Δομημένος Προγραμματισμός
Περιγραφή του μαθήματος
Το μάθημα Δομημένος Προγραμματισμός
εντάσσεται στο ωρολόγιο
πρόγραμμα της Γ' Τάξης του τομέα Πληροφορικής της ειδικότητας
Υποστήριξης Συστημάτων, Εφαρμογών και Δικτύων Η/Υ των ΕΠΑ.Λ.
Το μάθημα έχει γενικό σκοπό να αποκτήσει ο μαθητής ικανότητες
μεθοδολογικού χαρακτήρα, να μπορεί να επιλύει απλά προβλήματα και να
αναπτύσσει απλές εφαρμογές σε προγραμματιστικό περιβάλλον.
Το μάθημα δομείται σε τέσσερις άξονες-ενότητες:
- Ανάλυση προβλήματος
- Σχεδίαση και Ανάπτυξη αλγορίθμων
- Υλοποίηση σε Προγραμματιστικό Περιβάλλον
- Αξιολόγηση-Τεκμηρίωση προγράμματος
Αποθετήριο αρχείων
Στην ενότητα αυτή θα μπορείτε να μεταφορτώνετε αρχεία τα οποία θεωρούμε
χρήσιμα για το μάθημά μας.
Για την αποσυμπίεση ίσως χρειαστεί να εγκαταστήσετε το πρόγραμμα 7-zip που μπορείτε να
μεταφορτώσετε από την ιστοσελίδα του κατασκευαστή.
Ορισμένα από τα αρχεία είναι διαθέσιμα και σε μορφή αρχείου PDF. Αν
χρειαστεί, μεταφορτώστε το Adobe Acrobat Reader.
- Θέματα Πανελλαδικών εξετάσεων Ημερησίων και Εσπερινών Επαγγελματικών Λυκείων (Ομάδα Α') και μαθημάτων ειδικότητας Επαγγελματικών Λυκείων (Ομάδα Β')
- Ύλη των εξετάσεων του μαθήματος Δομημένος Προγραμματισμός
- Κεφάλαιο 9 - Βασικές Εντολές
- Το βιβλίο του μαθητή από το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο σε ηλεκτρονική μορφή
Το βιβλίο του μαθητή (πειραγμένη
έκδοση v1.0)
Τι είναι αυτό;![](images/sp-mybook.png)
Είναι η ηλεκτρονική μορφή του βιβλίου του μαθητή που διανείμει στα σχολεία το υπουργείο για τις ανάγκες
του μαθήματος Δομημένος Προγραμματισμός
, η οποία προέκυψε από τη σάρωση του εντύπου.
Σε τι διαφέρει από αυτό του υπουργείου;
Στο ό,τι είναι πιο προσεγμένη η σάρωση αλλά κυρίως στο ό,τι έχω σημειώσει κάποιες παρατηρήσεις
και έχω μαρκάρει αυτά που θεωρώ ως πιο σημαντικά.
Επίσης, το συγκεκριμένο ηλεκτρονικό έγγραφο μορφής pdf, περιέχει σελιδοδείκτες για την ευκολότερη
πλοήγηση στα περιεχόμενά του.
Προσοχή: Μη θεωρηθεί ότι τα όσα δεν έχουν σημειωθεί, δεν ανήκουν στην ύλη και πως δε θα πρέπει να διαβαστούν.
Πως μπορώ να το μεταφορτώσω (κατεβάσω
);
Κάντε κλικ εδώ για να μεταφορτώσετε το βιβλίο του μαθητή
(πειραγμένη
έκδοση v1.0)
Ποιες άλλες επιλογές υπάρχουν;
- Κάντε κλικ εδώ για να το προβάλετε απευθείας σε μορφή pdf με χρήση της υπηρεσίας Scribd
- Κάντε κλικ εδώ για να το προβάλετε απευθείας σε μορφή e-book με χρήση της υπηρεσίας issuu ή δείτε το παρακάτω.
Σύνδεσμοι σχετικοί με το μάθημα
Στην ενότητα αυτή θα παραθέτουμε υπερσυνδέσμους σε ιστοσελίδες τρίτων, με υλικό σχετικό με το μάθημά μας.
- Blog με θέματα από τον Δομημένο Προγραμματισμό
- Γ' Πληροφορικής 1ου ΕΠΑΛ Κιλκίς
-
Ο
Δομημένος Προγραμματισμός
στο blog τουκυρίου των υπολογιστών
- Ο
Δομημένος Προγραμματισμός
στο Στέκι των Πληροφορικών - Μεταφορτώστε το δωρεάν πρόγραμμα για τη δημιουργία Λογικών Διαγραμμάτων yEd Graph Editor.
- Μεταφορτώστε το ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης (IDE) εφαρμογών σε γλώσσα Pascal, Dev-Pascal ver. 1.9.2.
Παρουσιάσεις του μαθήματος
Στην ενότητα αυτή θα μπορείτε να μεταφορτώνετε τα αρχεία τα οποία θα
περιέχουν τις παρουσιάσεις σε Microsoft Office PowerPoint 2007 που
θα προβάλλονται κατά τη διάρκεια του μαθήματος.
Τα αρχεία είναι συμπιεσμένα σε μορφή 7z. Για την αποσυμπίεση ίσως
χρειαστεί να εγκαταστήσετε το κατάλληλο πρόγραμμα που μπορείτε να
μεταφορτώσετε από την ιστοσελίδα του κατασκευαστή.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το εργαλείο 7-zip παρέχεται ως freeware.
Ορισμένα από τα αρχεία είναι διαθέσιμα και σε μορφή αρχείου PDF. Αν
χρειαστεί, μεταφορτώστε το Adobe Acrobat Reader.
- Διάφορες παρουσιάσεις
- Κεφάλαιο 8 - Η γλώσσα Pascal
Λογικά Διαγράμματα
Ο τρόπος αναπαράστασης του αλγορίθμου που χρησιμοποιεί απλά σχήματα
που υποστηρίζονται από απλές λέξεις για την αναπαράσταση συγκεκριμένων
λειτουργιών καλείται Λογικό Διάγραμμα ή
Διάγραμμα Ροής.
