ΔΟΜΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ

Ο βασιλιάς της Ιωλκού Αίσονας απέκτησε με την Πολυμήδη, εγγονή του Ερμή, ένα γιο, τον Διομήδη. Ο Αίσονας, προκειμένου να προφυλάξει το γιο του από τον ετεροθαλή αδελφό του Πελία, που επιβουλευόταν το θρόνο της Ιωλκού, παρέδωσε τον Διομήδη στον Χείρωνα, ο οποίος ανέλαβε την εκπαίδευσή του. Ο Διομήδης είχε ιδιαίτερη έφεση στη βοτανική και τη φαρμακολογία, γι αυτό και ο Χείρων τον μετονομάζει σε Ιάσονα. Αργότερα ο Ιάσων επιστρέφει στην Ιωλκό, όπου βασιλιάς είναι πλέον ο Πελίας. Ο Πελίας είχε λάβει από το μαντείο των Δελφών χρησμό σύμφωνα με τον οποίο θα έχανε την εξουσία από ένα μονοσάνδαλο. Βλέποντας έτσι τον Ιάσονα, σκέφτεται ότι, αν του ανέθετε μια δύσκολή αποστολή, θα πετύχαινε να τον εξοντώσει. Προτρέπει, λοιπόν, τον Ιάσονα να ταξιδέψει στην Κολχίδα, τη χώρα του Αιήτη, για να φέρει πίσω στην Ιωλκό τα λείψανα του Φρίξου και το χρυσόμαλλο δέρας.

Μετά από πολλές περιπέτειες και δυσκολίες, οι Αργοναύτες έφτασαν στη μακρινή Κολχίδα. Με τη βοήθεια της κόρης του Αιήτη, της Μήδειας, η οποία τον ερωτεύεται, ο Ιάσων αποκτά το χρυσόμαλλο δέρας και επιστρέφει στην Ιωλκό. Ο Πελίας θανάτωσε, στο μεταξύ, κάθε πιθανό διεκδικητή του θρόνου του, συμπεριλαμβανομένων και των γονέων του Ιάσονα. Ο Ιάσων θέλει να τιμωρήσει τον Πελία και οι Αργοναύτες τάσσονται στο πλευρό του αλλά διαφωνούν με τον τρόπο που θα ενεργήσουν. Τότε η Μήδεια αναλαμβάνει να σκοτώσει εκείνη τον Πελία.
Η Μήδεια πείθει τις κόρες του Πελία ότι για να αποκτήσει νεανικό σφρίγος ο πατέρας τους, πρέπει να τον κομματιάσουν και να ρίξουν τα κομμάτια σε νερό που κοχλάζει. Πραγματικά, η Πεισιδίκη, η Πελοπία και η Ιπποθόη, υπακούουν σχεδόν υπνωτισμένες την Μήδεια, ενώ στο μεταξύ, οι Αργοναύτες αποβιβάζονται στην Ιωλκό και καταλαμβάνουν το παλάτι και την πόλη…

                

Πλαίσιο κειμένου: Ο ΜΥΘΟΣ ΤΟΥ ΙΑΣΟΝΑ, ΤΗΣ ΜΗΔΕΙΑΣ, ΤΟΥ ΠΕΛΙΑ ΚΑΙ ΤΩΝ ΘΥΓΑΤΕΡΩΝ ΤΟΥ: Η ΑΝΑΓΕΝΝΗΤΙΚΗ ΘΥΣΙΑ ΤΟΥ ΚΡΙΑΡΙΟΥ.

Στην αγγειογραφία εικονίζεται αριστερά η Μήδεια να ρίχνει τα φάρμακα στο λέβητα, από τον οποίο ξεπηδάει το ανανεωμένο αρνί. Τη σκηνή παρακολουθεί δεξιά ο Πελίας –γέρος με βακτηρία και άσπρα μαλλιά- ο οποίος μάλιστα φαίνεται να επικροτεί τα διαδραματιζόμενα δείχνοντας με το δεξί του χέρι.

Ερυθρόμορφη στάμνος περ.470 π.Χ.

Πηγές: «Μήδεια» Ευριπίδου, «Μεταμορφώσεις» Οβιδίου, Παυσανίας, Απολλόδωρος και Ζηνόβιος. Ελληνική Μυθολογία της Εκδοτικής Αθηνών (τόμος 4ος).

