ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟ ΠΑΤΡΙΑΡΧΕΙΟ

ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ ΜΕΤΡΩΝ ΚΑΙ ΑΘΥΡΩΝ

    Μέτρες: (τουρκ. Çatalca, κάτ. 35.000). Μεσόγεια πόλη της Ανατολικής Θράκης, 65 χιλιόμετρα δυτικά της Κωνσταντινουπόλεως. Το αρχαίο όνομα της πόλης ήταν Εργίσκη και ιδρυτής της ήταν, σύμφωνα με τη μυθολογία, ο Έργισκος γιος του Ποσειδώνα. Το όνομα Μέτρες το πήρε η πόλη από κάποιον Βυζαντινό στρατηγό ονόματι Μέτρωνα, ο οποίος σκοτώθηκε υπερασπιζόμενος την πόλη. Το 1371 η πόλη καταλήφθηκε από τους Οθωμανούς. Το 1863 στις Μέτρες ζούσαν 111 ελληνικές οικογένειες, ενώ δέκα χρόνια αργότερα υπήρχαν 165 ελληνικές οικογένειες, το 1886 246 ελληνικές οικογένειες και το 1892 ο αριθμός τους αυξήθηκε σε 300. Ο αντίστοιχος αριθμός των οθωμανικών οικογενειών ανέρχεται την περίοδο αυτή σε 500. Μετά την ανταλλαγή των πληθυσμών οι κάτοικοι των Μετρών εγκαταστάθηκαν στο χωριό Γέφυρα της Θεσσαλονίκης.

    Άθυρα: (τουρκ. Büyükçekmece). Πόλη της Ανατολικής Θράκης στα παράλια της Προποντίδας δυτικά της Κωνσταντινουπόλεως. Το ίδιο όνομα (Άθυρα) φέρει και ο παραπλήσιος ποταμός. Πριν την ανταλλαγή των πληθυσμών στα Άθυρα ζούσαν 650 Έλληνες κάτοικοι, οι οποίοι εγκαταστάθηκαν στα Νέα Άθυρα του Νομού Πέλλης.

    Μετρών και Αθύρων μητρόπολη: Δύο ξεχωριστές Επισκοπές υπό τη Μητρόπολη Ηρακλείας αποτελούσαν κατά τους Βυζαντινούς χρόνους τη μετέπειτα Μητρόπολη Μετρών και Αθύρων. Η Επισκοπή Μετρών 6η και αργότερα 14η μεταξύ των Επισκοπών της Μητροπόλεως Ηρακλείας και η Επισκοπή Αθύρων ή Άθυρα 16η και τελευταία μεταξύ των Επισκοπών της Μητροπόλεως αυτής. Από τις δύο Επισκοπές η Μετρών είναι αρχαιότερη ενώ η Αθύρων κάνει την εμφάνισή της κατά τα τέλη του 12ου αιώνα. Μετά την άλωση της Κωνσταντινουπόλεως οι Επισκοπές εκλείπουν. Κατά την Οθωμανική περίοδο απαντούν ενωμένες ως μία Επισκοπή Μετρών και Αθύρων υπό τη Μητρόπολη Ηρακλείας. Τον Οκτώβριο του 1909 η Επισκοπή Μετρών και Αθύρων προήχθη σε Μητρόπολη.

    Στις αρχές του 20ου αιώνα η Μητρόπολη Μετρών και Αθύρων περιλάμβανε τους κατωτέρω οικισμούς:
α) Μέτρες (Çatalca)
β) Πετροχώρι (Çakıl)
γ) Νεοχώρι (σημερινό Ovayenice)
δ) Ελβασάν (Elbasan) από τη σημερινή Επαρχία Çatalca (Μετρών)
ε) Άθυρα (Büyükçekmece)
στ) Λαγοθήρες (σημερινό Türkoba)
ζ) Πλάγια (σημερινό Tepecik)
η) Δημοκράτεια ή Δημοκράνεια (σημερινό Güzelce)
θ) Γαρδάς (σημερινό Kavakli)
ι) Αρσού (σημερινό Gürpinar)
ια) Καλλικράτεια (σημερινό Mimarsinan)
ιβ) Φανοσάκρες (σημερινό Ahmediye)
ιγ) Πετρομανδρί από τη σημερινή Επαρχία Büyükçekmece (Αθύρων).

