ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

Βιογραφίες Ανθολογούμενων Λογοτεχνών στα βιβλία Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γυμνασίου - Λυκείου


Βαλαωρίτης Αριστοτέλης (1824-1879)


Αριστοτέλης Βαλαωρίτης

Ο Αριστοτέλης Βαλαωρίτης γεννήθηκε στη Λευκάδα το 1824, γιος του επιχειρηματία και γερουσιαστή Ιωάννη Βαλαωρίτη και της Αναστασίας το γένος Τυπάλδου Φορέστη. Έμαθε τα πρώτα γράμματα στο Λύκειο της Λευκάδας (1830-1837), κατόπιν φοίτησε στην Ιόνιο Ακαδημία στην Κέρκυρα (1838-1841) και ταξίδεψε στην Ιταλία και την ελεύθερη Ελλάδα (1841-1842). Ακολούθησαν σπουδές στη Γενεύη (όπου πήρε πτυχίο προλύτη Γραμμάτων και επιστημών από το εκεί κολλέγιο), το Παρίσι (νομικά) και τέλος την Πίζα, όπου ανακηρύχτηκε διδάκτωρ νομικής στο εκεί πανεπιστήμιο. Μεσολάβησε (1846) προσβολή του από τυφώδη πυρετό και επιστροφή στη γενέτειρά του. Ακολούθησαν ταξίδια του στην Ιταλία και την Αυστρία, όπου με κίνδυνο της ζωής του πήρε μέρος σε ενέργειες υπέρ της ελληνικής απελευθέρωσης. Παράλληλα μελέτησε γερμανική φιλοσοφία και το 1847 είχε ήδη τυπώσει την πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο Στιχουργήματα στην Κέρκυρα. Ακολούθησε μια περίοδος περιπλάνησής του στην Ιταλία, κυρίως στη Βενετία. Εκεί πήρε μέρος σε φοιτητικές κινητοποιήσεις και γνώρισε την κόρη του Αιμιλίου Τυπάλδου Ελοϊσία, την οποία παντρεύτηκε το 1852. Από το γάμο του απέκτησε τρεις κόρες (τη Μαρία, που πέθανε το 1855 σε βρεφική ηλικία, μια δεύτερη, επίσης Μαρία, που πέθανε το 1866 και τη Ναθαλία, που πέθανε το 1875 στη Βενετία) και δύο γιους, το Νάνο και τον Αιμίλιο. Μετά το γάμο του ταξίδεψε στην Ευρώπη για ένα χρόνο και όταν επέστρεψε στη Λευκάδα ενίσχυσε το επαναστατικό κίνημα της Ηπείρου με άντρες και χρήματα, με αποτέλεσμα να προκαλέσει τη δυσαρέσκεια του τότε άγγλου αρμοστή και να αναγκαστεί να φύγει για την Ιταλία ξανά. Το 1856 πέθανε ο πατέρας του και η μητέρα του. Το 1857 δημοσίευσε τη δεύτερη ποιητική συλλογή του με τίτλο Μνημόσυνα, που τιμήθηκε από τον Όθωνα με τον Χρυσό Σταυρό του Σωτήρος. Το 1864 επισκέφτηκε την Αθήνα μαζί με τον πρόεδρο της Ιονίου Βουλής και άλλους επιφανείς πολιτικούς και συνέταξε το σχέδιο για το ψήφισμα της Ένωσης. Η εμφάνισή του στην Εθνοσυνέλευση στέφτηκε από μεγάλη επιτυχία. Εκλέχτηκε δυο φορές βουλευτής στην κυβέρνηση Κουμουνδούρου (1865 και 1868), αρνήθηκε όμως να αναλάβει υπουργικά καθήκοντα. Μετά τις εκλογές του 1868, απογοητευμένος από την πολιτική αποσύρθηκε και απομονώθηκε στη Μαδουρή, ένα μικρό νησί κοντά στη Λευκάδα. Εκεί συνέθεσε το ποίημα Διάκος και τον Αστραπόγιαννο, έργα που τύπωσε μαζί το 1867. Κατόπιν πρόσκλησης του πρύτανη του Πανεπιστημίου Αθηνών το 1871 έγραψε και απήγγειλε με μεγάλη επιτυχία ένα ποίημα για τον Πατριάρχη στην αποκάλυψη του ανδριάντα του. Πέθανε το 1879. Λίγο πριν το θάνατό του έγραψε τα τρία πρώτα άσματα του Φωτεινού, έργου που έμεινε ημιτελές λόγω του θανάτου του. Ο Φωτεινός εντάχθηκε στο δεύτερο συγκεντρωτικό τόμο των έργων του που εκδόθηκαν μετά το θάνατό του, το 1891. Έγραψε επίσης λίγες μεταφράσεις (Η Λίμνη του Λαμαρτίνου, Το τριακοστό τρίτο άσμα της Κόλασης του Δάντη κ.α.) και δημοσίευσε άρθρα πολιτικού και ιστορικού προβληματισμού.

Στο έργο του Βαλαωρίτη συναντιέται η γλωσσική τεχνοτροπία της Επτανησιακής Σχολής με εκείνη της Αθηναϊκής. Τα ποιητικά του έργα είναι γραμμένα σε απλή γλώσσα ενώ τα πεζά του στην καθαρεύουσα. Ο επικός χαρακτήρας των έργων του, καθώς επίσης οι αγώνες του για την Πατρίδα, του χάρισαν τον τιμητικό τίτλο του εθνικού ποιητή, ενόσω ακόμη ήταν εν ζωή. Η κριτική διχάστηκε στην περίπτωση του Βαλαωρίτη και ποικίλει από την πλήρη αποδοχή (Παλαμάς, Ροΐδης, Σικελιανός) ως την πλήρη άρνηση (Πολυλάς, Πανάς, Βερναρδάκης).

