

|
|
|
|
|
|
Κριτική για "ΣΤΑΘΜΟΙ... στόν χρόνο"
Από τον Σταύρο Ιντζεγιάννη, δημοσιογράφο - λογοτέχνη, (6-11-2019)
Σύντομη περιήγηση στην ποιητική Συλλογή
Σταθμοί στον Χρόνο της κ. Π.Λάμπρη
ΣΤΑΘΜΟΙ ΣΤΟΝ ΧΡΟΝΟ
ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ ΛΑΜΠΡΗ
ΠΟΙΗΣΗ
Έχοντας διαμορφώσει μια δική της προσωπική ποιητική γλώσσα όπου ο ήχος αποτελεί ένα συγκερασμό λόγιας, καθαρεύουσας, καθομιλουμένης, αστικής και με ελάχιστους ιδιωματισμούς - που παρ’ όλα αυτά συνηχούν θαυμάσια - η Παναγιώτα Λάμπρη, φιλόλογος - λαογράφος - δοκιμιογράφος και ποιήτρια παρουσιάζει με τον αγαπητό της εκδοτικό τρόπο «1ssuu » την νέα ποιητική της συλλογή που κυριαρχείται από μια έντονη φιλοσοφική θεώρηση των πραγμάτων πάνω στα προβλήματα της καθημερινότητας.
«Τίποτα πιο πικρό από τα βέλη αγαπημένων.
Των άλλων ακόμα και τα δηλητηριώδη
θανατηφόρα βέλη πιο υποφερτά
Μπορούν να λογισθούνε.»
κι αλλού
«Όταν τα δώρα της ζωής δεν εκτιμάς
Έτοιμος
Και για να τ' απωλέσεις
Πρέπει να ’σαι»
Ή
Σ’ αυτή την εποχή της παρακμής
«Μεγαλύτερη αξία έχει ο μπρούτζος
από τα σημαινόμενα μια προτομής» -Βεβήλωση-
Αλήθειες χιλιοειπωμένες που ωστόσο η ποιήτρια εδώ υπογραμμίζει θεωρώντας τις θεμελιώδεις αρχές. Οδοδείκτες ζωής.
Χαρακτηριστική και η επιμονή της στο πολυτονικό, που τείνει να γίνει μια ιδιαίτερη γλώσσα της ποίησης, καθώς πολλοί ποιητές τη χρησιμοποιούν και με όλες τις αντιρρήσεις, που μπορεί να έχει κάποιος, όταν μάλιστα γράφεται από φιλολόγους, που διδάσκουν στην τάξη μονοτονικό την ίδια ώρα, που η ίδιοι το αποκηρύσσουν στα γραπτά τους.
Ο τρόπος που δομεί τον στίχο κοφτός, σχεδόν σε μερικές περιπτώσεις επιγραμματικός χωρίς να είναι ομοιοκατάληκτος, ωστόσο υπακούει σε ένα έντονο ρυθμικό μοτίβο.
Για παράδειγμα.
«Με τέχνη και μεράκι αρμολογημένες
στηρίζουν τα πρανή των χωραφιών
πεζούλια καρπερά δημιουργώντας.
ορίζουν προστατεύουν και γνωστοποιούν
των ιδιοκτητών την κραταιή κυριαρχία
και σηματοδοτούν και περικλειούν
μονοπάτια ασφαλή για κάθε οδοιπόρο…»
Κι αλλού:
«Της εξουσίας ανδρείκελα
Των δυναστών περίγελα
Και του λαού προαγωγοί
Τον τόπο κυβερνάνε…
Της εξουσία ς εραστές
τίποτα δεν λογαριάζουν
Πόρνη την έρμη χώρα μας
στον δρόμο κατεβάζουν»
Χωρίς να έχει ομοιοκαταληξία ο ρυθμός είναι έντονος και αποτελεί μιαν ευχάριστη εναλλαγή γλώσσας και ύφους που ξαναγυρίζει στον αστικό ακουστικό εθισμό μας. Λ.χ Έρμη -κυβερνάνε - άμποτε – περικλειούν, που έρχονται σε αντίθεση με τη λόγια - αν και ποιητική να το παραδεχθώ - γλώσσα τους.
Στο ποίημα «Της Μοναξιάς»
«…Τώρα η συνήθεια και ο χρόνος
Πανδαμάτωρ θεραπευτής
Αναγκαία αναπόδραστη
ποθητή της καρδιάς μου
την ιταμή μοναξιά μου
κατέστησε…»
Κι αλλού «Ήρθες μια μέρα φθινοπωρινή
αλλά τα γελαστά σου μάτια
άνοιξη στις καρδιές
των θαλερών τοκέων σου μηνύσανε.»
Κάποια από τα ποιήματα της συλλογής, γραμμένα στην Κύθνο, καθώς υπογραμμίζει, υποδηλώνουν μια εκ βαθέων εξομολόγηση του φυσιολάτρη εαυτού της, που ξαναγυρίζει θαρρείς απελευθερωμένος να ανασάνει τον καθαρό αέρα της εξοχής που παντού και πάντα σε όλη την ποιητική ή λαογραφική της γραφή υπάρχει.
Εδώ:
Η Κύθνος λικνίζεται ερατεινά
στην αγκαλιά της αρχέγονης θάλασσας
Οι κορυφογραμμές της ενώνονται ερωτικά
στην αχλή των οριζόντων
Οι πλαγιές της κατάξερες δοξολογούν τον κοσμοκράτορα ήλιο.
Μια φυσιολατρική έκρηξη, που σε όλη τη διαμονή της στην Κύθνο υπάρχει. Φυσιολατρικές εικόνες απαράμιλλου κάλλους, που κοσμούν την ποίησή της κάθε που ξεφεύγουν από τον στενόχωρο αστικό χώρο, χαρακτηριστικό των ανθρώπων που μεγάλωσαν στον ελεύθερο αέρα της περιφέρειας. Δέσμια η ίδια της γενέθλιας Ροδαυγής, που βρίσκει εν παντί και πάντα να κάνει αισθητή την παρουσία της. Δεν είναι η μόνη. Ας μη ξεχνάμε τον Κρυστάλλη «Πάρε με απάνω -,στα βουνά τι θα με φάει ο κάμπος» Ο Σταυραετός!
Δεν λείπουν εξ άλλου και κάποιες αιχμές πολιτικής θέσης:
«Ήρθαν μοιράζοντας ελπίδα…..
Όμως ο μέλλων χρόνος γρήγορα έφτασε
κι απέδειξε όπως πάντα
πως άγει στην αλήθεια τις ψευτιές
και κάθε ψεύτη επαγγελματία αποκαλύπτει»
Κι αλλού μια …επανάσταση:
Αποφάσισαν να κλέψουν / το χαμόγελό μας!
Αποφάσισαν να κλέψουν / τη ζωή μας
Ας μην τους αφήσουμε…/ Αντίσταση
Γενικά η νέα συλλογή της κ. Παναγιώτας Λάμπρη έρχεται να προσθέσει μιαν ακόμη δημιουργία στις ποιητικές της εξάρσεις και να αποτελέσει μια σταθερά φιλοσοφημένη στάση ζωής, που παρασύρει τον αναγνώστη της να συνοδοιπορεί μαζί της, άλλοτε λυρικός κι άλλοτε αυστηρός παρατηρητής καταγγελτικός - συγκρουσιακός θα έλεγα - μιας νέας τάξης πραγμάτων που τείνει να γίνει τρόπος της νεοελληνικής ζωής.
Σταύρος Ιντζεγιάννης
Νοέμβρης 2019