Ιστοσελίδα της Λυσσαρέας Αρκαδίας

Home Δημοτικό Τραγούδι Αρχαία Ηραία Μαθητικό Βήμα Παραδοσιακή Μαγειρική Συνδέσεις

 





ΑΝΥΤΗΣ  ΤΗΣ ΤΕΓΕΑΤΙΔΟΣ  ΕΠΙΓΡΑΜΜΑΤΑ

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΚΕΙΜΕΝΟ - ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΙΩΑΝΝΙΔΗΣ


 


ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ   

ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ ΣΗΜΕΙΩΜΑ
 
Α. ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΥΤΗ  Η  ΤΕΓΕΑΤΙΣ;
Β. Η ΑΝΥΤΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΜΠΑΤΡΙΩΤΩΝ ΤΗΣ
Γ. Η ΑΝΥΤΗ ΣΤΑ ΑΡΚΑΔΙΚΑ ΟΡΗ
Δ. ΕΚΔΟΣΕΙΣ - ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΑΝΥΤΗΣ
Ε. Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ


ΚΕΙΜΕΝΟ - ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ

1 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 6. 123) Το Δόρυ του Εχεκρατίδα
  2 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 6. 153) Ο Τελετουργικός Λέβητας
  3 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 6. 312) Παιδιά παίζουν με τράγο
  4 ΑΝΥΤΗΣ [ΟΙ ΔΕ ΛΕΩΝΙΔΟΥ] (Ε Α 7. 190) Η μικρή Μυρώ και τα έντομα
  5 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 7. 202) Ο βίαιος θάνατος του πετεινού
  6 ΑΝΥΤΗΣ ΛΥΡΙΚΗΣ (Ε Α 7. 208) Το μνήμα του αλόγου του Δάμι
  7 ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ (Ε Α 7. 215) Το δελφίνι
  8 ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ (Ε Α 7. 486) Μπρος στο μνήμα της Φιλαινίδος
  9 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 7. 490) Θρήνος για τη μικρή Αντιβία
10 ΑΝΥΤΗΣ [ΜΙΤΥΛΗΝΑΙΑΣ
(ανορθόγραφος τίτλος)
(Ε Α 7. 492)  Ηρωισμός γυναικών της Μιλήτου
11 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 7. 538) Ο ανδρείος Μάνης
12 ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ (Ε Α 7. 646) Η μικρή Ερατώ
13 ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ (Ε Α 7. 649) Στο μνήμα της μικρής Θερσίδος
14 ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ (Ε Α 7. 724) Ο ανδρείος Πρόαρχος
15 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 9. 144) Το άγαλμα της Κύπριδος
16 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 9. 313) Πρόσκληση σε κουρασμένο διαβάτη
17 ΤΗΣ ΑΥΤΗΣ (Ε Α 9. 314) Προτομή του Ερμή
18 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 9. 745) Ο κερασφόρος τράγος Βρομίου
19 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 16. 228) Πρόσκληση σε ξένο
20 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 16. 231) Ύμνος στον Θεό Πάνα
21 ΑΝΥΤΗΣ (Ε Α 16. 291) Δώρα στον Πάνα και στις Νύμφες
22 ΤΕΓΕΑΤΙΣ ΑΝΥΤΗ (ΠΟΛΥΔ 5.48) Η σκυλίτσα από τη Λοκρίδα

ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ
 


ΕΙΣΑΓΩΓΙΚΟ  ΣΗΜΕΙΩΜΑ
 

    Α.    ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΝΥΤΗ Η ΤΕΓΕΑΤΙΣ ;   

Για το πρόσωπο και τη ζωή της Ανύτης δυστυχώς δεν γνωρίζουμε πολλά. Παραμένει άγνωστη η οικογένειά της, το πρόγραμμα της Σχολής που φέρεται ότι διηύθυνε και ο ακριβής χρόνος γέννησης και θανάτου. Ο Αντίπατρος ο Θεσσαλονικεύς (1ος αι. π.Χ.) την κατατάσσει μεταξύ των εννέα μεγαλυτέρων ποιητριών της αρχαιότητος και την ονομάζει «θηλυκό Όμηρο» ίσως λόγω του αρχαιοπρεπούς ύφους της1. Την ίδια περίπου εποχή (το 80 π.Χ.) ο Μελέαγρος από τα Γάδαρα της Συρίας γνώριζε τα ποιήματα της Ανύτης και περιέλαβε κάποια από αυτά στην Ανθολογία του (παρομοιάζοντάς τα με κρίνα)2. Ο Ιούλιος Πολυδεύκης, τον 2ο αι. μ.Χ. διασώζει επιτύμβιο επίγραμμά της «με το οποίο η ποιήτρια δόξασε την Λοκρίδα»3. Τέλος, το λεξικό «Σουίδα» (10ος αι. μ.Χ.) παραθέτει στίχους από ποιήματά της4.

Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πρόκειται για εξέχουσα προσωπικότητα των γραμμάτων. Όμως για ποια Ανύτη πρόκειται; Και πότε ακριβώς έζησε; Οι γραπτές ειδήσεις μέχρι το 10ο αι. μ.Χ. συμφωνούν για την Ανύτη από την Τεγέα ποιήτρια και επιγραμματοποιό με αρκετούς θαυμαστές και μαθητές – μεταξύ των οποίων τον Λεωνίδα απ’ τον Τάραντα. Η επιρροή της στα κοινά φαίνεται να ήταν μεγάλη αφού οι Τεγεάτες την τιμούσαν και μιλούσαν γι’ αυτήν με ευλάβεια. Χάλκινα πορτραίτα της ποιήτριας, έργα του Ευθυκράτη γιου του Λυσίππου και του Μεγαλοπολίτη Κηφισόδοτου του Νεοτέρου (3ος αι. π.Χ.) σε περίοπτη θέση, κοσμούσαν τον Ναό της Αλαίας Αθηνάς - πολιούχου της Τεγέας. Τα πορτραίτα αυτά έκαναν εντύπωση στους επισκέπτες της πόλης τουλάχιστον μέχρι τον 2ο αι. μ.Χ.5.                       

Πολλοί ερευνητές τοποθετούν την ακμή της Ανύτης της Τεγεάτιδος γύρω στο 300 π.Χ.. Όμως το 1606 που ανακαλύφθηκε στη Χαϊδελβέργη το μοναδικό χειρόγραφο της «Παλατινής Ανθολογίας» (μεταξύ άλλων περιέχει 22 επιγράμματα αποδιδόμενα σε αυτήν), ο φιλολογικός κόσμος άρχισε να αμφιβάλλει για την ύπαρξη μιας μόνο ποιήτριας με όνομα Ανύτη, διότι ένα από τα επιγράμματα που παραδίδονται αποδίδεται στην «Ανύτη Μυτιληναία»6. Πρώτος πρόσεξε την λεπτομέρεια αυτή ο J.C. Wolfius το 17347. Αργότερα (1874) ο Σκοτσέζος Charl Neaves διακρίνει δύο ποιήτριες με το όνομα Ανύτη8.Τέλος ο Ακαδημαϊκός Σίμος Μενάρδος είναι ο πρώτος Έλληνας που απέδωσε δύο Επιγράμματα της Παλατινής Ανθολογίας στην «Ανύτη Μυτιληναία»9 χωρίς να μας πείθει για την αξιοπιστία των πηγών που χρησιμοποίησε. 

Από το τέλος του 19ου αι. και όλο τον 20ο αι., Άγγλοι ερευνητές10 και ερευνητικά κέντρα μεγάλων Αμερικανικών Πανεπιστημίων της Νέας Υόρκης, της Καλιφόρνια και του Ιλινόις11 ανέπτυξαν θεωρίες (χωρίς σοβαρά ερείσματα) για τουλάχιστον δύο Τεγεάτιδες ποιήτριες και μία Μυτιληναία με το όνομα Ανύτη. Πιστεύουν ότι μία από αυτές έζησε τον 8ο αι.12. μια άλλη τον 4ο αι. και μία τρίτη στο τέλος του 3ου αι.(κοντά στο 200 π.Χ.). 

Η σύγχυση γύρω από την ταυτότητα της ποιήτριας ίσως οφείλεται στο γλωσσικό ιδίωμα των αποδιδομένων σε αυτήν επιγραμμάτων (διάλεκτος «Αυστηρά Δωρίδα»), αφού ελάχιστοι χειρίζονταν την διάλεκτο αυτή τον 3ο αι. π.Χ. τόσο τέλεια όσο η Ανύτη. Δεν σχολιάστηκε από κανένα ερευνητή, το ότι η φερομένη ως «Ανύτη Μυτιληναία» γράφει στην ίδια διάλεκτο με την «Τεγεάτιδα» (στην «Αυστηρά Δωρίδα» που ιδίως στα νησιά όλοι σχεδόν την είχαν ξεχάσει) 13. Ακόμη και ο μαθητής της Ανύτης Λεωνίδας απ' τον Τάραντα που θέλει να μιμηθεί τη δασκάλα του αποφεύγει τις δύσκολες εκφράσεις. Μόνο στην Αρκαδία και στην Κύπρο – ιδιαίτερα οι Ιερείς – χειρίζονταν τέλεια την «Αυστηρά Δωρίδα». Η Ανύτη η Τεγεάτις γράφει με μεγάλη άνεση αυτή τη δύσκολη για την εποχή της διάλεκτο. Πιθανόν οι δεξιότητές της να σχετίζονται με τις στενές σχέσεις που είχε με το Ιερατείο του Ασκληπιού. Είναι αλήθεια πως κάποτε «πλεύσασα ἐς τήν Ναύπακτον»14 προσφέρθηκε να βοηθήσει τους ιατρούς – ιερείς – του Ασκληπιού για την θεραπεία κάποιου πλούσιου που έπασχε από νόσο των οφθαλμών. Δεν είναι απίθανο η ποιήτρια να υπηρέτησε ως ιέρεια ή ως επιστημονικό προσωπικό  στο Ιερό του Ασκληπιού. Άλλωστε δεν ήταν η μόνη λογία της εποχής με ιερατικό αξίωμα. Λίγα χρόνια πριν από αυτήν  υπηρετούσαν και άλλες μορφωμένες γυναίκες σε διάφορα Ιερά, (όπως το 429 π.Χ. η Πυθαγόρεια δασκάλα του Σωκράτη Διοτίμα από την Μαντινεία).     

