Στην ενότητα παρουσιάζονται τα φαινόμενα: αντικείμενο σύστοιχο, ρηματικά επίθετα -τέος, λανθάνων υποθετικός λόγος, προτάσεις: (υποθετικές 4, πλάγιες ερωτ. 5, ενδοιαστικές3)
Πατήστε στον κατάλογο για να εμφανιστούν σελίδες με παρόμοιο περιεχόμενο.
Κατέβασε το αρχείο σε
, για να επεξεργαστείς το κείμενο. Στη συνέχεια επιβεβαίωσε τις απαντήσεις σου μ' αυτές που παρατίθενται παρακάτω.
Καλή προσπάθεια.
Για τον Πλάτωνα
Βικιπαίδεια
, Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Γραμματείας ![]()
Περισσότερα κείμενα:
στην Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα ![]()
στις Ψηφίδες για την Ελληνική Γλώσσα ![]()
Για το κείμενο
Κρίτων (ή περί του πρακτέου· ηθικός). Ο Κρίτων, μαθητής του Σωκράτη, τον επισκέπτεται νύκτα στη φυλακή, για να τον πείσει να δραπετεύσει και να σωθεί. Ο φιλόσοφος αρνείται να παραβεί τους νόμους, διδάσκοντας με τη στάση του ότι κάθε πολίτης πρέπει να υπακούει στους νόμους της πατρίδας του, ακόμη και στην περίπτωση που αυτή τον αδικεί. Με τη στάση του αυτή ο Σωκράτης απέδειξε τη συνέπεια λόγων και έργων.
[β] Σωκράτης:
οὐκοῦν ἐκ τῶν ὁμολογουμένων τοῦτο σκεπτέον, πότερον δίκαιον ἐμὲ ἐνθένδε πειρᾶσθαι ἐξιέναι μὴ ἀφιέντων [γ] Ἀθηναίων ἢ οὐ δίκαιον· καὶ ἐὰν μὲν φαίνηται δίκαιον, πειρώμεθα, εἰ δὲ μή, ἐῶμεν. ἃς δὲ σὺ λέγεις τὰς σκέψεις περί τε ἀναλώσεως χρημάτων καὶ δόξης καὶ παίδων τροφῆς, μὴ ὡς ἀληθῶς ταῦτα, ὦ Κρίτων, σκέμματα ᾖ τῶν ῥᾳδίως ἀποκτεινύντων καὶ ἀναβιωσκομένων γ᾽ ἄν, εἰ οἷοί τ᾽ ἦσαν, οὐδενὶ ξὺν νῷ, τούτων τῶν πολλῶν. ἡμῖν δ᾽, ἐπειδὴ ὁ λόγος οὕτως αἱρεῖ, μὴ οὐδὲν ἄλλο σκεπτέον ᾖ ἢ ὅπερ νυνδὴ ἐλέγομεν, πότερον δίκαια πράξομεν καὶ χρήματα τελοῦντες τούτοις [δ] τοῖς ἐμὲ ἐνθένδε ἐξάξουσιν καὶ χάριτας, καὶ αὐτοὶ ἐξάγοντές τε καὶ ἐξαγόμενοι, ἢ τῇ ἀληθείᾳ ἀδικήσομεν πάντα ταῦτα ποιοῦντες· κἂν φαινώμεθα ἄδικα αὐτὰ ἐργαζόμενοι, μὴ οὐ δέῃ ὑπολογίζεσθαι οὔτ᾽ εἰ ἀποθνῄσκειν δεῖ παραμένοντας καὶ ἡσυχίαν ἄγοντας, οὔτε ἄλλο ὁτιοῦν πάσχειν πρὸ τοῦ ἀδικεῖν.
