ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΤΥΡΟΛΟΗΣ ΚΑΙ ΣΕΡΕΝΤΙΟΥ

    Τυρολόη: (τουρκ. Çorlu) Μεσόγεια πόλη της Ανατολικής Θράκης, 32 χλμ. βορειοανατολικά της Ραιδεστού. Το αρχαιότερο όνομα της πόλης ήταν Συρήλλον. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους ονομαζόταν Τζουρουλόν. Η Τυρολόη υπέστη αλλεπάλληλες επιδρομές. Το 443 από τον Αττίλα, το 813 από τους Βουλγάρους του Κρούμου, το 1206 από τον ενωμένο στρατό των Βουλγάρων, Κουμάνων και Βλάχων. Η πόλη πέρασε στα χέρια των Φράγκων το 1140, την ανακατέλαβε όμως ο Ιωάννης Γ΄ ο Βατάτζης το 1235. Το 1240 οι Φράγκοι κυρίευσαν την πόλη, την ίδια χρονιά όμως ο Ιωάννης Βατάτζης την  πήρε πίσω. Το 1359 η πόλη καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς οι οποίοι κατεδάφισαν τα τείχη της πόλης. Το 1511 στην Τυρολόη έγινε μάχη μεταξύ του Σουλτάνου Βαγιαζήτ και του γιου του Σελίμ, ηγεμόνα της Τραπεζούντας.  Κατά τον Ρωσοτουρκικό πόλεμο του 1878 οι Ρώσοι κατέλαβαν την Τυρολόη και έμειναν μέχρι την συνθήκη του Αγίου Στεφάνου. Ήταν ιερή πόλη και υπαγόταν στην δικαιοδοσία του ιεροδικαστή της Αδριανούπολης. Όπως μας πληροφορεί ο John Covel το 1675 υπήρχαν 100 ελληνικές οικογένειες ενώ παλιότερα υπήρχαν 400. Στα τέλη του 19ου αιώνα υπήρχαν 6.000 περίπου Έλληνες. Οι Ελληνικές συνοικίες βρίσκονταν σε δυο μεγάλα τμήματα που χωρίζονταν από μια ρεματιά και ένωναν δυο γέφυρες, μια ξύλινη και μια μεταλλική. Είχε περίπου 3.000 μονώροφες και διώροφες κατοικίες μέσα σε 15 μουσουλμανικές και ισάριθμες χριστιανικές συνοικίες, 600 καταστήματα και 18 μεγάλα χάνια. Υπήρχαν 2 εκκλησίες η της Κοιμήσεως της Θεοτόκου (1830) και η παλαιότερη του Αγίου Γεωργίου παλιότερη του 1675 μιας και αναφέρεται από τον John Covel. Υπήρχαν ακόμη 3 τζαμιά μια Αρμένικη εκκλησία και μια συναγωγή. Το 1780 ο Μητροπολίτης Ηρακλείας Μεθόδιος ίδρυσε την ελληνική σχολή Τυρολόης. Στις αρχές του 20ου αιώνα η Ελληνική κοινότητα διέθετε ένα Νηπιαγωγείο, ένα Αρρεναγωγείο και ένα Παρθεναγωγείο. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών οι περισσότεροι κάτοικοι της Τυρολόης εγκαταστάθηκαν στην περιφέρεια Σερρών όπου και ιδρύθηκε το χωριό Νέα Τυρολόη.

    Σερέντιον ή Στράντζα: (τουρκ. Binkılıç). Πολίχνη της Ανατολικής Θράκης στην Επαρχία Çatalca (Μετρών).  Οι Έλληνες κάτοικοι της Στράντζας υπολογίζονταν πριν από τους διωγμούς του 1914 σε 7.000 (περίπου 1500 οικογένειες). Υπήρχαν επίσης και 15 οικογένειες Τούρκων. Οι κάτοικοι ασχολούνταν κυρίως με την υλοτομία, την κτηνοτροφία, και τη γεωργία. Στις 14 Απριλίου του 1914 οι κάτοικοι εκδιώχθηκαν και υποχρεώθηκαν να εγκαταλείψουν κινητή και ακίνητη περιουσία και με ατμόπλοια να μεταφερθούν στη Θεσσαλονίκη και στην Καβάλα, απ’ όπου διασκορπίσθηκαν στην Κεντρική και την Ανατολική Μακεδονία. Στη Νάουσα σχημάτισαν τη Νέα Στράντζα.