Οι ερευνητές του Τμήματος Κλασσικής Φιλολογίας στο Πανεπιστήμιο της Αριζόνα σε ανακοινώσεις που δημοσιεύθηκαν από το 1991 έως το 2000 καταλήγουν στο συμπέρασμα (που φαίνεται και πιο λογικό) ότι η γνωστή «Ανύτη η Τεγεάτις» έγραψε τα ποιήματά της στην αρχή του 3ου αι.15. Είναι αλήθεια ότι αν η φίλη της η μικρή Μυρώ ταυτίζεται με την Μυρώ τη Βυζαντία (που γεννήθηκε όχι νωρίτερα από το 285 π.Χ.) τότε το επίγραμμα (ΑΠ 7, 190) δεν μπορεί να γράφτηκε πριν το 275 όταν η Μυρώ ήταν περίπου δέκα ετών. Επίσης αν κάποτε η φερομένη ως
 «Ανύτη Μυτιληναία» ταυτιστεί με την Τεγεάτιδα (μια και το ύφος και το γλωσσικό ιδίωμα δεν έχουν αξιόλογες διαφορές), τότε το επίγραμμα (ΑΠ 7, 492)  που ο Σίμος Μενάρδος το αποδίδει σε αυτήν, πρέπει να τοποθετηθεί τουλάχιστον μετά  το 278 αφού οι Γαλάτες εισέβαλαν στη Μικρά Ασία στις αρχές του 279 π.Χ. και οι τρεις Μιλήσιες ηρωίδες πού εξυμνούνται στο επίγραμμα προτίμησαν να αποφύγουν την ατίμωση και να κάνουν «τον Άδη κηδεμόνα τους» (μάλλον μεταξύ 279–270π.Χ. )16. Η Ανύτη λοιπόν έγραφε – και βρισκόταν σε μεγάλη ακμή – μέχρι τουλάχιστον το 278 π.Χ. 

Απ’ ότι φαίνεται η Ποιήτρια Ανύτη θα απασχολεί για πολύ ακόμη τους φιλολογικούς κύκλους. Η ερευνήτρια M. J. Baale17, επισημαίνει ότι το πρόβλημα «πόσες ποιήτριες με το όνομα Ανύτη είναι γνωστές και πότε ακριβώς έζησαν» δεν έχει κλείσει ακόμη.


ΕΠΑΝΩ


  Β.   Η ΑΝΥΤΗ ΚΟΝΤΑ ΣΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΤΩΝ ΣΥΜΠΟΛΙΤΩΝ ΤΗΣ 

Από τα σωζόμενα επιγράμματά της18 και από την παράδοση που διασώζει ο Παυσανίας και ο Ιούλιος Πολυδεύκης19 φαίνεται ότι η Ανύτη έκανε πολλά ταξίδια εκτός Αρκαδίας, απέκτησε φιλίες στην Επίδαυρο και στα λιμάνια της Λοκρίδος (ιδιαίτερα τη Ναύπακτο) όπου γνώρισε – ή της χάρισαν ή αγόρασε – την  αγαπημένη της σκυλίτσα για την οποία έγραψε το ωραίο συγκινητικό επίγραμμα. Ταξίδεψε και σε άλλες Ελληνικές πόλεις. Κατά τον Δ. Σκιαδά η φήμη της είχε φθάσει στη Ρόδο, στην Κάτω Ιταλία και στο Βυζάντιο20 και είδε από κοντά τα κοινωνικά προβλήματα του κόσμου.            

Ας μην ξεχνούμε ότι στην εποχή της, οι ραγδαίες πολιτικές ανατροπές ευνοούσαν κλίμα αβεβαιότητας και ανασφάλειας στη Μεσόγειο. Η δύναμη της «μοίρας» εξουσίαζε και καταπίεζε τη ζωή του μέσου πολίτη21. Τον φόβο μπροστά στο άγνωστο (μπρος στην ανθρώπινη μοίρα) και τον θρήνο για τον άδικο χαμό νέων ανθρώπων αποτυπώνει η Ανύτη σε Επιτύμβια Επιγράμματα: Τραγικές φιγούρες όπως η άτυχη Φιλαινίς που νεόνυμφη τη βρήκε ο θάνατος («χεῦμ’ ἀχέροντος ἔβα») (ΠΑ 7. 486), η όμορφη Αντιβία που ενώ ήταν περιζήτητη ως μέλλουσα νύμφη, η «οὐλομένα μοίρα» την πρόδωσε (ΠΑ 7. 490), η μικρούλα Ερατώ που αγκαλιάζοντας τον πατέρα της  θρηνεί διότι «το βλέμμα της θα το σβήσει ο θάνατος» (ΠΑ 7. 646), συγκινούν έντονα την Ανύτη.  Όμως το χτύπημα της σκληρής μοίρας δεν μπορεί να νικήσει την αξιοπρέπεια. Η χαροκαμένη μητέρα της αδικοχαμένης Θερσίδος (ΠΑ 7. 649) στέκεται και κλαίει βουβά, χωρίς κραυγές και οιμωγές μπρος στο άγαλμα της νεκρής κόρης της. Οι βίαιες κινήσεις και η άκρα απόγνωση δεν αρέσουν στην Ανύτη.              

Τον βουβό θρήνο δεν τον προκαλεί μόνο ο θάνατος. Αν προσέξουμε θα δούμε ότι σε πολλά ποιήματά της η Ανύτη εκφράζει μία νοσταλγία – μια βαθιά θλίψη – γι’ αυτά που έφυγαν ανεπιστρεπτί. Η θλιβερή – μοιραία – λέξη «οὐκέτι» (=«ποτέ πια») αντηχεί πένθιμα: Το όμορφο περήφανο δελφίνι (ΠΑ 7. 215), ποτέ πια δεν θα φανεί να παίζει χαρούμενο με το κύμα («πλωτῆσιν ἀγαλλόμενος  πελάγεσιν») αλλά κείται νεκρό ριγμένο από την άγρια νοτιά στην ακτή. Και ο πετεινός της ποιήτριας (ΠΑ 7. 202), ποτέ πια δεν θα την ξυπνήσει το πρωινό τινάζοντας χαρούμενα τα πλούσια φτερά του («πυκιναῖς πτερύγεσσι ἐρέσσων») διότι ο ληστής τον έπνιξε κρυφά την νύχτα. Μήπως στις πικρές αυτές φράσεις κρύβεται η νοσταλγία για τις ελεύθερες – χαρούμενες – μέρες που χάθηκαν; Τα βαριά σύννεφα εκείνα τα χρόνια είχαν πια αρχίσει να φαίνονται. Εμφύλιοι πόλεμοι μεταξύ ελληνικών πόλεων προετοίμαζαν την κατάλυση των ελευθεριών. Άρχισε να λείπει στην Ανύτη και στους μαθητές της το ξένοιαστο πρωινό ξύπνημα. Γνώριζαν πως δεν τους περίμενε πια η Εκκλησία του Δήμου. Περισσότερη όμως θλίψη προκαλούσε ο αφοπλισμός των πολιτών. Το πολεμικό Δόρυ (ΠΑ 6, 123) δεν θα στάξει πια αίμα στις φονικές μάχες («φόνον δαΐων»). Στέκεται σε κάποιο βάθρο στο Ναό της Αθηνάς να θυμίζει παλιές ηρωικές στιγμές. Οι πολίτες στη Μεσόγειο άοπλοι και νικημένοι είναι αναγκασμένοι να παρακολουθούν τα γεγονότα χωρίς να μετέχουν στις αποφάσεις και χωρίς να μπορούν να ασκήσουν έλεγχο. Το μόνο που μένει στον ξεχασμένο πολίτη της Μεσογείου είναι η νοσταλγία για τις παλιές ηρωικές μέρες όταν ακόμη και οι δούλοι (όπως ο Μάνης ΠΑ 7. 538) θυσιάζονταν για την πατρίδα           

Μοναδική ελπίδα για τον ξεχασμένο και φοβισμένο πολίτη που γνώρισε η Ανύτη στις ακτές της Μεσογείου ήταν η προσδοκία σωτηρίας που θα προέλθει από υπερφυσική – θεία – δύναμη. Ο «Σωτήρ» έπρεπε να είναι επιβλητικός και να εμπνέει σεβασμό. Η ιδέα αυτή του μεγαλοπρεπούς «Σωτήρος» είχε επηρεάσει τους τεχνίτες και καλλιτέχνες της εποχής και έστηναν «ξόανα» και πέτρινα ή χάλκινα αγάλματα αφιερωμένα σε Νύμφες και άλλους «πολιούχους» θεούς. ζητώντας από αυτά προστασία («σώζοιτε…»). Τέτοια ήταν τα ξόανα αφιερωμένα στις «Ανιγρίδες Νύμφες» που περιγράφει σε επίγραμμά της η Μυρώ η Βυζαντία μαθήτρια και φίλη της Ανύτης22.        