    Επισκοπικός κατάλογος από το 1960.

1) Θεόκλητος Ρόκας: 8 Ιουλίου 1993-22 Απριλίου 2004. Από Αμφιπόλεως. Κοίμηση.

    Χάρτης της Μητροπόλεως Μετρών.

 

 Αρχείο Kmz με τους οικισμούς της Μητροπόλεως Μετρών.

    Αναγραφές στα Τακτικά. (Jean Darrouzès, A.A. Notitiae Episcopatuum Ecclesiae Constantinopolitanae, Texte Critique, Introduction et Notes, Institut Français d' Études Byzantines, Paris 1981).

ΤΑΚΤΙΚΟ

ΘΕΣΗ

Τακτικό 3
Τάξις προκαθεδρίας των οσιωτάτων πατριαρχών, μητροπολιτών και αυτοκεφάλων
Τέλη Η΄ - Αρχές Θ΄ αιώνος

Δ΄ επαρχία Ευρώπης
Ηράκλεια της Θράκης έχει πόλεις ιδ΄
α΄ ο του Πανίου
β΄ ο Καλλιπόλεως
γ΄ ο Δαονίου
δ΄ ο Τζουρούλου
ε΄ ο Βρύσεως
στ΄ ο Μέτρων
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Χαριουπόλεως
θ΄ ο Μηδείας
ι΄ ο [Αίμου]
ια΄ ο Χεροσνήσου
ιβ΄ ο Κύλας
ιγ΄ Ραιδεστού
ιδ΄ Λιζίκου

Τακτικό 7
Νικολάου πατριάρχου του παλαιού (Μυστικού)
Τάξις των υποκειμένων μητροπόλεων τω αποστολικώ και πατριαρχικώ θρόνω της θεοφυλάκτου και βασιλίδος Κωνσταντινουπόλεως
Ι΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερσονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Μαδύτου
ι΄ ο Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκου
ιγ΄ ο Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τζουρουλού

Τακτικό 9
Εισί δε και όσοι εκάστη μητροπόλει υπόκεινται θρόνοι
ΙΒ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερσονήσου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Μαδύτου
ι΄ ο Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκου
ιγ΄ Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τζουρουλλού

Τακτικό 10
Όσοι εκάστη μητροπόλει υπόκεινται θρόνοι. Τάξις προκαθεδρίας των υπό τον αποστολικόν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως τελούντων μητροπολιτών και των υπ αυτούς επισκόπων
ΙΒ΄ ή ΙΓ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως (1)
β΄ ο Ραιδεστού (2)
γ΄ ο Πανίου (3)
δ΄ ο Χερσονήσου (4)
ο Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως (5)
ο Περιστάσεως (6)
στ΄ ο Χαριουπόλεως (7)
ζ΄ ο Χαλκίδος (8)
η΄ ο Δαονίου (9)
θ΄ ο Μαδύτου (10)
ι΄ ο Παμφίλου (11)
ια΄ ο Μηδείας (12)
ιβ΄ ο Λιζίκου (13)
ιγ΄ ο Σεργέντζης (14)
ιδ΄ ο Μέτρων (15)
ιε΄ ο Τζουρουλ(λ)ού (16)
ιστ΄ ο Αθύρων (17)

Τακτικό 13
Εισίν οι θρόνοι του Κωνσταντινουπόλεως κατά την τάξιν των μητροπολιτών καθώς εν τω χαρτοφυλακείω αναγέγραπται και αι επισκοπαί εκάστης μητροπόλεως
ΙΒ΄ ή ΙΓ΄ αιών

Γ΄ τη Ηρακλεία της Ευρώπης
Γ΄ η Ηράκλεια της Ευρώπης
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερρονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Δαονίου
θ΄ ο Παμφίλου
ι΄ ο Μηδείας
ια΄ ο Λιζίκων
ιβ΄ ο Σεργεντζίων
ιγ΄ ο Μέτρων
ιδ΄ ο Τζουρουλού
ιε΄  ο Περιστάσεως
ο Αθύρα