    Τυρολόης και Σερεντίου μητρόπολη: Και οι δύο πόλεις αναφέρονται ως έδρες επισκοπών υποκείμενες στη Μητρόπολη Ηρακλείας. Η Τυρολόη με τα ονόματα Τζορύλλον, Τζουρουλός, Θήραλλα το δε Σερέντιο ως Σεργέντζη ή Σεργέντζια. Η επισκοπή Τυρολόης ανυψώθηκε σε Αρχιεπισκοπή κατά τον 14ο αιώνα. Κατά την Οθωμανική περίοδο οι δύο Επισκοπές συνενώθηκαν και αποτέλεσαν μία Επισκοπή με τον τίτλο "Τυρολόης και Σερεντίου". Το 1840 η Επισκοπή Τυρολόης και Σερεντίου προήχθη σε Μητρόπολη. Το 1848 όμως υποβιβάστηκε και πάλι σε Επισκοπή υπό τη Μητρόπολη Ηρακλείας. Τέλος τον Μάρτιο του 1907 η Επισκοπή Τυρολόης και Σερεντίου προήχθη και πάλι σε Μητρόπολη.

    Στις αρχές του 20ου αιώνα η Μητρόπολη Τυρολόης και Σερεντίου περιλάμβανε τους κατωτέρω οικισμούς:
α) Τυρολόη (Çorlu)
β) Τσεγκερλή (σημερινό Yenice)
γ) Πασαλή (σημερινό Türkgücü)
δ) Καράσιντ ή Καρασινίτ (σημερινό Kırkgöz)
ε) Εσέτσε (σημερινό Önerler)
στ) Οξούζτσε
ζ) Τσικούρ Τσενγκέλ
η) Αβλάμπεη
θ) Μασατλή (σημερινό Deregündüzlü)
ι) Δαγ Γενή Κιοΐ
ια) Σεϊμέν (Seymen) από τη σημερινή Επαρχία Çorlu (Τυρολόης)
ιβ) Μουσελήμ (Müsellim)
ιγ) Κερκεπεκλή (Kırkkepenekli) από τη σημερινή Επαρχία Muratlı (Μουρατλή)
ιδ) Κερμένι
ιε) Άρμασα
ιστ) Τσαουσλή
ιζ) Κιοστεμίρ
ιη) Πεδζελέρ (σημερινό Beyciler) από τη σημερινή Επαρχία Silivri (Σηλυβρίας)
ιθ) Ομούρδζαι από τη σημερινή Επαρχία Marmara Ereğlisi (Ηρακλείας)
κ) Καρατζά Κιοΐ (Karacaköy)
κα) Ασκός ή Πόδημα (σημερινό Yalıköy)
κβ) Βελιγραδάκι (Belgrat)
κγ) Στράντζα (σημερινό Binkılıç) από τη σημερινή Επαρχία Çatalca (Μετρών).
 

    Επισκοπικός κατάλογος από το 1960.

1) Παντελεήμων Ροδόπουλος: 15 Νοεμβρίου 1977-σήμερα. Από Τυάνων.

    Χάρτης της Μητροπόλεως Τυρολόης και Σερεντίου.

 

 Αρχείο Kmz με τους οικισμούς της Μητροπόλεως Τυρολόης.

    Αναγραφές στα Τακτικά. (Jean Darrouzès, A.A. Notitiae Episcopatuum Ecclesiae Constantinopolitanae, Texte Critique, Introduction et Notes, Institut Français d' Études Byzantines, Paris 1981).

ΤΑΚΤΙΚΟ

ΘΕΣΗ

Τακτικό 2
Τάξις προκαθεδρίας Μητροπολιτών
Η΄-Θ΄ αιώνες

Γ΄ επαρχία Ευρώπης
ο Ηρακλείας
1 ο του Πανίου
2 ο Καλλιπόλεως
3 ο Χερσονήσου
4 ο Κύλας
5 ο Ραιδεστού
6 ο Λιζίκου
7 ο Τζορύλλου
8 ο Θεοδωρουπόλεως

Τακτικό 3
Τάξις προκαθεδρίας των οσιωτάτων πατριαρχών, μητροπολιτών και αυτοκεφάλων
Τέλη Η΄ - Αρχές Θ΄ αιώνος

Δ΄ επαρχία Ευρώπης
Ηράκλεια της Θράκης έχει πόλεις ιδ΄
α΄ ο του Πανίου
β΄ ο Καλλιπόλεως
γ΄ ο Δαονίου
δ΄ ο Τζουρούλου
ε΄ ο Βρύσεως
στ΄ ο Μέτρων
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Χαριουπόλεως
θ΄ ο Μηδείας
ι΄ ο [Αίμου]
ια΄ ο Χεροσνήσου
ιβ΄ ο Κύλας
ιγ΄ Ραιδεστού
ιδ΄ Λιζίκου