Στους θαλασσινούς, προστασία και σωτηρία προσέφερε μέσω των ναών και αγαλμάτων της η «φιλομειδής» (χαμογελαστή) «σκηπτούχος» «Κύπρις» (θεά Αφροδίτη) 23. Οι ναυαγοί την παρακαλούσαν πάντα στις προσευχές τους διότι ήταν «φιλική στους θαλασσοπόρους»24. Ένα τέτοιο επιβλητικό «ξόανο» της «Κύπριδος» είχε υπ’ όψιν η Ανύτη όταν έγαφε το σχετικό Επίγραμμα (ΠΑ 9. 144). Το είχαν στήσει ίσως στο προαύλιο ναού στην ακροθαλασσιά, ώστε να είναι ορατό από τα διερχόμενα πλοία και φαινόταν ως να ευλογούσε τους ναυτιλλομένους και τους υποσχόταν ευχάριστο ταξίδι («φίλον ναυτῆσι τελῇ πλόον»). Χαρακτηριστικό είναι ότι σε τέσσερις Δωρικούς στίχους η ποιήτρια εκφράζει ό,τι ένας κριτικός τέχνης θα περιέγραφε σε πολυσέλιδη πραγματεία25. Η επιβλητική μορφή της Αφροδίτης δεσπόζει στο χώρο ο οποίος «της ανήκει». Το «λαμπρό ξόανο» ίσταται στη θέση του  να ατενίζει αλλά και να εποπτεύει το «λαμπρόν πέλαγος». Αυστηρή ήταν η θεά και δυναμική. Είχε τη δύναμη και τη θέληση να σώσει, να ελεήσει και να προστατεύσει, γι’ αυτό και ενέπνεε εμπιστοσύνη. Όμως παράλληλα η χαμογελαστή και ευγενική μορφή της έδιωχνε το φόβο των ναυτιλλομένων και τους έκανε να ξεχνούν τον απέραντο «πόντο» με τους φόβους και τις παγίδες που κρύβει26.  

Αν στην εποχή της Ανύτης η «Κύπρις» είχε αναλάβει την προστασία και σωτηρία των ναυτιλλομένων, όμως στην ξηρά ο Ερμής ήταν ο προστάτης των οδοιπόρων και των εμπόρων. Μέσα στη θολή, ζοφερή ατμόσφαιρα και στην πολιτική αστάθεια των Ελληνιστικών χρόνων το άγαλμα του Ερμή «στο τρίστρατο δίπλα στην κατάλευκη από τα κύματα ακτή» (ΠΑ 9. 314)
περιμένει τους «κεκμηώτας» (κουρασμένους) να τους χαρίσει λίγη «ἄμπαυσιν ὁδοῖο» (ανάπαυση στη δύσκολη πορεία) και να τους δροσίσει με το νερό της παρακείμενης κρήνης. Είναι σαφής ο συμβολισμός που η Ανύτη θέλει να περάσει: Υπάρχει ελπίδα. Δεν τελείωσε τίποτε. Τον θεό του εμπορίου δεν τον νοιάζει ο άγριος (μήπως και πολεμικός;;) άνεμος  που κτυπά το άγαλμά του στο «ἠνεμόεντα» (ανεμοδαρμένο) χώρο. Μέσα στη θύελλα των γεγονότων υπάρχει μία «κράνα» (κρήνη) με δροσερό νερό δίπλα στο ήρεμο άγαλμα του Ερμή να ξεκουράσει και να ξεδιψάσει τον ταλαίπωρο οδοιπόρο.         


ΕΠΑΝΩ


    Γ.    Η ΑΝΥΤΗ  ΣΤΑ ΑΡΚΑΔΙΚΑ ΟΡΗ                

Αν και η Ανύτη ταξίδεψε και γνώρισε τα περισσότερα Ελληνικά κέντρα της εποχής της, όμως ο φυσικός της χώρος ήταν η Αρκαδία. Με γλαφυρές εικόνες περιγράφει τον κόσμο της στα ψηλά βουνά και προσκαλεί τους μαθητές και ακροατές της να απολαύσουν τα ειδυλλιακά ειρηνικά τοπία όπου ζει και χαίρεται27. Την εμπνέει η Αρκαδική φύση και είναι η πρώτη που ασχολήθηκε με το «ποιμενικό επίγραμμα». Κάποιοι – όσοι τοποθετούν την ακμή της γύρω στο 300 π.Χ. – την θεωρούν πρώιμη βουκολική ποιήτρια προάγγελο του Θεόκριτου. Ο Οβίδιος αργότερα, είναι βέβαιο ότι αναζήτησε στην Αρκαδία τον βουκολικό κόσμο της Ανύτης – «μυήθηκε» σ’ αυτόν – τον αγάπησε και τον τραγούδησε28.
 
Όπως όλα τα Επιγράμματα και οι Επιτύμβιες Επιγραφές παραδοσιακά, έτσι και τα Επιγράμματα της Ανύτης απευθύνονται στον «ξένο», που καλείται να απολαύσει τη δροσιά του δάσους και να αναπαυθεί δίπλα στην πηγή ή στη σκιά ενός δένδρου. Όταν ο κουρασμένος διαβάτης αντλήσει «ὡραίου νάματος ἁδύ πόμα» (ΠΑ 9. 313) όλα τα βάσανά του θα τα ξεχάσει «ὑπό καλά δάφνας εὐθαλέα φύλλα». Ο ξένος (ΠΑ 9. 144) καλείται να καθίσει «ὑπό τάν πτελέαν» να απολαύσει το «θρόισμα των φύλλων της» στη δροσερή «πνοή του Ζεφύρου» πίνοντας δροσερό «ὕδωρ». Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι στα περισσότερα Επιγράμματα της Ανύτης το «ὕδωρ» έχει κεντρική θέση και είναι πάντα «μελιχρόν» (γλυκύ – δεν είναι γλυφό ΠΑ 16. 291), πηγάζει «ἐκ παγᾶς ψυχρόν» (ΠΑ 16. 228), είναι «ὡραίον νάματος ἁδύ πόμα» (ΠΑ 9. 313), είναι «ψυχρόν ἀχραές» (ΠΑ 9. 314). Δροσίζει και αναπαύει. Πάντα μια πηγή ή μια κρήνη στη σκιά πλατύφυλλου δένδρου περιμένει τον «ξένο», τον «ὁδίτη» ή τον «κεκμηώτα» (κουρασμένο μετά από κοπιαστική αγροτική εργασία) να τον δροσίσει και να τον ξεκουράσει. από το «θερμόν καῦμα» (ΠΑ 16. 228), από τους «πόνους θέρεος» (κούραση κατακαλόκαιρου) (ΠΑ 9. 313) ή από το «ἀξαλέον29 θέρος» (ΠΑ 16.291).          

Αξίζει να παρατηρήσουμε ότι ο Δίας ως θεότητα λείπει από τα σωζόμενα ποιήματα της Ανύτης και πουθενά δεν φαίνεται ο Ασκληπιός που διέθετε σημαντικά Ιερά σε μεγάλες πόλεις της Αρκαδίας – αν και κατά τον Παυσανία η Ανύτη συνεργάστηκε κάποτε με αυτά τα Ιερά30. Απουσιάζουν επίσης ο Απόλλων, η Δήμητρα στο μεγάλο πλακόστρωτο δρόμο με τις δρυς που ξεκινούσε από τις πύλες της Τεγέας, αλλά και ο Διόνυσος με το περίφημο Ιερό στους πρόποδες του Παρθενίου31. Πλανάται μια ψυχρότητα και πικρή φραστική επίθεση στον πολεμικό θεό Άρη  γιατί έδωσε θανατηφόρο κτύπημα («Άρης τῦψεν») στο ωραίο – περήφανο – άλογο του Δάμιδος και «πότισε με αίμα το στεγνό χώμα» (ΠΑ 9. 144) (Ο θεός  αυτός ευθύνεται για την πολεμική ατμόσφαιρα, τις αιματηρές συγκρούσεις και την πρωτοφανή βία σε όλη τη Μεσόγειο). 
Ίσως η ψυχρή αντιμετώπιση του Άρεως και η απουσία του Δία και των μεγάλων Θεών από τα έργα της Ανύτης, οδήγησε κάποιους ερευνητές να υποθέσουν ότι από το έργο της λείπει το θρησκευτικό στοιχείο. Κάνουν μεγάλο λάθος. Η Ανύτη τιμά τους δημοφιλέστερους θεούς της Αρκαδίας. Υμνεί τον «Πάνα αγρότη» (ΠΑ 16. 231) που δεν χτυπά θανατηφόρα κτυπήματα όπως ο Άρης αλλά «τίπτει» τον «ἁδυβόα αὐλό» (τη γλυκόφωνη φλογέρα) για να βόσκουν οι δαμάλεις στα δροσερά λιβάδια. Συγκινεί την Ανύτη το «δῶρον» που οι «οἰονόμοι» (βοσκοί) προσέφεραν στο Ιερό του Πανός και των Νυμφών όπως αυτό που προσέφερε ο Θεύδοτος (ΠΑ 16. 291). Ο θεός Πάν και οι Νύμφες χαρίζουν στους Αρκάδες το πολύτιμο – μοναδικό – προνόμιο να χαίρονται την ελεύθερη φύση (δεν μπόρεσε κανείς κατακτητής και καμιά κακοτυχία να τους το αφαιρέσει).
Η Ανύτη δεν ξεχνά επίσης το περίφημο Ιερό της Αλέας Αθηνάς στην Τεγέα – όπου ο στρατιώτης Εχεκρατίδας από την Κρήτη (ΠΑ 9. 144) αφιέρωσε μέρος του οπλισμού του. Και είναι ενημερωμένη για τις λατρευτικές εκδηλώσεις των πιστών Τεγεατών που – όπως ο Κλεύβοτος (ΠΑ 6. 312) – αφιέρωναν στη Θεά μεγάλους εντυπωσιακούς λέβητες και άλλα σκεύη για τις θυσίες.