Το κείμενο με συνδέσεις στα λεξικά του perseus.tufts.edu
[β] Σωκράτης:
οὐκοῦν ἐκ τῶν ὁμολογουμένων τοῦτο σκεπτέον, πότερον δίκαιον ἐμὲ ἐνθένδε πειρᾶσθαι ἐξιέναι μὴ ἀφιέντων [γ] Ἀθηναίων ἢ οὐ δίκαιον· καὶ ἐὰν μὲν φαίνηται δίκαιον, πειρώμεθα, εἰ δὲ μή, ἐῶμεν. ἃς δὲ σὺ λέγεις τὰς σκέψεις περί τε ἀναλώσεως χρημάτων καὶ δόξης καὶ παίδων τροφῆς, μὴ ὡς ἀληθῶς ταῦτα, ὦ Κρίτων, σκέμματα ᾖ τῶν ῥᾳδίως ἀποκτεινύντων καὶ ἀναβιωσκομένων γ᾽ ἄν, εἰ οἷοί τ᾽ ἦσαν, οὐδενὶ ξὺν νῷ, τούτων τῶν πολλῶν. ἡμῖν δ᾽, ἐπειδὴ ὁ λόγος οὕτως αἱρεῖ, μὴ οὐδὲν ἄλλο σκεπτέον ᾖ ἢ ὅπερ νυνδὴ ἐλέγομεν, πότερον δίκαια πράξομεν καὶ χρήματα τελοῦντες τούτοις [δ] τοῖς ἐμὲ ἐνθένδε ἐξάξουσιν καὶ χάριτας, καὶ αὐτοὶ ἐξάγοντές τε καὶ ἐξαγόμενοι, ἢ τῇ ἀληθείᾳ ἀδικήσομεν πάντα ταῦτα ποιοῦντες· κἂν φαινώμεθα ἄδικα αὐτὰ ἐργαζόμενοι, μὴ οὐ δέῃ ὑπολογίζεσθαι οὔτ᾽ εἰ ἀποθνῄσκειν δεῖ παραμένοντας καὶ ἡσυχίαν ἄγοντας, οὔτε ἄλλο ὁτιοῦν πάσχειν πρὸ τοῦ ἀδικεῖν.
|
οὐκοῦν ἐκ τῶν ὁμολογουμένων τοῦτο σκεπτέον, |
1-κύρια |
|
|
|
|
πότερον |
πλάγ. ερωτηματική |
|
δίκαιον (ἐστι) |
|
|
ἐμὲ ἐνθένδε πειρᾶσθαι ἐξιέναι |
|
|
μὴ ἀφιέντων Ἀθηναίων |
|
|
ἢ οὐ δίκαιον· |
|
|
|
|
|
καὶ ἐὰν μὲν φαίνηται δίκαιον (τοῦτο), |
υποθετική |
|
πειρώμεθα (ἡμεῖς), |
2-κύρια |
|
εἰ δὲ μή, (φαίνηται δίκαιον τοῦτο), |
υποθετική |
|
ἐῶμεν (ἡμεῖς). |
3-κύρια |
|
|
|
|
ἃς δὲ σὺ λέγεις τὰς σκέψεις |
αναφορική |
|
περί τε ἀναλώσεως χρημάτων |
|
|
καὶ δόξης |
|
|
καὶ παίδων τροφῆς, |
|
|
|
|
|
μὴ ὡς ἀληθῶς ταῦτα, ὦ Κρίτων, σκέμματα ᾖ |
ενδοιαστική |
|
τῶν ῥᾳδίως ἀποκτεινύντων |
|
|
καὶ ἀναβιωσκομένων γ᾽ ἄν, |
|
|
εἰ οἷοί τ᾽ ἦσαν (ἀναβιώσκεσθαι) |
υποθετική |
|
οὐδενὶ ξὺν νῷ, τούτων τῶν πολλῶν. |
|
|
|
|
|
ἡμῖν δ᾽, |
ενδοιαστική |
|
ἐπειδὴ ὁ λόγος οὕτως αἱρεῖ, |
αιτιολογική |
|
μὴ οὐδὲν ἄλλο σκεπτέον ᾖ |
|
|
|
|
|
ἢ ὅπερ νυνδὴ ἐλέγομεν (ἡμεῖς), |
αναφορική |
|
|
|
|
πότερον |
πλάγ. ερωτηματική |
|
δίκαια πράξομεν (ἡμεῖς) |
|
|
καὶ χρήματα τελοῦντες τούτοις |
|
|
τοῖς ἐμὲ ἐνθένδε ἐξάξουσιν καὶ χάριτας, |
|
|
καὶ αὐτοὶ ἐξάγοντές |
|
|
τε καὶ ἐξαγόμενοι, |
|
|
|
|
|
ἢ τῇ ἀληθείᾳ ἀδικήσομεν (ἡμεῖς) |
πλάγ. ερωτηματική |
|
πάντα ταῦτα ποιοῦντες· |
|
|
|
|
|
κἂν φαινώμεθα (ἡμεῖς) |
υποθετική |
|
ἄδικα αὐτὰ ἐργαζόμενοι, |
|
|
|
|
|
μὴ οὐ δέῃ |
ενδοιαστική |
|
ὑπολογίζεσθαι |
