Τα επτά είδη εξυπνάδας

{Δεν σκαμπάζει από ορθογραφία - αλλά στο μπαλέτο πετάει. Είναι σκράπας στα μαθηματικά - αλλά μπορεί να επιδιορθώσει το ραδιόφωνο σας. Κι αυτά τα παιδιά είναι προικισμένα - με τρόπους που οι εκπαιδευτικοί έχουν παραμελήσει.}

ΠΑΡΤΕ ΕΝΑ κομμάτι χαρτί, διπλώστε το στα δύο, ύστερα διπλώστε το άλλες δυο φορές στη μέση. Πόσα τετράγωνα υπάρχουν μετά το τελευταίο δίπλωμα; Τώρα φανταστείτε το νεροχύτη στην κουζίνα. Ποια στρόφιγγα ελέγχει το ζεστό νερό; Ή σκεφτείτε το παρακάτω τεστ: Ένας άντρας και μια γυναίκα, που περπατάνε μαζί, ξεκινάνε με το δεξί τους πόδι. Η γυναίκα κάνει τρία βήματα σε κάθε δύο του άντρα. Σε ποιο σημείο θα υψώσουν ταυτόχρονα το δεξί πόδι τους απ' το έδαφος;
Τα παραπάνω τεστ ελέγχουν την ικανότητα αντίληψης του χώρου, την ικανότητα να βλέπουμε τον γύρω κόσμο με ακρίβεια και να μετατρέπουμε ή να τροποποιούμε τις εικονικές παραστάσεις. Πρόκειται για ένα από τα τουλάχιστον επτά είδη ευφυΐας, λέει ο ψυχολόγος του Χάρβαρντ Χάουαρντ Γκάρντνερ στο νέο τολμηρό βιβλίο του Νοητικές Προδιαθέσεις - η Θεωρία της Πολλαπλής Ευφυΐας. Ο Γκάρντνερ, καθώς και άλλοι ειδικοί, έχει αρχίσει να πιστεύει ότι πολλά κρυφά ταλέντα θα μπορούσαν να αναπτυχθούν, αν τονίσει κανείς τα διάφορα είδη νοητικών ικανοτήτων που υπάρχουν πέρα απ' αυτό που μετριέται με τα συνηθισμένα τεστ ευφυΐας.
«Η κοινωνία μας έχει τρεις προκαταλήψεις,» λέει ο Γκάρντνερ: «Την Τεστομανία, την Δυτικομανία και την Αριστομανία.» Η Τεστομανία είναι η υπερβολική σημασία που δίνεται στον αριθμό του Δείκτη Ευφυΐας - δηλαδή στο πηλίκο που προκύπτει μετά τα διάφορα τεστ. Η Δυτικομανία είναι ο τρόπος σκέψης που εστιάζεται αποκλειστικά στις ικανότητες που μπορούν να μετρηθούν, παραγνωρίζοντας τις εκλεπτυσμένες αντιλήψεις των Ανατολικών λαών για την ενορατική και μη λογική ευφυΐα. Και η Αριστομανία ρίχνει όλο το βάρος της στις περγαμηνές, χωρίς να δίνει αρκετή σημασία σε πιο γνήσιες εγγυήσεις διανοητικών ικανοτήτων.