Το χρονικό του 3μηνου πολέμου στο Ιράν που κατέληξε σε φιάσκο για τον Τραμπ

Αν και τα όπλα σιωπούν από την αμερικανική και την ιρανική πλευρά, δεν συμβαίνει το ίδιο από την ισραηλινή. Ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ο οποίος βλέπει στον πόλεμο την ευκαιρία να ξεμπερδέψει οριστικά με τη Χεζμπολάχ, συνεχίζει να σφυροκοπά τον Λίβανο. Την επομένη της ιρανοαμερικανικής εκεχειρίας, οι ισραηλινοί βομβαρδισμοί προκαλούν 357 νεκρούς. Μεταξύ των θυμάτων βρίσκονται περίπου 110 γυναίκες, παιδιά και ηλικιωμένοι.

Τρεις ημέρες αργότερα, οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιρανών και Αμερικανών πραγματοποιούνται στο Ισλαμαμπάντ. Ο Τραμπ στέλνει τον αντιπρόεδρό του Τζέι Ντι Βανς για να διαπραγματευτεί. Όμως οι συζητήσεις διακόπτονται απότομα. Μετά από μόλις μία ημέρα συνομιλιών, η αμερικανική αντιπροσωπεία αποχωρεί με άδεια χέρια από το Πακιστάν. Καμία συμφωνία δεν επιτυγχάνεται για τα πυρηνικά και τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν κλειστά.

Αποκλεισμός εναντίον αποκλεισμού

Ο Ντόναλντ Τραμπ βγάζει τότε ένα νέο άσσο από το μανίκι του. Στις 13 Απριλίου, ανακοινώνει ότι απαντά στο κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ με έναν αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό εναντίον όλων των πλοίων που εισέρχονται ή εξέρχονται από τα ιρανικά λιμάνια. Με αυτόν τον τρόπο ελπίζει να στραγγαλίσει ένα καθεστώς του οποίου η οικονομική επιβίωση εξαρτάται από την εξαγωγή των υδρογονανθράκων του.

Ούτε πόλεμος, ούτε ειρήνη: η σύγκρουση εισέρχεται σε μια διφορούμενη φάση. Ενώ οι διαπραγματεύσεις συνεχίζονται μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσιγκτον, τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν θέατρο αψιμαχιών μεταξύ Αμερικανών και Ιρανών στρατιωτικών, με την κάθε πλευρά να καταγγέλλει παραβίαση της κατάπαυσης του πυρός.

Η ημέρα της 17ης Απριλίου συνοψίζει τη σύγχυση που επικρατεί στην περιοχή. Μετά την υπογραφή μιας εύθραυστης 10ήμερης εκεχειρίας στον Λίβανο, τα Στενά του Ορμούζ ανακοινώνονται ως «ανοιχτά» από τον Υπουργό Εξωτερικών Αμπάς Αραγτσί. Ωστόσο, κλείνουν ξανά την επόμενη ημέρα από το ναυτικό του Σώματος των Φρουρών της Επανάστασης.

Ενοχλημένος από το γεγονός ότι κανένας σύμμαχος του ΝΑΤΟ δεν επιθυμεί να τον βοηθήσει να ανοίξει ξανά τα στενά, ο Ντόναλντ Τραμπ ξεκινά στις 3 Μαΐου την επιχείρηση «Project Freedom» (Επιχείρηση Ελευθερία) με σκοπό τη συνοδεία των πετρελαιοφόρων που έχουν εγκλωβιστεί στο Ορμούζ. Όμως, ο απρόβλεπτος αρχηγός κράτους τη σταματά την επόμενη κιόλας ημέρα, κάνοντας λόγο για «μεγάλη πρόοδο» στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη.

Νέα ανάφλεξη

Στις εβδομάδες που ακολουθούν, οι συζητήσεις φαίνεται όντως να γίνονται πιο αποτελεσματικές. Μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου βρίσκεται μάλιστα «στο τραπέζι», διαβεβαιώνει ο Λευκός Οίκος, αναφέροντας ότι εκκρεμεί μόνο η επικύρωση από τους αρχηγούς των κρατών της Αμερικής και του Ιράν.

Ωστόσο, στα τέλη Μαΐου, η κατάσταση στον Λίβανο προκαλεί νέα κλιμάκωση της έντασης.

Η ισραηλινή κυβέρνηση ανακοινώνει ότι «εντείνει» την επίθεσή της στη χώρα και στη συνέχεια δηλώνει ότι θα βομβαρδίσει την πρωτεύουσα, τη Βηρυτό.

