επικεφαλίδα

Λαϊκό παραμύθι

διακοσμητικό1O φτωχός και τα γρόσιαδιακοσμητικό2

 

 

αρχική λογοτεχνία

 
 

Η ενότητα στο σχολικό βιβλίο

Ερωτήσεις-Διαθεματικές εργασίες ερωτήσεις

 

 

σελ. 186

 

Το σύντομο διδακτικό παραμύθι που ακολουθεί προέρχεται από την περιοχή της Νάξου και πρωτοδημοσιεύτηκε το 1874. Η ιστορία που είναι γνωστή και στους μύθους του Γάλλου συγγραφέα Λαφονταίν, είχε μεγάλη διάδοση στον ελληνικό χώρο και έδωσε την έμπνευση στο θεατρικό συγγραφέα Δημήτρη Κόκκο να γράψει το κωμειδύλλιο Η λύρα του Γερονικόλα (1891), που παίχτηκε σε αθηναϊκά θέατρα στα τέλη του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα.

 

Λύτρας-γαλατάς

Νικηφόρος Λύτρας, Γαλατάς σε ώρα ανάπαυσης
Λάδι σε μουσαμά , 53 x 37 εκ.,
Αθήνα, Εθνική Πινακοθήκη

Ηταν ένας φτωχός με πολλά παιδιά και δούλευαν με τη γυναίκα του όλη μέρα. Κάθε βράδυ που ήταν κουρασμένοι, ήθελαν να φάνε το ψωμάκι τους ήσυχα κι αγαπημένα, κι έπειτα να πιάσει ο πατέρας τη λύρα του να χορεύουν τα παιδιά και να περνούν ζωή αγγελική.

Δίπλα κάθουνταν ένας πλούσιος, και σαν άκουε κάθε βράδυ τα γέλια και τις χαρές του φτωχού, παραξενεύονταν: «πώς εγώ μαθές να μην είμαι ευχαριστημένος κι αναπαμένος σαν αυτόν, όλη μέρα αξίνη και το βράδυ γλέντι». Λέει: «να του δώσω θέλω γρόσια, να δω τι θα κάνει».

Πάει βρίσκει το φτωχό, του λέει:

— Επειδή σε ξέρω τίμιο άνθρωπο, να, σου δίνω χίλια γρόσια ν’ ανοίξεις πραμάτεια, ό,τι θες, κι αν πλουτίσεις, μου τα δίνεις, ειδεμή σου τα χαρίζω.

Όλη μέρα πια ο φτωχός, εσυλλογιόνταν τι να κάνει τόσα γρόσια. Τα φέρνει από δω, τα φέρνει από κει: «ν’ ανοίξω πραματευτάδικο; να τα βάλω στον τόκο; να πάρω αμπελοχώραφα;».

Έρχεται το βράδυ, ούτε λύρα να πιάσει, μιλιά τσιχ δεν έκαναν τα παιδιά του. Να γελάσουν, τα μάλωνε· όλη νύχτα δεν έκλεισε μάτι απ’ τη συλλογή. Την άλλη μέρα ούτε σε μεροκάματα να πάει, ούτε πουθενά έξω από τη συλλογή. Τον ερωτά η γυναίκα του τι έχει; να τον κάνει να γελάσει· αυτός την εμάλωσε, να τον αφήσει ήσυχο.

 

σελ. 186

 

 

 

σελ. 187

 

O πλούσιος, περνά μια βραδιά, περνά άλλη, περνούν τρεις, ούτε λύρα πια άκουε ούτε γέλια, ούτε χορό των παιδιών.

Το πρωί βλέπει το φτωχό κι έρχεται:

— Να, χριστιανέ, τα γρόσια σου, κι ούτε αυτά θέλω ούτε τη σκοτούρα τους.

Από τότε, πάλι χαρούμενος στο σπίτι του, ο φτωχός έπαιζε τη λύρα, χόρευαν τα παιδιά του, σαν και πρώτα, και το άλλο πρωί στη δουλειά.

 

Ελληνικά παραμύθια, εκλογή Γ.Α. Μέγας, Βιβλιοπωλείον της Εστίας

 

Λεξιλόγιο

μαθές: βέβαια, πράγματι *αξίνη: τσάπα, εργαλείο για σκάψιμο *γρόσια: χρήματα *πραμάτεια: εμπορικό κατάστημα *τσιχ: κιχ *συλλογή: σκέψη, προβληματισμός, έγνοια

 

Βιογραφία του Νικηφόρου Λύτρα και έργα του στην Εθνική Πινακοθήκη Κων/νος Μαλέας

Βιογραφία του Νικηφόρου Λύτρα και έργα του στη Βικιπαίδεια Κων/νος Μαλέας

 

 

Ερωτήσεις

 

  1. Γιατί ο φτωχός του παραμυθιού είναι ευτυχισμένος όσο δεν έχει χρήματα και γιατί γίνεται δυστυχής όταν του τα χαρίζουν;

  2. Πώς άλλαξε η ψυχολογία του ήρωα όταν του έδωσε τα γρόσια ο πλούσιος;

  3. Δώστε με μια φράση το μήνυμα που βγαίνει από την ιστορία.

Διαθεματικές εργασίες

 

Να σου πω ένα παραμύθι...

Αναζητήστε παραμύθια στα οποία θριαμβεύει ο φτωχός απέναντι στον πλούσιο και παρουσιάστε τα στην τάξη.

 

 

Κωνσταντίνος Μαλέας, Λύρα

 

Κωνσταντίνος Μαλέας, Λύρα

 

Βιογραφία του Κ. Μαλέα και έργα στην Εθνική Πινακοθήκη Κων/νος Μαλέας

Βιογραφία του Κ. Μαλέα και έργα στη Βικιπαίδεια Κων/νος Μαλέας

σελ. 187

 

 

πάνω

Υλικό