230 V; Υπόθεση 2: Το starter λειτουργεί συνεχώς όσο ο λαμπτήρας είναι αναμμένος. Ποια παρατήρηση κατά την εκκίνηση υποστηρίζει ή απορρίπτει αυτή την υπόθεση; Υπόθεση 3: Αν ένα νήμα είναι κομμένο, ο λαμπτήρας μπορεί να λειτουργήσει κανονικά. Πώς μπορεί να ελεγχθεί η υπόθεση με ωμόμετρο ή όργανο συνέχειας; Υπόθεση 4: Κάθε σωλήνας LED μπορεί να τοποθετηθεί απευθείας στη θέση του σωλήνα φθορισμού. Ποια στοιχεία πρέπει να αναζητήσουμε στη συσκευασία και στο διάγραμμα του κατασκευαστή; Οι μαθητές καταγράφουν: Φάση Γ — Αναγνώριση των εξαρτημάτων με μετρήσεις Όλες οι μετρήσεις πραγματοποιούνται σε αποσυνδεδεμένο κύκλωμα, αφού επιβεβαιωθεί η απουσία τάσης. Πείραμα 1: Έλεγχος των νημάτων Οι μαθητές μετρούν την αντίσταση μεταξύ των δύο ακίδων κάθε άκρου του σωλήνα. Πρόβλεψη Τι ένδειξη περιμένουμε αν το νήμα είναι ακέραιο; Τι ένδειξη περιμένουμε αν είναι κομμένο; Αρκεί αυτός ο έλεγχος για να αποδείξει ότι ο λαμπτήρας θα λειτουργήσει; Κρίσιμο συμπέρασμα: Η συνέχεια και των δύο νημάτων αποτελεί αναγκαία ένδειξη, αλλά δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι ο λαμπτήρας είναι πλήρως λειτουργικός. Πείραμα 2: Έλεγχος του ballast Οι μαθητές ελέγχουν τη συνέχεια του τυλίγματος του μαγνητικού ballast. Διερευνητική ερώτηση 8: Αν το όργανο δείξει διακοπή, τι θα συμβεί στο κύκλωμα; Διερευνητική ερώτηση 9: Αν δείξει συνέχεια, έχει αποδειχθεί ότι το ballast λειτουργεί σωστά υπό τάση; Διερευνητική ερώτηση 10: Πώς θα μπορούσε ένα ballast να έχει συνέχεια αλλά να εμφανίζει πρόβλημα κατά τη λειτουργία; Πείραμα 3: Εξέταση του starter Οι μαθητές παρατηρούν το starter και αναζητούν: ονομαστική τάση, περιοχή ισχύος, τύπο λαμπτήρων για τους οποίους προορίζεται. Διερευνητική ερώτηση 11: Μπορούμε να επιλέξουμε οποιοδήποτε starter, αρκεί να εφαρμόζει μηχανικά στη βάση;** Φάση Δ — Ανακατασκευή της συνδεσμολογίας Οι ομάδες λαμβάνουν κάρτες που αναπαριστούν: την παροχή, τον διακόπτη, το ballast, το starter, τα δύο νήματα, τον ουδέτερο, τον αγωγό προστασίας. Καλούνται να δημιουργήσουν μια πιθανή σειρά σύνδεσης και να την αιτιολογήσουν. Διερευνητική ερώτηση 12: Σε ποιον αγωγό πρέπει να παρεμβάλλεται ο διακόπτης; Διερευνητική ερώτηση 13: Πού πρέπει να τοποθετηθεί το ballast; Διερευνητική ερώτηση 14: Πώς συνδέεται το starter σε σχέση με τα δύο νήματα; Διερευνητική ερώτηση 15: Πού συνδέεται ο ουδέτερος; Διερευνητική ερώτηση 16: Πού συνδέεται ο αγωγός προστασίας; Διερευνητική ερώτηση 17: Γιατί ο αγωγός προστασίας δεν συμμετέχει στη λειτουργία, αλλά παραμένει απαραίτητος; Διερευνητική ερώτηση 18: Τι θα συμβεί αν ο διακόπτης διακόπτει τον ουδέτερο αντί για τη φάση; Μετά τη συζήτηση οι μαθητές σχεδιάζουν: