Ελληνικός Πολιτισμός, Τραγούδια και διηγήματα για την ξενιτιά

    είσοδος  λογοτεχνία

 

 

Ως πότε πια η τύχη μου θα μ' έχει δικασμένο

να σέρνομαι στην ξενιτιά σαν φύλλο μαραμένο

(Αμανές)

 

 

Από την αρχαιότητα ως τις μέρες μας ο τόπος αυτός δεν μπόραε να θρέψει τους κατοίκους του. Η μοναδική λύση ήταν η ξενιτιά. Από τις πρώτες αποικίες του α' ελληνικού αποικισμού ως τους μετανάστες των δεκαετιών του '50, '60, αλλά και ως τις μέρες μας με τους ξενιτεμένους νέους, ο πόνος του ξεριζωμού είναι ο ίδιος.

 

Αυτός ο πόνος εκφράστηκε στο κύριο μέσο έκφρασης του λαϊκού πολιτισμού, το τραγούδι. Τραγούδια γεμάτα πόνο γι' αυτούς που έφευγαν και γι' αυτούς που έμεναν.

 

Διάλεξα κάποια αντιπροσωπευτικά τραγούδια από τα δημοτικά και τους αμανέδες, τα ρεμπέτικα και τα λαϊκά ως τα έντεχνα.

 

Επιλέξτε από τα παρακάτω, για να ακούσετε το τραγούδι ή να δείτε τους στίχους.

Τραγούδια για την ξενιτιά

Δημοτικά

  1. Αλησμονώ και χαίρομαι

  2. Από μικρός στην ξενιτιά

  3. Από μικρός ορφάνεψα
     

  4. Άσπρα μου περιστέρια

  5. Βαρέθηκα την ξενιτιά

  6. Γιάννη μου, το μαντίλι σου

  7. Γιάλα

  8. Γιωργαλάκης

  9. Δεν ξημερώνει

  10. Διώχνεις με, μάνα, διώχνεις με

  11. Εγώ στον ήλιο ορκίστηκα

  12. 'γω στα ξένα περπατούσα

  13. Ένα καράβι κρητικό

  14. Θάλασσα απ' όλα τα νερά

  15. Καράβι καραβάκι

  16. Κοράσιον ετραγούδαγε

  17. Λουλούδι τι μαράθηκες

  18. Λιώσανε τα χιόνια

  19. Μάνα, πολλά μαλώνεις με

  20. Με μάραναν τα ξένα

  21. Με πήρε το παράπονο

  22. Μια κόρη Τρικεριώτισσα

  23. Να 'μαν πουλί να πέταγα 

  24. Όλοι με λεν τραγούδησε

  25. Ξένε, που 'σαι στην ξενιτιά

  26. Ξενιτεμένο μου πουλί

  27. Ξενιτεμένο μου πουλί

  28. Ξενιτεμένο μου πουλί

  29. Ξενιτεμένο μου πουλί

  30. Ξενιτεμένο μου πουλί

  31. Ξενιτεμένο μου πουλί

  32. Ξένος ήμαν κι ήρθα τώρα

  33. Ο ζωντανός ο χωρισμός

  34. Όλους τους μήνες τους θέλω

  35. Ο μισεμός είναι καημός

  36. Ο ξενιτεμένος

  37. Ο ξένος μες στην ξενιτιά

  38. Πουλάκι ξένο

  39. Πουλάκι φεύγει για τα ξένα

  40. Σαν πας, πουλί μ', στην ξενιτιά

  41. Σαν πας στα ξένα

  42. Σου στέλνω, μάνα, επιταγή

  43. Συρματικό

  44. Τζιβαέρι, παραλλαγή Καλύμνου

  45. Τζιβαέρι, παραλλαγή Λέρου

  46. Τζιβαέρι, Δωδεκανήσου

  47. Τούτες οι μέρες το 'χουνε

  48. Βρέχει ν η Θιος κι βρέχουμι

  49. Κίνησαν τα καράβια

  50. Για βγάτι πέντε λυγερές

  51. Κλάμα του εμιγκράντου

Πολυφωνικό

Αστέριος Γούναρης

Φεργαδιώτου, Πασινιού, Βερβέρης, Πατρέλλης, Λαγουτάρης, Σαρέλλης, Παλάσκα, Σαλτουγιάννη, Παλάσκας
Μακεδονίας, Δόμνα Σαμίου

