Στην ενότητα παρουσιάζονται τα φαινόμενα: κατηγορούμενο, απρόσωπη σύνταξη, απαρέμφατο, ρηματικά επίθετα, -τος - τέος, προτάσεις (υποθετικές 3, αναφορικές 2).
Πατήστε στον κατάλογο για να εμφανιστούν σελίδες με παρόμοιο περιεχόμενο.
Κατέβασε το αρχείο σε 
, για να επεξεργαστείς το κείμενο. Στη συνέχεια επιβεβαίωσε τις απαντήσεις σου μ' αυτές που παρατίθενται παρακάτω.
Καλή προσπάθεια.
Για τον Πλάτωνα
Βικιπαίδεια 
,
Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας
Ο λόγος: Γοργίας ,
Περισσότερα κείμενα στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα 
Για το κείμενο
Στον λόγο του Πλάτωνα Γοργίας (ή περί ρητορικής· ανατρεπτικός = που αναιρεί τους λόγους των άλλων) το θέμα που συζητείται είναι η σύγκρουση της φιλοσοφικής ηθικής με τη ρητορική και νικήτρια αναδεικνύεται η πρώτη. Στο τέλος της συζήτησης γίνεται αποδεκτό ότι είναι προτιμότερο να αδικείται κανείς παρά να αδικεί, ότι η δίκαιη τιμωρία είναι καλύτερη από την ατιμωρησία και ότι πρέπει να είναι κανείς και όχι να φαίνεται δίκαιος. Η ρητορική οφείλει να υπηρετεί το δίκαιο. Το άδικο δεν υπερισχύει του δικαίου. Το θέμα θα ξανασυζητηθεί στην Πολιτεία.
[507 γ] ἐγὼ μὲν οὖν ταῦτα οὕτω τίθεμαι καί φημι ταῦτα ἀληθῆ εἶναι· εἰ δὲ ἔστιν ἀληθῆ, τὸν βουλόμενον, ὡς ἔοικεν, εὐδαίμονα [507 δ] εἶναι σωφροσύνην μὲν διωκτέον καὶ ἀσκητέον, ἀκολασίαν δὲ φευκτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος ἡμῶν, καὶ παρασκευαστέον μάλιστα μὲν μηδὲν δεῖσθαι τοῦ κολάζεσθαι, ἐὰν δὲ δεηθῇ ἢ αὐτὸς ἢ ἄλλος τις τῶν οἰκείων, ἢ ἰδιώτης ἢ πόλις, ἐπιθετέον δίκην καὶ κολαστέον, εἰ μέλλει εὐδαίμων εἶναι. οὗτος ἔμοιγε δοκεῖ ὁ σκοπὸς εἶναι πρὸς ὃν βλέποντα δεῖ ζῆν, καὶ πάντα εἰς τοῦτο τὰ αὑτοῦ συντείνοντα καὶ τὰ τῆς πόλεως, ὅπως δικαιοσύνη παρέσται καὶ σωφροσύνη [507 ε] τῷ μακαρίῳ μέλλοντι ἔσεσθαι, οὕτω πράττειν, οὐκ ἐπιθυμίας ἐῶντα ἀκολάστους εἶναι καὶ ταύτας ἐπιχειροῦντα πληροῦν, ἀνήνυτον κακόν, λῃστοῦ βίον ζῶντα. οὔτε γὰρ ἂν ἄλλῳ ἀνθρώπῳ προσφιλὴς ἂν εἴη ὁ τοιοῦτος οὔτε θεῷ· κοινωνεῖν γὰρ ἀδύνατος, ὅτῳ δὲ μὴ ἔνι κοινωνία, φιλία οὐκ ἂν εἴη.
Το κείμενο με συνδέσεις στα λεξικά του perseus.tufts.edu
[507c] ἐγὼ μὲν οὖν ταῦτα οὕτω τίθεμαι καί φημι ταῦτα ἀληθῆ εἶναι· εἰ δὲ ἔστιν ἀληθῆ, τὸν βουλόμενον, ὡς ἔοικεν, εὐδαίμονα [507d] εἶναι σωφροσύνην μὲν διωκτέον καὶ ἀσκητέον, ἀκολασίαν δὲ φευκτέον ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος ἡμῶν, καὶ παρασκευαστέον μάλιστα μὲν μηδὲν δεῖσθαι τοῦ κολάζεσθαι, ἐὰν δὲ δεηθῇ ἢ αὐτὸς ἢ ἄλλος τις τῶν οἰκείων, ἢ ἰδιώτης ἢ πόλις, ἐπιθετέον δίκην καὶ κολαστέον, εἰ μέλλει εὐδαίμων εἶναι. οὗτος ἔμοιγε δοκεῖ ὁ σκοπὸς εἶναι πρὸς ὃν βλέποντα δεῖ ζῆν, καὶ πάντα εἰς τοῦτο τὰ αὑτοῦ συντείνοντα καὶ τὰ τῆς πόλεως, ὅπως δικαιοσύνη παρέσται καὶ σωφροσύνη [507e] τῷ μακαρίῳ μέλλοντι ἔσεσθαι, οὕτω πράττειν, οὐκ ἐπιθυμίας ἐῶντα ἀκολάστους εἶναι καὶ ταύτας ἐπιχειροῦντα πληροῦν, ἀνήνυτον κακόν, λῃστοῦ βίον ζῶντα. οὔτε γὰρ ἂν ἄλλῳ ἀνθρώπῳ προσφιλὴς ἂν εἴη ὁ τοιοῦτος οὔτε θεῷ· κοινωνεῖν γὰρ ἀδύνατος, ὅτῳ δὲ μὴ ἔνι κοινωνία, φιλία οὐκ ἂν εἴη.