Ο Ντόναλντ Τραμπ είναι έξαλλος και θεωρεί ότι η πολεμοχαρής στάση του Μπενιαμίν Νετανιάχου υπονομεύει τις διαπραγματεύσεις του με την Τεχεράνη. Φτάνει μάλιστα στο σημείο να τον αποκαλέσει «γ@μ τρελό» κατά τη διάρκεια ενός οργισμένου τηλεφωνήματος, το περιεχόμενο της οποίας αποκαλύφθηκε από το Axios.

Όμως ο Μπενιαμίν Νετανιάχου δεν ακούει πλέον τον καλύτερο σύμμαχό του. Στις 7 Ιουνίου, ο στρατός του πλήττει τα νότια προάστια της Βηρυτού, προπύργιο της Χεζμπολάχ. Ήταν η σταγόνα που ξεχείλισε το ποτήρι για την Ισλαμική Δημοκρατία, η οποία θέτει ξανά σε κίνηση τα γρανάζια του πολέμου. Για πρώτη φορά μετά την κατάπαυση του πυρός της 8ης Απριλίου, η Τεχεράνη εξαπολύει ομοβροντία πυραύλων κατά του Ισραήλ, το οποίο απαντά αμέσως με πλήγματα αντιποίνων.

Η ένταση ανεβαίνει ακόμα ένα σκαλοπάτι όταν το Ιράν καταρρίπτει ένα αμερικανικό επιθετικό ελικόπτερο που περιπολούσε κοντά στα Στενά του Ορμούζ. Οι Ηνωμένες Πολιτείες απαντούν αμέσως με πλήγματα, τα οποία ακολουθούνται με τη σειρά τους από ιρανικά πυρά αντιποίνων εναντίον αμερικανικών βάσεων στον Κόλπο.

Μια συμφωνία ευνοϊκή για το Ιράν

Τελικά, τη στιγμή ακριβώς που η κατάσταση προκαλεί φόβους για επανέναρξη του πολέμου σε πλήρη κλίμακα στη Μέση Ανατολή, οι διαπραγματεύσεις τελεσφορούν. Πιεζόμενος να θέσει τέλος σε έναν πόλεμο που κανείς δεν τον θέλει νστις ΗΠΑ, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοινώνει στις 14 Ιουνίου, ημέρα των γενεθλίων του, ότι κατέληξε σε συμφωνία με το Ιράν.

Το κείμενο, το οποίο υπεγράφη επίσημα εξ αποστάσεως το βράδυ της Τετάρτης (17.06.2026) από τις δύο πλευρές, έχει το πλεονέκτημα ότι θέτει τέλος στην παράλυση του παγκόσμιου εμπορίου, ανοίγοντας εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ. Ωστόσο, για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η διαπίστωση είναι πικρή.

Στο τέλος μιας σύγκρουσης που αναδιαμόρφωσε τις ισορροπίες στη Μέση Ανατολή, ο Ντόναλντ Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με μια συμφωνία που μοιάζει περισσότερο με αναγκαστικό συμβιβασμό παρά με στρατηγική νίκη.

Στην αρχή του πολέμου, ο Ντόναλντ Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι δεν θα δεχόταν καμία άλλη συμφωνία με το Ιράν πέρα από μια «άνευ όρων συνθηκολόγηση», ωστόσο 3,5 μήνες αργότερα, η υπογεγραμμένη συμφωνία απλώς αποκαθιστά το προπολεμικό status quo.

Ορισμένα σημεία της συμφωνίας μοιάζουν μάλιστα με παραχωρήσεις προς την Τεχεράνη, όπως ο τερματισμός των κυρώσεων και η άρση του παγώματος των προηγούμενων συμφωνιών.

Όσον αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, το δυσκολότερο και πιο αμφιλεγόμενο ζήτημα στις σχέσεις της Τεχεράνης με τη Δύση και κεντρικό θέμα της σύγκρουσης, όλα είναι ανοιχτά. Αν και το Ιράν διαβεβαιώνει ότι «δεν θα προμηθευτεί ούτε θα αναπτύξει πυρηνικά όπλα», μια νέα συμφωνία για το θέμα αυτό θα πρέπει να προκύψει εντός προθεσμίας 60 ημερών.

Και αυτός ο νέος κύκλος διαπραγματεύσεων προβλέπεται επίπονος. Για τον Ντόναλντ Τραμπ, που έσπευσε να κατακεραυνώσει τους επικριτές του λέγοντας ότι «Όσοι θεωρούν πως δεν ήμουν σκληρός με το Ιράν, είτε ζηλεύουν είτε είναι ηλίθιοι» διακυβεύεται το κύρος του. Ο χειρότερος εφιάλτης του.