το λειτουργικό διάγραμμα, το πολυγραμμικό σχέδιο, το μονογραμμικό σχέδιο. Φάση Ε — Διερεύνηση της εκκίνησης Οι μαθητές τοποθετούν σε σωστή χρονική σειρά τα ακόλουθα γεγονότα: τα νήματα θερμαίνονται, κλείνει προσωρινά η επαφή του starter, το starter ανοίγει, δημιουργείται αυξημένη τάση λόγω της μεταβολής του ρεύματος στο ballast, προκαλείται εκκένωση μέσα στον σωλήνα, παράγεται υπεριώδης ακτινοβολία, η φθορίζουσα επίστρωση μετατρέπει την ακτινοβολία σε ορατό φως, το ballast περιορίζει το ρεύμα κατά τη λειτουργία. Κρίσιμο ερώτημα: Το ballast είναι μόνο εξάρτημα εκκίνησης ή παραμένει απαραίτητο και μετά την έναυση;** Αναμενόμενη εξήγηση: Στη διάταξη με μαγνητικό ballast, το starter συμμετέχει κυρίως στη διαδικασία εκκίνησης. Το ballast συμβάλλει στη δημιουργία της απαιτούμενης τάσης κατά την έναυση και στη συνέχεια περιορίζει το ρεύμα του λαμπτήρα. Χωρίς περιορισμό, το ρεύμα της εκκένωσης δεν θα ελεγχόταν με ασφαλή τρόπο. Φάση ΣΤ — Σχεδιασμός και κατασκευή Πριν από την κατασκευή κάθε ομάδα συμπληρώνει: Κατάλογος υλικών Ερώτημα επιλογής: Δεν αρκεί να αναγραφεί μόνο το όνομα του υλικού. Ποια ηλεκτρικά και μηχανικά χαρακτηριστικά πρέπει να είναι συμβατά; Διαδικασία κατασκευής Απομόνωση της πηγής και ασφάλιση έναντι επαναφοράς. Επιβεβαίωση απουσίας τάσης με κατάλληλο όργανο. Έλεγχος κατάστασης υλικών. Χάραξη των θέσεων στην πινακίδα. Τοποθέτηση των εξαρτημάτων. Καλωδίωση με βάση το εγκεκριμένο σχέδιο. Έλεγχος μηχανικής στερέωσης και ακροδεκτών. Έλεγχος συνέχειας του αγωγού προστασίας. Έλεγχος για ανεπιθύμητη συνέχεια μεταξύ ενεργών αγωγών και μεταλλικού σώματος. Έλεγχος της πορείας φάσης και ουδετέρου. Έλεγχος από τον εκπαιδευτικό. Ελεγχόμενη δοκιμή λειτουργίας. Η εφαρμογή τάσης 230 V πραγματοποιείται μόνο με επίβλεψη του εκπαιδευτικού και αφού ολοκληρωθούν όλοι οι έλεγχοι. Φάση Ζ — Παρατήρηση της πραγματικής λειτουργίας Κατά τη δοκιμή οι μαθητές δεν περιορίζονται στο «ανάβει – δεν ανάβει». Καταγράφουν: Διερευνητική ερώτηση 19: Είναι φυσιολογική κάθε καθυστέρηση στην εκκίνηση; Διερευνητική ερώτηση 20: Τι μπορεί να δείχνουν οι συνεχείς αναλαμπές; Διερευνητική ερώτηση 21: Τι μπορεί να προκαλεί βόμβο; Διερευνητική ερώτηση 22: Γιατί η μέτρηση ισχύος είναι χρησιμότερη από την απλή ανάγνωση της ισχύος του σωλήνα; Διερευνητική ερώτηση 23: Περιλαμβάνει η συνολική κατανάλωση μόνο την ονομαστική ισχύ του λαμπτήρα; Φάση Η — Διάγνωση βλαβών Ο εκπαιδευτικός εισάγει μία ελεγχόμενη βλάβη χωρίς να ενημερώσει την ομάδα. Διαδικασία διάγνωσης Για κάθε βλάβη οι μαθητές καταγράφουν: το σύμπτωμα, τις πιθανές αιτίες, την πιθανότερη αιτία, τον πρώτο ασφαλή έλεγχο, το αποτέλεσμα της μέτρησης, την