Αναγεννηση
. Στην ιστορία, ονομάζουμε "Αναγέννηση" την ξεχωριστή εκείνη περίοδο ακμής και ανθήσεως των γραμμάτων και των τεχνών, που έχει τις ρίζες της στην αρχαία Ελληνική παιδεία, ενώ σημαδεύει το τέλος των χρόνων του Μεσαίωνα. H περίοδος αυτή ξεκινά αρχικά από την Ιταλία στα μέσα του 14ου αιώνα και επεκτείνεται στην υπόλοιπη Ευρώπη μεταξύ του 15ου και του 16ου αιώνα (βλέπε σχήμα). Η Αναγέννηση διαδέχτηκε τον Μεσαίωνα και έφερε την τέχνη περισσότερο κοντά στον άνθρωπο, γιατί αυτός ήταν το θέμα και η βασική επιδίωξη της.
Πηγές της Αναγεννήσεως.
Ή άλωση της Κωνσταντινουπόλεως (1453) υπήρξε αφορμή να εκπατριστούν πολλοί Έλληνες σοφοί στη Δύση. Έτσι παρατηρείται μια συσσώρευση βυζαντινών λογίων (όπως οι Μιχαήλ Χρυσολοράς, Θεόδωρος Γάζας, Γιάννης Αργυρόπουλος, Δημήτριος Χαλκοκονδύλης και άλλοι) κυρίως στις πόλεις της Ιαλίας (Φλωρεντία, Φεράρα, Μιλάνο κλπ). Εκεί, με την διδασκαλία των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων και ποιητών, οι Έλληνες εκείνοι σοφοί διέδωσαν την έφεση προς την κλασσική παιδεία. Αυτή αποτέλεσε την αφετηρία για τη μελέτη του τότε κόσμου, ή οποία οδήγησε στην εμφάνιση νέων τάσεων σε όλες τις εκδηλώσεις της τέχνης. Συνέπεια των νέων αυτών τάσεων ήταν η παραγωγή σπουδαίων έργων ζωγραφικής και γλυπτικής , η ανάπτυξη της αρχιτεκτονικής και ο εμπλουτισμός της λογοτεχνίας με εξαίρετα κείμενα.
Ιταλία, χάρτης εποχής (όπου φαίνονται τα
κέντρα του πνεύματος)
Ή τεράστια αυτή πολιτιστική κίνηση διευκολύνθηκε και από την εφεύρεση της τυπογραφίας από τον Γουτεμβέργιο, ή οποία έκαμε γνωστά στον πολύ κόσμο τα έργα των μεγάλων δημιουργών της ελληνικής αρχαιότητας. Το πνεύμα της Αναγεννήσεως διαδόθηκε σε όλη την δυτική Ευρώπη με τα ίδια αποτελέσματα, χωρίς όμως να φθάσει ποτέ στην ακμή που είχε φθάσει στην Ιταλία, και ιδιαίτερα στην Φλωρεντία.
Ο Γουτεμβέργιος (αριστερά) και απόσπασμα από τη Βίβλο που
εξέδωσε (δεξιά)