Στον «κόσμο της Ανύτης» ανήκουν και τα παιδιά (ΠΑ 6. 312) που «ἵππια παιδεύουσι»(παίζουν ιπποδρομίες) γύρω από τον ναό του Πανός βάζοντας «ἡνία και φιμά» (γκέμια και φίμωτρο) σε ένα τράγο. Και οι φίλοι της Ανύτης που ζουν στους βοσκότοπους της Μαντινείας και της Γορτυνίας είναι και αυτοί μέλη της κοινωνίας που αρέσει στην ποιήτρια32. Ξυπνούν πρωί με το λάλημα του πετεινού, γιορτάζουν, χαίρονται τη ζωή, τραγουδούν και χορεύουν στην πατρίδα τους την «εὑρύχορον» (όπου καθημερινά χορεύουν χαρούμενοι) 33, τρέφουν άλογα και βόσκουν δαμάλια ή πρόβατα στα λιβάδια και γίδια στις απότομες πλαγιές του Πάρνωνα, του Μαινάλου και του Αρτεμισίου. Τα παιδιά τους, όπως η μικρή Ναΐς η κόρη του Βρομίου (ΠΑ 9. 745), μυούνται κι αυτά στην ίδια σκληρή – όμως γεμάτη χάρη – ζωή και είναι περήφανα για τον «κεραιό τράγο» που εκτρέφουν «ὡς ἀγερώχως ὅμμα» (με πόσο αγέρωχο βλέμμα  μας κοιτάζει) ακόμη κι αν είναι απλό άγαλμα.          

Τέλος στον ίδιο κόσμο εντάσσονται και ένα πλήθος φίλοι, μαθητές και συνεργάτες της ποιήτριας όπως ο Λεωνίδας ο Ταραντίνος που νοσταλγούν τις πλαγιές των Αρκαδικών ορέων με τον «αγρονόμο Πάνα» και τις «Αυλιάδες Νύμφες» και ζηλεύουν τους Αρκάδες βοσκούς που προσφέρουν στους θεούς «πολύχρωμα άνθη από οπωροφόρα δένδρα» και «κόκκινα πέταλα από ρόδα»34. Πασίγνωστη έγινε για τη συγκινητική παιδική της ευαισθησία και αφέλεια η «μικρή Μυρώ» που – όπως λέει ο Αντίπατρος – αγαπά την «σοβαρή γλαύκα», την «χαρωπή χήνα», την «ζωηρή και γρήγορη στο τρέξιμο σκυλίτσα» 35 και χαίρεται με τα έντομα του λιβαδιού και του δάσους (τον «τέττιγα» και την «ακρίδα»), παίζει μαζί τους και λυπάται όταν αυτά πεθαίνουν (ΠΑ 7.190)36  


ΕΠΑΝΩ


    Δ.    ΕΚΔΟΣΕΙΣ – ΜΕΤΑΦΡΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΗΣ ΑΝΥΤΗΣ

Η Έκδοση Dubner37 ήταν η πρώτη εύχρηστη πλήρης έκδοση της «Παλατινής Ανθολογίας» με ενσωματωμένη  την «Ανθολογία Ελληνικών Επιγραμμάτων» του Μαξίμου Πλανούδη(ως 16ο βιβλίο)38. Την έκδοση αυτή ακολουθούν σχεδόν όλες οι Αγγλικές και Αμερικανικές μεταφράσεις των Επιγραμμάτων της Ανύτης. Εξ ίσου εύχρηστη είναι η Έκδοση Jacobs (Λιψία 1814)39. Σήμερα ευρύτατα χρησιμοποιούνται οι Εκδόσεις του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης40. Στην Ελλάδα κυκλοφορεί από το 1992 και η τρίτομη έκδοση της Παλατινής Ανθολογίας Βασιλείου Λαζανά41. Σε Ολλανδική Ιστοσελίδα αναρτήθηκε το κείμενο των Επιγραμμάτων της Ανύτης με παράλληλη Γερμανική μετάφραση. Και η Bibliotheca Augustiniana έχει αναρτήσει το πρωτότυπο κείμενο.          

Η Έδρα Ελληνικής και Λατινικής Λογοτεχνίας του Τμήματος  der Letteren του Πανεπιστημίου της Leiden στην Ολλανδία δημοσίευσε Κατάλογο με τις 47 γνωστότερες μελέτες Ευρωπαίων ερευνητών που αναφέρονται στο έργο και στην προσωπικότητα της Ανύτης42. Ερευνητές και λογοτέχνες όπως ο Neaves, η Snyder, ο Rodd, ο Douglas, ο ποιητής Kenneth Rexroth που ηγήθηκε της «Πολιτιστικής Αναγέννησης του Σαν Φρανσίσκο», η Ellen Greene στην Οκλαχόμα και η Ελίζαμπεθ Κοσμετάτου Λέκτωρ Παπυρολογίας και Επιγραφικής στο Πανεπιστήμιο Tulane της Λουιζιάνα43 είναι μερικοί από εκείνους που μετέφρασαν και έκαναν γνωστά στην Ευρώπη, Αμερική και Αυστραλία (από ένα μέχρι και πέντε) επιγράμματα της Ανύτης. Από τα Επιγράμματα της Ανύτης δημοφιλέστερα στους μεταφραστές είναι εκείνα που αναφέρονται στο δελφίνι, στα παιδιά που παίζουν με τον τράγο, στον πετεινό που ξυπνούσε χαρούμενα την Ανύτη κάθε πρωί  και το επίγραμμα στο άγαλμα της Αφροδίτης στην ακρογιαλιά.    

Στην Ελλάδα ο Δρ. Χρήστος Α. Αλεξόπουλος  του Πανεπιστημίου Πατρών τον Ιούνιο του 2001 έκανε μια αξιόλογη μετάφραση των Επιγραμμάτων της Ανύτης για λογαριασμό της Ιστοσελίδας του Πανεπιστημίου Πάτρας. Το πρωτότυπο κείμενο το αντλεί από την ηλεκτρονική έκδοση της Αυγουστινιανής Βιβλιοθήκης, με τις διορθώσεις που εισάγει ο εκδότης της Αυγουστινιανής Βιβλιοθήκης στο κείμενο της Παλατινής Ανθολογίας.   

Μεγάλοι συνθέτες εμπνεύστηκαν από τα Επιγράμματα της Ανύτης και συνέθεσαν αξιόλογα έργα.  Τον Ιούλιο 1937, η Priaulx Rainier μέλος της Βασιλικής Ακαδημίας του Λονδίνου μελοποίησε τρία ποιήματα της Ανύτης σε μετάφραση Richard Aldington (έργο για μονοφωνία σοπράνο με συνοδεία πιάνου). Στην Gemeentebibliotheek του Ρότερνταμ φυλάσσεται παρτιτούρα με τα μελοποιημένα ποιήματα (ανάτυπο του 1951)44.          

Στο Βέλγιο, ο Willem Kersters, καθηγητής Αρμονίας και Διευθυντής στο Maastricht Conservatory μελοποίησε τέσσερα επιγράμματα της Ανύτης σε γαλλική μετάφραση των Couchoud Maublanc. Η σύνθεση του Kersters, (σοπράνο ή τενόρο με συνοδεία πιάνου) κυκλοφορεί σε παρτιτούρα από  το 1996 (δυο χρόνια πριν τον θάνατο του συνθέτη)45.         


ΕΠΑΝΩ


    Ε.    Η ΠΑΡΟΥΣΑ ΕΚΔΟΣΗ

Η παρούσα έκδοση των Επιγραμμάτων της Ανύτης ακολουθεί πιστά το πρωτότυπο κείμενο από την Παλατινή Ανθολογία (ηλεκτρονική έκδοση TLG). Στο αρχαίο κείμενο τηρείται το πολυτονικό σύστημα και χρησιμοποιούνται γραμματοσειρές «Palatino Linotype». Διατηρείται πιστά η αρίθμηση των Επιγραμμάτων της Ανύτης και η ορθογραφία του Παλατινού Χειρογράφου (Αποφύγαμε και σκόπιμα αγνοήσαμε τις – λιγοστές – διορθώσεις που επέφερε ο Jacobs στο κείμενο κάποιων επιγραμμάτων).   