Στην ενότητα αυτή μπορείτε να μεταφορτώνετε το αρχείο παρουσίασης σε
Microsoft Office PowerPoint που θα περιέχει λογικά διαγράμματα από
ασκήσεις του βιβλίου. Το αρχείο αυτό θα ενημερώνεται κατά τακτά χρονικά
διαστήματα με νέα διαγράμματα και γι' αυτό το λόγο θα συνοδεύεται από
αριθμό έκδοσης.
Το αρχείο είναι συμπιεσμένο σε μορφή 7z. Για την αποσυμπίεση ίσως
χρειαστεί να εγκαταστήσετε το κατάλληλο πρόγραμμα που μπορείτε να
μεταφορτώσετε από την ιστοσελίδα του κατασκευαστή.
Θα πρέπει να σημειωθεί ότι το εργαλείο 7-zip παρέχεται ως freeware.
- Μεταφόρτωση του
Λογικά Διαγράμματα
έκδ. 3.81 (20.11.2010) [7z/ppt] - Μεταφορτώστε το δωρεάν πρόγραμμα για τη δημιουργία Λογικών Διαγραμμάτων yEd Graph Editor.
Ψευδοκώδικας
Η καταγραφή του αλγορίθμου με χρησιμοποίηση της προστατικής διαφόρων
ρημάτων (Διάβασε, Εμφάνισε, κ.λπ.), απλών προτάσεων και συμβόλων καλείται
ψευδοκώδικας.
Στην ενότητα αυτή παραθέτουμε αλγορίθμους από τις ασκήσεις του βιβλίου
του μαθήματος Προγραμματισμός Υπολογιστών υπό μορφή ψευδοκώδικα, έτσι
όπως αυτός προτείνεται από τους συγγραφείς του.
Άσκηση 1η
(Άσκηση 1, Σελίδα 7)
Δίνεται ο αριθμός των νικών και των ηττών μιας ομάδας καλαθοσφαίρισης (μπάσκετ) σε μια αγωνιστική περίοδο. Η ομάδα βαθμολογείται για κάθε νίκη με δύο βαθμούς και για κάθε ήττα με ένα. Ζητείται να υπολογισθεί η συνολική βαθμολογία της ομάδας στο τέλος της περιόδου. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 2η
(Άσκηση 2, Σελίδα 7)
Δίνονται το ονοματεπώνυμο, η διεύθυνση, το τηλέφωνο και το πλήθος των KW ρεύματος που κατανάλωσε ένας πελάτης της ΔΕΗ. Η ηλεκτρική εταιρεία κοστολογεί τα πρώτα 100 KW προς 0,05€ το ένα και τα υπόλοιπα προς 0,07€. Ζητείται να υπολογισθεί το ποσό που θα καταβάλει ο καταναλωτής. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 3η
(Άσκηση 3, Σελίδα 7)
Δίνονται οι δικαιολογημένες και οι αδικαιολόγητες απουσίες ενός μαθητή με δεδομένο ότι το όριο των δικαιολογημένων απουσιών είναι 50 και το όριο των αδικαιολόγητων 60. Να ελέγξετε, αν ο μαθητής προάγεται ή απορρίπτεται λόγω απουσιών. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 4η
(Άσκηση 4, Σελίδα 14)
Δίνονται το μήκος και το πλάτος μιας διδακτικής αίθουσας, να υπολογίσετε το εμβαδόν της. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 5η
(Πρόβλημα 1, Σελίδα 22)
Να υπολογισθεί το πληρωτέο ποσό ενός εργαζομένου, όταν είναι γνωστός ο βασικός μισθός του, οι υπερωρίες, η ωριαία αποζημίωση των υπερωριών, το ποσοστό κρατήσεων για ασφάλιση και το ποσοστό κράτησης φόρου, εφόσον οι καθαρές αποδοχές του υπερβαίνουν ένα ελάχιστο όριο. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 6η
(Άσκηση 1, Σελίδα 34)
Δίνονται το ονοματεπώνυμο του κάθε μαθητή μιας τάξης και η βαθμολογία του στο μάθημα της Πληροφορικής και θέλουμε να υπολογίσουμε το μέσο όρο της βαθμολογίας των μαθητών της τάξης στο μάθημα αυτό. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Παρατήρηση: Ακολουθούμε την υπόδειξη του σχολικού
βιβλίου σελ. 10 Από τα στοιχεία … καλούμαστε να επιλέξουμε εκείνα
τα οποία είναι απαραίτητα για τη λύση του προβλήματος… Τα απαραίτητα
αυτά στοιχεία είναι τα Δεδομένα.
Άσκηση 7η
(Άσκηση 2, Σελίδα 34)
Δίνεται η ηλικία καθενός από τους καθηγητές του σχολείου μας και ζητείται να υπολογισθεί ο μέσος όρος της ηλικίας τους. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Παρατήρηση: Κάνουμε χρήση της επαναληπτικής δομής Εφόσον <συνθήκη> Επανάλαβε για λόγους διαφοροποίησης από τη προηγούμενη άσκηση. Αυτό σημαίνει ότι θα μπορούσαμε και ίσως ήταν προτιμότερο, να χρησιμοποιήσουμε τη δομή επανάληψης Επανάλαβε … Μέχρι <συνθήκη>.
Άσκηση 8η
(Άσκηση 3, Σελίδα 34)
Δίνονται το ονοματεπώνυμο κάθε μαθητή μιας τάξης και η βαθμολογία του στο ένα μάθημα της Πληροφορικής. Ζητείται να υπολογίσουμε το πλήθος των μαθητών της τάξης που έχουν βαθμολογία σε αυτό το μάθημα μεγαλύτερη από 18. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Παρατήρηση: Ακολουθούμε ξανά την υπόδειξη του σχολικού
βιβλίου σελ. 10 Από τα στοιχεία … καλούμαστε να επιλέξουμε εκείνα
τα οποία είναι απαραίτητα για τη λύση του προβλήματος… Τα απαραίτητα
αυτά στοιχεία είναι τα Δεδομένα.