Τακτικό 7
Νικολάου πατριάρχου του παλαιού (Μυστικού)
Τάξις των υποκειμένων μητροπόλεων τω αποστολικώ και πατριαρχικώ θρόνω της θεοφυλάκτου και βασιλίδος Κωνσταντινουπόλεως
Ι΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερσονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Μαδύτου
ι΄ ο Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκου
ιγ΄ ο Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τζουρουλού

Τακτικό 9
Εισί δε και όσοι εκάστη μητροπόλει υπόκεινται θρόνοι
ΙΒ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερσονήσου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Μαδύτου
ι΄ ο Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκου
ιγ΄ ο Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τζουρουλλού

Τακτικό 10
Όσοι εκάστη μητροπόλει υπόκεινται θρόνοι. Τάξις προκαθεδρίας των υπό τον αποστολικόν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως τελούντων μητροπολιτών και των υπ αυτούς επισκόπων
ΙΒ΄ ή ΙΓ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως (1)
β΄ ο Ραιδεστού (2)
γ΄ ο Πανίου (3)
δ΄ ο Χερσονήσου (4)
ο Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως (5)
ο Περιστάσεως (6)
στ΄ ο Χαριουπόλεως (7)
ζ΄ ο Χαλκίδος (8)
η΄ ο Δαονίου (9)
θ΄ ο Μαδύτου (10)
ι΄ ο Παμφίλου (11)
ια΄ ο Μηδείας (12)
ιβ΄ ο Λιζίκου (13)
ιγ΄ ο Σεργέντζης (14)
ιδ΄ ο Μέτρων (15)
ιε΄ ο Τζουρουλ(λ)ού (16)
ιστ΄ ο Αθύρων (17)

Τακτικό 13
Εισίν οι θρόνοι του Κωνσταντινουπόλεως κατά την τάξιν των μητροπολιτών καθώς εν τω χαρτοφυλακείω αναγέγραπται και αι επισκοπαί εκάστης μητροπόλεως
ΙΒ΄ ή ΙΓ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
Γ΄ η Ηράκλεια της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερρονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Παμφίλου
ι΄ ο Μηδείας
ια΄ ο Λιζίκων
ιβ΄ ο Σεργεντζίων
ιγ΄ ο Μέτρων
ιδ΄ ο Τζουρουλού
ιε΄  ο Περιστάσεως
ο Αθύρα

Τακτικό 16
Η γεγονυία υποτύπωσις παρά του βασιλέως Λέοντος του Σοφού όπως έχουσι τάξεως οι θρόνοι των εκκλησιών των υποκειμένων τω πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως
ΙΒ΄ αιών

γ΄ η Ηράκλεια

Αι υπό την Ηράκλειαν της Ευρώπης Επισκοπαί
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού ή Ρισιστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερρονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Αδωνίου ή Δαονίου
θ΄ ο Αδύτου <Μαδύτου>
ι΄ ο Παμφύλου ή Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκων
ιγ΄ ο Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τορούλλου ή Θηράλλων η νυν λεγομένη Τζουρουλόη
ιστ΄ και Άθυρα

Τακτικό 17
Η έκθεσις αύτη των υποκειμένων μητροπόλεων τω αποστολικώ και πατριαρχικώ θρόνω της θεοφυλάκτου Κωνσταντινουπόλεως εξετέθη επί της βασιλείας του αοιδίμου βασιλέως κυρού Ανδρονίκου Παλαιολόγου του γέροντος
ΙΔ΄ αιών

Αρχιεπίσκοποι δε εγένοντο από επισκόπων
(του Ηρακλείας και ούτοι) ο Εξαμιλίου, ο Τζουρουλόης

Τακτικό 18
Έκθεσις των υποκειμένων τω πατριαρχικώ θρόνω της βασιλίδος των πόλεων εκτεθείσα επί της βασιλείας του αοιδίμου βασιλέως κυρού Ανδρονίκου Παλαιολόγου του γέροντος
ΙΔ΄ αιών

Και αρχιεπισκοπαί
ο Εξαμιλίου, ο Τζουρουλόης

Αναγραφές στα Συνταγμάτια

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΟ

ΘΕΣΗ

Χρυσάνθου Ιεροσολύμων (1715)

3 ο Ηρακλείας και Ραιδεστού, τρίτος τη τάξει Πρόεδρος των Υπερτίμων και Έξαρχος πάσης Θράκης και Μακεδονίας
έχει δε και Επισκόπους τον Καλλιουπόλεως και Μαδύτων, τον Μυριοφύτου και Περιστάσεως, τον Μετρών και Αθύρων, τον Τυρωλόης και Σερεντζίων ή Σερεντίων

Αναθεώρηση: Τετάρτη, 27 Δεκεμβρίου 2017.