Μοιρολόι Ηπείρου, Συλλογή Σίμωνος Καρρά

Δόμνα Σαμίου

(Δωδεκανήσου) Καίτη Κουλιά

(Πηλίου), Δόμνα Σαμίου

(Λέρου) Δικαία Χατζηδάκη

(Ανατολικής Ρωμυλίας), Βαγγέλης Δημούδης

Δημοσθένης Βλαχαγγέλης

Χρόνης Αηδονίδης

(Πόντου), Γιώργος Αμαραντίδης

(Κυκλάδων), Δόμνα Σαμίου

(Κρήτης), Χαΐνηδες

(Προποντίδας), Δόμνα Σαμίου

--

Δημήτρης Βάγιας

Νίκος Ξυλούρης

Δημήτρης Καμπίτσης

Δημήτρης Ζάχος

(Παραλογή, Τρίκερι Θεσσαλίας) Δόμνα Σαμίου

(Θράκης) Δόμνα Σαμίου

Πασχάλης Περιφάνης

Γιώργος Παπασιδέρης

(1η παραλλαγή) Μιχάλης Καλέργης

(2η παραλλαγή) Ε. Μπραχοπούλου

(3η παραλλαγή) Τάκης Καρναβάς

(4η παραλλαγή)

(5η παραλλαγή)

(6η παραλλαγή) Δόμνα Σαμίου

Χρόνης Αηδονίδης

 

(Προποντίδας) Δόμνα Σαμίου

(Καλύμνου) Νίκος Οικονομίδης

Γιώργος Παπασιδέρης

Δόμνα Σαμίου

Γιώργος Παπασιδέρης

Μιχάλης Καλέργης

Γιώργος Λέκος

(Μ. Ασίας - Δωδεκανήσου) Δόμνα Σαμίου

--

(Καρπάθου) Μανόλης Φιλιππάκης

--

--

Δόμνα Σαμίου

(Μεστά Χίου) Μαριάνθη Αλμυρούδη

Μακεδονία, μικτή ομάδα

Μακεδονία

Ευρυτανία, μικτή ομάδα

Παραδοσιακό των ελληνόφωνων χωριών της κάτω Ιταλίας

Αμανέδες

  1. Ξενιτιά

  2. Της ξενιτιάς ο πόνος

  3. Ως πότε πια η τύχη μου

Ανέστης Δελιάς / Στρ. Παγιουμτζής

Αντώνης Νταλγκάς

Μαρίκα η Πολίτισσα

Ρεμπέτικα (στιχουργός / συνθέτης / εκτελεστής)

  1. Από μικρός ορφάνεψα

  2. Αχάριστη

  3. Η ξενιτιά

  4. Κάποια μάνα αναστενάζει

  5. Με γέρασε η ξενιτιά

  6. Μη με στέλνεις, μάνα

  7. Ο ξένος μες στην ξενιτιά

  8. Ο ξενιτεμένος (Ρίξε τσιγγάνα τα χαρτιά)

  9. Πολλά είδανε τα μάτια μου

  10. Ταξιδιώτης

  11. Τα λιμάνια  (Το πλοίο θα σαλπάρει)

  12. Το όνειρο της αδελφής

  13. Το παράπονο του ξενιτεμένου

  14. Τα χώματα της ξενιτιάς

Δημήτρης Ατραΐδης / Δημήτρης Ατραΐδης / Δημήτρης Ατραΐδης

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Ι. Γεωργακοπούλου, Στ. Περπινιάδης, Β.Τσιτσάνης

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Τσιτάνης, Χ"χρήστος, Παγιουμτζής

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Στ. Χασκίλ, Μ. Βαμβακάρης, Β. Τσιτάνης