Αυτό σημαίνει ότι
δε λαμβάνουμε υπόψη το ονοματεπώνυμο του μαθητή καθώς δεν είναι απαραίτητο
για τη λύση του συγκεκριμένου προβλήματος.
Άσκηση 9η
(Άσκηση 4, Σελίδα 34)
Δίνονται οι βαθμοί του τριμήνου ενός μαθητή σε όλα τα μαθήματά του. Να υπολογίσετε το πλήθος των μαθημάτων του που έχουν βαθμολογία έως 10, το πλήθος των μαθημάτων, που έχουν βαθμολογία από 11 - 15, από 16 - 18 και από 19 - 20. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Υπόδειξη: Να γίνει έλεγχος της ορθότητας των δεδομένων.
Άσκηση 10η
(Άσκηση 5, Σελίδα 34)
Στον Πανελλήνιο Διαγωνισμό Πληροφορικής που γίνεται κάθε χρόνο μπορούν να συμμετάσχουν μαθητές από κάθε ταξη του Γυμνασίου, των ΕΠΑ.Λ. και του ΓΕ.Λ. Αν μας δίνεται η τάξη και ο τύπος του σχολείου που φοιτά ο μαθητής, να υπολογισθεί το πλήθος των μαθητών που συμμετέχουν από κάθε τάξη. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Παρατήρηση: Για τη λύση του προβλήματος κάναμε κάποιες παραδοχές. Αντιστοιχίσαμε στους τρεις τύπους σχολείων τους αριθμούς 1, 2 και 3 καθώς και τους χαρακτήρες Α, Β και Γ για τις τάξεις. Επίσης κάναμε χρήση της εντολής πολλαπλής επιλογής όπως αυτή περιγράφεται στη σελίδα 30 του σχολικού βιβλίου.
Άσκηση 11η
(Άσκηση 6, Σελίδα 34)
Σε μια εταιρεία γίνονται κρατήσεις, από το μισθό του υπαλλήλου, υπέρ του συνδικαλιστικού του σωματείου, ανάλογα με το ύψος του μισθού του. Για μισθό έως 500€ η κράτηση είναι 1%, έως 800€ 1,5%, έως 1000€ 2%, έως 1200€ 2,5% και για πάνω από 1200€ 3,5%. Δίνονται για κάθε υπάλληλο το ονοματεπώνυμό του και ο μισθός του. Να υπολογισθεί το ποσό κράτησης που αντιστοιχεί στον κάθε υπάλληλο. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Παρατήρηση: Για τη λύση του προβλήματος θα θεωρήσουμε ότι ο αριθμός των υπαλλήλων της εταιρείας είναι δεδομένος, κάτι το οποίο δεν διευκρινίζεται σαφώς στην εκφώνηση του προβλήματος και γι' αυτό το λόγο θα χρησιμοποιήσουμε την επαναληπτική δομή Για ν φορές επανάλαβε.
Άσκηση 12η
(Πανελλήνιες 2009 ΔΠ, Θέμα 3ο)
Μια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας ακολουθεί ανά μήνα την πολιτική τιμών, που φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Πάγιο 4,5€ | |
ΑΡΙΘΜΟΣ ΜΗΝΥΜΑΤΩΝ | ΧΡΕΩΣΗ ΑΝΑ ΜΗΝΥΜΑ |
1 - 50 | 0,10 € |
51 - 150 | 0,08 € |
από 151 και άνω | 0,05 € |
Να αναπτύξετε αλγόριθμο σε ψευδοκώδικα ο οποίος:
- Να διαβάζει τον αριθμό των μηνυμάτων ενός συνδρομητή στο τέλος ενός μήνα.
- Να υπολογίζει τη μηνιαία χρέωση του συνδρομητή. Η χρέωση των μηνυμάτων είναι κλιμακωτή με βάση τον παραπάνω πίνακα.
- Να εμφανίζει (τυπώνει) τη λέξη
ΧΡΕΩΣΗ
και τη μηνιαία χρέωση του συνδρομητή.
Άσκηση 13η
(Πανελλήνιες 2003 ΑΕΠΠ, Θέμα 3ο)
Ο Δείκτης Μάζας του ανθρώπινου Σώματος (ΔΜΣ) υπολογίζεται από το βάρος (Β) σε χλγ. και το ύψος (Υ) σε μέτρα με τον τύπο ΔΜΣ=Β/Υ2. Ο ανωτέρω τύπος ισχύει για άτομα άνω των 18 ετών. Το άτομο ανάλογα με την τιμή του ΔΜΣ χαρακτηρίζεται σύμφωνα με τον παρακάτω πίνακα:
ΔΜΣ < 18,5 | "αδύνατο άτομο" |
18,5 ≤ ΔΜΣ < 25 | "κανονικό άτομο" |
25 ≤ ΔΜΣ < 30 | "βαρύ άτομο" |
30 ≤ ΔΜΣ | "υπέρβαρο άτομο" |
Να αναπτύξετε αλγόριθμο σε ψευδοκώδικα ο οποίος:
- Να διαβάζει την ηλικία, το βάρος και το ύψος του ατόμου.
- Εάν η ηλικία είναι μεγαλύτερη των 18 ετών, τότε:
- Να υπολογίζει το ΔΜΣ
- να ελέγχει την τιμή του ΔΜΣ από τον ανωτέρω πίνακα και να εμφανίζει τον αντίστοιχο χαρακτηρισμό.
- Εάν η ηλικία είναι μικρότερη ή ίση των 18 ετών, τότε να εμφανίζει το μήνυμα "δεν ισχύει ο δείκτης ΔΜΣ".
Παρατήρηση: Θεωρήστε ότι το βάρος, το ύψος και η ηλικία είναι θετικοί αριθμοί.
