Είσοδος Ιστορία

Κεφάλαιο 2 ΛΑΟΙ ΣΤΟΝ ΠΕΡΙΓΥΡΟ ΤΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ

Ι Ο ΒΑΛΚΑΝΙΚΟΣ ΚΟΣΜΟΣ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΜΕΣΑΙΩΝΑ
1. Οι Σλάβοι και οι σχέσεις τους με το Βυζάντιο


Η ενότητα στο σχολικό βιβλίο
Κατέβασε τις ερωτήσεις για την ευκολότερη κατανόηση του κειμένου ερωτήσεις


 


χρονολόγιο ιμε

610| 612| 614| 622| 626| 629| 630| 638| 641| 668| 674| 680 681| 685| 692| 695| 697 698| 713| 715|
716| 717| 726| 730| 732| 740| 741| 747| 763| 775| 780| 787| 790| 797| 800| 802| 811| 812| 813| 815|
820| 823| 829| 838| 842| 860| 863| 864

Δυναστείες και αυτοκράτορες

Δυναστεία του Ιουστίνου

Ιουστίνος Α'(518-527) αετ Βικιπαίδεια
Ιουστινιανός Α'
(527-565) αετ ΙΜΕ Βικιπαίδεια
Ιουστίνος Β' (565-578) αετ ΙΜΕ Βικιπαίδεια
Τιβέριος (578-582) αετ Βικιπαίδεια
Μαυρίκιος (582-602) αετ ΙΜΕ Βικιπαίδεια
Φωκάς (602-610) αετ ΙΜΕ Βικιπαίδεια

Δυναστεία του Ηρακλείου (των Ηρακλειδών)

Ηράκλειος
(610-641) αετ Βικιπαίδεια
Κωνσταντίνος Γ' & Ηρακλεωνάς (641) αετ Βικιπαίδεια
Κώνστας Β' (641-668) αετ Βικιπαίδεια
Κωνσταντίνος Δ' (668-685) αετ Βικιπαίδεια
Ιουστινιανός Β' (685-695 & 705-711) αετ Βικιπαίδεια

"Διάδοχοι" της δυναστείας του Ηρακλείου (των Ηρακλειδών)

Λεόντιος (695-698) αετ Βικιπαίδεια
Τιβέριος (698-705) αετ Βικιπαίδεια
Ιουστινιανός Β' (705-711 & 685-695) αετ Βικιπαίδεια
Βαρδάνης-Φιλιππικός (711-713)αετ
Αναστάσιος Β' (713-715)αετ Βικιπαίδεια
Θεοδόσιος Γ' (715-717)αετ Βικιπαίδεια

Όροι – κλειδιά της ενότητας
Άβαροι, Σλάβοι, επιδρομές, σκλαβηνίες, στρατιωτική κατάκτηση, εκχριστιανισμός και αφομοίωση Σλάβων.

Συνήθειες Σλάβων

Οι Σλάβοι, επειδή ζουν ληστρική ζωή, συνηθίζουν να επιχειρούν επιθέσεις κατά των εχθρών τους σε δασώδεις, στενούς και κρημνώδεις τόπους. Χρησιμοποιούν κατάλληλα τις ενέδρες και κάνουν ξαφνικές επιθέσεις στη διάρκεια της νύχτας και της μέρας, επινοώντας πολλά μέσα.

Οι Σλάβοι είναι εμπειρότατοι στη διάβαση των ποταμών και μένουν καρτερικά μέσα στο νερό. Συχνά καταδύονται στα βάθη του νερού και κρατούν στο στόμα τους μακριά κούφια καλάμια που φτάνουν στην επιφάνεια του νερού. Ξαπλωμένοι ανάσκελα στα βάθη του νερού αναπνέουν με καλάμια και αντέχουν για πολλές ώρες, έτσι που δεν γίνονται αντιληπτοί.

Στρατηγικόν Μαυρικίου, έκδ. G. T. Dennis-E. Gamillscheg (Βιέννη 1981) 374-376.

σχόλιο Οι Σλάβοι, νομάδες με ιδιότυπη πολιτική οργάνωση, βρέθηκαν εγκατεστημένοι στις αρχές του 6ου αι. βόρεια του Δούναβη. Τότε άρχισαν τις επιδρομές τους εναντίον του Βυζαντίου. Στα τέλη του 6ου και στις αρχές του 7ου αι. οι Σλάβοι πέρασαν στην επιρροή των Αβάρων. Οι Σλάβοι

σχόλιο Οι Άβαροι, λαός ουννικής καταγωγής, είχαν ιδρύσει προς τα τέλη του 6ου αι. μια πανίσχυρη αυτοκρατορία στην Κεντρική Ευρώπη και ενεργούσαν συχνά επιθέσεις στα βαλκανικά εδάφη του Βυζαντίου, παρασύροντας μαζί τους και τους Σλάβους. Οι δύο επιδρομείς πολιόρκησαν αρκετές φορές, αλλά χωρίς αποτέλεσμα την Θεσσαλονίκη.