 

Εργογραφία

 

Ι.Ποίηση

• Στιχουργήματα. Κέρκυρα, 1846.

• Στιχουργήματα. Αθήνα, τυπ. Χ.Νικολαϊδου Φιλαδελφέως, 1847.

• Μνημόσυνα άσματα. Κέρκυρα, τυπ. Ερμής Αντ.Τερζάκη και Θ.Ρωμαίου, 1857.

• Ευαγγελισμός - Ελληνισμός. Κέρκυρα, τυπ.Ερμής Αντ.Τερζάκη και Θ.Ρωμαίου, 1859.

• Η κυρά Φροσύνη. Κέρκυρα, τυπ.Ερμής Αντ.Τερζάκη, 1859. (μαζί και το Σήμαντρον).

• Αθανάσης Διάκος - Αστραπόγιαννος (έκδοση του Π.Λάμπρου). Αθήνα, τυπ.Χ.Νικολαϊδου Φιλαδελφέως, 1867.

ΙΙ.Λόγοι- Δοκίμια

• Λόγος του Ιππ. Αριστοτέλους Βαλαωρίτου (βουλευτικός λόγος της 12ης/4/1862). Κέρκυρα, τυπ.Ερμής Αντ.Τερζάκη, 1862.

• Αγόρευσις του βουλευτού Λευκάδος… (αγόρευση της 1/13 Οκτωβρίου 1863). Κέρκυρα, τυπ.Ερμής, 1863.

• Ο ανδριάς του αοιδίμου Γρηγορίου του Ε΄, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Αθήνα, τυπ. Εκατόγχειρ, 1872.

ΙΙΙ.Συγκεντρωτικές – Σύγχρονες εκδόσεις

• Ποιήματα· Επιμ. Ι.Α. Βαλαωρίτου & Π. ΛάμπρουΙ΄· Στιχουργήματα, Μνημόσυνα, έτερα ποιήματα. Αθήνα, 1891.

• Ποιήματα· Επιμ. Ι.Α. Βαλαωρίτου & Π. ΛάμπρουΙΙ΄· Κυρά Φροσύνη, Αθανάσιος Διάκος, Φωτεινός. Αθήνα, 1891.

• Έργα· Επιμέλεια Α.Σ.Βυζαντίου. Τεργέστη, 1893.

• Ποιήματα• Μνημόσυνα- Κυρά Φροσύνη- Αθανάσης Διάκος κτλ. Αθήνα, Φέξης, 1903.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου, Βίος και έργα· Επιμ. Ι.Α.Βαλαωρίτου· τόμοι 1-3. Αθήνα, Βιβλιοθήκη Μαρασλή, 1908.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου Έργα· Μετά βιογραφικού σημειώματος υπό Ι.Ζερβού. Αθήνα, Φέξης, 1916.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου Έργα• Τόμος πρώτος• πρόλογος Αρ.Καμπάνη. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1924.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου Έργα• Τόμος δεύτερος. Αθήνα, Ελευθερουδάκης, 1925.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου, Ποιήματα. Αθήνα, Βασιλείου, 1925.

• Αριστοτέλους Βαλαωρίτου, Ποιήματα ανέκδοτα• επιμελεία Βασιλ.Δ.Πατριαρχέα. Αθήνα, Κολλάρος, 1937.

• Ο Αρ.Βαλαωρίτης διά την Αγγλοκρατίαν· Ανέκδοτον ιστορικόν στιχούργημα. Αθήνα, 1955.

• Τα άπαντα του Βαλαωρίτη (πρόλογος Σπ.Μελά, εισ. επιμ. Κλ. Παράσχου)1-2. Αθήνα, 1955.

• Ο Φωτεινός· επιμ. Γ.Π.Σαββίδης. Αθήνα, 1970.

• Αριστοτέλης ΒαλαωρίτηςΑ' · Βίος, Επιστολές και Πολιτικά Κείμενα, Φιλολογική Επιμέλεια Γ.Π.Σαββίδης - Νίκη Λυκούργου. Αθήνα, Ίκαρος, 1981.

• Αριστοτέλης ΒαλαωρίτηςΒ'· Ποιήματα και Πεζά· Επιλογή και επιμέλεια Γ.Π.Σαββίδης - Ελένη Τσαντσάνογλου. Αθήνα, Ίκαρος, 1981.

• Αρ.Βαλαωρίτη, Έργα• πρόλογος και σημειώματα Κώστα Καιροφύλα • Τόμος πρώτος. Ποιήματα. Αθήνα, Σιδέρης, χ.χ.

• Αρ.Βαλαωρίτη, Έργα• πρόλογος και σημειώματα Κώστα Καιροφύλα • Τόμος δεύτερος. Πεζά. Αθήνα, Σιδέρης, χ.χ.

 

Πηγή: Ε.ΚΕ.ΒΙ



 

Βιογραφικό σημείωμα [πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου] Βιογραφικό σημείωμα [πηγή: Εθνικό Κέντρο Βιβλίου]

Βικιπαίδεια Αλ. Βαλαωρίτης

Σπουδαστήριο Νέου Ελληνισμού Αλ. Βαλαωρίτης

στο nektarios.gr Αλ. Βαλαωρίτης

Ψηφίδες, Αρ. Βαλαωρίτης Αλ. Βαλαωρίτης

Βιβλιοnet Αλ. Βαλαωρίτης

ΠΟ.Θ.Ε.Γ. ΠΟΘΕΓ