Άσκηση 14η
(Άσκηση 8, Σελίδα 35)
Δίνεται ο τύπος ενός οχήματος (μηχανή, ΙΧ επιβατηγό, ΙΧ φορτηγό, ΔΧ επιβατηγό, ΔΧ φορτηγό) και το μήκος του. Η χρέωση σε ένα οχηματαγωγό πλοίο είναι ανάλογη του τύπου του οχήματος και του μήκους του ως εξής:
ΜΗΚΟΣ ΣΕ ΜΕΤΡΑ |
μηχανή |
ΙΧ επιβατηγό |
ΔΧ επιβατηγό |
ΙΧ φορτηγό |
ΔΧ φορτηγό |
έως 2 | 1 € | 3 € | 6 € | 9 € | 12 € |
έως 3 | 2 € | 6 € | 9 € | 12 € | 15 € |
έως 5 | 9 € | 12 € | 15 € | 18 € | |
έως 10 | 18 € | 21 € | |||
> 10 | 24 € |
Δίνονται οι αριθμοί (πλήθοι) των οχημάτων της κάθε κατηγορίας, που επιβιβάσθηκαν στο οχηματαγωγό πλοίο. Να υπολογισθεί το συνολικό ποσό είσπραξης. Σε όποια κατηγορία δεν αντιστοιχεί ποσό, σημαίνει ότι δεν μπορεί να υπάρχει και αντίστοιχος τύπος οχήματος. Να παραστήσετε με ψευδοκώδικα τον αλγόριθμο του προβλήματος.
Άσκηση 15η
(Απολυτήριες εξετάσεις Δ' τάξης Εσπερινού Ενιαίου Λυκείου 2002 ΑΕΠΠ, Θέμα 1ο, Δ)
Να γράψετε σε ψευδοκώδικα τα τμήματα του αλγορίθμου, που αντιστοιχούν στα τμήματα των λογικών διαγραμμάτων (α) και (β), που ακολουθούν.
Άσκηση 16η
(Επαναληπτικές Απολυτήριες Εξετάσεις 2002 ΑΕΠΠ, Θέμα 3ο)
Σε ένα κέντρο νεοσύλλεκτων υπάρχει η πρόθεση να δημιουργηθούν δύο ειδικές διμοιρίες. Η διμοιρία Α θα αποτελείται από νεοσύλλεκτους πτυχιούχους τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, ηλικίας από 24 έως και 28 χρόνων. Η διμοιρία Β θα αποτελείται από νεοσύλλεκτους απόφοιτους δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, ηλικίας από 18 έως και 24 χρόνων. Οι υπόλοιποι νεοσύλλεκτοι δεν κατατάσσονται σε καμία από αυτές τις διμοιρίες.
Να αναπτύξετε αλγόριθμο σε ψευδοκώδικα ο οποίος:
- διαβάζει το ονοματεπώνυμο, την ηλικία και έναν αριθμό που καθορίζει το επίπεδο σπουδών του νεοσύλλεκτου και παίρνει τιμές από 1 έως 3 (1: τριτοβάθμια εκπαίδευση, 2: δευτεροβάθμια εκπαίδευση, 3: κάθε άλλη περίπτωση).
- εκτυπώνει:
- το ονοματεπώνυμο του νεοσύλλεκτου
- το όνομα της διμοιρίας (A ή Β), εφόσον ο νεοσύλλεκτος κατατάσσεται σε μία από αυτές.
Προγράμματα σε γλώσσα Pascal
Στην ενότητα αυτή θα βρίσκονται τα προβλήματα που εξετάζονται κατά
τη διάρκεια του μαθήματος, με τις λύσεις τους υπό μορφή προγραμμάτων
σε γλώσσα Pascal.
Για τη δοκιμή και εκτέλεση των προγραμμάτων σε περιβάλλον MS Windows μπορεί να χρησιμοποιηθεί το ολοκληρωμένο περιβάλλον ανάπτυξης (IDE) εφαρμογών σε γλώσσα Pascal Dev-Pascal το οποίο θα βρείτε στην ιστοσελίδα αυτή ή κάντε κλικ στο σύνδεσμο για απ' ευθείας μεταφόρτωση του Dev-Pascal ver. 1.9.2
Για τη δημιουργία εφαρμογών σε γλώσσα Pascal σε περιβάλλον Ubuntu/Mint, τρέξτε σε τερματικό την παρακάτω εντολή:
sudo apt-get install fpc geany
Θα γίνει εγκατάσταση του Free Pascal compiler και του επεξεργαστή κειμένου Geany.
Υπόδειξη για το Dev-Pascal:
Για τη σωστή εμφάνιση των ελληνικών χαρακτήρων, αποτέλεσμα εκτέλεσης εντολών
εξόδου όπως η Write ή η Writeln, θα πρέπει να γίνουν οι
ακόλουθες αλλαγές στην εφαρμογή Γραμμή εντολών την
οποία βρίσκουμε στο μενού Έναρξη ⇒ Όλα τα προγράμματα
⇒ Βοηθήματα.
- Αφού εκκινήσουμε την εφαρμογή Γραμμή εντολών, κάνουμε κλικ στο εικονίδιο που βρίσκεται στο αριστερό μέρος της γραμμής τίτλου του παραθύρου της. Στο μενού επιλογών που εμφανίζεται, κάνουμε κλικ στην επιλογή Προεπιλογές.
- Στο πλαίσιο διαλόγου με τίτλο Ιδιότητες: Κονσόλα Windows που εμφανίζεται, επιλέγουμε την καρτέλα Γραμματοσειρά.
- Από τη λίστα Γραμματοσειρά επιλέγουμε τη γραμματοσειρά με όνομα Lucida Console και από τη λίστα Μέγεθος επιλέγουμε το 14.
- Για να εφαρμόσουμε τις αλλαγές κάνουμε κλικ στο κουμπί OK. Θα πρέπει να επανεκκινήσουμε την εφαρμογή για να δούμε το αποτέλεσμα.
- Για να τρέξουμε ένα εκτελέσιμο αρχείο (.exe) που κατασκευάσαμε
με τη γλώσσα Pascal πρέπει:
- Να εκκινήσουμε την εφαρμογή Γραμμή εντολών.
- Να εκτελέσουμε την εντολή chcp 1253 για να επιλέξουμε την κωδικοσελίδα που εμφανίζει σωστά τις Ελληνικές γραμματοσειρές.
- Να εντοπίσουμε το εκτελέσιμο αρχείο μας πλοηγούμενοι στο περιβάλλον με εντολές του ΛΣ DOS
- και τέλος να τρέξουμε το εκτελέσιμο πληκτρολογώντας το όνομά του και πατώντας το πλήκτρο Enter.
