Διύλιση

Το αργό πετρέλαιο αποτελείται κυρίως από κεκορεσμένους υδρογονάνθρακες, τις παραφίνες (αμερικανικά πετρέλαια), είτε από κυκλικούς, τα ναφθένια (ρωσικά πετρέλαια), είτε ακόμα και από ακόρεστους ή αρωματικούς υδρογονάνθρακες (πετρέλαια Ινδονησίας). Περιέχει επίσης ενώσεις οξυγόνου (οξέα, άσφαλτο) και σε πάρα πολύ μικρή ποσότητα αζωτούχες και θειούχες ενώσεις. Η κατεργασία του αρχίζει με την πλύση του με θειικό οξύ ή με υγρό διοξείδιο του θείου, για να απομακρυνθούν τα βασικά του συστατικά. Στη συνέχεια πλένεται με νερό και διάλυμα υδροξειδίου του νατρίου (ΝaΟΗ) για να απομακρυνθούν τα όξινα συστατικά του και τέλος ξεπλένεται με άφθονο νερό. Ο τρόπος αυτός εφαρμόζεται και για τον καθαρισμό των προϊόντων του.

Η κλασματική του απόσταξη αρχίζει, όταν μπαίνει πια μέσα σ` έναν υψηλό μεταλλικό πύργο, όπου επικρατούν κατάλληλες θερμοκρασίες, για να μπορούν να εξαερωθούν και να διαχωριστούν τα πτητικά συστατικά του. Ο πύργος ή στήλη απόσταξης βρίσκεται πάνω σ` ένα φούρνο, όπου επικρατούν υψηλές, μεταβαλλόμενες θερμοκρασίες. Από την έξοδο του φούρνου οι ατμοί του πετρελαίου μπαίνουν διαδοχικά στις διάφορες πλάκες της στήλης. Μέσα στον πύργο, με το σύστημα της συνεχούς απόσταξης, τα συστατικά που εξαερώνονται ανεβαίνουν προς τα πάνω και υγροποιούνται με ειδικούς δίσκους. Στο κάτω μέρος της στήλης μένουν στα στερεά προϊόντα της απόσταξης.

Με την πρώτη σειρά κατεργασίας παίρνουμε 4 ομάδες προϊόντων: 1) Ελαφρά ορυκτέλαια, 2) μεσαία ορυκτέλαια, 3) βαριά ορυκτέλαια και 4) στερεά υπόλοιπα.

Με τη δεύτερη σειρά κατεργασίας παίρνουμε: από την πρώτη ομάδα 1) πετρελαϊκό αιθέρα (γαζολίν), σημείο ζέσεως 40-70°, 2) ελαφρές βενζίνες (καύσιμη ύλη αεροπλάνων), σημείο ζέσεως 70-120°, 3) λιγροΐνη, σημείο ζέσεως 120-135° και 4) βαριές βενζίνες (καύσιμη ύλη αυτοκινήτων), σημείο ζέσεως 135-150°. Από τη δεύτερη ομάδα παίρνουμε: φωτιστικό πετρέλαιο και λάδια για κινητήριες ντίζελ, σημείο ζέσεως 150-300°. Από την τρίτη ομάδα έχουμε τα ορυκτέλαια ή παραφινέλαια (λιπαντικά λάδια) σημείο ζέσεως 300-360° και τέλος τα υπολείμματα δίνουν βαζελίνη, παραφίνη και άσφαλτο. Το υγρό που δεν αποστάζεται και χρησιμοποιείται για καύσιμη ύλη θέρμανσης λέγεται μαζούτ και υπάρχει κυρίως στα ρωσικά πετρέλαια. Τα διάφορα προϊόντα της κλασματικής απόσταξης επεξεργάζονται ακόμα περισσότερο, το καθένα ξεχωριστά. Αποστάζονται,  για να αυξηθεί ο βαθμός καθαρότητάς τους.

Πετροχημική βιομηχανία

Είναι ένας σχετικά καινούριος κλάδος της χημικής βιομηχανίας που ασχολείται με την πυρόλυση των κλασμάτων του πετρελαίου και τη δημιουργία μιας μεγάλης σειράς προϊόντων. Από τους εκατοντάδες υδρογονάνθρακες του πετρελαίου, οι πιο εύχρηστοι είναι το μεθάνιο, το αιθυλένιο, το προπυλένιο, το βουτυλένιο και το βενζόλιο. Η περιεκτικότητά τους στο πετρέλαιο δεν ξεπερνά το 3%. Τα μείγματα αυτά παίρνονται από την κλασματική απόσταξη του αργού πετρελαίου. Κατόπιν διαχωρίζονται με κλασματική πάλι απόσταξη και με πλύση με πυκνό θειικό οξύ. Με βάση το μεθάνιο, που κατεργάζεται με μια σειρά άλλες ενώσεις, παίρνουμε: χρώματα βινυλίου, πλαστικά βινυλίου, ακρυλικές ίνες, ελαστικά νεοπρενίου, αεροζόλ, αντιψυκτικά, διαλύτες λιπών, αέριο συγκόλλησης κ.ά. Από το αιθυλένιο παίρνουμε: πολυαιθυλένια για μια μεγάλη ποικιλία πλαστικών ειδών, πλαστικές μεμβράνες σελοφάν, μετατρέπεται επίσης σε αιθυλική αλκοόλη για καλλυντικά και για σουλφαμίδες κ.ά. Από τον πολυμερισμό του βουτυλενίου  δημιουργείται το νάιλον. Με βάση το προπυλένιο έχουμε πλαστικά, απορρυπαντικά, χρώματα, υαλοβάμβακα κ.ά. Ενώ από το βενζόλιο συνεχίζουμε να παίρνουμε νάιλον, γεωργικά χημικά φάρμακα και πλαστικά.