|
ἐγὼ μὲν οὖν ταῦτα οὕτω |
α-κύρια |
|
τίθεμαι |
|
|
καί φημι (ἐγὼ) |
β-κύρια |
|
ταῦτα ἀληθῆ εἶναι· |
|
|
|
|
|
εἰ δὲ |
υποθετική |
|
ἔστιν ἀληθῆ, (ταῦτα) |
|
|
ὡς ἔοικεν, |
αναφορική |
|
τὸν βουλόμενον |
γ-κύρια |
|
εὐδαίμονα εἶναι |
|
|
σωφροσύνην μὲν |
|
|
διωκτέον |
|
|
καὶ ἀσκητέον, |
δ-κύρια |
|
ἀκολασίαν δὲ |
ε-κύρια |
|
φευκτέον |
|
|
ὡς ἔχει ποδῶν ἕκαστος ἡμῶν, |
αναφορική |
|
καὶ παρασκευαστέον μάλιστα μὲν |
στ-κύρια |
|
μηδὲν δεῖσθαι |
|
|
τοῦ κολάζεσθαι, |
|
|
ἐὰν δὲ δεηθῇ |
υποθετική |
|
ἢ αὐτὸς (οὗτος) |
|
|
ἢ ἄλλος τις τῶν οἰκείων, |
|
|
ἢ ἰδιώτης |
|
|
ἢ πόλις, |
|
|
ἐπιθετέον δίκην |
ζ-κύρια |
|
καὶ κολαστέον, |
η-κύρια |
|
εἰ μέλλει (οὗτος) |
υποθετική |
|
εὐδαίμων εἶναι. |
|
|
|
|
|
οὗτος ἔμοιγε δοκεῖ |
θ-κύρια |
|
ὁ σκοπὸς εἶναι |
|
|
πρὸς ὃν βλέποντα |
αναφ. προσδ. |
|
δεῖ |
|
|
ζῆν, |
|
|
καὶ πάντα εἰς τοῦτο |
ι-κύρια |
|
τὰ αὑτοῦ συντείνοντα |
|
|
καὶ τὰ τῆς πόλεως, |
|
|
ὅπως δικαιοσύνη καὶ σωφροσύνη |
πλάγ. ερωτ. |
|
παρέσται |
|
|
τῷ μακαρίῳ μέλλοντι ἔσεσθαι, |
|
|
οὕτω [δεῖ] |
|
|
πράττειν, |
|
|
οὐκ ἐπιθυμίας ἐῶντα |
|
|
ἀκολάστους εἶναι |
|
|
καὶ ταύτας ἐπιχειροῦντα |
|
|
πληροῦν, |
|
|
ἀνήνυτον κακόν, |
|
|
λῃστοῦ βίον ζῶντα. |
|
|
|
|
|
οὔτε γὰρ ἂν ἄλλῳ ἀνθρώπῳ |
ια-κύρια |
|
προσφιλὴς ἂν εἴη |
|
|
ὁ τοιοῦτος |
|
|
οὔτε θεῷ· |
|
|
|
|
|
κοινωνεῖν γὰρ ἀδύνατος (ἐστί), |
ιβ-κύρια |
|
ὅτῳ δὲ κοινωνία, |
ιγ-κύρια |
|
μὴ ἔνι |
|
|
φιλία οὐκ ἂν εἴη. |
|
|
|
|
|
Υπόμνημα: υποκείμενο, ρήμα, μετοχή, απαρέμφατο, προσδιορισμός |
|
Λεξιλογικά
τίθεμαι: θεωρώ, πιστεύω, νομίζω
ὡς ἔοικε: όπως φαίνεται
δεῖσθαι: του ρ. δέω: έχω ανάγκη από, χρειάζομαι
συντείνω: κατευθύνω όλες μου τις δυνάμεις προς κάτι συγκεκριμένο
πάρειμι: είμαι δίπλα ή κοντά σε κάποιον
ἀνήνυτος: αναποτελεσματικός, ανεκτέλεστος, ατελέσφορος
ἔνι: του ρ. ἔνειμι: υπάρχω
κοινωνέω-ῶ: έχω σχέσεις ή συναναστρέφομαι
κοινωνία: συμμετοχή, συναναστροφή, συνομιλία
Χρησιμοποίησε το λεξικό των H.G. Liddell & R. Scott για τις άγνωστες λέξεις
Για τη συντακτική ανάλυση: για υπολογιστή, πέρνα τον δείκτη πάνω από τις λέξεις, για οθόνη αφής χτύπα τη λέξη.
