Ελληνικός Πολιτισμός
Βωμός του Δία, Πέργαμος, Ζωφόρος του Τήλεφου

 

Είσοδος Τέχνη Ο μύθος του Τήλεφου Η ζωφόρος της Γιγαντομαχίας στην Πέργαμο

 

Η Ζωφόρος του Τήλεφου

Βόρειος τοίχος

Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος παίρνει χρησμό από το μαντείο Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Ηρακλής στην αυλή του βασιλιά Αλεού. Ο Ηρακλής αντικρίζει την Αύγη που είναι ιέρεια της Αθηνάς. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Τεχνίτες κατασκευάζουν κυκλική σχεδία με την οποία ο Αλεός διώχνει την Αύγη. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο βασιλιάς Τεύθραντας της Μυσίας βρίσκει την Αύγη. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Η Αύγη καθιερώνει τη λατρεία της Αθηνάς.

Ανατολικός τοίχος

Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Ηρακλής βρίσκει τον εγκαταλειμμένο Τήλεφο. Οι Νύμφες λούζουν τον μικρό Τήλεφο. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος στην εφηβεία. Ο Τήλεφος αποπλέει με κατεύθυνση τη Μυσία. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος συναντά την Αύγη. Η Αύγη δίνει όπλα στον Τήλεφο. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος συμμετέχει στον πόλεμο εναντίον των εχθρών του Τεύθραντα. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τεύθραντας οδηγεί τον Τήλεφο στην Αύγη. Μητέρα και γιος χωρίζονται από το φίδι και αναγνωρίζονται. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Νηρέας σκοτώνει την Αμαζόνα Ιερά, σύζυγο του Τήλεφου. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Αίαντας σκοτώνει τον Έλωρο και τον Ακταίο. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Θάνατος του Θέρσανδρου. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Αχιλλέας τραυματίζει τον Τήλεφο με τη βοήθεια του Διόνυσου. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Φυγή των Αργείων προς τα πλοία ή Αναχώρηση του Τήλεφου για το Άργος. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος αποβιβάζεται στο Άργος. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Oι Αργείοι υποδέχονται τον Τήλεφο. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος ζητά τη βοήθεια του Αγαμέμνονα για την επούλωση του τραύματός του.

Νότιος τοίχος

Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ο Τήλεφος αρπάζει τον Ορέστη και απειλεί να τον σκοτώσει. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Λατρεία του Διόνυσου. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Ανέγερση βωμού - Ίδρυση του Πέργαμου. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Γυναίκες σπεύδουν προς τον Τήλεφο. Βωμός του Δία, Πέργαμο, Ζωφόρος του Τήλεφου, Διακοπή της μάχης και ταφή της Ιεράς ή Ο Τήλεφος στη νεκρική του κλίνη.

Για τη διάταξη των λίθων ακολουθήθηκε η πρόταση του J. J. Pollitt στο «Η Τέχνη στην Ελληνιστική Εποχή»

 

Ο βωμός της Περγάμου κτίστηκε ανάμεσα στα 181-159 π.Χ. από τον Ευμένη μετά τις νίκες του εναντίον του Πόντου και της Βιθυνίας και την καθιέρωση της γιορτής των «Νικηφορίων».

[Ο P. Callaghan έχει προτείνει ως χρονολογία έναρξης των εργασιών το 166 π.Χ., μετά τη νίκη του Ευμένη επί των Γαλατών. Η άποψή του δεν έχει γίνει ευρύτερα αποδεκτή.]

Αποτελούνταν από μια αυλή η οποία ήταν κτισμένη πάνω σε ψηλή βάση «πόδιον» που περιτριγυριζόταν από ιωνική κιονοστοιχία και ήταν προσιτή από τη δυτική της πλευρά μέσω μιας φαρδιάς κλίμακας.

Οι διαστάσεις του κτίσματος είναι 36,44 μ. στην ανατολική και τη δυτική πλευρά και 34,20 μ. στη βόρεια και τη νότια.

 

Ο βωμός του Δία στο Μουσείο της Περγάμου, Βερολίνο

Πέργαμος, βωμός του Δία

Πηγή φωτογραφίας: Χρήστης Lestat (Jan Mehlich), Βικιπαίδεια

 

Η ζωφόρος του Τήλεφου διέτρεχε το επάνω τμήμα των εσωτερικών τοίχων του κτιρίου του βωμού, πίσω από την ιωνική κιονοστοιχία της αυλής του. Είχε ύψος 1,58 μ. και μήκος περίπου 80 με 90 μ. Σώζεται μόνο το ένα τρίτο του όλου μήκους της.

Το θέμα της ζωφόρου ήταν η ζωή του Τήλεφου, του μυθικού βασιλιά της Μυσίας, τον οποίο υιοθέτησαν ως πρόγονο οι Ατταλίδες, θέλοντας να δώσουν στη δυναστεία τους μια σεβαστή καταγωγή.

Με δεδομένο ότι η ζωφόρος κατά τμήματα είναι ημιτελής θεωρείται ως δεδομένο ότι κατασκευάστηκε στα τελευταία χρόνια του οικοδομικού προγράμματος του Ευμένη Β᾿. Πιθανές ημερομηνίες περάτωσης των εργασιών είναι το 159 π.Χ., χρονιά του θανάτου του Ευμένη Β΄ ή το 138 π.χ. χρονιά του θανάτου του Αττάλου Β΄.

Για τον Τήλεφο μπορείς να διαβάσεις εδώ.