Πλαίσιο κειμένου: Η ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑ ΣΤΑ ΤΕΛΗ ΤΟΥ 6ου αι. μ. Χ. 
Ο ΜΑΥΡΙΚΙΟΣ (582-602), Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΜΕΝΟΣ ΛΑΟΣ, 
 ΟΙ ΑΡΑΒΕΣ ΚΑΙ Η ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΙΣΛΑΜ
(από την Ιστορία της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας του Charles Diehl)
Πλαίσιο κειμένου: Ο Μαυρίκιος ήταν ο πλέον αξιόλογος των διαδόχων του Ιουστινιανού. Επί οκτώ έτη διεξήγαγε συνεχείς πολέμους με τους Πέρσες, επωφελούμενος από τις εσωτερικές τους έριδες. Στον εξόριστο Χοσρόη Β΄ προσέφερε άσυλο και τον βοήθησε να επανακτήσει το θρόνο του οπότε πέτυχε να συνάψει μακρόχρονη συμφωνία ειρήνης με τους Πέρσες. Ενίσχυσε τις δυτικές κτήσεις και εκστράτευσε εναντίον Αβάρων και Σλάβων, πράγμα που τον ανάγκασε να επιβάλει αυστηρούς φόρους. Το 602, ενώ ήταν σε εκστρατεία, επαναστάτησε ο στρατός και ανακήρυξε αυτοκράτορα το νεαρό αξιωματικό Φωκά, ο οποίος υποστηριζόταν από τους καταπιεζόμενους από τους φόρους πολίτες. Ο Μαυρίκιος εκθρονίστηκε και εκτελέστηκε μαζί με τους γιους του. Ο Χοσρόης, όμως, αντεπιτίθεται και οι Πέρσες κατακτούν τη Μεσοποταμία, τη Συρία και τη Μικρά Ασία.
Η αρχή του 7ου αι. σημαίνει τη γέννηση του Ισλάμ. Το 634 ο χαλίφης Ομάρ επιτίθεται στη Συρία και σε δυο χρόνια την κατακτά (επί αυτοκράτορος Ηρακλείου). Στα 638 η Αντιόχεια υποκύπτει. Από τότε και μετά το Βυζάντιο έχει μόνιμο εχθρό τους Άραβες, ενώ το ίδιο εξελληνίζεται (επίσημη γλώσσα τα Ελληνικά) και η Ορθοδοξία συγχέεται με την εθνικότητα, αφού πια η ειδωλολατρία εξαφανίζεται. 
Πλαίσιο κειμένου: Κομμαγηνή: τόπος ανακατατάξεων και αλλαγών στα τέλη του 6ου αι. μ. Χ.  Η Κομμαγηνή ήταν ένα κρατίδιο στα βορειοανατολικά της Συρίας κοντά στον ποταμό Ευφράτη · ανεξάρτητη από το 164 π. Χ. ως το 72 μ. Χ., αποτελούσε  τμήμα της βυζαντινής αυτοκρατορίας το 595 μ. Χ. και από το 638 μ. Χ. πέρασε στην κατοχή των Αράβων. 
Αποτελεί  σύμβολο πτώσης, φθοράς, παρακμής λίγο πριν το τέλος ...
Πλαίσιο κειμένου: Η χρονολογία 595 μ. Χ. 
Εκδοχές:  
 1918 : Καβάφης 55 ετών δηλ. σε 5 χρόνια θα   
                                                            ήταν 60.
 595        σε πέντε χρόνια : 600 
Μπορείτε να σκεφθείτε και κάποια άλλη παίρνοντας 
ιδέες από εδώ; 

Πλαίσιο κειμένου: «Αὐτός δὲ ἐτραυματίσθη διὰ τὰς ἁμαρτίας ἡμῶν, καὶ μεμαλάκισται, διὰ τὰς ἀνομίας ἡμῶν, παιδεία εἰρήνης ἡμῶν ἐπ' αὐτόν, τῶ μώλωπι αὐτοῦ ἡμεῖς ἰάθημεν» 
 (Ησαΐας, κεφ.53).
Πλαίσιο κειμένου: Εξιλαστήρια θυσία ολοκαυτώματος κριού 
(Λευϊτικόν Α΄) 

Θύτης ή θύμα;
Πλαίσιο κειμένου: «ο κριός, ον είδες, ο έχων τα κέρατα, βασιλεύς Μήδων και Περσών»
(Δανιήλ Η΄)

ΠΑΡΑΛΛΗΛΗ ΕΙΚΑΣΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

ΣΧΟΛΙΟ

 

Γι’ αυτόν, ανδρείο της ηδονής μα και της Ποιήσεως

ποτές δεν θα ‘σανε πολλές όσες του πρέπουνε

νάρκης του άλγους δοκιμές εν φαντασία και λόγω:

Όταν κάποιοι στην Αθήνα

τα φαιά φορούντες, περί ηθικής λαλούντες

(εξημμένες κεφαλές, Ούτος, Εκείνος)

ακούσαν, μέρες του χίλια εννιακόσια τρία,

σε τέλεια αλεξανδρινά να κιθαρίζει

αποφανθήκανε: κεραμεούν και φαύλον.

Μέχρι παθήσεως χολερικοί που

εκλεκτή συγκίνησις το πνεύμα και το σώμα των

δεν έτυχε να εγγίζει

φαρισαϊκώς ξεσχίσανε τες ακαδημαϊκές των τόγες,

μα χάχανο χλευαστικό ξωπίσω τους ξεσπά.

Το ξόανο της γνωματεύσεώς των

από τες Άλπεις της Ποιήσεως ξηλώνει

που άθλιο παίρνει να κατρακυλά

κι απέ να χάσκει.

Τάχατες επαρκέστατοι!

Τάχατες ανέγνω(σα)ν, έγνω(σα)ν, κατέγνω(σα)ν, μα τι;

Άραγες τι; Οι γελοιωδέστατοι;

                                             Έκτωρ Κακναβάτος

Πλαίσιο κειμένου: «καὶ ἐπάξω ἐφ᾿ ὑμᾶς μάχαιραν ἐκδικοῦσαν δίκην διαθήκης» 
Λευϊτικόν: 26, 25