ΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ Α' ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ


1 ΔΗΜΟΤΙΚΑ ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ
Δημοτικά Νανουρίσματα, «Να μου το πάρεις, ύπνε μου, Κοιμήσου αστρί»
«Της Πάργας»
«Tου γιοφυριού της Άρτας»
2 ΚΡΗΤΙΚΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ
Γεώργιος Χορτάτσης, «Ερωφίλη»
Βιτσέντσος Κορνάρος, «Ερωτόκριτος»
Μαρίνος Τζάνε Μπουνιαλής, «Κρητικός Πόλεμος»
3 ΝΕΟΕΛΛΗΝΙΚΟΣ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ
Ρήγας Βελεστινλής,«Θούριος»
Αθανάσιος Χριστόπουλος, «Τώρα»
Ανώνυμος, «O Ρωσσαγγλογάλλος»
Αδαμάντιος Κοραής, «O Παπατρέχας»
Λόρδος Μπάυρον, «Το προσκύνημα του Τσάιλντ Χάρολντ»
4 ΑΠOΜΝΗΜOΝΕΥΜΑΤΑ
Γιάννης Μακρυγιάννης, «Απομνημονεύματα»
Ελισάβετ Μουτζάν-Μαρτινέγκου, «Αυτοβιογραφία»
Παναγής Σκουζές, «O βίος μου»
5 Η ΛOΓOΤΕΧΝΙΑ ΣΤΑ ΕΠΤΑΝΗΣΑ
Ανδρέας Κάλβος, «Εις Πάργαν»
Διονύσιος Σολωμός, «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι»
Αριστοτέλης Βαλαωρίτης, «O Δήμος και το καριοφίλι του»
Ανδρέας Λασκαράτος, «O κακός μαθητής»
Λορέντζος Μαβίλης, «Λήθη»
6 OΙ ΦΑΝΑΡΙΩΤΕΣ ΚΑΙ OΙ ΡOΜΑΝΤΙΚOΙ ΤΩΝ ΑΘΗΝΩΝ»
Αλέξανδρος Σούτσος, «O επιστάτης των εθνικών οικοδομών επί I. Καποδίστρια»
Σπυρίδων Βασιλειάδης, «Η χαρά»
Σάμιουελ Τ. Κόλεριτζ, «Δουλειά χωρίς ελπίδα»
Γρηγόριος Παλαιολόγος, «O ζωγράφος»
Εμμανουήλ Ροΐδης, «Τα υαλοπωλεία»
7 Η ΝΕΑ ΑΘΗΝΑΪΚΗ ΣΧΟΛΗ (1880-1922)
Γεώργιος Βιζυηνός, «Στο χαρέμι»
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης, «Τ' αγνάντεμα»
Άντον Τσέχωφ, «O Παχύς και ο Αδύνατος»
Ανδρέας Καρκαβίτσας, «O Ζητιάνος»
Κωστής Παλαμάς, «Ίαμβοι και ανάπαιστοι»
Κωστής Παλαμάς, «Ύμνος στον Παρθενώνα»
Κ.Π. Καβάφης, «Φωνές»
Κ.Π. Καβάφης, «Όσο μπορείς»
Κ.Π. Καβάφης, «Στα 200 π.Χ.»
Γρηγόριος Ξενόπουλος, «O τύπος και η ουσία»
Κωνσταντίνος Θεοτόκης, «Η τέχνη του αγιογράφου»
Πηνελόπη Δέλτα, «Πρώτες ενθυμήσεις»
Άγγελος Σικελιανός, «Γιατί βαθιά μου δόξασα»
Κώστας Βάρναλης, «Oρέστης»
Ναπολέων Λαπαθιώτης, «Νυχτερινό»
8 Η ΝΕΟΤΕΡΗ ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ - Η λογοτεχνία από το 1922 ως το 1945
Κ.Γ. Καρυωτάκης, «Σαν δέσμη από τριαντάφυλλα»
Μαρία Πολυδούρη, «Γιατί μ' αγάπησες»
Γιάννης Σκαρίμπας, «Oυλαλούμ»
Ζυλ Λαφόργκ, «Μοιρολόι φεγγαριού στην επαρχία»
Άγγελος Τερζάκης, «O ματωμένος λυρισμός»
Στράτης Μυριβήλης, «Τα ζα»
Νίκος Καζαντζάκης, «Βίος και Πολιτεία του Αλέξη Ζορμπά»
Γιώργος Σεφέρης, «Με τον τρόπο του Γ.Σ.»
Γιώργος Σεφέρης, «Τρία χαϊκού»
Γιώργος Σεφέρης, «Oμιλία στη Στοκχόλμη»
Ανδρέας Εμπειρίκος, «Τριαντάφυλλα στο παράθυρο»
Νίκος Εγγονόπουλος, «Μπολιβάρ»
Oδυσσέας Ελύτης, «Το Άξιον Εστί»
Oδυσσέας Ελύτης, «Δώρο ασημένιο ποίημα»
Γιάννης Ρίτσος, «Αρχαίο θέατρο»
Γιάννης Ρίτσος, «Ρωμιοσύνη»
Νίκος Καββαδίας, «Kuro Siwo»
Φραντς Κάφκα, «Ποσειδώνας»
Γιώργος Θεοτοκάς, «Η διαδήλωση»
Μ. Καραγάτσης, «Ένας Pώσος συνταγματάρχης στη Λάρισα»
Κοσμάς Πολίτης, «Η γνωριμία με τη Μόνικα»
Μέλπω Αξιώτη, «Η ψυχή του νησιού»
9 H NEOTEPH ΛOΓOTEXNIA, Mεταπολεμική και και σύγχρονη λογοτεχνία
Μίλτος Σαχτούρης, «Τα δώρα»
Μανόλης Αναγνωστάκης, «Στο παιδί μου»
Κική Δημουλά, «Τα πάθη της βροχής»
Τζένη Μαστοράκη, «Oι μεγάλοι»
Δημήτρης Χατζής, «Η τελευταία αρκούδα του Πίνδου»
Αντώνης Σαμαράκης, «Ζητείται ελπίς»
Κώστας Ταχτσής, «Κι έχουμε πόλεμο!»
Ρέα Γαλανάκη, «H μεταμφίεση»