προτεινόμενη αποκατάσταση, τη δοκιμή επιβεβαίωσης. Κρίσιμο ερώτημα: Γιατί δεν αντικαθιστούμε αμέσως όλα τα εξαρτήματα; Επειδή η επαγγελματική διάγνωση βασίζεται σε συμπτώματα και μετρήσεις. Η τυχαία αντικατάσταση υλικών αυξάνει το κόστος και δεν αποδεικνύει ότι εντοπίστηκε η πραγματική αιτία. Φάση Θ — Τ5 ή Τ8; Οι μαθητές μετρούν τη διάμετρο και την απόσταση των ακίδων. Διερευνητική ερώτηση 24: Αρκεί να έχουν δύο σωλήνες το ίδιο μήκος για να είναι εναλλάξιμοι; Όχι. Πρέπει να ελεγχθούν η βάση, οι διαστάσεις, η ισχύς, το ballast και οι οδηγίες του κατασκευαστή. Φάση Ι — Αντικατάσταση με σωληνωτό LED Οι μαθητές λαμβάνουν τρεις συσκευασίες ή τεχνικά φυλλάδια σωληνωτών LED: LED συμβατό με συγκεκριμένο μαγνητικό ballast και LED starter, LED με τροφοδότηση από το ένα άκρο, LED με τροφοδότηση από τα δύο αντίθετα άκρα. Καλούνται να διαπιστώσουν ότι η φράση «αντικατάσταση με LED» δεν περιγράφει μία μοναδική συνδεσμολογία. Πίνακας διερεύνησης Οι ακριβείς συνδέσεις προσδιορίζονται αποκλειστικά από το διάγραμμα του συγκεκριμένου προϊόντος. Κρίσιμο πείραμα σκέψης Δύο σωλήνες LED έχουν εξωτερικά το ίδιο σχήμα και βάση G13. Ο πρώτος είναι μονόπλευρης και ο δεύτερος αμφίπλευρης τροφοδότησης. Μπορούμε να τους συνδέσουμε με τον ίδιο τρόπο; Όχι. Η εξωτερική ομοιότητα δεν αποδεικνύει ίδια εσωτερική συνδεσμολογία. Λανθασμένη σύνδεση μπορεί να προκαλέσει βραχυκύκλωμα, ηλεκτροπληξία ή καταστροφή του προϊόντος. Απαραίτητη σήμανση μετά τη μετατροπή Το φωτιστικό πρέπει να φέρει ευδιάκριτη σήμανση που να αναφέρει: ότι έχει μετατραπεί για χρήση LED, τον αποδεκτό τύπο LED σωλήνα, τον τρόπο τροφοδότησης, την ημερομηνία μετατροπής, ότι δεν πρέπει να τοποθετείται συμβατικός σωλήνας φθορισμού, εφόσον η καλωδίωση δεν είναι πλέον κατάλληλη. Φάση ΙΑ — Ενεργειακή σύγκριση Οι μαθητές συγκρίνουν ένα φωτιστικό φθορισμού 36 W με ένα LED 18 W. Για το φωτιστικό φθορισμού λαμβάνεται υπόψη και η κατανάλωση του βοηθητικού εξοπλισμού ή χρησιμοποιείται πραγματική μέτρηση. Αν λειτουργούν 8 ώρες ημερησίως για 200 ημέρες: E = P t Για το LED: E LED = 0,018 KW 1600 h = 28,8 KWh Αν η μετρούμενη συνολική ισχύς του παλαιού φωτιστικού είναι 43 W: Eφθορ = 0,043 KW 1600 h = 68,8 KWh Διερευνητική ερώτηση 25: Ποια είναι η ετήσια εξοικονόμηση για 20 φωτιστικά; Διερευνητική ερώτηση 26: Ποιο είναι το οικονομικό όφελος για δεδομένη τιμή ανά kWh; Διερευνητική ερώτηση 27 Σε πόσο χρόνο αποσβένεται η μετατροπή; Διερευνητική ερώτηση 28: Αρκεί η μικρότερη ισχύς για να θεωρηθεί επιτυχημένη η μετατροπή; Διερευνητική ερώτηση 29: Τι πρέπει να συγκριθεί εκτός από τα watt; Οι μαθητές πρέπει να εξετάσουν επίσης: φωτεινή ροή, φωτισμό στο επίπεδο