Στη σειρά των επιγραμμάτων παραθέτουμε το αποδιδόμενο στην "Ανύτη την Μυτιληναία" με αύξοντα αριθμό 10 - (στη θέση που το βρίσκουμε στην Παλατινή Ανθολογία). Διότι τόσο το ύφος του όσο και η "Αυστηρά Δωρίς" στην οποία είναι γραμμένο συμβαδίζουν με το ύφος και την διάλεκτο της Ανύτης της Τεγεάτιδος.


ΕΠΑΝΩ


ΚΕΙΜΕΝΟ - ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΠΟΔΟΣΗ
 

 ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 1
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ6.123. p1- 6.123.4     =   G/P I (664-7)

ΑΝΥΤΗΣ
῾Έσταθι τᾶδε,
κράνεια βροτοκτόνε, μηδ᾿ ἔτι λυγρόν
χάλκεον ἀμφ᾿ ὄνυχα στάζε φόνον δαΐων,
ἄλλ᾿ ἀνὰ μαρμάρεον δόμον ἡμένα αἰπὺν ᾿Αθάνας
ἄγγελλ᾿ ἀνορέαν Κρητὸς ᾿Εχεκρατίδα.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΤΟ ΔΟΡΥ ΤΟΥ ΕΧΕΚΡΑΤΙΔΑ
Μείνε εδώ στημένο ανθρωποκτόνο δόρυ από κρανιά
Δεν στάζει πια η λόγχη σου η χάλκινη αίμα εχθρικό .
Απ' το μαρμάρινό σου βάθρο στον Ναό της Αθηνάς
να διαλαλείς την ανδρεία του Εχεκρατίδα του Κρητός

 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 2
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  6.153.1 - 4  = G/P II (668-71)

ΑΝΥΤΗΣ
Βουχανδὴς ὁ λέβης· ὁ δὲ θεὶς Ἐριασπίδα υἰός
Κλεύβοτος, ἁ πάτρα δ᾿ εὐρύχορος Τεγέα·
τἀθάνᾳ δὲ τὸ δῶρον, Ἀριστοτέλης δ᾿ ἐποίησεν
Κλειτόριος, γενέτᾳ ταὐτὸ λαχὼν ὄνομα.
 
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο ΤΕΛΕΤΟΥΡΓΙΚΟΣ ΛΕΒΗΤΑΣ

Ο λέβητας είναι για θυσίες μοσχαριών. Και τον αφιέρωσε ο γιος του Ερισπίδα
ο Κλεύβοτος που έχει πατρίδα την εύθυμη Τεγέα.
Είναι δώρο στην Αθηνά. Το κατασκεύασε ο Αριστοτέλης
απ' την Κλειτορία (συνονόματος με τον πατέρα του).

 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 3
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  6.312.p1 - 6.312.4   = G/P XIII (714-7) = Geogh. 13

ΑΝΥΤΗΣ
Ἡνία δή τοι παῖδες ἐνί, τράγε, φοινικόεντα
θέντες καὶ λασίῳ φιμὰ περὶ στόματι
ἵππια παιδεύουσι θεοῦ περὶ ναὸν ἄεθλα,
ὄφρ' αὐτοὺς φορέῃς ἤπια τερπομένους.
 
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΠΑΙΔΙΑ ΠΑΙΖΟΥΝ ΜΕ ΤΡΑΓΟ
Κόκκινα ηνία  τα παιδιά ώ τράγε,,
και φίμωτρο έβαλαν στο στόμα σου .
και προπονούνται για τους ιππικούς αγώνες γύρω από τον ναό
για να τα βλέπεις να διασκεδάζουν σαν παιδιά.


 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 4
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)
  7.190.p1 -  7.190.4  = G/P XX (742-5)

ΑΝΥΤΗΣ.  [οἱ δέ ΛΕΩΝΙΔΟΥ]

Ἀκρίδι, τᾶ κατ᾿ ἄρουραν ἀηδόνι, καὶ δρυοκοίτᾳ
τέττιγι ξυνὸν τύμβον ἔτευξε Μυρώ,
παρθένιον στάξασα κόρα δάκρυ, δισσὰ γὰρ αὐτᾶς
παίγνι' ὁ δυσπειθὴς ᾤχετ᾿ ἔχων Ἀίδας.
 
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η ΜΙΚΡΗ ΜΥΡΩ ΚΑΙ ΤΑ  ΕΝΤΟΜΑ
Η μικρούλα Μυρώ έφτιαξε κοινό μνήμα στην ακρίδα
που τραγουδά στα χωράφια και στο  τζιτζίκι που φωλιάζει στις βαλανιδιές.
χύνοντας παιδικό δάκρυ, διότι τα δυο της παιχνίδια
ο αδυσώπητος Άδης τα πήρε μαζί του κι' έφυγε μακριά.

 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  5
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 7.202.p1 - 7.202.4  = G/P XI (704-7)

ΑΝΥΤΗΣ
Οὐκέτι μ᾿ ὡς τὸ πάρος πυκιναῖς πτερύγεσσιν ἐρέσσων
ὄρσεις ἐξ εὐνῆς ὄρθριος ἐγρόμενος,
ἦ γάρ σ᾿ ὑπνώοντα σίνις λαθρηδὸν ἐπελθών
ἔκτεινεν λαιμῷ ῥίμφα καθεὶς ὄνυχα.
 
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο ΒΙΑΙΟΣ ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΕΤΕΙΝΟΥ
Δεν θα τινάξεις πια τα πυκνά φτερά σου ,
να με σηκώσει απ' την κλίνη όπως πάντα σαν ξυπνούσες πρωί πρωί .
Διότι πάνω στον ύπνο σου ήρθε ξαφνικά  ο θάνατος
Σε σκότωσε βυθίζοντας γαμψά νύχια στον λαιμό σου.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 6
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 7.208.p1 - 7.208.4   = G/P IX (696-9)

ΑΝΥΤΗΣ  ΛΥΡΙΚΗΣ
Μνᾶμα τόδε φθιμένου μενεδαΐου εἵσατο Δᾶμις
ἵππου, ἐπεὶ στέρνον τοῦδε δαφοινὸς Ἄρης
τύψε, μέλαν δέ οἱ αἷμα ταλαυρίνου διὰ χρωτός
ζέσσ᾿, ἐπὶ δ᾿ ἀργαλέᾳ βῶλον ἔδευσε φονᾶ.  
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΤΟ ΜΝΗΜΑ ΤΟΥ ΑΛΟΓΟΥ ΤΟΥ ΔΑΜΙ
Αυτό το μνήμα το έστησε η Δάμις για τον σκοτωμένο γενναίο ίππο,
διότι στον πόλεμο κτυπήθηκε στο κόκκινο στέρνο
και πηχτό αίμα  χύθηκε από το δυνατό του σώμα
και πότισε το στεγνό χώμα.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  7
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  7.215.p1 - 7.215.4   = G/P XII (708-13)

ΑΝΥΤΗΣ   ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ
Οὐκέτι δὴ πλωτοῖσιν ἀγαλλόμενος πελάγεσσιν
αὐχέν᾿ ἀναρρίψω βυσσόθεν ὀρνύμενος,
οὐδὲ παρ' εὐσκάλμοιο νεὼς περικαλλέα χείλη
ποιφύξῶ τἀμᾷ τερπόμενος προτομᾷ,
ἀλλὰ με πορφυρέα πόντου νοτὶς ὦσ᾿ ἐπὶ χέρσον,
κεῖμαι δὲ ῥαδινὰν τάνδε παρ' ἠιόνα.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΤΟ  ΔΕΛΦΙΝΙ
Δεν θα προβάλω πια χαρούμενος στα πελάγη που ταξιδεύετε,
αναδυόμενος από τα βάθη και βγάζοντας τον αυχένα στην επιφάνεια  .
Ούτε θα πηδώ με παφλασμούς δίπλα στους σκαρμούς των πλοίων
με χαρά βλέποντας την προτομή μου.
Το δυνατό κύμα με έριξε στην στεριά
Και κείτομαι σ' αυτήν την ακτή
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 8
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ
(ΕΑ) 7.486.p1 - 7.486.4   = G/P V (680-3)

ΑΝΥΤΗΣ  ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ
Πολλάκι τῷδ᾿ ὀλοφυδνὰ κόρας ἐπὶ σάματι Κλείνῶ
μάτηρ ὠκύμορον παῖδ᾿ ἐβόασε φίλαν,
ψυχὰν ἀγκαλέουσα Φιλαινίδος, ἅ πρὸ γάμοιο
χλωρὸν ὑπὲρ ποταμοῦ χεῦμ᾿ Ἀχέροντος ἔβα
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΜΠΡΟΣ ΣΤΟ ΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΦΙΛΑΙΝΙΔΟΣ
Πολλές φορές με οδύνη η Κλείνα στο μνήμα της κόρης της
της Φιλαινίδος που πέθανε μικρή, έβγαζε σπαραχτικές κραυγές
και καλούσε την ψυχή της. Διότι πριν να παντρευτεί
διάβηκε το θολό ρέμα του Αχέρωντα.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  9
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 7.490.p1 - 7.490.4   = G//P VI (684-7)

