ΔΕΘ: Το παζάρι για το πακέτο του 1 δισ. ευρώ

Σε άσκηση δύσκολης ισορροπίας εξελίσσεται η προετοιμασία του οικονομικού πακέτου της ΔΕΘ, καθώς οι ανάγκες που έχουν τεθεί στο τραπέζι είναι πολύ περισσότερες από τον διαθέσιμο δημοσιονομικό χώρο.

Η κυβέρνηση κινείται με βάση ένα αρχικό καλάθι κοντά στο 1 δισ. ευρώ, όμως μέχρι τον Σεπτέμβριο θα πρέπει να αποφασίσει ποιοι θα προηγηθούν στην προτεραιοποίηση των μέτρων της ΔΕΘ. Οι επιχειρήσεις που ζητούν μείωση φορολογικών βαρών, οι επαγγελματίες που πιέζονται από τεκμήρια και προκαταβολές, η μεσαία τάξη που βλέπει την ακρίβεια να ροκανίζει τα εισοδήματα ή οι συνταξιούχοι που περιμένουν νέα στήριξη;

Από πλευράς οικονομικού επιτελείου είναι σαφές πως η ΔΕΘ πρέπει να δώσει ένα μήνυμα ευρύτερης ανακούφισης, χωρίς όμως να κινηθεί εκτός των δημοσιονομικών ορίων, γι’ αυτό και απέχει ακόμα πολύ από τις τελικές αποφάσεις. Τα έσοδα, οι δαπάνες, η πορεία του πληθωρισμού και οι διεθνείς πιέσεις στην ενέργεια έως το τέλος του καλοκαιριού θα καθορίσουν πόσο μπορεί να ανοίξει το καλάθι.

Στο επίκεντρο βρίσκονται αυτή τη φορά οι επιχειρήσεις, κυρίως οι μικρομεσαίες. Η κυβέρνηση θέλει το πακέτο της ΔΕΘ να μη θεωρηθεί απλώς επιδοματικό, αλλά να έχει και παραγωγικό χαρακτήρα, συμπεριλαμβάνοντας παρεμβάσεις με αναπτυξιακό αποτύπωμα.

Σε αυτό το πλαίσιο εξετάζεται η μείωση της προκαταβολής φόρου για ατομικές επιχειρήσεις και νομικά πρόσωπα. Πρόκειται για μέτρο που ζητά η αγορά, καθώς περιορίζει το ποσό που πληρώνεται σήμερα έναντι των φόρων της επόμενης χρονιάς και για τις επιχειρήσεις θα ήταν άμεση ανάσα ρευστότητας, αν και δεν λείπει το δημοσιονομικό κόστος και η χρονική απώλεια εσόδων για το Δημόσιο.

Στο τραπέζι παραμένει και το τέλος επιτηδεύματος για τα νομικά πρόσωπα και τις νομικές οντότητες. Η κατάργησή του αποτελεί πάγιο αίτημα των επιχειρήσεων, καθώς θεωρείται ένα οριζόντιο βάρος ανεξάρτητο από την πραγματική οικονομική κατάσταση κάθε εταιρείας. Ωστόσο, και εδώ το ερώτημα είναι αν το μέτρο χωρά στο τελικό πακέτο.

Ανοιχτά παραμένουν επίσης τα σενάρια για αλλαγές στο τεκμαρτό εισόδημα των αυτοαπασχολουμένων, αλλά και για πιθανή μείωση του φορολογικού συντελεστή στα επιχειρηματικά κέρδη. Πρόκειται για παρεμβάσεις με διαφορετικό κόστος και διαφορετικό πολιτικό αποτύπωμα, γεγονός που κάνει την τελική επιλογή ακόμη δυσκολότερη.

Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση δεν θέλει να απευθυνθεί μόνο στις επιχειρήσεις. Ο Κυριάκος Πιερρακάκης έχει περιγράψει τη ΔΕΘ ως ένα πακέτο στο οποίο πρέπει να δουν τον εαυτό τους συνταξιούχοι, δημόσιοι υπάλληλοι, ιδιωτικοί υπάλληλοι, ελεύθεροι επαγγελματίες και αγρότες. Αυτή η διεύρυνση, όμως, αυξάνει τον αριθμό των διεκδικητών και κάνει πιο σύνθετη την κατανομή του 1 δισ. ευρώ.

Οι μεγάλες οριζόντιες παροχές, πάντως, φαίνεται ότι μένουν εκτός πραγματικής συζήτησης. Στο οικονομικό επιτελείο υπενθυμίζουν ότι μόνο η επαναφορά 13ου μισθού και 13ης σύνταξης θα είχε κόστος περίπου 4 δισ. ευρώ, ενώ αν προστεθούν και 14ος μισθός και 14η σύνταξη, ο λογαριασμός φτάνει περίπου τα 8 δισ. ευρώ.

Το δεύτερο μεγάλο πρόβλημα είναι η ακρίβεια. Ο πληθωρισμός στην Ελλάδα υποχώρησε τον Ιούνιο στο 3,9%, από 4,9% τον Μάιο, αλλά παραμένει υψηλότερος από το 2,8% της Ευρωζώνης. Άρα, παρά την αποκλιμάκωση, οι πιέσεις σε τρόφιμα, υπηρεσίες, ενοίκια και βασικές δαπάνες εξακολουθούν να περιορίζουν το διαθέσιμο εισόδημα.

Σε αυτό το περιβάλλον, το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή στέλνει προειδοποιητικό σήμα. Ζητά συνετή χρήση του πρόσθετου δημοσιονομικού χώρου και μέτρα που στηρίζουν την ανάπτυξη και την απασχόληση, χωρίς να δημιουργούν μόνιμες υποχρεώσεις που δεν καλύπτονται.

Τα στοιχεία του προϋπολογισμού εξηγούν γιατί οι τελικές αποφάσεις παραμένουν προσεκτικές. Το πρωτογενές πλεόνασμα στο πεντάμηνο έφτασε τα 3,638 δισ. ευρώ, πάνω από τον στόχο, όμως η καθαρή υπέρβαση, μετά τους ετεροχρονισμούς και τους μη επαναλαμβανόμενους παράγοντες, περιορίζεται κοντά στα 234 εκατ. ευρώ.

Έτσι, η ΔΕΘ δεν θα κριθεί μόνο από το ύψος του πακέτου, αλλά από την επιλογή των προτεραιοτήτων. Αν το διαθέσιμο ποσό μείνει γύρω στο 1 δισ. ευρώ, κάθε μέτρο που θα μπαίνει στο καλάθι θα αφήνει κάποιο άλλο εκτός.