Απ. Καλδάρας / Απ. Καλδάρας / Μαρίκα Νίνου

Γ. Καμβύσης / Δημήτρης Σέμσης / Ρίτα Αμπατζή

Κ. Ρούκουνας / Κ. Ρούκουνας / Κ. Ρούκουνας

Γ. Μητσάκης / Γ. Μητσάκης / Μάρκος Βαμβακάρης

Μ. Βαμβακάρης / Μ. Βαμβακάρης / Μ. Βαμβακάρης

Γ. Μητσάκης / Γ. Μητσάκης / Πρ. Τσαουσάκης, Μ. Νίνου, Γ. Μητσάκης

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Πόλυ Πάνου

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Μαρίκα Νίνου, Πρόδρομος Τσαουσάκης, Β. Τσιτσάνης

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Σωτηρία Μπέλλου

Β. Τσιτσάνης / Β. Τσιτσάνης / Σπύρος Ζαγοραίος & Ευαγγελία Μαρκοπούλου

Λαϊκά (στιχουργός / συνθέτης / εκτελεστής)

  1. Απόψε, μάνα, σε συλλογιέμαι

  2. Το ψωμί της ξενιτιάς

  3. Ανάθεμά σε ξενιτιά

  4. Από μικρός στην ξενιτιά

  5. Βαρέθηκα τα ξένα

  6. Δε με θαμπώνουν οι ουρανοξύστες

  7. Γράμμα σου στέλνω, μάνα μου

  8. Δυο πατρίδες

  9. Είναι φριχτό να μένεις μόνος

  10. Έλα, μάνα, να με δεις

  11. Ένα πιάτο άδειο στο τραπέζι

  12. Η φυλακή κι η ξενιτιά

  13. Η φωτογραφία (Μια μάνα κλαίει)

  14. Ήπια της πίκρας τα ποτήρια

  15. Θα φύγω μάνα, δεν μπορώ

  16. Κι αν ξενιτεύτηκες

  17. Μες στα έρημα τα ξένα

  18. Ξημέρωσε στις λαγκαδιές

  19. Ο ξενιτεμένος πατέρας

  20. Όταν βραδιάζει στην ξενιτιά

  21. Παναγιά μου χρυσή

  22. Παπούτσι από τον τόπο σου

  23. Σε ξένη χώρα μόνος

  24. Σκοτεινιασμένε ουρανέ

  25. Το τρένο Γερμανίας Αθηνών

  26. Στις φάμπρικες της Γερμανίας

  27. Στις φάμπρικες της ξενιτιάς

  28. Ο γυρισμός του μετανάστη

  29. Της νύχτας ο διαβάτης

  30. Το διαβατήριο

  31. Το παιδί μου περιμένω

  32. Το παράπονο του μετανάστη

  33. Τρεις αγάπες

  34. Φεύγει το καράβι

  35. Φεύγω, μανούλα μου γλυκιά

  36. Φεύγω με πίκρα στα ξένα

  37. Παιδί μου, γύρνα πίσω

Γιάννης Λελάκης / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης-Μαρινέλλα

Γ. Βασιλόπουλος / Π. Ζεμανίδης / Στ. Καζαντζίδης

Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Χρήστος Κολοκοτρώνης, Θεσσαλός / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης-Βούλα Γκίκα

Χρ. Κολοκοτρώνης / Στέλιος Καζαντζίδης & Μπάμπης Δαλιάνης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Δελαγραμάτης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Βασίλης Παπαδόπουλος / Τάκης Σούκας / Στ. Καζαντζίδης

Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Μανόλης Χιώτης / Στ. Καζαντζίδης-Καίτη Γκρέυ

Χρ. Κολοκοτρώνης / Γεράσιμος Κλουβάτος / Στ. Καζαντζίδης

Ευάγγελος Ατραΐδης & Γιάννης Βασιλόπουλος / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Ζήτης / Στέλιος Χρυσίνης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Πάνος Κοκκινόπουλος / Λάκης Καρνέζης & Κώστας Παπαδόπουλος / Στ. Καζαντζίδης