|
|
|
|
|
οὔτ᾽ εἰ ἀποθνῄσκειν δεῖ |
πλάγ. ερωτηματική |
|
παραμένοντας καὶ ἡσυχίαν ἄγοντας, |
|
|
|
|
|
οὔτε (εἰ δεῖ ἡμᾶς) ἄλλο ὁτιοῦν πάσχειν |
πλάγ. ερωτηματική |
|
πρὸ τοῦ ἀδικεῖν. |
|
|
|
|
|
Υπόμνημα: υποκείμενο, ρήμα, μετοχή, απαρέμφατο, προσδιορισμός |
|
Λεξιλογικά
σκεπτέον: ρημ. επίθ. του σκέπτομαι (δεῖ σκοπεῖσθαι), κάτι που πρέπει να συλλογιζόμαστε, να υπολογίζουμε, να σκεφτόμαστε
σκοπέω - σκοπέομαι: χρησιμ. από τους Αττ. συγγραφείς μόνο σε ενεστ. και παρατ., ενώ οι υπόλοιποι χρόνοι συμπληρώνονται από το σκέπτομαι: παρατηρώ, εξετάζω, ερευνώ
ἐξέρχομαι: φεύγω ή εξέρχομαι από
σκέμμα: σκέψη, θεωρία, υπόθεση, συλλογισμός
ἀποκτείνω: λέγεται για δικαστές, καταδικάζω σε θάνατο
ἀναβιόω-ῶ: επανέρχομαι στη ζωή, ξαναζώ
οἷοί τ᾽ ἦσαν: ήταν ικανοί, μπορούσαν
τελέω-ῶ: συμπληρώνω, τελειώνω, εκπληρώνω
Χρησιμοποίησε το λεξικό των H.G. Liddell & R. Scott για τις άγνωστες λέξεις
![]()
Για τη συντακτική ανάλυση: για υπολογιστή, πέρνα τον δείκτη πάνω από τις λέξεις, για οθόνη αφής χτύπα τη λέξη.
Για τη μετάφραση της κάθε σειράς πάτα τον αριθμό. Για όλη τη μετάφραση πάτα
οὐκοῦν
ἐκ τῶν ὁμολογουμένων
τοῦτο
σκεπτέον,
(ἐστί)
πότερον
δίκαιον
ἐμὲ
ἐνθένδε
πειρᾶσθαι
ἐξιέναι
μὴ ἀφιέντων
Ἀθηναίων ἢ
οὐ δίκαιον
ἃς δὲ
σὺ
λέγεις
τὰς σκέψεις
περί τε ἀναλώσεως
χρημάτων καὶ
δόξης καὶ
παίδων
τροφῆς,
![]()
μὴ οὐ
δέῃ
ὑπολογίζεσθαι
![]()
οὔτ᾽ εἰ
ἀποθνῄσκειν
δεῖ
παραμένοντας καὶ
ἡσυχίαν
ἄγοντας,
![]()
Πηγή μετάφρασης: Βασίλης Τόγιας, Φιλοσοφικά κείμενα (διασκευή),
Ψηφίδες για την Ελληνική Γλώσσα
1. Να γίνει χρονική και εγκλητική αντικατάσταση των ρημάτων: φαίνηται, λέγεις, αἱρεῖ.
| ενεστώτας | παρατατικός | μέλλοντας | Αόριστος | παρακείμενος | υπερσυντέλικος |
| φαίνηται | - | - | φήνηται | πεφασμένος ᾖ | - |
| λέγεις | ἔλεγες | ἐρεῖς λέξεις | ἔλεξας εἶπας | εἴρηκας | εἰρήκεις |
| αἱρεῖ | ᾕρει | αἱρήσει | εἷλεν | ᾕρηκεν | ᾑρήκει |
| οριστική | υποτακτική | ευκτική | προστακτική |
| φαίνεται | φαίνηται | φαίνοιτο | φαινέσθων φαινέσθωσαν |
| λέγεις | λέγῃς | λέγοις | λέγε |
| αἱρεῖ | αἱρῇ | αἱροίη αἱροῖ | αἱρείτω |
2. Να μεταφερθούν οι παρακάτω λέξεις στον άλλο αριθμό:
τὰς σκέψεις: σκέψιν
δόξης: δοξῶν
παίδων: παιδός
ἀναβιωσκομένων: ἀναβιωσκομένου
νῷ: νοῖς
ἡμῖν: ἐμοί
χάριτας: χάριν / χάριτα
ἀληθείᾳ: ἀληθείαις