Şimdiki Zaman - Ο Ενεστώτας -iyor
O şimdiki zaman (ενεστώτας χρόνος) φανερώνει οτι «αυτό που σημαίνει το ρήμα» γίνεται τώρα που μιλάμε. Ενδεχομένως να ξεκίνησε νωρίτερα αλλά πάντως αυτή τη στιγμή είναι σε εξέλιξη.Επίσης μπορεί να σημαίνει πρόθεση για να γίνει κάτι στο μέλλον.
γράφω γράφω αυτή τη στιγμή
κολυμπώ αυτή τη στιγμή
Αύριο ταξιδεύουμε για Σουφλί πρόθεση
geliyor έρχεται (είναι καθ' οδόν)
Προσοχή! Δεν περιλαμβάνονται πράξεις που γίνονται συστηματικά (π.χ. κολυμπά σαν δελφίνι - όχι αυτή τη στιγμή αλλά γενικώς).κολυμπώ αυτή τη στιγμή
Αύριο ταξιδεύουμε για Σουφλί πρόθεση
geliyor έρχεται (είναι καθ' οδόν)
Για όσους καταλαβαίνουν λίγα αγγλικά αντιστοιχεί στον χρόνο με το ing (Ι am writing a letter.)
Ο σχηματισμός γίνεται με την προσθήκη του επιθήματος -iyor. To i ακολουθεί τον κανόνα 4 της φωνητικής αρμονίας, ενώ το yor παραμένει αμετάβλητο.
| Şimdiki Zaman (Ενεστώτας) | |||||
|---|---|---|---|---|---|
| ρίζα | χρονικό επίθημα (κανόνας 4 μόνο για το i) |
προσωπικό επίθημα ομάδα Β |
Şimdiki Zaman (Ενεστώτας) |
η Ερώτηση μαξιλάρι y ανάμεσα σε φωνήεντα |
|
| εγώ | gel | -iyor | -um | geliyorum έρχομαι | geliyor muyum? έρχομαι; |
| εσύ | -sun | geliyorsun έρχεσαι | geliyor musun? έρχεσαι; | ||
| αυτός | geliyor έρχεται | geliyor mu? έρχεται; | |||
| εμείς | -uz | geliyoruz ερχόμαστε | geliyor muyuz? ερχόμαστε; | ||
| εσείς | -sunuz | geliyorsunuz ερχόσαστε | geliyor musunuz? ερχόσαστε; | ||
| αυτοί | -lar | geliyorlar έρχονται | geliyorlar mu? έρχονται; | ||
H Eρώτηση
Οταν ρωτάμε, το ερωτηματικό μόριο mi αποσπά το προσωπικό επίθημα από το ρήμα για να σχηματίσουν ξεχωριστή λέξη.
geliyorsun έρχεσαι
geliyor musun? έρχεσαι;
Προσοχή στο γ! πρόσωπο του πληθυντικού (Δείτε τη παράγραφο που ακολουθεί)
geliyor musun? έρχεσαι;
Tι τρέχει με το lar;
Γιατί το lar (γ! πρόσωπο πληθυντικού) δεν είναι χρωματισμένο όπως όλα τα άλλα προσωπικά επιθήματα; Μήπως δεν είναι προσωπικό επίθημα;
Πράγματι δεν θεωρείται προσωπικό επίθημα. Αλλωστε το γνωρίσαμε σαν το επίθημα του πληθυντικού. Επισημαίνουμε αυτή τη μικρή διαφοροποίηση για να δικαιολογήσουμε την «ανάρμοστη» συμπεριφορά του όταν ρωτάμε.
geliyorsunuz ερχόσαστε
geliyor musunuz? ερχόσαστε; - Κανονική συμπεριφορά. Το mu αποσπά το προσωπικό επίθημα (σε ξεχωριστή λέξη)
geliyorlar έρχονται
ΣΩΣΤΟ geliyorlar mu? έρχονται; - Το mu μένει μόνο. Ανώμαλη συμπεριφορά, που πολύ εύστοχα ονομάστηκε ΑντιΜουΛάρ
ΛΑΘΟΣ geliyor mular?
geliyor musunuz? ερχόσαστε; - Κανονική συμπεριφορά. Το mu αποσπά το προσωπικό επίθημα (σε ξεχωριστή λέξη)
geliyorlar έρχονται
ΣΩΣΤΟ geliyorlar mu? έρχονται; - Το mu μένει μόνο. Ανώμαλη συμπεριφορά, που πολύ εύστοχα ονομάστηκε ΑντιΜουΛάρ
ΛΑΘΟΣ geliyor mular?
