Πάταξη φοροδιαφυγής με «εργαλείο» τις ηλεκτρονικές συναλλαγές ζητά η Τράπεζα της Ελλάδας

Την ανάγκη ενίσχυσης των ηλεκτρονικών συναλλαγών ζητά η Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ), προκειμένου να αντιμετωπιστούν τα φαινόμενα φοροδιαφυγής, προσπαθώντας παράλληλα να δώσει κίνητρο στους καταναλωτές

Στην έκθεση Νομισματικής Πολιτικής για το 2026, η οποία κατατέθηκε την Τρίτη (23.6.2026) στη Βουλή, η Τράπεζα της Ελλάδας επιχειρεί να δώσει τους πολίτες φορολογικό κίνητρο ώστε να συναλλάσσονται με τις δημόσιες υπηρεσίες διαδικτυακά, ώστε να μην είναι ανεκτά τα φαινόμενα φοροδιαφυγής. 

Η Τράπεζα της Ελλάδας επισημαίνει ότι υπάρχει πρόοδος τα τελευταία χρόνια στη φορολογική συμμόρφωση, λόγω της αύξησης των πληρωμών με κάρτες, την επέκταση των POS και τη σταδιακή υποχώρηση της χρήσης μετρητών.

Ωστόσο, τονίζει πως οι προσπάθειες πρέπει να συνεχιστούν με την παροχή κινήτρων (κυρίως φορολογικών) στους καταναλωτές, θεωρώντας ότι συμβάλλουν στην αποκάλυψη συναλλαγών που διαφορετικά θα παρέμεναν αδήλωτες.

Όπως αναφέρεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση της ΤτΕ, παρά τη σημαντική πρόοδο, οι προσπάθειες για τον περαιτέρω περιορισμό του κενού  ΦΠΑ καθώς και της διαφοράς μεταξύ πραγματικής κατανάλωσης και δηλούμενων εισοδημάτων πρέπει να συνεχιστούν.

Κάτι τέτοιο, σύμφωνα με τα όσα αναφέρει η ανακοίνωση, μπορεί να επιτευχθεί μέσω της ακόμη ευρύτερης προώθησης των ηλεκτρονικών συναλλαγών σε συνδυασμό με την εντατικοποίηση των ελέγχων, ιδίως στις δραστηριότητες με αυξημένη συμμετοχή ελεύθερων επαγγελματιών και αυτοαπασχολουμένων, όπου οι συναλλαγές γίνονται σε μεγάλο βαθμό με μετρητά.

Πώς διευρύνονται τα κίνητρα

Η ΤτΕ τάσσεται υπέρ της διεύρυνσης φορολογικών κινήτρων προς τους καταναλωτές, προχωρώντας σε περαιτέρω διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και των POS μπορεί να βελτιώσει την απόδοση των εσόδων ΦΠΑ, ακριβώς επειδή περιορίζει τη δυνατότητα αδήλωτων συναλλαγών.

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία των τραπεζών, τα οποία επικαλείται η έκθεση, ο αριθμός των καρτών και οι ηλεκτρονικές συναλλαγές κινούνται σταθερά σε ανοδική πορεία.

Στα τέλη Μαρτίου οι ενεργές κάρτες πληρωμών στην Ελλάδα ανέρχονταν σε σχεδόν 23,6 εκατομμύρια, αυξημένες κατά 6% σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025. Η πλειονότητα, περίπου το 85%, αφορά χρεωστικές κάρτες, ενώ σημαντική αύξηση εμφανίζουν και οι προπληρωμένες.

Παράλληλα, το πρώτο τρίμηνο του 2026 πραγματοποιήθηκαν σχεδόν 658,3 εκατομμύρια συναλλαγές με κάρτα, αυξημένες κατά 11,7% σε ετήσια βάση, ενώ η αξία τους ανήλθε σε 18,45 δισ. ευρώ, από 16,7 δισ. ευρώ το αντίστοιχο τρίμηνο του 2025.

Η εικόνα αυτή αποτυπώνει τη σταθερή μετατόπιση της οικονομίας προς τις ψηφιακές πληρωμές. Με βάση τα τελευταία στοιχεία της ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα)  για το πρώτο εξάμηνο του 2025, το 73% των ηλεκτρονικών συναλλαγών στην Ελλάδα πραγματοποιείται με κάρτες, ποσοστό που τοποθετεί τη χώρα στις πρώτες θέσεις της Ευρώπης, πίσω μόνο από την Πορτογαλία και την Κύπρο.

Τα μέτρα για τον πληθωρισμό

Η ΤτΕ, υπογραμμίζει ότι η ενίσχυση του πληθωρισμού λόγω του υψηλού κόστους της ενέργειας και των ειδών διατροφής
δημιουργεί πιέσεις για τη λήψη πρόσθετων δημοσιονομικών μέτρων, επισημαίνοντας πως πρέπει να αποφευχθούν οι οριζόντιες παρεμβάσεις λόγω δημοσιονομικού κόστους

Ανάμεσα σε άλλα, η έκθεση επισημαίνει χαρακτηριστικά:

• Δεδομένου ότι ο πληθωρισμός έχει σημαντικές αναδιανεμητικές επιδράσεις, πλήττοντας περισσότερο τα χαμηλά εισοδήματα που έχουν υψηλότερη ροπή προς κατανάλωση, τα μέτρα θα πρέπει να είναι στοχευμένα στις πλέον ευάλωτες εισοδηματικές ομάδες. Αντίστοιχα στοχευμένες πρέπει να είναι οι ενισχύσεις προς τις επιχειρήσεις, ανάλογα με την έκθεσή τους στις αυξήσεις των τιμών της ενέργειας και στις διαταράξεις του ενεργειακού εφοδιασμού.
• Τυχόν μειώσεις φορολογικών συντελεστών, με δεδομένη την υψηλή εξάρτηση των φορολογικών εσόδων από τους έμμεσους φόρους, θα πρέπει να συνδυαστούν με διαρθρωτικές παρεμβάσεις για διεύρυνση της φορολογικής βάσης και ενίσχυση της εισπραξιμότητας των φόρων, ώστε να διασφαλίζεται η δημοσιονομική ισορροπία.
• Οι οριζόντιες παρεμβάσεις θα πρέπει να αποφεύγονται, καθώς, παρότι συγκρατούν τις πληθωριστικές πιέσεις, έχουν υψηλό δημοσιονομικό κόστος και συνεπώς περιορισμένη αποτελεσματικότητα σε σχέση με τις στοχευμένες εισοδηματικές παρεμβάσεις. Επιπλέον, είναι κρίσιμο τα μέτρα να σχεδιάζονται με σαφή χρονικό ορίζοντα και ρήτρες απεμπλοκής, ώστε να μην παγιώνουν διαρθρωτικές πιέσεις στα δημόσια οικονομικά και να περιορίζεται ο κίνδυνος τροφοδότησης του πληθωρισμού από την πλευρά της ζήτησης.
• Σε κάθε περίπτωση, η απόφαση για τη λήψη έκτακτων μέτρων θα πρέπει να συνεκτιμά την ύπαρξη επαρκούς δημοσιονομικού χώρου. Η στόχευση, η αναλογικότητα ως προς το μέγεθος της διαταραχής και η ευελιξία στην εφαρμογή αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποτελεσματική άμβλυνση των επιπτώσεων της κρίσης, χωρίς να υπονομεύεται η μεσοπρόθεσμη βιωσιμότητα των δημόσιων οικονομικών. *Τα σχετικά μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση μέχρι στιγμής πληρούν σε γενικές γραμμές τις παραπάνω προϋποθέσεις.