Κυκλώπειες κατασκευές

Η Τίρυνθα οχυρώθηκε δύο γενεές πριν από τις Μυκήνες.
Ο Προίτος έφερε τους οικοδόμους Κύκλωπες από την Λυκία για να του κτίσουν τα τείχη, γι’ αυτό και ονομάζονται κυκλώπεια.
Στη μεγαλιθική εποχή των Κυκλώπων έχουμε οχυρά με ακατέργαστους ,ακανόνιστους κι απελέκητους ογκόλιθους, προσαρμοσμένους μεταξύ των με μικρότερους λίθους.
Ακολουθεί το ισοδομικό σύστημα πελεκημένων και επεξεργασμένων λίθων .
Αργότερα στους ιστορικούς χρόνους χρησιμοποιείται το πολυγωνικό σύστημα δόμησης το οποίο είναι αντισεισμικό.

Κυκλώπειες γέφυρες
Οι αρχαιότερες γέφυρες της Ευρώπης και ίσως του κόσμου σώζονται στην Αργολίδα. Πρόκειται για Μυκηναϊκές κατασκευές 3.400 ετών χτισμένες με κυκλώπειους ογκόλιθους. Έχουν εντοπιστεί 17 γέφυρες. Οι περισσότερες καταστράφηκαν από εγκατάλειψη και ανθρωπογενείς παράγοντες όπως οι μπουλντόζες των νεοελλήνων για έργα οδοποιίας.

Το μόνο γεφύρι που σώζεται πλήρες κι είναι σε χρήση μέχρι σήμερα βρίσκεται στο Μετόχι κάτω από το κυκλώπειο φρούριο Καζάρμα. Από αυτό το γεφύρι περνούσε το αρχαίο οδικό δίκτυο Άργος-Μυκηνών-Τίρυνθας-Ναυπλίου και κατέληγε μέσω Λήσσης στο λιμάνι της Επιδαύρου. Το πλάτος της γέφυρας είναι 3.00 μ. έχει ύψος 6.00-7.00 μ. και μήκος 12.00 μ. Οι ογκόλιθοι απολήγουν σε οξύ κορυφή καμάρα προσδίδοντας μια τριγωνική πρόσοψη. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση της ορμητικής ροής του χειμάρρου κι επιπλέον οι κυκλώπειες κατασκευές είναι ανθεκτικές στους σεισμούς.
Το αξιοσημείωτο είναι ότι στην περιοχή της γέφυρας η κοίτη του ποταμού είναι στρωμένη με ακατέργαστους ογκόλιθους για προστασία της γέφυρας από τη διαβρωτική δράση της φερτής ύλης.
Γενικά στις κυκλώπειες κατασκευές αντικατοπτρίζεται η ευφυΐα κι η άρτια τεχνολογική γνώση αυτού του προϊστορικού λαού.
Στον χείμαρρο Χάβο των Μυκηνών σώζονται τα ερείπια ορισμένων γεφυρών.

Κούροι, Μενίρ Νάξου.
Η Νάξος ήδη από το 4.000 π.Χ. ανέπτυξε σημαντικό πολιτισμό και υπήρξε η κοιτίδα του Κυκλαδικού πολιτισμού. Τα Κυκλαδικά ειδώλια παρουσιάζουν μεγάλη πλαστική μνημειακού είδους. Στον Απόλλωνα (παραλιακό χωριό στο βόρειο τμήμα του νησιού), στη θέση αρχαίου λατομείου μαρμάρου βρίσκεται ξαπλωμένο το κολοσσιαίο άγαλμα του Διονύσου ή του Κούρου Απόλλωνος, μήκους 10.50 μ. Το άγαλμα έχει κάτι το πρωτόγονο αν και κατασκευάσθηκε τον 6 ο αι .π.Χ. έμεινε ημιτελές λόγω θανάτου του πελάτη που το παρήγγειλε ή πολιτικών γεγονότων.