ΑΝΥΤΗΣ
Παρθένον Ἀντιβίαν κατοδύρομαι, ἇς ἐπὶ πολλοί

νυμφίοι ἱέμενοι πατρὸς ἵκοντο δόμον
κάλλευς καὶ πινυτᾶτος ἀνὰ κλέος· ἀλλ᾿ ἐπὶπάντων
ἐλπίδας οὐλομένα Μοῖρ' ἐκύλισε πρόσω.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΘΡΗΝΟΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΙΚΡΗ ΑΝΤΙΒΙΑ
Θρηνώ με λυγμούς την μικρούλα την Αντιβία. Πολλοί ήρθαν 
στο πατρικό της και την ζήτησαν σε γάμο
για την ομορφιά και την σύνεσή της.
Τους πρόλαβε όμως και τους πρόδωσε η Μοίρα..
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ 10
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  7.492.p1 - 7.492.6   = G//P VI (  -  )

ΑΝΥΤΗΣ  [ΜΙΤΥΛΗΝΑΙΑΣ]
Οἰχόμεθ',  ὧ Μίλητε, φίλη πατρί,  τῶν ἀθεμίστων

τάν ἄνομον Γαλατᾶν ὕβριν ἀναινόμεναι,
παρθενικαί τρισσαί πολιήτιδες,  ἅς ὁ βιατάς
Κελτῶν εἰς ταύτην μοῖραν ἔτρεψεν Ἄρης.
οὐ γάρ ἐμείναμεν αἷμα τό δυσσεβές οὐδ' Ὑμέναιον,
νυμφίον ἀλλ' Ἀίδην κηδεμόν' εὑρόμεθα.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΗΡΩΙΣΜΟΣ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΤΗΣ ΜΙΛΗΤΟΥ
Φεύγουμε για τον άλλο κόσμο, Μίλητε, πατρίδα αγαπημένη, 
μη ανεχόμενες την Ύβρη των άθεων Γαλατών.
Είμαστε τρεις νέες - πολίτισσες .
Αυτή την μοίρα μας επιφύλαξε ο πόλεμος κατά των Κελτών.
Δεν επιλέξαμε να μας υποδουλώσουν οι ασεβείς
Δεν βρήκαμε νυφικό κρεβάτι. Αλλά ο Άδης τώρα  είναι ο αφέντης μας.
 

 


ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  11
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  7.538.p1 - 7.538.2   = G//P VI (  -  )

ΑΝΥΤΗΣ
Μάνης οὗτος ἀνήρ ἧν ζῶν ποτε. νῦν δέ τεθνηκώς
ἷσον Δαρείῳ τῶ μεγάλῳ δύναται.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο  ΑΝΔΡΕΙΟΣ  ΜΑΝΗΣ
Ο Μάνης αυτός, ήταν κάποτε μεγάλο παλικάρι.  Και τώρα πεθαμένος
μπορεί να συγκριθεί στη δύναμη με τον Δαρείο τον Μέγα.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  12
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  7.646.p1 - 7.646.4   = G/P VII (688-91)

ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ
Λοίσθια δὴ τάδε πατρὶ φίλῳ περὶ χεῖρε βαλοῦσα
εἶπ᾿ Ἐρατὼ χλωροῖς δάκρυσι λειβομένα,
Ὦ πάτερ, οὔ τοι ἔτ᾿ εἰμί, μέλας δ᾿ ἐμὸν ὄμμα καλύπτει
ἤδη ἀποφθιμένης κυάνεον θάνατος.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η ΜΙΚΡΗ  ΕΡΑΤΩ
Αγκάλιασε τον αγαπημένο της πατέρα  η Ερατώ κι' αυτά τα τελευταία λόγια
του είπε με θερμά δάκρυα :
 Πατέρα μου, θα φύγω από κοντά σου. Πεθαίνω.
Τα μάτια μου μελανιάζουν. Σε λίγο θα τα καλύψει ο ζωφερός θάνατος.  .
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  13
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  7.649.p1 - 7.649. = G/P VIII (692-5)

ΑΝΥΤΗΣ ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ
Ἀντί τοι εὐλεχέος θαλάμου σεμνῶν θ᾿ ὐμεναίων
μάτηρ στῆσε τάφῳ τῷδ᾿ ἔπί μαρμαρίνῳ
παρθενικὰν μέτρον τε τεὸν καὶ κάλλος ἔχοισαν,
Θερσί, ποτιφθεγκτὰ δ᾿ ἔπλεο καὶ φθιμένα.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΣΤΟ ΜΝΗΜΑ ΤΗΣ ΜΙΚΡΗΣ ΘΕΡΣΙΔΟΣ
Αντί νυμφικού θαλάμου και σεμνών γαμήλιων ασμάτων ,
η μητέρα σου, έστησε άγαλμα στον μαρμάρινό σου τάφο  .
την νέα  που είναι στο δικό σου ανάστημα και έχει την ομορφιά σου
Θερσί. Και μπορούμε τώρα πεθαμένη να σε χαιρετούμε.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  14
 
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)7.724

ΑΝΥΤΗΣ  ΜΕΛΟΠΟΙΟΥ

Ἥβα μέν σε,
Πρόαρχ' ἔνεσαν, πάι, δῶμά τε πατρός,
Φειδία, ἐν δνοφερῷ πένθει ἔθου φθίμενος,
ἀλλὰ καλόν τοι ὕπερθεν ἔπος τόδε πέτρος ἀείδει
ὡς ἔθανες πρὸ φίλας μαρνάμενος πατρίδος.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο ΑΝΔΡΕΙΟΣ ΠΡΟΑΡΧΟΣ
Αλήθεια, Πρόαρχε, η ανδρεία σου σε σκότωσε στη μάχη. Και πεθαίνοντας
βύθισες το σπίτι του πατέρα σου
Φειδία, σε  μέγα πένθος.
Όμως αυτή η επιτύμβια επιγραφή τραγουδά ωραίο επικήδειο άσμα
ότι έπεσες μαχόμενος υπέρ της αγαπητής πατρίδος.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  15
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 9.144.p1 - 9.144.4  = G/P XV (722-5) = Geogh. 15

ΑΝΥΤΗΣ
Κύπριδος οὗτος ὁ χῶρος, ἐπεὶ φίλον ἔπλετο τήνᾳ
αἰὲν ἀπ᾿ ἠπείρου λαμπρὸν ὁρῆν πέλαγος,
ὄφρα φίλον ναύτῃσι τελῇ πλόον· ἀμφὶ δὲ πόντος
δειμαίνει λιπαρὸν δερκόμενος ξόανον
.

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΤΟ ΑΓΑΛΜΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΔΟΣ
Της Αφροδίτης  είναι αυτό το τέμενος.  Διότι αγαπά
απ' την στεριά να αγναντεύει το φωτόλουστο πέλαγος.
ώστε να κάνει καλοτάξιδους τους ναυτικούς.
Και να στέκεται μΚαι να στέκεται με σεβασμό η θάλασσα αντικρίζοντας το άγαλμά της.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  16
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  9.313.p1 - 9.313.4   = G/P XVI (726-9) = Geogh. 16

ΑΝΥΤΗΣ

Ἵζευ τᾶσδ' ὑπὸ καλὰ δάφνας εὐθαλέα φύλλα
ὡραίου τ᾿ ἄρυσαι νάματος ἁδὺ πόμα,
ὄφρα τοι ἀσθμαίνοντα πόνοις θέρεος φίλα γυῖα
ἀμπαύσῃς πνοι
τυπτόμενα Ζεφύρου.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΚΟΥΡΑΣΜΕΝΟ ΔΙΑΒΑΤΗ
Όποιος και νάσαι, κάθισε στον ίσκιο των ωραίων φύλλων της φουντωτής δάφνης .
Και άντλησε δροσερό νερό απ' την πηγή.
Να ξεκουράσεις  το ταλαιπωρημένο απ' το θέρος σώμα σου
 ενώ ο ζέφυρος θα σε φυσάει.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  17
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  9.314.p1 - 9.314.4 = G/P XVII (730-3) = Geogh. 17

 
ΤΗΣ  ΑΥΤΗΣ

Ἑρμᾶς τᾷδ᾿ ἕστακα παρ' ὄρχατον ἠνεμόεντα
ἐν τριόδοις πολιᾶς ἐγγύθεν ἀιόνος,
ἀνδράσι κεκμηῶσιν ἔχων ἄμπαυσιν ὁδοῖο·
ψυχρὸν δ᾿ ἀχραὲς κράνα ὑποπροχει.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΠΡΟΤΟΜΗ ΤΟΥ ΕΡΜΗ
Είμαι ο Ερμής. Με έστησαν στον κήπο αυτόν που τον δέρνει ο άνεμος
στο τρίστρατο δίπλα στην κατάλευκη από τα κύματα ακτή.
Στους κουρασμένους οδοιπόρους παρέχω ανάπαυση.
Και η κρήνη τρέχει ψυχρό πεντακάθαρο νερό.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  18
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ)  9.745.p1 - 9.745.4   = G/P XIV (718-21) = Geogh. 14

 
ΑΝΥΤΗΣ
Θάεο τὸν Βρομίου κεραὸν τράγον, ὡς ἀγερώχως

ὄμμα κατὰ λασιᾶν γαῦρον ἔχει γενύων
κυδιόων ὅτι οὗ θάμ᾿ ἐν οὔρεσιν ἀμφὶ παρῇδα
βόστρυχον εἰς ῥοδέαν Ναῒς ἔδεκτο χέρα.

