Ο σοφιστής Πρωταγόρας στον ομώνυμο πλατωνικό διάλογο αναπτύσσει ένα μύθο για την εξέλιξη του πολιτισμού, που απηχεί τις απόψεις των περισσότερων σοφιστών για την εξέλιξη του κόσμου. Αν αφαιρέσουμε το μυθικό περικάλυμμα της διήγησης του Πρωταγόρα, διαπιστώνουμε ότι οι απόψεις του μοιάζουν με αυτές του Ξενοφάνη.
Στην αρχή λοιπόν οι άνθρωποι ζούνε στη φύση και είναι από τα πιο αδύναμα ζώα. Αναπτύσσουν τεχνικό πολιτισμό, όμως αυτός δεν αρκεί για να τους προστατεύσει από τους κινδύνους που τους περιζώνουν. Δημιουργούν λοιπόν κοινότητες, οι οποίες όμως εύκολα διαλύονται, αφού οι άνθρωποι μη κατέχοντας την πολιτική τέχνη μαλώνουν μεταξύ τους. Η κοινωνική όμως συμβίωση οδηγεί τελικά στην ανάπτυξη του αισθήματος του δικαίου και του αλληλοσεβασμού, που είναι ακριβώς το θεμέλιο πάνω στο οποίο στηρίζονται οι πολιτείες. Το αίσθημα του αλληλοσεβασμού (αιδώς) και του δικαίου (δίκη) υπάρχει σε όλους τους ανθρώπους και τόσο οι οργανωμένες πολιτείες όσο και οι γονείς προσπαθούν να το ενισχύσουν από τη στιγμή που αρχίζουν τα παιδιά να καταλαβαίνουν.