σχόλιο Από τις αρχές του 7ου αι. διάφορες σλαβικές ομάδες προχώρησαν νότια και εγκαταστάθηκαν σε εδάφη της σημερινής ηπειρωτικής Ελλάδας, όπου ίδρυσαν σκλαβηνίες, πολιτικά αυτόνομες νησίδες σλαβικού πληθυσμού, διάσπαρτες ανάμεσα σε Έλληνες.

Εγκατάσταση σλαβικών φύλων στη Βαλκανική (Πηγή: Φωτόδεντρο)
Σλάβοι

Πυκνότητα των σλαβικών τοπωνυμίων στην Ελλάδα.
σκλαβηνίες

Θεσμοί και εξωτερική εμφάνιση των Σλάβων

Αυτές οι φυλές δεν υπακούουν στην κυριαρχία ενός μόνον ανδρός, αλλά από παλιά διαβιούν υπό καθεστώς δημοκρατίας (δηλ. έλλειψης κεντρικής εξουσίας). Γι' αυτό αποφασίζουν από κοινού για τα συμφέροντα και τα δύσκολα ζητήματα [...].

Μερικοί δεν φορούν χιτώνα ή πανωφόρι (τριβώνιον), αλλά μόνο παντελόνια (αναξυρίδες) ως τη μέση τους και έτσι [ημίγυμνοι] ρίχνονται εναντίον των εχθρών. Μιλούν μια και μοναδική, εντελώς βάρβαρη γλώσσα και [...] είναι όλοι τους εξαιρετικά ψηλοί και δυνατοί. Όσο αφορά το χρώμα του δέρματος και των μαλλιών, δεν είναι εντελώς λευκοί και ξανθοί ή μελαμψοί αλλά όλοι τους κοκκινωποί.

Προκόπιος, Υπέρ πολέμων,VII,14.

σχόλιο Οι νεοφερμένοι Σλάβοι επιδόθηκαν αρχικά σε λεηλασίες και επιθέσεις, δημιουργώντας σημαντικά προβλήματα στην επικοινωνία της Κωνσταντινούπολης με τις ευρωπαϊκές επαρχίες του Βυζαντίου και ιδίως τη Θεσσαλονίκη. Ωστόσο στο πέρασμα του χρόνου ήλθαν σε επαφή με τους ντόπιους ελληνικούς πληθυσμούς, ανέπτυξαν μαζί τους οικονομικές και κοινωνικές σχέσεις και επηρεάστηκαν από τον πολιτισμό τους.

σχόλιο Η βυζαντινή κυβέρνηση ακολούθησε μια ρεαλιστική πολιτική και επέτυχε να εντάξει ομαλά τους Σλάβους των κεντρικών και νότιων περιοχών των Βαλκανίων στη βυζαντινή κοινωνία (9ος και 10ος αι.). Οι Σλάβοι εξελληνίστηκαν σε τρία στάδια: Πρώτα υποτάχθηκαν στρατιωτικά στο Βυζάντιο, ακολούθως εκχριστιανίστηκαν και τελικά αφομοιώθηκαν κοινωνικά και εθνολογικά. Οι σλαβικές εγκαταστάσεις

χρονολόγιο

 


ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ


  1. Ο ιστορικός Προκόπιος που γνώριζε καλά τη συμπεριφορά των δήμων του Ιπποδρόμου κατά τη στάση του Νίκα, χρησιμοποιεί τον όρο δημοκρατία με τη σημασία «κυριαρχία των δήμων, έλλειψη κεντρικής εξουσίας, αναρχία». Τι σήμαινε ο όρος δημοκρατία στην αρχαία Αθήνα και τι σημαίνει σήμερα;
  2. Στρατηγικόν σημαίνει «εγχειρίδιο με οδηγίες για στρατιωτικούς». Ποιες από τις πληροφορίες του Στρατηγικού του Μαυρικίου (πρώτο παράθεμα) πιστεύεις ότι ήταν χρήσιμες για τη στρατιωτική αντιμετώπιση των Σλάβων;

Δυναστείες και αυτοκράτορες του Βυζαντίου: εικ.