 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Ο ΚΕΡΑΣΦΟΡΟΣ ΤΡΑΓΟΣ ΤΟΥ ΒΡΟΜΙΟΥ
Για δες τον τράγο του Βρομίου με τα μεγάλα κέρατα
πως κοιτά καμαρωτά κουνώντας το γένι του
αφού η Ναΐς συχνά χάιδευε με το τριανταφυλλένιο χέρι της
τους σγουρούς του βοστρίχους.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  19
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 16.228.p1 - 16.228.4  = G/P XVIII (734-7) = Geogh. 18

ΑΝΥΤΗΣ

Ξεῖν᾿, ὑπὸ τὰν πέτραν τετρυμένα γυῖ' ἀνάπαυσον·
ἁδύ τοι ἐν χλωροῖς πνεῦμα θροεῖ πετάλοις·
πίδακά τ᾿ ἐκ παγᾶς ψυχρὸν πίε· δὴ γὰρ ὁδίταις
ἄμπαυμ᾿ ἐν θερμῷ καύματι τοῦτο φίλον.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΠΡΟΣΚΛΗΣΗ ΣΕ ΞΕΝΟ
Ξένε, ανάπαυσε τα κουρασμένα σου μέλη στην σκιά τον βράχο,
  Φυσά δροσερό αεράκι κάνοντας τα φύλλα να θροΐζουν.
Πιες απ' την πηγή ψυχρό ύδωρ. Διότι τους οδοιπόρους
τους ανακουφίζει από το θερινό λιοπύρι.
 

ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  20
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ (ΕΑ) 16.231.p1 - 16.231.4 = G/P IXX (738-41) = Geogh. 19

ΑΝΥΤΗΣ

Τίπτε κατ᾿ οἰόβατον, Πὰν ἀγρότα, δάσκιον ὕλαν
ἥμενος ἁδυβόᾳ τῷδε κρέκεις δόνακι;
"Ὄφρα μοι ἑρσήεντα κατ᾿ οὔρεα ταῦτα νέμοιντο
πόρτιες ἠυκόμων δρεπτόμεναι σταχύων.
¨

 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΥΜΝΟΣ ΣΤΟΝ ΘΕΟ  ΠΑΝΑ
- - Πάνα προστάτη του αγρού, γιατί παίζεις τον καλαμένιο αυλό
με τον γλυκό ήχο σ' αυτά τα έρμα σκιερά δάση;
- - Για να βόσκουν στα δροσερά αυτά όρη 
οι δαμάλεις δρέποντας τα μεστωμένα στάχυα.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  21
ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΑΝΘΟΛΟΓΙΑ
(ΕΑ) 16.291.p1 - 16.291.4

ΑΝΥΤΗΣ  
Φριξοκόμᾳ τόδε Πανὶ καὶ αὐλιάσιν θέτο Νύμφαις
δῶρον ὑπὸ σκοπιᾶς Θεύδοτος οἰονόμος,
αἵ μιν ὑπ᾿ ἀζαλέοιο θέρευς μέγα κεκμηῶτα
παῦσαν ὀρέξασαι χερσὶ μελιχρὸν ὕδωρ.
 

ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
ΔΩΡΟ ΣΤΟΝ ΠΑΝΑ ΚΑΙ ΣΤΙΣ ΝΥΜΦΕΣ
Στον Πάνα με την άγρια κόμη και στις Νύμφες της στάνης το προσέφερε
θέτοντάς το κάτω απ' τον βράχο ο βοσκός ο Θεύδοτος
ευγνωμονώντας τους γιατί όταν ταλαιπωρήθηκε από άνυδρο καλοκαίρι 
τον ξεδίψασαν ρίχνοντας στα χέρια του γλυκό νερό.
 
ΕΠΙΓΡΑΜΜΑ  22
ΙΟΥΛΙΟΣ ΠΟΛΥΔΕΥΚΗΣ 5.48 = G/P X (700-3) = Geogh. 10
 

Ὤλεο δή ποτε καὶ σὺ πολύρριζον παρὰ θάμνον,
Λόκρι, φιλοφθόγγων ὠκυτάτη σκυλάκων,
τοῖον ἐλαφρίζοντι τεῷ ἐγκάτθετο κώλῳ
ἰὸν ἀμείλικτον ποικιλόδειρος ἔχις.
 
ΜΕΤΑΦΡΑΣΗ
Η ΣΚΥΛΙΤΣΑ ΑΠΟ ΤΗ  ΛΟΚΡΙΔΑ
Σε χάσαμε  κι' εσένα - στον πυκνό θάμνο δίπλα έχεις πέσει,
Ήσουν από την Λοκρίδα - ένα από τα πιο γρήγορα σκυλάκια που φώναζες χαρούμενα  .
Στο ανάλαφρό σου πόδι έριξε θανατηφόρο δηλητήριο
μια έχιδνα με πλουμιστό δέρμα.
 


      ΣΗΜΕΙΩΣΕΙΣ

1.      Ibid.ii. 101, no. 23  Παλατινή Ανθολογία 9. 26. 3 και Planudea Anthologia minor LXI, έκδοση Harvard, σελ. 15. Βλέπε και Maria Baale, Studia in Anytes poetriae vitam et carminum reliquias. Diss. Universiteit van Amsterdam. Haarlem, 1903.   

2.      Παλατινή Ανθολογία 4. 1. 5      

3.      Ιούλιος Πολυδεύκης Ονομαστικόν.5, 48, 5 – 5, 48, 10        

4.      Λεξικό Σουίδα kappa, 2322.1-3  (από το Επίγραμμα  ΕΑ  6.123).
Λ
εξικό Σουίδα beta     477.1-2    (από το Επίγραμμα   ΕΑ  6.153).
Λεξικό Σουίδα
delta    1545.1-2  (από το Επίγραμμα   ΕΑ  7.190).
Λεξικό Σουίδα 
epsilon,2933.1-2 ( από το Επίγραμμα  
ΕΑ 7. 202).
Λεξικό Σουίδα  
mi          597. 1-2  (από το Επίγραμμα  EΑ 7. 208)   

5.      Τατιανού Προς Έλληνας 33.1.5. Βλέπε και B. Andreae, Kephisodotos (ii), στο R. Vollkommer (επιμ.), Künstlerlexikon der Antike 1 (München 2001) σελ. 410-411.

6.      Παλατινή Ανθολογία 7. 492. Στο χειρόγραφο της Χαϊδελβέργης γράφεται ανορθόγραφα (Μιτυληναίας)

7.      J.C.Wolfius, Poetriarum octo: Hamburgi, Apud A. M. Vandenhoeck, 1733-1734. 

8.      The Greek Anthology by Lord Neaves, Edinburgh and London, (1874) σελ 211.Δεν διευκρινίζει ποια ποιήματα ανήκουν στην Μυτιληναία

9.      (Τα επιγράμματα ΠΑ 7.492 και ΠΑ9.114)"Στέφανος" Εκλογαί Αρχαίων Ποιημάτων κατά μετάφρασιν Σίμου Μενάρδου 1923

10.  Rennell Rodd Love, Worship and Death. London 1919. σελ. 93

11.  J.ane McIntosh Snyder. The Women and the Lyre. Southern Illinois University Press, 1991

12.  Smith’s Dictionary of Greek and Roman Biography and Mythology. London 1880. Ο εκδότης θεωρεί βέβαιο ότι η «Ανύτη» που συνέθεσε το Επίγραμμα για τον «ίππο του Δάμι» ήταν σύγχρονη του Α΄ Μεσσηνιακού Πολέμου (8ος αι. π.Χ.). 

13.  Άλλοι Μυτιληναίοι ποιητές όπως ο Κριναγόρης γράφουν σε ανάμικτη Ιωνική με εξελιγμένα στοιχεία της λεγομένης «κοινής» Διαλέκτου (Παλατινή Ανθολογία, 6, 2, 32). Τον 3ο  αι. π.Χ. στη Μακεδονία ήταν εν χρήσει μια εξελιγμένη και απλοποιημένη μορφή της Δωρικής Διαλέκτου. Vit Bubenik, Variety of speech in Greek linguistics. The dialects and the coine, στο HISTORY OF THE LANGUAGE SCIENSES (62), σελ. 439 κ.ε. .          

14.   Παυσανίας, Φωκικά Λοκρών Οζολών,  10.38.13.1 – 15           

15.  Δρ Marilyn B. Skinner, Entries on “Anyte” …  in Katharina M. Wilson, ed. An Encyclopedia of Continental Women Writers, 2 vols, (New York: Garland, 1991). Δρ Marilyn B. Skinner, Epigrams by Women from the Greek Anthology Translation and notes Princeton University Press (2000) 

16.  Ο Lord Charles Neaves του St.Andreus University (Σκωτία) θεωρεί ότι το Επίγραμμα (Α.Π. VII, 492) ανήκει στην Ανύτη την Τεγεάτιδα. Lord Charles Neaves The Greek Anthology (1884), Lippincott’s monthly magazine. University of Callifornia, Narrative and miscellaneous199. Για την εισβολή των Γαλατών στη Μίλητο βλ. Stephen Mitchell  «Γαλάτες στη Μικρά Ασία» Εισαγωγή. Έκδοση ΙΜΕ.

