Nobel Χημείας 2023: για την ανακάλυψη και τη σύνθεση των κβαντικών τελειών

Σύνταξη: Δάφνη Σκαλιώνη

Η Βασιλική Σουηδική Ακαδημία Επιστημών αποφάσισε να απονείμει το Νόμπελ Χημείας 2023 στους Moungi G. Bawendi, Louis E. Brus και Alexei I. Ekimov «για την ανακάλυψη και τη σύνθεση των κβαντικών τελειών».

Το βραβείο Νόμπελ Χημείας 2023 επιβραβεύει την ανακάλυψη και την ανάπτυξη των κβαντικών τελειών (ή κουκκίδων), νανοσωματιδίων τόσο μικροσκοπικών που το μέγεθός τους καθορίζει τις ιδιότητές τους.

Τα σωματίδια αυτά έχουν μοναδικές ιδιότητες και τώρα διαχέουν το φως τους από τις οθόνες τηλεόρασης και τις λάμπες LED. Καταλύουν χημικές αντιδράσεις και το διαυγές φως τους μπορεί να φωτίσει τον καρκινικό ιστό για έναν χειρουργό.

Οι ερευνητές έχουν χρησιμοποιήσει κυρίως τις κβαντικές τελείες για να δημιουργήσουν έγχρωμο φως. Πιστεύουν ότι στο μέλλον οι κβαντικές τελείες μπορούν να συμβάλουν σε εύκαμπτα ηλεκτρονικά, σε μικροσκοπικούς αισθητήρες, σε λεπτότερες ηλιακές κυψέλες και ίσως σε κρυπτογραφημένη κβαντική επικοινωνία.

Το 1993, ο βραβευμένος χημικός Moungi Bawendi έφερε επανάσταση στις μεθόδους κατασκευής κβαντικών τελειών, καθιστώντας την ποιότητά τους εξαιρετικά υψηλή – ζωτική προϋπόθεση για τη χρήση τους στη σημερινή νανοτεχνολογία.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι φετινοί βραβευθέντες χημικοί Louis Brus και Alexei Ekimov κατάφεραν να δημιουργήσουν – ανεξάρτητα ο ένας από τον άλλον – κβαντικές τελείες, οι οποίες είναι νανοσωματίδια τόσο μικροσκοπικά που τα κβαντικά φαινόμενα καθορίζουν τα χαρακτηριστικά τους.

Σήμερα οι κβαντικές τελείες αποτελούν σημαντικό μέρος της εργαλειοθήκης της νανοτεχνολογίας. Οι βραβευμένοι με το Νόμπελ Χημείας 2023 υπήρξαν όλοι πρωτοπόροι στην εξερεύνηση του νανοκόσμου.

To παραπάνω άρθρο δημοσιεύθηκε στο ertnews.gr 

Δείτε επίσης, παρακάτω ένα infografic για το Nobel Χημείας 2023 (CompoundChem)