ΝΑΠΟΛΕΩΝ ΛΑΠΑΘΙΩΤΗΣ

Νυχτερινό

Το ποίημα δημοσιεύτηκε το 1939 και σκιαγραφεί με λυρική υποβλητικότητα μια νυχτερινή εικόνα αποχωρισμού. Η σκηνή διαδραματίζεται κάτω από το φως του φεγγαριού, που συντροφεύει τη μοναξιά του ποιητή.

Ένα φεγγάρι πράσινο, μεγάλο,
που λάμπει μες στη νύχτα, – τίποτ' άλλο.

Μια φωνή, που γρικιέται* μες στο σάλο*
και που σε λίγο παύει, – τίποτ' άλλο.

Πέρα, μακριά, κάποιο στερνό σινιάλο
του βαποριού που φεύγει, – τίποτ' άλλο.

Και μόνο ένα παράπονο μεγάλο,
στα βάθη του μυαλού μου. – Τίποτ' άλλο.

 

Ν. Λαπαθιώτης, Τα ποιήματα, Γαβριηλίδης

Παράλληλα Κείμενα
Ζυλ Λαφόργκ, «Μοιρολόι φεγγαριού στην επαρχία» Ζυλ Λαφόργκ, «Μοιρολόι φεγγαριού στην επαρχία» [Κείμενα  Νεοελληνικής Λογοτεχνίας Γ΄ Γυμνασίου]
Κ.Γ. Καρυωτάκης, «Τελευταίο Ταξίδι» Κ.Γ. Καρυωτάκης, «Τελευταίο Ταξίδι»


Λεξιλόγιο
*γρικιέται: ακούγεται *σάλος: φασαρία

142


ΕΡΓΑΣΙΕΣ

  • Κύριο χαρακτηριστικό του ποιήματος είναι η μουσική υποβλητικότητα των στίχων. Με ποια εκφραστικά μέσα πετυχαίνει ο ποιητής αυτό το αισθητικό αποτέλεσμα;
  • Πώς αιτιολογείται το παράπονο του ποιητή; Συνδέστε την απάντησή σας με τη γενική ατμόσφαιρα του ποιήματος.
  • Γράψτε με δικό σας τρόπο την ιστορία που αφηγείται ελλειπτικά ο ποιητής.


ΔΙΑΘΕΜΑΤΙΚΗ ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΑ

  • Το ποίημα έχει πρόσφατα μελοποιηθεί. Ακούστε τη μουσική του εκτέλεση από το Γιώργο Νταλάρα και συζητήστε με τον καθηγητή της Μουσικής σχετικά με τον τρόπο που αποδίδεται στο τραγούδι η μελαγχολική διάθεση του ποιητή.

Γιώργος Γουναρόπουλος, Γυναικεία μορφή με δύο πρόσωπα στη θάλασσα

Γιώργος Γουναρόπουλος, Γυναικεία μορφή με δύο πρόσωπα στη θάλασσα

ακούστε το τραγούδι από την Καίτη Χωματά σε μελοποίηση του Γιάννη Σπανού


 Άλλες εκτελέσεις:
Μουσική – Ερμηνεία: Μιχάλης Τερζής. (1999) youtube
Μουσική: Δημήτρης Κανελλόπουλος – Ερμηνεία: Domenica. (2004) youtube
Μουσική: Γιώργος Δίπλας – Ερμηνεία: Δώρα Πετρίδη. (2006) youtube


Ναπολέων Λαπαθιώτης (1888-1944)


Ναπολέων Λαπαθιώτης

Διάβασε για τη ζωή και το έργο του εδώ.


Ναπολέων Λαπαθιώτης
στη Βικιπαίδεια Βικιπαίδεια
στον Πολιτιστικό Θησαυρό της Ελληνικής Γλώσσας ΠΟΘΕΓ
στο σαν σήμερα σαν σήμερα
στο ΕΚΕΒΙ Ekebi
στο Βιβλιοnet Βιβλιοnet
μελοποιημένα ποιήματα στο stixoi.info stixoi

Γουναρόπουλος Γεώργιος, βιογραφικά και έργα του
στην Εθνική Πινακοθήκη Εθνική Πινακοθήκη
στο paleta art paleta art paleta art
στο art net art net
στη Βικιπαίδεια Βικιπαίδεια
στο Μουσείο Γουναρόπουλου Μουσείο Γουναρόπουλου
στο art magazine art magazine
στη Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας Δημοτική Πινακοθήκη Λάρισας
στο Τελόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ. Τελόγλειο Ίδρυμα Τεχνών Α.Π.Θ.
στο Εικαστικόν Εικαστικόν
στο ΝΙΚΙΑΣ Εικαστικόν

Ήρωες

 

Τόπος

 

Χρόνος

 

Γλώσσα

 

Στίχος-Μέτρο

 

Ενότητες

 

Το σχόλιό σας...