Για να απλοποιήσουμε την παραπάνω διαδικασία και να τρέχουμε το εκτελέσιμό μας
κάνοντάς του ένα διπλό (ή απλό!) κλικ, όπως συνήθως στις εφαρμογές των Windows,
θα πρέπει να αλλάξουμε μόνιμα την κωδικοσελίδα της γραμματοσειράς που
χρησιμοποιεί η εφαρμογή Γραμμή εντολών σε 1253.
Προσοχή όμως αυτό θα στερήσει τη δυνατότητα να πληκτρολογούμε
χαρακτήρες όπως π.χ. το χαρακτήρα ♥ με χρήση του συνδυασμού πλήκτρων
Alt + Numeric-pad key.
Δεκτού λοιπόν του περιορισμού, για να επιτύχουμε τα όσα είπαμε θα πρέπει,
εφόσον γνωρίζουμε το πως να διαχειριζόμαστε
το Μητρώο των Windows, να κάνουμε τα εξής:
- Εκτελούμε τα βήματα 1 έως 4 όπως περιγράψαμε παραπάνω.
- Τρέχουμε την εφαρμογή Επεξεργαστής Μητρώου.
- Αλλάζουμε σε 1253 την τιμή της ιδιότητας OEMCP του κλειδιού HKEY_LOCAL_MACHINE\SYSTEM\CurrentControlSet\Control\Nls\CodePage.
- Τέλος, κλείνουμε την εφαρμογή και κάνουμε επανεκκίνηση του υπολογιστή μας.
Το πρώτο μου πρόγραμμα στην Pascal.
Το άχρηστο
πρόγραμμα ή αλλιώς το πιο μικρό αλλά
συντακτικά σωστό πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal.
Πρόγραμμα με το οποίο εμφανίζουμε στην οθόνη το όνομά μας.
Πρόγραμμα με το οποίο εμφανίζουμε στην οθόνη έναν υποθετικό διάλογο μεταξύ χρήστη και υπολογιστή.
Πρόγραμμα που διαβάζει δύο ακέραιους αριθμούς και εμφανίζει στην οθόνη το άθροισμα και την διαφορά τους.
Πρόγραμμα που διαβάζει την ακτίνα ενός κύκλου και εμφανίζει στην οθόνη το εμβαδό και την περίμετρό του.
Πρόγραμμα με λάθη που καλείστε να διορθώσετε. Στο πρόγραμμα αυτό εξετάζουμε τον ακέραιο τύπο δεδομένων.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει από το πληκτρολόγιο έναν ακέραιο αριθμό και εμφανίζει στην οθόνη την απόλυτη τιμή του αριθμού. Περίπτωση της απλής if χωρίς else.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει από το πληκτρολόγιο έναν
ακέραιο αριθμό και εμφανίζει στην οθόνη τη λέξη Άρτιος
ή τη λέξη
Περιττός
ανάλογα με τον αριθμό που δόθηκε. Περίπτωση εντολής if με
else.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει από το πληκτρολόγιο έναν
ακέραιο αριθμό και εμφανίζει στην οθόνη τη φράση Εντός ορίου
στην
περίπτωση που ο αριθμός βρίσκεται στο διάστημα (0, 10] ή τη φράση
Εκτός ορίου
για κάθε άλλη περίπτωση. Χρήση λογικών τελεστών σε
συνδυασμό με σχεσιακούς τελεστές σε συνθήκη.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει τους βαθμούς των δύο τετραμήνων
για κάποιο μάθημα και εμφανίζει το μήνυμα ΕΠΙΤΥΧΙΑ
σε περίπτωση
που ο μέσος όρος είναι μεγαλύτερος ή ίσος του 9,5 διαφορετικά το μήνυμα
ΑΠΟΤΥΧΙΑ
. Χρήση σταθερών σε συνθήκη.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει από το πληκτρολόγιο δύο
ακέραιους αριθμούς Α, Β και να εμφανίζει τα μηνύματα
Ο Α είναι μεγαλύτερος του Β
και Ο Β είναι μικρότερος του Α
εφόσον ισχύει κάτι τέτοιο ή τα αντίστροφα μηνύματα σε άλλη περίπτωση.
Κατανόηση της εντολής if και χρήση της σύνθετης εντολής (Compound statement).
Ο διαιτητής ενός αγώνα μπάσκετ αξιολογείται και χαρακτηρίζεται από την ομοσπονδία καλαθοσφαίρισης με τρόπο τέτοιο όπως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Μονάδες αξιολόγησης | Χαρακτηρισμός |
0 - 20 | 'E' |
21 - 40 | 'D' |
41 - 60 | 'C' |
61 - 80 | 'B' |
81 - 100 | 'A' |
Να γραφεί πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal το οποίο:
- Να διαβάζει τις μονάδες αξιολόγησης που έλαβε ο διαιτητής χωρίς να γίνεται έλεγχος των δεδομένων εισόδου.
- Να υπολογίζει τον χαρακτηρισμό του διαιτητή.
- Να εμφανίζει τη λέξη
ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΜΟΣ
και δίπλα το χαρακτηρισμό του διαιτητή.
Μια εταιρεία κινητής τηλεφωνίας ακολουθεί ανά μήνα την πολιτική τιμών που φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
ΠΑΓΙΟ 20,23€ | |
Χρόνος ομιλίας (δευτερόλεπτα) |
Χρονοχρέωση (€ / δευτερόλεπτο) |
1 - 7200 | 0 |
7201 - 10800 | 0,004 |
10801 - 14400 | 0,003 |
14401 και άνω | 0,002 |
Να γραφεί πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal το οποίο:
- Να διαβάζει τη χρονική διάρκεια των τηλεφωνημάτων ενός συνδρομητή σε διάστημα ενός μήνα
- Να υπολογίζει τη μηνιαία χρέωση του συνδρομητή
- Να εμφανίζει τη λέξη
ΧΡΕΩΣΗ
και δίπλα τη μηνιαία χρέωση του συνδρομητή
Παρατήρηση: Η χρονοχρέωση θεωρείται ότι είναι κλιμακωτή
Άσκηση 15η (Από το σχολικό βιβλίο, ασκήσεις 5 & 6, σελ. 96)
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει την ηλικία ενός ψηφοφόρου και εμφανίζει το κατάλληλο μήνυμα ανάλογα με την περίπτωση, για ηλικία >65, για ηλικία <18 και για 18 < ηλικία < 65.