Τακτικό 16
Η γεγονυία υποτύπωσις παρά του βασιλέως Λέοντος του Σοφού όπως έχουσι τάξεως οι θρόνοι των εκκλησιών των υποκειμένων τω πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως
ΙΒ΄ αιών

γ΄ η Ηράκλεια
Αι υπό την Ηράκλειαν της Ευρώπης Επισκοπαί
α΄ ο Θεοδωρουπόλεως
β΄ ο Ραιδεστού ή Ρισιστού
γ΄ ο Πανίου
δ΄ ο Χερρονήσου ήτοι Εξαμιλίου
ε΄ ο Καλλιουπόλεως
στ΄ ο Χαριουπόλεως
ζ΄ ο Χαλκίδος
η΄ ο Αδωνίου ή Δαονίου
θ΄ ο Αδύτου <Μαδύτου>
ι΄ ο Παμφύλου ή Παμφίλου
ια΄ ο Μηδείας
ιβ΄ ο Λιζίκων
ιγ΄ ο Σεργέντζης
ιδ΄ ο Μέτρων
ιε΄ ο Τορούλλου ή Θηράλλων η νυν λεγομένη Τζουρουλόη
ιστ΄ και Άθυρα

Τακτικό 21
Τάξις προκαθεδρίας των οσιωτάτων πατριαρχών και αι μητροπόλεις και αρχιεπισκοπαί, αι οποίαι ευρίσκονται την σήμερον και είναι υποκείμεναι τη βασιλίδι Κωνσταντινουπόλει
ΙΣΤ΄ αιών

γ΄ η Ηράκλεια
ο Ηρακλείας της Ευρώπης έχει ταύτας
1 του Ραιδεστού
2 του Πανίου
3 του Καλλιουπόλεως
4 του Περιστάσεως και Μυριοφύτου
5 του Μετρών
6 και του Αθύρων

Αναγραφές στα Συνταγμάτια

ΣΥΝΤΑΓΜΑΤΙΟ

ΘΕΣΗ

Χρυσάνθου Ιεροσολύμων (1715)

3 ο Ηρακλείας και Ραιδεστού, τρίτος τη τάξει Πρόεδρος των Υπερτίμων και Έξαρχος πάσης Θράκης και Μακεδονίας
έχει δε και Επισκόπους τον Καλλιουπόλεως και Μαδύτων, τον Μυριοφύτου και Περιστάσεως, τον Μετρών και Αθύρων, τον Τυρωλόης και Σερεντζίων ή Σερεντίων

Συνταγμάτιο 1855

Γ΄ ο Ηρακλείας και Ραιδεστού, πρόεδρος των υπερτίμων και έξαρχος πάσης Θράκης και Μακεδονίας Κ. Πανάρετος.
Έχει επισκόπους τρεις.
α. τον Καλλιουπόλεως και Μαδύτων Κ. Γρηγόριον.
β. τον Μυριοφύτου και Περιστάσεως Κ. Νεόφυτον.
γ. τον Μετρών και Αθύρων Κ. Ζαχαρίαν.

Συνταγμάτιο1896

Γ΄ Ο Ηρακλείας και Ραιδεστού (Γερμανός) πρόεδρος των υπερτίμων και έξαρχος πάσης Θράκης και Μακεδονίας.
Έχει επισκόπους τρεις.
α. τον Καλλιουπόλεως και Μαδύτων (Δωρόθεον).
β. τον Μυριοφύτου και Περιστάσεως (Κωνσταντίνον).
γ. τον Μετρών και Αθύρων (Άνθιμον).

Συνταγμάτιο 1901

Γ΄ Ο Ηρακλείας και Ραιδεστού (Ιερώνυμος) πρόεδρος των υπερτίμων και έξαρχος πάσης Θράκης και Μακεδονίας.
Έχει επισκόπους τρεις.
α. τον Καλλιουπόλεως και Μαδύτων (Ιερώνυμον).
β. τον Μυριοφύτου και Περιστάσεως (Σμάραγδον).
γ. τον Μετρών και Αθύρων (Ιωακείμ).

Αναθεώρηση: Κυριακή, 21 Ιανουαρίου 2018.