Μπάμπης Μπακάλης / Μπάμπης Μπακάλης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Στ. Καζαντζίδης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Βάσος Χαλκίδης / Στέφανος Βαρτάνης / Στ. Καζαντζίδης-Μαρινέλλα

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Στ. Καζαντζίδης / Κώστας Βίρβος / Στ. Καζαντζίδης

Θ. Δερβενιώτης / Κώστας Βίρβος / Στ. Καζαντζίδης

Θ. Δερβενιώτης / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Χρ. Κολοκοτρώνης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης-Μαρινέλλα

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Θ. Δερβενιώτης / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης-Μαρινέλλα

Γιάννης Παλαιολόγου / Λευτέρης Χαψιάδης / Στ. Καζαντζίδης

Κώστας Βίρβος / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης  / Βασίλης Καραπατάκης, Καψάλης / Στ. Καζαντζίδης

Χρ. Κολοκοτρώνης / Θ. Δερβενιώτης / Στ. Καζαντζίδης

Στ. Καζαντζίδης / Ευτυχία Παπαγιαννοπούλου / Στ. Καζαντζίδης-Μαρινέλλα

Ali Naushad / -- / Βούλα Πάλλα

Έντεχνα (στιχουργός / συνθέτης / εκτελεστής)

  1. Μετανάστης

  2. Η Αντάρα, το Λενάκι κι η Ρηνιώ

  3. Μιλώ για τα παιδιά μου

  4. Η μπαλάντα του μετανάστη

  5. Εδώ στην ξένη χώρα

  6. Ο Ρόκο και οι άλλοι

  7. Η φάμπρικα

  8. Οχτώ χωριάτες

  9. Ο Μετανάστης

  10. Ο Εμιγκρές

  11. Στην Ίμβρο και στην Τένεδο

  12. Το γράμμα της Δευτέρας

  13. Το τραγούδι της ξενιτιάς

  14. Τώρα που πας στην ξενιτιά

  15. Μάτια που δακρύζουνε

  16. Στην ξενιτιά

Δ. Χριστοδούλου / Μ. Θεοδωράκης / Στ. Καζαντζίδης

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Βίκυ Μοσχολιού

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Βίκυ Μοσχολιού

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Λάκης Χαλκιάς

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Λάκης Χαλκιάς

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Λάκης Χαλκιάς

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Λάκης Χαλκιάς

Γιώργος Σκούρτης / Γ. Μαρκόπουλος / Βίκυ Μοσχολιού

Δημ. Ιατρόπουλος / Γ. Κατσαρός / Γιάννης Πουλόπουλος

Δημ. Ιατρόπουλος / Γ. Κατσαρός / Γιάννης Πουλόπουλος

Δημ. Ιατρόπουλος / Γ. Κατσαρός / Γιάννης Πουλόπουλος

Γιάννης Λογοθέτης / Δήμος Μούτσης / Μανόλης Μητσιάς

Ερ. Θαλασσινός / Μ. Θεοδωράκης / Γρ. Μπιθικώτσης

Νίκος Γκάτσος / Μ. Χατζιδάκις / Αρλέτα

Δημήτρης Λέντζος / Χρήστος Λεοντής / Μαρία Αναματερού

Λ. Παπαδόπουλος / Απ. Καλδάρας / Χ. Αλεξίου

Παρακαλώ, τα τραγούδια να χρησιμοποιηθούν μόνο για εκπαιδευτικούς σκοπούς.

Διηγήματα και ποιήματα για την ξενιτιά

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ξενιτεμένος

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Η ανίκητη ελπίδα

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Τα Χριστούγεννα της γριάς

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Τ' όνειρο του ξενιτεμένου

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Το ξενιτεμένο μνήμα

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ο γκεσούλης

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Η δόλια η μάνα

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ο μικρός κριτής

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ύστερα από είκοσι πέντε χρόνια

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Οι τρεις συμβουλές

Χρήστος Χρηστοβασίλης: Ποιήματα της ξενιτιάς

 

αρχική