Παρατηρήσεις:
- Δε γίνεται έλεγχος μη αποδεκτών τιμών
- Πιο σωστά θα λέγαμε: 18 ≤ ηλικία ≤ 65
Άσκηση 16η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 6, σελ. 89)
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει ένα τριψήφιο ακέραιο αριθμό
και τον τυπώνει ανάστροφα. Π.χ.
Αν ο αριθμός είναι 123
Ο ανάστροφος είναι 321.
Άσκηση 17η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 6, σελ. 97)
Πρόγραμμα το οποίο εμφανίζει menu με τις τέσσερις πράξεις:
- Πρόσθεση
- Αφαίρεση
- Πολλαπλασιασμός
- Διαίρεση
στη συνέχεια διαβάζει τον κωδικό της πράξης και τους δύο αριθμούς και εμφανίζει το αποτέλεσμα. (Διαίρεση με μηδέν δε γίνεται).
Άσκηση 18η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 3, σελ. 97)
Η ωριαία αμοιβή εργαζομένου είναι 2000 δρχ. Αν οι ώρες εργασίας είναι περισσότερες από 18, παίρνει επιπλέον υπερωριακή αποζημίωση 1000 δρχ για κάθε υπερωριακή ώρα. Να γράψετε πρόγραμμα που να διαβάζει τις ώρες εργασίας και να υπολογίζει τις αποδοχές του εργαζομένου. Τα αποτελέσματα να ακολουθήσουν το υπόδειγμα:
Κανονική αμοιβή
Αμοιβή υπερωριών
-------------------------
Συνολικές αποδοχές
Άσκηση 19η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 7, σελ. 97)
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει δύο ηλικίες και δίνει τη διαφορά τους. Η εισαγωγή στοιχείων και τα αποτελέσματα είναι σύμφωνα με το υπόδειγμα:
Δεδομένα: 9 6
Αποτελέσματα:
Ο Νίκος είναι 9 ετών
Ο Γιώργος είναι 6 ετών
Ο Νίκος είναι 3 έτη μεγαλύτερος από τον Γιώργο
Να γίνουν άλλες δύο εκτελέσεις με δεδομένα 6, 9 και 9, 9.
Άσκηση 20η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 1, σελ. 107)
Πρόγραμμα το οποίο υπολογίζει τη μικρότερη δύναμη του 2 που είναι μεγαλύτερη από έναν δεδομένο, μη αρνητικό ακέραιο αριθμό και τυπώνει ποια είναι η δύναμη αυτή.
Τα αποτελέσματα να δοθούν με τη μορφή:
Η μικρότερη δύναμη του 2
μεγαλύτερη από τον αριθμό …
είναι …
δηλ. είναι το 2 στην … δύναμη.
Υπόδειξη: Η άσκηση να λυθεί με δύο τρόπους (με χρήση WHILE και REPEAT-UNTIL)
Άσκηση 21η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 2, σελ. 107)
Πρόγραμμα το οποίο υπολογίζει το μικρότερο αριθμό Fibonacci που δεν είναι μικρότερος από ένα προκαθορισμένο όριο. Κάθε αριθμός της σειράς Fibonacci, εκτός από τους δύο πρώτους που είναι 0 και 1, σχηματίζεται από το άθροισμα των δύο προηγουμένων του.
Υποδείξεις:
- Να χρησιμοποιηθεί η εντολή while
- Τα αποτελέσματα να δοθούν με τη μορφή:
Αποτελέσματα:
ο μικρότερος αριθμός Fibonacci
που δεν είναι μικρότερος από …
είναι ο αριθμός …
Πρόγραμμα το οποίο: α) Διαβάζει το πλήθος των μαθητών μιας τάξης, β) Για κάθε μαθητή διαβάζει το βαθμό του στο μάθημα του Δομημένου Προγραμματισμού, γ) Υπολογίζει το μέσο όρο των βαθμών της τάξης και δ) Διαβάζει τον βαθμό ενός μαθητή και υπολογίζει και εμφανίζει τη διαφορά που έχει ο βαθμός αυτός (κατά απόλυτη τιμή) από το μέσο όρο των βαθμών της τάξης. Η διαδικασία θα πρέπει να τερματίζεται όταν διαβαστεί ο βαθμός 21
Υποδείξεις:
- Να χρησιμοποιηθεί η εντολή while
- Να γίνει κατάλληλος έλεγχος τιμών ώστε οι βαθμοί που διαβάζονται να βρίσκονται μέσα στα αποδεκτά όρια της εικοσαβάθμιας κλίμακας
Άσκηση 23η (Από το σχολικό βιβλίο, άσκηση 6, σελ. 108)
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει τις 4 πλευρές και μία γωνία ενός τετραπλεύρου και υπολογίζει το είδος του (τετράγωνο, ρόμβος, ορθογώνιο, παραλληλόγραμμο, τυχαίο). Να γίνει χρήση της εντολής repeat…until και δυαδικών τελεστών.
Πρόγραμμα το οποίο εκτυπώνει τα γράμματα του λατινικού
αλφαβήτου από το A έως το G με την ακόλουθη μορφή:
A
AB
ABC
ABCD
ABCDE
ABCDEF
ABCDEFG
ABCDEF
ABCDE
ABCD
ABC
AB
A
Άσκηση 25η (Πανελλήνιες 2002 ΑΕΠΠ, Θέμα 3ο)
Με το νέο σύστημα πληρωμής των διοδίων, οι οδηγοί των
τροχοφόρων έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν το αντίτιμο των διοδίων
με ειδική μαγνητική κάρτα. Υποθέστε ότι υπάρχει μηχάνημα το οποίο
διαθέτει είσοδο για την κάρτα και φωτοκύτταρο. Το μηχάνημα διαβάζει
από την κάρτα το υπόλοιπο των χρημάτων και το αποθηκεύει σε μία
μεταβλητή Υ και, με το φωτοκύτταρο, αναγνωρίζει τον τύπο του τροχοφόρου
και το αποθηκεύει σε μία μεταβλητή Τ. Υπάρχουν τρεις τύποι τροχοφόρων:
δίκυκλα (D), επιβατικά (E) και φορτηγά (F), με αντίτιμο διοδίων 1, 2
και 3 € αντίστοιχα.