Για τη μετάφραση της κάθε σειράς πάτα τον αριθμό. Για όλη τη μετάφραση πάτα
ὡς
ἔοικεν,
τὸν βουλόμενον
εὐδαίμονα [507 δ]
εἶναι
σωφροσύνην μὲν
διωκτέον
[δεῖ
διώκειν]
καὶ
παρασκευαστέον
[δεῖ
παρασκευάζεσθαι]
μάλιστα μὲν
μηδὲν
δεῖσθαι
τοῦ κολάζεσθαι,
ἐὰν δὲ δεηθῇ ἢ
αὐτὸς ἢ
ἄλλος
τις
τῶν οἰκείων, ἢ
ἰδιώτης ἢ πόλις,
καὶ
κολαστέον,
[δεῖ
κολάζεσθαι
αὐτόν]
καὶ
πάντα
εἰς τοῦτο
τὰ αὑτοῦ
συντείνοντα καὶ
τὰ τῆς πόλεως,
ὅπως
δικαιοσύνη
παρέσται καὶ
σωφροσύνη [507 ε]
τῷ μακαρίῳ
μέλλοντι
ἔσεσθαι
,
οὕτω
[δεῖ]
πράττειν, οὐκ
ἐπιθυμίας
ἐῶντα
ἀκολάστους
εἶναι καὶ
ταύτας
ἐπιχειροῦντα
πληροῦν,
ἀνήνυτον
κακόν,
λῃστοῦ
βίον
ζῶντα.
1. 1. Να γίνει χρονική και εγκλητική αντικατάσταση των ρημάτων: δεηθῇ, ἔνι
| ενεστώτας | παρτ. | μέλλοντας | Αόριστος | παθ. αόρ. | παρακείμενος | υπερσ. |
| δέοιτο | -- | -- | δεήσηται | δεηθῇ | δεδεημένος ᾖ | -- |
| ἔνεστι / ἔνι | ἐνῆν | ἐνέσται | ἐνεγένετο | -- | ἐγγέγονε | ἐνεγεγόνει |
| οριστική | υποτακτική | ευκτική | προστακτική |
| ἐδεήθη | δεηθῇ | δεηθείη | κηδέσθω |
| ἔνεστι / ἔνι | ἐνῇ | ἐνείη | ἐνέστω |
2.: Να γραφτούν οι ζητούμενοι τύποι:
βουλόμενον, δοτ. πληθ. | βουλομένοις
ποδῶν, ονομαστική ενικού | ὁ πούς
ζῆν, απρμφ. αορίστου β' | βιῶναι
συντείνοντα, μτχ. ενεργητικού αορίστου, δοτ. πληθ., θηλυκού γένους | ταῖς συντεινάσαις
πληροῦν, απρμφ. μέλλοντα, αορίστου, παρακειμένου | πληρώσειν, πληρῶσαι, πεπληρωκέναι
1. Να βρεθεί το είδος των προτάσεων και να δικαιολογηθεί ο τρόπος εκφοράς τους: α) ἵνα μὴ αὐτῶν πλέον ἔχωσιν, β) ὡς αἰσχρὸν καὶ ἄδικον τὸ πλεονεκτεῖν
α). ἵνα μὴ αὐτῶν πλέον ἔχωσιν: δ. τελική, εκφέρεται με υποτακτική γιατί είναι πρόταση επιθυμίας
β) ὡς αἰσχρὸν καὶ ἄδικον τὸ πλεονεκτεῖν: δ. ειδική, εκφέρεται με οριστική, γιατί δείχνει το πραγματικό
Σχετικές σελίδες:
Το κατηγορούμενο
Απρόσωπα ρήματα - απρόσωπες εκφράσεις - απρόσωπη σύνταξη - δοτική προσωπική
Ειδικό-Τελικό, Έναρθρο-άναρθρο απαρέμφατο
Ρηματικά επίθετα σε -τος
Ρηματικά επίθετα σε -τέος
Οι δευτερεύουσες προτάσεις