εργασίας, ομοιομορφία, θάμβωση, θερμοκρασία χρώματος, δείκτη χρωματικής απόδοσης, διάρκεια ζωής, συντήρηση, συμβατότητα και ασφάλεια. Φάση ΙΒ — Λήψη τεκμηριωμένης απόφασης Κάθε ομάδα παρουσιάζει μία απόφαση: επισκευή του υπάρχοντος φωτιστικού, αντικατάσταση μόνο του σωλήνα με συμβατό LED, ανακαλωδίωση του φωτιστικού για συγκεκριμένο LED, πλήρης αντικατάσταση του φωτιστικού με νέο φωτιστικό LED. Η απόφαση πρέπει να βασίζεται σε: Προκλήσεις επέκτασης Επέκταση Α — Έλεγχος από δύο θέσεις Αντικαταστήστε τον απλό διακόπτη με δύο ακραίους αλλέ ρετούρ. Διερευνήστε: ποιο μέρος του κυκλώματος φωτισμού αλλάζει, ποιο μέρος της συνδεσμολογίας του λαμπτήρα παραμένει ίδιο, ποιος αγωγός πρέπει να διακόπτεται. Επέκταση Β — Δύο λαμπτήρες με κομιτατέρ Οι δύο λαμπτήρες πρέπει να ελέγχονται ανεξάρτητα. Οι μαθητές σχεδιάζουν πρώτα πίνακα λειτουργίας: Στη συνέχεια σχεδιάζουν τη συνδεσμολογία και υπολογίζουν τα απαιτούμενα υλικά. Επέκταση Γ — Σύγκριση μαγνητικού και ηλεκτρονικού ballast Οι ομάδες συγκρίνουν: ανάγκη εξωτερικού starter, βάρος, θόρυβο, απώλειες, συχνότητα λειτουργίας, τρεμόπαιγμα, συντελεστή ισχύος, τρόπο συνδεσμολογίας. Επέκταση Δ — Επισκευή ή αντικατάσταση; Δίνονται τέσσερα πραγματικά σενάρια: καμένο starter και φωτιστικό σε καλή κατάσταση, παλαιό ballast με έντονο βόμβο, φθαρμένες λυχνιολαβές και αλλοιωμένοι αγωγοί, φωτιστικό σε χώρο με πολλές ώρες λειτουργίας. Κάθε ομάδα επιλέγει λύση και τεκμηριώνει την απόφασή της. Επέκταση Ε — Αξιολόγηση ποιότητας φωτισμού Με φωτόμετρο ή κατάλληλη εφαρμογή μόνο για συγκριτικές παρατηρήσεις, οι μαθητές μετρούν τον φωτισμό σε σταθερά σημεία πριν και μετά τη μετατροπή. Το ζητούμενο δεν είναι απλώς: «Καταναλώνει λιγότερο;» αλλά: «Παρέχει τον απαιτούμενο φωτισμό με ασφάλεια, ομοιομορφία και μικρότερη κατανάλωση;» Ρόλοι μαθητικής ομάδας Κάθε ομάδα αποτελείται από τέσσερις μαθητές: Αναλυτής σχεδίου: ελέγχει τη λογική της συνδεσμολογίας. Τεχνικός κατασκευής: πραγματοποιεί τις συνδέσεις. Υπεύθυνος μετρήσεων και ασφάλειας: επιβεβαιώνει απουσία τάσης και καταγράφει μετρήσεις. Ελεγκτής–καταγραφέας: συγκρίνει την κατασκευή με το σχέδιο και παρουσιάζει τα συμπεράσματα. Οι ρόλοι εναλλάσσονται στις επόμενες δραστηριότητες. Αναμενόμενο συμπέρασμα Ο συμβατικός λαμπτήρας φθορισμού δεν λειτουργεί όπως ένας απλός λαμπτήρας αντίστασης. Η λειτουργία του βασίζεται σε ηλεκτρική εκκένωση και απαιτεί κατάλληλη διαδικασία έναυσης και περιορισμό του ρεύματος. Στη διάταξη με μαγνητικό ballast, το starter προθερμαίνει τα ηλεκτρόδια και συμμετέχει στην έναυση, ενώ το ballast συμβάλλει στην έναυση και περιορίζει το ρεύμα κατά τη λειτουργία. Η συνέχεια ενός εξαρτήματος δεν αποδεικνύει