Υπάρχουν επίσης άλλοι δύο μισοτελειωμένοι κούροι (7 ος αι. π.Χ.).Ο ένας είναι στα λατομεία Φλεριό, κοντά στο χωριό Μέλανες. Το Φλεριό βρίσκεται σε μία ειδυλλιακή καταπράσινη κοιλάδα της Νάξου. Ο αρχαϊκός Κούρος βρίσκεται ξαπλωμένος στο φροντισμένο περιβόλι της οικογένειας Κονδύλη.

Οι Νάξιοι έδωσαν στους θεούς ανθρώπινη μορφή, διαφορετική από εκείνη των παλιών χθονίων θεών, τους οποίους παρίσταναν με μικρά ειδώλια και ξόανα. Κούροι λέγονταν οι ακμαίοι νέοι, οι ήρωες και οι ημίθεοι. Οι ντόπιοι ονόμασαν τον Κούρο “ Έλληνα ” διότι αντιπροσώπευε τον μεγάλο και δυνατό αρχαίο Έλληνα. Ο άλλος Κούρος λίγο μικρότερος του Έλληνα βρίσκεται ξαπλωμένος σε μια δυσπρόσιτη περιοχή 45 λεπτά με τα πόδια. Ακολουθώντας μια ξερολιθιά, την διαίσθηση και λίγο την τύχη ίσως κάποιος την ανακαλύψει.
Υπάρχει και άλλο άγνωστο προϊστορικό μεγαλιθικό μνημείο στη Νάξο ο ορθόλιθος (μενίρ) ή στητή πέτρα όπως αποκαλείται από τους ντόπιους. Δύσκολο να εντοπιστεί, βρίσκεται στους ανατολικούς πρόποδες του Απάνω Κάστρου. Το Απάνω Κάστρο είναι μια ατόφια Βυζαντινή καστροπολιτεία. Στην περιοχή υπάρχουν νεκροταφεία της Γεωμετρικής περιόδου. Είναι τύμβοι με πέτρινους κυκλικούς περιβόλους γι’ αυτό η περιοχή ονομάσθηκε “Αλωνάκια” .Επειδή οι ορθόλιθοι βρίσκονται σε δυσπρόσιτες θέσεις το καλύτερο που θα κάνει κανείς είναι να ρωτήσει για τη στητή πέτρα στο χωριό Τσικαλαριό. Ορθόλιθοι υπάρχουν στη Μάνη και σχεδόν σε όλα τα μέρη του κόσμου.
Φαίνεται ότι οι ορθόλιθοι κατασκευάστηκαν σε προϊστορικούς χρόνους .Οι αρχαιολόγοι χρονολογούν την περίοδο ανέγερσης αυτών των μνημείων μεταξύ 3.000 με 1.000 π.Χ. Ορισμένοι δε τα θεωρούν παλαιοτέρα. Ο αρχαίος περιηγητής Παυσανίας αναφέρει τους “αργούς λίθους” δηλαδή λίθινο είδωλο μη έχοντα ανθρώπινο, γεωμετρικό ή καθορισμένο σχήμα. Αρχικά οι αργοί λίθοι ήταν ακατέργαστες πέτρες παριστάνοντας ορισμένη θεότητα. Αργότερα επικράτησε η συνήθεια να διαμορφώνονται σε απλά γεωμετρικά σχήματα και αργότερα έχουμε τα αγάλματα. Η ανέγερση τέτοιων μνημείων ίσως αποτελούσε ορόσημο περιφράξεως τύμβου, λατρευτική στήλη για κάποιο θεό ή ήρωα .Ορισμένοι ερευνητές τα αποδίδουν σε προϊστορικούς ναούς, αστρονομικά παρατηρητήρια ,ημερολόγια, συσσωρευτές ηλεκτρομαγνητικών πεδίων. Επίσης δεν αποκλείεται να διαιωνίζεται με αυτούς-τους ορθόλιθους –κάποιο σημαντικό γεγονός.