Γεννήθηκε στην Αθήνα και καταγόταν από πολύ αριστοκρατική οικογένεια, ήταν μάλιστα συγγενής του Πλάτωνα.
Ολιγαρχικός και σφοδρός εχθρός του δημοκρατικού πολιτεύματος αναμίχθηκε στο ολιγαρχικό πραξικόπημα του 411 π.Χ. και μετά την αποκατάσταση της δημοκρατίας έζησε εξόριστος ως την ήττα της Αθήνας (το 404 π.Χ.).
Επειδή ήταν αντιδημοκρατικός και φίλος της Σπάρτης διορίστηκε ως ένας από τους τριάκοντα τυράννους και αποδείχθηκε ο πιο σκληρός από όλους, αφού δε δίστασε να καταδικάσει σε θάνατο ακόμη και ένα συνάδελφό του, το Θηραμένη, ο οποίος δε συμφωνούσε με την τρομοκρατία που είχε επιβάλει ο Κριτίας.
Σκοτώθηκε στη Μουνυχία σε μάχη εναντίον των δημοκρατικών, που είχαν επικεφαλής το Θρασύβουλο.
Ο Κριτίας δεν ήταν σοφιστής με την έννοια του δασκάλου που ανταμείβεται για το έργο του, αλλά καθώς είπε ένας μεγάλος φιλόλογος, ο Albin Lesky, «στην προσωπικότητά του βρίσκουμε μια συνύπαρξη όλων των τάσεων της σοφιστικής κίνησης, της οποίας η περίοδος της επίθεσης και της ορμής τελείωσε συμβολικά με το δραματικό του θάνατο»
Έγραψε αρκετά έργα και ασχολήθηκε με τη συγγραφή τραγωδιών.
Π ίστευε στη βαθμιαία εξέλιξη του ανθρώπινου πολιτισμού, όπως και ο Πρωταγόρας, και διακήρυσσε ότι τόσο οι νόμοι όσο και η θρησκεία ήταν ανθρώπινες επινοήσεις, προκειμένου να εμποδιστεί η παράνομη συμπεριφορά.