πάντα την πλήρη λειτουργικότητά του. Η διάγνωση πρέπει να βασίζεται στον συνδυασμό συμπτωμάτων, σχεδίου και μετρήσεων. Η αντικατάσταση ενός σωλήνα φθορισμού με LED δεν είναι πάντοτε απλή αλλαγή λαμπτήρα. Υπάρχουν διαφορετικοί τύποι LED σωλήνων και διαφορετικές μέθοδοι τροφοδότησης. Πριν από κάθε μετατροπή πρέπει να ελέγχονται το διάγραμμα του κατασκευαστή, η συμβατότητα του υπάρχοντος εξοπλισμού και η ασφάλεια του φωτιστικού. Μετά από ανακαλωδίωση απαιτούνται έλεγχος και σαφής σήμανση. Η καλύτερη λύση δεν είναι απαραίτητα αυτή με τη μικρότερη ονομαστική ισχύ, αλλά εκείνη που παρέχει τον απαιτούμενο φωτισμό με ασφάλεια, αξιοπιστία, μικρότερη κατανάλωση και ορθολογικό κόστος. Σύντομη αξιολόγηση Ποιος είναι ο ρόλος του starter; Γιατί παραμένει αναγκαίο το ballast μετά την έναυση; Τι δείχνει η μέτρηση συνέχειας ενός νήματος; Γιατί η συνέχεια του ballast δεν αποδεικνύει πλήρη λειτουργικότητα; Ποια είναι η βασική διαφορά Τ5 και Τ8; Γιατί δεν είναι όλοι οι σωληνωτοί LED ηλεκτρικά ίδιοι; Τι σημαίνει μονόπλευρη τροφοδότηση; Γιατί απαιτείται σήμανση μετά από ανακαλωδίωση; Ποιος αγωγός πρέπει να διακόπτεται από τον διακόπτη; Πώς επιβεβαιώνεται ότι μια μετατροπή εξοικονομεί ενέργεια χωρίς να υποβαθμίζει τον φωτισμό;
Αντικείμενο
Τι παρατηρούμε
Επιγραφή
Πιθανός ρόλος
Ερώτημα
Σωλήνας φθορισμού
Starter
Μαγνητικό ballast
Ηλεκτρονικό ballast
Σωλήνας LED
Υπόθεση
Πρόβλεψη
Προτεινόμενος έλεγχος
Αποτέλεσμα
Συμπέρασμα
1
2
3
4
5
Υλικό
Ποσότητα
Τεχνικά χαρακτηριστικά
Γιατί επιλέχθηκε
Τιμή μονάδας
Φωτιστικό σώμα
Λαμπτήρας
Ballast
Starter και βάση
Λυχνιολαβές
Διακόπτης
Αγωγοί
Κουτί διακλάδωσης
Υλικό προστασίας
Παρατήρηση
Αποτέλεσμα
Χρόνος μέχρι την έναυση
Αριθμός αναλαμπών
Θόρυβος ballast
Σταθερότητα φωτός
Θερμοκρασία εξαρτημάτων μετά από λίγο χρόνο
Ορατό τρεμόπαιγμα
Ηλεκτρική ισχύς, αν υπάρχει κατάλληλο όργανο
Σύμπτωμα
Πιθανές αιτίες
Πρώτος ασφαλής έλεγχος
Ο λαμπτήρας δεν ανάβει
Απουσία τροφοδοσίας, κακός ακροδέκτης, κομμένο νήμα, ballast με διακοπή
Έλεγχος χωρίς τάση και συνέχεια
Τα άκρα φωτίζουν αλλά δεν γίνεται έναυση
Starter, λαμπτήρας, τάση τροφοδοσίας
Έλεγχος starter και συμβατότητας
Συνεχείς αναλαμπές
Φθαρμένος λαμπτήρας ή starter, κακές επαφές
Οπτικός έλεγχος και ελεγχόμενη αντικατάσταση
Δεν ανάβει κανένα άκρο
Διακοπή κυκλώματος, ballast, νήμα
Έλεγχος συνέχειας
Έντονος βόμβος
Ballast ή μηχανική στερέωση
Έλεγχος στερέωσης χωρίς τάση
Μαυρισμένα άκρα
Φθορά ηλεκτροδίων
Εκτίμηση ηλικίας και αντικατάσταση
Σβήνει μετά την έναυση
Κακές επαφές, λαμπτήρας ή ballast
Συστηματικός έλεγχος εξαρτημάτων
Χαρακτηριστικό
Τ5
Τ8
Ενδεικτική διάμετρος
16 mm
26 mm
Απόσταση ακίδων
5 mm
13 mm
Συνήθης βάση
G5