Ο Τονισμός
Ο τόνος πέφτει πάνω στο i του -iyor
geliyor έρχεται
Ρήματα που Τελειώνουν σε Φωνήεν
Ρήματα που η ρίζα τους τελειώνει σε φωνήεν το αποβάλλουν π.χ.
beklemek bekle + iyor --> bekliyor περιμένει
yemek ye + iyor --> yiyor τρώει
istememek isteme + iyor --> istemiyor δεν θέλει (η υπογράμμιση δείχνει τη συλλαβή που τονίζεται)
yemek ye + iyor --> yiyor τρώει
istememek isteme + iyor --> istemiyor δεν θέλει (η υπογράμμιση δείχνει τη συλλαβή που τονίζεται)
Μεταλλάξεις Συμφώνων
Η προσκόλληση του χρονικού επιθήματος -iyor προκαλεί μεταλλάξεις συμφώνων μόνο στα παρακάτω 5 ρήματα
gitmek git + iyor --> gidiyor πηγαίνει
etmek et + iyor --> ediyor κάνει
ditmek dit + iyor --> didiyor ξαίνει, λαναρίζει
gütmek güt + iyor --> güdiyor βόσκει (τα πρόβατα)
tatmak tat + ıyor --> tadıyor γεύεται
etmek et + iyor --> ediyor κάνει
ditmek dit + iyor --> didiyor ξαίνει, λαναρίζει
gütmek güt + iyor --> güdiyor βόσκει (τα πρόβατα)
tatmak tat + ıyor --> tadıyor γεύεται
Μερικά παραδείγματα
| Şimdiki Zaman (Ενεστώτας) | ||||
|---|---|---|---|---|
| okumak | gitmek | yemek | koşmamak | |
| εγώ | okuyorum διαβάζω | gidiyorum πηγαίνω | yiyorum τρώω | koşmıyorum δεν τρέχω |
| εσύ | okuyorsun διαβάζεις | gidiyorsun πηγαίνεις | yiyorsun τρως | koşmıyorsun δεν τρέχεις |
| αυτός | okuyor διαβάζει | gidiyor πηγαίνει | yiyor τρώει | koşmıyor δεν τρέχει |
| εμείς | okuyoruz διαβάζουμε | gidiyoruz πηγαίνουμε | yiyoruz τρώμε | koşmıyoruz δεν τρέχουμε |
| εσείς | okuyorsunuz διαβάζετε | gidiyorsunuz πηγαίνετε | yiyorsunuz τρώτε | koşmıyorsunuz δεν τρέχετε |
| αυτοί | okuyorlar διαβάζουν | gidiyorlar πηγαίνουν | yiyorlar τρώνε | koşmıyorlar δεν τρέχουν |
Περισσότερα Παραδείγματα
On iki yumurta istiyorum 12 αβγά θέλω
Nereye gitmek istiyorsunuz? Προς τα που θέλετε να πάτε;
Yarın Sufli'ye gidiyoruz Αύριο για το Σουφλί πηγαίνουμε --> Αύριο θα πάμε στο Σουφλί (αλλά ΔΕΝ είναι Μέλλοντας)
Nereye gitmek istiyorsunuz? Προς τα που θέλετε να πάτε;
Yarın Sufli'ye gidiyoruz Αύριο για το Σουφλί πηγαίνουμε --> Αύριο θα πάμε στο Σουφλί (αλλά ΔΕΝ είναι Μέλλοντας)