17.  M. J. Baale, Studia in Anytes Poetriae Vitam et Carminum Reliquias Haarlem, 1903.

18.  Ιδίως αυτό που παραδίδει ο Ιούλιος Πολυδεύκης Ονομαστικόν.5, 48, 5 – 5, 48, 10        

19.  Παυσανίας, Φωκικά Λοκρών Οζολών,  10.38.13.4 Ιούλιος Πολυδεύκης Ονομαστικόν.5, 48, 5 – 5, 48, 10

20.  Στον Τάραντα της Κάτω Ιταλίας αναφέρονται σημαντικοί Μαθητές της Ανύτης – ποιητές που μιμήθηκαν το ύφος της και την τιμούσαν ως μεγάλη δασκάλα. Τα κοινά χαρακτηριστικά στο ύφος, στα επιλεγόμενα θέματα, στη γλώσσα και στην τεχνοτροπία, κατατάσσουν τους μαθητές και τους μεταγενέστερους θαυμαστές της Ανύτης στην «Πελοποννησιακή Σχολή Επιγραμματοποιών».

21.  Η «Θεά Τύχη» ήταν «αοίδιμος ανθρώποισιν», την επικαλούντο όλοι – ακόμη και φιλόσοφοι – και έτρεχαν στους ναούς να την παρακαλέσουν («να έχουν καλή τύχη»).

22.  Το Επίγραμμα της Μοιρούς το βρίσκουμε στην Παλατινή Ανθολογία (ΠΑ 6. 189). Τις ιαματικές ιδιότητες των Ανιγρίδων Νυμφών και του ποταμού Ανίγρου που πηγάζει από την Αρκαδία τις γνώριζε και ο Παυσανίας 5.5.10.4 κ.ε.

23.  Βλ. Ορφικός Ύμνος 55, 1 και  55, 20-23.  

24.  «Αδέσποτο» Επίγραμμα στην Παλατινή Ανθολογία, 5, 11, 1-2.

25.  Από ενωρίς το Επίγραμμα αυτό έκανε αίσθηση στον πνευματικό κόσμο Ο Αντίπατρος Θεσσαλονικεύς (1οςαι.) μεταφέρει στίχους του από την Δωρική στην «κοινή» διάλεκτο όμως  δεν κατορθώνει ούτε καν να πλησιάσει την δύναμη του λόγου της Ανύτης. Αντιπάτρου, Επίγραμμα Παλατινή Ανθολογία, 9, 143, 1-6.        

26.  Η Δρ Marilyn B. Skinner,(Entries onAnyte Princeton University Press  Arizona, (2000), σελ.34) επιχειρεί μια αξιοπρόσεκτη ανάλυση του Επιγράμματος.           

27.  Δρ. Marilyn B. Skinner, "Ladies' Day at the Art Institute: Theocritus, Herodas and the Gendered Gaze." In Women's Voices in Ancient Greek Literature and Society. Princeton University Press, March 2001.

28.  C.A. Trypanis Ovid and Anyte. Chicago Jurnals (Ph) 65, 1970, 52.       

29.  Η λέξη της Δωρικής διαλέκτου «αξαλέον» (ξηρό) ακούγεται παρεφθαρμένη μέχρι σήμερα σε χωριά της ορεινής Γορτυνίας . («αξιάλιστο δένδρο» = ακλάδευτο, με πολλά ξερά κλαδιά).

30.  Παυσανίας, Φωκικά Λοκρών Οζολών,  10.38.13.4. Στην οδό από Τεγέα προς Άργος το Ιερό του Ασκληπιού ήταν σε ακμή τουλάχιστον μέχρι τον 2ο αι. μ.Χ.

31.  Παυσανίας, 8.54.5.1- 8.      

32.  Jane McIntosh Snyder «The Women and the Lyre» Carbondale: Southern Illinois University Press, 1991. «Ειρηνικός κόσμος με τον θερμό λαμπερό ήλιο και τις διαυγείς δροσερές πηγές. Ένας κόσμος με γιδοβοσκούς, οδοιπόρους, παιδιά και ποιμνιοστάσια. Πού χαίρεται την παρουσία του Θεού Πάνα, του Ερμή και άλλων αγροτικών θεοτήτων. Αυτός είναι ο χώρος της ευχάριστης αναψυχής και της απόδρασης από την γήινη πραγματικότητα του μόχθου, του πολέμου, του θανάτου…»

33.  Η Τεγέα είναι «ευρύχορος» (Επίγραμμα ΠΑ 6.153). Την ίδια ονομασία συναντούμε και στο επίγραμμα – αφιέρωση –  στο Πέπλο της Αθηνάς Αλαίας, σε «κοινή διάλεκτο»  Παυσανίας 8.5.3.5.

34.  Λεωνίδα Ταραντίνου Επίγραμμα (ΠΑ 6.154)  

35.  Αντιπάτρου Επίγραμμα (ΠΑ 7.425)

36.  Το σύνολο των ερευνητών την ταυτίζουν με τη Μυρώ τη Βυζαντία μητέρα του Ομήρου του Τραγικού, «ποιήσασα έπη και ελεγεία» (Παυσανίας9.5.8.4)που έζησε  την εποχή του Πτολεμαίου Φιλαδέλφου. Την Μυρώ τη Βυζαντία την αναφέρει ο Αθήναιος (Δειπνοσοφισταί, 11, 80, 3 – 11, 80, 8). Ο Κράτης ο Κριτικός (p. 53W) αναφέρει το ποίημα της Μυρούς «Μνημοσύνη»  ως δικό του. Βλέπε και Αιλίου Ηρωδιανού Analecta grammatica  σελ 434 (έκδοση Harvard College Library). Η Παλατινή Ανθολογία (ΠΑ 7. 364), παραδίδει το τετράστιχο του Μάρκου Αργενταρίου (1ος αι. μ.Χ.)  – μεταφορά στην «Κοινή» του Επιγράμματος της Ανύτης. Ο Αργεντάριος αγνωούσε την «αυστηρά δωρική». Έγραφε στην «Κοινή» που γνώριζαν οι ρήτορες της Ρώμης τον καιρό του Νέρωνος:         
            
Ακρίδι και τέττιγι Μυρώ τόδε θήκατο σήμα,  
               λιτήν αμφοτέροις χερσί βαλούσα κόνιν,           
             ίμερα δακρύσασα πυρής έπι,      
             τον γαρ αοιδόν Άιδης, την δ’ ετέρην ήρπασε Περσεφόνη.
     
Επιγράμματα του Μάρκου Αργενταρίου μετέφρασε ο Σίμος Μενάρδος. Περισσότερα βλ.
V. Hugo, H. Heine Μάρκος Αργεντάριος Ποιήματα προς μετάφρασιν, Δελτίον της Εστίας τόμ. 13, αριθ.636(1889).          

37.  Johann Friedrich Dübner, στην Didots bibliotheca (1864 – 1872). Αργότερα ο εξέδωσε σε ιδιαίτερο – ξεχωριστό – τεύχος την Ανθολογία Μαξίμου Πλανούδη.

38.  Συνολικά 22 Επιγράμματα μας είναι γνωστά αποδιδόμενα στην «Ανύτη»: Τα 19 περιέχονται στην Παλατινή Ανθολογία. Τρία περιέχονται στην Ανθολογία Μαξίμου Πλανούδη και 1 στο «Ονομαστικόν» του Ιουλίου Πολυδεύκη. Αποδίδονται στην «Ανύτη Λυρική» «Ανύτη Μελοποιό», και ένα στην «Ανύτη Μυτιληναία»

39.  Anthologia Graeca, ad fidem codicim olim Palatini nunc Parisini .. adiecit Fridericus Jacobs  Tomus Secundus, Lipsiae Libraria Dyciana, 1814

40.  Εύχρηστες στους Έλληνες φοιτητές (για Επιστημονική Έρευνα) είναι η Anthologie Grecque (13 τόμοι στα Γαλλικά) από την σειρά  Belles Letres  και η τετράτομη Anthologia Graeca του H. Beckby από την σειρά Tusculum.

41.  Βασιλείου Λαζανά, Παλατινή Ανθολογία, 3 τόμοι, Αθήνα, 1992.   

42.  Dr. Martine Cuypers, A Hellenistic Bibliography, Version 10 (2007) – Anyte, all titles.            

43.  Lord Charles Neaves The Greek Anthology, Lippincott’s monthly magazine. University of Callifornia (1884), Narrative and miscellaneous199. Jane McIntosh Snyder, The Woman and the Lyre Women Writers in Classical Greece and Rome: Southern Illinois University Press. Rennell Rodd. Love, Worship and Death: Some Renderings from the Greek Anthology. University of California Library (1919) p.108. Norman Douglas. Birds and Beasts of the Greek Anthology. 1927.Angels Hous University, Australia. Kenneth Rexroth. Translations from Greek and Latin. Ellen Greene, Women Poets in Ancient Greece and Rome.   Norman, OK:  University of Oklahoma Press, 2005.  Pp. xvii, 234.  ISBN 0-8061-3664-2.

44.  Priaulx, Rainier, Three Greek Epigrams, for soprano voice and piano, ed. Schott 10181, London 1951.   

45.  Willem Kersters, Quatre épigrammes d'Anyte de Tegée opus 100 – 1996. Chant (Soprano ou Tenor) at piano. Traduites par Paul – Louis Couchoud et Rene Maublanc