G13
Μπορούν να τοποθετηθούν στην ίδια βάση
Όχι
Όχι
Τύπος LED
Παραμένει το ballast;
Χρειάζεται LED starter;
Σημεία τροφοδότησης
Απαιτείται ανακαλωδίωση;
Συμβατός με μαγνητικό ballast
Σύμφωνα με τον κατασκευαστή
Συνήθως σύμφωνα με το σύστημα
Σύμφωνα με διάγραμμα
Ενδεχομένως όχι
Μονόπλευρης τροφοδότησης
Σύμφωνα με το διάγραμμα
Όχι ως συμβατικό starter
L και N στο ίδιο άκρο
Συνήθως ναι
Αμφίπλευρης τροφοδότησης
Σύμφωνα με το διάγραμμα
Όχι ως συμβατικό starter
L στο ένα άκρο, N στο άλλο
Συνήθως ναι
Κριτήριο
Βαρύτητα
Βαθμός
Τεκμηρίωση
Ηλεκτρική ασφάλεια
5
Συμβατότητα
5
Κατανάλωση
4
Ποιότητα φωτισμού
4
Κόστος μετατροπής
3
Συντήρηση
3
Περιβαλλοντική επίπτωση
3
Πλήκτρο 1
Πλήκτρο 2
Λαμπτήρας 1
Λαμπτήρας 2
0
0
OFF
OFF
0
1
OFF
ON
1
0
ON
OFF
1
1
ON
ON
Στόχοι της άσκησης Μετά την ολοκλήρωση της άσκησης οι μαθητές θα μπορούν: Γνώσεις * να εξηγούν το φαινόμενο του φθορισμού, * να διακρίνουν τον λαμπτήρα φθορισμού από τον σωληνωτό LED, * να αναγνωρίζουν starter, μαγνητικό ballast, ηλεκτρονικό ballast και λυχνιολαβές, * να εξηγούν τον ρόλο του ballast και του starter, * να διακρίνουν τους σωλήνες Τ5 και Τ8, * να περιγράφουν τη σειρά εκκίνησης του λαμπτήρα, * να εξηγούν γιατί δεν εφαρμόζεται μία ενιαία διαδικασία μετατροπής για όλους τους λαμπτήρες LED. Δεξιότητες * να σχεδιάζουν μονογραμμικό και πολυγραμμικό σχέδιο, * να ελέγχουν τα νήματα του λαμπτήρα και τη συνέχεια του ballast, * να κατασκευάζουν το κύκλωμα χωρίς τάση, * να πραγματοποιούν οπτικό και ηλεκτρικό έλεγχο, * να διαγιγνώσκουν συνηθισμένες βλάβες, * να συγκρίνουν κατανάλωση και φωτεινή απόδοση, * να διαβάζουν τις οδηγίες και το διάγραμμα σύνδεσης ενός LED σωλήνα. Στάσεις * να μην πραγματοποιούν αυθαίρετες γεφυρώσεις ή μετατροπές, * να θεωρούν το σχέδιο και τις οδηγίες του κατασκευαστή μέρος της ασφάλειας, * να συνεργάζονται και να αιτιολογούν τις αποφάσεις τους, * να διαχειρίζονται τον λαμπτήρα φθορισμού ως εύθραυστο υλικό που απαιτεί ειδική συλλογή και όχι κοινά απορρίμματα.
ΤΟΜΕΑΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΑΣ, ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΗΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΜΑΤΙΣΜΟΥ                                                                                                                       1o ΕΠΑΛ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ ΤΕΧΝΙΚΟΣ ΗΛΕΚΤΡΟΛΟΓΙΚΩΝ ΣΥΣΤΗΜΑΤΩΝ, ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ ΚΑΙ ΔΙΚΤΥΩΝ                                                                                                 3ο ΕΚ Β ΑΘΗΝΑΣ (ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ)
ΕΡΓΑΣΤΗΡΙΟ ΗΛΕΚΤΡΙΚΩΝ ΕΓΚΑΤΑΣΤΑΣΕΩΝ