Να αναπτύξετε πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal, το οποίο:
- Διαβάζει στις μεταβλητές Y και T το υπόλοιπο της κάρτας και τον τύπο του τροχοφόρου
- Ελέγχει τον τύπο του τροχοφόρου και εκχωρεί στη μεταβλητή Α το αντίτιμο των διοδίων, ανάλογα με τον τύπο του τροχοφόρου
- Ελέγχει την πληρωμή των διοδίων με τον παρακάτω τρόπο
Αν το υπόλοιπο της κάρτας επαρκεί για την πληρωμή του αντιτίμου των διοδίων, αφαιρεί το ποσό αυτό από την κάρτα. Αν η κάρτα δεν έχει υπόλοιπο, το μηχάνημα ειδοποιεί με μήνυμα για το ποσό που πρέπει να πληρωθεί. Αν το υπόλοιπο δεν επαρκεί, μηδενίζεται η κάρτα και δίνεται με μήνυμα το ποσό που απομένει να πληρωθεί.
Πρόγραμμα το οποίο διαβάζει έναν ακέραιο αριθμό ο οποίος αναπαριστά του ποσό αγοράς ενός αυτοκινήτου σε € και εμφανίζει την κερματική ανάλυση του ποσού. Δηλαδή, από πόσα χαρτονομίσματα και κέρματα αποτελείται των 500, 200, 100, 50, 20, 10, 5, 2 και 1 €.
Άσκηση 27η (Πανελλήνιες 2006 ΑΕΠΠ, Θέμα 3ο)
Σε ένα διαγωνισμό του ΑΣΕΠ εξετάζονται 1500 υποψήφιοι. Ως εξεταστικό κέντρο χρησιμοποιείται ένα κτίριο με αίθουσες διαφορετικής χωρητικότητας. Ο αριθμός των επιτηρητών που απαιτούνται ανά αίθουσα καθορίζεται αποκλειστικά με βάση τη χωρητικότητα της αίθουσας ως εξής:
ΧΩΡΗΤΙΚΟΤΗΤΑ | ΑΡΙΘΜΟΣ ΕΠΙΤΗΡΗΤΩΝ |
Μέχρι και 15 θέσεις | 1 |
Από 16 μέχρι και 23 θέσεις | 2 |
Πάνω από 23 θέσεις | 3 |
Να γραφεί πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal το οποίο:
- Για κάθε αίθουσα θα διαβάζει τη χωρητικότητά της, θα υπολογίζει και θα εμφανίζει τον αριθμό των επιτηρητών που χρειάζονται. Ο υπολογισμός του αριθμού των επιτηρητών να γίνεται από συνάρτηση που θα κατασκευάσετε για το σκοπό αυτό.
- Θα σταματάει όταν εξασφαλισθεί ο απαιτούμενος συνολικός αριθμός θέσεων.
Σημείωση: Να θεωρήσετε ότι η συνολική χωρητικότητα των αιθουσών του κτιρίου επαρκεί για τον αριθμό των υποψηφίων.
Άσκηση 28η (Πανελλήνιες 2010 ΔΠ, Θέμα 4ο)
Να γράψετε στο τετράδιό σας πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal, το οποίο:
- Να διαβάζει το επώνυμο του υποψηφίου με τη χρήση κατάλληλου μηνύματος.
- Να διαβάζει τους βαθμούς στα τέσσερα μαθήματα του υποψηφίου με τη χρήση κατάλληλου μηνύματος.
- Να υπολογίζει το μέσο όρο και να κατατάσσει τον υποψήφιο σε μία
από τις τέσσερις κατηγορίες, ανάλογα με την επίδοσή του, δηλαδή:
κλίμακα 1-150 151-300 301-350 351-400 χαρακτηρισμός D C B A - Να εμφανίζει σε ποια κατηγορία ανήκει ο κάθε υποψήφιος.
- Η επανάληψη θα συνεχίζεται έως ότου στη θέση του επωνύμου γραφτεί η λέξη: τέλος .
Υποδείξεις:
- Η αποδεκτή βαθμολογία σε κάθε μάθημα είναι από 1…100 και δεν χρειάζεται να γίνει έλεγχος ορθότητας τιμών.
- Όπου απαιτείται επανάληψη, να γίνει χρήση μόνο της εντολής while…do.
Διευκρίνιση: Η Κ.Ε.Π.Ε. ΕΠΑΛ διευκρινίζει
ότι στο ΜΑΘΗΜΑ: ΔΟΜΗΜΕΝΟΣ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΜΟΣ
στο Θέμα Δ,
υπόδειξη α, η πρόταση: Η αποδεκτή βαθμολογία σε κάθε
μάθημα είναι από 1…100 και δε χρειάζεται να γίνει έλεγχος ορθότητας
τιμών.
να αντικατασταθεί με την πρόταση: Η αποδεκτή βαθμολογία σε
κάθε μάθημα είναι από 1…400 και δε χρειάζεται να γίνει έλεγχος
ορθότητας τιμών.
Προσωπικό σχόλιο: Η λύση που παρατίθεται
είναι η επίσημη λύση της Κ.Ε.Π.Ε. ΕΠΑΛ με την οποία διαφωνώ γιατί η λογική
της χρησιμοποιεί περιττούς ελέγχους, δείγμα όχι καλού προγραμματισμού.
Γι' αυτό το λόγο μετά το τέλος της υλοποίησης αυτής ακολουθεί η πρότασή μου.
Άσκηση 29η (Πανελλήνιες 2011 ΔΠ, Θέμα 4ο)
Μια εταιρεία παραγωγής γραφικής ύλης που διανέμει τα προϊόντα
της μέσω πωλητών της, επιθυμεί στο τέλος της χρονιάς να ελέγξει την απόδοσή τους.
