Τα μόρια

αρχική νεοελληνική γλώσσα

 

 

Πρόσεξε τα παρακάτω παραδείγματα:

Ας έρθει κάποιος

Για έλα εδώ.

Πότε θα φύγεις;

Μα την αλήθεια.

Να και ο Νίκος.

 

Οι άκλιτες λέξεις με τα σκούρα γράμματα στα παραπάνω παραδείγματα λέγονται μόρια.

Στον πίνακα που ακολουθεί δηλώνονται τα μόρια και οι σημασίες τους.

 

μόριο φανερώνει ονομάζεται παραδείγματα
ας προτροπή
συγκατάθεση
(μόριο υποτακτικής)
προτρεπτικό Ας φάμε τώρα.
Ας γίνει όπως λες.
για προτροπή προτρεπτικό Για πάμε μέχρι εκεί.
θα κάτι που θα γίνει
κάτι που θα μπορούσε να γίνει
κάτι που πιθανόν να είχε συμβεί
μελλοντικό
δυνητικό
πιθανολογικό
Θα σου πω.
Θα έτρωγες ένα γλυκό.
Μάλλον θα τελείωσε.
μα επιβεβαίωση, όρκο ορκωτικό Μα την αλήθεια.
να δείξη δεικτικό Να το χωριό μου.
να (μόριο υποτακτικής)   Να έρθει κι ο Νίκος.

 

Εκτός από τα παραπάνω μόρια η γραμματική του Δημοτικού θεωρεί ως μόρια και τα δε(ν), μη(ν), ναι, όχι.

Σύμφωνα με τη γραμματική του Τριανταφυλλίδη ως μόριο θεωρείται και τα: γιατί, δηλαδή.