Να γράψετε στο τετράδιό σας πρόγραμμα σε γλώσσα Pascal το οποίο:
- Να περιλαμβάνει το τμήμα δηλώσεων μεταβλητών.
- Να διαβάζει το όνομα του πωλητή.
- Το ανωτέρω (2) να επαναλαμβάνεται έως ότου δοθεί για όνομα πωλητή
η τιμή
ΤΕΛΟΣ
. - Κατά τη διάρκεια της επανάληψης να διαβάζεται το ποσό των ετήσιων
πωλήσεων κάθε πωλητή και μετά το τέλος των επαναλήψεων να έχουν υπολογιστεί
τα ακόλουθα:
α) Το πλήθος των πωλητών με πωλήσεις >=50000 Ευρώ.
β) Το πλήθος των πωλητών με πωλήσεις <50000 Ευρώ.
γ) Το συνολικό ποσό των πωλήσεων όλων των πωλητών. - Στο τέλος των επαναλήψεων να:
α) τυπώσει το πλήθος των πωλητών με πωλήσεις >=50000 Ευρώ
β) τυπώσει το πλήθος των πωλητών με πωλήσεις <50000 Ευρώ
γ) τυπώσει το συνολικό ποσό των πωλήσεων όλων των πωλητών
δ) υπολογίσει και να τυπώσει το μέσο όρο των πωλήσεων όλων των πωλητών με ακρίβεια ενός δεκαδικού στοιχείου.
Υποδείξεις:
- Η εταιρεία διαθέτει τουλάχιστον έναν πωλητή.
- Για την επανάληψη να γίνει χρήση της εντολής while…do ή της εντολής repeat…until.
- Στις εντολές εισόδου και εξόδου να υπάρχουν τα κατάλληλα μηνύματα.
Άσκηση 30η (Πανελλήνιες 2012 ΔΠ, Θέμα 4ο)
Μια ναυτιλιακή εταιρεία σε ένα οχηματαγωγό της πλοίο και μόνο σε σχέση με τα οχήματα, εφαρμόζει την τιμολογιακή πολιτική που φαίνεται στον παρακάτω πίνακα:
Τύπος οχήματος | Χρέωση ανά όχημα |
Μηχανή | 10 ευρώ |
Αυτοκίνητο ΙΧ | 20 ευρώ |
Φορτηγό | 30 ευρώ |
Ο οδηγός δεν πληρώνει εισιτήριο, ενώ κάθε επιπλέον επιβάτης του οχήματος πληρώνει 5 ευρώ.
Να γραφεί πρόγραμμα σε Pascal, το οποίο:
- Να περιλαμβάνει το τμήμα δηλώσεων μεταβλητών.
- Να διαβάζει τον τύπο του οχήματος (
Μ
για μηχανή,Α
για αυτοκίνητο,Φ
για φορτηγό) και τον αριθμό των επιβατών του (μαζί με τον οδηγό). - Να υπολογίζει το κόστος για κάθε όχημα, στο οποίο να συμπεριλαμβάνεται και το κόστος των επιβατών.
- Η διαδικασία (2-3) επαναλαμβάνεται για όλα τα οχήματα και μέχρι
να δοθεί η τιμή
ΤΕΛΟΣ
στον τύπο του οχήματος. - Μετά την επανάληψη να εμφανίζονται:
α) Το πλήθος των φορτηγών.
β) Η συνολική χρέωση όλων των οχημάτων μαζί με τους επιβάτες τους.
Υποδείξεις:
- ∆ε χρειάζεται να γίνει έλεγχος ορθότητας τιμών, ούτε να υπάρχουν τα κατάλληλα μηνύματα στις εντολές εισόδου και εξόδου.
- Το πρόγραμμα δεν ασχολείται με τους επιβάτες άνευ οχήματος.
- Για την επανάληψη να γίνει χρήση της εντολής while…do ή της εντολής repeat…until.
- Στο πλοίο εισέρχεται τουλάχιστον ένα όχημα, ενώ όλα τα οχήματα είναι με οδηγό.
Άσκηση 31η (Πανελλήνιες 2013 ΔΠ, Θέμα 4ο)
Μια αεροπορική εταιρεία πρόκειται να δρομολογήσει μία πτήση με αεροπλάνο 100 θέσεων. Τα λειτουργικά έξοδα της πτήσης είναι 5.000€ και όλα τα εισιτήρια έχουν διατεθεί. Η τιμή του εισιτηρίου, που πλήρωσε ο κάθε επιβάτης, μπορεί να κυμαινόταν από 20€ έως και 200€. Να γράψετε στο τετράδιό σας, έναν αλγόριθμο, ο οποίος:
- Να διαβάζει το όνομα του κάθε επιβάτη.
- Να διαβάζει την τιμή του εισιτηρίου του κάθε επιβάτη με έλεγχο ορθότητας τιμών.
- Να υπολογίζει τις συνολικές εισπράξεις της εταιρείας από τη συγκεκριμένη πτήση.
- Να υπολογίζει και να εμφανίζει το όνομα του επιβάτη με τη μικρότερη τιμή εισιτηρίου. Να θεωρήσετε, ότι η μικρότερη τιμή είναι μοναδική.
- Να εμφανίζει το μήνυμα «ΚΕΡ∆ΟΣ», αν οι συνολικές εισπράξεις είναι μεγαλύτερες από τα λειτουργικά έξοδα ή το μήνυμα «ΖΗΜΙΑ», αν οι συνολικές εισπράξεις είναι μικρότερες από τα λειτουργικά έξοδα ή το μήνυμα «ΜΗ∆ΕΝΙΚΟ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ», αν είναι ίσα.
Υποδείξεις:
- Ο αλγόριθμος μπορεί να αποδοθεί είτε με ψευδοκώδικα, είτε με στοιχεία (εντολές) της γλώσσας Pascal, είτε με συνδυασμό αυτών.
- ∆ε χρειάζεται να υπάρχουν τα κατάλληλα μηνύματα στις εντολές εισόδου και εξόδου, εκτός του ερωτήματος 5.